MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 73 It-Tlieta, 9 ta' Marzu, 1999 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 73

It-Tlieta, 9 ta' Marzu, 1999

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.10 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tlieta, 9 ta' Marzu, 1999

WERREJ

MINUTI 642

MISTOQSIJIET-TWEĠIBIET ORALI 642

TQEGĦID TA' KARTI 647

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ORDINANZA DWAR SELF LOKALI (STOCK U TITOLI REĠISTRATI) (IT-TIENI QARI) LOCAL LOANS (REGISTERED STOCK AND SECURITIES) (AMENDMENT) BILL (SECOND READING) 647

AĠĠORNAMENT 665

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 665

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 72 li saret fit-8 ta' Marzu, 1999 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET-TWEĠIBIET ORALI

ĦAL TARXIEN - TRIQ TA' SARDINJA - DAWL

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Silvio Parnis) staqsa lill- Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li titwaħħal lampa fi Triq Ta' Sardinja faċċata ta' "Arthur House" f'Ħal Tarxien?

ONOR.

JOSEF BONNICI (Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi): It-talba ta' l- Onor. Interpellant qiegħda tiġi kkonsidrata flimkien ma' talbiet oħra.

Ikun tajjeb jekk ngħid li filwaqt mill-5 ta' Settembru 'l hawn f'Ħal Tarxien twaħħlu 14-il bozza ġdida, sal-5 ta' Settembru ta' l-1998 fl-istess lokalita' kienet twaħħlet bozza waħda biss u għalhekk aħna qed nipprovaw inlaħħqu ma' dan il-backlog.

THE DEPUTY SPEAKER (Onor. Michael Bonnici): L-Onor.

Cuschieri, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li meta jitħallas kont b'cheque lill-Enemalta u lill-korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma, qed ikun hemm ċertu dewmien biex tintbagħat l-irċevuta?

Qed nagħmel din il-mistoqsija għax, per eżempju, jien naf b'każ ta' individwu li rċieva l-kont fis-27 ta' Ġunju li għadda, ħallsu fil-15 ta' Novembru u sal-lum għadu ma rċieva l-ebda rċevuta minkejja li kitbilhom biex jibagħtulu l-irċevuta erba' darbiet.

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jien ma nafx b'dan il-każ partikolari pero' nista' ngħid illi meta wieħed iħallas b'cheque ikun qed iħallas bl-iktar mod effikaċi għax filwaqt li l-konsumatur ma jkollux joqgħod jistenna fil- queue, awtomatikament ikollu record illi ċ-cheque ikun issarraf.

Pero' niċċekkja x'ġara f'dan il-każ.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Carmelo Borg, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

CARMELO BORG: Jista' l-Ministru jgħid jekk sarux xi żviluppi fuq dak li tkellimna dwaru xi ħmistax ilu, jiġifieri fuq il-vultaġġ baxx li hemm f'Ta' Ċanga ġewwa x-Xewkija u f'Ta' Cini ġewwa l-Qala?

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Fil-fatt jien għaddejt ir-rikjesta li kien għamilli l-Onor.

Interpellant lill-Enemalta biex tagħmel l-investigazzjonijiet neċessarji pero' għadni ma ġejtx informat dwar l-iżviluppi li saru f'dan ir- rigward.

L-Onor.

Interpellant għamel tajjeb illi fakkarni dwar dan ħalli issa niċċekkja x'pożizzjoni ttieħdet fuq dan il-każ.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Rita Law, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

RITA LAW: Nixtieq nistaqsi lill-Ministru jekk huwiex informat bil- qtugħ kontinwu tas-servizz ta' l-elettriku li qed ikollhom ir-residenti tar- Rinella, limiti tal-Kalkara?

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Fil-fatt jien kont informat ukoll b'dan il-każ u nista' ngħid lill-Onor.

Interpellant li din il-problema qed tiġi investigata għax jista' jkun li hemm bżonn illi s-sistema jsirilha ċertu upgrading.

Madanakollu jien ħadt nota ta' dan il-każ u se nara x'pożizzjoni ttieħdet f'dan ir-rigward.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Sur President, biex inkompli mal-mistoqsija supplimentari li għamilt ftit ilu lill-Ministru, irrid ngħid illi jien informat li hija regola li anke meta jsir il-ħlas lill-Enemalta u lill- korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma b'cheque, suppost xorta trid tintbagħat irċevuta.

Allura jista' l-Ministru jispjegali x'ġara f'dan il- każ li semmejt fejn il-konsumatur xorta baqa' ma ngħatax irċevuta, allavolja kitbilhom dwar dan erba' darbiet?

Apparti minn hekk, jista' l-Ministru jispjega wkoll għaliex bħalissa r- residenti ta' l-Imsida qed ibatu minn qtugħ kontinwu fis-servizz ta' l-ilma u għaliex f'Mandalay Road, li tinsab ġewwa Pembroke, hemm numru kbir ta' bozoz maqtugħin?

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Lill-Onor.

Membru diġa' għidtlu li se nieħu ħsieb nara x'ġara minn dan iċ-cheque għax, kif qal hu, il-prattika hi li meta wieħed jibgħat cheque tintbagħat irċevuta.

Biex ngħid id-dritt, f'Ġunju li għadda jien personalment kelli każ pjuttost stramb għax wara li bgħattilhom cheque - inzerta mingħajr firma minħabba li kont insejt niffirmah - ġimgħa wara sibt żewġ uffiċjali wara l-bieb tiegħi biċ-cheque f'idejhom u talbuni biex niffirmah.

Naturalment jien min-naħa tiegħi għidtilhom li jiddispjaċini u li se nagħmlilhom cheque ġdid, pero' għidtilhom ukoll li ma kellhomx għalfejn joqogħdu jiġu għandi personalment għax kieku għamluli sempliċement telefonata kont nibgħatilhom cheque ieħor.

Jiġifieri safejn naf jien il-korporazzjoni toqgħod attenta ħafna li titħallas.

Rigward il-qtugħ tas-servizz ta' l-ilma li semma l-Onor.

Interpellant, irrid ngħid illi dan ġie kkaġunat minħabba l-problema li nqalgħet fil-main ta' l-ilma li jinsab għaddej minn taħt Triq il-Ferrovija l-Qadima ġewwa Birkirkara.

Fil-fatt dan il-main, li huwa ta' madwar 18-il pulzier u għandu kważi 50 sena - dan l-aħħar tant kien qed jikkaġuna ħsarat li kellu bilfors jinbidel, anke bħala parti mill-proġett li hemm imfassal għal Triq Psaila - u minħabba li dan qiegħed madwar 18-il pied 'l isfel ħabbathom xi ftit biex jibdluh, bil-konsegwenza li mhux fl-Imsida biss kien hemm qtugħ fis-servizz ta' l-ilma imma anke f'Birkirkara, f'partijiet minn Ħ'Attard u f'numru ta' postijiet oħra.

Minkejja dan kollu, jien informat li x-xogħol jinsab fi stadju avvanzat u fil-fatt għandu jitlesta sa matul il-lejl li ġej jew sa għada filgħodu, pero' biex jerġa' jkun hemm il-pressure li kien hemm qabel f'dan it-tip ta' main u biex il-lokalitajiet kollha jerġgħu jiġu servuti sew minn din il-provvista' jridu jgħaddu l-isbaħ 12-il siegħa jew 24 siegħa.

Fil-fatt nixtieq nieħu din l-opportunita' biex niġbed l-attenzjoni tar- residenti li min ikollu bżonn is-servizz tal-bowser jista' jċempel lit- taqsima li hemm apposta fil-korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma għax id- distributuri qed jaħdmu overtime biex ikunu jistgħu jaqdu r-rikjesti kollha li jsiru għal dan is-servizz.

Nispera li sa għada jkun hemm diversi residenti li jerġa' jkollhom il-provvista' ta' l-ilma u li sa pitgħada s- sitwazzjoni tkun ġiet kompletament għan-normal fil-lokalitajiet kollha milquta.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Borg.

ONOR.

CARMELO BORG: Jista' l-Ministru jispjega x'diffikulta' hemm biex dak il-pipe temporanju li hemm fi Triq Wied is-Simar ġewwa l-Qala, liema pipe issa ilu hemm xi erba' snin, jiġi sostitut b'pipe permanenti?

Dan il- pipe temporanju qed joħloq inkonvenjent kbir għal żewġ raġunijet, l- ewwelnett għaliex peress li dan jinsab għaddej minn taħt il-bankina, fis- sajf l-ilma jsir misħun u t-tieni nett minħabba li jista' jaqa' xi ħadd fuqu.

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Fil-fatt f'pajjiżna hemm diversi nħawi li ilhom is- snin jinqdew b'pipe temporanju u r-raġunijiet għal dan huma diversi, fosthom għaliex minħabba li jkun għad fadal iktar bini x'isir fit-triq partikolari, il-main ta' l-ilma ikun għadu ma ġiex mgħoddi.

Madanakollu jien se ninvestiga l-każ li qed isemmi l-Onor.

Interpellant, anke għaliex normalment il-pipes temporanji huma soġġetti għal iktar ħsara minħabba t- traffiku li jkun għaddej kontinwament minn fuqhom.

Fil-fehma tiegħi s-soluzzjoni li għandha tinstab f'dawn iċ-ċirkostanzi hija li minflok ma nibqgħu nimxu fuq is-sistema - li issa ilna nimxu biha għal snin twal - li l-ewwel jitħalla jinbena l-bini kollu tat-triq qabel ma tingħata l-provvista ta' l-ilma jsir bil-maqlub, l-ewwel tingħata l- provvista ta' l-ilma u mbagħad joħroġ il-permess għall-bini, ħalli b'hekk l- areas il-ġodda jiġu servuti sew mal-ewwel.

Fil-fatt barra minn Malta din is-sistema tintuża u l-iżviluppatur, kemm jekk dan ikun il-gvern kif ukoll jekk din tkun entita' privata, qabel ma jingħata l-permess tal-bini l-ewwel ikun inkarigat li jiżgura illi jkunu mgħoddijin is-servizzi kollha minn fejn ikun se jagħmel l-iżvilupp.

Għalhekk jien naħseb li aħna għandna nikkonsidraw din is-sistema bis-serjeta' ħalli ma nibqgħux nagħtu provvista' temporanja, bil-konsegwenza li min jibda jinqeda bi provvista' temporanja jibqa' jinqeda b'dan il-mod bil-problemi kollha li jinqalgħu f'każijiet bħal dawn.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Sur President, meta numru ta' seduti ilu waqt il- ħin tal-mistoqsijiet kont qajjimt il-każ tal-playing-field f'Ta' Ġiorni, il- Ministru kien irrisponda li se jieħu l-passi meħtieġa u li se jara li hemmhekk jitwaħħlu l-floodlights.

Pero' sal-lum għadu ma sar xejn f'dan ir- rigward.

Allura jista' l-Ministru jgħidilna x'inhi r-raġuni għal dan id- dewmien?

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Fil-fatt jien informat li qed isir dak kollu neċessarju biex il-floodlights jitwaħħlu.

TARXIEN - TRIQ IL-BLATA - DAWL

L-ONOR.CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Silvio Parnis) staqsa lill- Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li titwaħħal lampa fi Triq il-Blata fejn id-dar "Je t'aime" ġewwa Ħal Tarxien?

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-talba ta' l-Onor.

Interpellant qed tiġi kkonsidrata flimkien ma' talbiet oħra.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Borg, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

CARMELO BORG: Sur President, meta xi ħmistax ilu waqt il-ħin tal- mistoqsijiet konna qed nitkellmu fuq is-servizz tad-dawl, konna semmejna dawk il-bozoz li jaħdmu permezz tas-solar energy.

Jista' l-Ministru jindaga x'possibbilta' hemm biex f'dawk il-postijiet li ma jirrikjedux vultaġġ qawwi ta' dawl, bħalma ngħidu aħna huma l-playing-fields, jitwaħħlu dan it-tip ta' bozoz?

Ġaladarba qed nitkellmu fuq dan is-suġġett ta' min isemmi wkoll li filwaqt illi l-power station għandha sors wieħed ta' enerġija, barra minn Malta hemm iktar minn sors wieħed u għalhekk tkun ħaġa tajba li kieku din tistudja l-possibbilta' li tuża sorsi oħra ta' enerġija, li forsi fl-istess ħin lill-konsumatur ma jiġuhx daqshekk expensive.

Pajjiżi oħra jagħmlu ħafna riċerki ta' dan it-tip pero' safejn naf, almenu kemm ili membru ta' dan il-parlament, l-ebda korporazzjoni Maltija ma tinvesti ċenteżmu fir- riċerki.

L-istudenti universitarji tagħna huma għatxana għal għajnuna bħal din biex ikunu jistgħu jagħmlu r-riċerki meħtieġa u hemm bżonn kbir li ssir xi ħaġa bħal din, l-ewwelnett biex inkabbru n-knowledge ta' l-istudenti tagħna u t-tieni nett biex, kif għidt diġa', lill-konsumatur forsi nnaqqsulu xi ftit mill-ispejjeż.

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Sur President, l-Onor Interpellant qajjem diversi punti interessanti.

Fil-fatt jien informat li, per eżempju, il-car park ta' l-universita' hija imdawla b'bozoz li jixegħlu bis-solar panels, li bażikament jaħdmu billi fil-base ikollhom battery li tiċċarġja matul il- ġurnata.

Din tidher xi ħaġa sabiħa u ideali għax b'hekk inkunu qed niffrankaw ħafna fuel u enerġija, pero' l-ispiża kapitali għal proġett bħal dan tiġik eluf kbar ta' liri u ma rridux ninsew li dawn it-tip ta' bozoz għandhom ħajja limitata wkoll, jiġifieri wara ċertu żmien ma jibqgħux tajbin.

Il-bozoz li jaħdmu bis-solar panels huma ideali ħafna għal dawk il- postijiet li ma jkollhomx is-servizz tad-dawl u allura jkun jaqbillek illi tagħmel sistema bħal dik għax tiġik inqas milli kieku jkollok toqgħod tgħaddi l-linji.

Jien napprezza li l-Onor.

Interpellant qed jinsisti li għandna nnaqqsu l- cost ta' l-enerġija biex kemm jista' jkun innaqqsu l-ispiża lill-konsumatur pero' naħseb li waħda mill-affarijiet li għandna nagħmlu biex innaqqsu l- cost huwa li ma jerġgħux isiru l-iżbalji li saru s-sena li għaddiet meta kien ġie ffirmat dak il-hedging programme mill-amministrazzjoni preċedenti.

Fil-fatt f'Jannar u fi Frar li għadda l-Enemalta spiċċat biex ħallset $US1 miljun u $US1.4 miljun iktar rispettivament f'xiri ta' żejt.

Nista' ngħid li bħalissa l-avukati qegħdin jaraw x'jistgħu jagħmlu biex joħorġu minn dan il-kuntratt li kien ġie ffirmat miċ-chairman preċedenti ta' l-Enemalta u li minħabba f'hekk is-sena l-oħra nfaqna $US9 miljun u din is-sena se nkunu nfaqna $US12-il miljun bla bżonn.

Jiġifieri hawnhekk qed ngħidu li bid- deċiżjonijiet li ħadet l-amministrazzjoni preċedenti f'temp ta' sentejn, se nkunu ħallasna mal-$US21 miljun iktar.

Jien naħseb li kien ikun ferm iktar prudenti li kieku l-gvern modern u trasparenti li kellna sa ftit xhur ilu għamel dan il-kuntratt għal tliet xhur minflok għal 12-il xahar.

Bla ebda dubju, jien ngħid li l-ewwel ma rridu nagħmlu biex inraħħsu l-ispejjeż lill- konsumatur huwa illi noqogħdu attenti li ma jsirux żbalji bħal dawn, filwaqt li s-sistemi nadottawhom wara li nieħdu l-aħjar pariri u mhux nieħdu l-pariri mingħand min ikun irid ibegħilna l-pakkett, bħalma ġara f'dan il-każ.

(Interruzzjonijiet)

L-Onor.

Interpellant qed jistaqsini min taha l-pariri lill- amministrazzjoni preċedenti biex tiffirma dan il-kuntratt.

Fil-fatt il- pariri ngħatawlha mingħand kumpannija bl-isem ta' Rothschild, li għadni ma nafx min huma r-rappreżentanti tagħha f'Malta, u nista' ngħid bla tlaqliq li l-pajjiż ma jaffordjax dawn it-tip ta' arranġamenti, speċjalment meta l- gvern preċedenti kien għamel dik id-drive kbira biex jirdoppja u jittripplika l-kontijiet tad-dawl u l-ilma.

Sur President, dan il-piż li daħal għalih pajjiżna s-sena l-oħra għadna nbatu minnu sal-lum u s- sitwazzjoni ma tistax tinbidel qabel l-aħħar tas-sena għax hekk jgħid il- kuntratt u se jibqa' jsofri minnu sa l-aħħar tas-sena.

Bla ebda dubju, dan huwa skandlu kbir li sar b'nuqqas ta' ħsieb u għaqal.

Jien m'iniex qed ngħid li ma naqbilx ma' dawn il-hedging programmes pero' ċertament jistgħu jsiru b'mod iktar għaqli u prudenti għal perijodu aqsar.

Huwa importanti wkoll li qabel ma jiġu ffirmati dawn it-tip ta' programmi jiġu stabiliti ċerti limiti, pero' l-amministrazzjoni preċedenti ffirmat il- hedging programme bla ebda limiti ta' xejn, tant li minkejja li l-gas oil minn $US126 waqa' għal $US83, aħna m'aħna se nieħdu xejn lura u d- differenza se jkollha tħallasha l-kumpannija.

L-istess nistgħu ngħidu għar- rigward tal-fuel oil għax għalkemm il-prezz niżel minn $US66 għal $US49, id- differenza kollha se jkollha tħallasha l-kumpannija.

Anke fil-każ ta' l- unleaded gasoline, minkejja li l-prezz miftiehem kien ta' $US155 u bħalissa l-prezz niżel għal $US109, hawnhekk ukoll id-differenza se jkollha tħallasha l-kumpannija.

Għalhekk jien insostni li jekk irridu nnaqqsu l- cost tal-konsum verament, l-ewwel ħaġa li rridu nagħmlu hija li nuru ħafna iktar għaqal fil-mod ta' kif nagħmlu dawn il-kuntratti.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

(Interruzzjonijiet).

L-Onor.

Michael Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Sur President, nixtieq nirriferi għal risposta li ngħatat il-bieraħ għall-mistoqsija parlamentari numru 3317, li tittratta dwar l-istampar u x-xiri ta' kartolini tal-Milied mill-ministeru tas-saħħa u mid-dipartimenti li jaqgħu taħtu.

THE DEPUTY SPEAKER: Onor. Farrugia, fil-qosor jekk jogħġbok.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Sur President, jien nixtieq nikkjarifika punt li jissemma fir-risposta għall-mistoqsija parlamentari msemmija.

Billi parti mir-risposta ssemmi kemm ġew minfuqa flus fl-1997 f'kartolini tal-Milied u f'posta konnessa ma' dawn il-kartolini, irrid niġbed l-attenzjoni tas-Sedja li n-nefqa li saret fuq il-kartolini tal-Milied f'Diċembru ta' l-1997 kienet ta' Lm350, b'ETP ta' Lm14.35, li flimkien jammontaw għal Lm364.35.

Fil-fatt hawnhekk nixtieq inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra l-invoice maħruġa minn Beck Graphics fit-30 ta' Diċembru ta' l-1997 għal 4,000 christmas card.

THE DEPUTY SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva).

Il-permess ingħata.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Sur President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja ta' invoice maħruġa fit-30 ta' Diċembru 1997 lill-ministeru tas- saħħa, kura ta' l-anzjani u affarijiet tal-familja għal stampar ta' kartolini tal-Milied.

Għalhekk fir-realta' s-somma li ġiet minfuqa mill-ministeru ta' dak iż- żmien kienet 'il bogħod ħafna mis-somma ta' Lm1,559.42 li ssemmiet fir- risposta parlamentari.

Barra minn hekk imbagħad rigward posta ...

(Interruzzjonijiet) Jien qed nikkoreġi l-miżinformazzjoni li ħarġet il-bieraħ minn hawnhekk stess ...

(Interruzzjonijiet)

THE DEPUTY SPEAKER: Ma jistax ikun li tieħu daqshekk ħin biex titlob għal korrezzjoni.

Inti kellek tistaqsi jekk il-ministru jidhirlux li għandu jagħmel korrezzjoni għar-risposta li ta l-bieraħ.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Sur President, kulma baqagħli xi ngħid huwa li bħala posta ntnefqet is-somma ta' Lm100 u mhux Lm1,105.70.

MR SPEAKER: Grazzi.

Ngħaddu issa għat-Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru Tonio Borg.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

TONIO BORG (Ministru ta' l-Intern): Sur President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Lista ta' korrezzjonijiet u żidiet f'Annex 8 tal-Ftehim milħuq bejn il- Vatikan u l-Gvern ta' Malta dwar artijiet tal-Knisja mgħoddija lill- Gvern;

Tagħrif dwar linji diretti tat-telephones b'aċċess għal telefonati diretti għal barra minn Malta fid-dikasteru li għalih jien responsabbli, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 3603;

Tagħrif dwar għaqdiet/kumpanniji li għandhom kontijiet pendenti dwar servizzi mitluba minnhom lill-pulizija, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 4571;

Tagħrif dwar barranin imkeċċija b'ordni tal-qrati bejn Settembru 1998 u Jannar 1999, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 4587; u

f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Lista ta' għaqdiet sportivi li talbu li jsiru sidien ta' l-art u/jew bini tagħhom qabel il-5 ta' Settembru, 1998, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 4572; u

Tagħrif dwar il-politika wżata mid-dipartiment ta' l-edukazzjoni dwar bejgħ ta' prodotti ta' ikel u xorb f'tuck shops ta' l-iskejjel, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 5207.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ORDINANZA DWAR SELF LOKALI (STOCK U TITOLI REĠISTRATI)

LOCAL LOANS (REGISTERED STOCK AND SECURITIES) (AMENDMENT) BILL

L-ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mit-8 ta' Marzu, 1999.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

THE DEPUTY SPEAKER: Iktar rimarki?

L-Onor.

Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Sur President, għalkemm l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna ma fihx ħafna klawsoli, madanakollu qed jemenda ordinanza li ilha fis-seħħ sa mill-1959 u li l-għan tagħha huwa l-ewwelnett li meta l- gvern jiġi biex jissellef lokalment irid jaħseb għal sinking fund biex meta dak is-self jibda jimmatura jkun jista' jitħallas lura, u t-tieni nett illi tindirizza l-kwestjoni ta' l-imgħaxijiet fuq dak is-self.

Jiġifieri kien hemm ċertu element ta' kawtela li gvernijiet preċedenti kienu qegħdin jinserixxu fl-amministrazzjoni finanzjarja.

Ċertament meta jkollok quddiemek ordinanza bħal din ma tkunx tista' ma tiffokax l-attenzjoni kollha tiegħek fuq l-aspett ekonomiku u finanzjarju tas-sitwazzjoni attwali fil-pajjiż.

Sur President, matul id-diskussjonijiet li saru fuq dan il- qasam kien hemm okkażjonijiet fejn iffokajna kemm fuq l-aspett ekonomiku kif ukoll fuq l-aspett finanzjarju, u hawn jien ma nistax ma nirriferix għall-bieraħ stess meta l-Onor.

Edwin Vassallo, bħala segretarju parlamentari fil-ministeru għas-servizzi ekonomiċi, b'xi mod irnexxielu jorbot is-sinking fund mal-kwestjoni ta' min kellu jkun responsabbli mill- upgrading u l-embellishment li kien sar mill-Gvern Laburista f'San Pawl il- Baħar.

Kif għidt diġa', illum dan l-abbozz ta' liġi qed jiffoka fuq żewġ aspetti importanti li jolqtu lill-Maltin u lill-entitajiet kollha li għandna fil- pajjiż, iktar u iktar meta llum kulħadd qed jirrealizza li s-sitwazzjoni finanzjarja tal-gvern hija prekarja, li l-ħofor finanzjarji m'għadhomx ħolma imma saru realta' u li għalhekk għandu jkun hemm direzzjoni ċara dwar kif għandha tiġi indirizzata din is-sitwazzjoni.

Illum kulmin hu mdaħħal fis-settur tal-kummerċ u ta' l-ekonomija qed jammetti li matul dawn l-aħħar sitt xhur il-konsum naqas, fosthom dawk l-entitajiet kummerċjali li jirrappreżentaw l-interessi ta' l-għaqdiet u tal-kumpanniji kummerċjali, u hawn qed nirriferi partikolarment għas-Sur Louis Farrugia li qal illi l- flus fl-idejn donnhom nixfu għax il-konsum qed jonqos minn xahar għall- ieħor u ovvjament dan qed jaffettwa l-attivita' ekonomika.

Fil-fatt dan tikkonfermah ukoll il-GRTU li issa ilha tgħid għal żmien twil li l-mutur ta' l-ekonomija huwa wieqaf.

Wara kollox, dan jista' jarah u jmissu b'idejh kulħadd għax huwa biżżejjed illi wieħed imur fil-ħwienet biex jara li minkejja li bħalissa qegħdin fil-perijodu tas-sales - u qed isiru sales estensivi - il-ħwienet huma kompletament vojta u l-owners tal-ħwienet jafu li s-sitwazzjoni preżenti f'dak li huwa bejgħ hija waħda miżerabbli.

Anke s-supermarkets li jbigħu l-iktar affarijiet essenzjali għall-ħajja ta' kuljum qed jiltaqgħu ma' dawn it-tipi ta' problemi finanzjarji u s- supermarkets huma rinomati li jiġġeneraw il-cash.

Din il-problema qed tirrifletti ruħha wkoll fil-qasam tal-bejgħ tal-proprjeta' fejn, anke hawnhekk, titkellem ma' min titkellem - l-iżviluppaturi, il-kuntratturi u kulmin jaħdem fil-barrieri jew f'xi concrete plant - kulħadd jgħidlek bil- problemi li qed jiffaċċja minħabba n-nuqqas ta' bejgħ.

Imbagħad xi ngħidu għall-unemployment, li qiegħed jiżdied b'mod allarmanti?

Anke l-banek qed iżidu r-rata ta' l-imgħax tagħhom u fuq ċerti proġetti ta' investiment qed iżommu anke rata ta' 10% għax ovvjament meta l-banek iħossu ċertu riskju huma jżidu r-rata ta' l-imgħax.

Huwa stat ta' fatt illi t-total manufacturing sales qed juri tnaqqis minn sena għall-oħra u dawn huma kollha indikazzjonijiet ta' kif inhi sejra l-ekonomija fil-preżent.

Issa hawnhekk jien qed nitkellem mingħajr l-ebda partiġjaniżmu jew preġudizzju politiku għax din hi r-realta'.

Il-politika tal-gvern għas-settur kummerċjali m'hijiex ċara lanqas u fil-fatt is-sidien tal-ħwienet qed jistaqsu x'se jiġri u kif dak li se jsir se jaffettwa l-investiment li se jagħmlu għall-ħames snin, għall-għaxar snin jew għall-15-il sena li ġejjin, għax naturalment jistgħu jiġu esposti għal kompetizzjoni li ma jkunux jifilħu għaliha minħabba li ma jkollhomx ir-riżorsi finanzjarji neċessarji.

Sur President, matul iż-żmien il-qasam finanzjarju żviluppa sew biex ikun jista' jikkompeti ma' ħaddieħor illi forsi għandu l-faċilitajiet, ir- reputazzjoni u l-esperjenza favur tiegħu.

Pero' meta l-politika tal-gvern tkun qed titfa' lil dan il-qasam lura, il-klijenti barranin li aħna nipprovaw niġbdu biex jikkreaw iktar xogħol ma jkunux iridu jiġu lejn pajjiżna għax ma jkunux jafu kif se jiġu affetwati.

Dawn huma d-dubji u l- inċertezzi li qegħdin jipprevalu u li l-poplu jippretendi risposta dwarhom u mhux niġu hawnhekk bil-kantaliena ta' kritika żbaljata - għax issa nispjega kemm hi żbaljata din il-kritika - li kollox huwa tort tal-Gvern Laburista preċedenti.

Hawnhekk jien nistaqsi: X'inhi d-direzzjoni tal- gvern preżenti?

Fuq liema pjan huwa miexi?

Għax minkejja li hawnhekk nisimgħu ħafna diskors mill-membri tal-gvern, qatt ma ngħatat risposta dwar dan.

Jien ma nafx x'inhi d-direzzjoni tal-gvern preżenti għax kif se nkun nista' nelabora iktar 'il quddiem, anke l-pjanijiet illi ffissa l-gvern stess fil-budget li għadda jqanqlulek ċerti dubji dwar dan.

Sur President, illum qed naraw li anke l-istess gvern qed jaqa' lura f'ħafna mill-pagamenti li għandu jagħti lill-kuntratturi għax-xogħol li jagħmlu.

Naturalment hawn jien m'iniex qed ngħid li din hija xi problema tal-lum pero' bla ebda dubju jekk qatt kien hawn mument fejn kien hemm bżonn li ċerti pagamenti jsiru malajr ħalli tingħata kick-start lill- ekonomija interna fil-pajjiż, huwa proprju llum.

Fil-fatt hemm numru kbir ta' kuntratturi li għandhom jieħdu flejjes kbar mingħand il-gvern u bla ebda dubju din il-problema trid tiġi indirizzata malajr kemm jista' jkun, u jekk ma tistax tiġi indirizzata fl-intier tagħha almenu għandha tiġi indirizzata parzjalment għax dawn għandhom il-ħaddiema magħhom u qegħdin jiġu ssikkati mill-banek ukoll, tant li kull ġimgħa jew kull ħmistax ikunu jridu jmorru jitolbu l-permess tal-manager tal-bank biex joħorġu l-pagi.

Dan biex ma ngħidux ukoll illi filwaqt li dawn il-kuntratturi qed jeħlu mad- 9.5% jew ma' l-10% imgħaxijiet mill-banek - minħabba li qed jaqbżu l-limiti li l-bank jista' jestendilhom, għax ovvjament il-bank m'huwiex xi istitut tal-karita' u jrid iħares l-interessi tiegħu - il-gvern m'hu qed jeħel l- ebda imgħaxijiet fuq pagamenti li jaqgħu lura.

Din hija s-sitwazzjoni ekonomika li pajjiżna jinsab fiha bħalissa u bla ebda dubju ħaġa bħal din tirrikjedi konsiderazzjoni sħiħa min-naħa tal-gvern biex jiċċara d- direzzjoni tiegħu.

Issa nispera li hawnhekk il-gvern ma jerġax jgħidilna li s-soluzzjoni waħda hija l-Unjoni Ewropea!

Nhar il-Ħadd li għadda stess il-Prim Ministru qalilna li l-Unjoni Ewropea toffri solidarjeta' u fiduċja.

Allura dan x'ifisser?

Li issa se ngħidu lil min qed isib problema biex jiġġestixxi n-negozju tiegħu biex joħroġ credit card bil-kliem "solidarjeta' u fiduċja", isarrafha u kollox jaqa' f'postu!

Sur President, qed ngħid dan għaliex filwaqt illi huwa parti mix-xogħol ta' l-oppożizzjoni li tindika l-problemi li jipprevalu, huwa l-gvern illi għandu r-responsabbilta' li joffri s-soluzzjonijiet.

Wara kollox huwa l- gvern preżenti li sa ftit xhur ilu, matul il-kampanja elettorali, kien jgħid li l-problemi ma jeżistux, li l-qagħda finanzjarja mwiegħra li kellu l-pajjiż kienet biss ħolma u li dawn kienu sempliċement skużi li kien qed jivvintahom il-Partit Laburista.

Illum il-ballun qiegħed f'idejn il-Gvern Nazzjonalista u ċertament il-Partit Nazzjonalista fil-gvern għandu piż ikbar milli kellu sitt xhur ilu għax issa s-soluzzjonijiet irid jipprovdihom hu, anke fid-dawl ta' l-avis li ġie aġġornat riċentement.

Sal-lum żgur li kulħadd sema' b'dan l-avis u huwa tajjeb illi kulħadd ikun mgħarraf fuqu għaliex hija xi ħaġa ta' interess pubbliku.

Fil-fatt il-Prim Ministru stess iddeskriva dan l-avis bħala xi ħaġa pożittiva, pero' fir- realta' meta tibda taqra u tagħsar dan l-avis x'issib?

Issib analisi klinika li la tappoġġja lin-naħa ta' l-Oppożizzjoni Laburista u lanqas lill- Gvern Nazzjonalista u li tgħidilna ċar u tond illi prattikament ma jeżistix settur fl-istruttura ekonomika ta' pajjiżna li m'għandux il-problemi tiegħu.

Fi kliem ieħor dawn il-problemi ma jistgħux jiġu differiti għal għada jew għal pitgħada imma jridu jiġu indirizzati malajr kemm jista' jkun.

Sur President, aħna qed nitolbu lill-ministru għas-servizzi ekonomiċi jgħidilna xi pjanijiet konkreti għandu u kif is-settur tal-manifattura se jiġi ristrutturat.

Fil-fatt meta kont qed nisma' lill-ministru jagħmel id- diskors tiegħu fuq dan l-abbozz ta' liġi ppretendejt li se nisimgħu jgħid x'inhuma l-pjanijiet tiegħu, x'inhuma d-diffikultajiet li qed jiltaqa' magħhom u x'se tkun l-ispiża soċjali tal-proċess tal-proċess tar- ristrutturazzjoni, għax anke dan il-proċess huwa iebes u se jirrikjedi cost uman u soċjali.

Terġa' jekk wieħed jiġi mġiegħel jagħmel dan il-proċess bil-għaġġla, it-tbatija iktar se tinħass imma minkejja dan kollu l-membri tal-gvern qed jiġu jippreżentaw il-proċess ta' ristrutturazzjoni qisna se mmorru għal xi party biex nieħdu gost.

Dan l-atteġġjament mhux biss juri nuqqas ta' kompetenza imma wkoll irresponsabbilta'.

Din l- irresponsabbilta' tirrispjekka ruħha iktar u iktar meta l-membri tal-gvern jibdew jikkwotaw ċerti dokumenti.

Per eżempju, Sur President, il-ministru għandu ħabta jikkwota l-economic survey biex jagħti l-impressjoni li l-problemi huma tort tal-Gvern Laburista.

Anke meta nikkwotaw l-istatistika, li hija xi ħaġa xjentifika u oġġettiva, inħobbu nagħtuha dik id-daqsxejn ta' twist biex mingħalina nidħku bil-poplu.

Per eżempju, fid-diskors tiegħu l-ministru rrifera għall- economic survey u qal li matul l-1997 u l-1998 kien hemm nuqqas ta' investiment.

Naturalment aħna żgur li m'aħniex qed ngħidu li dawk ma kenux snin problematiċi - anzi kemm-il darba ammettejna li matul dawn is-snin kien hemm problemi kbar u kellna nagħmlu ħafna sforzi biex inżommu l- investiment tal-pajjiż ħalli nibqgħu kompetittivi u jiġu iktar nies f'pajjiżna li min-naħa tagħhom mhux biss ikunu jridu jkabbru t-turnover imma wkoll il-qligħ tagħhom - pero' li mbagħad joqgħod jiġi l-ministru jikkwotalna mill-economic survey u jgħidilna li l-investiment naqas matul l- 1997 u l-1998, jiġifieri taħt il-Gvern Laburista biss, u ma jsemmilniex l- 1996, li kienet l-aħħar sena ta' Gvern Nazzjonalista, fejn hemmhekk ukoll kien hemm nuqqas ta' investiment, jidher ċar illi qed nipprovaw naħarbu ċerti figuri biex nagħtu l-impressjoni li kollox huwa ħtija tal-Gvern Laburista.

Imma mbagħad meta aħna, minn din in-naħa nistaqsuh x'se jagħmel ġaladarba issa l-ballun qiegħed f'saqajh ir-risposta tkun: Issa l-ballun noqogħdu nħarsu lejh sakemm nidħlu fl-Unjoni Ewropea, li se ssolvielna l- problemi kollha, bħallikieku din hija xi bakketta maġika!

Kuntrarjament għal dan, il-Partit Laburista jemmen li dak li għandha bżonn l-istruttura ekonomika ta' pajjiżna huwa li jkollna relazzjonijiet mill-qrib ma' l- Unjoni Ewropea imma mingħajr ma jkollna rabta sħiħa magħha.

Sur President, ġaladarba l-ministru kien qed jikkwota mill-economic survey ta' bejn Jannar u Settembru 1998, dan imessu kkwota wkoll dak li hemm f'paġna 28 fejn hemm miktub li:

"Whilst investment related to construction contracted by 4.5 per cent ..."

- u dan aħna nammettuh għax matul dik is-sena veru li l-investiment fil- qasam tal-kostruzzjoni naqas -

"... investment in machinery by private enterprises advanced by 5.9 per cent."

Issa din l-istatistika hija maħruġa mill-Gvern Nazzjonalista stess, jiġifieri żgur li din ma vvintajnihiex aħna.

Ta' min jgħid ukoll li kien proprju minħabba li kien hemm nuqqas ta' investiment fis-settur tal- kostruzzjoni li matul l-istess sena l-Gvern Laburista kien qed jaħdem fuq il-kuntratti tal-Kottonera u ta' Manoel Island; għax peress li kien konxju mis-sitwazzjoni li kien jinsab fiha s-settur tal-kostruzzjoni ried jagħti kick-start lill-attivita' ekonomika lokali, u dan minħabba li kif nafu lkoll l-attivita' ekonomika tiddependi ħafna minn dan is-settur.

Jien naħseb li ministru li jinħela jagħżel liema statistika jaqbillu jikkwota u ma jpinġix l-istampa sħiħa quddiem il-poplu, ikun qed jippretendi ħafna jekk imbagħad jistenna li l-poplu se jqisu bħala bniedem kredibbli.

Fil- fatt jien għalhekk qed nikkwota l-istess paġni li kkwota l-ministru stess mill-economic survey u li anke semmihom fil-gazzetti nhar il-Ħadd li għadda.

Sur President, nhar il-Ħadd li għadda l-Prim Ministru qal illi hemm indikazzjonijiet pożittivi li qed ikun hemm ċertu ċaqliq fl-ekonomija u dan għaliex f'Jannar ta' din is-sena l-esportazzjoni żdiedet b'xi 10%.

Issa dan huwa l-istess bniedem illi meta fl-1998, jiġifieri qabel l-elezzjoni, l- esportazzjoni fis-settur tal-manifattura kienet żdiedet b'iktar minn 16% - u dan joħroġ mill-economic survey stess - kien qal illi l-ekonomija hija staġnata.

Mela allura la llum qed ngħidu li għax kien hemm żieda ta' 10% fl-esportazzjoni tal-manifattura l-ekonomija miexja 'l quddiem, għaliex taħt Gvern Laburista, meta l-esportazzjoni tal-manifattura kienet żdiedet b'iktar minn 16%, konna għidna li l-ekonomija hija staġnata?

Jien qed ngħid dan biex issa min qed jismagħna jkun jista' jiddeċiedi hu stess lil min għandu jemmen.

Nhar il-Ħadd li għadda l-Prim Ministru qalilna wkoll li f'Jannar ta' l- 1999 kien hawn xi 8,000 turist iktar minn Jannar ta' l-1997.

Skużi, imma jekk se tikkwota, ikkwota l-figuri ta' Jannar ta' l-1998 u mhux ta' Jannar ta' l-1997, Sur Prim Ministru, meta xahrejn qabel inti kont tlaqt mill- gvern u sejjaħt elezzjoni bikrija.

Anzi wieħed irid jgħid - għax tipprova kemm tipprova tinnegah dan huwa vox populi - illi wara l-1996 it-turiżmu kien inżamm milli jibqa' nieżel grazzi għall-miżuri immedjati li kien ħa l- Gvern Laburista - u hawn nista' nsemmi t-tnaqqis li kien hemm fuq it-taxxa tas-servizzi li jiġi bżonn turist li ġiet imnaqqsa għal 5% u l-isforzi kollha li saru biex inkabbru s-swieq turistiċi minn kullimkien, fosthom l- upgrading li sar f'dak li huwa negozju ta' xiri u bejgħ ta' lukandi u l- investiment li sar biex jiġu estiżi numru ta' lukandi - u għalhekk jekk irridu nkunu kredibbli għandna nikkomparaw like with like u mhux noqogħdu nużaw il-figuri u l-istatistika sempliċement biex nakkomodaw l-istint partiġjan tagħna u biex inħawdu lill-poplu.

Kif għidt diġa', il-poplu jrid li ngħidulu l-verita', kif wara kollox huwa l-kompitu' tagħna li nagħmlu.

Imma issa ħalli nħarsu lejn l-aspett fiskali ta' dan l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna.

Sur President, l-ewwelnett irrid ngħid illi jekk wieħed ma jifhimx il- liġi prinċipali ma jkunx jista' jifhem l-emenda li għandna quddiemna, liema emenda hija intiża biex jitneħħew is-sinking funds, jew għallinqas ma jkunx jista' jifhem jekk dan il-pass huwiex wieħed għaqli u pożittiv fiċ- ċirkostanzi tal-qagħda finanzjarja ta' pajjiżna.

Issa hawnhekk wieħed irid jirrimarka li l-liġi oriġinali, li ġiet emendata diversi drabi matul is- snin, kienet għaddiet fl-1959, jiġifieri din m'hijiex xi liġi li għamilnieha l-bieraħ.

Fil-fatt meta fil-bidu tas-sittinijiet il-gvern kien qed jaħseb biex jibda joħroġ l-istocks u l-bonds ħalli jkun jista' jibda jissellef lokalment kien ħaseb ukoll biex ifassal liġi li permezz tagħha huwa jintrabat illi jwarrab ammont neċessarju mid-dħul ordinarju li jirċievi ta' kull sena ħalli meta mbagħad dawn l-istocks u l-bonds jimmaturaw, il-gvern ikollu r-riservi neċessarji biex dawn jitħallsu.

Ovvjament f'dan il-każ il-ministru tal-finanzi jkollu piż kbir għaliex minħabba li huwa responsabbli minn kif għandhom jitħaddmu l-finanzi tal- pajjiż, hu jrid jiddeċiedi kemm għandu jwarrab flus għal dan il-għan - dak li aħna nsejħulu s-sinking fund - u għalhekk irid iżomm ċertu kontroll, anke fuq dawk il-flus li jkunu qed jonfqu l-ministri l-oħra.

Jiġifieri l- ministru tal-finanzi huwa jkollu jmur kontra r-rieda ta' sħabu l-ministri stess għax filwaqt li sħabu jkunu jridu jonfqu iktar, huwa jkun irid iġiegħlhom jikkontrollaw l-infiq tagħhom.

Naturalment jien qed nispjega dan kollu biex min qed jismagħna jkun jista' jsegwina aħjar f'din id- diskussjoni.

Issa hawnhekk ta' min jgħid li s-sinking fund kien jassigura wkoll il- ħlas ta' l-imgħaxijiet li kienu jkunu dovuti kull sena jew kull sitt xhur fuq dawn l-istocks.

Għalhekk wieħed jista' jgħid li s-sinking fund kellu żewġ għanijiet.

L-ewwelnett illi fih ikun hemm imfaddla dawk il-flus li jkunu jridu jiġu mħallsa ħalli meta s-self jimmatura l-gvern ikun jista' jħallashom lura; u t-tieni nett biex jitfaddlu l-imgħaxijiet għaliex ovvjament imbagħad il-gvern ikun marbut li jħallas l-imgħaxijiet ukoll.

Per eżempju, matul l-1999 se jimmatura stock ta' madwar Lm47 miljun li ovvjament b'xi mod jew ieħor irid jitħallas, pero' għandu jkun issa l-gvern se juża xi metodu ieħor kif jagħmel dan.

Bla ebda dubju, meta ngħid li llum l-imgħax fuq id-dejn jiżboq il-Lm50 miljun wieħed malajr jirrealizza kemm għandna noqogħdu attenti qabel ma nagħmlu xi mossa f'dan il-qasam u għaliex din in-naħa m'hijiex qed taqbel ma' dak li beħsiebu jagħmel dan il- gvern.

Tafu x'ifisser meta qed ngħidu li l-imgħax fuq id-dejn huwa ta' iktar minn Lm50 miljun?

Li prattikament nofs id-dħul tal-gvern mill-income tax qiegħed jitħallas f'imgħaxijiet, u hawn irridu nżommu f'moħħna wkoll li l-pajjiż litteralment ma jkun qed jieħu xejn mill-ispiża li tkun saret fuq is-self.

Għalhekk meta wieħed iħares lejn din ir-realta' jibda jistaqsi u jibdew jiġuh id-dubji dwar ir-raġuni li għaliha qed jieħu din il-miżura.

Imma dan mhux kollox għax imbagħad artiklu 30 jgħid ukoll li:

"Fil-każ li l-fond ta' ammortizzament imwaqqaf għal xi self skond din l-Ordinanza jinsab, fiż-żmien stabbilit għall-ħlas lura ta' dak is- self, li ma jkunx biżżejjed għal dik il-fidwa, in-nuqqas għandu jiġi magħmul tajjeb mid-dħul ġenerali u mill-attiv tal-Gvern ta' Malta."

Jiġifieri jekk fis-sinking fund ma jkunx hemm biżżejjed flus biex is-self jitħallas lura, il-gvern ikun obbligat li jagħmel tajjeb billi jieħu dawk il-flus mir-revenue kurrenti tiegħu.

Kif qed naraw, fil-bidu tas- sittinijiet il-gvern kien ħass li għandu jieħu ċerta kawtela u jwarrab xi ħaġa għal meta l-istocks jimmaturaw u jkunu jridu jitħallsu wkoll l- imgħaxijiet, pero' mbagħad ried illi jiddaħħal ukoll l-obbligu li jekk f'dan is-sinking fund ma jkunx hemm flus biżżejjed biex jagħmlu tajjeb għas- self li jkun għamel il-gvern, dawn għandhom jittieħdu mid-dħul li jkollu l- gvern kull sena.

Sur President, kuntrarjament għal dak li jgħidu l-Onor.

Membri tal-gvern, li jridu jagħtu l-impressjoni li d-deficit strutturali ġie kkaġunat mill- Gvern Laburista fis-sentejn ta' amministrazzjoni tiegħu, fir-realta' d- deficit strutturali żviluppa mill-1987.

Biżżejjed ngħid li sa l-1995 id- deficit kien diġa' jammonta għal 11% tal-GDP, u dan mhux qed ngħidu jien imma qiegħed imniżżel f'paġna 11 ta' l-avis stess.

Jiġifieri l-Ewropej stess qed jenfasizzaw dan fir-rapport tagħhom, li naturalment sar minn fuq informazzjoni li tahom il-Gvern Nazzjonalista stess.

Issa dan apparti l- fatt illi sa dak iż-żmien id-dejn nazzjonali kien iqarreb is-60% u hawnhekk jien m'iniex qed ninkludi l-garanziji governattivi li l-gvern qed jagħmel għall-Freeport u għall-Enemalta biex ikunu jistgħu jissellfu minn barra b'rata iktar favorevoli ta' imgħax għax kieku b'kollox id-dejn nazzjonali kien jilħaq it-92% ta' dak kollu li Malta tipproduċi f'sena.

Din hija r- realta' kkwotata mill-famuż avis stess u jien l-ewwel għalhekk għidt illi l- avis huwa analisi klinika tas-sitwazzjoni ta' pajjiżna.

Issa hawn ma rridux ninsew li l-gvern, minn sena għall-oħra, m'hux qed idaħħal flus biżżejjed biex ilaħħaq ma' l-ispiża rikorrenti tiegħu, bħalma huma s- servizzi soċjali, l-isptarijiet, l-edukazzjoni u l-pagi tan-nies tal-gvern, u qed ikollu jissellef tant illi wara li tgħaddi din il-liġi aħna se nressqu quddiem dan il-parlament abbozz ta' liġi biex nissellfu Lm100 miljun oħra.

Din hija realta' li ħadd ma jista' jinnegaha għax kif għidt diġa', l-avis nħadem fuq l-informazzjoni li ta l-gvern stess.

Fid-dawl ta' din is-sitwazzjoni, wieħed malajr jirrealizza kemm huwa diffiċli biex jitwettaq dak li qed jgħid artiklu 30 tal-liġi prinċipali.

Il-gvern lanqas biss għandu revenue biex ilaħħaq mal-commitments kurrenti tiegħu, aħseb u ara kemm jista' jieħu iktar fondi sabiex jagħmel tajjeb għal meta dan is- self jimmatura u jkun irid jitħallas!

Sur President, il-ministru qalilna li għandna nadottaw is-sistema li tiġi mħaddma f'ħafna pajjiżi moderni, ċioe' li kull darba noqogħdu nissellfu mill-ġdid biex nagħmlu tajjeb għas-self li nkunu għamilna qabel.

Imma hawnhekk ikun tajjeb jekk ngħidu li l-pajjiżi li jaddottaw din is-sistema jagħmlu hekk għax ikollhom problemi fiskali kbar u jkunu mgħobbija b'dejn fenomenali.

Allura aħna f'din id-direzzjoni rridu nwassluh lil pajjiżna?

Aħna rridu nġibu lejn pajjiżna l-problemi l-kbar li kellhom riċentement fil- Brażil minkejja li hu pajjiż sinjur b'riżorsi kbar?

Ejjew nitkellmu bis- serjeta' għax wara kollox xi darba xi ħadd bilfors irid jasal biex iħallas dan id-dejn!

Sur President, bla ebda dubju s-sitwazzjoni preżenti ta' pajjiżna tirrikjedi iktar milli sempliċement, per eżempju, nagħfsu fuq l- arretrati li għandu jieħu l-gvern mill-income tax.

Issa hawnhekk biex żgur ma niftiehemx ħażin irrid ngħid li dak illi huwa dovut lill-gvern għandu jitħallas, anke jekk sabiex ma nixxottawx il-cash mill-idejn naslu f'arranġament biex min għandu xi arretrati x'jagħti lill- gvern jagħmel dan fuq perijodu ta' żmien u mbagħad fuq dawn il-flus jiġu imposti l-imgħaxijiet.

Madanakollu wieħed irid jikkonsidra din il-miżura bħala waħda short-term, għax jekk wieħed ikollu jidħol fir-realta' tas- sitwazzjoni ...

Ħalli nispjega iktar ċar x'qed ngħid hawnhekk.

Aħna ta' sikwit nisimgħu li l-gvern għandu jieħu madwar Lm154 bħala arretrati ta' income tax u għalhekk meta riċentement waqt il-public accounts committee konna qed niddiskutu d-dipartiment tat-taxxi interni, ħadt l-opportunita' li nistaqsi lill-kummissarju kemm hu realment l-ammont ta' arretrati ta' income tax illi għandu jieħu l-gvern.

Tafu x'kienet ir-risposta?

Illi huwa kkalkolat li bejn wieħed u ieħor il-gvern għandu jieħu Lm50 miljun.

Jien għalhekk inħobb nitkellem fuq ir-realta' għax kif qed naraw hawnhekk għalkemm il-figura ta' Lm154 miljun tiġi kkwotata ħafna mill-media, mill- unions u minn entitajiet oħra, u tiġi kkwotata bħala xi ħaġa li trid tinġabar biex il-problema finanzjarja li għandu l-pajjiż tiġi solvuta, fir- realta' kulma jridu jinġabru bħala arretrati huma biss Lm50 miljun.

Naturalment din hija somma sostanzjali wkoll imma bla ebda dubju, m'hijiex is-soluzzjoni tal-problema finanzjarja li għandna għax jekk stess dawn il- Lm50 miljun jinġabru f'sena waħda, se jintnefqu f'imgħaxijiet fuq id-dejn li għandu pajjiżna u għalhekk is-sena ta' wara jerġa' jkollna quddiemna l- ispiża tad-dejn u ta' l-imgħax fuq dak id-dejn.

Din hija r-realta', Sur President, u għalkemm hemm ipproġettat li din is- sena l-gvern se jdaħħal madwar Lm60 miljun mill-privatizzazzjoni, dawn il- flus se jmorru għall-ispiża rikorrenti.

Jiġifieri hawnhekk aħna qegħdin inraqqgħu l-pannu bil-qargħa aħmar għax m'aħniex insolvu l-problema reali, u din hija r-responsabbilta' li nistennew aħna mingħand il-gvern u mhux illi jkun gvern tal-gallarija u tal-propaganda.

Il-gvern preżenti jħobb juża l-kliem "solidarjeta'" u "fiduċja", imma huwa fatt illi jekk immorru l- bank biex nissellfu l-flus u nlissnulu l-kelme "fiduċja" dan se jgħidlek: So what?

Itlaqli 'l barra!

Irridu nifhmu li l-fiduċja ma tistax tissarraf fi flus.

THE DEPUTY SPEAKER: Onor. Mangion, skadielek il-ħin u għandek bżonn extension.

Xi ħadd jipproponi li l-Onor.

Membru jkompli jinstema'.

ONOR.

CARMELO ABELA: Nipproponi li jkompli jinstema'.

THE DEPUTY SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Nissekonda.

THE DEPUTY SPEAKER: Hawn talba biex l-Onor.

Mangion ikompli bid-diskors tiegħu.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

ONOR.

CHARLES MANGION: Nirringrazzja lill-proponent, lis-sekondant u lill-Kamra.

Sur President, lanqas m'hija s-soluzzjoni li noqogħdu nilludu lin-nies illi jekk, meta u kif nidħlu fl-Unjoni Ewropea - għax imbagħad hawnhekk jitqanqlu diversi mistoqsijiet illi m'għandniex risposta għalihom u jkun aħjar jekk għalissa nitkellmu biss fuq ix-xewqat, allavolja bix- xewqat biss tista' tagħmel id-dnub tax-xewqa u ma tieħu xejn iktar minn hekk! - se jiġi l-investiment lejn pajjiżna.

L-investiment jiġi biss meta l-pajjiż ikun kompetittiv u meta l-investitur ikun konvint li pajjiżna se jkattarlu l-investiment aktar milli kieku jmur f'pajjiż ieħor.

Qed ngħid dan ħalli forsi l-ħrafa li jekk Malta tidħol fl-Unjoni Ewropea se jibdew ġejjin il-miljuni ta' liri lejn pajjiżna tispiċċa u tintnesa darba għal dejjem.

Meta l-Viċi Kap tal-Partit Nazzjonalista kien qed jitkellem fil- Fgura ftit qabel l-elezzjoni kien qalilna illi kieku aħna ma ffriżajniex l- applikazzjoni ta' Malta għal sħubija sħiħa fl-Unjoni Ewropea pajjiżna kien jikkwalifika għal Lm100 miljun, u mbagħad kompla jgħidilna wkoll li dan mhux hu qed jgħidu imma sorsi minn barra.

Jien ma nafx min huma dawn is- sorsi minn barra pero' apparentement min tah din l-informazzjoni ma kienx xi espert u kien xi salesman ieħor, bħal dak li semmielna l-Ministru Bonnici meta kien qed jitkellem fuq il-hedging agreement li sar mill-Gvern Laburista għal dak li għandu x'jaqsam ma' l-Enemalta.

Ara llum m'għadniex nitkellmu fuq il-miljuni ta' liri li ġejjin mill-Unjoni Ewropea u li se nużawhom biex nindirizzaw id-deficit strutturali li jagħmel kull sena l- gvern minkejja li erġajna rriattivajna l-applikazzjoni tagħna għal sħubija sħiħa!

Din il-ħolma llum spiċċat u lkoll irrealizzajna li l-investiment li jiġi lejn pajjiżna jiddependi minn kemm pajjiżna jkun kompetittiv.

Tant hu hekk li l-bieraħ kont qed naqra f'"The Financial Times" illi minkejja li l-Italja hija a founder member ta' l-Unjoni Ewropea - fil-fatt dan il-pajjiż ilu membru ta' l-Unjoni minn wara l-gwerra - u minkejja li anke daħħlet il-Euro - għax dawn irranġaw xi ftit il-figuri biex taparsi qed jissodisfaw il-kriterji ta' Maastricht - matul is-sena l-oħra l- investiment f'dan il-pajjiż naqas u r-raġuni għal dan kienet in-nuqqas ta' kompetittivita'.

Fil-fatt f'din l-istess gazzetta kien hemm miktub ukoll illi jekk l-Italja ma tirranġax l-istrutturi ekonomiċi tagħha u tibqa' b'rati ta' taxxi għoljin u b'ċerta riġidita' fil-labour market, il-Bank Ċentrali se jibqa' jara l-investiment li rnexxielha tagħmel l-Italja jitlaq 'il barra minn dan il-pajjiż.

Jien qed ngħid dan ukoll biex forsi nkissru l-ħrafa li pprova jbellgħalna l-ministru għas-servizzi ekonomiċi ...

Aħna nafu li l-Onor.

Josef Bonnici huwa lecturer fl-universita' pero' jkun tajjeb jekk ma jittrattax lil din il-Kamra bħallikieku aħna xi nies ebete għax il-fatti juru li l-investiment jibqa' jiġi sakemm inti tibqa' kompetittiv, u dan ma japplikax biss għall-qasam tal-manifattura, ta' l- industrija, tat-turiżmu jew tas-servizzi imma għal kwalunkwe settur.

Lanqas it-tax rebates m'huma l-qofol ta' kollox minkejja li dawn iservu ta' sussidju, dirett jew indirett, għall-gvern u ċertament il-magic word għall-investiment hija l-kelma "kompetittivita'".

Għalhekk hija lejn din il-kompetittivita' li l-gvern preżenti jrid iħares u huwa dan li l-Gvern Laburista kien qed jagħmel matul l-aħħar sentejn imma l-miżuri li kien qed jieħu kienu qed jiġu deskritti li huma żbaljati.

Huwa veru li forsi dawn il-miżuri kienu mħaddma b'mod żbaljat - jien m'iniex qed ngħid li le - pero' ċertament il-ħsieb ma kienx żbaljat.

Wara kollox huwa fatt illi meta aħna, bħala Gvern Laburista, fil-bidu ta' l-1997 ġejna biex nindirizzaw il- problema tad-drydocks u tax-shipbuilding, li hija problema ddentifikata minn kulħadd, ma lqajniex is-suġġeriment illi bħala soluzzjoni għandna nkeċċu l-ħaddiema 'il barra għax aħna riedna nirristrutturawhom u fil-fatt dan kien pass iebes u deċiżiv.

Dakinhar fejn kien il-Partit Nazzjonalista?

Għax wara kollox din hija xi ħaġa nazzjonali u lkoll nafu li t-tarznari qed jieħdu mir-riżorsi tal-gvern bejn Lm17 u Lm20 miljun fis-sena.

Issa aħna m'aħniex qed ngħidu li l-gvern m'għandux jibqa' jagħtihom dawn ir-riżorsi imma l-politika tal-Gvern Nazzjonalista u ta' l-Unjoni Ewropea hekk hi.

Allura dawn xi pjanijiet għandhom, illi jkeċċu nies tat-tarznari 'l barra u jagħlqu d-l-yards?

Il-politika ta' l-Unjoni Ewropea hija li ma jingħataw l-ebda sussidji, jiġifieri jekk ikun hemm xi struttura li ma tkunx kompetittiva din għandha twarrab u tagħlaq.

Fil-fatt l-Unjoni Ewropea tant tagħfas fuq il-kompetittivita' li lanqas taċċetta li l- gvernijiet jidħlu garanti għall-entitajiet tagħhom.

Per eżempju, il-Gvern Malti għamel tajjeb għal-loan li ħadet il-Freeport Corporation biex din tkun tista' tinnegozja rata ta' imgħax iktar favorevoli, pero' jekk kemm-il darba nidħlu fl-Unjoni Ewropea anke din is-sempliċi garanzija trid titneħħa.

Dawn huma l-veritajiet li wieħed irid jiffaċċja u li wieħed irid joffri soluzzjonijiet għalihom, Sur President.

Għalhekk jien hawn nistaqsi: Allura meta konna qed nipprovaw nindirizzaw il-problema tad- dockyard u tax-shipbuilding, u konna qed nagħmlu sforz biex inġibu x-xogħol mingħand kumpanniji Norveġiżi, bid-diffikultajiet u l-problemi kollha li dan iġib miegħu ħalli fl-aħħar din il-problema tiġi solvuta, jew almenu tiġi solvuta parzjalment, għaliex sibna dak it-tfixkil kollu?

Aħna stennejna li se ssir kiritika kostruttiva fuq dan għaliex huwa l-obbligu ta' kulħadd illi jagħmel kritika kostruttiva imma minflok sibna ħafna tfixkil u dan, nerġa' ntenni, minkejja li konna qed nipprovaw nindirizzaw il-problemi reali li għandu l-pajjiż.

Meta konna qed innaqqsu l- operational costs tal-gvern b'5% minn sena għall-oħra ħalli wieħed iżomm ċerta kawtela dwar kif għandhom jintnefqu kollox ħadem perfett, allavolja hawn min jgħid li dawk il-miżuri ma kenux iebsin biżżejjed għas-sitwazzjoni li pajjiżna jinsab fiha.

Sur President, madanakollu issa r-responsabbilta' tad-dejn pubbliku tal- gvern, li llum jammonta għal iktar minn Lm700 miljun, tinsab f'idejn il- gvern preżenti, u nerġa' ngħid li f'dawn is-Lm700 miljun m'hawnx inklużi l- garanziji għall-entitajiet pubbliċi għax, kif għidt diġa', jekk Malta tidħol fl-Unjoni Ewropea dawn il-garanziji jridu jispiċċaw.

Fil-fatt huwa għalhekk illi fil-kriterji ta' Maastricht hemm stabilit li l-garanziji m'għandhomx jiġu inklużi bħala parti mid-dejn għax dawn iridu jispiċċaw.

Għalhekk meta wieħed jara dan kollu jibda jistaqsi: Huwa għaqli li meta pajjiżna għandu dan id-dejn kollu, noqogħdu kull darba nissellfu l-flus biex inroddu lura s-self li nkunu għamilna qabel?

Għax veru li preżentement huwa impossibbli li nżidu s-sinking funds - u qed ngħid dan għax jien inħobb inkun realistiku - imma allura almenu lanqas għandna nitfgħu ammont nominali f'dan is-sinking funds meta l-ammont tad-dejn qiegħed jikber minn sena għall-oħra?

Insomma, il-Gvern Nazzjonalista qatt ma ta kas is-sinking funds.

Biżżejjed ngħid illi filwaqt li fl-1988 kien hemm 61% tad-dejn lokali kollu li kellu l-gvern fis-sinking funds, sa l- 1990, jiġifieri wara biss erba' snin, dan il-perċentwal niżel għal 12% u fl- 1997 dan kompla nieżel għal 8%.

Il-Gvern Nazzjonalista jiġġustifika dan kollu billi jġib l-iskuża li kien jagħmel diversi proġetti.

Fl-opinjoni tiegħi jekk ikollok proġett tajjeb jaqbillek tinvesti fih ħalli jibda jirrendielek.

Jekk il-gvern jimxi b'dan il-mod żgur li ma jerġax jiġri bħalma ġara fil-każ ta' l-Enemalta jew fil-każ tal-proġett tal- power station il-ġdida fejn għall-ewwel l-għan ta' dan il-proġett kien illi tingħalaq il-power station tal-Marsa u mbagħad wara li nfaqna Lm90 miljun għall-ewwel fażi tal-proġett tal-power station ta' Delimara rrealizzajna li jekk dawn il-power stations ikunu a combined cycle inkunu iktar effiċjenti.

L-effiċjenza aħseb fuqha qabel u mhux wara li tkun infaqt Lm90 miljun!

Imma nsomma, issa nilħqu nitkellmu fuq kif xi kultant inwasslu ċerti entitajiet għal sitwazzjonijiet monopolistiċi, bħalma ġara fil-każ ta' l- Enemalta fejn filwaqt li sa l-1986 kienet tħalli madwar Lm15-il miljun fil- kaxxa ta' Malta, f'daqqa waħda spiċċat mimlija dejn u saħansitra falluta.

Għalhekk il-Ministru Bonnici m'għandux għalfejn joqgħod isemmi l-hedging agreement li sar mill-Enemalta fi żmien il-Gvern Laburista, qisu xi soru li qed tagħtina l-pariri fuq il-futur tagħna.

Jien m'iniex qed ngħid li dan il-hedging agreement kien tajjeb u forsi veru, kien hemm xi miscalculation għax is-sitwazzjoni tal-lum inbidlet radikalment minn meta sar dak il- hedging agreement.

Iva, illum iż-żejt niżel għall-prezz ta' kważi $US5 a barrel minħabba s-sitwazzjoni preżenti u huwa very unlikely li din is- sitwazzjoni tinbidel, pero' kollox jista' jkun.

Madanakollu l-verita' hi li l-Gvern Nazzjonalista ħalla l-finanzi tal-gvern imorru l-baħar, anke f'dawk is-snin illi hu jgħid li kien hemm żvilupp ekonomiku qawwi u d-dħul tal-gvern kien kbir.

Sur President, bla ebda dubju l-flus li se jitfa' l-gvern fil-fondi kurrenti minflok ma jitfagħhom f'sinking funds m'humiex se jiġu investiti imma se jintnefqu bil-konsegwenza li mbagħad il-problema finanzjarja tibqa' tikber u timmultiplika ruħha, bħalma se jiġri iktar 'il quddiem f'dik li hi privatizzazzjoni.

Fil-fatt paġna 37 ta' l-avis jgħid ċar u tond li:

"Malta also needs to make a concerted effort to reduce its budget deficit.".

Allura meta kif qed naraw hawnhekk il-gvern huwa marbut b'dan il-commitment - għax f'ċertu sens il-gvern diġa' kkommetta ruħu ma' l-Unjoni Ewropea, ġaladarba tefa' l-applikazzjoni biex jissieħeb magħha - wieħed jibda jistaqsi: X'hemm wara din il-mossa li qed jieħu l-gvern permezz ta' dan l- abbozz ta' liġi li għandna quddiemna?

Għaliex hawnhekk qed jintrema l- baħar kull sens ta' kawtela u kull sens ta' galbu?

Jista' jkun illi l- gvern tant m'għandux fuq xiex idur li qed jippanikja u qed idur biex jutilizza kwalunkwe sors illi għandu?

Jekk din hi s-sitwazzjoni verament allura nistgħu ngħidu li s-sitwazzjoni ta' pajjiżna hija prekarja.

Illum fuq il-gazzetti kellna aħbar fuq il-kwestjoni taż-żejt, pero' din għadha ma ġietx konfermata mill-gvern.

Jien ma nafx x'inhuma l-projections tal-gvern f'dan l-istadju u wieħed jistenna li jingħata informazzjoni dwar il- pjanijiet illi għandu f'moħħu.

Sur President, fil-budget li għadda l-gvern qalilna li huwa pproġetta li sa l-2004 - jekk m'iniex sejjer żball - irid iniżżel id-deficit illi għandu l-pajjiż għal 3.9%, u dan mingħajr ma jinkludi d-dħul li jkollu mill- privatizzazzjoni.

Issa hawnhekk forsi se nkun żbaljat għax jien m'iniex xi accountant jew xi espert fuq dan il-qasam imma safejn naf jien sa llum għadu m'hu qed jitħallas lura l-ebda self lokali mill-gvern, anzi jidher illi iktar ma jgħaddi ż-żmien, dan is-self lokali iktar qed jiżdied.

(Interruzzjonijiet) Iva, dan għandu x'jaqsam u mhux m'għandux għax ġaladarba l-gvern irid ineħħi s-sinking funds u li s-self jibqa' jiġi rolled over minn sena għall-oħra, kif qal il-Ministru Bonnici stess, sinjal li l-gvern m'għandux ħsieb li jħallas lura s-self li għamel.

Il-gvern qed jikkalkola li matul dawn l-erba' snin se jkollu deficit ta' madwar Lm705 miljun, li Lm280 miljun minnhom huwa dejn lokali fuq dawk l-istocks li jkunu mmaturaw u li l-gvern qed jgħid li se jiġu rolled over, u Lm425 miljuni minnhom huwa dejn ġdid li l-gvern qed jagħmel biex jilqa' għall- bżonnijiet.

Nerġa' ngħid li dawn huma forecasts tal-gvern, jiġifieri m'aħniex qed nivvintawhom aħna.

Imma dan mhux kollox għax il-gvern qed jipproġetta wkoll li fis-sena 2004, jiġifieri meta suppost ikun indirizza l- problema tad-deficit, l-interest on public debt, li llum jammonta għal madwar Lm50 miljun, se jiżdied għal Lm74 miljun.

Dan ifisser illi l-public debt servicing se jkun jammonta għal madwar 3.7% tal-GDP u għalhekk dawn il- projections imorru kontra dak li jrid iwassal għalih l-avis.

L-unika ħaġa li tista' ttejjeb xi ftit is-sitwazzjoni hija l-privatizzazzjoni, pero' din hija xi ħaġa ta' darba u jekk stess il-gvern beħsiebu jdaħħal xi Lm200 miljun mill-privatizzazzjoni, dawn xorta m'humiex se jsolvu l-problema għax, kif għidt diġa', fil-budget ġie pproġettat li l-imgħax fuq il-public debt servicing se jkun jammonta għal 3.7% tal-GDP.

Għalhekk biex il-gvern ikollu l-konverġenza neċessarja jrid jibbilanċja d-dħul u l-ħruġ, pero' ċertament dan m'hux se jkun realizzat u l-miżura li qed tittieħed illum qed tkompli tirrifletti n-nuqqas ta' kawtela min-naħa tal-gvern, illi f'ċirkostanzi ddisprati qed jipprova jixrob kwalunkwe sors ta' revenue li għandu sabiex jaqdi l-bżonnijiet tiegħu ta' kuljum.

Sur President, il-Partit Laburista għandu diversi proposti dwar kif għandha tkun ir-relazzjoni ta' Malta ma' l-Unjoni Ewropea pero' l-gvern qed jagħmel propaganda sfrenata biex jipprova jagħti l-impressjoni lin-nies li l-partit tagħna huwa anti-European.

Jekk il-gvern huwa kuntent bil- politika tiegħu jmessu jagħmel propaganda fuqha billi jispjega l-politika tiegħu u jgħidilna f'liema direzzjoni beħsiebu jmexxi lil pajjiżna ħalli forsi fl-aħħar ċerti mistoqsijiet jibdew jiġu mwieġba.

Per eżempju, aħna qed nistennew li l-gvern jgħidilna f'liema direzzjoni beħsiebu jmexxi r- ristrutturazzjoni ta' l-industrija, li ovvjament fiha hemm involuti diversi mpjiegi.

Aħna nafu li matul dawn l-aħħar snin il-qasam ta' l-esportazzjoni kien jiddependi minn dik li llum hi l-ST Micro Electronics u ċertament jekk din il-kumpannija ssofri minn ċerti problemi, il-qasam ta' l-esportazzjoni jieħu daqqa ta' ħarta qawwija.

Għalhekk il-gvern irid jgħidilna kif se tkun affetwata l-esportazzjoni lejn l-Amerka u lejn il-pajjiżi barra l- Unjoni Ewropea, li iktar ma jgħaddi żmien iktar qiegħda tikber, u jrid jgħidilna wkoll kif fid-dawl tal-politika tiegħu beħsiebu jindirizza l- industrija lokali - fosthom l-industrija ta' l-agrikoltura u l-industrija tas-sajd - iktar u iktar meta sfortunatament illum l-economic trends diġa' qed jindikaw illi l-margin ta' din l-industrija qed jinxtorob, kemm f'dak li huwa manufacturing sales kif ukoll f'dik li hija esportazzjoni, u qed jiġi sostitwit mill-qasam tal-machinery.

Għalkemm aħna ma nistgħux inżommu l-qasam tal-machinery milli jiżviluppa għax ħafna drabi Allaħares ma jkunx dan il-qasam għall-industrija lokali tagħna, madanakollu rridu nassiguraw illi l-qasam ta' l-esportazzjoni u dak tal-manifattura jkomplu jiżviluppaw, anke fid-dawl tal-liberalizzazzjoni sħiħa li l-gvern qal li jrid jasal għaliha mill-iktar fis possibbli.

Sur President, huwa importanti wkoll illi l-gvern jgħidilna jekk hux se jagħmel riorganizzazzjoni tas-settur pubbliku, kif huwa fl-obbligu li jagħmel.

Meta l-gvern Laburista kien lesta rapport illi kellu għan li jagħmel lis-settur pubbliku iktar effiċjenti, l-oppożizzjoni Nazzjonalista kienet inqdiet bih biex tagħmel propaganda li l-gvern ta' dak iż-żmien kien beħsiebu jkeċċi lin-nies minn mal-gvern, meta fil-verita' l-Gvern Laburista mhux talli ma kienx beħsiebu jkeċċi lin-nies minn mal-gvern imma talli anke lil dawk li kienu impressed kien se jagħmilhom tal-post.

Ara l-Gvern Nazzjonalista llum qed isibha diffiċli biex iwettaq il-wegħda li kien għamel qabel l-elezzjoni, ċioe' illi lil dawk li huma impressed jagħmilhom tal-post, u llum dawn kollha qed iċemplu lil dak u lill-ieħor biex forsi jkunu jafu meta se jsiru tal-post.

Hawnhekk ta' min jistaqsi wkoll lill- gvern kif se jiġu affetwati t-tarznari jekk kemm-il darba pajjiżna jidħol membru ta' l-Unjoni Ewropea għax, kif għedt diġa', l-Unjoni għandha l- policy illi jekk entita' ma tkunx iktar kompetittiva, din trid tingħalaq u lanqas huwa permess illi l-gvern jagħmel tajjeb għaliha biex din tissellef b'imgħax baxx, bħalma sar fil-każ tal-freeport u ta' l-Enemalta.

Nerġa' ntenni li l-bieraħ stess f'"The Financial Times" kien hemm miktub illi fi Brussels qed jinsistu li dawn il-garanziji għandhom jispiċċaw u, skond l- avis, aħna rridu naderixxu għal dawn il-kondizzjonijiet.

Imbagħad xi ngħidu għall-qasam tas-servizzi finanzjarji, Sur President?

Sal-lum iż-żewġ naħat tal-Kamra dejjem qablu li dan il-qasam huwa importanti ħafna għall-pajjiż u għalhekk għandu jiżviluppa billi jinstabu iktar swieq fejn Malta tista' tidħol u b'hekk tibqa' kompetittiva, pero' jekk kemm-il darba pajjiżna jidħol membru ta' l-Unjoni Ewropea se jkollna ndaħħlu l-armonizzazzjoni f'dan il-qasam.

Illum għalkemm l-istrutturi ta' dan il-qasam huma bbażati fuq id-direttivi ta' l-Unjoni Ewropea, it-taxxa qed tiġi ffrankata u għalhekk dak li jkun iktar qed jitħajjar jagħżel is- servizzi finanzjarji ta' pajjiżna biex imexxi 'l quddiem in-negozji tiegħu.

Wara kollox s'issa pajjiżna dejjem tahom kondizzjonijiet fiskali favorevoli, mhux biss dawk li joħorġu mil-liġi imma anke dawk li joħorġu mid-double taxation agreements li Malta għandha ma' diversi pajjiżi, fosthom mal-pajjiżi Ewropej.

Madanakollu kulħadd jaf illi jekk se naċċettaw l-armonizzazzjoni dan il-qasam se jieħu daqqa 'l isfel u għalkemm dejjem se jibqagħlu ċertu skop biex jiżviluppa, se jkun diffiċli ħafna li l- qasam finanzjarju tagħna, biċ-ċokon ġeografiku ta' pajjiżna, jirnexxielu jikkompeti ma' pajjiżi oħra li diġa' huma stabiliti.

THE DEPUTY SPEAKER: Onor. Mangion, għandek bżonn leave of House biex tkompli tinstema'.

Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

CHARLES MANGION: Sur President, ċertament m'huwiex biżżejjed illi tgħid li miexi fid-direzzjoni ta' l-Unjoni Ewropea imma trid tippjana speċi ta' roadmap illi tgħidlek x'se tagħmel sena b'sena u settur b'settur.

Huwa proprjament għalhekk li jien ngħid illi l-proposti tal-Gvern Laburista kienu jagħmlu sens għaliex kienu jindirizzaw il-bżonnijiet ta' pajjiżna.

Ta' min jgħid ukoll li dawn il-proposti li kien qed ifassal il-Gvern Laburista bl-ebda mod ma kienu qed ibegħduna mill-Unjoni Ewropea.

Wara kollox aħna m'aħniex kontra l-Unjoni Ewropea imma rridu nħarsu l-interess ta' pajjiżna l-ewwel u qabel kollox, kif inhu l-obbligu tagħna li nagħmlu.

Sur President, qabel ma nagħlaq id-diskors tiegħi nixtieq nappella lill- gvern biex iwieġeb għal ċerti mistoqsijiet li qed jagħmel il-poplu bħal, per eżempju, kif se jkun affetwat il-poplu mill-politika li għandu l-gvern għas-settur pubbliku, għas-settur tas-saħħa u għas-settur ekonomiku u kif il-Gvern huwa beħsiebu jsolvi l-problemi li għandu l-pajjiż.

Jien nixtieq li dawn il-mistoqsijiet jiġu mwieġba għaliex s'issa l-gvern dejjem deher bħala gvern bla pjanijiet u minkejja li jħobb juża l-kelma "direzzjoni" fid- diskorsi tiegħu, jidher ċar illi huwa gvern bla direzzjoni u inkompetenti għall-aħħar.

Biżżejjed ngħid li fost affarijiet oħra l-editorjal ta' "The Malta Independent" tat-2 ta' Marzu li għadda qal hekk:

"Considering the EU update ..."

- hawnhekk dan qed jirriferi għall-avis li jien aċċennajt għalih ħafna drabi matul id-diskors tiegħi -

"... it speaks of difficult choices lying ahead of us, practically in all sectors; whether it will be hunting or the economy or the limits of protection to national enterprises or the removal of protective levies".

Fil-fatt anke s-Sur Leonard Mizzi, li bħalissa jinsab Brussels f'isem iċ- Chamber of Commerce, elenka dawn il-problemi f'"The Times" tat-3 ta' Marzu u fost affarijiet oħra qal hekk:

"Who will do all this?

Who will push for all this?

Who will implement all this?

This is where Government politicians tend to look away.".

Dan il-kliem jien naqbel miegħu perfettament għax huwa veru li l-membri tan-naħa tal-gvern qed jaħarbu minn dawn il-problemi, u din jien insejħilha irresponsabbilta' għaliex jekk kemm-il darba l-gvern huwa konvint illi l- poplu Malti u Għawdxi tah il-mandat, huwa jrid iġorr ċertu piż billi fost l- oħrajn jgħid x'inhuma l-pjanijiet tiegħu u joffri s-soluzzjonijiet ħalli jagħti futur liż-żgħażagħ tagħna u lill-pajjiż kollu kemm hu.

Grazzi, Sur President.

THE DEPUTY SPEAKER: Nirringrazzjak.

Iktar rimarki?

L-Onor.

Michael Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Sur President, bla ebda dubju kelma li ssemmiet ħafna, b'mod speċjali wara l-elezzjoni ta' l-1996, kienet l-imbierka ħofra, imma l-oppożizzjoni ta' dak iż-żmien kienet tgħid illi din il-ħofra ma teżistix, anzi kienet tgħidilna biex ma nibqgħux insemmu din il-kelma għax b'hekk konna qed nistaġnaw l-ekonomija.

Madanakollu llum kulħadd irrealizza li din il-ħofra teżisti verament, imma biex immexxu lil pajjiżna 'l quddiem m'għandniex naħarbu l-problemi - bħalma għamel il-Gvern Nazzjonalista fl-1996 meta hekk kif ra l-problemi jikbru tefagħhom taħt it- tapit u kien pront sejjaħ elezzjoni - imma għandna nindirizzawhom.

Sur President, jekk wieħed iħares lejn l-aħħar budget li sar mill-Gvern Nazzjonalista kif ukoll lejn l-avis, li jittratta dwar l-applikazzjoni ta' Malta għal sħubjia sħiħa fl-Unjoni Ewropea, isib illi dawn it-tnejn jitkellmu fuq l-eżistenza ta' deficits strutturali, liema deficits ma nħolqux mil-lum għal għada imma nħolqu wara medda ta' snin.

Ċertament jekk m'aħniex se nagħrfu fejn huma eżattament il-problemi tal-pajjiż u jekk m'aħniex se naraw kif nistgħu nikkontrollaw l-infiq, il-problema tad- deficit finanzjarju li għandu l-pajjiż m'hijiex se tiġi solvuta.

Din il- problema lanqas m'hi se tiġi solvuta billi l-gvern ma jkomplix jitfa' iktar flus fis-sinking funds u minflok jużahom għan-nefqa rikorrenti.

Ġaladarba l-gvern se jitfa' l-ftit miljuni li għandu mfaddlin għan-nefqa rikorrenti u mhux se jħallihom jagħmlu tajjeb għas-self li għamel, sinjal li hu stess qed jammetti li għandu problema fin-nefqa rikorrenti tiegħu.

Għalhekk hawn jibdew jitqanqlu ċerti mistoqsijiet, bħal per eżempju: Il-gvern jinsab kuntent bil-mod kif inhuma mexjin id-dipartimenti li jaqgħu taħt it- tmexxija tiegħu, jew hemm bżonn illi ssir xi ristrutturazzjoni f'dan il- qasam?

Per eżempju, id-dipartiment tas-saħħa huwa dipartiment illi filwaqt li joħroġ il-flus kontinwament ftit li xejn idaħħal u għalhekk wieħed irid jara jekk l-infiq li qed isir minn dan id-dipartiment huwiex qed jintuża b'mod tajjeb.

Qed isiru kontrolli biżżejjed fis-setturi kollha tat- tmexxija tad-dipartimenti tas-saħħa li jiġġustifikaw verament kull sold illi l-gvern jonfoq għal dan is-settur?

Meta nkun qed nitkellem fuq dan il- qasam jien inħobb nitkellem fuq il-lat uman u mhux fuq il-lat finanzjarju, pero' ġaladarba llum għandna quddiemna abbozz ta' liġi li jirrigwarda l- aspett finanzjarju, ikolli bilfors nikkonċentra d-diskors tiegħi fuq dan il- lat.

Sur President, hawnhekk wieħed ma jistax ma jsemmix il-fatt illi meta fl- 1997 konna bdejna b'eżerċizzju ta' auditing fuq l-Isptar Boffa biex naraw kif qed jintnefqu l-flus, anke fi sptar żgħir, irriżultaw diversi difetti fis-sistema wżata u nstabu problemi kbar.

Għalhekk hawn wieħed jistaqsi: Ġaladarba jeżistu problemi kbar fi sptar daqstant żgħir bħalma hu l-Isptar Boffa, kemm jinstabu problemi iktar fi sptar ikbar, bħalma ngħidu aħna hu l- Isptar Monte Carmeli u iktar u iktar l-Isptar San Luqa?

Bla ebda dubju, waħda mill-ewwel affarijiet li trid issir hija li jinżamm trail ta' fejn ikun mar dak l-oġġett li jkun tela' mill-istores.

Wieħed irid jara wkoll illi ma jkunx hemm ċertu tberbiq ta' flus f'dan il-qasam għax illum għad hemm ħafna lok ta' abbuż.

Għaliex qed ngħid dan?

Għax meta konna qed nagħmlu dan l-eżerċizzju ta' auditing sibna li kienu qed isiru diversi abbużi.

Per eżempju, fost affarijiet oħra sibna li l-gvern kien jixtri żewġ ħobżiet u kartuna u nofs ħalib għal kull pazjent li hemm ġewwa l- Isptar Boffa u jien naħseb li ma tridx tkun għaref ħafna biex tirrealizza mill-ewwel illi dawn l-affarijiet ma kenux qed jeħduhom il-pazjenti.

Meta mbagħad dorna għall-Isptar San Luqa sibna li anke hemmhekk, kien qed isir abbuż sfrenat mill-affarijiet li jixtri l-gvern għall-pazjenti, u għalhekk il-Gvern Laburista fehem mal-ewwel illi jeħtieġ li filwaqt li ma titnaqqasx il-kwalita' ta' servizz li jingħataw il-pazjenti, fl-istess ħin għandhom jiġu kkontrollati l-abbużi.

Fil-fatt ta' min jgħid illi meta għamilna t- tibdil kollu neċessarju fl-Isptar Boffa u rajna li r-riżorsi umani u l- affarijiet li jikkonsma dan l-isptar qed jiġu wżati aħjar, sibna li l-gvern kien qed jiffranka Lm300,000.

Issa hawnhekk irrid nerġa' nenfasizza li l- gvern ma kienx qed jiffranka dawn it-Lm300,000 billi naqqas is-servizz li s- soltu jingħataw il-pazjenti ta' dan l-isptar imma billi għamel xi ftit tal- kontroll biex ma jsirux abbużi mill-fondi pubbliċi ħalli minflok dawk il- flus ikunu jistgħu jew jiġu investiti f'apparati iktar moderni għall-istess sptar jew inkella jiġu investiti f'setturi oħra ta' l-ekonomija Maltija.

Imbagħad għamilna l-istess ħaġa għar-rigward ta' l-Isptar Monte Carmeli.

Naturalment dawn l-affarijiet ma sarux għall-gost imma għaliex il-Gvern Laburista kien qed jagħraf illi l-gvern m'huwiex xi borża mtaqqba li jistgħu joħorġu minnha flus kemm iridu.

Wara kollox jekk jiġri hekk il- gvern ikollu jagħmel iktar taxxi jew jiddejjen iktar.

Sur President, kif kont qed ngħid, għall-Isptar Monte Carmeli sar l- auditing kollu neċessarju wkoll u huwa ta' diżappunt illi x-xogħol li kien beda f'dan l-isptar taħt l-amministrazzjoni preċedenti, sa llum, sitt xhur wara l-elezzjoni, baqa' ma tkompliex.

Imma dan forsi ġara minħabba li ġew imċaqilqa ċerti persuni u fil-fatt dan iċ-ċaqliq wassal saħansitra biex anke l-unions jirreaġixxu.

Ta' min jgħid illi l-Gvern Laburista mhux biss kien għamel il-pjanijiet kollha neċessarji biex il-pazjenti jiġu mqassma aħjar fis-swali imma biex anke l-impjegati jitqassmu aħjar għaliex hemm swali fejn hemm nuqqas ta' infermiera filwaqt li mbagħad hemm swali oħra fejn hemm iktar infermiera milli hemm bżonn.

Fil-fatt huwa għalhekk illi meta wieħed jgħid li hemm nuqqas ta' infermiera jrid jara jekk dan in- nuqqas jeżistix verament għax ħafna drabi li jkun hemm huwa tqassim ħażin ta' infermiera.

Anke l-avis li rċieva l-gvern ftit jiem ilu għaraf li l- qasam taċ-ċivil huwa wieħed minfuħ.

Imma ħalli nerġa' niġi għal dak li kont qed ngħid rigward l-Isptar Monte Carmeli.

Jien persważ li jekk il- gvern jagħraf iqassam lill-pazjenti u lill-infermiera aħjar fl-Isptar Monte Carmeli jiffranka mijiet ta' eluf ta' liri wkoll, u kif għidt diġa' għal iktar minn darba, dan ma jfissirx illi se jitnaqqas il-livell ta' servizz li l-pazjenti ta' dan l-isptar qed jingħataw preżentement imma li se jsir biss huwa li jiġi kkontrollat l-abbuż.

Ovvjament l-abbużi ma jsirux biss fil-qasam tas-saħħa imma anke fi kwalunkwe settur ieħor u għalhekk hemm bżonn li tiddaħħal is-serjeta' f'kull settur ħalli ma jkun hemm l-ebda parti min-nefqa rikorrenti tal-gvern li tkun qed tiġi abbużata.

Sur President, hemm bżonn li l-eżerċizzju ta' auditing fuq l-Isptar San Luqa jitlesta fl-iqsar żmien possibbli għax is-sistema li hija mħaddma f'dan l-isptar tant hija ħażina u antikwata li żgur li jekk isir dan l- eżerċizzju n-nefqa li tiġi ffrankata mill-gvern tkun tammonta għal ħafna iktar minn mijiet ta' eluf ta' liri.

Wieħed irid iżomm quddiem għajnejh li jekk kemm-il darba jiġu kkontrollati l-abbużi li qed isiru min-nefqa rikorrenti tal-gvern, il-gvern ma jkollux għalfejn jissellef dawk il-flus kollha.

Wara kollox xogħol il-gvern m'huwiex illi jagħmel tajjeb għall- abbuż imma li jnaqqas l-abbuż kemm jista' jkun.

Sur President, hawnhekk nixtieq infakkar li meta l-Gvern Laburista, waqt li kien ikun qed jitkellem fuq l-Isptar Zammit Clapp, kien jgħid, kemm f'din il-Kamra kif ukoll barra minn din il-Kamra, illi ma jistax ikun li fl- aħħar ta' kull sena neċċedu l-ammont li jkun ġie allokat għal dan l-isptar u mbagħad immorru għand Father Christmas ħalli jagħtina iktar mijiet ta' eluf ta' liri, l-Oppożizzjoni Nazzjonalista tgħidx kemm kienet tgħid u taqla' affarijiet!

Kienet qalet illi aħna rridu nbaxxu l-livell ta' servizz li jingħata f'dan l-isptar, kienet qalet illi rridu nnaqqsu l-fondi minn dan l-isptar sempliċement għall-gost u kienet saħansitra waslet biex qalet li aħna rridu nagħlquh!

Hawnhekk ta' min jgħid ukoll li fi żmien il- Gvern Laburista kien tlesta rapport fuq l-Isptar Zammit Clapp imma sfortunatament ma kellniex ċans nispiċċaw id-diskussjoni fuqu.

Jien nammetti li filwaqt li dak ir-rapport kellu diversi affarijiet tajbin, imbagħad kellu ċerti affarijiet oħra li ma kenux daqshekk tajbin u jien ħassejt illi xi wħud mill-affarijiet li nkitbu f'dak ir-rapport kienu politikament ħżiena u qatt ma kellhom jidħlu ġewwa pajjiżna.

Madanakollu jidher illi l-gvern preżenti qed isegwi wħud mir-rakkmandazzjonijiet li kien hemm f'dak ir-rapport għax fil-bidu ta' din is-sena rajna lill-kumitat ta' tmexxija ta' l-Isptar Zammit Clapp jagħti l-ordni li jingħalaq il- laboratorju ta' dan l-isptar u t-testijiet li kienu jsiru f'dan il- laboratorju jibdew isiru ġewwa l-Isptar San Luqa.

Issa dan meta l- Oppożizzjoni Nazzjonalista tgħidx kemm qalet affarijiet fuq dan ir-rapport qabel l-elezzjoni!

Sur President, jien naħseb li llum kulħadd jaqbel miegħi meta ngħid illi ma jistax ikun nibqgħu għaddejjin b'sitwazzjoni fejn xejn m'hu xejn, bħallikieku l-flus li għandu l-gvern huma xi ħaġa infinita u m'huma se jispiċċaw qatt.

Jien persważ illi minn hawn u ftit żmien ieħor il-gvern se jkollu jieħu l-passi kollha neċessarji biex jindirizza l-problema ta' deficit strutturali li għandu l-pajjiż, u dan m'huwiex se jagħmlu bil-buona volonta' tiegħu imma għaliex l-avis stess ordnalu li jagħmel hekk ġaladarba huwa ffissat illi jdaħħal lil pajjiżna fl-Unjoni Ewropea.

Il-gvern preżenti għandu fissazzjoni f'moħħu li Malta trid tissieħeb fl-Unjoni Ewropea akkost ta' kollox u sfortunatament ftit qed jagħti kas kif se jiġi effetwat il-poplu u pajjiżna nnifsu jekk kemm-il darba din il-ħolma tal- gvern issir realta'.

Jekk wieħed jaqra l-avis żgur illi jinnota li r- rapport fih innifsu huwa imperattiv u qed jordna lill-gvern jagħmel dak li jgħidlu hu, pero' dwar dan se jkolli ċans nitkellem f'xi aġġornament.

(Interruzzjonijiet) Le, fil-fatt nista' nassigurak li se jkolli ħafna ċans biex nitkellem dwar dan mhux jien biss imma kull kelliem min-naħa ta' l- oppożizzjoni, ma jmurx ikun hawn xi ħadd li jaħseb illi hawn xi ħadd minn din in-naħa li qiegħed waħdu!

(Interruzzjonijiet) Lili qed tistaqsi?

Jien naħseb li dik il-mistoqsija tista' tirrispondiha inti stess!

THE DEPUTY SPEAKER: Onor. Farrugia, jekk jogħġbok indirizza lis-Sedja.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Jien naħseb li m'għandix għalfejn noqgħod nirrakkonta l-ħrejjef li tirrakkontaw intom.

Minn daqshekk ħrejjef ikollna ħafna għax ikollna ħrejjef fir-risposti parlamentari, ikollna ħrejjef f'xi inkjesti, ikollna ħrejjef fil-gazzetti tal-Partit Nazzjonalista, ikollna ħrejjef minn persuni li jiġu mġiegħla jiktbu ħalli jipprovaw joskuraw lill- Partit Laburista, ikollna ħrejjef fil-media biex jipprovaw joskuraw lil ċerti individwi ...

Minn hawn u ftit ieħor dalwaqt niġbor dawn il-ħrejjef kollha fi ktieb!

Fil-passat kien hawn ktieb li jġib l-isem "Ħrejjef ta' Esopu" u issa hawnhekk għandna esopu ieħor, li huwa l-gvern!

Sur President, ġaladarba issa l-gvern tant huwa magħfus li wasal saħansitra biex tefa' fin-nefqa rikorrenti anke dawk il-flus illi s-soltu jiġu mwarrba għas-sinking funds - jiġifieri issa dawn il-flus nistgħu ngħidulhom domnu - wieħed irid jara x'se jagħmel iktar 'il quddiem il-gvern f'dawk li huma finanzi.

Lili waħda mill-affarijiet li tinkwetani hija li, per eżempju, anke llum meta għamilt mistoqsija parlamentari dwar iż-żjara li għamlu l-uffiċjali tal-fond soċjali għall-iżvilupp tal-Kunsill ta' l- Ewropa, il-Ministru Dalli rrispondieni hekk:

"Mill-5 ta' Settembru, 1998 'l hawn kellna żjara waħda minn żewġ uffiċjali tal-fond soċjali għall-iżvilupp tal-Kunsill ta' l-Ewropa.

Dawn kienu Malta bejn l-14 u s-16 ta' Frar li għadda biex jevalwaw il- progress u xi tibdil li seta' sar jew hu ppjanat għall-isptar il-ġdid ta' Tal-Qroqq.

S'issa ma ttieħdu l-ebda deċiżjonijiet u d-diskussjonijiet għadhom għaddejjin.".

Issa hawnhekk ikun tajjeb jekk wieħed jgħid illi l-fond soċjali għall- iżvilupp tal-Kunsill ta' l-Ewropa huwa sensittiv ħafna u għalhekk ta' min jisma' anke l-kummenti ta' l-aggregating agencies dwar dan.

Sur President, jien m'iniex beħsiebni nieħu ħafna iktar fit-tul pero' naħseb li jkun punt importanti ħafna jekk ngħid illi ma jistax ikun li l- gvern ikompli jissellef u jżid it-taxxi biex jagħmel tajjeb għan-nuqqas ta' kontroll li għandu fit-tmexxija tad-dipartimenti li jaqgħu taħtu.

Grazzi.

THE DEPUTY SPEAKER: Nirringrazzjak.

Iktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L- Onor. Attard Montalto.

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Sur President, bħall-kumplament ta' sħabi ta' din il-Kamra nixtieq nieħu l-opportunita' li nitkellem fuq dan l-abbozz ta' liġi li għalkemm, kif intqal diġa', kulma għandu huwa biss erba' klawsoli, jidher ċar li f'din l-aħħar ġimgħa kien l-attrazzjoni prinċipali ta' dan il-parlament.

Naturalment f'ċerti każi bilfors se jkolli nirripeti dak li qalu sħabi diġa' għax tkellmu ħafna kelliema fuq dan l-abbozz ta' liġi.

Il-ministru informana li għalkemm se jitneħħew dawk is-sinking funds li għandhom x'jaqsmu ma' dejn lokali, is-sinking funds li għandhom x'jaqsmu ma' dejn barrani se jibqgħu hemm u għalhekk hawn wieħed irid jikkonkludi li din m'hijiex kwestjoni ta' jekk is-sinking funds għandhomx jitneħħew jew le imma hija kwestjoni ta' neċessita'.

Għaliex qed ngħid dan?

Għaliex kieku din id-deċiżjoni li ttieħdet kienet tkun indirizzata kemm għas-self lokali kif ukoll għas-self barrani u ġaladarba s-sinking funds għal dak li hu dejn barrani m'humiex se jitneħħew sinjal li l-gvern preżenti m'huwiex kontra l- konċett tas-sinking funds.

L-ewwel jien għidt illi d-deċiżjoni li ttieħdet mill-gvern hija kwestjoni ta' neċessita' fis-sens illi l-gvern għandu quddiemu ċerti problemi li huma ta' natura urġenti.

Wieħed irid jagħraf illi l-ikbar problema li għandu quddiemu l-gvern hija dik tad-deficit u fil- fatt jien skantajt kif waqt dan id-dibattitu kien hemm kelliem min-naħa tal- gvern li pprova jagħti l-impressjoni li l-Gvern Laburista ma kienx konxju ta' din il-problema, anzi jien naħseb li konna niġu kkritikati li konna qed inkunu konxji żżejjed mill-kwestjoni tad-deficit.

Ċertament m'huwiex aċċettabbli li pajjiż ikollu d-deficit għoli li wrietna aħna u dan id- deficit qatt ma jista' jeċċedi l-GDP.

Kieku d-deficit li għandu pajjiżna huwa cyclical, jiġifieri ġej minn xi ħaġa partikolari, forsi l-pajjiż jasal biex jegħlbu pero' d-deficit li għandu pajjiżna preżentement huwa wieħed strutturali u għalhekk peress li l-gvern qed joħroġ iktar milli jdaħħal irid bilfors jissellef u mbagħad fuq dak is-self irid iħallas l-imgħax.

Sur President, il-Gvern Laburista għamel ħiltu kollha biex iqajjem kuxjenza nazzjonali dwar l-importanza li d-deficit jiġi attakkat u fil-fatt kien ħa diversi miżuri, fosthom il-miżura li l-current expenditure għandu jitnaqqas b'5% u li jkun hemm partial freeze f'dawk li huma mpjiegi mas- settur pubbliku.

Naturalment uħud mill-miżuri li ħa l-Gvern Laburista, jekk mhux kollha, ma tantx kienu popolari - u hawn qed nirriferi partikolarment għal meta dan għolla xi taxxa, xi kont jew xi liċenzja partikolari - pero' kif jaf kulħadd dan sar biex filwaqt li titnaqqas in- nefqa tal-gvern, min-naħa l-oħra d-dħul tal-gvern jiżdied.

Jien nimmaġina li kull membru parlamentari responsabbli għandu jirringrazzja lill-Gvern Laburista talli dan kellu l-kuraġġ jgħarraf lill-poplu li l-pajjiż kellu deficit enormi ta' natura strutturali għax għalkemm huwa tajjeb li min-naħa waħda tipprova tibni ċerta kunfidenza u fiduċja fl-ekonomija, huwa tajjeb ukoll illi tgħid pubblikament li teżisti distinzjoni kbira bejn kif sejjer il-qasam ekonomiku esternament u kif sejjer internament.

Għaliex qed ngħid dan?

Għaliex taħt il-Gvern Laburista l-ekonomija esterna ssaħħet b'tali mod li n-numru ta' turisti li kienu qed iżuru lil pajjiżna baqa' tiela' b'mod regolari sakemm fl-1998 dan in-numru tela' għal 1,025,000, li bla dubju ta' xejn dan kien rekord li l-pajjiż qatt ma ra bħalu.

Hawnhekk ta' min isemmi wkoll li s-sena 1998 kienet waħda rekord f'dik li hi esportazzjoni għax għall-ewwel darba fl-istorja ta' pajjiżna f'sena waħda Malta esportat Lm703 miljun u jien naħseb li dan huwa ċertifikat li kulħadd għandu jkun kuntent bih.

Wieħed irid ikompli jgħid ukoll li taħt Gvern Laburista anke r-rota tal- qasam finanzjarju bdiet iddur għax pajjiżna beda jiġi attratt minn diversi entitajiet finanzjarji u għalhekk kien jidher ċar li anke dan il-qasam kellu futur.

Il-Gvern Laburista beda jfittex in-niċċa tiegħu wkoll billi beda jipprova jara kif jista' jkun differenti minn dak li għandhom il- pajjiżi ġirien tagħna u jibni madwarhom, affarijiet li għalkemm jekk wieħed ikollu jarahom fuq bażi individwali jsib li ma kenux qed irendu xi ammonti ta' flus ta' barra minn hawn, min-naħa l-oħra jekk wieħed jarahom kollettivament isib li dawn l-affarijiet bdew ipoġġu lil pajjiżna f'pożizzjoni partikolari, jekk wieħed jikkomparahom ma' dak li hemm fl- Unjoni Ewropea u fil-pajjiżi tal-Maghreb.

Madanakollu jekk wieħed jara l- politika preżenti jsib li issa dawn l-affarijiet se jiġu abbandunati.

Ta' min jgħid ukoll li taħt Gvern Laburista Malta kienet fost l-ewwel sitt pajjiżi tad-dinja f'dak li huwa tunnellaġġ u l-gvern kien qed jara kif jista' jiżviluppa iktar l-offshore.

Il-Gvern Laburista pprova jieħu kull benefiċċju mill-pożizzjoni ġeografika u ekonomika ta' pajjiżna u għalhekk ħadem anke fil-qasam tad-duty-free, li jservi ta' attrazzjoni kbira għat- turiżmu tal-cruise liners, pero' sfortunatament bil-politika tal-gvern preżenti dan il-qasam se jiġi affettwat b'mod serju.

Issa ħalli niġi biex nispjega d-direzzjoni li kien qed jimxi biha l-Gvern Laburista fil-qasam internazzjonali.

Sur President, il-Gvern Laburista kien qed iqis il-ħtieġa li pajjiżna jkollu sħubija sħiħa ma' l-Unjoni Ewropea fil-qasam industrijali bħala prijorita' u l-idea kienet illi permezz ta' ftehim kuntratwali bejn Malta u l-Unjoni Ewropea nkunu nistgħu nimportaw u nesportaw prodotti industrijali bla ebda xkiel.

Din kienet u din għadha l-politika tal-Partit Laburista.

Issa hawnhekk ikun tajjeb jekk wieħed jirrifletti xi ftit fuq ir-rwol ta' pajjiżna vis-a-vis l-Unjoni Ewropea b'mod oġġettiv u mingħajr l-ebda passjoni.

Illum pajjiżna għandu gvern li ilu jimmira għal ħafna snin biex isir membru sħiħ ta' l-Unjoni tant li llum din il-mira saret kruċjata, fis- sens illi anke meta mid-diskussjonijiet li jsiru f'dan ir-rigward joħroġ ċar illi jekk dan iseħħ se jkun hemm diversi setturi li jiġu effetwati negattivament, minflok ma dawn id-diskussjoni isiru b'mod raġunat biex iħallu xi meaningful effect, il-passjoni qiegħda tostakola kull tip ta' raġunament u jien naħseb li ma nkunx qed ngħid xi ħaġa ħażina meta nirrimarka li l-gvern preżenti jrid jidħol fl-Unjoni Ewropea llum qabel għada akkost ta' kollox.

Madanakollu l-politika tal-Partit Laburista hija differenti u skond il-manifest elettorali ta' l-istess partit, aħna nemmnu li l-ewwel pass li għandu jsir huwa li jkun hemm ftehim sħiħ bejn Malta u l- Unjoni Ewropea biex ikun hemm free trade f'dawk l-affarijiet li huma ta' natura industrijali.

Il-Gvern Laburista kien antiċipa li dan għandu jsir fuq massimu ta' seba' snin u l-idea kienet illi l-industrija li tipproduċi għal-lokal ikollha l-opportunita' li tirristruttura ruħha - hawnhekk m'iniex qed insemmi wkoll dik l-industrija li tesporta għax din għandha ċerta saħħa u fil-fatt diġa' rristrutturat ruħha - ħalli b'hekk dawk il- barrieri protettivi li aħna nsejħulhom "levies" jiġu żmantellati.

Issa wieħed irid japprezza li l-Unjoni Ewropea aċċettat illi l-flus tar-raba' protokoll li ma ġewx minfuqa jintużaw biex issir ristrutturazzjoni industrijali mill-korpi kostitwiti, prinċipalment mill-FOI u mill-Kamra tal- Kummerċ, u din ir-ristrutturazzjoni bdiet issir billi bdew jiġu emendati ċerti liġijiet.

Fil-fatt nista' ngħid illi, per eżempju, bħala ministru, jien kont responsabbli li nara illi l-liġi li tirrigwarda l-għajnuna għall- industrija terġa' tiġi miktuba mill-ġdid ħalli tiġi aġġornata għall- ħteġijiet li l-pajjiż kien qed jiffaċċja dak iż-żmien.

Ta' min ifakkar ukoll illi aħna konna waqqafna l-ewwel one-stop shop għall-ismall and medium sized enterprises, jiġifieri lill-IPSE, li kienet serviet bħala navigator għar-ristrutturazzjoni ta' l-industrija f'pajjiżna.

Sur President, issa hawnhekk wieħed irid jieqaf ftit u jispjega xi tfisser eżattament il-kelma "ristrutturazzjoni".

Irridu nifhmu li ristrutturazzjoni ma tfissirx neċessarjament kif jantiċipaw xi wħud - u hawnhekk m'iniex qed nirriferi għall-gvern imma għal ċerti oqsma lokali fil- qasam tal-manifattura - jiġifieri li l-gvern jgħinek finanzjarjament imma din il-kelma tfisser ħafna iktar minn hekk.

Per eżempju, jien nista' ngħid li l-ħolqien ta' l-IPSE diġa' hija a Herculean task, jiġifieri diġa' kienet mossa li kellha challenges enormi, u din wieħed jista' jimmaġinaha għaliex f'daqqa waħda s-suq industrijali kellu jgħaddi minn revoluzzjoni qawwija biex jikkompeti u jekk ma jkunx qed jikkompeti jkollu jbiddel it-tip ta' manifattura tiegħu.

Il-Gvern Laburista kien qed iqis lil din ir- ristrutturazzjoni bħala l-ikbar challenge għax biex wieħed jirristruttura l- manifattura domestika ħalli jagħmilha iktar effiċjenti u biex jassigura li l-ħaddiema jkunu addestrati sew b'mod li jinstabu swieq internazzjonali kienet task enormi.

Kuntrarjament għal dak li jgħid il-Partit Nazzjonalista, aħna kellna fiduċja kbira fil-Maltin.

Kieku ma kellniex fiduċja fil-Maltin aħna ma konniex noqogħdu nieħdu kull opportunita' li jkollna biex infaħħru l-kapaċita' tal-ħaddiem Malti, kemm fil-kapaċita' li jitgħallem, kemm kapaċita' li juri ċerta lealta' lejn il-post tax-xogħol, kemm fil-kapaċita' li jkun flessibbli kif ukoll fil-kapaċita' li juża n- knowledge tiegħu, anke n-knowledge akkademiku tiegħu, biex ikun jista' jkollu kuntatt dirett ma' sħabu l-barranin.

Fil-fatt huwa għalhekk li Malta rnexxiet industrijalment u huwa għalhekk li f'ħafna oqsma aħna għandna a success story.

Tgħiduli: Allura għandna nkunu kuntenti b'dak li għandna u nieqfu hawn?

Dażgur li le!

Aħna għandna ħafna x'naqdfu, għandna ħafna fejn imorru u għandna ħafna orizzonti quddiemna li nistgħu nersqu lejhom.

Għalhekk jien ngħid li huwa għajb illi f'dan il-parlament ikun hemm membri li joqogħdu jgħajru lil tan-naħa l-oħra li m'għandhomx fiduċja fil-ħaddiema Maltin u, fl-opinjoni tiegħi, dawn huma kliem li qatt m'għandhom jingħadu għax jekk aħna, bħala rappreżentanti tal-pajjiż, inneħħu l-fiduċja li għandna fil-ħaddiema Maltin ma tantx għandna fuq min induru iktar.

Sur President, issa hawnhekk jien xtaqt nagħmel bracket u nsemmi l-avis li ssemma kemm-il darba f'dan id-dibattitu.

Naturalment meta jien qrajt l-avis ikkonċentrajt l-iktar fuq l- investimenti pubbliċi u industrijali, li sa ftit xhur ilu kont responsabbli minnhom bħala ministru u llum jien responsabbli minnhom bħala spokesman ta' l-oppożizzjoni, u sibt li minn dan l-avis ħareġ ċar li kemm jekk inħaddmu l- politika li hija mmirata biex Malta ssir membru sħiħ ta' l-Unjoni Ewropea kif ukoll jekk inħaddmu l-politika tal-Gvern Laburista, hija xi ħaġa żgura li jeħtieġ illi l-industrija tirristruttura ruħha, u fuq dan naqblu ż-żewġ naħat tal-Kamra.

Imma filwaqt li l-Gvern Laburista kellu l-viżjoni li jieħu minn ħames sa massimu ta' seba' snin biex jirristuttura l-qasam industrijali, l-avis jgħid li dan il-perijodu jrid jitnaqqas sostanzjalment.

Issa hawnhekk jien irrid jien nagħmilha ċara li jekk wieħed jaqra l-manifest elettorali tal-Partit Laburista imkien ma jsib illi dan il-partit ma jimxix lejn id-direzzjoni ta' l-Unjoni Ewropea jekk kemm- il darba jkun fl-interess tal-pajjiż u tal-Maltin li dan isir.

Fil-fatt il- Partit Laburista, lanqas fil-manifest elettorali tiegħu, imkien m'għalaq il- bibien, imkien ma qal "qatt" jew "le", u dan huwa importanti li ngħiduh u ma mmorrux nipprovaw niżvijaw u ngħidu li l-Partit Laburista huwa kontra l- Unjoni Ewropea.

Il-Partit Laburista m'huwiex kontra l-Unjoni Ewropea, anzi dan irid l-aħjar relazzjonijiet ma' din l-unjoni.

Infatti l-pjan tal- partit huwa li tinħoloq żona ta' industrija li tista' timporta u tesporta bla ebda xkiel ta' xejn.

Pero' biex nagħmlu dan ma konniex se nimxu b'pass mgħaġġel iżżejjed ħalli ma nkissrux dak li diġa' għandna.

Jien naħseb li f'dan il-każ il-Partit Laburista qiegħed iħares b'mod iktar oġġettiv mill-gvern għaliex jien li, kif għidt diġa', kont il- ministru responsabbli mill-industrija, naf illi anke biex isseħħ dik it-tip ta' għaqda fil-qasam industrijali biss, il-pajjiż se jkollu jagħmel full use tar-riżorsi kollha tiegħu.

Il-Gvern Laburista kien emmen li jkun aħjar jekk l-ewwelnett nipprovaw nesplojtaw in-niċeċ li nistgħu niżviluppaw proprjament minħabba li m'aħniex membri ta' l-Unjoni Ewropea għax meta tkun f'din l-unjoni mbagħad m'huwiex possibbli li tiżviluppa ċerti niċeċ.

Jien naħseb illi jekk il-gvern ikun iktar oġġettiv, inaqqas il-kruċjata tiegħu li jidħol fl-Unjoni Ewropea b'pass mgħaġġel u jagħti lill-poplu l- opportunita' li jirrifletti iktar nemmen illi l-politika f'għajnejn l- elettorat tkun ħafna iktar kredibbli.

Aħna żgur li ma rridux nagħtu l- impressjoni li hemm xi kruċjata kontra l-Ewropa jew aħjar kontra l-Unjoni Ewropea.

Fil-fatt il-mexxej tal-Partit Laburista għamilha ċara 100 darba li hu m'huwiex qed jgħid li Malta m'għandha tingħaqad qatt ma' din l-Unjoni imma li m'għandhiex tingħaqad in the foreseeable future għaliex in the foreseeable future Malta għandha tingħaqad ma' l-Unjoni Ewropea fil-qasam industrijali - u bl-ebda mod m'għandna npinġu din il-biċċa xogħol bħala xi muntanja li huwa faċli li titlagħha għax għall-kuntrarju, din hija biċċa xogħol challenging ħafna - u fl-istess ħin jiġu żviluppati oqsma oħra fuq il-mainland ta' l-Ewropa filwaqt li nsaħħu r-rabtiet li għandna ma' pajjiżi oħrajn.

Fil-fatt waħda mir-rabtiet li l-Gvern Laburista rnexxielu jsaħħaħ kienet ir-rabta ma' l-Amerka.

Sfortunatament għal dan il-pajjiż qisha teżisti biss l-Unjoni Ewropea u ninsew li d-dinja hija magħmula minn diversi opportunitajiet oħrajn ukoll.

Per eżempju, jien naħseb illi huwa unur għal Malta li wara l-Ewropa, it-tieni pajjiż li jimporta l-iktar minn Malta huwa l-Amerka, jiġifieri rnexxielna norbtu l-iktar pajjiż potenti ma' l-iżgħar pajjiżi tad-dinja b'tali mod li l-esportazzjoni lejn dan il-pajjiż laħħqet 'il fuq minn Lm100 miljun.

Mela dak ma kienx achievement!

Aħna għandna nkomplu nestendu dan ix-xogħol dejjem iktar u mhux narmu dak kollu li konna bnejna f'dan is-suq kif ukoll fi swieq oħra.

Sur President, per eżempju, jien dejjem nikkritika l-fatt li l-ebda gvern m'għamel biżżejjed biex jipprova jidħol fl-iktar suq li huwa viċin tagħna, jiġifieri f'dak ta' l-Afrika ta' Fuq, u l-problemi biex Malta tesporta lejn l-Afrika ta' Fuq huma enormi għall-industrijalisti għaliex bl-eċċezzjoni tal-Libja, ma teżisti l-ebda struttura adegwata bejn pajjiżna u bejn il- pajjiżi ta' l-Afrika ta' Fuq biex jiġu esportati affarijiet ta' manifattura mingħajr ma jsibu xkiel fil-fruntiera.

Jeħtieġ illi l-Gvern Malti ma jfassalx inroads fil-qasam industrijali biss imma anke bejn il-ministeri tal-foreign affairs.

Jien naf li l-Onor.

Vella kien qed jaħdem ħafna f'dan il-qasam għax kemm-il darba nsistejt illi hemm bżonn li mhux overhaul isir f'dawk l-agreements li jeżistu ma' diversi pajjiżi, fosthom ma' Tuneż u ma' l-Eġittu, imma li nagħmlu ftehim bilaterali sabiex nidħlu f'dawn is-swieq.

Jien nistħi ngħid li l-Afrika ta' Fuq ġiet fir-raba' post f'dik li hi esportazzjoni minn Malta meta ġeografikament aħna l-aktar pajjiż Ewropew li ninsabu viċin ta' dan is-suq.

Sur President, jien nixtieq nikkonkludi dan id-diskors billi nappella lill-Onor.

Membri ta' din il-Kamra jirriflettu kemm fuq il-viżjoni tal- gvern kif ukoll fuq dik ta' l-oppożizzjoni.

Il-gvern qed jgħid li jrid jagħmel kruċjata biex pajjiżna jissieħeb fl-Unjoni Ewropea llum qabel għada akkost ta' kollox filwaqt li l-oppożizzjoni qed tgħid li l-ewwel għandna nilħqu ftehim dwar l-industrial free trade zone u mbagħad nieqfu, nieħdu pawsa, naraw x'jaqbel għal pajjiżna - għax il-qofol ta' kollox għandu jkun marbut ma' x'jaqbel għal pajjiżna - u mbagħad nieħdu dak il-pass li pajjiżna jkun jiflaħ għalih u mhux nieħdu fuq spallejna piż ikbar milli nifilħu għalih.

Kif għidt diġa' iktar kmieni, hawnhekk m'għandu jidħol l- ebda element ta' passjoni imma għandna naraw l-affarijiet b'mod oġġettiv u bla ebda partiġjaniżmu għax wara kollox, l-importanti m'huwiex li tgħaddi tal-gvern jew li tgħaddi ta' l-oppożizzjoni imma li fl-aħħar mill-aħħar inkunu mexjin lejn direzzjoni li tkun ta' ġid għal pajjiżna.

Hawnhekk wieħed għandu jistaqsi: Liema hi l-aħjar direzzjoni għal Malta moderna, biex nuża kelma li kienet fil-vokabolarju tal-Partit Laburista fil-gvern u issa qiegħda fil-vokabolarju ta' l-oppożizzjoni?

Jien konvint illi f'dan l-istadju l-ewwel pass li għandu jittieħed huwa li jsir ftehim bilaterali biex pajjiżna jkun jista' jesporta u jimporta bla xkiel, dik li hija msejħa free trade zone, u mbagħad man mano wieħed għandu jara x'jaqbel lill-pajjiż u mhux illum qegħdin naqilgħu ħafna kwestjonijiet mingħajr m'għandna risposti għal ħafna mid-domandi tagħna.

Per eżempju, aħna għadna ma nafux kemm il-pajjiż jista' jiggwadanja minn għajnuniet finanzjarji u minn self jekk kemm-il darba pajjiżna jidħol fl-Unjoni Ewropea, u jien naħseb li din hija waħda mill-iktar affarijiet importanti li wieħed għandu jkun jaf.

Aħna lkoll nafu li llum l-Unjoni Ewropea tinsab għaddejja minn stat ta' flux.

Allura mhux aħjar inpoġġu saqajna ma' l-art u nfasslu politika li nkunu nafu fejn se twassalna u mbagħad wara li nagħmlu l-ewwel pass niddeċiedu x'għandu jkun it-tieni pass!

Wara kollox l- għaqda bejn il-gvern u l-oppożizzjoni tista' sseħħ biss jekk kemm-il darba nkunu nafu lejn liema direzzjoni qed nimxu u mhux nimxu b'għajnejna mgħottijin, u jien sinċerament nemmen li l-ewwel pass għandu jkun is- sħubija ta' l-Unjoni Ewropea fil-qasam industrijali u mbagħad qabel ma jmidd siequ biex jagħmel it-tieni pass għandu jara kif ikunu qed jiżviluppaw l-affarijiet ta' madwaru dak il-ħin.

Grazzi, Sur President.

THE DEPUTY SPEAKER: Nirringrazzjak.

Iktar rimarki?

L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Sur President, nirringrazzjak talli tajtni l-kelma imma naħseb li nista' nibda d-diskors tiegħi darb'oħra għax sar il-ħin.

Grazzi.

THE DEPUTY SPEAKER: Jiġifieri se tibqa in possession?

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Iva, nibqa' in possession.

Grazzi.

THE DEPUTY SPEAKER: Nirringrazzjak.

Sar il-ħin.

Nitlob lill-Ministru Gonzi biex, jekk jogħġbu, iressaq l-Aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sur President, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar l-Erbgħa, 10 ta' Marzu, 1999 fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar Self Lokali (Stock u Titoli Reġistrati) - it-Tieni Qari (Kont);

Abbozz ta' Liġi dwar Self Lokali (Nru. 2) - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Ħabs - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Pensjonijiet - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Dazju tas-Sisa (Emenda Nru 3) - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Proprjeta' tal-Għadu - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Taxxa tar-Reġistrazzjoni ta' Vetturi bil-Mutur (Emenda Nru 2) - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar is-Sekwestru u l-Kustodja ta' Minuri - it-Tieni Qari; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni ta' l-Erarju - it- Tieni Qari (Kont.).

THE DEPUTY SPEAKER: Rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Dalli.

ONOR.

HELENA DALLI: Sur President, proprjament jien xtaqt nieħu dan l- aġġornament il-bieraħ it-8 ta' Marzu, li kien jaħbat Jum il-Mara, pero' l- bieraħ kien imiss lin-naħa tal-gvern illi jieħdu l-aġġornament.

Kif inħobb ngħid dejjem, aħna għandna naħdmu biex niġu f'sitwazzjoni fejn ma jkollniex il-ħtieġa li noqogħdu nfakkru Jum il-Mara għax inkunu qegħdin ngħixu f'soċjeta' tassew demokratika fejn kulħadd ikun qed jagħti sehem, nisa u rġiel, kemm fix-xogħol tad-dar kif ukoll fix-xogħol ta' barra l-familja, fejn ma tkun qed tiġi kkaġunata tbatija żejda għall-ebda wieħed mis-sessi.

Jien nieħu gost li l-ministru għall-politika soċjali, li qiegħed hawn preżenti, jikkondividi dan il-ħsieb.

Minn banda jien naħseb li ġietni tajba li se nitkellem illum fuq il-mara fis-soċjeta' għaliex b'hekk nista' naċċenna għal ċerti affarijiet li ntqalu l-bieraħ biex jitfakkar dan il- jum.

Sur President, il-bieraħ il-ministru responsabbli ħabbar li minn rapport li sar joħroġ ċar illi hemm bżonn inwaqqfu iktar emergency shelters għal dawk in-nisa li huma vittmi ta' swat domestiku.

Imma aħna xbajna nisħqu fuq din il-ħtieġa pero' din kienet waħda mill-aħbarijiet li aħna ħadna l- bieraħ fl-okkażjoni ta' Jum il-Mara!

Allura hawnhekk jien ngħid: Imma din x'aħbar hi?

Waqt li ngħid hekk qed niftakar f'dak li ntqal il-ġimgħa l- oħra mill-istess Onor. Gonzi, meta kienu qed jiġu launched żewġ pubblikazzjonijiet fuq l-istatistika, liema xogħol konna għamilnieh aħna s- sena l-oħra.

Fil-fatt f'dik l-okkażjoni l-ministru qalilna li skond rapport li ħejjewlu rriżulta li waħda mill-ikbar problemi li jiffaċċjaw in- nisa li huma vittmi ta' swat domestiku hija dik li tirrigwarda l-proċeduri legali.

Jien lill-ministru ngħidlu: Aħna dan diġa' konna nafuh!

Huwa proprjament għalhekk li l-Gvern Laburista kien ħa azzjoni kemm billi emenda l-liġi li tittratta dwar il-vjolenza domestika, kif ukoll billi għamel ħafna xogħol fuq il-qorti tal-familja, u dan għamlu proprjament sabiex f'dawn il-każijiet il-proċeduri jitħaffu u l-qorti tal-familja tkun iktar user friendly.

Jiġifieri dak li qal il-ministru l-ġimgħa l-oħra l-Gvern Laburista mhux talli kien konxju tiegħu imma talli kien diġa' għamel ix- xogħol fuqu.

Ħalli nispjega x'għamel il-Gvern Laburista biex jassigura li jkun hawn iktar shelters għan-nisa msawta.

Sur President, l-ewwelnett irrid ngħid li matul l-amministrazzjoni Laburista, Dr Tony Macelli u Dr William Azzopardi, li jaħdmu fis-social welfare development programme, kienu waslu għall-konklużjoni li wasal għaliha l-ministru preżenti l-bieraħ, ċioe' li hemm bżonn li jitwaqqfu iktar emergency shelters għan-nisa msawta.

Jiġifieri l-parir li ngħata l- bieraħ lill-ministru m'huwiex xi wieħed ġdid imma kien parir li tawh anke lilna u li aħna konna diġa' ħadna azzjoni fuqu.

Biżżejjed ngħid li aħna ħdimna ma' a non-governmental organisation, li tinsab ġewwa Għawdex, biex waqqafna post ta' kenn għal dawk in-nisa li jiġu msawta, u fil-fatt nista' ngħid bla tlaqliq li sal-lum dan il-post tant qed jiffunzjona tajjeb li mhux talli qed jilqa' fih nisa Għawdxin imma talli qed jintbagħtu fih ukoll nisa Maltin minħabba n-nuqqas ta' postijiet bħal dawn f'Malta.

Ta' min jgħid ukoll li fuq proposta ta' l-SWDP, il-Gvern Laburista kien beda jirranġa parti mill-villa li l-Gvern Nazzjonalista preċedenti kien kera lill-istess SWDP u li tagħha kien qed jitħallas Lm5,000 fix-xahar.

Peress li din il-villa ma kenitx qed tintuża kollha mill-SWDP, din l- organizzazzjoni lilna tatna l-parir illi nirranġaw parti minnha biex b'hekk in-nisa li jkunu qed jiġu vjolentati f'darhom ikollhom post ieħor fejn joqogħdu.

Naturalment aħna bdejna nħallsu għal din il-villa l-istess ammont ta' flus li l-SWDP kienet ftehmet fuqu mal-Gvern Nazzjonalista preċedenti u din il-parti bdiet tiġi rranġata skond il-ħteġijiet li jkollhom dawk in-nisa msawta li jitilqu minn darhom f'sitwazzjoni ta' emerġenza.

Lil dawn aħna pprovdejnilhom diversi faċilitajiet biex ikollhom fejn jorqdu huma u wliedhom, fejn jinħaslu, fejn jaħslu l-ħwejjeġ, fejn isajru u fejn jieklu.

Ċertament din il-parti tal-villa ma ġietx qisha l- Hilton, pero' almenu dan kien il-bidu ta' eżerċizzju importanti għas- soċjeta' tagħna u dejjem kien se jtaffi xi ftit mill-problemi li jħabbtu wiċċhom magħhom dawn in-nisa.

Madanakollu hekk kif kien hemm bidla fil- gvern, dan il-gvern ma kompliex b'dan il-proġett, minkejja li l-bieraħ il- ministru stess qal li hawn għatx kbir għal servizz bħal dan.

Sur President, jien ma kontx beħsiebni noqgħod insemmi x'qal il- communications officer tal-ministru - wara kollox lil dan, miskin, jien ma nagħtihx tort għax xogħlu hu li jagħti palata lill-ministru u mhux li jgħid l-affarijiet kif fil-fatt huma - pero' naħseb li jkun tajjeb jekk naċċenna għal ċerti kummenti li għamel.

Fil-fatt fost l-oħrajn, skond "The Malta Independent on Sunday" - jista' jkun li dan ġie rrapportat ħażin, jiġifieri hawnhekk jien se nagħtih il-benefiċċju tad-dubju għax lanqas nemmen li xi ħadd jista' jmeri s-sewwa magħruf quddiem dawn il-fatti, pero' anyhow, jekk qal hekk affari tiegħu - dan il-communications officer qal li l-isforzi li saru fuq emergency shelters mill-Gvern Laburista kienu sporadiċi.

Meta nara li llum il-gvern qed jibbrilla fit-tattika li jxejjen kollox u li jkun distruttiv, jien waħdi nibda nasal għall-konklużjoni li bilfors li l- ministru ma jiltaqax ma' dawn in-nisa kuljum.

Ma naħsibx li jċempulu d-dar jibkulu biex jagħmel xi ħaġa għalihom għax kieku żgur li kien ikompli għaddej bl-isforzi kollha li saru mill-Gvern Laburista biex is-sitwazzjoni ta' dawn in-nisa titjieb.

Bla ebda dubju dan il-qasam ma jistax jippermetti li l-gvern tal-ġurnata jara dak kollu li jkun għamel il-gvern ta' qablu ħażin u dak li jkun qed jagħmel hu biss ikun tajjeb għax f'dan il- qasam, iktar minn f'oqsma oħrajn, jeħtieġ li tinżamm ċerta kontinwita'.

Jekk se noqogħdu nimpikaw bejnietna, kulma nkunu qegħdin nagħmlu hawnhekk huwa li naħlu l-ħin u r-riżorsi umani u finanzjarji u mhux naħdmu għall-ġid tal-poplu Malti u Għawdxi.

Sur President, huwa fatt li ma jista' jinnegah ħadd illi kulma sar s'issa mill-gvern preżenti fuq dan il-qasam huwa biss paroli.

Biex nagħti eżempju ieħor ħalli nissostanzja dak li qed ngħid, irrid nirrimarka li għalkemm il- bieraħ fl-okkażjoni ta' Jum il-Mara l-ministru kellu lill-SWDP timbottah u tħeġġu biex iressaq l-emendi li kien ħejja l-Gvern Laburista għal-liġi li tirrigwarda l-vjolenza domestika - u saħansitra l-ġurnalisti bdew jistaqsuh x'qed jistenna biex jibda jiddiskuti dik l-imbierka white paper li tittratta l-vjolenza domestika - il-ministru baqa' jwebbes rasu fuq din il- ħaġa.

Jien lill-ministru diġa' appellajtlu minn hawn ġew stess biex ma jibqax ikun partiġjan f'dan il-qasam.

Wara kollox l-emendi li kienu saru taħt Gvern Laburista kienu ħadmu fuqhom nies esperti li żgur li ntgħażlu għall-kapaċita' u għall-esperjenza tagħhom u mhux għall-kulur politiku tagħhom.

Ta' min isemmi wkoll li l-esperti li taw sehemhom fit-tfassil ta' din il-white paper huma avukati, tobba, social workers, pulizija u nies oħra li għandhom esperjenza fit-tmexxija tad-djar ta' kenn għal dawn in- nisa, imma madanakollu l-ewwel darba li jien lill-ministru semmejtlu din il- white paper f'dan il-parlament qalli li se ssir white paper oħra fuq dan is- suġġett.

Issa hawn jien nistaqsi: Għaliex dan il-ħela ta' ħin u ta' riżorsi?

Il-ministru mhux lill-istess nies se jerġa' jfittex għall-pariri?

U jien naħseb li dawn l-istess pariri se jagħtuh għax imbilli nbidel il- gvern, ma naħsibx li dan ifisser ukoll li dawn se jbiddlu l-mod kif jagħmlu l-istudji tagħhom, jew li se jbiddlu l-esperjenzi li għaddew minnhom f'dan il-qasam.

Sur President, hija tassew inġustizzja li wara li dawn in-nies jkunu ilhom jissawtu għal żmien twil f'darhom stess, fejn suppost isibu l-kenn u l-wens, ikollhom jispiċċaw jitilqu minn hemm b'ta' fuqhom senduqhom u b'xi żewġt itfal x'jitimgħu u x'ilibbsu.

Hawn ikun tajjeb jekk ngħid li waħda mill-emendi li saret taħt il-Gvern Laburista kienet proprjament dik li għandu jitkeċċa mid-dar min ikun qed iwettaq il-vjolenza.

In-nisa li qegħdin isofru minn din l-inġustizzja, li jien nitkellem magħhom ta' kuljum, qed jistennew li ssir din l-emenda fil-liġi bħall-ħobż, iktar u iktar meta permezz ta' dawn l-emendi l-aggressur se jkun impedut milli jersaq lejn il-vittma tiegħu jew li jidħol f'darha.

Fil-fatt issa l- pulizija se jkollhom ukoll id-dritt li jipproċedu kontra l-aggressur mingħajr ma jkollhom bżonn il-permess tal-vittma għax naturalment ħafna drabi l-vittma ssibha diffiċli li tirrapporta lill-pulizija b'dak kollu li tkun qed issofri minħabba li tiġi mhedda mill-istess aggressur.

Allura x'qed nistennew?

Din il-ġimgħa anke l-Għaqda Ewropea għażlet li taċċenna fuq din il-problema.

Ta' min jgħid li f'pajjiżna jiġi rrapportat xi każ ġdid kuljum ta' swat fuq in-nisa, pero' aħna lkoll nafu li din hija the tip of the iceberg għax illum ħafna nisa għadhom jibżgħu jirrapportaw lill- pulizija li qed jisfaw imsawta - minħabba li ħafna drabi l-aggressur jheddidhom li jekk jagħmlu hekk jispiċċaw jaqilgħu iktar swat - u huwa għalhekk illi jien qed ninsisti li x-xogħol li hemm propost fuq dik il- white paper li kienet tħejjiet taħt il-Gvern Laburista jibda jitwettaq mill- iktar fis possibbli.

Sur President, il-bieraħ il-ministru għall-politika soċjali ħabbar minn fuq it-taraġ ta' Kastilja - għax issa aħna minn hemmhekk sirna nkunu nafuhom il-policies tal-gvern u mhux minn dan il-Parlament! - li issa l- liġijiet se jibdew jiġu vetted għall-gender impact assessment.

Jien nieħu pjaċir nisma' li f'dan il-każ il-gvern preżenti se jkompli fuq dak li beda l-Gvern Laburista pero' min-naħa l-oħra ma naħsibx li l-ministru kellu għalfejn jagħti din l-aħbar bħallikieku din hija xi ħaġa li qatt ma saret u li dan ix-xogħol se jibda llum.

Bħalissa qed nara lill-Onor.

Gonzi jidħak u jien ngħidlu biex ikompli jidħak għaliex għandu ħafna għal xiex jidħak!

Il-bieraħ ċempilli ġurnalist min-NET Television fejn talabni biex nikkummenta fuq din l-aħbar li taw il-Prim Ministru u l-ministru mit-taraġ ta' Kastilja.

Min-naħa tiegħi jien irrispondejtu: Din x'aħbar hi!

Mela aħna nkunu nafu x'intqal mit-taraġ ta' Kastilja qabel ma naraw l- aħbarijiet?

Meta għidtlu dan il-kliem, għall-ewwel dan il-ġurnalist ma kienx jaf x'se jaqbad jgħidli, pero' mbagħad qalli: Għandu jkun qal li se jibda jsir gender impact assessment fuq il-liġijiet hekk kif jiġu proposti.

Meta qalli hekk, jien għidtlu minnufih: Se jibda jsir jew se jkompli jsir?

Għax din il-ħaġa kienet diġa' bdiet issir mill-Gvern Laburista u għalhekk għalija ma kienet aħbar xejn.

Per eżempju, uħud mil-liġijiet u mill-white papers li sar gender impact assessment fuqhom huma l-liġi li titkellem dwar opportunitajiet indaqs għal persuni b'diżabilita', il-white papers li saru dwar il-pulizija u dwar il-forzi armati, il-proposti għall- vocational education and training, il-white paper li tittratta dwar l- universita' u l-emendi għaċ-CERA.

Ta' min jgħid li sar gender impact assessment anke fuq ir-rakkmandazzjonijiet tal-forum for a better economy, fuq id-draft national curriculum kif ukoll fuq l-emendi għal liġi taċ- ċittadinanza.

Għalhekk kif qed naraw il-gender mainstreaming m'hux se jibda jsir issa, kif ta l-impressjoni l-ministru l-bieraħ fl-okkażjoni ta' Jum il-Mara, u ċertament m'huwiex sew illi noqogħdu niżgwidaw lin-nies b'dan il-mod.

Sur President, irrid ngħid ukoll li fl-avis li għadu kemm ħareġ hemm miktub li għad baqa' ħafna x'isir fl-liġijiet tagħna biex dak li tgħid il- Kostituzzjoni ta' Malta rigward abbużi ta' sess jiġi nforzat, pero' aħna ma kienx hemm għalfejn noqogħdu nistennew l-avis biex inkunu nafu dan.

Fil- fatt il-Gvern Laburista diġa' kien beda x-xogħol fuq a gender equality act u hawn nixtieq nieħu l-opportunita' li nistaqsi jekk dan ix-xogħol huwiex qed jitkompla għaliex ċertament minkejja li l-Kostituzzjoni ta' Malta tgħid li m'għandux ikun hemm diskriminazzjoni fuq bażi ta' sess, fil-prattika lkoll kemm aħna nafu x'jiġri.

Ta' min jgħid li dan il-gender equality act li kien qed jaħdem fuqu l-Gvern Laburista jinkorpora fost affarijiet oħra l- eliminazzjoni ta' kull xorta ta' diskriminazzjoni abbażi ta' sess fuq il- post tax-xogħol, fil-media u f'diversi oqsma oħra; jinkorpora l- implimentazzjoni ta' policy ta' opportunitajiet indaqs mifruxa fuq is- setturi kollha ta' pajjiżna; jinkorpora l-implimentazzjoni ta' politika ta' ugwaljanza bejn nisa u rġiel, jitkellem fuq il-ħtieġa li jinħolqu l- istrutturi neċessarji permezz ta' kummissjoni sabiex tiġi assigurata l- implimentazzjoni tal-liġi, bħalma qed jesiġi dan l-avis; u jgħid ukoll li għandha ssir investigazzjoni f'dawk il-każijiet fejn ikun qed jiġi allegat li saret xi diskriminazzjoni abbażi ta' sess.

Hawn irrid insemmi wkoll li l-Gvern Laburista ħa ħsieb anke jfassal emendi li jirrigwardaw il-kondizzjonijiet ta' xogħol, liema emendi huma importanti ħafna, speċjalment meta nafu li sal-lum għad hemm numru kbir ta' part-timers li l-maġġoranza tagħhom huma nisa li qegħdin ibatu minn kondizzjonijiet ħżiena fuq il-post tax-xogħol.

Il-Gvern Laburista kien saħansitra ppropona li l-impjegati tal-kumpanniji parastatali u privati jkunu jistgħu jgawdu mill-istess benefiċċji li jgawdu minnhom l-impjegati tas-servizz pubbliku, u hawn nista' nsemmi r-reduced hours u r- responsibility breaks, ħalli dawn l-impjegati jkunu jistgħu jibbilanċjaw ir- responsabbiltajiet tagħhom fid-dar u fuq il-post tax-xogħol.

Jien naħseb li dawn huma l-affarijiet li riedu jisimgħu n-nisa Maltin f'Jum il-Mara.

Sur President, dan l-aħħar kont qed naqra l-kritika li kitbet Faye Weldon fuq il-ktieb il-ġdid ta' Germaine Greer bl-isem ta' "The Whole Woman" - din jidhirli li qrajtha f'"The Times" ta' Londra - u qalet li forsi n-nisa ma jridux ikissru l-glass ceiling, jiġifieri dak is-saqaf tal-ħġieġ li għalkemm aħna n-nisa ma narawhx qed iżommna milli nibqgħu navvanzaw fil- karriera tagħna, mhux għax aħna obsessive imma għaliex nibżgħu li meta nkissru dan is-saqaf tal-ħġieġ, il-ħġieġ li jaqa' jista' jweġġa' lil uliedna.

Jien ukoll ngħid li hawnhekk qiegħed il-qofol ta' kollox għaliex sakemm aħna ma jkollniex it-tfal u forsi l-ġenituri anzjani li jiddependu fuqna, m'hemm xejn xi jżommna milli nkomplu navvanzaw fil-karriera tagħna.

Fil-fatt huwa proprjament għalhekk li l-proposti li aħna għamilna għall- emendi taċ-CERA għandhom jersqu kemm jista' jkun malajr quddiem il- Parlament.

Jekk m'aħniex se nagħmlu family-friendly policies fil-qasam tax- xogħol mhux biss se nibqgħu nitilfu t-talenti ta' ħafna nies, speċjalment tan-nisa - għax kif jaf kulħadd, ġeneralment ir-responsabbiltajiet tal- familja għadhom jaqgħu fuq in-nisa - imma se nibqgħu nitilfu wkoll l- investiment li jkun għamel l-Istat fuq it-taħriġ edukattiv ta' ħafna nisa - biss biss iktar min-nofs il-popolazzjoni universitarja huma nisa - li sfortunatament sal-lum il-parti l-kbira tagħhom qed ikollhom jitilqu mix- xogħol proprju minħabba n-nuqqas ta' flessibbilta' li għandhom fil- kondizzjonijiet tax-xogħol.

Jekk ma nressqux dawn l-emendi quddiem il- parlament malajr kemm jista' jkun, l-ammont ta' stress li qed jiġi kkaġunat fuq il-familji Maltin, li wara ġurnata twila ta' xogħol ikunu jridu jiffaċċjaw id-dmirijiet familjari tagħhom, se jkompli jiżdied.

Fil-fatt aħna s-sena l-oħra konna ħdimna sabiex l-istatistika nazzjonali ma tibqax sempliċement tiġi maqsuma f'nisa u rġiel u daqshekk imma jkun fiha ħafna dettalji bħal, ngħidu aħna, jekk dawn in-nisa għandhomx tfal u x'inhuma l- etajiet tagħhom, ħalli mbagħad il-gvern ikun jista' jibni l-policies tiegħu skond dik l-informazzjoni.

Xi ħaġa oħra importanti u li ma rridx ninsa nsemmi hija li l-Gvern Laburista kien fassal child-minding act.

Fil-fatt fost affarijiet oħra dan l-abbozz ta' liġi, li kien ġie anke diskuss ma' l-avukat ġenerali, jirregola l-ħarsien tat-tfal min-nies li jidħlu għal din ir-responsabbilta' u jitkellem fuq diversi aspetti, fosthom fuq l-iġjene, is-sigurta', il- kapaċita' u t-training li għandu jkollhom dawn in-nies.

Hawnhekk nixtieq nissuġġerixxi lill-ministru wkoll biex juża l-poter illi tagħtih il-liġi sabiex jintroduċi xi sussidji għal dawk il-ġenituri li jaħdmu u li jibagħtu lit-tfal ta' taħt it-tliet snin fiċ-ċentri għall-ħarsien tat-tfal, liema sussidji ovvjament jingħataw skond il-means test li jsir lil kull familja konċernata.

Sur President, ta' min isemmi wkoll il-commitment politiku li kellu l- Gvern Laburista biex jagħmel programm ta' breast screening fuq dawk in-nisa li jinsabu at high risk.

Bla ebda dubju, miżuri bħal dawn mhux biss itejbu l-kwalita' tal-ħajja tal-mara Maltija imma wkoll jgħinu lill-irġiel ilaħħqu mar-responsabbiltajiet tagħhom kemm ġewwa d-dar kif ukoll barra d-dar, u huwa fuq dawn l-inizjattivi konkreti li jeħtieġ illi nkomplu nibnu biex inkunu qed nużaw ir-riżorsi umani kollha u pajjiżna jimxi verament 'il quddiem.

Sur President, nixtieq nagħlaq dan id-diskors billi ngħid illi f'Jum il- Mara ngħidu ħafna kliem sabiħ pero' n-nisa azzjoni konkreta għandhom bżonn u mhux pika politika.

Bla ebda dubju, billi noqogħdu nilagħbu għall- gallarija m'aħna se nsolvu l-ebda problema u biex verament inkunu nistgħu ngħidu li qed nibnu soċjeta' fejn ħadd ma jkun qed jibqa' lura, kif iħobb jgħid l-Onor.

Gonzi, irridu nimxu fuq il-fatti u fuq ir-realta'.

Grazzi, Sur President.

THE DEPUTY SPEAKER: Nirringrazzjak.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal nhar l-Erbgħa, 10 ta' Marzu, 1999 fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Ministru Gonzi.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

TARXIEN - TRIQ IL-BLATA - DAWL

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li titwaħħal lampa fi Triq il-Blata fejn id-dar "Je t'aime" f'Ħal Tarxien?

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-talba ta' l-Onor.

Interpellant qed tiġi kkunsidrata flimkien ma' talbiet oħra.

TARXIEN - TRIQ IT-TRAMUNTANA - DAWL

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li titwaħħal lampa fi Triq it-Tramuntana, Ħal Tarxien?

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-talba ta' l-Onor.

TARXIEN - SQAQ BRITTANIKA NRU 2 - DAWL

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li titwaħħal lampa fi Sqaq Brittaniku Nru 2 wara l-knisja parrokkjali f'Ħal Tarxien?

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-talba ta' l-Onor.

TARXIEN - TRIQ L-ARKATA NORMANNA - DAWL

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li titwaħħal lampa fi Triq l-Arkata Normanna fuq id-dar "Fleur d'Amour" f'Ħal Tarxien?

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-talba ta' l-Onor.

Interpellant ġiet approvata fis-27 ta' Novembru 1998.

TARXIEN - TRIQ BIRBIXKILLA - DAWL

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li titwaħħal lampa fi Triq Birbixkilla fuq id- dar Numru 40, fi Sqaq Nru 1, Ħal Tarxien?

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-talba ta' l-Onor.

MINISTERU TAL-BIEDJA U SAJD - LINJI DIRETTI TAT-TELEPHONES

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm għandu fil-ministeru kif ukoll fid- dipartimenti li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu, dipartiment b'dipartiment, linji diretti tat-telephones b'aċċess għal telefonati diretti għal barra minn Malta?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Linji tat-telephones b'aċċess għal telefonati diretti għal barra minn Malta fid-dipartimenti li jaqgħu taħt il-Ministeru ta' l- Agrikoltura u Sajd huma kif jidher hawn taħt:

Fid-dipartiment tas-Servizzi Korporattivi hemm tlieta, tnejn minnhom jintużaw bħala fax.

Fid-dipartiment ta' l-Agrikoltura hemm ħamsa, tnejn minnhom jintużaw bħala fax.

Fid-dipartiment ta' l-Agrikoltura u Sajd hemm erba' linji, waħda minnhom tintuża bħala fax.

Fid-dipartiment tas-Servizzi Veterinarji hemm tnejn, waħda tintuża bħala fax u l-oħra bħala modem.

Is-Segretarjat Permanenti għandu tliet linji b'aċċess dirett għal barra u waħda minnhom tintuża bħala fax.

Fis-Segretarjat hawn sitt linji diretti, tnejn minnhom jintuzaw bħala fax.

MINISTERU TA' L-INTERN - LINJI DIRETTI TAT-TELEPHONES

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm għandu, fil-ministeru kif ukoll fid- dipartimenti li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu, dipartiment b'dipartiment, linji diretti tat-telephones b'aċċess għal telefonati diretti għal barra minn Malta?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li t-tagħrif mitlub hu kif jidher fit- tabella li tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra iktar kmieni f'din is-Seduta.

MINISTERU GĦAS-SERVIZZI EKONOMIĊI - LINJI DIRETTI TAT-TELEPHONES

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm għandu, fil-ministeru kif ukoll fid-dipartimenti li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu, dipartiment b'dipartiment, linji diretti tat-telephones b'aċċess għal telefonati diretti għal barra minn Malta?

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-informazzjoni mitluba hija kif ġej:

|DIPARTIMENT |NUMRU TA' LINJI| |Segretarjat |6 (2 użati | |Privat |bħala fax) | |tal-Ministru | | |Segretarjat |1 | |Parlamentari (Dr.| | |G. Hyzler) | | |Segretarjat |8 (1 użata | |Parlamentari (Mr.|bħala fax) | |E. Vassallo) | | |Segretarjat |3 (2 użati | |Permanenti |bħala fax) | |Kummerċ | 2 | |Kompetizzjoni | 2 (1 użata | |Ġusta |bħala fax) | |Affarijiet |4 (1 użata | |tal-Konsumatur |bħala fax) | |Proprjeta' |2 (1 użata | |Industrijali |bħala fax) | |Industrija |2 (1 użata | | |bħala fax) | |Statistika |3 | |Ippjanar |2 | |Ekonomiku | |

MINISTERU TAT-TRASPORT U KOMUNIKAZZJONI - LINJI DIRETTI TAT-TELEPHONES

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm għandu, fil-ministeru kif ukoll fid-dipartimenti li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu, dipartiment b'dipartiment, linji diretti tat-telephones b'aċċess għal telefonati diretti għal barra minn Malta?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li n-numru ta' linji diretti ta' telephones b'aċċess għal telefonati, f`uħud mill-każi faxes, għal barra minn Malta huwa hekk:

|Dipartiment ta' |1 | | |l-Avjazzjoni Ċivili | | | |Dipartiment |1 | | |tal-Liċenzji | | | |Dipartiment |3 | | |tat-Telegrafija | | | |mingħajr fili | | | |Regulatur |2 | | |tat-Telekomunikazzjoni| | | |Dipartiment tat-Toroq |1 | | |Dipartiment |2 | | |tas-Servizzi | | | |Korporattivi | | | |Segretarju Permanenti |2 | | |Segretarjat Privat |5 | | |tal-Ministeru | | |

MINISTERU TAT-TURIŻMU - LINJI DIRETTI TAT-TELEPHONES

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jgħid kemm għandu, fil-ministeru kif ukoll fid- dipartimenti li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu, dipartiment b'dipartiment, linji diretti tat-telephones b'aċċess għal telefonati diretti għal barra minn Malta?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Ninsab infurmat li l-għadd ta' linji diretti tat- telephones li m'humiex zero barred huwa kif jidher hawn taħt:

Ministeru 6

National Tourism Organisation - Malta' 16

Hotels and Catering Establishments Board' 1

Institute of Tourism Studies' 2

White Rocks Holiday Complex' 1

MINISTERU GĦALL-AMBJENT - LINJI DIRETTI TAT-TELEPHONES

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid kemm għandu, fil-ministeru kif ukoll fid- dipartimenti li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu, dipartiment b'diprtiment, linji diretti tat-telephones b'aċċess għal telefonati diretti għal barra minn Malta?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Jien infurmat li fid-dipartimenti li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħi hemm dawn il-linji diretti tat-telephones b'aċċess għal telefonati barra minn Malta:

DIPARTIMENT NRU.

TA' LINJI ----------- -------------- Construction & Maintenance 3 Director General 1 W.M.S.I.D. 2 Wages 1 Drainage 4 Contracts & Procurement 2 Building Industry Consultative Council 2 Valletta Rehabilitation Project 1 Ministeru 20 Dipartiment għall-Ħarsien ta' l-Ambjent 8 Manufacturing & Servicing 3

USURA - BUSINESS WEEKLY

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Peress li s-Segretarju Parlamentari, l-Onor.

Edwin Vassallo, qal lill-Business Weekly li l-problema gravi ta' l-usura se titpoġġa fuq nett ta' l-agenda politika tal-gvern, jista' l-Ministru jgħid b'liema mod konkret se jsir dan?

Liema inizzjattivi speċifiċi se jittieħdu dwar l- usura mill-Ministeru tiegħek?

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-artiklu li għalih qed jirreferi l-Onor.

Interpellant ma jikkwotax biss dak li qal is-Segretarju Parlamentari, iżda wkoll u primarjament lill-Ministru ta' l-Intern.

Għalhekk wieħed jista' jitkellem dwar il-problema ta' l-użura fil-kontest sħiħ ta' dak li ġew ikkwotati li qalu ż-żewġ Onor. Membri msemmija.

Kif inkiteb fl-artiklu, il-gvern huwa konxju ta' din il-problema tant li qed jikkunsidra li jagħmel din il-prattika bħala offiża kriminali.

Naturalment għadu kmieni biex wieħed jitkellem dwar inizjattivi fi stadju daqshekk bikri.

PULIZIJA - EXTRA DUTY

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid, xahar b'xahar minn Settembru 1998 sa Jannar 1999, kemm kellhom jieħdu flus ta' extra duty membri tal-Korp tal-Pulizija?

Liema huma dawk l-għaqdiet/kumpanniji eċċ li ilhom ma jħallsu għal xogħol extra li sar wara talba tagħhom stess?

X'inhu l-ammont f'kull każ?

Ittieħdu xi passi biex dawn il-flus jinġabru?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi l-ammont ta' flus ta' extra duty maħdum minn membri tal-Korp tal-Pulizija fuq talba ta' terzi matul ix-xhur speċifikati fil-mistoqsija parlamentari kien kif ġej:

Ammont / Lm 1998 Settembru 43,530 Ottubru 51,425 Novembru 40,877 Diċembru 38,034

1999 Jannar 27,253

Ninsab infurmat ukoll illi l-għaqdiet/kumpaniji eċċ li għandhom kontijiet pendenti dwar servizzi mitluba minnhom mill-pulizija u l-ammonti dovuti huma kif jidher fit-tabella li tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra iktar kmieni f'din is-Seduta.

Dwar l-aħħar parti tal-mistoqsija parlamentari ninsab infurmat illi l- kontijiet kif ukoll reminders għal ħlas ta' dawn is-servizzi jintbagħtu regolarment.

GĦAQDIET SPORTIVI - ART/BINI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid liema huma dawk l-għaqdiet sportivi li talbu li jsiru sidien ta' l-art u/jew bini tagħhom qabel il-5 ta' Settembru, 1998, u li x-xogħol kien diġa' beda biex it-talba tiġi milqugħa?

Dawn tkomplew wara l-elezzjoni?

Liema għaqdiet sportivi għamlu talba simili wara l-5 ta' Settembru, 1998?

Jista' f'kull każ jelenka l-ismijiet, il-post u l-kera li qed tintalab?

Liema postijiet ma jistgħux jingħataw minħabba xi impediment?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra iktar kmieni f'din is-Seduta.

AJRUPORT - SERVIZZ TA' HELICOPTER

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid x'qed jiġi proġettat biex helicopter ieħor jieħu post dak ta' l-Air Malta li jinstab wieqaf?

Għaliex twaqqaf dan is-servizz?

X'effett jista' jkollu fuq it-turiżmu għal Għawdex it- twaqqif ta' dan is-servizz?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Is-servizz tal-helicopter bejn Malta u Għawdex ġie sospiż fis-27 ta' Jananr biex ikun jista' jsir test analysis tal-gear box mill-manifatturi tal-helicopter.

Din hija prekawzjoni li tittieħed ta' spiss wara xi inċident ta' l-avjazzjoni, bħalma kien hemm dan l-aħħar fil- każ ta' helicopter ta' l-istess tip fil-Maldives.

Is-servizz jerġa' jibda malli jkunu finalizzati dawn it-testijiet u jkun hemm clearance mid- Dipartimenti ta' l-Avjazzjoni Ċivili, kemm ta' Malta kif ukoll tal- Bulgarija, peress li l-kumpanija tal-helicopters hija Bulgara.

Għaddejjin diskussjonijiet mal-kumpanija Bulgara dwar il-possibbilta' li l-kuntratt li jgħalaq fil-31 ta' Marzu li ġej jiġi estiż.

Dwar l-aħħar parti tal-mistoqsija nissuġġerixxi li l-Onor.

Interpellant jagħmel il-mistoqsija lill-Ministru konċernat.

PULIZIJA - BARRANIN

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm tkeċċew barranin mill-qrati Maltin, xahar b'xahar minn Settembru 1998 sa Jannar 1999, talli: (1) daħlu fil-pajjiż mingħajr permess; (2) talli qagħdu f'Malta aktar milli kien jippermetti l- permess mogħti lilhom; (3) talli nqabdu jaħdmu mingħajr permess; (4) għal xi raġuni oħra; u (5) ta' liema nazzjonalita' huma?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi d-dettalji mitluba mill-Onor.

Interpellant huma kif jidher fit-tabella li tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra iktar kmieni f'din is-Seduta.

AFM - SKWADRA MARITTIMA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid xi programm għandu l-gvern biex jimmodernizza l-flotta ta' l- iskwadra marittima ta' l-Armata?

X'inhu l-ammont ta' flus li l-Armata għandha tagħti lit-Tarzna għal tiswijiet/manutenzjoni ta' patrol boats ta' l-Armata?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab infurmat li matul dawn l-aħħar sitt snin l-iskwadra marittima tal-FAM xtrat numru ta' patrol boats mill- Ġermanja.

Permezz ta' dawn il-patrol boats l-iskwadra tista' tagħmel patrolling iktar 'il bogħod mix-xtajta milli kienet tagħmel qabel.

Bħalissa qiegħed jingħata bidu għall-proġett ta' l-immodernizzar tal-bażi ta' l-iskwadra marittima f'Xatt it-Tiben, li se jiġi jiswa lill-Armata madwar Lm1,000,000.

Dan il-proġett, tant essenzjali għall-Forzi Armati, qiegħed jingħata prijorita' assoluta.

Matul din is-sena wkoll se jinxtara apparat ta' radju u ieħor relatat mas- satelliti.

Il-patrol boats li ser ikunu mgħammra b'dan l-apparat se jkunu kompattibbli ma' sistema ġdida, imsejħa Global Maritime Distress and Safety System li permezz tagħha sejħiet ta' emerġenza fuq il-baħar ikunu jistgħu jiġu mwieġba fil-pront u b'iktar effiċjenza.

Ir-rwol ta' search and rescue huwa wieħed ewlieni għall-Forzi Armati.

Għaldaqstant l-użu tar- rescue boats u x-xiri ta' l-apparat imsemmi hu meqjus bħala pass importanti 'l quddiem għall-iskwadra marittima.

Ma hemmx kontijiet pendenti li l-Forzi Armati għandhom jagħtu lill-Malta Drydocks fir-rigward ta' tiswijiet u manutenzjoni.

Kont ta' Lm30,432.00 għal spare parts li nxtraw mingħand l-istess Drydocks għadu pendenti.

Proċeduri biex jitħallas dan l-ammont diġa' qegħdin jittieħdu.

EU - SUSSIDJU FUQ KIRJIET

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid, f'każ ta' sħubija sħiħa fl-Unjoni Ewropea, kif jistgħu jiġu effetwati l- iskemi ta' housing tal-gvern, per eżempju, is-sussidju fuq il-kirjiet?

ONOR.

GUIDO DE MARCO: Fl-Unjoni Ewropea, l-iskemi ta' housing tal-gvern huma kompetenza ta' l-istati membri.

INDIĊI TAL-PREZZIJIET

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid għaliex dawn il-prodotti li ġejjin għolew matul dawn l-aħħar ġimgħat:

| |Minn |Sar | | |Dixan |109c |120c | | |Wipex Kitchen |49c |55c5 | | |rolls | | | | |Surf 300g |29c |34c5 | | |Surf 600g |61c |66c8 | | |Sertis paper |29c |32c2 | | |napkins | | | | |Stergene |50c |54c7 | | |Svelto small |50c |57c5 | | |Lux toilet soap |31c |33c | | |Gilette shaving |77c |88c | | |foam | | | |

Jista' l-Ministru jikkonferma dan huwiex minħabba l-VAT jew le?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena nfurmat li filwaqt li ż-żieda msemmija fil- prezz tad-Dixan, Svelto u Lux Toilet Soap qiegħda tiġi nvestigata, il-prezz tal-Gillette Shaving Foam 200ml mhux talli ma żdiedx talli raħas minn 92ċ għal 88ċ.

Il-ħames prodotti l-oħra qegħdin jiġu investigati mid-Dipartiment tal- Kummerċ.

INDIĊI TAL-PREZZIJIET

L-ONOR.

| |Minn |Sar | | Always sanitary |109c |111c6 | |towels | | | | Safari big nectar |55c |60c | | Safari small |15c | 16c4 | |nectar | | | | Toilet paper super|50c |55c | |save x 6 | | | | Toilet paper Tana |82c |89c | |x 10 | | | | Sapuna tal-ħwejjeġ|15c |17c | |Arrow | | | | Derh powder x 2 |100c |110c | | | | |

Jista' l-Ministru jikkonferma jekk dawn il-prodotti għolewx minħabba l- VAT jew le?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Minn investigazzjoni li għamel l-Uffiċċju tal- Kompetizzjoni Ġusta dwar ċaqlieq fil-prezz ta' l-Always sanitary towels irriżulta illi tlett prodotti għolew filwaqt li tmienja oħra roħsu wara l- introduzzjoni tal-VAT.

Il-prezzijiet iċċaqalqu kif jidher hawn taħt:

Diċembru 1998 Jannar 1999

Always Normal Lm1.190 Lm1.300 Always Normal Plus Lm1.190 Lm1.300 Always Super Plus Lm1.190 Lm1.300 Always Pantiliners Lm1.170 Lm1.120 Always Ultra Night Lm1.170 Lm1.120 Always Ultra Normal Lm1.170 Lm1.120 Always Ultra Super Lm1.170 Lm1.120 Always Ultra Normal Plus Lm1.170 Lm1.120 Always Ultra Super Plus Lm1.170 Lm1.120 Always Ultra Normal Plus Lm2.130 Lm2.050 Always Ultra Super Plus Lm2.130 Lm2.050 Is-sitt prodotti l-oħra qegħdin jiġu investigati mid-Dipartiment tal- Kummerċ.

QORMI - REĠISTRAZZJONI GĦAX-XOGĦOL

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 4491, jista' pero' l-Ministru jgħid jekk in-nies qattx tħallew barra fix-xita waqt il-ħin tar-reġistrazzjoni?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jiena nfurmat li uffiċjali tal-Korporazzjoni ta' Xogħol u Taħriġ qatt ma ġiegħlu lir-reġistranti joqogħdu fix-xita waqt il- ħin tar-reġistrazzjoni.

INDIĊI TAL-PREZZIJIET

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kif qed jiġi assigurat li ż-żieda fil- prezz ta' mediċini, minħabba żidiet minn barra, qed tiġi applikata għall- mediċina bl-istess lot number u m'hijiex tiġi applikata għal lots importati qabel bi prezz irħas?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Qiegħed isir monitoring fi spiżeriji f'Malta u f'Għawdex biex jiġi assigurat li meta jiżdied il-prezz ta' mediċina din iż- żieda ma tgħaddix ukoll għall-konsenji ta' qabel ta' l-istess mediċina.

L- istess ħaġa tiġri meta jiġi ordnat roħs fil-prezzijiet.

PREZZIJIET - ŻIEDA FUQ MEDIĊINI

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 4485, jista' l-Ministru jgħid fiex tikkonsisti ż-żieda fit-trasport li hija riflessa fiż- żieda tal-prezz tal-Calpol Sugar Free Under 6?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-prezz li kienet tikkwota l-kumpanija li tesporta l-Calpol Sugar Free Suspension Under 6 x 140ml kienet fuq bażi C.I.F., jiġifieri kien jinkludi t-transport.

Fl-aħħar żewġ konsenji l-istess kumpanija kkwotat l-istess prezz ta' C.I.F. bħala FOB u żiedet l-ispejjeż tat-trasport apparti.

Dan ikkaġuna ż- żieda fil-prezz.

NAC - FOOD ROOM

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 4517 dwar l-iżvilupp li sar fil-food Room fl-NAC?

ONOR.

NINU ZAMMIT: L-ewwel live food room ġiet żviluppata fl-1992 bħala parti ntegrali mill-iżvilupp oriġinali tal-hatchery.

Fl-1995 ġie deċiż li l-hatchery tiġi mkabbra biex jiġu mkabbra l-opportunitajiet għar-riċerka, per eżempju, ma kienx għad hemm vaski kbar biżżejjed biex isiru esperimenti ta' tfaqqis ta' speċi ta' ħut kbir bħal aċċjol, u wkoll biex tiżdied il-produzzjoni tal-frieħ tal-awrat.

Bħala parti minn dan il- programm ta' espansjoni nbniet it-tieni broodstock room (kamra b'vaski għall-ħut ġenitur) u t-tieni live food room.

Sa Gunju ta' l-1998 it-tieni broodstock room tlestiet u ġiet mgħammra bil-ġenituri tal-awrat u ta' l- aċċjol.

Sa l-aħħar ta' l-1996 it-tieni live food room kienet prattikament lesta, ħlief għal xi xogħlijiet żgħar li kien jonqos fl-elettriku u l-cold room kienet għad trid tiġi attrezzata bit-tagħmir meħtieġ li jżomm it- temperatura mixtieqa.

Dawn ix-xogħlijiet ħadu sa l-aħħar ta' l-1997 biex tlestew.

Ix-xogħol li sar fuq l-elettriku fl-1997 kellu jiġi rivedut għax ma sarx kif kellu jsir.

DIPARTIMENT TA' L-AGRIKOLTURA - URBAN & RURAL LANDSCAPING

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Peress li matul l-amministrazzjoni preċedenti kien qed isir kordinament bejn diversi kunsilli lokali u l-Urban & Rural Landscaping tad- Dipartiment ta' l-Agrikoltura u fost dawn kien hemm ukoll il-lokal tar- Rabat, jista' l-Ministru jikkonsidra li jkomplu x-xogħlijiet ta' landscaping fir-Rabat, partikolarment fi Triq Santa Rita, Rabat, Howard Gardens u l-proġett ta' ġnien rikreattiv f'Għajn Qajjed Housing Estate?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Koordinament bejn diversi kunsilli lokali u d- Dipartiment ta' l-Agrikoltura jsir regolarment, kemm dwar proġetti kif ukoll dwar manteniment ta' żoni partikolari.

Ix-xogħlijiet isiru skond il- fondi u l-ħaddiema disponibbli.

MALTA/LIBJA - PROTOCOLL

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Affarijiet Barranin: B'riferenza għall-Protocoll ta' koperazzjoni bejn Malta u l-Libja fl-oqsma tal-biedja u s-sajd iffirmat mill- amministrazzjoni preċedenti, jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra x'sar mill-5 ta' Settembru u ċioe' kemm saru laqgħat ta' kontinwazzjoni u x'riżultati nkisbu?

Jista' l-Minsitru ġentilment jinforma lill-Kamra meta hi mistennija l- ewwel delegazzjoni żżur Malta u viċi versa dwar l-iżviluppi ta' l-imsemmija koperazzjoni?

ONOR.

GUIDO DE MARCO: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jindirizza din il- mistoqsija lill-awtoritajiet konċernati, jiġifieri lill-Ministru tal-Biedja u Sajd.

RABAT - ĊIMITERJU

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: B'riferenza għal diversi mistoqsijiet parlamentari li għamilt matul iktar minn leġislatura waħda f'dan il-Parlament sabiex tiġi rimedjata l-problema ta' ħafna familji Rabtin li jixtiequ jkollhom ċimiterju fil-lokal, jista' l- Ministru jara li jikkordina laqgħa bejn l-uffiċjali u l-membri Parlamentari tal-lokal sabiex din is-sitwazzjoni, li ilha pendenti tant żmien, tiġi rimedjata?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Kif kont wegħedt fir-risposta parlamentari numru 4161 magħmula mill-istess Onor. Membru, jien tajt struzzjonijiet lid- Dipartiment tas-Saħħa Pubblika biex issir laqgħa mad-deputati Parlamentari kollha tat-12-il-Distrett sabiex tinstab soluzzjoni dwar is-sitwazzjoni msemmija.

Din il-laqgħa ġiet iffissata tliet ġimgħat qabel ma l-Onor Interpellant għamel id-domanda.

Fil-fatt din il-laqgħa nżammet id-dipartiment nhar l- Erbgħa 24 ta' Frar fil-11.30 a.m. u d-deċiżjonijiet ġew ikkommunikati lill- pubbliku permess ta' Press Release Nru. 261 datata 25 ta' Frar, 1999.

UNIVERSITA' - DIPARTIMENT TAS-PSYCHOLOGY - STUDENTI

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni: In vista tar-risposta mogħtija għad-domanda parlamentari numru 2005, jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra x'se jiġri wara l-aħħar ta' Frar, 1999, mill-istudenti li qed jattendu għal certificate course in Education (Classroom support trainee) organizzat mid-Dipartiment tas- Psychology fl-Universita' ta' Malta flimkien mad-Dipartiment ta' l- Edukazzjoni?

ONOR.

LOUIS GALEA: Jien informat li l-istudenti li attendew għal Certificate Course in Education (Classroom Support Trainee) organizzat mid- Dipartiment tas-Psychology fl-Universita' ta' Malta, ġew ingaġġati bħala supply kindergarten assistants ma' tfal bi bżonnijiet speċjali.

Tajjeb li wieħed iżomm quddiem għajnejh li l-kwalifika mitluba għall-mili ta' vakanzi f'dan ir-rigward fuq bażi regolari skond il-ftehim kollettiv s'issa hi dik ta' Diploma.

KUNSILL TA' L-ARTI

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni: B'riferenza għad-domanda parlamentari numru 1994, jista' l- Ministru jinforma lill-Kamra jekk kemm-il darba kienx hemm xi żviluppi rigward kunsill ta' l-arti ffurmat minn artisti, mużiċisti u persuni tal- palk?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ir-risposta hija fin-negattiv.

ISLA - GARDJOLA

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 1987 rigward il-Gardjola li hemm fil-Bieb tal-Belt Sengleana, jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra x'xogħol qiegħed jsir billi riċentement jidher li nbeda xi xogħol hemmhekk?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li x-xogħol li qed isir bħalissa fuq il-Gardjola tal-bieb fid-daħla ta' l-Isla huwa ta' manutenzjoni.

F'dan l-istadju ġie deċiż li ma jsirx bdil ta' ġebel imma li jitberflu l-fili miftuħin biex tiġi evitata aktar ħsara li kienet qed tiġri bid-dħul ta' ilma fl-istess fili.

Il-ġebel l-aktar iddeterjorat ser jiġi rranġat permezz ta' plastic repair.

B'dan il-metodu jiġi żgurat li l-valur storiku tal-gardjola jibqa' intatt.

Ix-xogħol qed isir minn ħaddiema ta' l-Iskola tal-Bini taħt superviżjoni tat-Taqsima tar-Restawr, Ministeru għall-Ambjent.

TAXXI INTERNI - TAXXA TAS-SUĊĊESSJONI

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra jekk sarx studju fis-sezzjoni tat- Taxxi Interni li tieħu ħsieb il-ġbir tat-taxxa fis-suċċessjoni sabiex jiġi permess li armla tħallas bin-nifs l-ispejjeż tal-boll tal-kuntratt pubbliku, li huwa neċessarju, billi dan f'ċerti ċirkostanzi qiegħed ikun kaġun ta' tbatija żejda?

ONOR.

JOHN DALLI: L-Att dwar it-Taxxa fuq Dokumenti u Trasferimenti, 1993, jipprovdi li t-taxxa dovuta fuq kull trasferiment causa mortis għandha titħallas fi żmien 15-il jum mid-data tal-pubblikazzjoni tad- dikjarazzjoni causa mortis.

Jekk it-taxxa dovuta mill-benefiċjarji fuq id-dikjarazzjoni causa mortis tkun anqas minn Lm1,000 u l-istess d-dikjarazzjoni tkun saret fi żmien sitt xhur mid-data tal-mewt tal-persuna li minnha joriġina t-trasferiment causa mortis ikun hemm rebate ta' Lm100.

Meta d-dikjarazzjoni causa mortis issir wara sena mid-data tal-mewt jibda jitħallas imgħax ta' 8% fuq l-ammont ta' taxxa dovuta għal kull sena jew parti minnha li tiskadi bejn l-ewwel anniversarju tad-data tal-mewt u d- data ta' l-għemil tad-dikjarazzjoni.

QORTI TAL-ĠUSTIZZJA - COMPLAINTS SECTION

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jinforma lill-Kamra jekk hemmx il-ħsieb li fil-futur viċin jitwaqqaf il-mekkaniżmu neċessarju għal complaints section ġewwa l-Qorti tal-Ġustizzja?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab infurmat illi bħalissa hemm diversi proġetti għaddejjin fil-qrati bil-ħsieb li jitjiebu s-servizzi għall- pubbliku u anke għaddej studju mill-MEU dwar l-amministrazzjoni kollha tal- qrati.

Il-ħsieb hu li l-ewwel jissaħħu ċerti strutturi mbagħad titwaqqaf complaints section.

UNIVERSITA' - KUNSILL

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid minn min huwa ffurmat u kompost il- kunsill ta' l-Universita' għas-sena 1999?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-kunsill ta' l-Universita' ser jiġi rikostitwit f'dawn il-ġranet.

DIPARTIMENT TA' L-ARTIJIET - XIRI TA' ART

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru ġentilment jappunta laqgħa tal-Control Commitee bejn il-gvern u l-Kurja sabiex issir kontinwazzjoni tal-każ 290/96 u oħrajn bħalu sabiex ikun hemm deċiżjoni finali dwar fejn se jitħallas il-pagament tax-xiri ta' l-art?

Peress li dawn l-anzjani in kwestjoni ilhom aktar minn 20 sena mdendla, jista' l-Ministru jirrimedja fil-proċeduri neċessarji?

ONOR.

TONIO BORG: Il-proposti għal qbil dwar kif għandu jsir ħlas ta' kumpens f'każ ta' art tal-Knisja okkupata illegalment għandhom jifformaw parti minn pakkett sħiħ ta' punti li jiġu miftiehma bejn il-gvern u l- Awtorita' Ekklesjastika.

Għalhekk l-ebda laqgħa waħda tal-control committee ma tista' ssolvi din il-problema.

Nixtieq inżid li sar progress mhux żgħir dwar qbil fuq dan il-pakkett ta' proposti.

NAC - ĦUT

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 4519?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Il-produzzjoni tal-ħut (fingerlings) fil-NAC qabel Ottubru ta' 1996 kienet kif ġej:

Sena Produzzjoni

1992 33,000 1993 251,000 1994 493,250 1995 1,263,814 1996 (qabel Ottubru) 709,687

Wara li l-Public Accounts Committee stħarreg il-każ sa fejn setgħa, dan l-istess kumitat irrifera l-materja kollha ta' ħlasijiet u nfiq minn dan iċ- ċentru lill-Awditur Generali li jirrapporta r-riżultat ta' l-istħarriġ tiegħu lill-Parlament.

TARXIEN - PJAZZA BULEBEN - TELEPHONE BOX

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li titwaħħal telephone box fi Pjazza Buleben, f'Ħal Tarxien, għal konvenjenza tar-residenti ta' l-istess pjazza u tat-toroq tal-madwar, peress li l-eqreb waħda hija pjuttost 'il bogħod?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena nfurmat li se ssir laqgħa bejn l-uffiċjal inkarigat mill-Payphones Section (Planning & Marketing) tal-Maltacom plc. u l-Kunsill Lokali ta' Ħal Tarxien biex jiġi stabbilit jekk hemmx il-ħtieġa ta' din il-cardphone kif qed jipproponi l-Onor.

Interpellant.

Jekk minn din il-laqgħa jirriżulta li hemm ħtieġa ta' din il-cardphone jittieħdu l-passi biex jiġi identifikat is-sit fejn din il-cardphone għandha titwaħħal mill-aktar fis possibbli.

TARXIEN - PJAZZA BULEBEN - LETTER BOX

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jara li titwaħħal letter-box fi Pjazza Buleben, f'Ħal Tarxien, għal konvenjenza tar-residenti ta' l-istess pjazza peress li l-eqreb waħda hija pjuttost 'il bogħod?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li f`Ħal Tarxien diġa' hemm sitt kaxxi ta' l-ittri.

Dan in-numru ta' letter boxes suppost li jaqdi sew il- ħtiġijiet ta' lokalita' bi 8,000 ruħ.

VAT - REFUNDS

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid kemm individwi/ditti ngħataw refunds fuq il-VAT mill-1/1/99 sal-lum?

Kemm jammontaw fi flus?

Huwa minnu li refunds ta' anqas minn Lm100 ingħatat direttiva biex jiġu mħallsin?

Jekk fl-affermattiv, min ta din id-direttiva u kemm-il persuna/azjenda bbenefikat minnha?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li mill-1 ta` Jannar 1999 sal-lum kien hemm 366 persuni reġistrati mad-Dipartiment tal-VAT li b'kollox ingħataw Lm808,902.59 f`refużjonijiet tal-VAT.

Skond l-Att ta' l-1994 dwar Taxxa fuq il-Valur Miżjud, ħlas lura ta' kreditu eċċessiv li jsir dovut għandu jsir mhux aktar tard minn tletin jum mill-aħħar jum meta għandha tintbagħat id-denunzja tat-taxxa għall-perjodu ta' taxxa li jiġi wara, ikun kemm ikun l-ammont.

MINISTERU TAS-SIGURTA' SOĊJALI - INFIQ TA' FLUS

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid kemm intnefqu flus s'issa fl-uffiċini tal-Ministeru biex jiġu rranġati mill-5 ta' Settembru, 1998, sal-lum?

Jista' l-Ministru jagħti rendikont itemised dwar il-flus li ntnefqu?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li mill-5 ta' Settembru, 1998, sat-28 ta' Frar 1999, intefqet is-somma ta' Lm987 f'maintenance fl-uffiċini tal-Ministeru għall-Politika Soċjali.

B'referenza għat-tieni parti tal-mistoqsija, sakemm ma ningħatax raġuni valida għaliex qed jintalab, ma nara l-ebda skop li jingħata r-"rendikont itemised".

SKEJJEL - STUDENTI TQAL

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' bniet li ħarġu tqal fiż- żmien li kienu għadhom qed jattendu l-iskola s-sena li għaddiet?

X'kienu l- etajiet tagħhom?

Dawn it-tfal jingħataw xi counselling mid-Dipartiment ta' l-Edukazzjoni?

ONOR.

LOUIS GALEA: Jien informat li l-istatistika tindika n-numru ta' dawk it-tfajliet tqal li attendew l-iSchoolgirl Mother's Unit u għalhekk ma tistax tiġi eskluża l-possibbilta' li seta' kien hemm tfajliet tqal li m'għamlux użu mill-programm.

Statistika eżatta tista' tittieħed biss mir- Reġistru Pubbliku.

Sena Taħtis-16-il Fuq is-16-il Total Skolastika sena sena

1997-1998 42 31 73 1998-99(to date) 14 25 39

Meta tfajla taħt is-16-il sena tinqabad tqila tingħata l-ewwel għajnuna permezz ta' counselling, mill-guidance teacher u mill-iSchool Counsellor ta' l-iskola stess.

Meta tiġi riferuta u tibda tattendi l-iSchoolgirl Mother's Unit tibda tingħata counselling regolari mill-iSchoolgirl Mother's Unit.

It-tfajla tingħata wkoll tagħrif u tagħlim dwar is-sitwazzjoni ġdida tagħha minn żewġ guidance teachers li jmexxu l-programm fil-unit.

Il- counselling jibqa' jingħata lit-tfajla anke wara t-twelid tat-tarbija, sakemm it-tfajla tibqa' titolbu.

Meta tfajla żagħżugħa tinqabad tqila barra ż-żwieġ jistgħu jinqalgħu problemi, mhux biss għat-tfajla iżda wkoll għall-familjari tagħha u għalhekk l-iSchoolgirl Mother's Unit toffri counselling mhux biss lit-tfajla iżda wkoll lill-familja tagħha, kull meta dan jiġi mitlub.

SKEJJEL - KSUR TA' REGOLAMENTI

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' nies li ttellgħu l-qorti fl- 1998 talli kisru l-ischool attendance laws?

ONOR.

LOUIS GALEA: Jien informat li n-numru ta' ġenituri li matul is- sena 1998 ittellgħu l-qorti talli naqsu milli jibgħatu lil uliedhom l- iskola kien ta' 3,916.

Il-Ministeru qed jieħu inizjattivi biex id- Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni tkun f'pożizzjoni aħjar li tassigura l- attendenza regolari tat-tfal kollha fl-iskola.

SKEJJEL - STUDENTI

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm każijiet ta' tfal li jibqgħu unaccounted for, tfal li jkunu reġistrati ġo skola imma li l-iskola titlef kuntratt magħhom u mal-ġenituri tagħhom?

ONOR.

LOUIS GALEA: Jien informat li l-każijiet li fuqhom qed taħdem is- Sezzjoni Welfare huma kollha accounted for, għajr tlett itfal li fuqhom hemm kuntatt mal-pulizija.

SKEJJEL - STUDENTII

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'miżuri jieħu d-Dipartiment ta' l-Edukazzjoni biex jiżgura li kull tifel u tifla jkunu reġistrati ġo skola biex ikun ċert li ma jkunx hemm tfal li jitħallew barra kompletament mis-sistema edukattiva tagħna?

ONOR.

LOUIS GALEA: Jien informat li l-materja diġa' hi regolata dettaljatament mil-liġi.

Meta s-social workers jiltaqgħu ma' xi każ bħal dak imsemmi mill-Onor.

Membru, jużaw metodi skond il-proċeduri tas-social work biex dawn it-tfal jattendu l-iskola.

UNIVERSITA' - UPDATE REPORT

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'wassal lill-Unjoni Ewropea fl-update report biex tikkummenta fin-negattiv dwar il-korsijiet tad-dentistrija, mediċina u l- kors tal-midwives?

Jista' l-Ministru jgħid x'qed isir biex niżguraw li l-Unjoni Ewropea taċċetta li dawn il-korsijiet huma fil-fatt konformi mas-sistema edukattiva Ewropea, billi huma bażati fuq is-sistema Ingliża?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-opinjoni hi fuq it-training tal-family practitioners (GPs) u mhux fuq il-Kors tal-Mediċina in ġenerali.

Ħadd ma żar l-Iskola Medika jew l-Istitut għall-Ħarsien tas-Saħħa.

Jiena fiduċjuż li meta jiġi l-waqt u jsiru l-visits uffiċjali, l-esperti kompetenti jkunu aktar sodisfatti bil-livelli kif inhuma l-bordijiet kompetenti Ingliżi, Norveġiżi u oħrajn.

Ma nafx x'inhi r-raġuni għaliex l-Unjoni Ewropea fl-update report tikkummenta fin-negattiv dwar il-kors tal-midwives.

Il-korsijiet ta' Diploma u Degree jikkonformaw ma' direttivi ta' taħriġ neċessarju għall- midwives fl-Unjoni Ewropea.

Id-direttivi emendati għat-taħriġ tal-midwives 89/504/EU huma inkorporati fil-aims and learning outcomes ta' kull komponent tal-kors.

MINISTERU TAT-TURIŻMU - KUNTRATTI

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l- Ministru jgħid, bejn il-5 ta' Settembru, 1998, u t-28 ta' Frar, 1999: (i) x'kienu l-kuntratti li ngħataw mill-ministeru tiegħu; (ii) min għamel l- ispecifications; (iii) min għamel l-award; (iv)intalbux quotations; (v) kemm kienet kull quotation; (vi) min rebaħ kull kuntratt; u (vii) ingħatawx extensions?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Il-pożizzjoni għadha kif kienet fit-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 2166.

MINISTERU GĦALL-AMBJENT - KUNTRATTI

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid, bejn il-5 ta' Settembru, 1998, u t-28 ta' Frar, 1999: (i) x'kienu l-kuntratti li ngħataw mill-ministeru tiegħu; (ii) min għamel l- ispecifications; (iii) min għamel l-award; (iv) intalbux quotations; (v) kemm kienet kull quotation; (vi) min rebaħ kull kuntratt; (vii) ingħatawx extensions?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Kif jaf l-Onor.

Interpellant, minn meta nfetaħ dan il-Parlament f'Ottubru li għadda b'risposta għal diversi domandi fir-rigward ta' din il-mistoqsija, diġa' tajt informazzjoni dettaljata, li f'kull każ inħlew ħafna żmien u enerġija biex tinġabar.

Għalhekk, sakemm ma ningħatax raġuni valida għaliex l-informazzjoni mitluba għandha tingħata, ma nara l-ebda skop li dan isir.

MINISTERU TAL-FINANZI - KUNTRATTI

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid, bejn il-5 ta' Settembru, 1998, u t-28 ta' Frar, 1999: (i) x'kienu l-kuntratti li ngħataw mill-ministeru tiegħu; (ii) min għamel l- ispecifications; (iii) min għamel l-award; (iv) intalbux quotations; (v) kemm kienet kull quotation; (vi) min rebaħ kull kuntratt; (vii) ingħatawx extensions?

ONOR.

JOHN DALLI: Kif jaf l-Onor.

Interpellant, minn meta fetaħ dan il- Parlament f`Ottubru li għadda, b`risposta għall-diversi domandi fir- rigward ta' din il-mistoqsija, diġa' tajt informazzjoni dettaljata, li f`kull każ inħlew ħafna żmien u enerġija biex tinġabar.

MINISTERU TA' L-EDUKAZZJONI - KUNTRATTI

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid, bejn il-5 ta' Settembru, 1998, u t-28 ta' Frar, 1999: (i) x'kienu l-kuntratti li ngħataw mill-ministeru tiegħu; (ii) min għamel l- ispecifications; (iii) min għamel l-award; (iv) intalbux quotations; (v) kemm kienet kull quotation; (vi) min rebaħ kull kuntratt; u (vii) ingħatawx extensions?

ONOR.

LOUIS GALEA: Kif jaf l-Onor.

Interpellant, minn meta fetaħ dan il- Parlament f'Ottubru li għadda, b'risposta għall-diversi domandi fir- rigward ta' din il-mistoqsija, diġa' tajt informazzjoni dettaljata li f'kull każ inħlew ħafna żmien u enerġija biex tinġabar.

MINISTERU GĦALL-POLITIKA SOĊJALI - KUNTRATTI

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid, bejn il-5 ta' Settembru, 1998, u t-28 ta' Frar, 1999: (i) x'kienu l-kuntratti li ngħataw mill-ministeru tiegħu; (ii) min għamel l-ispecifications; (iii) min għamel l-award; (iv) intalbux quotations; (v) kemm kienet kull quotation; (vi) min rebaħ kull kuntratt; u (vii) ingħatawx extensions?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Kif jaf l-Onor.

Interpellant, minn meta fetaħ dan il-Parlament f'Ottubru li għadda b'risposta għall-diversi domandi fir- rigward ta' din il-mistoqsija, diġa' tajt informazzjoni dettaljata li f'kull każ inħlew ħafna żmien u enerġija biex tinġabar.

MINISTERU TA' L-AFFARIJIET BARRANIN - KUNTRATTI

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Affarijiet Barranin: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid, bejn il-5 ta' Settembru, 1998, u t-28 ta' Frar, 1999: (i) x'kienu l-kuntratti li ngħataw mill-ministeru tiegħu; (ii) min għamel l-ispecifications; (iii) min għamel l-award; (iv) intalbux quotations; (v) kemm kienet kull quotation; (vi) min rebaħ kull kuntratt; u (vii) ingħatawx extensions?

ONOR.

GUIDO DE MARCO: Bejn il-5 ta' Settembru, 1998, u t-28 ta' Frar, 1999, il-Ministeru ta' l-Affarijiet Barranin ħareġ offerta waħda għall- provvediment ta' trasport bix-xufier matul is-sena.

Il-kwotazzjonijiet li ntbagħtu bi tweġiba għal din is-sejħa għal offerti bħalissa qed jiġu kkunsidrati mill-Kumitat għall-Kuntratti tal-Gvern.

IMPJIEGI - REĠISTRAZZJONI GĦAX-XOGĦOL

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm persuni jirreġistraw għax-xogħol fix-xahar ta' Diċembru mill-1990 sa l- 1998?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Dawn in-nies kienu qegħdin jirreġistraw għax- xogħol fuq l-Ewwel Parti tar-reġistru fl-aħħar ta' Diċembru ta' kull sena:

1990 5,087 1991 4,919 1992 5,548 1993 6,175 1994 5,585 1995 5,247 1996 6,245 1997 7,149 1998 7,437

IMPJIEGI - REĠISTRAZZJONI GĦAX-XOGĦOL

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm persuni jirreġistraw għax-xogħol mill-ibliet tat-Tieni Distrett f'Diċembru, 1998?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: F'Diċembru 1998, jirreġistraw għax-xogħol mill- ibliet tat-Tieni Distrett kien hemm 1,109 persuna.

DISTRETT NRU.

2 - BOZOZ

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm talbiet pendenti għal bozoz ġodda fl- ibliet tat-Tieni Distrett?

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-talbiet pendenti għall-bozoz ġodda fl-ibliet li jiffurmaw it-Tieni Distrett Elettorali huwa kif ġej:

LOKALITA' NUMRU TA' TALBIET PENDENTI

Birgu 2 Bormla 8 Fgura 59 Isla 3 Kalkara 11 Xgħajra 5

DROGI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid x'kien in-numru ta' persuni li ngħataw kura għad-dipendenza fuq l-eroina, kokaina, ecstasy u drogi oħra separatament?

Kemm kien hemm persuni li marru għall-kura li l- eta' tagħhom hi (a) taħt il-15-il sena; (b) taħt it-18-il sena u mhux anqas minn 16-il sena; (c) bejn id-19 u l-40 sena; (d) 'il fuq minn 40 sena?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-Aġenzija sedqa toffri żewġ tipi ta' kura għad- dipendenza mid-droga: (a) kura medika li ġeneralment tingħata miċ-Ċentru tad-Detox Out-Patient kif ukoll ġewwa Dar l-Impenn, fejn fost l-oħrajn issir ditossifikazzjoni mid-droga; (b) kif ukoll interventi psiko-soċjali aktar intensivi f'units oħra.

F'dik li tirrigwarda kura medika, il-biċċa l-kbira tan-nies li jattendu huma dipendenti fuq id-droga eroina, għalkemm il-biċċa l-kbira minnhom jieħdu aktar minn droga waħda.

In-numru ta' individwi li ngħataw kura medika għad-dipendenza mid-drogi matul l-1998, kien 753 li l-etajiet tagħhom huwa kif ġej:

ETA NUMRU

15 1 16-18 38 19-40 679 40+ 35 TOTAL 753

SUPER FIVE - GĦAQDIET VOLONTARJI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm tqassmu flus lill-għaqdiet volontarji u filantropiċi mid-dħul tas-Super Five fl-aħħar sentejn?

Kemm ingħatat kull għaqda f'kull okkażjoni?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-mistoqsija għandha ssir lill-Ministeru tal- Finanzi.

PULIZIJA - IMPJEGATI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid minn Settembru 1998 x'kien in-numru ta' pulizija li telqu mill-Korp, xahar b'xahar?

F'liema ranks kienu l-pulizija li telqu?

Kemm minnhom kellhom diġa' 25 sena servizz?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li minn Settembru 1998 sa Frar 1999, in-numru ta' membri li telqu mill-Korp, xahar b'xahar, u l-grad tagħhom kien kif ġej : -

1998 1999 Grad Settembru Ottubru Novembru Diċembru Jannar Frar

Spettur - - - - - 1 Surġent 1 - - - - 2 Kuntistabbli 2 3 3 - 2 -

Ninsab infurmat ukoll li n-numru ta' membri minn dawn, li kellhom diġa' 25 sena servizz kien ta' 5 (3 surġenti u 2 kuntistabbli).

SKEJJEL - TUCK SHOPS

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi l-politika tad-Dipartiment ta' l-Edukazzjoni dwar bejgħ ta' prodotti ta' ikel u xorb mit-tuck shops ta' l-iskejjel?

Isiru spezzjonijiet biex jiġi żgurat li qed isir bejgħ ta' prodotti li jipproteġu s-saħħa tat-tfal?

Kemm saru spezzjonijiet fl-ewwel term ta' l- iskola?

Instabu xi rregolaritajiet?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra iktar kmieni f'din is-Seduta.

DROGA - DETOX CENTRE

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid matul l-1998 kemm kien hemm nies li marru jfittxu l-kura għad-dipendenza mid-droga fiċ-Ċentru tad-Detox ta' Malta u Għawdex separatament?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jgħaddi din id- domanda lill-Ministru tal-Politika Soċjali u lill-Ministru għal-Għawdex rispettivament.

PULIZIJA - ĦAL-LIJA - GĦASSA TAL-PULZIIJA

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Peress li Ħal-Lija, li bħala parroċċa tinkludi wkoll lill-Iklin, m'għandhiex għassa tal-pulizija, jista' l-Ministru jistudja l-possibbilta' li jinstab post biex tinfetah għassa?

Jaf il-Ministru li l-eqreb għassa hi dik ta' Ħal Balzan u li ma tkunx miftuha fuq bażi regolari?

ONOR.

TONIO BORG: Is-suġġeriment ta' l-Onor.

Interpellant ser jiġi kkunsidrat.

Infurmat ukoll illi l-għassa tal-Pulizija ta' Ħal Balzan tkun miftuħa regolarment.

TAL-QROQQ - SPTAR ĠDID

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Fil-każ ta' l-isptar il-ġdid f'Tal Qroqq, jista' l-Ministru jgħid taħt il-konċett ta' Design and Build, l-interess tal-klijent kif se jiġi mħares?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-interess tal-klijent jiġi mħares bit-tisħiħ tar- riżorsi neċessarji biex jikkontrolla lill-kuntrattur hekk kif stipulat f'normi internazzjonali

TAL-QROQQ - SPTAR ĠDID

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid x'se jkun ir-rwol tal-project management fil-kuntratt ta' Design and Build fl-isptar il-ġdid f'Tal Qroqq?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ir-rwol tal-project management fil-kuntratt ta' Design & Build tiġi stabilita meta x-xogħol fuq il-Memorandum of Understanding ikun aktar avanzat.

UE - STIPENDJI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk kemm-il darba Malta ssir membru sħiħ ta' l- Unjoni Ewropea, jekk l-istipendju li jingħata lill-istudenti ta'l- Universita' jibqax jingħata jew jekk tridx tinbidel is-sistema?

Jista' l- Ministru jgħid jekk iridx jingħata wkoll lil istudenti barranin li jiġu mill-pajjiżi ta' l-Unjoni Ewropea?

ONOR.

LOUIS GALEA: Jien informat li meta Malta ssir membru ta' l-Unjoni Ewropeja, ma tkunx mitluba tneħħi jew tbiddel is-sistema ta' stipendju li jingħata lill-istudenti ta' l-Universita'.

Jekk inbiddlux jew le s-sistema ta' l-istipendju hija deċiżjoni tagħna, li neħduha aħna u mhux tgħidilna x'nagħmlu l-Unjoni Ewropeja.

Le, l-istipendju ma jridx jingħata lill-istudenti barranin li jiġu mill- pajjiżi ta' l-Unjoni Ewropea.

Nirreferi lill-Onor.

Membru għad-direttiva tal-Kunsill tal-Ministri Numru 90/366 EEC illi filwaqt li tagħti lil dawn l- istudenti d-dritt ta' residenza, tagħmilha ċara illi huma ma jkunux intitolati għal stipendju f'pajjiżna.

UE - VETTURI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jekk Malta ssir membru sħiħ ta' l-Unjoni Ewropea, jista'l-Ministru jgħid jekk il-mod kif joħorġu l-permess għal taxis (bojod), minibuses (ħomor) u karozzi tal-linja jridx jiġi liberalizzat u kulħadd jista' jixtri dawn il-vetturi?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li l-punti partikolari msemmija f`din id-domanda għad iridu jiġu diskussi.

UE - BURDNARA

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk kemm-il darba Malta ssir membru sħiħ ta' l-Unjoni Ewropea, il-permessi tal-burdnara iridux jiġu liberalizzati u kulħadd jista' japplika u jingħata l-permess meħtieġ?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jista' l-Onor.

Interpellant jispeċifika jekk f`din il-mistoqsija bil-kelma "burdnara" hux qed jirreferi għall-ħaddiema tal- port jew għall-burdnara li jġorru l-merkanzija bejn il-portijiet u l- imħazen ta' l-importaturi?

Il-permessi tal-burdnara tal-merkanzija jinħarġu mill-Kontrollur tad-Dwana.

UE - BURDNARA

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Kemm-il darba Malta ssir membru sħiħ ta' l-Unjoni Ewropea, jista' l-Ministru jgħid kif se jiġu effettwati l-burdnara li llum huma mdaħħla fil-post workers scheme u fejn il-job jintiret mill-missier għall-iben, din is-sistema hija kompattibbli mar-regoli ta' l-Unjoni Ewropea?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li d-dritt għal wirt m'għadux japplika għall-ħaddiema tal-port li daħlu wara t-23 ta' Ottubru, 1992.

Dan b'riżultat tal-ftehim li ntlaħaq bejn il-Gvern u l-GWU fl-1992.

Għalhekk dawn mhux ser ikunu effetwati b'xi regoli ta' l-Unjoni Ewropea.

FURNARA

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Billi safejn naf jien il-qamħ li jintuża mill-furnara (tal- ħobża ta' Malta) huwa ssussidjat u għalhekk il-ħobża ta' Malta toħroġ irħas, jista' l-Ministru jgħid, jekk is-sussidju jistax jingħata kemm-il darba Malta ssir membru sħiħ ta' l-Unjoni Ewropea?

Jekk jitneħħa, kemm huwa maħsub li tiġi tiswa ħobża ta' Malta llum?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Kif diġa' għedt meta weġibt mistoqsijiet simili, ma naħsibx li f'dan l-istadju hekk bikri wieħed jista' jesprimi ruħu dwar xi pass li jista' jkun meħtieġ li jittieħed fil-futur.

LEVIES

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kif proċedura li daħlet bi prova fi żmien Gvern Nazzjonalista li tirrigwarda ħlasijiet tal-levy ta' 3mls fil-Lm1 u li taqa' taħt ix-xerrej, pitkal u bidwi, għada fis-seħħ sal-lum?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Din il-levy daħlet permezz tar-regolamenti ta' l-1989 dwar Drittijiet imħallsin f'Ċentri tal-Bejgħ ta' Prodotti tal-Biedja u kienet intenzjonata biex tiffinanzja skema ta' kaxxi ġodda u nodfa għal ġarr u bejgħ ta' ħaxix.

Sal-ġimgħa l-oħra stess ġiet inawgurata uffiċjalment makna tal-ħasil tal- kaxxi ġdida fil-Pitkalija.

Dawn il-flus jintuzaw ukoll għal spejjeż tal- ħasil tal-kaxxi u xiri ta' kaxxi ġodda skond il-bżonn.

ĦABS ĊIVILI - MAĠĠURA

L-ONOR.

ANGELO FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jikkonferma li l-persuna li ngħatat il-promozzjoni ta' maġġura fil-Faċilita' Korrettiva ta' Kordin, li isimha qed jintbagħat separatament, m'hijiex qed tagħmel xogħol relatat mal-promozzjoni msemmija u dan peress li din qiegħda fil-Ministeru ta' l-Affarijiet Barranin bħala skrivana u saħansitra qegħda tirrifjuta li tmur lura fil-Faċilita' Korrettiva ta' Kordin?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li l-persuna li qed jirreferi għaliha l-Onor.

Interpellant mhux talli mhux qed tirrifjuta li tmur lura fil- Faċilita' Korrettiva ta' Kordin talli fil-fatt bdiet taqdi d-doveri tagħha fil-Faċilita' fl-1 ta' Marzu ta' din is-sena.

Ninsab infurmat ukoll li din il-persuna, flimkien ma' oħrjan li għaddew mill-interview għal post ta' senior correctional officer, se jingħataw il- ħatra fil-ġranet li ġejjien.

PULIZIJA - VETTURI TAT-TIP COMMERCIAL

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 5005 dwar vetturi tat-tip commercial li jien poġġejt lill-Ministru ta' l-Intern fit-23 ta' Frar, 1999 u cioe':

"Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li vetturi tat-tip commercial se togħlilhom il-liċenzja tal-pulizija?

Jekk se tiżdied b'kemm se tiżdied?

Jekk se jkun hemm żieda, din se taffettwa lis-self employed ukoll, anke dawk li għandhom vettura jew vetturi li jħaddmu n-negozju tagħhom bihom"?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li m'hemm l-ebda ħsieb li vetturi kummerċjali togħlilhom il-liċenzja tat-triq.

GĦAWDEX - TRIQ CAROLINA CAUCHI

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l- Ministru tgħid x'inhi r-raġuni li qabel ma jingħata t-tarmac fi Triq Carolina Cauchi, ir-Rabat, Għawdex ma jsirx water culvert li huwa aktar neċessarju mit-tarmac għall-abitanti ta' l-istess triq li jirċievu volum kbir ta' ilma?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Jiena nfurmata li x-xogħol fi Triq Carolina Cauchi, ir-Rabat, Għawdex, qiegħed isir mill-Kunsill Lokali tar-Rabat.

FGURA - ASFALTAR TA' TOROQ

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Peress li wara l-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 4860 ġejt informata mir-residenti ta' dawn it-toroq li s-servizzi neċessarji ta' qabel it-tarmac saru kollha mid-dipartimenti konċernati, jista' l-Ministru jgħid meta se jsiru dawn it-toroq bit-tarmac?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Ma għandi xejn x'inżid mat-tweġiba li tajt għall- mistoqsija parlamentari numru 4860.

PBS

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jikkonferma r-rapport li deher fil-ġurnal "l-orizzont" (front page) bid-data 2/3/99 li hu maħsub li l-PBS jiġi żarmat fi żmien tliet snin?

Għal-liema skop hu maħsub li jsir dan?

X'se jiġri mill-ħaddiema tal- PBS li m'humiex impjegati taċ-Ċivil?

Kemm hemm ħaddiema fil-preżent mal- PBS?

ONOR.

LOUIS GALEA: Le, ma nikkonfermax.

B'kollox mal-PBS fil-preżent hemm 203 ħaddiema full-time u żewġ part-timers.

PENSJONIJIET

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid għaliex il-persuna, li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, għandha pensjoni żgħira tant li qed issibha diffiċli biex tlaħħaq mal-ħajja?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-persuna konċernata qed tirċievi pensjoni taħt il-Ftehim Reċiproku bejn Malta u l- Awstralja.

Jiena nfurmat li r-rata ta' pensjoni kontributorja li qed tirċievi l-armla issa, tirrifletti l-medja ta' kontribuzzjonijiet imħallsa jew akkreditati ta' żewġha hawn Malta.

Ninforma lill-Onor.

Membru li l-persuna konċernata se tiġi nfurmata dwar il-każ tagħha kif ukoll tingħata l-pariri kollha biex tapplika għal dawk il- benefiċċji kollha li jista' jkolla dritt għalihom.

KUMPANNIJA MGM

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid x'għandu ppjanat il-gvern fil-futur għall- kupannija MGM (Malta Gantry)?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-futur tal-kumpanija Malta Gantry Manufacturing Ltd. huwa marbut b'mod dirett mal-kuntratt tal-Malta Freeport, taħt liema kuntratt il-kumpanija għandha l-obbligu li tissuplixxi numru ta' quay side cranes u rubber tyred gantry cranes.

Ir-rwol prinċipali tal-Malta Gantyr Manufacturing Limited fix-xhur li ġejjin ser ikun il-commissioning u d- delivery ta' dawn il-krejnijiet lill-Malta Freeport.

BORMLA - CRISIS INTERVENTION CENTRE

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid jekk hux se tingħata l-attenzjoni li jixirqilha t-talba ta' numru ta' residenti minn Bormla li qed joġġezzjonaw għal bini ta' crisis intervention centre f'Bormla?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nirreferi lill-Onor.

Membru għat-tweġiba li kont tajt għall-mistoqsija parlamentari numru.

SPTAR MONTE CARMELI - IMPJEGATI

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm impjegati, grad grad, f'kull sala ta' l-Isptar Monte Carmeli?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant hi skond kif ġej:

WARDS NO DNO SN EN H.ASS H.AUX --------------------------------------- MW2 1 0 6 10 1 2 MW3A 1 1 1 9 7 1 MW3B 1 0 0 10 7 2 MW5 0 1 3 5 11 1 MW6 1 0 1 4 2 2 MW7 1 0 0 9 3 2 MW8 1 0 0 8 4 2 JUV 1 1 0 4 6 2 YPU * 0 1 6 0 1 HWH 0 1 0 10 0 0 FW2 1 1 2 8 4 1 FW3 0 0 0 3 0 0 FW5A 1 0 0 5 5 1 FW5B 0 1 0 5 5 0 FW6 1 1 5 5 0 1 FW7 0 1 0 5 0 2 FW8 0 0 1 4 2 1 FW10 1 0 2 5 0 0 -------------------------------------

* Fil-wards JUV u YPO iservi fihom l-istess N.O.

SPTAR MONTE CARMELI - FEMALE WARD 2

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew trasferiti mpjegati mill-Female Ward 2 fl-Isptar Monte Carmeli?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jispeċifika għal- liema perjodu qed jirreferi.

ANZJANI - CSAS

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid kemm daħlu CSAs mad-Dipartiment ta' l-Anzjani mill-5 ta' Settembru, 1998 sal-lum?

Mil- liema lokalita' ġew?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-informazzjoni qed tinġabar u tingħata f'xi seduta oħra.

SERVIZZ PUBBLIKU - IMPJEGATI

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid minn mindu ħarġet OPM Circular 4/99 datata 28/1/99 dwar is- sick leave ta' l-impjegati Ċivili li tawtorizza li ministeri/dipartimenti jidħlu f'kuntratti ma' tobba individwali/gruppi ta' tobba biex jagħmlu house visits, kemm saru arranġamenti ta' dan it-tip?

F'kull każ, jista' l- Prim Ministru jgħid minn huma t-tobba/ditti ta' tobba nvoluti?

Kif intgħażlu?

X'inhi r-remunerazzjoni ta' dawn it-talin għal dan ix-xogħol?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Iċ-ċirkolari OPM Numru 4/99 tawtorizza d- dipartimenti rispettivi jagħmlu l-arranġamenti tagħhom dwar il-verifika tas- sick leave minn tobba privati u għalhekk nistieden lill-Onor.

Interpellant biex jindirizza d-domanda tiegħu lill-Ministeri rispettivi.

Fil-każ tad-dipartimenti li jaqgħu taħt l- uffiċċju tiegħi ninsab infurmat li dawn l-arranġamenti għad ma kienx hemm bżonn li jiġu ntrodotti.

KUNSILL TA' L-EWROPA - UFFIĊJALI

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il darba ġew mibgħuta uffiċjali mill-Fond Soċjali tal-Kunsill ta' l-Ewropa mill-5 ta' Settembru, 1999 sal-lum?

Meta ġew?

X'deċiżjonijiet ittieħdu, jekk kien hemm, fuq il-proġetti li għaddejjin u li hemm ftehim finanzjarju fuqhom ma' l-istess fond?

ONOR.

JOHN DALLI: Mill-5 ta` Settembru 1998 'l hawn kellna żjara waħda minn żewġ uffiċjali tal-Fond Soċjali għall-Iżvilupp tal-Kunsill ta' l- Ewropa.

Dawn kienu Malta bejn l-14 u s-16 ta' Frar li għadda biex jevalwaw il-progress u xi tibdil li seta' sar jew hu ppjanat għall-Isptar l-ġdid tal- Qroqq.

S`issa ma ttieħdu l-ebda deċiżjonijiet u d-diskussjonijiet għadhom għaddejjin.