MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 21 Il-Ġimgħa, 4 ta' Diċembru, 1998 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 21

Il-Ġimgħa, 4 ta' Diċembru, 1998

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.04 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

Il-Ġimgħa, 4 ta' Diċembru, 1998

WERREJ MINUTI 1

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 2

TQEGĦID TA' KARTI 7

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

MOZZJONI BIEX IL-KAMRA TMUR F'KUMITAT TA' PROVVISTA GĦALL-KONSIDERAZZJONI TA' L-ESTIMI ĠENERALI TA' SPIŻA GĦAS-SENA 1999 8

AĠĠORNAMENT 29

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 30

MINUTI

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): Hemm korrezzjonijiet għall-minuti?

L- Onor. Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, il-bieraħ inti tajt ruling fejn għidt li s- seduta tibda fis-6.00 p.m. pero' dan mhux imniżżel fil-minuti.

MR SPEAKER: Is-Sedja għamlet dikjarazzjoni, fis-sens li appellat biex is- seduta tibda fil-ħin.

Effettivament il-bieraħ bdejna xi tliet minuti tard u għalhekk nitlob lill-Onor.

Mizzi biex, jekk kemm-il darba jrid, jista' iressaq emenda f'dan is-sens.

L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, jien ma rrid inressaq l-ebda emenda imma qed nitlob il-protezzjoni tiegħek.

Il-bieraħ tlabtek ruling u inti tajt ruling.

Illum stess, supppost li bdejna fis-6.00 p.m. iżda bdejna fis- 6.05 p.m..

Il-bieraħ, għaliex kont qed niġġieled għad-drittijiet tiegħi biex nara li l-mistoqsijiet isiru kif għandhom isiru, inti għidtli biex ma nitlifx ħin u kważi akkużajtni li kont qed nitlef il-ħin tal-mistoqsijiet.

Imma llum jidher li ma ġejtx protett għax diġa' ntilfu ħames minuti mill- ħin tal-mistoqsijiet sakemm bdiet is-seduta u issa ma nafx kif se tipproteġini għal dawk il-ħames minuti mitlufa.

Allura għal darba oħra llum nerġa' nitlob ruling dwar il-ħin li fih tibda s-seduta.

MR SPEAKER: Il-Ministru Gonzi.

ONOR.

LAWRENCE GONZI (Ministru għall-Politika Soċjali): Mr Speaker, jien m'għandi l-ebda diffikulta' li nikkonformaw ruħna ma' dak li hemm fl- iStanding Orders, jiġifieri li s-seduta tibda fis-6.00 p.m. (Interruzzjonijiet)

ONOR.

JOE MIZZI: Jien għalhekk tlabt ruling.

(Interruzzjonijiet) Tlabt ruling mingħand l-iSpeaker.

Jien mingħand l-iSpeaker tlabt ir- ruling.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Onor. Mizzi, jien nixtieq inkun naf għaliex dan il- plejtu kollu fuq tliet minuti.

(Interruzzjonijiet) U le, x'ħames minuti!

Issa se noqogħdu nilagħbu fuq il-minuti?

(Interruzzjonijiet) Meta jien ninnota li fil-Kamra bħalissa hawn erba' membri min-naħa ta' l-oppożizzjoni - l-Onor.

Noel Farrugia, l-Onor.

Leo Brincat, l-Onor.

Mizzi u l-Onor.

Carmelo Abela - ma nistax nifhem għalfejn dawn l-argumenti kollha fuq xi ħaġa li m'għandu għalfejn ikun hemm ebda diffikulta' dwarha.

Iva, naqblu li s-seduta għandha tibda fis-6.00 p.m. u m'hemmx għalfejn ruling fuq dan.

Iva, naqblu li s-seduta għandha tibda fis-6.00 p.m.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, lill-Onor.

Gonzi nirringrazzjah imma ma tlabtx il-parir tiegħu u lanqas ma tlabtu biex jgħid jekk jaqbilx jew le.

Jien ruling tlabt u nibqa' nsostni li jingħata ruling dwar f'liema ħin tibda s-seduta.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, safejn naf jien ruling jintalab meta ma jkunx hemm qbil fil-Kamra.

Qed nifhem li hemm qbil fil-Kamra li nibdew fis-6.00 p.m. u allura m'hemmx għalfejn ruling.

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Is-Sedja ma ssib l-ebda diffikulta' li terġa' tippronunzja ruħha, fis-sens li s-seduta għandha tibda fil-ħin li għalih tkun aġġornata.

Effettivament il-bieraħ il-Kamra aġġornat għal-lum għal seduta li tibda fis-6.00 p.m. Għaldaqstant jien naħseb li lkoll għidna biżżejjed.

(Interruzzjonijiet) Onor. Mizzi, naħseb li s-Sedja ma tistax tkun iktar ċara minn hekk meta qed tagħmel dan l-appell u anke l-pronunzjament li s- seduta trid tibda fil-ħin.

Is-Sedja tinnota għal darba oħra t-talba ta' diversi membri tal-Kamra li jekk jista' jkun il-ħin tal-question time jittieħed kollu ħalli jkun hemm l- opportunita' biex wieħed jagħmel id-domandi tiegħu u jkollu tweġiba għalihom.

Għal darba oħra s-Sedja qed tagħmel l-osservazzjoni li iktar ma jkun hawn ħin għad-dispożizzjoni ta' min irid jagħmel mistoqsijiet aktar aħjar u allura, aktar ma nibdew kmieni, iktar ikun hemm il-possibbilta' li dan isir.

Għaldaqstant jistgħu l-minuti jiġu kkonfermati?

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 20 li saret fit-3 ta' Diċembru, 1998 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

BENEFIĊĊJI SOĊJALI - KAŻ TA' ANZJANA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Politika Soċjali: Billi anzjana bl-ID Nru. 169621(M) qed tilmenta li l-pagament tal-pensjoni u l-bonus ta' Ġunju ma waslux għandha - u jingħad li l-pagament issarraf xorta waħda fil-fergħa tal-Mid-Med Bank ir-Rabat, Malta - jista' l- Ministru jinvestiga l-każ u jara kif jirrimedja bil-pagamenti lura għall- perjodu ta' Ġunju u tal-bonus li nħareġ fl-istess xahar lill-anzjana msemmija?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Wara li d-dipartiment investiga l-każ imsemmi mill- Onor. Interpellant, irriżulta li ċ-ċekk kien ġie msarraf mill-persuna stess li għamlet l-ilment u din issa rtirat it-talba tagħha.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Mr Speaker, billi kien hemm pjanijiet mill-gvern preċedenti sabiex jinbnew djar għall-anzjani - kemm fiż-Żurrieq kif ukoll, b'mod partikolari fil-Mellieħa - imma minħabba l-pjanijiet li kellu kull dipartiment dawn kienu waqgħu xi ftit lura, jista' l-Ministru jinformani dwar it-time frame li ffissa l-gvern tal-lum sabiex iwettaq dawn il- pjanijiet, li kienu anke elenkati fil-manifest tal-Partit Laburista?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, infakkar lill-ħabib tiegħi li fil-fatt taħt l-amministrazzjoni preċedenti l-proġett tal-bini ta' dar għall-anzjani fil-Mellieħa kien ġie eliminat mill-proġetti li kellu f'rasu li jagħmel il- Gvern Laburista.

Dan joħroġ minn tweġiba li ngħatat fil-parlament f'dan is- sens.

Iva, il-programm elettorali tal-Partit Nazzjonalista jimpenja lill- gvern li jagħmel dawn il-proġetti u naċċerta lil din il-Kamra li dawn huma pjanijiet li jitwettqu u jitwettqu fi żmien opportun.

Irrid ngħid ukoll li għalkemm, kif tirrealizza l-Kamra, jien ma sibt ebda diffikulta' li nwieġeb il-mistoqsija supplimentari, effetttivament din m'għandha x'taqsam assolutament xejn mal-mistoqsija oriġinali li tidher fuq l-aġenda.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Mr Speaker, hemm xi Standing Order li llimitana milli nistaqsu?

Ladarba l-mistoqsija tittratta l-anzjani, ma nistgħux nitkellmu fuq l-anzjanii?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ir-risposta hija sempliċi.

Iva, skond l-iStanding Orders, supplementary questions iridu jkunu kollha marbutin mal-mistoqsija oriġinali.

Li kieku kellna nagħmlu bħalma qed tagħmel l-oppożizzjoni u nimxu bir-regolamenti u bil-punto e virgola, tliet kwarti ta' dawn il- mistoqsijiet nistgħu lanqas inweġbuhom għax qed isiru diversi mistoqsijiet fuq każijiet personali u każijiet individwali li aħna qegħdin inweġbuhom biex nagħtu sodisfazzjon.

Pero' iva, skond l-iStanding Orders suppost li l-mistoqsijiet isiru fuq affarijiet ta' interess pubbliku u mhux fuq każijiet individwali.

Qed ninnota li diversi mistoqsijiet qed ikunu fuq każijiet ta' persuni individwali.

Nerġa' ngħid, li min-naħa tagħna bħala ministri l-mistoqsijiet kollha qegħdin inweġbuhom pero' teknikament, skond l-iStanding Orders, dawn il- mistoqsijiet lanqas biss imisshom isiru.

MR SPEAKER: L-Onor.

Rita Law, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

RITA LAW: Nixtieq li l-Ministru jwieġeb għat-tieni parti tal- mistoqsija parlamentari numru 1968 li għamilt jien.

Jien staqsejt kemm familji li għandhom tfal taħt is-16-il sena - suppost ikollhom ħamest itfal taħt is-16-il sena - u li l-kontribut tagħhom huwa inqas minn Lm13,000 se jibbenefikaw mill-iskema li se jagħmel il-gvern.

Il-mistoqsija tiegħi ma ġietx imwieġba kollha imma ġiet imwieġba f'parti minnha biss u jien ma kontx sodisfatta biha.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, hawnhekk m'għandix il-mistoqsija oriġinali li qed tirriferi għaliha fis-supplementary question l-Onor.

Membru.

Naturalment jekk hija għandha xi mistoqsija x'tagħmel fuq dan, tagħmilhieli bil-miktub u nweġibha bil-qalb kollha.

Pero' l-Onor.

Law qed tirriferi għal mistoqsija li t-tweġiba għaliha ngħatat f'seduta oħra u li naturalment m'għandhiex x'taqsam ma' din il-mistoqsija li għandna fuq l- order paper tal-lum.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

GEORGE VELLA: Jekk jippermettili l-Ministru nixtieq nagħmel mistoqsija li m'għandix x'taqsam mal-mistoqsija oriġinali.

Pero' naħseb li l-Ministru qiegħed f'pożizzjoni li jirrispondi u jgħid għaliex hemm daqstant benefiċċji b'lura fil-kwestjoni taċ-ċertifikati tal-mard.

Hemm eluf ta' nies li għamlu ċertifikat żmien ilu - hemm min qed jgħid li ilhom minn Lulju u qabel - u għadhom ma ħadux il-benefiċċju li l-Ministru jgħid xi kemm jaħseb li hemm b'lura u x'qed isir biex jekk jista' jkun dawn in- nies ma jibqgħux ibatu hardships jistennew li jieħdu l-benefiċċju tal-mard akkumulat għal dawn il-ġimgħat kollha.

MR SPEAKER: Il-Ministru għall-Politika Soċjali.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, id-dettalji preċiżi ta' kemm hemm arretrati m'għandix, pero' naf li hemm ċerti arretrati, għalkemm mhux xi ammonti kbar.

Ir-raġuni li l-ħlasijiet intefgħu daqsxejn lura hija marbuta mal-fatt li ftit jiem qabel l-elezzjoni ġenerali sar it-trasferiment ta' parti mid-Dipartiment tas-Sigurta' Soċjali - dawk li jsejħulhom staggers - għal Għawdex.

Dan kien jinvolvi t-trasferiment ta' impjegati Għawdxin minn diversi dipartimenti - mhux mid-Dipartiment tas-Sigurta' Soċjali biss - biex dawn jistgħu jaħdmu f'Għawdex.

Il-problema hi li oriġinarjament din iċ-ċaqliqa kienet ippjanata li sseħħ f'Ottubru jew f'Novembru ta' din is- sena.

Il-ħsieb kien li dawn l-impjegati li, nerġa' ngħid, kienu ġejjin minn dipartimenti oħra jiġu mħarrġa f'dan il-proċess kollu ħalli jkunu jafu x'iridu jagħmlu u ma jagħmlux f'dan ix-xogħol.

Pero' peress li din id- deċiżjoni ġiet implimentata ftit ġranet qabel l-elezzjoni tal-5 ta' Settembru, li ġara kien li dawn il-ħaddiema sabu ruħhom fid-dipartiment f'Għawdex biex jipproċessaw dawn l-applikazzjonijiet kollha mingħajr ma kienu mħarrġa biżżejjed.

Allura x'għamilna?

Matul dawn ix-xahrejn jew tliet xhur li għaddew għamilna ħilitna biex inżidu malajr kemm jista' jkun ir-ritmu ta' taħriġ lil dawn il-ħaddiema ħalli huma jkunu jistgħu jlaħħqu ma' l-ipproċessar ta' dawn l-applikazzjonijiet.

Jien informat li dan il- backlog li kien hemm issa beda jinqata' ġmielu.

Din hi l-informazzjoni li għandi jien, pero' jekk l-Onorevoli kollega tiegħi jagħmilli l-mistoqsija bil-miktub inkun nista' nagħtih aktar dettalji dwar il-backlog li hemm.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

GEORGE VELLA: Mr Speaker, jien mhux qed nistaqsi dwar figuri.

L- ewwelnett qed nieħu gost li l-Ministru qed jikkonferma dak li kont ngħid jien, għaliex din hija xi ħaġa li n-nies qed jistaqsu dwarha u allura jkollna noqogħdu nċemplu lill-Ministeru.

Jien xtaqt li l-Ministru jassigurana li fil-ġimgħat li ġejjin se jħaffuhom ftit.

Issa li ġej żmien il-Milied dak li jkun jieħu gost jirċievi mhux xi ħaġa żejda imma għallinqas jieħu dak li għandu jieħu.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Naċċerta lill-Onorevoli kollega tiegħi li min-naħa tad-dipartiment u anke min-naħa tiegħi hemm l-impenn sħiħ biex dan isir malajr kemm jista' jkun.

MĠARR, MALTA - MANUTENZJONI TA' TOROQ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Billi r-residenti ta' Triq il-Melissa, Triq il-Vanilja, Triq il-Misq, Triq il-Klin, Triq is-Sebħ u Triq il-Fuħħar l-Aħmar fl-Imġarr (Malta) ilhom is-snin jistennew li jiġu rranġati t-toroq residenzjali tagħhom, jista' l-Ministru jinformani meta huwa pproġettat li jsiru x- xogħlijiet f'dawn it-toroq?

ONOR.

ĊENSU GALEA (Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni): Jien informat li Triq il-Melissa, Triq il-Vanilja, Triq il-Misq, Triq il-Klin u Triq Barbara qegħdin jiġu asfaltati biex b'hekk jitlesta x-xogħol li kien inbeda fis-sajf ta l-1996 u baqa' wieqaf għal sentejn sħaħ.

B'riżultat ta' dak id-dewmien, kien li parti mix-xogħol li kien lest kellu jerġa' jsir.

Triq is-Sebħ u Triq il-Fuħħar l-Aħmar għadu qed isir żvilupp fihom u allura dawn jiġu asfaltati skond il-prioritajiet tad-Dipartiment, s'intendi wara li jkun żgurat li s-servizzi jkunu tqiegħdu kollha b'mod permanenti.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mario Galea, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

MARIO GALEA: Il-Ministru ġustament qed jgħid li l-irranġar u l- asfaltar tat-toroq qed isir skond il-lista ta' priorita' li qed jagħmel id- Dipartiment tat-Toroq.

Jista' l-Ministru ġentilment jgħid jekk saritx din il-lista jew, jekk qed issir, f'liema fażi waslet?

Hemm il-ħsieb li forsi 'l quddiem ipoġġiha fuq il-Mejda tal-Kamra?

Billi ħafna drabi l-Ministru hu stess ġustament ilmenta li ħafna drabi jsiru t-toroq u mbagħad jerġgħu jinqalgħu biex isiru servizzi oħra, jista' jgħid jekk hux qed issir xi ħaġa biex ikun hemm aktar kordinament bejn id-dipartimenti konċernati ħalli jekk jista' jkun meta nagħmlu triq, is-servizzi jkunu għaddew minn qabel u ma jkunx hemm għalfejn nerġgħu naqilgħuha ġimgħa wara, kif sfortunatament kien isir, għadu jsir u nittama li ma jibqax isir?

MR SPEAKER: Il-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni.

ONOR.

CENSU GALEA: Jekk wieħed imur id-Dipartiment tat-Toroq ma jsibx lista ta' prioritajiet fi ħdan id-dipartiment għaliex sal-lum din għadha ma teżistix.

MR SPEAKER: L-Onor.

Noel Farrugia, on a point of order.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jiġifieri din il-mistoqsija ma nafx kemm hija relatata mal-mistoqsija oriġinali?

Qed nistaqsi biex inkun nista' nifhem x'qed isir.

Din il-mistoqsija hija relatata?

(Interruzzjonijiet) Nistenna ruling mingħandek ħalli nara ...

MR SPEAKER: L-appell tas-Sedja huwa dejjem biex id-domandi li jsiru u d- domandi supplimentari għalihom ikunu relatati kemm jista' jkun.

Għaliex li qed jiġri huwa li d-domanda supplimentari titwessa' u għalhekk ikun hemm risposta fit-tul min-naħa tal-membri tal-gvern.

Għalhekk wieħed għandu jkun kemm jista' jkun qasir ħalli jingħata aktar ċans lill-membri l-oħra jagħmlu d-domandi tagħhom.

L-Onor.

Mario Galea.

ONOR.

MARIO GALEA: Mr Speaker, jiena naħseb li s-Sedja tapprezza, kif japprezza l-kollega ħabib tiegħi, l-Onor.

Farrugia, li din il-mistoqsija supplimentari hija direttament relatata mal-mistoqsija oriġinali.

Din il- mistoqsija hija fuq l-irranġar ta' toroq u jiena staqsejt fuq l-irranġar ta' toroq.

Jiġifieri naħseb li hija relatata.

MR SPEAKER: Il-Ministru Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Attwalment naħseb li d-domanda ta' l-Onor.

Galea. ma setgħitx tkun iktar relatata mad-domanda oriġinali!

(Interruzzjonijiet) Jekk l-Onor.

Farrugia joġġezzjona li jien inwieġeb id-domanda, allura ma nwiġibhiex!

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Il-mistoqsija supplimentari kienet tittratta l- kordinament.

Allura għalfejn se noqogħdu nilagħbu bid-diskors.

Jew se nkunu onesti, jew se nkunu prattiċi jew xejn.

Mela jekk jitkellem Noel Farrugia minn din in-naħa tal-Kamra nitkellmu b'ċertu ton u mbagħad jekk jitkellmu min-naħa l-oħra tal-Kamra ...

(Interruzzjonijiet) Allura dan x'raġunar hu?

MR SPEAKER: Is-Sedja tappella għall-komprensjoni u tappella wkoll biex kif għedt diġa', ikun hemm kollegament bejn domanda supplimentari u dik oriġinali.

Il-Ministru Galea.

ONOR.

CENSU GALEA: Kif kont qed ngħid, attwalment id-Dipartiment tat- Toroq sal-lum m'għandux lista li tindika liema toroq se jsiru qabel oħrajn.

Madanakollu fil-ġimgħat li għaddew prattikament il-kunsilli lokali kollha li ltqajna magħhom ġew mitluba jagħtu indikazzjoni ċara ta' fejn hemm toroq li għadhom m'humiex asfaltati.

Pero' qed immorru pass iktar 'il quddiem.

Għax huwa faċli li tmur f'raħal u tiġbor lista ta' toroq li m'humiex asfaltati.

Il-problema prinċipali fir-rigward tat-toroq, Mr Speaker, hija marbuta mas-servizzi li jsiru.

Kif qal tajjeb l-Onor.

Galea fid-domanda tiegħu, sal-lum diversi drabi għexna r-realta' li toroq li jkunu saru jerġgħu jinqalgħu għaliex xi korporazzjoni ma tkunx għaddiet xi servizz partikolari.

Għalhekk illum hemm l-ordni li ma jinħarġux tenders għall-asfaltar ta' toroq fejn ma jkunx hemm il-garanzija minn qabel li s-servizzi f'dik it-triq partikolari jkunu diġa' qegħdin fil-post.

Forsi tajjeb ngħid ukoll li matul il-ġimgħat li għaddew inqalgħet diffikulta' oħra.

Għal numru ta' snin il-Water Services Corporation ipprovdiet servizz ta' l-ilma fuq bażi temporanja, permezz ta' pajpijiet tal-ħadid.

Issa l-korporazzjoni qed tgħid li dawn il-pajpijiet m'għadhomx iktar tajbin u jridu jinbidlu ma' oħrajn tal-plastic.

Issa f'Malta hawn, bejn wieħed u ieħor, 360 kilometru ta' toroq li għandhom servizzi temporanji.

Dan huwa ammont enormi li jirrifletti l-kwalita' ta' toroq li għandna.

Għalhekk il-ħsieb tagħna huwa li l-kordinazzjoni ssir minn xhur qabel ma joħorġu t-tenders, u dan sabiex jiġu evitati li jsiru spejjeż doppji.

Dawn il-flus ma jħallashomx ministru jew ieħor imma jħallashom il- poplu.

MR SPEAKER: L-Onor.

Carmelo Abela, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

CARMELO ABELA: X'tip ta' kordinament hemm bejn id-dipartiment tat- toroq u l-kunsilli lokali, li wkoll għandhom ċerti responsabbiltajiet fejn jidħlu toroq?

MR SPEAKER: Il-Ministru Galea.

ONOR.

CENSU GALEA: Kif jaf l-Onor.

Abela, il-kunsilli lokali huma responsabbli minn titjib ta' toroq li diġa' hemm fil-lokal.

Għalhekk il- patching u f'ċerti każijiet, taħt vot speċjali, anke r-resurfacing, ta' dawk it-toroq hija r-responsabbilta' tal-kunsilli lokali.

Fejn jidħlu toroq li għadhom ma ġewx asfaltati jew private streets, kif inhuma magħrufa ma' ħafna nies, dawn iridu jsiru mid-dipartiment tat-toroq.

Dan kollu qed isir b'kordinazzjoni mal-kunsilli lokali.

MR SPEAKER: L-Onor.

Anglu Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

ANGLU FARRUGIA: Jista' l-Ministru jgħid min ħa d-deċiżjoni li l- asfaltar ta' Triq il-Fortizza fil-Mosta jieqaf sa ċertu linja?

MR SPEAKER: Nagħmel appell ieħor lill-membri sabiex id-domanda supplimentari tkun kemm jista' jkun relatata mad-domanda oriġinali. ll- Ministru.

ONOR.

CENSU GALEA: Mr Speaker, jien ma nafx sa fejn sar l-asfaltar fi Triq il-Fortizza, pero' tajjeb ngħid li dan ix-xogħol sar biex tiġi evitata iktar ħsara għaliex kif żgur jaf l-Onor.

Farrugia, f'din it-triq kien jinġabar għoli ta' pied u nofs ilma.

Għalhekk l-għan tad-dipartiment hu li din il-problema tinqata' għax issa ilha tkaxkar għal diversi snin.

MR SPEAKER: L-Onor.

Marie Louise Coleiro, mistoqsijia supplimentari.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Il-Ministru tkellem fuq prioritajiet ta' asfaltar ta' toroq pero' jien nixtieq nistaqsih fuq prioritajiet oħrajn rigward toroq oħrajn.

Qed nirriferi, per eżempju, għal Ħal Farruġ, fejn fi żmien l-amministrazzjoni Nazzjonalista ta' bejn l-1992 u l-1996 kienu nbnew żewġ blokki flats.

Illum qed jiġri li biex il-ġenituri jwasslu lit-tfal sal-mini-bus ta' l-iskola jrikkbuhom fil-karozza tagħhom u jdawruhom id- dawra kollha tal-premises.

Fi Triq San Gwakkin, Ħal Qormi, hemm periklu mhux biss għan-nies li jkunu mexjin imma anke għall-propjreta' tan-nies, u fi Triq il-Palazz l-Aħmar, wara l-fabbrika tal-Canada Dry, ukoll ikun hemm ħafna ilmijiet.

Għalhekk hemm bżonn li d-dipartiment jara x'għandu jsir ħalli ma jkunx hemm periklu għan-nies.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

CENSU GALEA: Mr Speaker, proprju l-bieraħ jew il-bieraħt lura kellna laqgħa mal-kunsill lokali ta' Ħal Qormi, fejn iddiskutejna fit-tul il-possibbilta' li kemm Triq San Ġwakkin kif ukoll Triq il-Palazz l-Aħmar ikunu fost l-ewwel toroq li jsiru fl-istess lokal.

Għar-rigward tat-toroq fl-inħawi ta' madwar il-housing estate ta' Ħal Farruġ f'Ħal-Luqa, ma nafx x'inhi l-pożizzjoni pero' nitlob lid-dipartiment jinvestiga.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Nirringrazzjak tal-protezzjoni tiegħek, Mr Speaker, biex inkun nista' nagħmel mistoqsija supplimentari!

Nixtieq nistaqsi lill- Ministru x'se jkun ir-rwol tad-dipartiment fejn jidħlu toroq li hemm bżonn jiġu asfaltati pero' li għad m'hemmx is-servizzi kollha fihom.

MR SPEAKER: Il-Ministru Galea.

ONOR.

CENSU GALEA: Mr Speaker, forsi tipproteġi daqsxejn lili wkoll!

Fil-każ ta' toroq fejn is-servizzi jkunu għadhom ma sarux, id-dipartiment se jgħin lil kunsilli lokali biex flimkien magħhom issir il-pressjoni neċessarja fuq il-korporazzjonijiet ħalli dawn jgħaddu s-servizzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet issa għadda.

Ngħaddu għat- tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru għall-Politika Soċjali.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, f'isem il-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Affarijiet Barranin inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kama:

Tagħrif dwar akkordji bilaterali li qed jiġu negozjati, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 2155.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI (Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Dettalji dwar persuni li qed jaħdmu bħala self-employed, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 1194;

Tagħrif dwar direct orders mogħtija mill-Korporazzjoni Enemalta bejn il-5 ta' Settembru u Novembru 1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 1881; u

Tagħrif dwar kuntratti għall-provvediment ta' fittings u pajpijiet lill-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma bejn l-1 ta' Jannar 1994 u l-15 ta' Novembru 1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 1882.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

MOZZJONI BIEX IL-KAMRA TMUR F'KUMITAT TA' PROVVISTA GĦALL-KONSIDERAZZJONI TA' L-ESTIMI ĠENERALI TA' SPIŻA GĦAS-SENA 1999

MR SPEAKER: Skond il-ftehim milħuq nistieden lill-impjegati tal-PBS jidħlu fil-Kamra sabiex jittrasmettu d-diskors tal-Prim Ministru dirett fuq it-televiżjoni.

L-impjegati tal-PBS daħlu fil-Kamra u bdew jaqdu d-dmirijiet tagħhom.

MR SPEAKER: Illum il-Kamra għandha quddiemha l-kontinwazzjoni tad- diskussjoni fuq il-Mozzjoni biex il-Kamra tmur f'Kumitat ta' Provvista għall-Konsiderazzjoni ta' l-Estimi Ġenerali ta' Spiża għas-Sena 1999.

Skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 31 mgħoddija fis-Seduta Nru. 20 tat-3 ta' Diċembru, 1998 is-seduta tal-lum għandha tintemm fit-8.30 p.m. u d- diskors ikun eżenti mil-limitu ta' ħin għad-diskorsi.

Issa nsejjaħ lill-Prim Ministru, l-Onor.

Eddie Fenech Adami, biex jibda d- diskors tiegħu.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI (Prim Ministru): Mr Speaker, bla dubju ta' xejn id-dibattitu tal-budget jista' jissejjaħ l-iktar dibattitu importanti li jsir f'dan il-parlament kull sena fil-ħajja ta' kull gvern, iżda naħseb li l-budget li ppreżenta l-gvern immexxi minni għas-sena 1999 bilfors li għandu jingħata attenzjoni u importanza xi ftit iktar mis-soltu.

Dan għaliex il-poplu Malti u Għawdxi jaf li kellna ċirkostanzi politiċi u ekonomiċi li influwenzaw lill-pajjiż, u li l-pajjiż għadu taħt it-trawma li ħalliet il-politika tal-gvern li spiċċa bl-elezzjoni ta' tliet xhur ilu; gvern li proprju ħalla trawma fil-pajjiż għaliex fis-sentejn li dam bil- poter f'idejh - anzi f'inqas minn sentejn - wera li ma kienx kapaċi jmexxi dan il-pajjiż skond il-mandat li l-poplu Malti kien tah b'maġġoranza assoluta f'Ottubru ta' l-1996.

Din hija sitwazzjoni stramba u min sema' lill-Kap ta' l-Oppożizzjoni jitkellem il-bieraħt lura malajr seta' jasal għall-konklużjoni li l-Onor.

Sant għandu interess wieħed, interess li jinsa, interess li ma jfakkarx lill-poplu Malti li hu kien prim ministru għal sentejn sħaħ, li kien rebaħ l-elezzjoni sentejn ilu b'maġġoranza u li issa tilef l-elezzjoni b'inqas minn sentejn wara b'maġġoranza ħafna ikbar milli kellu huwa stess sentejn ilu.

Għalkemm il-Kap ta' l-Oppożizzjoni jrid inessina dan kollu, jien naħseb li huwa utli li l-poplu Malti jiftakar iċ-ċirkostanzi politiċi u ekonomiċi biex jifhem ukoll il-portata ta' dan il-budget.

Dan huwa budget serju, dan huwa budget b'direzzjoni, budget li fis-snin li ġejjin se jibda jsewwi l-ħsara li saret f'pajjiżna tul is-sentejn li għaddew u jagħti direzzjoni preċiża ta' kif din il-ħsara għandha tissewwa.

Sur President, jien mhux bħall-Kap ta' l-Oppożizzjoni, u rrid infakkar li Dr Alfred Sant fl-1996 kien għamel tliet temi ewlenin ta' politika li rebbħuh l-elezzjoni ta' dik is-sena.

L-Onor.

Sant kien qal li t-triq għal Malta m'hijiex it-triq ta' sħubija fl-Unjoni Ewropea u ppropona lill-poplu Malti t-triq tiegħu, it-triq li kien isejħilha ta' ftehim speċjali ma' l-Unjoni.

Dr Alfred Sant kien rebaħ l-elezzjoni ta' l-1996 bi programm preċiż dwar il-politika fiskali, il- politika tat-taxxi.

Kien qal li jrid ineħħi l-liġi tal-VAT u flokha jdaħħal liġi oħra, li kellha tkun ukoll taxxa fuq il-konsum.

It-tielet punt li żgur kellu jkun punt ta' politika ewlenija tal-gvern ta' Dr Alfred Sant kien dak dwar il-politika soċjali.

Fl-għaxar snin ta' qabel il-pajjiż kien mexa 'l quddiem u żgur li kien ħass l-effett tal-politika soċjali tal- gvern li mexxejt jien f'dawk id-disa' snin u nofs, politika soċjali li kienet immirata biex f'pajjiżna ħadd ma jibqa' lura.

F'dawk is-snin rajna kemm il-pajjiż mar 'il quddiem, kemm lil dawk li l-inqas li kienu 'l quddiem ma ħallejnihomx lura imma pprovajna nitfgħuhom 'il quddiem, u f'ċerta miżura mhux żgħira rnexxielna.

It-tema tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni dak iż-żmien kienet li hu kellu jirbaħ l-elezzjoni ta' l-1996, kif rebaħ, għaliex ried jagħtina l-prova "that I can do better", kif jgħidu bl-Ingliż, u li hu, bħala prim ministru, kien se jagħmel aħjar f'dak li jirrigwarda politika soċjali.

Jiena naħseb li llum, meta qegħdin niddiskutu l-budget għas-sena d-dieħla, il-poplu Malti bilfors li jrid jirrifletti fuq dawn it- tliet punti ewlenin tal-politika u jara x'ġara eżattament fis-sentejn li għaddew.

Id-duħħan, il-bużżieqa ta' kemm il-gvern kien se jkollu triq tajba, triq ta' rabta speċjali għal Malta ma' l-Unjoni Ewropea, malajr infaqgħet.

Niftakru li fis-7 ta' Frar ta' din is-sena sirna nafu li l-Unjoni Ewropea lill-gvern qaltlu: Din it-triq ta' ftehim speċjali ma teżistix; inti ma komplejtx fit-triq ta' sħubija u allura t-triq li bilfors trid tgħaddi minnha hija t-triq li kienet infetħet fil-5 ta' Diċembru ta' l-1970, bil- ftehim ta' assoċjazzjoni bejn Malta u l-Komunita' Ewoprea, triq li fi żmien għaxar snin kellha twassal għal zona ta' kummerċ ħieles u għaqda doganali.

Naħseb li tajjeb li l-poplu Malti jirrifletti li proprju dik il-wegħda ewlenija li kien għamel il-Kap ta' l-Oppożizzjoni meta rebaħ l-elezzjoni ma kienx kapaċi jwettaqha.

Kif diġa' għidt, il-bużżieqa nfaqgħet u nafu x'ġara.

Malli beda jidher li dik il-politika ma tistax tiġi attwata, l- opinjoni pubbika in ġenerali u elementi fil-Partit Laburista - anke elementi prominenti - malajr bdew jiftħu għajnejn il-gvern ta' l-Onor.

Sant li dik il-politika kienet waħda żbaljata.

Huwa magħruf ukoll li kien hemm deputati min-naħa l-oħra li dak iż-żmien kienu fil-gvern li bdew jgħidu li l-politika tal-gvern tagħhom stess dwar l-Unjoni Ewropea kienet politika żbaljata.

Infakkar li f'Ottubru tas-sena l-oħra jiena kont ressaqt mozzjoni dwar ir- relazzjonijiet ta' Malta ma' l-Unjoni Ewropea, mozzjoni li bdiet tiġi dibattuta fil-15 ta' Ottubru tas-sena l-oħra.

Min-naħa tal-gvern ta' dak inhar kien hemm min ried jitkellem u ma tħalliex, u hemmhekk bdejna nindunaw li mhux biss kien hemm ix-xquq fil-politika tal-gvern imma kien hemm numru ta' deputati fuq in-naħa tal-gvern li ma ridux jimxu aktar fuq il-politika tal-gvern immexxi minn Dr Sant.

Tant hu hekk, li bejn Ottubru tas-sena l-oħra u meta ġie xolt il-parlament f'Lulju ta' din is- sena, Dr Sant ma kellux il-kuraġġ ikompli dak id-dibattitu fuq l-Ewropa.

Sena ilu kien jidher ċar li l-gvern ta' Alfred Sant, li rebaħ l-elezzjoni fl-1996 permezz tal-politika li qal li ried jagħmel għal Malta versu l- Ewropa, fil-fatt lanqas biss kien baqagħlu l-appoġġ tad-deputati kollha tan- naħa l-oħra stess dwar dik il-politika.

U niftakru li proprju x-xintilla tad-diskordju li kien hemm bejn il-gvern ta' Alfred Sant u l-Perit Mintoff ma kenitx fuq il-proġett tal-marina tal-Cottonera.

Is-sena l-oħra meta konna qegħdin niddibattu l-budget, u qabel, meta fil-15 ta' Ottubru konna qed niddiskutu mozzjoni fuq l-Ewropa, diġa' kien hemm min qed jgħid: Isma' rridu niddiskutu dawn l-affarijiet, irridu nesprimu l-opinjoni tagħna li ma naqblux mal-gvern ta' Alfred Sant.

Tajjeb li niftakruhom dawn l-affarijiet għax il-bieraħ il-Kap ta' l-Oppożizzjoni reġa' żerżqilna t-teoriji tiegħu ta' konfoffi u ta' ftehim, u injora l-fatti.

Il-fatti huma li bħal dan iż- żmien sena Dr Alfred Sant kien jaf li huwa tilef l-appoġġ tal-maġġoranza ta' din il-Kamra fuq il-politika tiegħu dwar l-Ewropa.

(Onor. Membri: Hear, hear) Mhux hekk biss.

Għadni qed ngħid x'kien qed jiġri bħal-lum sena, jiġifieri meta dan il-parlament f'Novembru kien qiegħed jiddiskuti l- budget għal din is-sena.

It-tieni item li għidt li kienet ta' importanza ewlenija fil-kampanja elettorali ta' l-1996 kienet proprju t-taxxa fuq il-konsum, il-VAT.

Niftakru l-wegħdiet ta' Dr Alfred Sant li fi żmien tliet xhur se jneħħi dik it-taxxa u jagħmel taxxa oħra.

Flok tliet xhur dam seba' xhur.

Kellna kummiedja ta' seba' xhur b'Dr Sant, għall-ewwel imdawwar b'Lino Spiteri u George Abela, jiddiskuti fuq il-liġi l-ġdida.

Imbagħad meta din il-liġi l- ġdida waslet, il-famuża liġi tas-sisa, nafu x'ġara.

Wara seba' xhur ta' inċertezza totali, ir-riżultat kien liġi mimlija taħwid, liġi li meta kienet qed tiġi fformolata f'Marzu tas-sena l-oħra, rajna l-ewwel casualty importanti li kellu l-gvern ta' Dr Alfred Sant.

Kellu r-riżenja tal- Ministru Lino Spiteri.

Aħna dakinhar għamilna d-dmir tagħna.

Jien kont tkellimt f'dan il-parlament u pprovajna niftħu għajnejn il-gvern b'mozzjoni li ressaqna apposta meta l-liġi tas-sisa kienet għadha m'għaddietx minn dan il-parlament.

Għidnielu: Tkomplix b'din il-liġi, din il-liġi se tirvina l- finanzi tal-gvern, din il-liġi se toħnoq in-negozju.

Ftaħnielu għajnejh u llum nafu li ma konniex waħedna li konna qed ngħidulu hekk.

Kien hemm membri min-naħa tal-gvern stess li kienu qed jgħidulu l-istess ħaġa.

Sur President, punt li ftaħnielu għajnejh fuqu kien illi l-liġi tas-sisa kienet sejra ġġibu fl-inkwiet ma' l-Unjoni Ewropea.

Jien illum meta nħares lura u naqra d-diskorsi ta' sħabi u tiegħi - u nagħmel riferenza b'mod partikolari għad-diskorsi tiegħi - fejn lill-prim ministru ta' dak iż-żmien kont għedtlu: Biddel il-politika kif qed ngħidulek aħna - u mhux aħna biss imma dawk kollha li fil-pajjiż qed jgħidu li int miexi ħażin, inklużi deputati fuq il-bankijiet tiegħek stess - u lilna ssibna warajk.

Jien saħansitra kont wasalt biex sena ilu għidt li jien lest li nibqa' kap ta' l-oppożizzjoni għat-tul kollu li kellu jagħmel il-gvern ta' Alfred Sant u kont lest li nagħtih l-għajnuna biex ibiddel il- politika tiegħu fejn din kienet uriet ruħha bħala politika żbaljata.

Nafu x'ġara.

Il-pressjoni u l-konflitt ma' l-Unjoni Ewropea saru realta' u effettivament il-gvern kellu jirrispondi għall-kritika li saritlu mill- Unjoni u għamel anke dikjarazzjonijiet.

F'Novembru tas-sena l-oħra l-ministru tal-finanzi ġdid, l-Onor.

Leo Brincat, f'dokument preparat mill-ministeru tiegħu kien qal li jrid ikun hemm:

''the gradual introduction of a tax on the value added of manufacturing activity aimed for the local market at a rate equivalent to the present one levied at customs''.

F'Novembru tas-sena l-oħra l-ministru tal-finanzi - naturalment minħabba l- pressjoni li kellu mill-Unjoni Ewropea - qal li bilfors kien se jkollu jdaħħal it-taxxa tal-value added fuq il-prodott lokali bl-istess rata.

U nafu li r-rata ta' taxxa fuq prodotti importati, hija ta' 15% u 5%, bejn wieħed u ieħor ta' 21%.

Din hija xi ħaġa li tajjeb li nfakkarha għaliex il- Kap ta' l-Oppożizzjoni għandu amnesija.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni dan ma jitkellimx fuqu.

Jien kont nippretendi li Dr Alfred Sant, li issa reġa' sab ruħu fuq il-bankijiet ta' l-oppożizzjoni, kellu jqum f'dan il-parlament u jagħmel analisi ta' l-iżbalji li għamel meta kien prim ministru u bl- ikbar onesta' jgħid li lest jikkoreġi ruħu.

Imma mhux hekk.

Ħalli nikkwota wkoll mill-programm elettorali tal-Partit Laburista għall-aħħar elezzjoni ta' l-1998.

Dan jgħid hekk:

"Kif kien ippjanat li jsir għall-iskop tat-twaqqif ta' żona ta' kummerċ industrijali ħieles ma' l-Unjoni Ewropea, il-gvern se jibda jimplimenta l-modifikazzjonijiet meħtieġa għas-sistema tas-CET.

L- ewwel fażi ta' dawn il-bidliet tibda sseħħ mis-sena d-dieħla.".

Kieku llum minfloki hawn Dr Alfred Sant bħala prim ministru, kieku llum qed iħabbar li se jdaħħal it-taxxa ta' 21% fuq il-prodotti mmanifatturati hawn Malta.

(Onor. Membri: Hear, hear) Hekk juru d-dokumenti, Mr Speaker.

(Interruzzjonijiet) Dr George Vella qed jgħid: Qed jigdeb!

Jien ikkwotajtlu d-dikjarazzjonijiet li saru bil-miktub.

(Interruzzjonijiet)

Mr Speaker, x'ġie qalilna hawnhekk illum Dr Alfred Sant?

Jien ngħid li reġa' beda ...

Fl-aħħar tad-diskors qalilna kif se ġġib ruħha l- oppożizzjoni - ma nafx semmiex il-kelma "gwerra" jew xi kelma oħra iebsa bħal gwerra - fuq il-liġi l-ġdida li se jdaħħal dan il-gvern biex jerġa' jkollna sistema ta' taxxa fuq il-konsum ibbażata fuq il-prinċipju tal-value added, jiġifieri t-taxxa tal-VAT, li tissejjaħ hekk proprju għax hija taxxa fuq il-value added, il-kliem li uża l-ministru tal-finanzi stess f'Novembru tas-sena l-oħra.

Effettivament id-differenza kbira li kien hemm bejn it- taxxa tas-sisa u t-taxxa tal-VAT hija li bis-sistema tal-VAT it-taxxa tkun biss fuq il-value added u allura jkun hemm sistema tar-refunds.

Mr Speaker, jien nerġa' ngħid li ssorprendejt ruħi bid-diskors tal-Kap ta' l- Oppożizzjoni għaliex kont nistenna li jagħmel analisi ta' x'ġara f'dawn is- sentejn, x'kienu r-raġunijiet veri tad-disfatta kbira li l-partit tiegħu kellu fl-aħħar elezzjoni u x'inbidel, mentri mid-diskors li għamel jidher li min-naħa tiegħu assolutament ma nbidel xejn.

L-aħħar punt li żgur kien determinanti biex l-Dr Alfred Sant rebaħ l- elezzjoni ta' l-1996 kien il-punt tal-politika soċjali.

U naħseb li għandna nirriflettu fuq dawn it-tliet punti.

Għaliex jidher li t-tliet punti ewlenin tal-politika li biha Dr Sant rebaħ l-elezzjoni ta' l-1996 kienu t-tliet punti li fuqhom tilef il-gvern.

Kif diġa' għidt, is-sena l- oħra, eżattament fit-12 ta' Novembru ta' l-1997, meta bħala kap ta' l- oppożizzjoni kont qed nirrispondi għad-diskors tal-budget, kont għidt:

"Dan il-gvern ippreżentalna budget li juri l-kriżi li jinsab fiha u huwa budget li qed ikabbar il-kriżi tal-gvern f'pajjiżna.".

Dak inhar kont qed nindirizza lil Madam Speaker, u komplejt ngħid:

"Madam Speaker, li hawn kriżi - u għalissa m'iniex qed nitkellem fuq il-kriżi ekonomika - naħseb li jidher b'mod ċar.

Jiena naħseb li l- poplu Malti sema' b'interess u b'inkwiet lill-Prim Ministru l-bieraħ u f'dawn l-aħħar ġranet meta kellem lin-nisa Laburisti, per eżempju, u qalilhom: "Jiena m'iniex se niggverna jekk ma jkollix maġġoranza, u jekk ma jkollix maġġoranza fil-parlament jiena mill-ewwel nibda naħdem biex ikolli maġġoranza akbar fil-poplu.".

Mela sena ilu, fit-12 ta' Novembru, kien jidher li l-Onor.

Alfred Sant stess kien jaf li m'għandux maġġoranza f'dan il-parlament u kien qed jgħid li malli jkollu l-konferma, malli jinduna li żgur m'għandux dik il- maġġoranza, se jibda jaħdem biex ikollu maġġoranza akbar.

U ħadem!

Ħadem sa Lulju ta' din is-sena.

Imbagħad kellu jmur quddiem il-poplu u l-poplu kkonfermalu li mhux biss m'għandux maġġoranza ta' deputati imma lanqas għandu maġġoranza tal-poplu warajh!

(Onor. Membri: Hear, hear) Jiena nixtieq li nkompli nikkwota lili nnifsi għaliex huwa interessanti li niftakru għaliex meta jiġi l-Kap ta' l-Oppożizzjoni u jgħidilna li tilef il- gvern għaliex kien hawn xi konfoffa ikun qed juri li allura assolutament ma jridx jirrealizza x'kienu l-fatti.

U dawn il-fatti kienu diġa' jidhru minn Novembru tas-sena l-oħra.

Jiena dak iż-żmien kont għidt hekk:

"Il-Prim Ministru Dr Sant qiegħed jinkwieta li jista' ma jkollux il- maġġoranza f'dan il-parlament għaliex huwa jaf li fuq in-naħa tal- gvern hemm deputati li ma jaqblux mal-politika li hu miexi biha.

Hemm deputati li ma jaqblux mal-politika li ġiet preżentata lilna biex napprovawha fil-proposti tal-budget għas-sena li ġejja u l-Prim Ministru nniffsu qal li hemm aktar minn wieħed li għandu d-dubji tiegħu dwar il-politika tal-gvern.

Din hija l-kriżi politika li għandu l-gvern, li qed iħoss li qed jadotta politika għall-pajjiż li d- deputati tiegħu stess qed isibuha diffiċli li jaqblu magħha.".

Dan id-diskors, Mr Speaker, għidtu jien sena ilu.

Kull min kien qiegħed isegwi x'kien qed jiġri f'dan il-pajjiż kien qiegħed jifhem li Dr Alfred Sant kien tilef il-maġġoranza fil-parlament għal tliet raġunijiet ewlenin - il-politika Ewropea, il-politika fiskali u l-politika soċjali.

Mr Speaker, għalkemm kien jaf għaliex tilef il-maġġoranza fil-parlament, Dr Sant ma marx immedjatament għall-elezzjoni imma, kif qal hu, ippjana biex jirbaħ - u jirbaħ b'maġġoranza ikbar mingħalih - u qagħad jistenna.

Imbagħad inħolqot kontroversja, kontroversja fuq kuntratt għall-bini ta' marina.

Sur President, f'liema pajjiż tad-dinja prim ministru jirriżenja għaliex il-parlament jgħidlu: Mhux dak hu l-kuntratt it-tajjeb, biddlu dak il- kuntratt.

Ejja nitkellmu biex inbiddluh.

Imma Alfred Sant kien jaf x'qed jagħmel.

F'Novembru kien jaf li tilef il-maġġoranza.

Kien qed jippjana biex jirbaħ l-elezzjoni u jekk saret xi konfoffa - li m'hijiex il-kelma t- tajba - u jekk saret xi strataġemma, l-istrataġemma għamilha hu.

Kien mingħalih li se jmur quddiem il-poplu u jgħidlu: Ara dak li kien l-iktar wieħed importanti fil-Partit Laburista, dak li kien is-salvatur tal-Partit Laburista, dak ittradiekom, u issa, jekk jogħġobkom, ivvotawli għax jien is- salvatur veru tal-Partit Laburista u tal-poplu Malti!

Baqa' f'wiċċu, Mr Speaker, għax il-poplu m'emmnux u l-poplu vvota fuq il-fatti.

Il-fatti kienu li l-politika Ewropea, il-politika fiskali u l-politika soċjali tal- gvern ta' Alfred Sant kienet politika żbaljata, kienet politika li l- maġġoranza tal-poplu Malti ma ridhiex.

U l-poplu Malti naturalment ħataf l- okkażjoni meta ġiet l-elezzjoni u wera sew kif jifhimha.

Ir-riflessjoni li għamilt jien - u qgħadt attent ħafna nisma' lil Dr Sant - nhar l-Erbgħa li għadda kienet: Imma possibbli ma tgħallem xejn!

Possibbli li kap ta' partit politiku jirbaħ elezzjoni b'maġġoranza konvinċenti imbagħad imur għal elezzjoni f'inqas minn sentejn, jitlef l- elezzjoni u qisu ma ġara xejn!

Jista' jkun li jkun hawn partit politiku li jmur għal elezzjoni bi programm, jirbaħ l-elezzjoni, jagħmel sentejn jipprova jattwa dak il-programm, dak il-programm jirriżulta li hu żbaljat, li hu ħażin, jitlef l-elezzjoni, u xorta jibqa' jgħid: Ma nbiddel xejn!

(Interruzzjonijiet) Eh, se jbiddel xi ħaġa għax se jbiddel tal-kunsilli lokali!

Imma dik m'hi bidla xejn, dik ipokresija kienet.

Kulħadd kien jaf li l-kandidati indipendenti tal-kunsilli lokali fil-maġġor parti tagħhom huma magħżulin mill-Partit Laburista (Onor. Membri: Hear, hear) Din hi l- bidla kbira li saret s'issa.

Imma possibbli li l-Kap ta' l-Oppożizzjoni jiġi hawn fl-ewwel budget wara telfa hekk kbira u ma jagħmilx daqsxejn analisi ta' fejn il-partit tiegħu, il-gvern tiegħu mar żmerċ, fejn mar ħażin, x'għandu jbiddel!

Possibbli li l-Partit Laburista kuntent li jkollu kap li minħabba politika żbaljata tellfu elezzjoni meta qabel kien rebaħ b'tant maġġoranza, imbagħad jiġi hawn aħna u niddiskutu l-budget u nerġgħu nisimgħu mingħandu l-istess affarijiet!

Naturalment id-diska dejjem għaddejja.

Jien kultant bdejt ngħid: Dan Dr Sant li qed jikkritika dan il-budget jew Dr Sant sentejn ilu meta kien prim ministru u kien qed jikkritika lill- gvern ta' qablu?

Erġajna smajna kemm kien hawn deficit kbir fl-1996.

Il- budget ta' l-1997 proprju kellu t-timbru tiegħu li kien: Ara jaħasra, il- Partit Laburista sab ruħu fil-gvern u għandu deficit li ma jafx kif se jsolvih!

Issa erġajna smajna lil Dr Alfred Sant jipprova jiġġustifika l- performance żbaljata tiegħu billi jgħidilna li fl-1996 kien hemm deficit strutturali.

Jien kuntent li l-Ministru Dalli, meta ppreżenta l-budget, qabad the bull by the horns u qal: Ejjew naraw dan id-deficit strutturali x'inhu.

Naħseb li l-ministru tal-finanzi għamel sew li eżamina x'ġara fil- pajjiż bejn l-1985 u llum.

Naħseb ukoll li jkun tajjeb li kull wieħed minna jagħmel dan għax, kif għidt fil-bidu u nibqa' nsostni, dan huwa budget serju.

Dan huwa budget li ma jrid jaħbi xejn, budget li fih qegħdin naraw il-verita' kollha x'inhi.

Jekk inħarsu lejn it-tabella li ġiet pubblikata fuq il-performance tal- finanzi tal-gvern mill-1985 sal-lum x'insibu?

Insibu li kull sena, b'eċċezzjoni ta' l-1994, sas-sena 1995, id-dħul rikorrenti kien jisboq in- nefqa rikorrenti u kien hemm surplus.

Jiġifieri d-dħul mit-taxxi, ir- revenue ordinarju tal-gvern, kull sena kien iktar mill-infiq ordinarju tal- gvern.

Fl-1995 kien hemm surplus ta' Lm13 miljun.

Kull sena konna qegħdin nissellfu imma konna qegħdin nissellfu għal infiq kapitali.

Gvernijiet serji ma jiddejqux li f'ċerti limiti jissellfu biex ikunu jistgħu jagħmlu investiment għax in-nefqa kapitali dik suppost li hija.

Ħalliha li veru li ċerta nefqa kapitali tagħna ma tantx kienet nefqa produttiva.

Jien mhux se noqgħod nidħol fiha imma nista' nsemmi l-miljuni kbar li ta' kull sena fl- imgħoddi u anke llum imorru biex isostnu azjendi tal-gvern li m'humiex mexjin tajjeb, bħax-Shipbuilding u d-Drydocks.

X'ġara, Mr Speaker?

Ġara li fl-1996 il-folja nqalbet u matul dik is-sena d-dħul ordinarju tal- gvern ma kienx biżżejjed biex ikopri l-infiq ordinarju tal-gvern u ma kienx biżżejjed b'xejn inqas minn Lm51 miljun.

Issa l-kelma daħlet u kulħadd jitkellem fuq id-deficit strutturali u li rridu naraw x'se nagħmlu għax din is-sitwazzjoni ma tistax tkompli.

Veru, hekk hu.

Pero' l-ewwel ħaġa li għandna nagħmlu hija li neżaminaw x'ġara fl-1996 għaliex dik is-sena kellna żbilanċ ta' Lm51 miljun, jiġifieri d-dħul rikorrenti kien Lm51 miljun inqas mill-infiq rikorrenti.

U waħda mir-raġunijiet mill-ewwel tispikka.

Id- dħul tal-gvern ma laħħaqx daqskemm konna għidna li kellu jlaħħaq, b'mod partikolari d-dħul mill-VAT.

Minn dawn il-¥51 miljun li kellna nissellfu biex nagħmlu tajjeb għad-deficit, ridna nagħmlu tajjeb għall-¥31 miljun li ma daħlux mill-VAT.

U d-domanda li jmissu għamel Dr Alfred Sant bħala prim ministru sentejn ilu, meta ppreżenta l-budget, hija għaliex dawk il-¥31 miljun ma daħlux.

Ir-risposta li jiena u sħabi tajna għal sentejn sħaħ u nibqgħu nagħtu issa hija li żgur li in parti dan ġara għaliex Dr Sant kien wiegħed li se jneħħi l-liġi tal-VAT.

Għall-kuntrarju ta' dak li konna għamilna aħna fl-aħħar xhur tal-gvern immexxi minni fl-1996, fejn konna għidna li se nagħmlu aktar enforcement u se noqogħdu aktar attenti biex naraw li t-taxxa titħallas, dħalna f'perijodu fejn flok ma ġie eżaminat kif it-taxxa għandha trendi kemm suppost, Dr Sant ħela seba' xhur sħaħ jiddeċiedi kif se jagħmel liġi oħra flok dik tal-VAT.

Tajjeb li wieħed jgħid li fl-1996 l-infiq fuq pensjonijiet u benefiċċji soċjali kien żdied b'madwar ¥24 miljun.

Ma kienx maħsub li jkun hemm din iż-żieda kollha u d-dmir ta' Dr Alfred Sant bħala prim ministru jmissu kien li jeżamina eżattament x'ġara.

Il-ministru tal-finanzi f'dan il-budget qed jgħid x'ġara, qed jgħid li fis-sistemi tagħna hemm dawk li sejħilhom "triggers".

Fil-fatt ġara li l-gvern immexxi minni fl-1996 kien laħaq collective agreement mal-unions li jirrappreżentaw lill-ħaddiema kollha tal-gvern - din kienet l-ewwel darba fl-istorja ta' dan il-pajjiż li kien hemm collective agreement għall-ħaddiema kollha tal-gvern - bi skali ta' salarji ġodda effettivi mill-1 ta' Jannar 1991.

Fl-1996, b'mod partikolari, kważi l-pensjonijiet kollha tan-national insurance żdiedu biex jaqblu ma' l-iskali l-ġodda ta' l-impjegati tal-gvern u allura l- pensjonijiet żdiedu - u m'hemm xejn ħażin f'dan - b'mod ħafna aktar qawwi milli kien mistenni għaliex il-proċess ġie kważi mitmum fl-1996.

Jiena jidhirli li kieku Dr Alfred Sant dakinhar kellu gvern serju, kien ifittex ir-raġuni x'inhi għad-defiċit li kien hemm fl-1996 u kien jiskopri dan.

Nerġa' ngħid, m'hemm xejn ħażin, anzi hija ħaġa tajba, li l-pensjonijiet dejjem jitjiebu imma jekk hemm problema ta' finanzjament, din il-problema ma tridx taħbiha iżda taffrontaha b'kuraġġ.

U aħna hekk qed nipproponu li nagħmlu fil-budget li ppreżentajna.

Aħna ma ħbejniex din il-problema, li wara kollox hija problema mhux biss f'Malta imma tista' tgħid fil-pajjiżi kollha, il-problema ta' kif 'il quddiem tista' ssostni l-pensjonijiet li jeżistu u li rridu li jibqgħu pensjonijiet tajba.

Kif nistgħu dawn nsostnuhom fil-futur, partikolarment meta niftakru li llum għal kull pensjonant li hawn fil-pajjiż hawn erbgħa min-nies jaħdmu u 15 jew 20 sena oħra għal kull pensjonant se jkun hawn biss tnejn li qegħdin jaħdmu.

Aħna lill-poplu Malti ngħidulu: Hawn għandna problema.

Mhux naħbuha jew naħarbu minnha, mhux innaqqsu s-servizzi soċjali, jew ngħidu li ma jistax ikun li nibqgħu bil-livell ta' sigurta' soċjali li għandna imma ngħidu li għandna naraw ilkoll flimkien - u hemm bżonn li dan nagħmluh - kif din il- problema sejrin nittrattawha.

Għalhekk fil-budget hemm il-proposta li fil- bidu tas-sena d-dieħla titwaqqaf kummissjoni li jkollha fiha r- rappreżentanza ta' kulħadd.

Sur President, fid-diskors tal-budget aħna diġa' stedinna lill- oppożizzjoni biex tipparteċipa f'dan l-eżerċizzju.

Hemm bżonn li dan l- eżerċizzju nittrattawh b'mod nazzjonali.

Irridu li kulħadd jipparteċipa għax din m'hijiex problema tal-gvern immexxi minni.

Lanqas kienet problema biss tal-gvern ta' Dr Alfred Sant imma hija problema tal-poplu Malti, problema nazzjonali, u rridu lkoll inpoġġu rasna flimkien biex insibu s- soluzzjonijiet ġusti li jiżguraw li l-welfare ta' pajjiżna jibqa' fl-istat li hu għal kulħadd, anzi jekk jista' jkun jitjieb.

Aħna bħala partit u bħala gvern ilna nitkellmu fuq il-konċett ta' welfare society.

Kulħadd jitkellem fuq il-welfare state, li nistgħu ngħidu li huwa l-ikbar achievement li kellna f'pajjiżna u tista' tgħid fil-pajjiżi Ewropej kollha mill-aħħar gwerra 'l hawn.

Bdew l-Ingliżi bil-Labour Goverment ta' wara l-gwerra.

Dawn qalu: Hemm bżonn li npoġġu l-bażi ta' xibka ta' sigurta' soċjali li tkopri lil kulħadd.

Fil-fatt saru achievements kbar, saru passi kbar 'il quddiem u għalhekk illum hemm bżonn niżguraw li dan it-titjib jinżamm.

Pero' aħna qed ngħidu: Ma jistax ikun li kulħadd jibqa' jħares lejn l-Istat.

Ma nistgħux ngħidu iktar li l-Istat biss għandu jipprovdi imma rridu ngħidu: Ejjew noħolqu soċjeta' li hi stess, bis-sehem ta' kull wieħed u waħda minna, tipprovdi biex din is-sistema ta' welfare f'pajjiżna tibqa' tiġi żgurata.

Jien għidt li l-gvern m'huwiex jaħrab minn dawn il-problemi u waħda mill- miżuri li ħadna hija eżattament dik li għidna b'kuraġġ, b'konvinzjoni u, jien persważ, b'inkoraġġiment effettiv lil kull min għandu għal qalbu l- welfare system ta' pajjiżna: Ejjew inżidu l-kontribuzzjoni tal-bolla din is- sena minn 8.33% għal 9%.

Barra minn hekk, diġa' qed ngħidu li hemm bżonn li anke s-sena d-dieħla l-kontribuzzjonijiet tal-bolla li jħallsu l- ħaddiema titla' għal 10%, jiġifieri daqskemm konna żidnieha għall- employers.

Għax il-gvern immexxi minni, snin ilu, fl-1994, kien żied ir- rata tal-kontribuzzjoni li l-employers kollha jħallsu fuq kull impjegat tagħhom għal 10%.

Aħna issa qed ngħidu li wasal iż-żmien - jekk irridu nħarsu 'l quddiem - li ma nagħmlux għamad quddiem għajnejna u noqogħdu nwaħħlu f'xulxin u naraw tort ta' min hu.

Hemm bżonn li nitkellmu ċar u ngħidu: Iva, hemm bżonn li nżidu l-bolla.

Fil-fatt din is-sena qegħdin inżiduha b'0.6% għal 9%.

Jien il-bieraħt lura skantajt nisma' lil Dr Alfred Sant jgħid: F'Malta hawn kunsens biex ma nżidux l-income tax, u issa l-gvern qabad u żied it- taxxa fuq il-paga tal-ħaddiema!

Jien naħseb li biex insibu x'ngħidu u lin- nies nimpressjonawhom huwa faċli, jew aħjar mhux daqstant diffiċli.

U hekk ipprova jagħmel Dr Sant.

Imma Dr Sant jaf illi dan verament huwa gvern b'kuxjenza soċjali.

Aħna qed ngħidu: Iva, il-bolla qed inżiduha b'0.6%, jiġifieri min għandu dħul ta' Lm3,500 fis-sena se jkollu jħallas Lm21 iżjed.

Jien lil Dr Alfred Sant ngħidlu: Din hija kuxjenza soċjali.

Ma kenitx kuxjenza soċjali li inti tgħabbi lil kull familja b'Lm24 tariffa tad- drenaġġ; Lm24 talli għandek id-drenaġġ!

(Onor. Membri: Hear, hear) Aħna li qegħdin ngħidu hu li min qed jaħdem u jaqla' Lm3,500 se togħlilu l- bolla, u mhux b'mod uniformi kulħadd iħallas Lm24 iżjed.

Kif għidt, min għandu dħul ta' Lm3,500 fis-sena se jkollu jħallas Lm21 iżjed fis-sena.

Min idaħħal Lm7,000, li huwa bejn wieħed u ieħor il-capping tan-national insurance, se jkollu jħallas Lm42 iżjed f'sena.

Din hija kuxjenza soċjali għax dan se jħallas inqas mit-Lm48 li kien se jkollu jħallas bħala taxxa tad-drenaġġ u l-ilma li għamel Dr Alfred Sant u li minħabba fiha tilef l- elezzjoni!

(Onor. Membri: Hear, hear)

Allura meta nħarsu lejn id-diskors li għamel il-Kap ta' l-Oppożizzjoni nhar l-Erbgħa, ngħidulu: B'min mingħalik qed tidħak?

Mingħalik qed tkeskisna għax żidna l-bolla?

Dan budget serju.

Ma kienx serju l-budget li għamel Dr Alfred Sant is-sena l-oħra meta għamel taxxa ta' Lm48 fuq kull bieb, minbarra r-rati ta' l-ilma u d-dawl li issa nitkellem fuqhom.

Hemm ma kienx hemm kuxjenza soċjali!

Possibbli l-Kap ta' l-Oppożizzjoni mhux kapaċi jiddistingwi bejn żieda fil-bolla u żieda, kif għamel hu, f'taxxa ġdida li tisboq bil-bosta ż-żieda li qed nagħmlu aħna fil-bolla!

Allura meta nitkellmu fuq kuxjenza soċjali, aħna bil-fatti qed ngħidu: Iva, qed inżiduh dan il-piż.

Nafu li qed inżidu taxxa f'forma ta' żieda fil-bolla li jħallas il-ħaddiem imma qed ngħidu għaliex qed nagħmlu dan.

Hemm bżonn li l- problemi ma naħbuhomx imma naffrontawhom.

Mr Speaker, Dr Alfred Sant rebaħ l-elezzjoni ta' l-1996, beda mill-ewwel jitkellem fuq l-iżbilanċ li sab u twerwer.

Twerwer!

Ma kienx preparat biex jiggverna, twerwer u pprova jwerwer lill-poplu tagħna.

Nista' ngħid li minn wara l-elezzjoni ta' l-1996 sa l-elezzjoni ta' din is-sena kellna kontinwament diskors ta' qtigħ ta' qalb, diskors li l-pajjiż fallut, li l- problemi kienu tant kbar illi ma kienx iktar sostenibbli li dan il-pajjiż jibqa' miexi 'l quddiem.

M'iniex se noqgħod nidħol fil-miżuri kollha li ħa l-gvern ta' Dr Sant, kemm fil-budget u anke mhux fil-budget, matul is- sentejn li dam hemm.

Pero' importanti li niftakru li malli ġie fil- parlament fil-budget ta' Jannar ta' l-1997 għamel wegħda u qal li hu, bil- metodi ġodda, moderni, maniġerjali li tant kien iħambaq fuqhom qabel l- elezzjoni, kien se jkun kapaċi joħroġ lill-pajjiż minn din is-sitwazzjoni finanzjarja ta' deficit strutturali.

Qalulna li l-ewwel budget kien intiż biex jibda jnaqqas dan l-iżbilanċ u t-tieni budget kien intiż biex ikompli jnaqqsu.

Imma llum il-poplu Malti jaf x'ġara, jaf x'kienet l-esperjenza ta' dawn is-sentejn.

Fl-1997/98 id-deficit mhux naqas imma żdied.

Id- deficit ta' l-1998 kien ta' ¥163 miljun waqt li d-deficit ta' l-1997 kien ta' ¥129 miljun.

Mela flok li jonqos beda jiżdied.

Jiena naħseb li nhar l- Erbgħa Dr Alfred Sant kien imissu għamel analisi u qalilna x'mar ħażin fil- politika tiegħu u x'biddel.

X'kienu l-konsegwenzi ta' dan id-deficit enormi?

Dan id-deficit enormi ġab konsegwenzi kbar.

Bejn l-1995 u l-1998 id-dejn pubbliku ta' Malta minn ¥400 miljun żdied għal ¥729 miljun.

Id-dejn tal-gvern f'dawn is-sentejn żdied bi ¥320 miljun u allura wieħed kien jistenna li l-Kap ta' l- Oppożizzjoni jispjegalna x'mar ħażin fil-programmi tiegħu, xi żbalji għamel, fejn irid jikkorreġi u jagħmel paragun ma' dak li qed jagħmel u dak li qed jipproġetta dan il-gvern għal din is-sena u għas-snin li ġejjin.

Biex nifhmu l-piż tad-diżastru li kellna se nsemmi l-imgħax li qed jitħallsu kull sena.

Din is-sena l-imgħax fuq id-dejn tal-gvern ilaħħaq ¥40 miljun.

Jekk inħarsu lejn l-1995 naraw li l-imgħax kien ta' ¥19 miljun, jiġifieri l-imgħax li nħallsu kull sena rdoppja.

Allura l-Kap ta' l-Oppożizzjoni ma jgħidilniex kelma fuq il-performance tiegħu ta' dawn is- sentejn li għaddew u jgħidilna x'hemm differenti bejn il-programm ta' dan il-gvern u l-programm li kellu hu?

Mr Speaker, il-gvern qiegħed jaffronta din is-sitwazzjoni għaliex huwa veru li d-dejn li qed isir m'huwiex sostenibbli.

Il-pajjiż ma jistax jibqa' miexi hekk pero' l-budget qiegħed iħares lejn din il-problema, qed jaffrontaha u qed jgħid li jrid isolviha.

Għalhekk għamel sewwa l-Ministru Dalli li mhux biss għamel projections għall-budget tas-sena 1999 imma qed jgħid kif jaħseb li nistgħu bil-mod il-mod naslu biex fis-sena 2004 - jiġifieri wara programm ta' sitt snin - inkunu naqqasna l-iżbilanċ fl-infiq tal-gvern b'mod li jkun sostenibbli.

Kif se nagħmluh dan?

Naturalment m'aħniex se nagħmlu l-mirakli.

M'aħniex nistennew li l-manna taqa' mis- sema u għalhekk irridu naħdmu.

L-ewwel ħaġa li rridu niżguraw hija li l-ekonomija tkompli tikber b'rata akbar milli kibret din is-sena.

Nistgħu noqogħdu nargumentaw fuq il-GDP in nominal terms u l-GDP in real terms u naraw x'ikkontribwixxa għall-GDP - hemm ħafna argumenti li jagħmluhom in-nies li jifhmu u nagħmluhom aħna wkoll - imma r-realta' hi li t-tkabbir ta' l-ekonomija fis-sentejn li għaddew ma kienx biżżejjed biex inaqqas l-iżbilanċ fil-finanzi tal-gvern.

Din hi r-realta'.

Li kellna bżonn f'dawn is-sentejn ma kienx li r-ritmu ta' l-ekonomija jonqos imma li r-ritmu ta' l-ekonomija jingrana.

U dan huwa li qed jipproponi dan il-gvern, b'konvinzjoni u b'fiduċja, illi l- ekonomija ta' pajjiżna trid terġa' tingrana.

Aħna qed ngħidu: Iva, irridu nagħtu direzzjoni - u se nitkellem dalwaqt fuq il-VAT u fuq il-politika Ewropea - u rridu nuru l-fiduċja li aħna għandna f'dan il-poplu tagħna.

Aħna konvinti li b'ħilitna nistgħu nimxu 'l quddiem u l-budget bil-miżuri li fih proprju jirrifletti dan li qegħdin ngħidu.

Allura fis-snin li ġejjin kif se nsolvuha bil-mod il-problema tad-deficit?

Huwa essenzjali li l-ekonomija tikber kull sena b'ritmu iktar mgħaġġel milli kienet qiegħda tikber fis-sentejn li għaddew.

M'hemmx dubju li hemm bżonn ta' iktar effiċjenza fil-ġbir tat-taxxi diretti.

Din hija problema li dejjem tissemma.

Kulħadd jgħid li fil-pajjiż hawn l-evażjoni tat-taxxi, b'mod partikolari fit-taxxi diretti, imma filwaqt li ma ngħidx li ma sar xejn - għax kull gvern jipprova jagħmel xi ħaġa - naħseb li għad hemm ħafna x'wieħed jagħmel.

U dan il-budget jindirizza proprju din il-problema u jgħid x'beħsiebna nagħmlu biex naraw li l-ġbir tat-taxxi jkun iktar effiċjenti.

Naturalment irridu niżguraw li jkun hemm dħul ikbar anke mit- taxxi indiretti, b'mod partikolari t-taxxa kif sejra terġa' tiġi riformata, it-taxxa fuq il-konsum.

L-element importanti u komuni fis-sistema tal-VAT u s-CET huwa li t-tnejn huma taxxi fuq il-konsum.

L-ekonomiji moderni kollha jridu jirrikonoxxu li jekk il-gvern irid jiġbor il-flus li għandu bżonn biex ikun jista' jmexxi jrid ikun hemm taxxi fuq il-konsum.

Il- ministru tal-finanzi qed jistma li s-sena d-dieħla ż-żieda mit-taxxa riformata tal-VAT għandha tkun ta' Lm14-il miljun.

Aħna kellna wkoll il- kuraġġ li nieħdu miżuri biex ngħollu d-dħul tal-gvern u, kif kulħadd jaf, żidna t-taxxi tas-sisa, żidna t-taxxi fuq is-sigaretti u żidna t-taxxa fuq il-petrol.

Naturalment mhux dawn se jsolvu l-problema ta' l-iżbilanċ tal- gvern pero' l-gvern deherlu li la l-problema teżisti, ma jistax jaħrabha u għalhekk qiegħed jgħolli dawn it-taxxi.

Naturalment hemm ukoll il-parti l-oħra li huwa importanti li wieħed jagħti kasha bis-serjeta'.

Qed ngħid għall-kontroll fuq l-infiq tal- gvern.

Irridu naraw li l-infiq tal-gvern jiġi kkontrollat pero' mingħajr ma nwarrbu l-politika soċjali.

Żball li għamel il-gvern ta' l-Onor.

Alfred Sant kien eżattament li ħa miżuri li bihom mingħalih li se jrażżan l-infiq tal-gvern meta kienu miżuri li jmorru kontra l-kuxjenza soċjali u kontra l- politika soċjali li verament għandu jkollu kull gvern.

Irridu noqogħdu attenti li l-miżuri li bihom il-gvern jipprova jnaqqas l-infiq ma jkunux miżuri li effettivament joħonqu l-ekonomija.

Jien m'iniex se nidħol fl- argumenti ekonomiċi pero' kulħadd jaf li l-politika tal-gvern ta' l-Onor.

Alfred Sant kienet li, kważi a kwalunkwe kost, inaqqas il-konsum fil-pajjiż b'mod li wasalna għal sitwazzjoni fejn il-kummerċ, anke l-kummerċ żgħir, ġie maħnuq u naturalment l-ekonomija kollha ħasset.

B'hekk il-gvern spiċċa biex flok li ffranka fl-infiq, kabbar l-iżbilanċ.

Mr Speaker, tħabbret il-miżura illi, kif wegħedna fil-programm elettorali tagħna, nerġgħu ndaħħlu s-sistema ta' taxxa fuq l-infiq ibbażata fuq il- prinċipji tal-value added tax.

Naturalment stajna nidħku bin-nies u ngħidu li mhux se ndaħħlu l-VAT imma se ndaħħlu l-GET, general excise tax, jew ngħidu li se ndaħħlu l-GST, goods and services tax, jew inkella nsibu xi isem ieħor.

Pero' aħna morna għall-verita`, ċioe' t-taxxa fuq il-konsum għandha tkun taxxa fuq il-value added.

Allura t-taxxa se jerġa' jkun jisimha value added tax.

Min ra d-draft ta' l-abbozz ta' liġi - li diġa` tqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra u li se jiġi ppubblikat illum jew għada - jinduna illi ħafna mill-klawsoli huma komuni għal-liġi tal-VAT, kif kienet fl-1995, u komuni wkoll għal-liġi tas-CET li saret fl-1997.

Kif konna għidna f'dan il-parlament, meta konna qed niddiskutu l-liġi tas-sisa, 80% tal-klawsoli huma kkopjati kelma b'kelma mil-liġi tal-VAT ta' l-1995.

Pero' meta ġejna biex naraw x'jaqbel, jekk hux li noqogħdu nemendaw diversi klawsoli fil-liġi kif inhi jew inressqu liġi ġdida, aħna kellna l-parir - u qbilna miegħu - li jaqbel li ssir liġi ġdida.

U din il-liġi x'se jkun fiha differenti mil-liġi ta' qabel u mil-liġi tas-sisa?

Se jerġa' jkollha bħal ta' qabel is-sistema tar-refunds, is-sistema li t-taxxa m'hijiex taxxa fuq in-negozju imma hija taxxa fuq il-konsum, u allura n-negozji kollha jikkompetu bejniethom on a level playing-field u allura se jonqos sostanzjalment ukoll il-working capital li wieħed irid ikollu.

Jiġifieri hemm il-vantaġġi li ġġib magħha s-sistema tal-VAT - u li huma magħrufa fit- textbooks kollha - proprju dawk il-vantaġġi li s-sistema tas-sisa kienet neħħiet meta neħħiet ir-refunds.

X'se tgħid iktar il-liġi l-ġdida?

F'dawn is-sentejn kien hawn moviment u argumentazzjoni fis-sens li, kif is-CET daħħlet it-thresholds, il-liġi li se jerġa' jkollna fuq il-konsum għandu jkollha t-thresholds.

Dan il-gvern għamel konsultazzjonijiet ma' dawk kollha interessati u fil-fatt il-liġi l-ġdida sejra ddaħħal il- prinċipju tat-thresholds ukoll.

Naturalment il-prinċipju tat-thresholds jiftaħ xi ftit il-possibbilta` ta' evażjoni imma aħna ħassejna li l- esperjenza ta' dawn is-sentejn uriet li hija ħaġa tajba li l-liġi l-ġdida jkollha t-thresholds.

Għax aħna rridu ċ-ċertezza.

Ma jistax ikun li dan il-parlament joqgħod ibiddel liġi importanti kull sentejn.

Ma jistax ikun li nagħmlu bħalma ġara wara l-elezzjoni ta' l-1996 u ngħidu: Issa li tlajna fil-gvern se nikkonsultaw u se nagħmlu diskussjonijiet fuq it- television u mmorru nitkellmu ma' ħafna nies, imbagħad meta jgħaddu sitt xhur inneħħu l-liġi tas-sisa u ndaħħlu l-liġi tal-VAT, kif inkunu qblna fuqha.

B'dan il-mod jerġa' jkollna perijodu ta' inċertezza kif kellna sena u nofs jew sentejn ilu.

Allura aħna qegħdin ngħidu li m'hemmx dubju li dan il-gvern tela' b'mandat ċar.

Il-liġi tas-sisa ma ħadmitx u trid tinbidel.

Il-liġi tal-VAT hija sistema aħjar.

Hawn ikolli nerġa' nirripeti - dan għidtu fil-pubbliku - li sħabi u jien tul dawn is-sentejn kellna ħafna laqgħat ma' nies li kienu jaħsbu li se jintlaqtu ħażin bil- liġi tal-VAT - fil-fatt uħud minnhom kienu ntlaqtu ħażin - imma llum wara l- esperjenza tal-liġi tas-sisa, parti kbira sew - biex ma ngħidx kollha għaliex inkun qed nesaġera - minn dawk li sa sentejn ilu kienu kontra s- sistema tal-VAT, irrealizzaw kemm din hija sistema ta' taxxa superjuri u taqbel għalihom ukoll.

Dawn huma l-fatti pero' hija ħaġa ta' l-iskantament kif jiġi jitkellem il- Kap ta' l-Oppożizzjoni u għalih qisu ma ġara xejn, qisu dawn is-sentejn ma eżistewx, nesiehom.

Jidher li għandu amnesija politika - għax hekk mingħalih jaqbillu - u qed jerġa' jdoqqilna d-diska ta' sentejn ilu, jiġifieri kemm hi ħażina l-VAT, li se tirvina l-manifattura lokali, li se tgħolli l-prezzijiet u li se tgħolli l-ħajja.

Jiena ngħidlu: Inti għixt?

Mhux hawn kont fl-1995 meta daħlet il-VAT?

Mhux hawn kont meta rbaħt l- elezzjoni u għamilt dawk il-wegħdiet?

Int ma kontx prim ministru għal sentejn sħaħ?

Allura ma tafx x'ġara fil-pajjiż?

Ma tafx li l-finanzi tal- gvern marru l-baħar?

Ma tafx li n-negozju ma baqax miexi b'dak ir-ritmu li hemm bżonn li jimxi bih ħalli l-ekonomija timxi tajjeb?

Ma ħadtx lezzjonijiet?

Il-Partit Laburista ma tgħallem xejn?

Qed iħalli lill-kap tiegħu jerġa' jiġi hawnhekk u juri li s-sentejn li għaddew għalih m'eżistewx u jiġi jgħidilna li se jagħmlilna gwerra għal-liġi tal-VAT?

Mela issa fil-qorti għandna protest, kontro-protest, replika u kontro- replika!

Għaliex issa hemm avukat tajjeb li sar deputy leader ta' l- affarijiet tal-partit - naturalment jagħti l-pariri lill-kap tiegħu, pariri ta' avukat u pariri politiċi - u l-protesti għaddejjin.

X'inhuma dawn il- protesti?

Qegħdin jgħidu: X'għarukaża!

Dan gvern dittatorjali.

Dan il-gvern huwa kontra l-Kostituzzjoni.

Dan il-gvern ma jistmax lill-parlament għaliex se jagħmel it-taxxi mingħajr l-approvazzjoni tal-parlament.

Din hija gidba.

It-taxxi se jagħmilhom il-parlament bil-maġġoranza li għandna u l-liġi tal- VAT tgħaddi mill-parlament.

Dażgur li tgħaddi!

Tgħaddi għaliex aħna għalhekk tlajna.

Aħna lkoll naqblu u m'għandniex dubju fuq dak li rridu nagħmlu.

M'għandniex xi ministru tal-finanzi li meta tiġi biex tersaq il- liġi tal-VAT jirriżenja!

Il-Ministru tal-Finanzi se jippilotaha hu l-liġi tal-VAT; u mhux se jqum xi ħadd minn sħabi, ngħidu aħna l-Onor.

Edwin Vassallo, li ġej mill-qasam tal-kummerċ u jgħid li hu kontra l-liġi tal- VAT.

Aħna naqblu mal-liġi tal-VAT.

Dażgur li se ngħadduha mill-parlament imma ma rridux li niġu hawn u nibdew niddiskutu l-liġi tal-VAT f'Jannar u forsi jgħaddi xahar jew tlieta - għax l-oppożizzjoni għandha dritt titkellem, u aħna nħalluha titkellem - u ma nkunux nafu x'inhi t-taxxa fil-pajjiż.

Aħna se nimxu ma' dik il-liġi - mhux liġi li għamilnieha aħna imma liġi li ilha minn żmien żemżem - li tgħid li l-gvern għandu dritt jipproteġi t-taxxi tiegħu.

Kważi kull sena f'dan il-parlament jiġi ministru u jgħid li qed iżid it-taxxa fuq is- sigaretti jew it-taxxa fuq il-petrol, kif qed nagħmlu issa.

U meta tibda tinġabar dik it-taxxa fuq il-petrol?

Tibda tinġabar l-għada fil-għodu.

Allura dan huwa insult lill-parlament?

Dan huwa fl-interess tal-poplu Malti, l-ewwelnett li jkun jaf, u t-tieni li ma jkunx hemm maniġġi fejn wieħed tibda tgħid: Jiena x'jaqbilli nagħmel fl-ewwel sitt xhur tas-sena d-dieħla, nimxi bis-CET, bis-sisa, jew bil-VAT?

U x'jaqbilli, nitlob ir- refunds?

Aħna rridu ċ-ċertezza.

Dan il-parlament se jiġi mitlub jgħaddi l- liġi tal-VAT u allura aħna qed niddiskutu liġi oħra f'dan il-parlament, biex it-taxxi li se jkun hemm bil-liġi tal-VAT jibdew jinġabru mill-1 ta' Jannar.

Dan huwa xi skandlu?

Jien skantajt kif il-Kap ta' l-Oppożizzjoni mar ma' Dr Joe Brincat u ma' Dr George Vella, jippożaw quddiem il-qorti meta marru jippreżentaw il- protest, u jgħid: Jaqaw il-gvern qed jibża' mill-maġġoranza?

Għandhom maġġoranza ta' ħamsa, qed jibża' jiġi quddiem il-parlament?

X'affarijiet dawn!

Kont qed tibża' mill-parlament int, Dr Sant, sena ilu meta għidt li kont tlift il-maġġoranza.

U kellek raġun tibża' għax spiċċajt tliftha bis- serjeta' l-maġġoranza, fil-parlament u fost il-poplu.

(Onor. Membri: Hear, hear) Dażgur li għandna maġġoranza!

Allura għalfejn dawn il-ħafna protesti bil-qorti u gwerer u kawżi kostituzzjonali?

Jagħmlu kawżi kostituzzjonali kemm iridu u jekk il-Qorti Kostituzzjonali tagħtihom raġun naraw x'nagħmlu biex inneħħu din l-inċertezza.

Imma jien persważ li mhux se tagħtihom raġun.

Pero' din x'politika hi?

X'politika hi din li issa qed theddidna bil-Qorti Kostituzzjonali - għax se nagħmlu liġi li inti neħħejtha meta jmissek irrealizzajt li dik il-liġi li daħħalt minflokha ma ħadmitx - u mbagħad tiġi hawn bl-ardir kollu, wara li l-poplu neħħik minn prim ministru u tefgħek fl-oppożizzjoni, u tgħidilna li issa sejjer quddiem il-Qorti Kostituzzjonali biex aħna ma nagħmlux il-liġijiet li wegħidna li nagħmlu fil-programm elettorali?

(Onor. Membri: Hear, hear) Din hija travestija tad-demokrazija.

Din hija travestija tal-loġika.

Hawn qed nirraġunaw kollox bil-maqlub.

Jien nappella lill-Oppożizzjoni: Ejjew inkunu serji.

Ejjew inkunu serji.

Jekk intom tridu tagħmlu emendi għal-liġi tal-VAT, kif diġa' qalilkom il-Ministru tal-Finanzi, lesti li niddiskutuhom.

Imma issa aċċettaw il-fatt li pprovajtu liġi oħra li għamlet straġi fil-pajjiż.

Aċċettaw li aħna lill-poplu tagħna għidnielu: Aħna tlifna l-elezzjoni ta' l- 1996 fuq hekk, fost affarijiet oħra, imma se nerġgħu ndaħħlu dik il-liġi.

Veru li se ndaħħluha b'emendi għax tgħallimna, imma se nerġgħu ndaħħluha.

U l-poplu rebbaħna, mhux bi ftit, imma b'maġġoranza ta' ħamsa f'dan il- parlament.

Jien naħseb li hemm bżonn li f'dan il-parlament inkunu aktar serji u konsistenti, kif qed jgħid xi ħadd min-naħa tagħna.

Tisma lin- nies jitkellmu ...

Jien u ġej kont qed nisma' t-telefonati tan-nies fuq xi stazzjon tar-radju u tismagħhom jistaqsu: Imma din xi tfisser li l-gvern se jagħmel taxxa mingħajr ma jmur il-parlament?

Din daħka!

Din gidba!

Din ħrafa!

Għamilna t-taxxa fuq il-petrol.

Għamilnieha bla liġi?

It-taxxa fuq il-petrol kulħadd qed iħallasha għax bdiet tmint ijiem ilu.

U t-taxxa fuq il-birra u l-inbid?

Hemm liġi apposta biex tkun tista' tagħmel dan u kulma qed nagħmlu huwa biex inkunu żguri li nkunu nistgħu nużaw dik il-liġi anke għal-liġi tal-VAT.

Naturalment jien ma nistax ngħid li l-Kap ta' l- Oppożizzjoni ma jifhimx x'qed nagħmlu.

Dażgur li jifhem!

Imma mingħalih li jista' jibqa' jgħaddi ż-żmien bin-nies.

Messu tgħallem.

Lin-nies kultant tista' tidħak bihom imma li tidħak bihom il-ħin kollu żgur li le.

Dħakt bihom fl-1996 imma din id-darba ma dħaktx bihom, allavolja domt tgħidilhom li tort ta' Mintoff li inti tlift il-gvern.

Mhux veru!

Ara x'kont qed tgħid int sena ilu, qabel ma Mintoff beda jivvota kontra, qabel ma Mintoff beda jastjeni, qabel ma ħlomna bil-kuntratt tal-marina.

Inti stess meta mort kellimt lin-nisa għidtilhom: Jiena jekk ma jkollix il- maġġoranza fil-parlament m'iniex se niggverna u nibda naħdem għal maġġoranza ikbar.

Inti sena ilu kont taf li m'għandekx maġġoranza.

Kont taf li m'għandekx maġġoranza fuq il-politika żbaljata tiegħek.

Għaddiet sena, tlift l-elezzjoni, ġejt hawn titkellem bi kritika għall-budget u erġajt għidt l-stess affarijiet li fuqhom int tlift!

Jien ma nistax nifhem.

Veru li t-trawma tat-telfa forsi tagħmlek xi ftit dazed, imma issa għaddew tliet xhur.

Għada nagħlqu tliet xhur mill-elezzjoni u wieħed irid joħroġ mit-trawma.

Jien skantajt nisma' lill-ħabib tiegħi lid-Deputy Leader il-ġdid, Dr Joe Brincat, - u nistmah - jagħmel il-paraguni mal- Granmastru Pinto - il-Granmastru Pinto kien fuq Ħal Qormi u issa lill- Ministru Dalli forsi ħasbu granmastru! - u jgħid li l-Ministru tal-Finanzi se jagħmel bħalu, jagħmel it-taxxi bla parlament.

Dawn affarijiet li huma jew tad-daħk jew tal-biki.

Jien ma nafx imma żgur li dawn m'humiex affarijiet serji.

Mr Speaker, jien jiddispjaċini li n-naħa ta' l-oppożizzjoni reġgħet ġiet bl-istess kantaliena fuq il-VAT, li din il-liġi se tgħolli l-ħajja.

Jien ngħid li iktar ma nbiddlu taxxi iktar ikun hemm il-periklu li ma tkunx tista' tikkontrolla l-prezzijiet.

Sfortunatament biddilna s-sistema fl- 1995, biddilnieha fl-1997 u se nerġgħu nbiddluha issa.

Imma issa ma nrewħux fuq l-għoli tal-ħajja.

U hawn jien nassoċja ruħi ma' l-appell li għamlet il-General Workers Union fejn qalet li ħadd m'għandu joqgħod irewwaħ fuq l-għoli tal-prezzijiet.

Huwa ħażin li xi ħadd irewwaħ l-għoli tal-prezzijiet, ħażin kemm jekk dan isir minn politiku u kemm jekk ma jkunx politiku.

Ħażin li ngħidu li by definition il-VAT se tgħolli l-ħajja.

Dan mhux veru anzi f'ċerti affarijiet il-prezz jinżel peress li llum it-taxxa effettiva tas-sisa hija ta' 21%, u allura jekk wieħed jagħmel il-kalkoli jsib li t-taxxa se tonqos.

Mela m'hemmx raġuni għaliex għadhom jogħlew il- prezzijiet.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni semma t-turiżmu u qal kemm mar ħażin it- turiżmu fl-1996.

Veru li fl-1996 kien hemm tnaqqis wara l-peak milħuqa fl- 1994, pero' kien hemm tnaqqis mhux f'Malta biss, għax it-turiżmu fil- Mediterran u kullimkien kien għaddej minn fażi fejn flok jibqa' jispara 'l fuq jibda nieżel 'l isfel.

U kulħadd jaf għaliex ukoll.

Għax f'daqqa waħda ħafna nies li jsiefru skoprew postijiet long distance u bdew imorru l- Amerka u l-Karibew.

Il-gvern ta' Dr Alfred Sant veru li, fost affarijiet oħra, suppost li niżżel it-taxxa fuq it-turiżmu għal 5%, imma din għamilha 5% fuq it-turnover, li allura m'hi 5% xejn - fil-fatt hija almenu 7% jew 8%, għax kulħadd jagħmel il-kalkoli u ma jaqbilx - imma iktar minn 5%.

Barra minnhekk, ma kienx hemm ir-refunds ħlief bid-diskrezzjoni, jiġifieri lil min iridu, lil min jipperswadihom imma mhux bi dritt.

Aħna x'għamilna?

Aħna għidna li lit-turiżmu hemm bżonn li nibqgħu nsostnuh u għalhekk għamilna rata speċjali ta' 5%.

Imma lanqas din m'għoġbitu lill-Kap ta' l-Oppożizzjoni minn kif smajtu jitkellem.

Jien ħsibtu se jgħid: Ara n-Nazzjonalisti segwewna u għamlu t-taxxa kemm kemm aħjar minn tagħna.

Pero' le, anke din ikkritika u semma l-packages.

Issa fuq dan irrid nistqarr li għall-ewwel ma konniex se nagħmlu differenza, imbagħad kellna ħafna protesti minn ċerti għaqdiet li jirrappreżentaw lir- ristoranti li qalulna li dan mhux fair.

Aħna rajna li għandhom raġun u ftehemna li niddiskutu - għax ma ġietx iffissata rata - li fil-package tours ikun hemm ammont for the all inclusive.

Jiġifieri fuq all inclusive packages ikun hemm rata maqsuma skond l-ammont li jkun sar bi ftehim.

Mr Speaker, nixtieq li f'dan il-Parlament xi darba verament nibdew nittrattaw lilna nfusna u lill-poplu tagħna b'iktar onesta' politika wkoll.

Nagħmlu l- argumenti, imma mhux nagħmlu argumenti li aħna nkunu nafu li m'humiex vera.

Irridu nirrispettaw lill-poplu tagħna u nawgura li xi darba nkunu nistgħu naslu iktar viċin dan li qed ngħid.

Naħseb li bidla kbira li ġrat hija fl-opinjoni pubblika.

Dawn is- sentejn li ħafna drabi ngħidu li nħlew u li tefgħu lill-pajjiż lura, naħseb li xi effett tajjeb kellhom ukoll.

Naħseb li dawn is-sentejn servew biex kulħadd jifhem li t-taxxa trid titħaddem tajjeb, trid titħallas u trid tinġabar .

Jien diġa' semmejt l-esperjenza personali tiegħi f'laqgħat ma' negozjanti li rrealizzaw li s-sistema tal-VAT wara kollox hija aħjar mis- sistema tas-sisa u naturalment qed jirrealizzaw li din hija taxxa li trid titħallas.

U l-konsumaturi ....

Għax it-taxxi huma qed iħallsuhom.

Bis- sistemi li ddaħħal finalment dejjem il-piż tat-taxxi jmur fuq il- konsumatur.

Il-piż tas-sisa kien akbar u żgur li n-negozjant kien qiegħed jgħaddih lill-konsumatur, pero' kien jgħaddihulu b'mod li l- konsumatur ma kienx jinduna u b'mod li, għax ikun ħallsu u m'għandux refunds fuqu, irid jagħmel profitt fuqu wkoll.

Dik kienet id-differenza.

Pero' l-konsumaturi jridu jidraw li huwa fl-interess tagħhom u ta' kulħadd li, per eżempju, ir-riċevuti jingħataw.

Jien naħseb li llum kulħadd qed jirrealizza li s-sistema l-ġdida tal-VAT li sejrin indaħħlu trid tkun sistema tajba u effiċjenti u huwa obbligu ta' kulħadd li nagħtu s-sehem tagħna biex it-taxxa titħaddem tajjeb.

Hawnhekk ukoll ma nistax ma nsemmix il-fatt li l-Kap ta' l-Oppożizzjoni qal li dan il-budget ta' John Dalli faqa' l-bżieżaq tal-Prim Ministru.

Jien sinċerament ma fhimtx liema bżieżaq infaqgħuli.

Pero' huwa veru li kien hemm bżieżaq li spiċċaw u nfaqgħu.

Per eżempju, il-bużżieqa tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni u l-kor tal-kandidati tiegħu li lejliet l-elezzjoni kienu jgħidu: Ara tivvotaw lin-Nazzjonalisti għax it-taxxa tal-VAT se tkun ta' 25%!

(Interruzzjonijiet) Anzi 26%, għax imbagħad għollewha għal 26%!

Mhux veru.

Issa għandna liġi ppreparata nafu li mhux se tkun hekk.

U huma ma jistgħux iżiduha għax bis-sistema tagħna ma jistgħux jagħmlu emenda biex iżidu t-taxxa.

Dik bużżieqa!

Dik bużżieqa li biha mingħalihom ipprovaw iwerwru lin-nies.

Pero' n-nies ma baqgħux jitwerwru, in-nies indunaw, u naf li l-iktar nies li ndunaw huma n-nies li kienu mdorrijin jivvotaw lill-Partit Laburista.

Hawnhekk, Sur President, nixtieq ngħid u tiġi recorded li l-ikbar swings favur il-Partit Nazzjonalista fl-aħħar elezzjoni kienu fit-tieni, fit-tielet, fir-raba', fil-ħames u fis-sitt distrett.

(Onor. Membri: Hear, hear) Hemmhekk kellna swing ta' 4.5%!

Dawn m'humiex kumbinazzjonijiet.

Ir-riżultat elettorali m'huwiex xi kumbinazzjoni jew xi freak result imma huwa riżultat ta' ħsieb, riżultat ta' deċiżjonijiet maturati, riżultat ta' deċiżjoni ta' l-elettorat tagħna li għamel il-paraguni friski bejn sentejn ta' Gvern Laburista mmexxi minn Dr Alfred Sant u l-gvern ta' qabel, bid-difetti tiegħu, immexxi minni, u ddeċieda f'idejn min se jafda l-ġejjieni.

Jiena ma nistax ma nirringrazzjax lill-poplu talli reġa' ta l-fiduċja lill-partit tiegħi, lili u lil min qiegħed hawn biex nerġgħu nservuh.

Mr Speaker, diġa' għidt li l-Kap ta' l-Oppożizzjoni reġa' qal li l-VAT se titfa' lura l-manifattura lokali u se jkun hemm fabbriki jew negozji li jagħlqu jew ikeċċu lin-nies.

Din hija l-istess storja ta' sentejn ilu.

Il- verita' l-poplu llum jafha.

F'inqas minn sentejn ta' Dr Alfred Sant bħala prim ministru smajna l-enfasi kbira tiegħu fuq kemm hemm bżonn li l- ekonomija n-negozju jiġu ristrutturati.

Il-verita' hija li l-ebda pajjiż - lanqas aħna fiċ-ċokon tagħna - m'għandu aktar il-lussu li jgħid: Aħna ngħixu għalina; nagħmlu l-levies, nagħmlu t-tariffi, ngħollu d-dazji biex ħadd ma jikkompeti magħna.

Fid-dinja tal-lum kulħadd jikkompeti ma' kulħadd.

Aħna mhux biss nikkompetu ma' l-Isqallin u mat-Tuneżini imma nikkompetu mal-kumplament tad-dinja, u rridu nsibu dawk in-niċeċ fejn jista' jkollna vantaġġ, xi ħaġa li tgħinna.

Jiena nħobb insemmi l-programmi li bdejna biex daħħalna l-informatika f'pajjiżna, ir-rivoluzzjoni ta' l-informatika li għaddejjin minnha u wkoll kif pajjiżna beda jieħu l-vantaġġi.

L-istudenti tagħna - mhux biss dawk universitarji - li qed ikollhom il-preparazzjoni meħtieġa f'din id-dinja ġdida ta' l-informatika, qegħdin jaraw l-opportunitajiet ta' xogħol f'pajjiżna jikbru, u qegħdin jikbru għaliex għandna nies kompetenti, effiċjenti u li kapaċi jagħtu f'dan il-qasam, tant li jistgħu jikkompetu mhux biss ma' xi pajjiż viċin tagħna imma mad-dinja.

Fil-fatt diġa' għandna kumpanniji li qed jagħmlu xogħol f'dak li jgħidulu back office work, fost affarijiet oħra, u dan m'humiex qed jagħmluh għal hawn Malta imma qed jagħmluh għal kumpanniji mxerrdin mad-dinja.

Mr Speaker, aħna m'għandniex għalfejn naqtgħu qalbna.

Aħna persważi li ma nibżgħux mill-kompetizzjoni u Dr Sant imissu tgħallem li m'għandux jibqa' jbeżża' lin-nies u jgħidilhom li m'humiex kapaċi jikkompetu.

Lin- nies trid tgħidilhom li huma kapaċi jikkompetu u hemm bżonn li jifhmu li jridu jikkompetu.

Jiena persważ li llum anke din il-biża', din il-bużżieqa l-oħra, ħadd m'hu qed jemminha.

U hawnhekk nixtieq nagħmel appell qawwi lill-oppożizzjoni.

Aħna qegħdin nagħmlu taxxa li hija kruċjali għall-futur tal-pajjiż.

Jekk irridu li l-finanzi tal-gvern jitjiebu, jeħtieġ li nagħmlu xi ħaġa li tkun permanenti.

Kif diġa' għidt lil Dr Alfred Sant meta kien Prim Ministru, jien kont għidtlu li l-oppożizzjoni kienet lesta biex tgħin ħalli jkollna liġi dwar taxxa fuq il-konsum li tkun aċċettata.

Issa erġajna qegħdin f'din il-pożizzjoni u jien nistenna li l-Partit Laburista - u qed ngħid "il-partit" apposta biex ma ngħidx "il-kap tal- partit" - jkollu saqajh fl-art u jgħid: Hemm bżonn li f'dan il-pajjiż naslu għal qbil fuq is-sistema tat-taxxa.

Hekk għamlu pajjiżi oħra.

Għaliex għandna nibqgħu aħna b'dawn il-piki?

Il-piki llum huma tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni li wara dak li ġara f'dawn is-sentejn ma jridx jifhem u ma jrid ibiddel xejn mill-pożizzjoni tiegħu.

Dan mhux fl-interess ta' pajjiżna.

Mhux fl-interess tal-Partit Laburista.

Mhux fl-interess lanqas tad-demokrazija f'pajjiżna għax aħna erġajna qegħdin fil-gvern imma mhux se nibqgħu fil-gvern għall-eternita'.

Darba oħra, jew id-darba li ġejja, jew ta' warajha, il-Partit Laburista jerġa' jkun fil-gvern.

Allura mbagħad x'jagħmel?

Jerġa' jbiddel it-taxxa?

Mela għaliex issa ma napprofittawx ruħna fl-interess nazzjonali u ngħidu: Iva, issa huwa l-mument.

Mr Speaker, s'issa trattajt - ma nafx kontx ċar biżżejjed - il-punti li rebbħu l-elezzjoni lill-Partit Laburista fl-1996, jiġifieri l-Unjoni Ewropea, is-sistema tat-taxxi u politika soċjali aħjar minn tal-gvern ta' qabel.

Issa jekk inħarsu lejn il-budget tal-lum x'differenzi naraw fuq il- politika soċjali?

Irrid infakkar fil-kritika qawwija li aħna għamilna bħal dan iż-żmien sena għall-budget li ressaq il-prim ministru ta' dakinhar, jew il-ministru tal-finanzi tiegħu.

Niftakru fit-taxxa ta' 50c għal kull riċetta tal-mediċina.

Kemm ikkritikajnieha!

Biddluha, ma baqgħetx fuq kull riċetta.

Ma nafx x'għamlu imma żgur li kienet taxxa li ma tagħmilx sens.

Qed nara lil Dr Michael Farrugia jagħmilli sinjal b'idejh.

Iva, dik kienet taxxa li ma tagħmilx sens.

Kont għidtilna li daħħaltha biex jonqsu l-mediċini li jittieħdu b'xejn.

Inti taf għax kont ministru - jew insejt ukoll? - li minflok ma naqsu, il-mediċini li jittieħdu b'xejn żdiedu!

Għamiltu taxxa ta' 50c fuq ir-riċetti u taxxa ta' Lm1 għal kull ċertifikat tal-mard.

Iva allura l-gvern ried ineħħi d-deficit proprju b'taxxa fuq il-mard?

Dawn huma miżuri li neħħejniehom.

Mr Speaker, nixtieq li l-affarijiet jittieħdu bis-serjeta'.

(Onor. Membri: Hear, hear) Jien inħobb nikkummenta u qed nara lill-Onor.

Joseph Cuschieri, li huwa ġdid f'dan il-Parlament, jitbissem, donnu jrid jgħid li jien qed ngħid il-ħmerijiet.

Jien ngħidlu: Sur Cuschieri, jgħid il-ħmerijiet min ma jirrealizzax li dawn kienu taxxi anti-soċjali.

(Interruzzjonijiet) Dan hu l-isem proprju tagħhom, u aħna, kif wegħedna, dawn neħħejniehom.

(Interruzzjonijiet)

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni jirredikola wkokk il-miżuri ta' dan il-budget fuq in-nollijiet ta' Għawdex.

Iva, dik kienet il-wegħda tagħna.

Aħna dejjem konna ngħidu żewġ affarijiet fuq Għawdex.

L-ewwelnett dejjem ngħidu li l-Għawdxin m'għandhomx jiġu żvantaġjati għaliex joqogħdu fi gżira oħra u għalhekk raħħasnielhom in-nollijiet.

Iva, dik hija miżura direttament favur il-persuni li joqogħdu Għawdex.

(Onor. Membri: Hear, hear) It- tieni ħaġa li ngħidu - u l-Kap ta' l-Oppożizzjoni pprova jirredikolaha - hija li rridu li l-ekonomija ta' Għawdex nistimulawha, u l-pariri li kellna aħna - u mhux aħna biss, għax hemm rapporti li jgħidu dan - huma li hemm bżonn li ssir differenza fin-nollijiet ta' Għawdex skond il-ħinijiet u skond iż-żmien tas-sena.

Fil-fatt il-parir hu li jkun hemm nollijiet irħas għall-perijodu minn Novembru sa Marzu - ma nafx hux sa Marzu jew sa Frar - u għall-ħinijiet ta' filgħaxija.

Għaliex?

Għaliex ħafna minn dawk li jaqsmu lejn Għawdex huma day trippers u jiġu lura fil-5.00 p.m. Dawn iħallu xi vantaġġ imma mhux biżżejjed.

Allura l-parir li kien hemm - u aħna aċċettajnieh - kien li nagħmlu noll irħas għal min jiġi lura minn Għawdex wara t-8.00 p.m. għaż-żmien bejn Novembru u Marzu; titlaq x'ħin trid u tħallas meta tiġi lura.

Din hija miżura li tirredikolaha?

Anzi, din hija miżura skond il-pariri.

Issa naraw l-effett tagħha, jekk ma jkunx effett tajjeb biżżejjed nerġgħu nirrevedu n-nollijiet biex niżguraw li n-negozju u l-ekonomija f'Għawdex jerġgħu jirriprendu.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Mr Speaker, għamilna affarijiet oħra f'dan il-budget, barra li neħħejna t- taxxi ta' 50c u tal-Lm1 u t-taxxa fuq l-Għawdxin.

Kien hemm t-taxxa fuq il-pitrolju.

Hawnhekk ukoll jien skantajt u skandalizzajt ruħi meta l- Ministru Josef Bonnici ġie fil-kabinett u wriena l-parir li kellu l-gvern ta' Dr Alfred Sant, fejn qalulu li l-light heating oil huwa wieħed mill- agħar żjut li tista' tuża inkwantu għall-ambjent u inkwantu għas-saħħa.

Dan hu rapport tekniku li jien ma nifhmux bil-ħafna kimika li tissemma fih, imma żgur li jgħid li l-agħar forma ta' dħaħen huma dawk li joħorġu minn żjut meta taħraqhom u jikkorrodu l-apparat, jikkorrodu l-bini u jagħmlu ħażin lis-saħħa.

U l-gvern ta' Dr Sant ġie jiftaħar hawn is-sena l-oħra li għolla s-sisa fuq il-pitrolju għal 17c biex jaqta' l-pitrolju u floku jdaħħal il-light heating oil.

Aħna għidna li din mhix serjeta' u f'dan il- budget qed nagħmlu s-serjeta'.

Għalhekk it-taxxa fuq il-pitrolju minn 17c niżżilnieha għal 12c5, miżura li biha se jgawdu l-anzjani.

Tgħiduli: Mhux ħafna!

Imma għad hemm anzjani li jużaw il-pitrolju.

Barra minn hekk se ngħinu biex naqtgħu dik il-ħsara li kienet qed issir lill-ambjent u lis- saħħa tal-bnedmin bl-użu tal-light heating oil.

Pero' meta niġu għall- kuxjenza soċjali naturalment l-aqwa miżura hija l-kwestjoni tad-dawl u ta' l-ilma.

Hija xi ħaġa li ma titwemminx kif is-sena l-oħra bħal dan iż-żmien, fil-5 ta' Novembru, kien ġie l-ministru tal-finanzi jħabbar ir-rati l-ġodda tad- dawl u l-ilma u jħabbar it-taxxa l-ġdida ta' Lm24 għall-meter ta' l-ilma u Lm24 taxxa ġdida għad-drenaġġ u ppretenda li l-parlament jaqbel magħhom.

Nistgħu ngħidu li kellu rivoluzzjoni fil-partit tiegħu stess pero' l-ikbar rivoluzzjoni li ġrat kienet fl-opinjoni pubblika.

In-nies bdew jgħidu: Dan xi gvern hu!

Dan veru gvern bla kuxjenza soċjali!

U iktar ma beda jgħaddi ż-żmien u x-xhur iktar kulħadd beda jifhem kemm dawn ma kienu għamlu ebda eżami ta' kif se jintlaqtu n-nies.

Dawn kellhom il-calculator - u aħna ħriġna bl-espressjoni "budget tal-calculator" - raw li jridu jiġbru daqstant miljuni mill-ilma u d-dawl u għollew it-tariffi b'daqshekk.

Lill-gvern bdejna ngħidulu: Imma taf x'qed tagħmel!

Hemmhekk allura beda jwaħħal fil-computer u beda jwaħħal fil-ħaddiema li joħorġulu l-kontijiet żbaljati.

I

mbagħad qal li se jraħħas il-kontijiet tad-dawl għax il-prezz taż-żejt kien nieżel.

Allura aħna staqsejnieh: Meta jogħla l-prezz se terġa' tgħolli t-tariffi?

Pero' ġiet l-elezzjoni u ma raħħashomx il-prezzijiet.

Imma allura il-Kap ta' l-Oppożizzjoni m'għandux jiġi hawn u jifraħ lill- gvern talli rreveda dawk l-ereżijiet li għamel hu meta kien fil-gvern!

(Onor. Membri: Hear, hear) M'għandux jiġi hawn il-Kap ta' l-Oppożizzjoni u jgħid: Iva, it-tariffi li ħabbar dan il-gvern m'humiex anti-soċjali, huma tariffi, li għall-kuntrarju jagħtu kas tal-bnedmin, tal-familji u tan- negozji wkoll!

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni għamel riferenza qasira ħafna għat-tariffi l-ġodda pero' l-Kamra diġa` kellha okkażjoni tara x'inhuma t- tariffi l-ġodda għax tqiegħdu fuq il-Mejda tal-Kamra.

U t-tariffi l-ġodda naturalment trid tipparagunahom mat-tariffi li kien għamel is-sena l-oħra l- gvern li spiċċa.

Jien m'iniex se noqgħod nidħol fid-dettalji imma biex nagħti idea nagħmlu paragun tal-kontijiet kif għandhom joħorġu issa bit-tariffi l-ġodda u kif kellhom joħorġu bit-tariffi li saru fil-budget tas-sena l-oħra għal persuna waħda b'konsum medju ta' dawl u ilma.

Bil-kontijiet ta' Alfred Sant il- kont kien ikun ta' Lm48, bit-tariffi l-ġodda l-kont huwa ta' Lm29, kważi Lm20 inqas.

(Onor. Membri: Hear, hear) Għall-konsum normali ta' familja bi tnejn min-nies, il-kontijiet ta' Alfred Sant kienu ta' Lm52, waqt li bit-tariffa l-ġdida dawn se jkunu ta' Lm30, differenza ta' Lm22.

(Onor. Membri: Hear, hear) Għal familja bi tliet persuni l-kontijiet ta' Alfred Sant kienu se jammontaw għal Lm62; bit-tariffi l-ġodda dawn se jkunu ta' Lm38.

Għal familja ta' erba' persuni, minflok kont ta' Lm69 se tibda tirċievi kont ta' Lm43.

Familja ta' ħames persuni flok Lm84 se tħallas Lm48.

(Onor. Membri: Hear, hear) Allura wieħed malajr jifhem li dan il- gvern żamm kelmtu.

Anke jien personalment żammejt kelmti u hija diżonesta' li tibqa' tisma' ...

Fuq ir-radjijiet paċenzja imma li jiġi hawn il-Kap ta' l-Oppożizzjoni u jgħidilna li qara rapport f'"The Times", li jgħid li jien fit-28 ta' Ġunju tas-sena l-oħra għedt li l-kontijiet tad-dawl u ta' l-ilma se jiġu kif kienu qabel ma għolliehom hu, u jirripetiha hawn allavolja jaf li hi gidba ....

Jien għall-benefiċċju tiegħu - għalkemm persważ li semagħha l-vuċi tiegħi stess fuq ir-radju għax fuq ir-radju, u fuq it-television ġabu l-kliem preċiż li għidt - se nerġa' ngħid x'għidt dakinhar:

"Il-minimu ta' konsum neċessarju rridu ngħidu: Iva, il-gvern se jibqa' jgħinu; u aħna konna għidna 90%.

Dik kienet ir-rata ta' sussidju li ffissajna.

Naturalment il-gvern minn żmien għal żmien - il-Water Services Corporation - jista' jaġġusta.

Jista' jgħid: Issa flok 90% se nagħti skont ta' 85%.''.

U mbagħad komplejt nispjega li aħna se nraħħsuhom.

Se nraħħsuhom fuq il- prinċpipju li diġa' konna mxejna fuqu.

U hekk għamilna.

Fejn Dr Alfred Sant qal li metru kubu ilma jiswa Lm1.10, aħna se nagħtuhom sussidju ta' 85%.

(Onor. Membri: Hear, hear) Din hi l-verita'.

Possibbli li d- diżonesta' politika għandha tasal tant li jiġi hawn Dr Alfred Sant jerġa' jirripetiha jumejn ilu!

Ma jafx li sieħbu, l-Onor.

Leo Brincat, fl-1 ta' Awissu ta' l-1998 kiteb f'gazzetta u qal preċiż li jien qatt ma wegħedt li se nraħħsu l-kontijiet kif kienu qabel!

Ma jafx li sieħbu, l-Onor.

Leo Brincat, fl-10 ta' Awissu f'''l-orizzont'' kiteb li jien qatt ma wegħedt li se nerġgħu npoġġu t-tariffi kif kienu.

Dakinhar qal: Oqogħdu attenti, għaliex Eddie Fenech Adami mhux qed iwiegħed li jalgħmilhom kif kienu t- tariffi!

Dik hi l-verita' ta' sieħbek, l-Onor.

Leo Brincat.

Imma int tiġi hawn u nhar il-Erbgħa terġa' tirrepeti gidba.

Din hija diżonesta' politika li m'għandhiex tkun aċċettabbli bejnietna.

Qal li jien bagħbast it-tape, imbagħad semmgħuh id-diskors u ma kellux il-kuraġġ li jgħid illi mhux veru.

Dawn huma affarijiet li ma jitwemmnux.

Mr Speaker, qed inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja ta' artiklu li deher fil-ħarġa ta' "l-orizzont" tat-Tnejn, 10 ta' Awissu 1998 u kopja ta' artiklu li deher fil-ħarġa ta' "The Malta Independent" tas-Sibt, 1 ta' Awissu 1998.

Issa, jekk irid, jaqrahom u jkollu l-kuraġġ li jiġi hawn, jitlob skuża u jgħid li jiddispjaċih li baqa' jgħid affarijiet li m'humiex veru.

Naħseb illi min isegwi - mhux min qed isegwi lilna biss imma min segwa x'intqal f'dawn l-aħħar ġimgħat - malajr jifhem li Dr Alfred Sant għadu ma ħariġtx mit-trawma ta' l-elezzjoni u għadu daqsxejn, kif qed jgħid xi ħadd, sotto shock.

L-Onor.

Evarist Bartolo qed jgħid li dalwaqt jibda d-diskors fuq il-budget.

Possibbli l-Onor.

Bartolo ma jifhimx li dan huwa d-diskors fuq il-budget reali u li min ma tkellimx u ma kienx kapaċi jikkritika l-budget huwiex proprju sieħbu u l-kap tiegħu, Dr. Alfred Sant, li f'dan il-parlament smajna li hu huwa ħafna viċin tiegħu u jaf ħafna kif jaħsibha!

Niġi issa għal xi miżuri li tħabbru fil-budget.

Ħalli nibda mill-ftehim kollettiv għall-impjegati tal-gvern.

Dr Sant għoġbu jikkritika u qal: X'jiġifieri se jingħataw żidiet ta' ¥87 f'cash payment għall-1996, l-1997 u l-1998 u cash payment ta' ¥156 għas-sentejn li ġejjin?

Skużi, l-Onor.

Membru ma jafx li hu kien prim ministru!

Ma jafx li għamel proposti!

Jekk irid nista' nġiblu mill-files tiegħu stess il-proposti li kien qed jagħmel hu u li ma kienx kapaċi jasal għal ftehim dwarhom mal-unions.

Jiena nieħu pjaċir u nirringrazzjahom lill- unions għaliex wasalna għal ftehim kollettiv ġdid li jkopri t-tliet snin mill-1996.

Irrid ngħid li l-unions aċċettaw li għas-sentejn li ġejjin, minħabba s-sitwazzjoni finanzjarja tal-pajjiż, ikollhom cash payments.

Pero' il-gvern persważ li sentejn oħra l-ekonomija tkun bdiet iddur u nkunu kapaċi nagħmlu collective agreement ieħor jew nimplimentaw dik il-parti tal-collective agreement ta' issa li tgħid li fis-sena 2001 ikun hemm skala ġdida ta' salarji biex nerġgħu nwaqqfu l-iskali ta' salarji kif kienu meta ftehemna fl-1991, naturalment b'żieda fl-iskala t'isfel nett u żidiet korrispondenti fl-iskali l-oħra.

Sur President, ippermettili npoġġi issa fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja tal-ftehim kollettiv għall-impjegati tas-servizz pubbliku b'riferenza għas-snin 1996-2001, datat Diċembru 1998;

(Interruzzjonijiet) Ma jidhirlix li s'issa dan huwa pubbliku.

Irrid ngħid li dan mhux biss huwa ftehim li jitkellem fuq il-cash payments u ż-żidiet li jridu jingħataw fis-salarji fis-sena 2001 imma fih ħafna affarijiet oħra.

Hemm l-impenn ta' kulħadd li nimxu fuq ċerti prinċipji, il-prinċipji li s-sistema għad-delivery ta' servizzi fid- dipartimenti tal-gvern titjieb u li l-effiċjenza trid tiżdied kullimkien.

Qegħdin niftiehmu li jkun hemm din il-koperazzjoni bejn il-unions u l- gvern biex il-mod kif jaħdem is-settur pubbliku jitjieb.

Huwa importanti ħafna li meta nitkellmu fuq ftehim kollettiv ġdid ma nitkellmux biss fuq il- parti tas-salarji.

Huwa veru li l-kondizzjonijiet tal-ħaddiema se jitjiebu pero' hemm ukoll il-korrispettiv min-naħa ta' l-unions li jaraw li s- sistemi tal-gvern jitjiebu u li l-gvern isir aktar effiċjenti.

Huwa l- pjaċir tiegħi li ngħid, kif diġa' huwa magħruf fil-pubbliku, li dan l- agreement ġie inizjalat u se jiġi ffirmat formalment, wara l-approvazzjoni mill-membri ta' l-unions interessati, aktar tard dan ix-xahar.

Mr Speaker, jiena ma nemminx lil dawk li jgħidu li hemm soluzzjoni bażika għall-problema tal-finanzi tal-gvern.

Nisimgħu ħafna fuq kemm hemm bżonn downsizing tal-public sector.

Meta l-Onor.

Alfred Sant kien prim ministru kienu ngħatawlu pariri li almenu 5,000 ruħ fis-settur pubbliku huma żejda u jrid jara kif jagħmel u jeħles minnhom.

Donnu li s-soluzzjoni maġika hija li naqbdu numru ta' nies minn mal-gvern u jew ngħidu li sparixxew jew marru ma nafx fejn, biex b'hekk il-problemi finanzjarji jispiċċaw!

Dan m'huwiex veru.

Jiena naqbel li għandna naraw li l-effiċjenza tiżdied u naqbel li naraw li l-ħaddiema kollha tal-gvern jaħdmu bis-serjeta'.

Naqbel li għandu jkun hemm dixxiplina u naqbel li għandu jkun hemm responsabilizzazzjoni, imma din it-teorija li s-soluzzjoni għall-problemi finanzjarji tal-gvern hija li l-ħaddiema tal-gvern iridu jonqsu b'xi mod drastiku assolutament ma naqbilx magħha.

Mr Speaker, huwa importanti ħafna li dan li hemm f'dan il-collective agreement jitwettaq.

Irridu naraw li kulħadd fis-settur pubbliku jħoss ir- responsabbilta' li l-gvern isir aktar effiċjenti.

Nista' ngħid li diġa' ħadt ħsieb li fil-bidu tas-sena d-dieħla jsiru laqgħat mal-kapijiet kollha tad-dipartimenti biex flimkien naraw kif effettivament id-delivery tas- servizzi tal-gvern tista' titjieb u ssir aktar effiċjenti, naturalment b'inqas nies.

Jiena ngħid li dan il-collective agreement huwa landmark ieħor fir-relazzjonijiet bejn il-gvern, il-ħaddiema tiegħu u l-unions li jirrapreżentawhom.

Jien nieħu dan l-atteġġjament bħala prova konkreta ta' kemm il-politika tal-kunsens bejn il-partijiet soċjali qed tiġi attwata u ċert li se tagħti l-frott.

Nixtieq insemmi issa l-proġetti msemmijin fid-diskors tal-budget u naturalment ir-riferenza li għamel għalihom il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

L- Onor. Alfred Sant is-sena l-oħra kien induna li l-pajjiż staġna, li l- ekonomija m'hijiex miexja u malajr malajr fl-ewwel sitt xhur tas-sena beda jħabbrilna proġetti kbar, il-proġett tal-millennju, il-proġett tat-teatru, il-proġett tal-marina u proġetti oħra.

U kollox kellu jiġi malajr.

Niftakru diskorsi fejn intqal li kollha se jgħaddu mill-parlament, jekk niftakar tajjeb, qabel is-sajf.

Imma nafu x'ġara.

Dan il-gvern se jkompli bil-proġetti li huma ta' siwi għal pajjiżna.

Aħna m'għandniex il-paniku li kellu Dr. Alfred Sant sena ilu.

Aħna nafu x'qed nagħmlu u qegħdin naraw li l-proġetti jsiru bis-serjeta' biex nieħdu l-aħjar frott minnhom.

Kif qal kemm-il darba l-Ministru Francis Zammit Dimech, il-proġett tal- Kottonera miexi, fis-sens li d-diskussjonijiet mal-consortia interessati mexjin, u nittamaw li nikkonkludu malajr.

Pero' m'għandniex għaġġla biex nikkonkludu għaliex qegħdin f'paniku.

Aħna rridu nagħmlu l-affarijiet bis- serjeta'.

L-istess ngħid għall-proġett ta' Manoel Island u hawnhekk irrid ngħid li dan il-proġett kien ilu mibdi anke minn żmien il-gvern tiegħi imma m'hu veru xejn li fis-sentejn li għaddew kienu waslu biex jikkonkludu.

Aħna kellna nerġgħu nibdew id-diskussjonijiet.

Issa dawn id- diskussjonijiet mexjin u se naslu.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni semmielna l-proġett tal-Forti Sant'Anġlu.

Nafu xi problemi kienu nqalgħu, il-kwestjonijiet ta' sovranita' u mhux sovranita' u Vatikan żgħir f'Malta u dawk il-ħmerijiet kollha li kienu ntqalu.

Għandi l-pjaċir inħabbar li proprju llum kkonkludejna ftehim ġdid ma' l-Ordni dwar il-Forti Sant'Anġlu.

Dan il-ftehim se jiġi formalment iffirmat għada filgħodu u 'l quddiem niġu quddiem il-parlament biex issir ir-ratifika formali tiegħu, kif jitolbu l-liġijiet ta' pajjiżna.

Jiena naħseb li l-oppożizzjoni bħalna tieħu pjaċir li dan l-agreement irnexxielna nikkonkluduh u 'l quddiem turi l-appoġġ tagħha għall-ftehim li sar.

Sur President, inpoġġi issa kopja ta' dan il-ftehim fuq il-Mejda tal- Kamra:

ftehim bejn il-Gvern ta' Malta u l-Government of the Sovereign Military Hospitaller Order of St John of Jerusalem, of Rhodes and of Malta dwar il-Forti Sant Anglu;

Niġi għal proġett ieħor li żgur li Dr Sant ma jistax jgħid li huwa proġett tiegħu.

Qed nirriferi hawnhekk għall-proġett ta' l-isptar il-ġdid.

F'dawn it-tliet xhur li dan il-gvern ilu li ħa l-poter f'idejħ żammejna ruħna okkupati ħafna għax rajna x'inhuma l-problemi ewlenin tal-pajjiż u pprovajna nittrattawhom.

Diġa' semmejt il-problema tad-dawl u l-ilma, it- taxxi li aħna neħħejna, it-taxxa l-ġdida tal-VAT li se nerġgħu ndaħħlu u l- proġetti; dawn kollha tajniehom ċerta attenzjoni.

Fost il-proġetti li tajniehom attenzjoni partikolari hemm il-proġett ta' l-isptar, proġett li daħal fi kriżi mill-aktar profonda tul is-sentejn li għaddew.

Sentejn ilu kien hemm proġett li kulħadd kien jaf x'inhu - veru li kien hemm min ma jaqbilx miegħu, imma almenu kien hemm iċ-ċertezza u d-direzzjoni ta' x'konna qegħdin nagħmlu - imma issa meta ppouvajna nifhmu x'iddeċieda u x'għamel dan il-gvern li għadu kif spiċċa sibna li l-proġett huwa kobba mħabbla, proġett miexi mingħajr direzzjoni, b'ħela ta' flus enormi u b'mod li l-kuntratturi li kien hemm inżammu mill-gvern, tant li għandhom claims enormi skond il-kuntratt.

Ma nafx humiex ġustifikati jew le imma hemm claims li jlaħħqu iktar minn Lm6 miljun.

Sibna kuntratt li ngħata bil-prezz ta' Lm4 miljun biex isiru linji ġodda u meta pprovajna nifhmu x'qiegħed isir sibna li ħlief taħwid ma kienx hemm.

Pero' kellna nimxu u nimxu malajr.

Id-deċiżjoni li ħadna kienet li, skond il-kuntratt stess, inwaqqfu l-kuntratt li kien hemm għal disinji ġodda bil- prezz ta' Lm4 miljun.

Dan mhux qed nagħmluh b'xi rifless fuq il-kumpannija li kienet ħadet il-kuntratt imma dehrilna li waqt li qegħdin nagħmlu review tas-sitwazzjoni ma kienx utli li l-gvern ikompli b'dak il-kuntratt.

Kif jaf kulħadd, għax din hija xi ħaġa pubblika, aħna waqqafna dak il- kuntratt tad-disinn.

Għamilna diversi diskussjonijiet interni - u meta ngħid interni rrid ngħid li waqqaft kumitat tal-kabinett biex jittratta l- materja flimkien mal-ministeru tas-saħħa - u dehrilna li għandna nieħdu xi sens ta' direzzjoni dwar fejn se naslu.

Id-deċiżjoni li l-isptar il-ġdid ikun an acute general hospital mhux se tinbidel.

Jiġifieri li l-isptar il-ġdid se jkun sptar akut ġenerali hija deċiżjoni li se nkomplu mexjin fuqha.

Aħna rridu li l-isptar ma jkunx sempliċement it-traspożizzjoni ta' l-isptar li għandna, li huwa sptar tajjeb, sptar effiċjenti u mmexxi minn professjonisti mhux biss ta' fama imma anke ta' kapaċita' kbira.

Imma issa qed nibnu sptar ġdid u dan qed nagħmluh għax jidhrilna li hemm ħafna affarijiet - mil-lat partikolari ta' management ta' sptar - li jridu jinbidlu mill-qiegħ.

Aħna rridu li l- isptar il-ġdid ikun sptar li jservi l-bżonnijiet tal-poplu Malti għas-snin li ġejjin, billi niżguraw li s-sistemi li jidħlu fl-isptar il-ġdid ma jkunux fotokopja ta' dak li għandna sal-lum imma jkunu sistemi aġġornati, sistemi moderni, sistemi li jagħtu l-aħjar servizz lill-poplu tagħna.

Għalhekk irridu li l-isptar eventwalment ikollu sistemi ta' management li jkunu realment attinenti għaż-żmenijiet tal-lum.

Mr Speaker, meta qed ngħidu li se jkollna dan l-isptar ġenerali ġdid irridu naraw li jkollna pjan ta' kif se ssir il-migration, jiġifieri il- bidla, mill-isptar jew sptarijiet li għandna llum għall-isptar il-ġdid.

Jidher li migration plan għadu ma jeżistix u jkolli ngħid li ftit sar ħsieb fuqu.

Għalhekk fid-direzzjoni l-ġdida li qegħdin nieħdu qed ngħidu: Iva, se jkollna sptar ġenerali ġdid, se jkollna sptar immexxi b'metodi kemm jista' jkun aġġornati u se jkollna pjan ta' kif se ssir il-migration fuq perjodu ta' żmien.

Għax sptar ma' ġġorrux minn post għall-ieħor f'xahar jew f'xahrejn, imma jrid ikun hemm żmien raġonevoli, li probabbilment ikun ilaħħaq anke snin, li fih inġorru minn sptar għall-ieħor.

Huwa importanti ħafna li l-isptar jitlesta fl-iqsar żmien possibbli, b'mod li jiġu riżolti l-problemi pendenti kollha u jsir magħruf kemm se tkun in-nefqa kapitali.

Smajna ħafna ċifri ta' kemm se jiġi jqum l-isptar.

Nafu li l- kuntratt kemm kellu jqum skond il-kuntratt oriġinali pero' f'dawn l-aħħar sentejn bdejna nisimgħu ċifri fenomenali ta' kemm se jiġi jqum dan l- isptar.

Aħna qbadna u ttrattajna l-problema u qed ngħidu li fl-iqsar żmien possibbli dan l-isptar irid jitlesta u jispiċċaw il-problemi kollha li hemm.

Ma nistgħux nibqgħu għaddejjin b'kuntratti fejn min jgħidilna li għandu jieħu Lm6 miljun u min jgħidilna li l-miljuni telgħin kuljum.

Hemm bżonn li l-problemi kollha jinqatgħu u allura dehrilna li għandna nieħdu deċiżjonijiet biex nimplimentaw dawn il-prinċipji li semmejt.

Mr Speaker, diġa' kellna l-ewwel diskussjonijiet mal-consortium li qiegħed jibni l-isptar u iktar tard, preċiżament il-bieraħ, ġie Malta l- president tal-kumpannija Skanska.

Dan kellu laqgħat miegħi, imbagħad komplew id-diskussjonijiet mal-membri tal-kumitat tal-kabinett li semmejt qabel, partikolarment mal-ministru tal-finanzi u mal-ministru tas-saħħa.

Il-bieraħ, dalgħodu u llum wara nofs inhar saru wkoll diskussjonijiet mal- FMS u għandi pjaċir ngħid li ntlaħaq ftehim u ġie redatt memorandum of agreement mal-consortium li huwa magħmul mill-kumpannija Skanska u kumpanniji oħra Maltin.

Dan il-memorandum of agreement m'huwiex il- kuntratt finali imma huwa ftehim li jagħtina d-direzzjoni ta' kif sejrin nimxu, li jagħti targets ta' meta għandhom isiru l-affarijiet u possibbilment, jekk jintlaħaq ftehim, 'il quddiem ngħaddu biex nemendaw il- kuntratt oriġinali li sar mal-consortium immexxi mill-kumpannija Skanska għat-tkomplija ta' l-isptar, kif diġa' kien deċiż mill-gvern preċedenti għar-rigward ta' kull bini li jsir fuq il-footprint eżistenti.

Il-kuntratt il-ġdid ikun kuntratt li jinkludi d-design ukoll, jiġifieri jkun kuntratt ta' design and build, li jkun responsabbli għalih consortium wieħed.

Jiena se npoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra:

memorandum of understanding dwar il-proġett ta' l-isptar il-ġdid iffirmat fl-4 ta' Diċembru 1998.

Dan il-ftehim ġie ffirmat proprju llum wara nofs inhar.

Jiena nawgura - din kienet dejjem il-ħolma tiegħi u tal-gvern tiegħi - li l- isptar il-ġdid ikun rigal tal-poplu Malti lilu nnifsu għall-millennium il- ġdid, rigal ta' xi ħaġa li għandha tkun outstanding għaliex toffri l-aħjar servizzi lill-poplu Malti.

Mr Speaker, irrid ngħid ukoll li wara dan il-memorandum of agreement li ffirmajna llum, kemm jista' jkun malajr irridu nibdew il-konsultazzjonijiet ma' dawk kollha involuti, jiġifieri t-tobba, professjonisti u ħaddiema.

Irridu nkunu ċerti li dak kollu li se jagħmel il-gvern isir b'konsultazzjoni, b'mod li kulħadd jirrealizza li dan l-isptar ġdid huwa xi ħaġa ta' kulħadd, xi ħaġa tal-poplu Malti u għalhekk irridu nsibu l-backing ta' kulħadd biex lill-poplu Malti nagħtuh dan l-isptar li jidhrilna li jistħoqqlu fiż-żmenijiet tal-lum.

Fit-tarf tad-diskors tiegħi, ma nistax ma nsemmix ukoll il-kwestjoni ta' l-Unjoni Ewropea.

Jiena jiddispjaċini li, kif diġa' kkummentajt, il-Kap ta' l-Oppożizzjoni huwa ostinat u assolutament ma jrid ibiddel xejnmill- pożizzjoni tiegħu dwar l-Unjoni Ewropea.

Ippermettili ngħid, Mr Speaker, li aħna nikkonstataw li saret ħafna ħsara lil pajjiżna f'dawn is-sentejn li għaddew.

Pajjiżna, tort tal-politika tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni, tilef ħafna mill-kredibbilita' tiegħu u llum qed niltaqgħu ma' diffikultajiet li, madanakollu, m'għandna l-ebda dubju li huma surmountable, li se nirbħuhom.

M'għandna l-ebda dubju dwar dan u kull fejn immorru kulħadd l-istess kelma, li Malta se tikkwalifika biex tidħol fl-Unjoni Ewropea ma' l-ewwel tkabbir imma ....

U l-imma hija li ħadd ma jista' jinsa li kellna sentejn ta' gvern immexxi min Alfred Sant li tefa' lil pajjiżna lura, naqqas il- kredibilita' u allura issa ridu nerġgħu nagħmlu ħilitna kollha biex inpoġġu lil Malta quddiem kif kienet fl-1996.

Aħna ċerti li dan mhux biss jista' jsir imma li dan se jsir.

Irrid nibqa' nsostni għal kemm hemm bżonn li dan mhux xi kapriċċ, din mhix xi idea fissa li għandu l-Partit Nazzjonalista fuq l-Ewropa, kif jgħid il-Partit Laburista.

L-Ewropa hija realta' li min għandu sens jaf li ma nistgħux u m'għandniex naħarbu minnha.

Hija realta' li Malta tista' biss tgawdi minnha, realta' li jekk ninjorawha dan inkun qed nagħmluh għad-dannu tagħna.

Kulħadd jaf kif imxiet l-Unjoni Ewropea fis-snin minn mindu twaqqfet, kulħadd jaf x'inhuma l-valuri awtentiċi ta' l-Unjoni Ewropea.

Aħna nibnu fuq l-Unjoni Ewropea għax nafu li l-Unjoni Ewropea hija mibnija biex tkun bħal forza ta' paċi.

Forsi hawn min jaħseb li m'għandniex bżonn iktar din l-influwenza kbira ta' l-Ewropa biex tiġi konservata l-paċi fl-Ewropa u fid- dinja.

Min iħares lejn is-sitwazzjoni internazzjonali, anke fl-Ewropa, bilfors jippreokkupa ruħu u allura jifhem aktar kemm huwa importanti li din il-forza politika ta' l-Unjoni Ewropea tkun iktar qawwija fis-servizz tal- paċi.

Aħna rridu li Malta tkun parti min din l-Unjoni Ewropea bażata fuq dan l-għan l-iktar ewlieni.

Nemmnu fl-Unjoni Ewropea għax hija mibnija fuq il-valuri demokratiċi, fuq il-ħarsien tad-drittijiet umani, fuq id-dinjita' ta' kull bniedem.

Għandna nemmnu fl-Unjoni Ewropea minħabba d-dimensjoni soċjali tagħha u kieku l-Oppożizzjoni Laburista trid verament tifhem bis- serjeta' l-Unjoni Ewropea, kulma għandha tagħmel hu li tħares lejn x'fissret din id-dimensjoni soċjali għall-pajjiżi partikolari.

Biżżejjed wieħed imur sa l-Irlanda biex jara l-kambjament kbir, proprju minħabba l-politika soċjali li biha l-Unjoni Ewropea tgħin biex il-pajjiżi kollha jimxu 'l quddiem, u l-livell ta' għajxien tal-poplu tagħhom jogħla sakemm jilħaq dawk lil dak tal-pajjiżi l-iktar avvanzati fosthom.

Din id- dimensjoni soċjali hija dimensjoni li aħna nemmnu fiha.

Aħna konna, għadna u nibqgħu gvern b'kuxjenza soċjali, gvern li jifhem li d-dmir ta' kull gvern huwa, l-ewwel u qabel kollox, li jara li ħadd ma jibqa' lura fil- pajjiż.

L-Unjoni Ewropea żgur li tgħinna, meta nkunu membri tagħha, biex aħna nkunu f'pożizzjoni aħjar ħalli naqdu din il-funzjoni soċjali.

Aħna nemmnu fl-Unjoni Ewropea għax nafu li din hija mutur għat-tkabbir ta' l- ekonomija.

Wieħed kulma għandu jagħmel huwa li jeżamina l-effett tas- sħubija fl-Unjoni Ewropea fuq pajjiżi li kienu jiġu kkonsidrati iktar lura minn oħrajn, u jara l-effett pożittiv li kellhom l-ekonomiji kollha tal- pajjiżi membri ta' l-Unjoni Ewropea.

Aħna nemmnu li Malta bil-perspettiva u bis-sens ta' direzzjoni li għandna lejn l-Unjoni Ewropea għandha terġa' tibda tħoss l-effett benefiku fl-ekonomija tagħha.

Mr Speaker, jiena nara li l-kwestjoni ta' l-Unjoni Ewropea min-naħa ta' l-oppożizzjoni saret eżattament pika.

Jien apposta ma ngħidx li din ġejja min-naħa tal-Partit Laburista imma min-naħa tal-mexxejja tal-Partit Laburista, għax fl-aħħar parlament kien jidher bl-iktar mod ċar li l-politika tal-Partit Laburista li ma jseħibx lil Malta fl-Ewropa kienet politika li ma baqgħetx tgawdi l- fiduċja tad-deputati ta' dak iż-żmien.

U jien persważ li fil-Labour Party hemm ħafna li jixtiequ jaraw bidla fil-politika dwar l-Ewropa.

Hemm bżonn li dan il-pajjiż, u b'mod partikolari dan il-parlament, jittratta b'mod nazzjonali l-politika li hija ta' natura nazzjonali, u l- politika dwar l-Ewropa għandha tkun politika nazzjonali.

Spiċċa ż-żmien tal-piki, spiċċa ż-żmien li ngħidu u nwiegħdu - kif għamel il-Gvern ta' Alfred Sant - affarijiet li nafu li m'humiex ottjenibbli.

Spiċċa ż-żmien li nipprovaw nidħku bina nfusna u lill-poplu tagħna ngħidulu li m'huwiex kapaċi, li jrid jistenna u mbagħad forsi ħmistax jew għoxrin sena oħra naraw.

Jiena naħseb li wasal iż-żmien li l-kwestjonijiet ta' natura nazzjonali jiġu ttrattati f'dan il-parlament u mill-poplu tagħna bil-mertu ta' kwestjonijiet nazzjonali.

Mr Speaker, jien nagħmel awgurju għal pajjiżna.

Ftit għidt li l-politika tal-kunsens tidher li tinsab miexja u qed tiġi aċċettata.

Jekk inħarsu lejn il-partijiet soċjali nindunaw li m'għadx hawn dak it-tip ta' skontri li kien ikollna fl-imgħoddi.

Jekk wieħed iħares lejn il-politika soċjali jifhem li fil-pajjiż hawn consensus dwar dak li għandu jsir.

Jien nawgura li pajjiżna jimxi b'din il-politika ta' consensus.

Jiena nħares 'il quddiem b'fiduċja u ngħid: Iva, dan il- gvern ġdid immexxi minni se jerġa' jsib il-koperazzjoni tal-partijiet soċjali.

Min-naħa tiegħi jien inwiegħed lill-partijiet soċjali kollha li mhux se nkun gvern partiġġjan imma se nkun gvern tal-poplu Malti u Għawdxi kollu għax hekk jixraqlu dan il-pajjiż.

Mr Speaker, jiena nixtieq li n-naħa ta' l-oppożizzjoni tibdel l- atteġġjament li ħadet s'issa.

F'dan il-parlament m'ilniex wisq, lanqas tliet xhur, u s'issa għamilna ma nafx kemm-il seduta.

Pero' wieħed jista' jara li dan il-parlament diġa' seta' għamel ħafna iktar xogħol milli fil- fatt għamel.

Ippermettuli nistqarr, per eżempju, li dan il-parlament ma kellux għalfejn jagħmel ma nafx kemm-il seduta biex niddiskutu xi ħaġa li kien ippropona l-gvern ta' qabel.

Qed ngħid għall-mozzjoni dwar l-ispecial funds tal-kunsilli lokali, mozzjoni li l-gvern l-ieħor ma sabx ħin biex jgħaddiha qabel ma rriżenja u aħna pproponejnieha kelma b'kelma kif kien ipproponiha l-gvern l-ieħor.

Imma dan il-parlament ħela ma nafx kemm-il seduta biex ilkoll naqblu fuq xi ħaġa li konna nafu li naqblu fuqha!

Dan il-parlament jixraqlu aħjar u l-poplu tagħna jixraqlu aħjar.

Mr Speaker, jien nawgura li dan il-parlament ikun wieħed li jagħti eżempju lil pajjiżna.

Ħalli niġġieldu fuq il-politika fejn hemm veduti differenti li huma ta' sustanza u hemm il-bażi fuqiex niġġilduhom, imma m'għandniex niġġieldu fuq politika li nafu li hija politika fejjieda għall- pajjiż u politika li nafu li hija fl-interess nazzjonali għal pajjiżna.

L- awgurju li nagħmel lill-poplu tagħna u lil dan il-parlament hu li iktar ma jgħaddi żmien, iktar ma ninsew il-perjodu tas-sentejn li għaddew u d- disfatti li kellhom tan-naħa ta' l-oppożizzjoni - u allura jkun hemm aktar li jkollhom il-kuraġġ jirrikonoxxu b'mod ċar l-iżbalji ta' politika fundamentali - iktar jikber iċ-ċans li dan il-parlament ikun verament il- parlament tal-poplu kollu, parlament fejn ilkoll ikollna ħsieb wieħed dak li nagħmlu ġid lil kull Malti u Għawdxi f'pajjiżna.

Grazzi, Mr Speaker.

(Onor. Membri: Hear, hear)

MR SPEAKER: Grazzi.

Nirringrazzja lill-Prim Ministru għad-diskors tiegħu u nirringrazzja wkoll lill-crew tal-PBS u nitlobhom biex jirtiraw mill-Kamra.

Issa se npoġġi l-mistoqsija fuq il-Mozzjoni Numru.

26 imressqa mill- Ministru tal-Finanzi fis-seduta tal-25 ta' Novembru 1998.

Il-mistoqsija hi li l-Kamra tmur f'Kumitat ta' Provvista għall-Konsiderazzjoni ta' l-Estimi Ġenerali ta' Spiża għas-Sena 1999.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MR SPEAKER: Skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru 31 tat-3 ta' Diċembru, 1998 id-division tittieħed minn hawn u ħames minuti oħra.

Fit-8.31 p.m. il-Kamra ġiet sospiża u rriżumiet ħames minuti wara.

MR SPEAKER: Se nerġa' npoġġi l-mistoqsija, li l-Kamra tmur f'Kumitat ta' Provvista għall-Konsiderazzjoni ta' l-Estimi Ġenerali ta' Spiża għas- Sena 1999.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

VOTAZZJONI NRU.

FAVUR: 35

|L-Onor. | | |Abela Anthony |Galea Louis | |Agius Francis |Galea Mario | |Asciak Michael |Galea Pace Victor | |Azzopardi |Gatt Austin | |Frederick | | |Azzopardi Jason |Gonzi Lawrence | |Bonnici Josef |Hyzler George | |Bonnici Michael |Mifsud Bonnici Antoine | |Borg Joe |Mifsud Bonnici Carmelo | |Borg Tonio |Mugliett Jesmond | |Cristina Dolores |Muscat Claude | |Dalli John |Pullicino George | |D'Amato Helen |Pullicino Orlando Jeffrey | |De Marco Guido |Refalo Michael | |Debono Giovanna |Vassallo Edwin | |Deguara Louis |Vella John | |Farrugia Jean |Zammit Ninu | |Pierre | | |Fenech Adami |Zammit Dimech Francis | |Eddie | | |Galea Censu | | | | |

KONTRA : 29 |L-Onor. | | |Abela Carmelo |Farrugia Michael | |Agius Chris |Farrugia Noel | |Attard Montalto |Gulia Gavin | |John | | |Bartolo Evarist |Herrera Jose' | |Brincat Leo |Law Rita | |Buhagiar Charles |Mangion Charles | |Buhagiar Louis |Mizzi Joe | |Cardona Chris |Parnis Silvio | |Chircop Karl |Refalo Anton | |Cilia Joe |Sammut Joseph | |Coleiro Marie |Sant Alfred | |Louise | | |Cuschieri Joseph |Vassallo Adrian | |Dalli Helena |Vella George | |Debono Grech Joe |Vella Karmenu | |Farrugia Angelo | | | | |

Il-mozzjoni għaddiet.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Ministru għall-Politika Soċjali jressaq l-Aġġornament, jekk jogħġbu.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar it-Tnejn, 7 ta' Diċembru, 1998 fid-9.00 a.m. b'din l-aġenda:

Mozzjonijiet

L-Ewwel Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Amministrazzjoni tat-Taxxa.

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni ta' l-Erarju - Tieni Qari (Kont);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali - Tieni Qari (Kont);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Ħabs - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Pensjonijiet - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar Self Lokali (Nru 2) - Tieni Qari; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Dazju tas-Sisa (Emenda Nru 3) - Tieni Qari.

Skond il-procedure motion stess, l-aġġornament tas-seduta ta' nhar it- Tnejn jitressaq f'nofsinhar u l-ħin ta' l-Aġġornament jittieħed u bħas- soltu jkun ta' nofs siegħa.

MR SPEAKER: Qed nifhem li hawn qbil dwar dan l-arranġament.

Skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Numru 31 tat-3 ta' Diċembru 1998, il- Kamra hija aġġornata għat-Tnejn, 7 ta' Diċembru, 1998 fid-9.00 a.m. bl- aġenda kif komunikata mill-Ministru.

Fit-8.38 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

DJAR - RABAT - OQSMA TAD-DJAR

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jara li jsir stħarriġ sabiex ikun stabbilit jekk huwiex possibbli li jsiru lifts ġodda fil- Housing Estates tal-Gvern fir-Rabat, Mellieħa, Mġarr u San Pawl il-Baħar?

Jekk fl-affermattiv, meta?

Jekk dan l-istħarriġ diġa' sar, jista' l- Ministru jgħid kemm hi n-nefqa rikjesta f'kull housing estate?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Kif spjegajt fit-tweġiba għal mistoqsija parlamentari numru 409, għandha tiġi mfassla policy dwar kif u fejn għandhom jiġu stallati lifts kemm f'bini tal-gvern kif ukoll f'dak privat kif imwiegħed fil-programm elettorali tal-gvern.

UE - SĦUBIJA TA' MALTA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Billi sħubija sħiħa ta' pajjiżna fl-Unjoni Ewropea tinvolvi l- introduzzjoni ta' madwar 300 liġi għas-setturi tal-biedja u sajd, liema liġijiet għandhom madwar 30,000 regola li jridu jiġu osservati mill-bdiewa, raħħala u sajjieda tal-gżejjer tagħna, jista' l-Ministru jinforma lill- Kamra, qasam qasam, kif se jibda jwettaq il-programm leġislattiv sabiex jintroduċi dawn il-liġijiet u regoli ġodda fis-setturi?

Meta se jiltaqa' mal-koperattivi tal-bdiewa, raħħala u sajjieda sabiex jaġġornahom dwar dan il-programm leġislattiv?

Min huma l-uffiċjali tad-Dipartiment tas-Sajd u ta' l-Agrikoltura responsabbli biex iwettqu dan il-programm leġislattiv?

ONOR.

NINU ZAMMIT: L-Onor.

Interpellant imissu jaf li numru kbir ta' direttivi u regolamenti fl-oqsma ta' l-Agrikoltura u Sajd ma japplikawx għal Malta billi huma dwar prodotti u sistemi ta' produzzjoni estraneji għal Malta.

Għaldaqstant l-applikazzjoni ta' l-Aquis Communitaire għall-oqsma ta' l- agrikoltura u sajd hija suġġetta għal negozjati bejn Malta u l-Kummissjoni tal-Kommunitajiet Ewropej.

Matul dawn in-negozjati jiġi miftiehem ukoll il- programm leġislattiv.

Kif ġie mwiegħed fil-programm elettorali tal-Partit Nazzjonalista, il- Gvern jassigura tisħib sħiħ tal-bdiewa u s-sajjieda fin-negozjati ma' l- Unjoni Ewropea u wara jivvotaw fir-referendum b'tagħrif sħiħ.

L-ufficjali kollha tal-Ministeru u tad-dipartimenti tal-agrikoltura u tas- sajd huma responsabbli mit-twettieq tal-programm leġislattiv li jkun miftiehem.

Il-Gvern għandu fiducja sħieħa li flimkien ir-rappreżentanti tal-bdiewa, raħħala u sajjieda u l-ufficjali tal-Ministeru jirnexxielhom jinnegozjaw kundizzjonijiet li jkunu ta' ġid, fiduċja u direzzjoni għall-futur ta' dawn is-setturi.

SETTUR TAL-BIEDJA U SAJD - TNEĦĦIJA TA' LEVIES

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jikkonferma l-Ministru li ma kien ebda proposta mill-Ministeru u l-Gvern preċedenti sabiex jitneħħew il-levies ta' protezzjoni għas-settur tal- biedja u sajd matul it-22 xahar ta' tmexxija?

Fil-fatt x'kienu r-rakkmandazzjonijiet tal-Gvern u l-Ministeru preċedenti dwar is-setturi?

Jista' l-Ministru jpoġġi kopja ta' dawn il-proposti fuq il-Mejda tal- Kamra?

ONOR.

NINU ZAMMIT: L-Onor.

Interpellant imissu jaf li meta l-Partit Laburista fil-Gvern għamel proposta sabiex tinħoloq żona ta' kummerċ ħieles bejn Malta u l-Unjoni Ewropeja s-settur ta' l-agrikoltura ma setgħax jitħalla barra minħabba r-regoli tal-World Trade Organization.

Għaldaqstant din il-proposta kienet tfisser ukoll it-tneħħija tal-levies ta' protezzjoni għas-settur ta' l-agrikoltura.

Fil-fatt l-Unjoni Ewropea, permezz tal-Kummissjoni tal-Kommunitajiet Ewropej, kienet għamlitha ċara li l-agrikoltura ma tistax titħalla barra mill-ftehim ta' żona ta' kummerċ ħieles.

Dan ifisser li t-tneħħija tal-levies ta' protezzjoni kien ikollha sseħħ bla ma Malta tibbenifika mill-għajnuniet li dan is-settur igawdi minnhom bi sħubija sħieħa.

L-Onor.

Interpellant imissu jaf ukoll li ma hemmx levies ta' protezzjoni fuq il-ħut iżda kontrolli fuq l-importazzjoni.

L-Onor.

Interpellant huwa konxju wkoll bil fatt li biż-żona ta' kummerċ ħieles li riedet twaqqaf l-amministrazzjoni precedenti l-bdiewa, raħħala u sajjieda kien ser ikollhom jiġġieldu ma' xita ta' importazzjoni ta' prodotti ta' biedja u sajd bi prezzijiet baxxi, ma' liema importazzjoni l- istess bdiewa, sajjieda u raħħala ma kenux ser ikunu f'pożizzjoni li jikkompetu.

LEVIES

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra xi tkun il-pożizzjoni dwar il- levies u l-kwota tal-protezzjoni ta' ħalib frisk, laħam tal-majjal eċċ, eċċ fis-setturi tal-biedja u sajd bi sħubija sħiħa fl-Unjoni Ewropea?

Kemm iridu jitneħħew levies ta' protezzjoni għall-bdiewa, raħħala u sajjieda f'każ ta' sħubija sħiħa fl-Unjoni Ewropea?

Liema huma dawn il- levies, qasam qasam?

ONOR.

NINU ZAMMIT: L-Onor.

Interpellant imissu jaf li din il-materja hija suġġetta għal negozjati mal-Kummissjoni tal-Komunita' Ewropea fid- dettal.

ONESTOP SHOPS

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għad- Diskors tal-President fl-okkażjoni tal-ftuħ tad-Disa' Parlament ta' l- 24/10/98, jista' l-Prim Ministru jelabora x'tip ta' onestop shops qiegħed jikkonsidra li jwaqqaf u għal liema oqsma?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Il-pubbliku għandu d-dritt li jingħata servizzi pubbliċi bl-aktar mod effiċjenti u effettiv billi titnaqqas il- burokrazija żejda.

Il-Gvern preżenti jemmen li biex jintlaħaq dan il-għan, kull proċedura marbuta ma servizzi offruti mill-gvern għandhom jiġu riveduti bl-iskop li tinħoloq sistema ta' one-stop shops fejn jinqata' l-bżonn li persuna jkollha tmur għand diversi uffiċjali biex tinqeda.

Il-prinċipju huwa li d- dipartimenti tal-gvern jibdew jikkolaboraw aktar ma' xulxin u per konsegwenza jkunu f'pożizzjoni aħjar biex joffru servizz aktar komplut lil min jiġi bżonnu.

F'dan il-proċess it-teknoloġija tista' tħaffef it-tqassim ta' l- informazzjoni madwar is-Servizz Pubbliku.

Kien għalhekk li l-Gvern immexxi minni sa l-1996 introduċa fuq skala kbira l-informatika fis-Settur Pubbliku.

Illum id-dipartimenti tal-gvern ġew kollegati ma' xulxin permezz tas-sistema msejħa MAGNET (Malta Government Network).

Irrid ngħid li l-kabinett għadu kemm approva pjan strateġiku għall-operat aħjar ta' l-informazzjoni fejn hemm imfassla pjanijiet kif:

Ma tibqax il-ħtieġa għall-pubbliku li jintalab ċertifikat tat-twelid, taż- żwieġ jew tal-kondotta u ċertifikati oħra li huma faċilment aċċessibbli għas-Servizz Pubbliku elettronikament permezz tas-sistema hekk msejħa - Common Database (CDB);

Ċertu informazzjoni mid-dipartimenti tal-gvern tkun tinkiseb b'kompjuter personali mid-dar jew minn xi lokal qrib iċ-ċittadin.

Se jsir studju fuq l-użu ta' Smart Cards bħal dik it-teknoloġija li twassal biex servizz pubbliku jiġi mogħti permezz ta' magni awtomatiċi bħalma insibu fil-banek.

Il-ftuħ għall-aċċess b'mod kontrollat għall-MAGNET lill-individwi jew organizzazzjonijiet li jistgħu jibbenifikaw minn xi servizzi jew informazzjoni li jistgħu jinkisbu b'mod elettroniku, per eżempju, aċċess lin-nutara għal ċerti dokumenti mir-Reġistru ta' l-Artijiet, aċċess lill- individwi għall-informazzjoni maħruġa mid-DOI, aċċess biex wieħed ikun jista' jressaq ilmenti lid-dipartimenti konċernati u proġetti oħrajn.

Il- prospetti ta' żvilupp f'dan il-qasam huma kbar.

L-introduzzjoni ta' kummerċ u negozju b'mezz elettroniku sabiex jissaħħu u jitqarrbu r-relazzjonijiet bejn id-Dipartiment tad-Dwana u n-negozjanti.

Pass ieħor lejn it-twaqqif ta' dan il-konċett huwa d-delega ta' funzjonijiet lill-kunsilli lokali.

Din għandha gradatament tikber f'oqsma oħrajn bħall-amministrazzjoni tal-libreriji lokali; ta' ċerti liċenzji tan- negozju, ta' formoli li jinħtieġu jimtlew, ta' tagħrif li jingħata mill- gvern u oħrajn.

Fi kliem ieħor dan il-Gvern ser ikompli jinkoraġġixxi d- devoluzzjoni tal-poteri lill-kunsilli lokali biex il-pubbliku jkun jista' jingħata servizz aħjar u aktar mill-qrib mingħajr dewmien bla bżonn.

B'hekk il-Gvern ser jiżgura li l-għan ta' kull inizjattiva ta' riforma f'kull settur tas-servizz pubbliku jkun ibbażat fuq il-prinċipju li l- pubbliku jiġi moqdi dejjem aħjar, fl-iqsar żmien possibbli u mingħajr ħela ta' ħin lill-individwu.

PERSUNI SELF-EMPLOYED

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm hawn bħalissa persuni li qegħdin jaħdmu bħala self-employed?

Jista' l-Ministru jagħti breakdown ta' dawn il-persuni skond il-professjoni tagħhom, per eżempju, tobba, avukati, eċċ u/jew skond is-sengħa tagħhom, per eżempju, electricians, panel beaters, eċċ?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena nfurmat li n-numru ta' persuni li qegħdin jaħdmu bħala self-employed sa Settembru 1998 kien ta' 15,381.

L- informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta

BORDIJIET TAL-GVERN

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk il-Gvern tiegħu huwiex jagħti każ tal-prinċipju ta' rappreżentanza: a) żagħżugħa; u b) femminili fuq il-bordijiet tal-gvern u entitajiet parastatali?

Jekk fl-affermattiv, fuq liema kriterji qed jimxi jekk għandu?

Jekk fin-negattiv, dan ifisser li kemm iż-żgħażagħ kif ukoll in-nisa m'għandhomx ikollhom rwol akbar u dirett fid-deċiżjonijiet ta' tmexxija f'pajjiżna?

Jekk jaqbel ma' dawn il-prinċipji, jista' l-Prim Ministru jsostni l-pożizzjoni tiegħu b'riferenza għal ħatriet li saru s'issa mill-Gvern tiegħu?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jiena nemmen li l-kriterji ewlenin għal ħatriet fuq bordijiet għandhom ikunu dawk imsemmija fit-tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 788.

B'danakollu meta jsiru n-nomini tingħata attenzjoni li nisa u żagħżagħ li jikkwalifikaw jiġu wkoll nominati.

PERSUNI SELF-EMPLOYED

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kif qed jiġi assigurat li ma jkunx hemm kompetizzjoni nġusta fil-konfront ta' sidien ta' self-employed żgħar li jagħmlu xogħol ta' tiswija ta' vetturi u biex dawn ma jiġux imwarrba minn dan it-tip ta' xogħol, peress li jidher li qed isiru taħdidiet bejn l- Insurance Association u importaturi ta' għodod għal tali tiswija bl- involviment ta' sidien ta' garaxxijiet kbar?

Jaf il-Ministru li qed jiġi allegat li qed isir tentattiv li jintlaħaq ftehim ta' ħtieġa ta' ċerti għodod kbar għat-tiswija tal-karozzi li mhux neċessarjament bżonnjużi għas- sengħa iżda li jekk tiġi aċċettata jeskludi diversi self-employed żgħar f'dan il-qasam mili jidħlu għal xogħol ta' inċidenti marbutin ma' insurance claims?

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-ilment ta' l-Onor.

Interpellant qed jiġi mistħarreġ.

OPM - BORDIJIET

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għall- mistoqsija parlamentari tiegħi numru 788 fejn il-Prim Ministru stqarr hekk:

"ma jidhirlix li għandi nsemmi r-raġunijiet għaliex ċerti persuni jitneħħew minn fuq bordijiet.

Huwa dritt ta' kull gvern li jaħtar nies li jkollu l-fiduċja fihom.".

Dan ifisser li l-Prim Ministru qed jgħid li dawk kollha li tneħħew jew ma ġewx rikonfermati fuq bordijiet tal-gvern mhumiex persuni ta' fiduċja għall- Gvern tal-ġurnata?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: L-Onor.

Interpellant għoġbu jagħti kas biss ta' parti mit-tweġiba u għalhekk, jiddispjaċini ngħid, wasal għal konklużjoni żbaljata.

SIGURTA' SOĊJALI - CSA'S

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: B'riferenza għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari numru 608 mogħtija lill-kollega tiegħi, fejn ingħad li ġew impjegati 3 CSA's ġodda mill-elezzjoni 'l hawn, jista' l-Ministru jgħid meta u jekk ħarġitx call for application u jekk ħarġet, meta dehret fil- Gazzetta tal-Gvern?

Jista' l-Ministru jgħid minn liema lokalitajiet huma t- tliet individwi nvoluti?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: B'riferenza għat-tliet CSA.'s imsemmija fir- risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 608, dawn ġew impjegati minn waiting list.

Huma joqogħdu l-Imġarr, St. Andrews u l-Kalkara rispettivament.

TA' ĠIORNI - PLAYING FIELD

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jaf il-Ministru li l-playing field li hemm fil-Housing Estate ta' Ta' Giorni tinsab fi stat ta' abbandun totali?

Jaf li fl-imsemmija playing field la jeżistu bozoz, la bankijiet, la bins u l-art tinsab fi stat ħażin ħafna?

Jista' jgħid huwiex il-ħsieb tiegħu li jagħmel xogħlijiet biex l-imsemmija playing field ma tibqax fl-istat li hi?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Peress li l-funzjoni li għalih qed jirreferi l-Onor.

Interpellant hi waħda minn dawk mgħoddija lill-kunsilli lokali, nissuġġerilu li jindirizza l-mistoqsija tiegħu direttament lill- kunsill lokali interessat

ITS - TRAFFIC LIGHTS/STREET PAINTINGS

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid jekk it-traffic lights u s-street paintings li saru riċentement ħdejn l-ITS sarux bil-permess meħtieġ tat-Traffic Control Board u b'konsultazzjoni u l-approvazzjoni tal-Kunsill Lokali ta' Pembroke?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel din il-mistoqsija lill-Ministru konċernat.

KUNSILLI LOKALI - SPEJJEŻ

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid kemm tlaħħaq l-ispiża ta' kull kunsill lokali, sena b'sena, f'onorarji, salarji u spejjeż oħra relatati ma' l-amministrazzjoni ta' l-uffiċini mill-1993 'il hawn?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- informazzjoni mitluba toħroġ mir-rapporti ta' l-awdituri għal kull sena finanzjarja li skond id-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 65(6) ta' l-Att ta' l-1993 dwar kunsilli lokali jitpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra mill- Ministru tal-Finanzi.

TFITTIX GĦAŻ-ŻEJT - TESTIJIET U STUDJI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid x'testijiet u studji saru f'Kerċem, Għawdex, b'konnessjonijiet ma' tfittix għaż-żejt qabel Ottubru ta' l-1996?

Jista' l- Prim Ministru jgħid minn min saru dawn it-testijiet jew studji?

Jista' jgħid x'inhuma d-dati li fihom saru dawn it-testijiet u jekk saru x'kienu l- pariri jew l-indikazzjonijiet li taw l-esperti?

Jista' l-Prim Ministru jgħid ukoll x'kienet l-ispiża biex isiru dawn it-testijiet u studji?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: L-Onor.

Interpellant huwa ġentilment mitlub jirreferi għall-Press Release numru 1752 ta' l-24 ta' Settembru 1998 maħruġa mid-Dipartiment ta' l-Informazzjoni, fejn isib fil-qosor l-istorja tal-proġett tat-tħaffir tal-bir f'Għawdex.

DISTRETT NRU.

10 - KARTA ANZJAN

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid, lokal lokal, kemm huma l-anzjani li għandhom il-karta anzjan fil-lokalitajiet ta' Tas- Sliema, San Ġiljan, Swieqi u Pembroke?

Jista' l -Ministru jpoġġi fuq il- Mejda tal-Kamra lista bl-ismijiet, numri tal-karta ta' l-identita' u l- indirizzi ta' l-anzjani li dwarhom qed issir il-mistoqsija?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: In-numru ta' anzjani li għandhom l-Kartanzjan kif mitlub fil-mistoqsija huwa kif ġej:

| Sliema |4237 | | Swieqi |674 | | Pembroke |72 | | San |1583 | |Ġiljan | |

Ma nħossx li huwa etiku li tingħata l-lista bl-ismijiet, in-numru tal-karta ta' l-identita' u l-indirizzi ta' dawn l-anzjani.

DISTRETT NRU.

10 - NIES B'DIŻABILITA'

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid, lokal lokal, kemm huwa magħruf li hemm nies b'diżabilita' fil-lokalitajiet ta' Tas- Sliema, San Ġiljan, Swieqi u Pembroke?

Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il- Mejda tal-Kamra lista bl-ismijiet, numri tal-karta ta' l-identita' u indirizzi tal-persuni b'diżabilita' li dwarhom qed issir il-mistoqsija?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: 1.

Skond l-istatistika miġbura fir-Reġistru Nazzjonali ta' Persuni b'Diżabilita' f'dawn il-lokalitajiet:

LOKAL TOTAL Sliema 326 San Ġiljan 133 Swieqi 52 Pembroke 12

Kull informazzjoni dwar persuni b'diżabilita' li tidher fir-Reġistru Nazzjonali ta' Persuni b'Diżabilita' tinżamm taħt kunfidenzjalita' stretta.

Il-Kummissjoni bl-ebda mod ma tista' tagħti ismijiet, indirizzi u dettalji oħra personali dwar persuni reġistrati magħha.

Jekk tkun trid tiċċara xi dettal minn dak li jidher hawn fuq nistiednek iċċempel fuq wieħed minn dawn in-numri diretti:

. is-Sur Fred Bezzina 489305, jew . is-Sur Joseph Camilleri 441280

SKEJJEL TA' L-ISTAT - MANUTENZJONI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk hijiex se tkompli tiġi mħaddma l-iskema bi sħab bejn id-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni u l-kunsilli lokali għal xogħol ta' manutenzjoni fl-iskejjel statali?

Liema skejjel u liema kunsilli lokali se jkunu f'din l-iskema matul l-1999?

ONOR.

LOUIS GALEA: Hemm il-ħsieb li tkompli tiġi mħaddma l-iskema bi sħab bejn id-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni u l-kunsilli lokali għal xogħol ta' manutenzjoni fl-iskejjel statali.

L-iskejjel kollha li fihom għad hemm il-bżonn ta' aktar manutenzjoni se jkunu f'din l-iskema.

Dan it-tagħrif għadu qed jinġabar.

Il-kunsilli lokali li juru x-xewqa li jieħdu sehem huma milqugħa.

Dawn ikunu magħrufa aktar tard, lejn il-bidu tas-sena 1999.

MFSC - LAQGĦAT

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm dipartimenti, aġenziji u korporazzjonijiet li jaqgħu taħtu kellhom laqgħat mal-Kunsill Malti għax- Xjenza u Teknoloġija biex ifasslu policy dwar l-enerġija tul ix-xhur ta' Settembru, Ottubru u Novembru, 1998?

F'kull każ, kemm saru laqgħat u min ħa sehem fihom?

Fiex wasal it-tfassil ta' din il-politika dwar l-enerġija?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-Kunsill Malti għax-Xjenza u Teknoloġija ma jaqax taħt id-dekasteru tiegħi.

Il-Korporazzjoni Enemalta, li tifforma parti minn dan il-Kunsill, bħalissa qed taħdem fuq pjan biex titfassal politika dwar mezzi u metodi ta' enerġija li permezz tagħhom l-ambjent ikun salvagwardat aħjar fis-snin li ġejjin.

AIR MALTA - XIRI TA' BILJETTI MIL-LIBJA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid x'ammont ta' flus għandha tieħu l-Air Malta mil-Libja għal ħlasijiet ta' xiri ta' biljetti ta' l-ajru?

X'qed isir biex l-Air Malta tieħu l-ħlas dovut?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Filwaqt li l-Air Malta, kif ukoll l-awtoritajiet responsabbli, ma jonqsux li japprofittaw minn kull okkażjoni biex jiffinalizzaw il-pendenzi li għalihom qed jirreferi l-Onor.

Interpellant, jidhirli li l-pubblikazzjoni ta' aktar dettalji f'dan l-istadju tista' tkun ta' preġudizzju għall-eżitu ta' dawn in-negozjati.

ANZJANI - KAŻ TA' ANZJANA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jirrimedja għall-każ ta' anzjana, li isimha qed jintbagħat separatament, li hija dgħajfa ħafna u nieqsa mid-dawl biex tingħatalha aktar għajnuna fid-dar peress li għandha bżonn ta' għajnuna kuljum?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Għalkemm ma ngħatax l-isem tal-persuna iżda ngħata biss l-indirizz, ġiet identifikata din il-persuna mir-records tal-Home Help.

Din il-persuna ilha tingħata dan is-servizz mill-1991 meta ngħatat erba' siegħat fil-ġimgħa għajnuna.

Fl-1996 ingħatat żieda ta' sagħtejn oħra.

Fl-1998 hija talbet għal aktar għajnuna iżda l-bord wara li ra l-każ tagħha darbtejn, iddeċieda li l-għajnuna ta' sitt siegħat kienet biżżejjed.

SERVIZZI EKONOMIĊI - SEGRETARJAT PRIVAT

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jikkonferma l-Ministru li persuna li marret mas-Segretarjat Privat tiegħu, li ismu qed jintbagħat separatament, marret lura mnejn ġiet għax qed tiġi nvestigata mill-pulizija dwar każ ta' frodi li jinvolvi lill- Korporazzjoni Maltija għall-Iżvilupp?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Nikkonferma illi l-persuna konċernata marret lura minn jedda fejn kienet taħdem qabel, sakemm l-allegazzjonijiet odjerni jkunu investigati u konklużi.

KUMMISSJONI DWAR IS-SERVIZZ PUBBLIKU - PETIZZJONI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid fiex waslet il-petizzjoni mressqa mill-persuna, li ismu qed jintbagħat separatament, quddiem il-Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku, għall-konsiderazzjoni tagħha skond il-provvedimenti ta' Regolament 23A tar- Regolamenti tad-Dixxiplina?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab infurmat li skond ma jipprovdi r- Regolament 23A (2), il-petizzjoni li għamel referenza għaliha l-Onor.

Membru, ntbagħtet lill-Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku.

Hija l-prassi li l-Prim Ministru ma jagħmel ebda kumment f'dan l-istadju.

Din il-petizzjoni għadha qegħda tiġi kkunsidrata mill-Kummissjoni dwar is- Servizz Pubbliku.

MEDICAL STORES - CERTIFICATE OF PHARMACEUTICAL PRODUCT

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jikkunsidra l-Ministru li l-fatt li l-Medical Stores qed jitlob s-Certificate of Pharmaceutical Product fil-proċess ta' l-għoti tal-kuntratti, dan qed ipoġġi fi żvantaġġ il-parallel traders u jagħti vantaġġ ta' monopolju lil xi aġent?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Din il-materja kif ukoll l-implikazzjonijiet varji tagħha qeghda tigi studjata attivament flimkien bejn id-Dipartiment tal- Kuntratti u dak tal-Finanzi.

Ghaldaqstant informazzjoni izjed dettaljata tinghata izjed tard.

EDUKAZZJONI - SUPPLY KINDERGARTEN ASSISTANTS

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru ġentilment jgħid jekk dawk il-kindergarten assistants impjegati bħala supply kindergarten assistants u li għandhom il-course sħiħ ta' sentejn ta' kindergarten assistants hux se jiġu tal-post fil-futur qarib?

Jekk ir-risposta hi fin-negattiv, x'inhi l-pożizzjoni tagħhom?

X'inhi r-raġuni li min għamel kors part-time ta' facilitator għandu diploma u min għamel kors sħiħ ta' kindergarten assistant għandu biss ċertifikat?

ONOR.

LOUIS GALEA: Jekk is-supply kindergarten assistants jiġux impjegati permanentament jew le jiddependi ħafna mill-vakanzi li jkun hemm fil-complement approvat tal-kindergarten assistants.

Dawn is-supply kindergarten assistants ġew impjegati biex jagħmlu xogħol ma' tfal b'diżabilita' li qegħdin fil-klassijiet mainstream.

Informat li dan ma kienx proprju t-taħriġ tagħhom u allura ma jistgħux jiġu mpjegati bħala facilitators.

Il-pożizzjoni ta' dawn is-supply kindergarten assistants hi dik kif elenkata fis-sejħa għall-applikazzjonijiet, ie. li dawn għandhom impjieg part-time li jitħallas bis-siegħa.

Jekk kors iwassalx għal diploma jew ċertifikat jiġi deċiż mill- organizzaturi tal-kors konċernat i.e. l-Universita' jew id-Diviżjoni ta' l- Edukazzjoni.

Tlabt li dawn jagħtuni d-dettalji.

ENEMALTA - DIRECT ORDERS

L-ONOR.

LOUIS BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il direct order saret mill- Korporazzjoni Enemalta mill-5 ta' Settembru, 1998 'il hawn?

Kemm kien il- valur ta' kull tender f'kull każ?

X'kienet ir-raġuni li saret direct order f'kull każ?

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra iktar kmieni f'din is-Seduta

WSC - FITTINGS/PAJPIJIET

L-ONOR.

LOUIS BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid min kienu l-kuntratturi li pprovdew fittings u pajpijiet lill-Water Services Corporation f'dawn l-aħħar erba' snin, ċioe' mill-1994 'il hawn?

Kemm kien il-valur ta' kull kuntratt f'kull każ?

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra iktar kmieni f'din is-Seduta

GĦAWDEX - SISTEMA TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

LOUIS BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid, sena b'sena, kemm kienu vvotati flus u kemm minnhom intnefqu fuq ix-xogħol tas-sistema ġdida tad-drenaġġ f'Wied il- Ħobż, f'Għawdex?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li l-flus ivvutati għall- proġett imsemmi fis-sena 1994 kienu jammontaw għat-total ta' Lm287,650.92.

It-tender għax-xogħlijiet konċernati ttieħdet għall-prezz ta' Lm167,000.00.

Minħabba diskrepanzi sostanzjali bejn il-profil ta' qiegħ il-baħar stabbilit mill-Awtorita' Marittima, li fuqu ġie bbażat id-disinn, u l- profil attwali li sab il-kuntrattur meta nbdew ix-xogħlijiet offshore l- istima totali għall-profil il-ġdid, laħqet iċ-ċifra ta' Lm323,494.40.

Din l-istima ġiet approvata mid-Dipartiment tal-Kuntratti fil-bidu tas- sena 1997.

Minn din is-somma s'issa ntefqu Lm30,762.50 fis-sena 1996 u Lm71,145.45 fis-sena 1997.

Il-valur totali tax-xogħlijiet kompletati ġie ċċertifikat għal Lm316,719.82.

Il-bilanċ finali mistenni jiġi mħallas kollu din is-sena.

ENEMALTA - IMPJANTI

L-ONOR.

LOUIS BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jaf il-Ministru li f'ittra li bgħatt liċ-chairman tal- Korporazzjoni Enemalta wrejtu li xtaqt inżur x'impjanti tal-korporzzjoni?

Jista' l-Ministru jgħid jekk intbagħatx lura xi forma ta' acknowledgement?

Hemm xi oġġezzjoni li din iż-żjara ssir?

Saret xi żjara simili fl-amministrazzjoni preċedenti?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Iva, jien ġejt infurmat bl-ittra datata 28 ta' Ottubru 1998 mibgħuta mill-Onor.

Interpellant li fiha wera x-xewqa li jżur l-impjant tal-Korporazzjoni Enemalta.

Jien ma kelli ebda oġġezzjoni u fil-fatt infurmajt verbalment liċ- Chairman tal-Korporazzjoni dwar dan, u għidtlu biex jagħmel appuntament ma' l-Onor.

Interpellant.

Jiena nfurmat li l-appuntament sar u li kienet saret żjara simili.

ILMA - SECOND CLASS WATER

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm hi l-ispiża ta' fergħa li saret ta' madwar 1000 pied minn fuq il-main li tiela' għal Bulebel u li jissupplixxi 2nd class water minn ta' Sant'Antnin?

Min awtorizzaha u kemm bdiewa se jinqdew minn din il-fergħa?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Dan ix-xogħol fuq il-main sar mill-korporazzjoni tas- Servizzi tal-Ilma fuq rakkmandazzjoni tad-Dipartiment ta' l-Agrikoltura wara talba ta' bidwi fl-inħawi iktar kmieni din is-sena.

Din il-fergħa tista' tintuża għal bdiewa oħra fl-istess inħawi jekk isiru talbiet bil- miktub.

Sa issa x-xogħol għadu mhux komplut.

L-istima ta l-ispiża tal-fergħa mistennija li tilħaq iċ-ċifra ta madwar Lm3,000.

ZABBAR - TRIQ BIĊĊIENI, SQAQ NRU 3

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 151, jista' l-Ministru ġentilment jgħid jekk inbediex dan il-pjan ta' azzjoni u fiex wasal?

Billi din il-problema qed tikkaġuna problemi kbar u riskji kull meta tagħmel xi maltempata, possibbli li jittieħdu passi fl- iqsar żmien possibbli?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li qed isiru arranġamenti biex jittieħdu l-livelli neċessarji fi Triq Lia li hija waħda mit-toroq li djar fiha qed jegħerqu wara x-xita biex l-ilma jkun jista' jgħaddi bla diffikulta'.

B'hekk ikun jista' jingħata wkoll bidu għax-xogħol tat-triq proprja.

DIPARTIMENT TAS-SAĦĦA - SPTARIJIET

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Billi fl- Isptar San Luqa kif ukoll fl-isptarijiet l-oħra hemm nuqqas ta' plumbers, jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li fil-futur qarib jiġu mpjegati plumbers li kienu segwew kors fl-iskema ESTS fil-plumbing u kienu sponsored mid-Dipartiment tas-Saħħa u allura jafu sew dan ix-xogħol fl- isptarijiet?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninsab infurmat li m'hemmx nuqqas ta' plumbers fl- isptarijiet tad-Diviżjoni tas-Saħħa u għalhekk m'hemmx ħsieb li jiġu mpjegati xi plumbers.

DIPARTIMENT TAL-PROTEZZJONI ĊIVILI - IMPJEGATI

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li jiġu ngaġġati nies minn barra biex jaħdmu fuq opri tal-baħar li għandu jew se jkollu fil-futur qarib id- Dipartiment tal-Protezzjoni Ċivili?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li qed isiru diskussjonijiet dwar is- suġġett tal-mistoqsija ma' l-Armata u aġenziji oħra biex jiġi stabbilit jekk il-Gvern jistax jinqeda bir-riżorsi eżistenti.

Skond l-eżitu ta' dawn id-diskussjonijiet jiġi deċiż jekk jinfetaħx l-ingaġġ għal nies minn mal- gvern kif ukoll minn barra.

ENEMALTA - REVERSIBLE METERS

L-ONOR.

LOUIS BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-Korporazzjoni Enemalta għandhiex samples ta' reversible meters tad-dawl elettriku?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Nassumi li l-Onor.

Interpellant ried jgħid non- reversible u mhux reversible meters.

Jiena nfurmat li l-Korporazzjoni Enemalta ilha twaħħal non-reversible meters sa mill-1988.

Kull meter li ġie rrappurtat minn dakinhar 'l hawn kien dejjem non-reversible, kemm jekk kien single-phase u kemm jekk kien three -phase.

ANZJANI - KAŻ TA' ANZJANA

L-ONOR.

LOUIS BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Peress li l-anzjana, li isimha qed jintbagħat separatament, li għandha 81 sena tinsab tgħix waħedha u xi kultant titħawwad tant li toħroġ barra u tkun ta' inkonvenjent kbir u piż fuq il-ġirien, u peress li diġa' nformajt lill-awtoritajiet ta' San Vinċenz de Paule u ma sar xejn, jista' l-Ministru jara li tinsab soluzzjoni u din tiddaħħal f'din ir-residenza qabel ma jsir xi inċident li jista' jiswielha ħajjitha?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Il-persuna li d-dettalji tagħha ntbagħtu separatament applikat biex tidhol fir-Residenza San Vinċenz f'Awissu 1998.

Fl-applikazzjoni li għadha kemm saret riċentement m'hemm xejn x'jindika dwar l-urġenza tal-każ.

Naturalment issa dan il-każ ser jiġi kkunsidrat fl- isfond ta' l-informazzjoni ġdida mogħtija mill-Onor.

Interpellant.

FGURA - TRIQ L-GĦARNUQ - SERVIZZI

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra meta hemm ippjanat li l-parti tat-triq li jonqos issir ġewwa Triq l-Għarnuq, Fgura, issir issa li s-servizzi għaddew kollha?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li x-xogħol indikat mill-Onor.

Interpellant ser isir skond il-prijoritajiet tax-xogħol tad-Dipartiment, naturalment wara li jiġi assigurat li s-servizzi kollha meħtieġa jkunu tqiegħdu fil-post.

BIGHI - RESTAWR

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni: In vista tar-risposta mogħtija għall-mistoqsija parlamentari numru 964 rigward il-Palazz ta' Bighi, jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra liema partijiet oħra tal-post se jiġu restawrati u x'proposti hemm għalihom?

ONOR.

LOUIS GALEA: Jien informat li l-bini li fadal u li għandu bżonn ikun restawrat huwa l-West Wing u l-Infections Wing.

KUNSILL TA' L-ARTI

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra jekk hemmx il-ħsieb li jiġi mwaqqaf u stabilit kunsill ta' l-arti fformat minn artisti, mużiċisti u persuni tal-palk?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-kwestjonijiet kollha li għandhom x'jaqsmu mal- promozzjoni tal-kultura u l-arti qed jiġu kkunsidrati mill-ġdid bil-ħsieb li nasal għal deċiżjoni dwar l-aħjar strutturi għal dan l-iskop.

BORMLA - DIPARTIMENT TAS-SIGURTA' SOĊJALI

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jinforma lill- Kamra minn kemm persuni huwa ffurmat l-uffiċċju tad-Dipartiment tas- Sigurta' Soċjali ġewwa Bormla?

X'inhuma l-gradi rispettivi li dawn għandhom u hemmx bżonn ta' aktar nies, in vista tax-xogħol kbir li hemm?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-istaff ta' l-Ufficcju Distrettwali tas-Sigurta' Soċjali ta' Bormla hu kif indikat hwan taħt:

Staff Eżistenti Kompliment

1 Welfare Officer Grad 3 1 0 Ufficcjal Ezekuttiv 1 3 Skrivani 2 1 Skrivan li jaghmel xoghol fuq Distretti 1 ohra meta jinhass il-bzonn (Floater) 1 Messaggier 1

u charwoman li tattendi darba fil-ġimgħa biex tnaddaf il-post.

Ma jidhirx li hemm ħtieġa li l-istaff jiżdied għax skirvana minnhom hija mistennija li tilħaq uffiċċjal eżekuttiv għall-aħħar ta' April u għalhekk mistennija li tibqa' taħdem f'dan l-uffiċċju f'din il-kariga.

Nixtieq inżid ukoll li hu mistenni li fl-ewwel xhur tas-sena d-dieħla ser ikunu kompjuterizzati l-pagamenti ta' l-assistenza soċjali dwar id- disimpjegati.

Dan għandu jħaffef ix-xogħol fl-uffiċċju distrettwali.

Minbarra dan għaddejjin taħdidiet biex l-Employment and Training Corporation tiftaħ uffiċċju tagħha fil-lokal.

Dan ifisser li r- reġistrazzjoni ta' persuni, li jsir minn impjegati tal-Korporazzjoni, fil- futur qarib mhux ser isir aktar fl-ufficcju distrettwali iżda f'post ieħor.

Dan għandu inaqqas ix-xogħol fl-uffiċċju distrettwali msemmi.

SAĦĦA - STUDJI DWAR GRIT BLASTING

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra jekk id-Dipartiment tas-Saħħa għamilx studji li minnhom jirriżulta li l-proċess imsejjaħ bħala grit blasting huwa ta' ħsara għas-saħħa tal-bnedmin u fil-każ li iva, dawn jiġu ppreżentati, u fil-każ le, dawn isiru?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li ma sar l-ebda studju mid-Dipartiment tas-Sahha dwar l-effetti tal-grit blasting fuq is-sahha tal-bniedem.

Id-dipartiment qed jikkonsidra jekk dan ghandux isir fil-futur.

XGĦAJRA - DRENAĠĠ

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: In vista tar-risposta mogħtija għall-mistoqsija parlamentari numru 962 rigward il-problema tad-drenaġġ fix-Xgħajra, jista' l-Ministru jieħu ħsieb li jkun hemm pjan li permezz tiegħu l-problema mhux tiġi kkontrollata wara li sseħħ, iżda li tiġi evitata kompletament billi forsi jkun hemm għeluq ta' kull ftuħ u jkun hemm pipes akbar u aktar adegwati?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat illi d-Dipartiment tad- Drenaġġ huwa konxju tal-problema li teżisti fix-Xgħajra u għalhekk qiegħed jagħmel manutenzjoni regolari fuq din il-parti tas-sistema, liema sistema hija soġġetta għall-influss qawwi ta' drenaġġ li joriġina minn diversi 'farms' u li konsegwentement ikollu kontenut għoli ta' solidi li jistgħu jikkawżaw stoppages mingħajr ebda indikazzjoni preliminari.

Nifhem illi l-Onor.

Interpellant qiegħed jirreferi għal possibilita' li l- manholes tad-drenaġġ jiġu magħluqa biex ma jirriżulta l-ebda fawran minn l- istess manholes.

Ninsab informat ukoll illi dan ma jistax isir minħabba li dawn il-manholes iridu jkunu aċċessibbli għal skopijiet ta' manutenzjoni.

Id-Dipartiment tad-Drenaġġ qiegħed ukoll jevalwa numru ta' offerti għal servizz ta' konsulenza fuq it-tisħiħ infrastrutturali għan-Nofs in-Nhar ta' Malta.

Din il-konsulenza hija intiża biex tissaħaħ is-sistema eżistenti, fejn jinsab li hemm bżonn, u biex jinbena jew jinbnew in-numru ta' impjanti għat-tisfija tad-drenaġġ meħtieġa.

Din għandha wkoll l-implikazzjoni illi f'dan iż-żmien l-entitajiet kummerċjali konċernati jirregolarizzaw irwieħhom għall-provvedimenti ta' l-Avviż Legali Numru 8 ta' l-1993.

DIPARTIMENTI GOVERNATTIVI - KAROZZI ĠODDA

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk iddaħħlux karozzi ġodda tal-kiri mill-elezzjoni tal-5 ta' Settembru, 1998 sal-lum ta' kumpanniji oħra li ma kenux qabel jagħmlu xogħol f'dipartimenti ta-gvern?

Jekk iva, kemm ġew mikrija karozzi u min hija l-kumpannija?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: L-informazzjoni mitluba qed tinġabar u risposta tingħata f'seduta oħra.

DISKORS TAL-BUDGET- ARRETRATI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Peress li fid-diskors tal-Budget il-Ministru qal li l-impjegati tal-Gvern se jieħdu arretrati ta' Lm234 kull persuna, jista' l-Ministru jgħid għal-liema snin se jieħdu dawn l-arretrati ta' Lm78 fis-sena?

ONOR.

JOHN DALLI: L-impjegati kollha tal-Gvern se jirċievu Lm78 għal kull sena bejn l-1996 u l-1998.

KALAXLOKK - ĦADDIEMA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu l-futur tal-ħaddiema ta' Kalaxlokk?

X'inhuma l-pjanijiet tal-gvern sabiex dawn il-ħaddiema jkollhom moħħhom mistrieħ dwar l-impjieg tagħhom?

ONOR.

JOSEF BONNICI: B'rispost għall-mistoqsija parlamentari numru 2036, informa lill-Onor.

Interpellant li għaddejjin diskussjonijiet imexxija mis- Segretarju Parlamentari, l-Onor.

Dr. George Hyzler, li jinvolvu fost oħrajn lill-General Workers Union, in-N.O.V.I.T.A., il-MIMCOL, u l-kumpaniji interessati fl-akkwist tal-makkinarju tal-Kalaxlokk, bl-iskop li jintlaħaq ftehim sodisfaċenti u aħħari, bl-inqas piż finanzjarju fuq il-Gvern u fl- aħjar interess tal-ħaddiema.

PORT ĦIELES - ĦADDIEMA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuma l-pjanijiet tal-gvern dwar ingaġġ ta' ħaddiema (meta u jekk ikun hemm bżonn) għal Terminal 2 tal-Freeport?

Kif se ssir sejħa għal dan it-tip ta' mpjieg, meta u jekk issir?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-Gvern jagħti l-informazzjoni dwar il-pjanijiet tiegħu għal Terminal 2 tal- Freeport meta jkun opportun.

Jekk u meta jkun hemm bżonn ta' ingaġġ ta'ħaddiema, is-sejħa tkun skond il-provvedimenti ta' l-att li jirregola l- ingaġġ ta' nies f'korpi parastatali.

WSC - ĦLAS GĦAL SERVIZZ

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid għaliex il-persuna, li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, intbagħtet tħallas għal xogħol li sar mill-Water Services Corporation meta suppost dan ix-xogħol isir b'xejn kif imħabbar fl- aħħar budget ta' Gvern Laburista?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena nformat li x-xogħol fis-servizz ta' l-ilma fir-residenza tal-persuna li għaliha qed jirreferi l-Onor.

Interpellant sar fit-30 ta' April, 1997.

Dak iż-żmien l-ispiża biex jinbidel is-servizz kienet responsabbilta' tal-konsumatur.

Ix-xogħol beda jsir bla ħlas wara s-6 ta' Novembru, 1997 peress li l-ispiża għall-istess xogħol kienet ġiet inkorporata fis-service charge ta' Lm24 fis- sena li kien introduċa l-Gvern Laburista.

ISLA - TRIQ SANTA KATERINA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 939 dwar il-ftuħ ta' uffiċċju distrettwali tas-saħħa pubblika fl-Isla, jista' l-Ministru jgħid jekk id- dipartiment għandux xi target date meta se jinfetaħ l-uffiċċju għal pubbliku?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Kif diga' indikajt fit-twegiba ghall-Interpellanza numru 939, id-dipartiment qieghed jiffinalizza proceduri mad-Dipartiment tal-Politika Socjali sabiex l-ufficċju distrettwali tas-sahha pubblika fl- Isla jigi funzjonabbli.

Ghaldaqstant, id-dipartiment waqt li qed jaghti priorita lil din il-kwestjoni, ma jistax jiffissa target date specifika meta l-ufficċju se jinfetah ghall-pubbliku.

ISLA - PONTA TA' L-ISLA - DAWL

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jsemmi meta beħsiebha l-Korporazzjoni Enemalta tagħmel it-tiswijiet neċessarji sabiex il-parti magħrufa bħala l-Ponta ta' l-Isla tkun mill-ġdid mixgħula, issa li ilha aktar minn xahar u nofs mingħajr dan is-servizz?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena nformat li l-lanterni li hemm fil-Ponta ta' l- Isla kienu provduti mill-Kunsill Lokali u għalhekk l-istess kunsill ġie mgħarraf dwar l-istat ta' dawn il-lanterni.

PULIZIJA - RAVE PARTIES

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 1437 u r-risposta li ngħatat, jista' l-Ministru jgħid jekk ir-rave parties li saru Għawdex kellhomx bżonn ta' permess mill-pulizija?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li l-post fejn saru dawn iż-żewġ rave parties li qed jirreferi għalihom l-Onor.

Interpellant huwa liċenzjat biex isiru disco dances matul is-sena kollha u allura ma kellhomx bżonn permess ieħor.

KAŻI TA' SATANIŻMU - KURA

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx xi persuni li qegħdin taħt il-kura tas-social workers wara li kellhom diversi problemi wara li kienu mdaħħla f'każi ta' sataniżmu u/jew okkult?

Jekk iva, kemm huwa dan in-numru ta' persuni u x'eta' għandhom?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Bħalissa, żewġ persuni qegħdin jiġu mgħejuna mis- social workers ta' l-SWDP li għandhom problemi li jistgħu jkollhom x'jaqsmu ma' sataniżmu u/jew okkult.

L-etajiet ma jistgħux jingħataw minħabba konfidenzjalita'.

GŻIRA - CLUB TAL-FOOTBALL

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Dwar il-proġett ta' Manoel Island, jista' l-Ministru jelabora kif u taħt liema kondizzjonijiet il-club tal-football tal-Gżira se jkun jista' jagħmel użu mill-faċilitajiet sportivi ġodda li se jinbnew fil-proġett imsemmi?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Fuq dan is-suġġett għadhom għaddejjin id- diskussjonijiet meħtieġa mal-partijiet konċernati.

VETTURI BIL-MUTUR - LIĊENZJI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' liċenzji ta' vetturi bil-mutur li m'humiex imħallsa skond il-liġi llum?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li n-numru ta` liċenzji ta` vetturi bil-mutur li m`humiex imħallsa skond il-liġi llum huwa 7,887.

Id- dipartiment konċernat se jagħmel sforz biex flimkien mal-pulizija jara jekk dawn il-liċenzji fil-fatt humiex ta` vetturi li għadhom qed jintużaw, inkella ta` dawk li ġew scrapped.

MOBILE PHONES - LIĊENZJI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Billi fl- estimi għall-1999 hemm li l-gvern se jdaħħal somma flus fuq mobile phone licences, jista' l-Ministru jelabora dwar dan?

ONOR.

JOHN DALLI: Is-somma li tidher taħt mobile phone licences tinkludi d-drittijiet li l-kumpannija Vodafone għandha tħallas lir-Regolatur tat- Telekomunikazzjonijiet skond l-Att Nru. XXXIII ta` l-1997 imsejjaħ Att biex jirregola t-Telekomunikazzjoni.

SPORTING LICENCES

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Billi fl-estimi għall-1999 hemm li l-Gvern se jdaħħal somma flus aktar fuq sporting licences, jista' l-Ministru jgħid jekk dawn humiex se jogħlew?

ONOR.

JOHN DALLI: L-isporting licences mhumiex se jogħlew.

Il-Gvern se jdaħħal somma flus aktar peress li xi sporting licences ta` l-1998 se jidħlu fl-1999.

Il-proċess ta` tiġdid ta` dawn il-liċenzji ttardja sakemm ġie nstallat u mplimentat il-programm komputerizzat u minħabba hekk it- tiġdid beda fl-aħħar ta` Mejju 1998 flok f`Jannar 1998.

EDUKAZZJONI - KONSULENTI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid min huma l-konsulenti kemm dawk full-time kif ukoll dawk part-time fil-Ministeru tiegħu, inkluż fis-segretarjat?

Jista' l- Ministru jgħid ukoll kemm qed jitħallsu?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif mitlub diġa' ingħata fi tweġibiet għall- mistoqsijiet parlamentari preċedenti.

VOT KAPITALI NUMRU 13

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kif hu ppjanat li jintnefqu l-flus li huma vvotati taħt il-Vot Kapitali Numru 13?

ONOR.

LOUIS GALEA: In-nefqa kapitali se tkopri commitments li diġa' jeżistu u proġetti kapitali oħra li bħalissa qed ikunu ppjanati.

KOSTA MALTIJA - TNIĠĠIS

L-ONOR.

GEORGE VELLA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid meta nbeda x-xogħol fuq National Contingency Plan u Action Plan kontra t-tniġġiż tal-kosta Maltija minn żjut bejn id-Dipartment ta' l- Ambjent u r-REMPEC?

Fiex wasal dan il-proġett?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Bħala parti mit-Tielet Protokol bejn Malta u l-Unjoni Ewropea, din ta' l-aħħar aċċettat li tiffinanzja kemm xiri ta' makkinarju, kif ukoll tfassil ta' National Contingency Plan u programm ta' taħriġ għall-personnel Malti biex jikkumbatti tniġġiż minn żejt fuq il- kosta ta' Malta.

Il-makkinarju, li jinkludi żewġ vapuri, issa nxtara u qed jintuża regolarment mid-Dipartiment għall-Ħarsien ta' l-Ambjent fi clean ups f'każijiet ta' oil spills.

Għat-tfassil ta' National Contingency Plan kontra tniġġiż miż-żejt kif ukoll taħriġ ta' personnel Malti, fl-10 ta' Novembru 1998, ġie ffirmat kuntratt mal-kumpannija Franċiża CEDRE.

Dan il-kuntratt se jibda jiġi mplimentat f'dan ix-xahar u mistenni jiġi konkluż sa l-aħħar ta' l-1999.

Fi Frar ta' l-1998, kien iffirmat Memorandum of Understanding bejn il-Gvern u r-REMPEC biex dan iċ-ċentru jassisti d-Dipartiment għall-Ħarsien ta' l- Ambjent ifassal Interim Emergency Response Procedures f'każ ta' oil spill.

Dan id-dokument qiegħed fi stadju avvanzat.

ĠERMANJA - ŻJARA TAL-PRIM MINISTRU

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Affarijiet Barranin: Billi waqt iż-żjara tal-Prim Ministru fil-Ġermanja jidher li huwa ma ltaqa' ma' l-ebda ministri tal-Gvern Ġermaniż, jista' l- Viċi Prim Ministru jgħid x'taħdidiet hemm skedati ma' dan il-pajjiż fil- ġejjieni qarib?

ONOR.

GUIDO DE MARCO: Il-programm tal-Prim Ministru waqt iż-żjara tiegħu f'Munich kien sabiex jindirizza il-Hans Friedrich Foundation fuq stedina tal-Foundation.

Ma kienx pjanat biex imur Bonn għal-laqgħat fuq livell Ministerjali.

Taħdidiet ta' din in-natura huma maħsuba li jsiru hekk kif iż-żewġ naħat jiftiehmu fuq data konvenjenti.

MOBILE PHONES - LIĊENZJA ĠDIDA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid kemm se tkun il-liċenzja l-ġdida li l-Gvern jidher, mill- estimi ta' l-1999, li se jintroduċi fuq il-mobile phones?

ONOR.

JOHN DALLI: Is-somma li tidher taħt mobile phone licences tikkonsisti fi drittijiet li l-kumpannija Vodafone għandha tħallas lir- Regolatur tat-Telekomunikazzjonijiet skond l-Att Nru. XXXIII ta` l-1997 imsejjah Att biex jirregola t-Telekomunikazzjoni.

TRAFFIC OFFENCE TICKETS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid kemm inħarġu traffic offence tickets s'issa matul din is- sena?

ONOR.

JOHN DALLI: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirreferi din il- mistoqsija lill-Ministru kkonċernat.

VETTURI - ADMINISTRATIVE CHARGE

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid kemm x'se tkun l-administrative charge fuq kull karozza li se tkun sottomessa għat-testijiet fuq motor vehicles?

Kemm huwa maħsub li jsiru testijiet tul l-1999?

ONOR.

JOHN DALLI: L-Onor.

TAXXI INTERNI - RE-ENGINEERING

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid kemm ġew allokati fondi għar-re-egineering tad-Dipartiment tat-Taxxi Interni?

ONOR.

JOHN DALLI: L-ispejjeż neċessarji se joħorġu mid-diversi headings tal-vot rikurrenti tad-dipartiment skond in-natura ta' l-ispejjeż.

Ma jeżisti ebda item speċifiku taħt il-vot tad-Dipartiment tat-Taxxi Interni.

Kif jaf l-Onor.

Interpellant, re-engineering tinvolvi diversi aspetti tal- operat tad-dipartiment.

Permezz tiegħu tkun tista` ssir evalwazzjoni u analisi tal-proċeduri wżati mid-dipartiment u tas-sistema teknoloġika u organizzattiva biex id-dipartiment ikun jista` jżid fl-effiċjenza tal- operat tiegħu.

Dan l-eżerċizzju jinvolvi ħafna il-kontribut ta` konsulenti fil-qasam tat-tassazzjoni, management u l-informatika.

KAROZZI - NUMBER PLATES

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid hemmx xi ħsieb li l-Gvern jgħolli r-rati tal-bejgħ tan- number plates tal-karozzi?

ONOR.

JOHN DALLI: M`hemmx il-ħsieb li l-Gvern jgħolli r-rati tal-bejgħ tan-number plates tal-karozzi għall-1999.

SPTAR SAN VINĊENZ DE PAULE - SOCIAL WORKERS

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm social workers jaħdmu fl-Isptar San Vincenz de Paule?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Bħalissa m'hemm l-ebda social workers jaħdmu fl- Isptar San Vincenz de Paule.

RAĦAL ĠDID - TRIQ IL-KARMNU

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li fuq No. 15, Triq il- Karmnu, Raħal Ġdid jsir id-dawl peress li r-residenti ilhom żmien twil jitolbu li dan ix-xogħol isir?

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-talba magħmula mill-Onor.

Interpellant se tkun ikkonsidrata flimkien ma' talbiet oħra.

WSC - REFUNDS

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid jekk hux se jħalli s-sistema tar-refunds tad-dawl u l-ilma, is-sussidju għal dawk bi dħul baxx, jew dawk li għandhom il-karta r- roża?

Jekk iva, jista' l-Ministru jgħid kif se jkunu u b'liema rata se jkun is-sussidju għal dawn?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jekk l-Onor.

Interpellanta qed tirreferi għal refunds taħt il-VAT, ninformaha li d-dawl u l-ilma ma fihomx V.A.T..

Dawk li qed jirċievu Assistenza Soċjali ser jibbenefikaw minn sussidju fuq il-Konsum u mhux se jħallsu għall-kera tal-meter.

Dettalji ta' dan is-sussidju se jingħataw f'Avviżi Legali li se jiġu ppubblikati dalwaqt.

SKEJJEL - FGURA

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid għalfejn il-Head ta' l-iskola Primarja A, Fgura ddeċidiet li ma tħallix persuna li kienet qed tgħallem il-Marshal arts fl-iskola fil- ħin wara l-iskola?

X'kienet ir-raġuni?

Għalfejn dan twaqqaf meta dan kien ilu jgħallem għal ħafna snin u issa li għadha kif ġiet din il-Head ġdida keċċietu mill-ewwel, meta nafu li dan kien qed jeduka u jgħallem l-isports?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-Kunsill ta' l-Iskola Primarja A, Fgura fil-laqgħa ta' 17 ta' Novembru 1998 iddeċieda illi qabel ma jitfassal pjan ta' kif għandhom jiġu użati l-faċilitajiet ta' l-istess skola, ħadd ma jista' jidħol wara l-ħin normali ta' l-iskola.

Dan minħabba l-fatt illi ħafna tfal kienu qed jidħlu u joħorġu fil-għaxija x'ħin iridu, instab ħafna ħġieġ imkisser, toilets maħmuġin, viti ta' ilma miftuħin, katnazzi ta' l-uffiċċju miksurin, naqsu wkoll diversi oġġetti e.g. siġġijiet, sopraporti etc. etc.

UE - GDP

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jinformani jekk il-GDP per capita f'pajjiżna jilħaqx is-75% tal-GDP fl-Unjoni Ewropea?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Huwa stmat li fl-1997 il-GDP per capita fl-EU kienet ta' ECU 19,063 jew madwar Lm8,250.

F'Malta l-figura kienet ta' Lm3,405.

PITROLJU

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġie kkonsmat pitrolju f'ammont ta' litri fis-snin 1996, 1997, 1998 sat-30 ta' Novembru?

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant hija kif ġej:-

1996 23,845,880 litri 1997 19,843,690 litri 1998 3,772,100 litri (sat-30 ta' Novembru)

LUQA - TRIQ CARMEL

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Peress li l-Ministru kellu laqgħa mal-Kunsill Lokali ta' Ħal Luqa, jista' l- Ministru jgħid meta d-dipartiment se jagħmel il-culvert ġo Carmel Street, Luqa?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: M'għandi xejn x'inżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 691 (Seduta Numru 8).

QORMI - TISWIJA TA' TOROQ

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jindika meta hemm il-ħsieb li ssir Triq New Street off Triq il-Ħelsien, Qormi (qrib "Tal-Ħlas" pharmacy)?

Jista' l-Ministru jgħid meta se jiġu rranġati l-open spaces li hemm qrib u bejn il-Housing Estate fuq Tal-Blat, Qormi u qrib il-Palazz l-Aħmar Street, Qormi/Santa Venera, jiġifieri fil-Housing Estate, li jiġi wara l- fabbrika tal-Canada Dry?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li t-toroq imsemmija mill-Onor.

Interpellant huma kollha asfaltati u x-xogħol ta` titjieb fihom isir mill- Kunsill.

IMPJIEGI - ĦADDIEMA IMPRESSED

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid jekk mill-5 ta' Settembru 'l hawn, il-gvern daħħalx ħaddiema impressed mad-dipartimenti tal- gvern?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Id-Dipartiment tax-Xogħol ma ġiex informat b'kiri ta' vetturi ġodda bis-sistema impressed mil-5 ta' Settembru 1998 sal-lum.

Madankollu kien hemm tlett każijiet fejn id-dipartiment ġie nformat li kien hemm tlett sidien li kienu waqfu temporanjament minħabba f'mard u tħallew ikomplu il-kirja tal-vetturi tagħhom.

ĦAL FARRUĠ - LANDSCAPING

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jordna li l-Housing Department ikompli jirranġa l-landscaping qrib il-flats ġodda li tqassmu matul l-1997/98 ġo Ħal Farruġ limiti ta' Ħal Luqa?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jien informat li d-Dipartiment tal-Bini u Tiswija ta' Djar għandu ppjanat proġett komprensiv ta' landscaping fl-area ndikata mill-Onor.

Interpellant.

Dan il-proġett li ġie mfassal flimkien mal- Kunsill Lokali ta' Ħal-Luqa jeħtieġ il-permess ta' l-Awtorita' ta' l- Ippjanar.

Fil-fatt l-applikazzjoni saret aktar kmieni din is-sena u nistennew li l-permess ma jdumx ma joħroġ u għalhekk ix-xogħol imsemmi jkun jista' jibda.

GUDJA - ĠNIEN TA' XLEJLI

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru, bħala Ministru responsabbli mill-Kunsilli Lokali u in vista tal- fatt tar-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 1595, jgħid x'inhu l- pjan maħsub għal ġnien f'Ta' Xlejli, fil-Gudja?

Meta huwa maħsub li dan il- ġnien jitlesta?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: L-Onor Interpellant hu mitlub li jindirizza l-mistoqsija lill-Ministru responsabbli peress illi l-ġnien imsemmi ma jaqax taħt ir-responsabbilta` ta` dan il-Ministeru.

OMBUDSMAN - KAŻ NRU.

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: In vista tar-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 1491, jista' l- Ministru jgħid fiex fil-prattika u fid-dettall, kienu jikkonsistu l-passi li ħadet l-Awtorita' ta' l-Ipjanar biex twettqu r-rakkmandazzjonijiet ta' l- Ombudsman fil-każ Nru. 1855?

Jekk l-Awtorita' ta' l-Ippjanar laqgħet tali rakkmandazzjonijiet, sa meta se jittieħdu l-passi idonei sabiex tiġi rattifikata l-inġustizzja konnessa?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li l-persuna konċernata ngħatat il- ħatra b`effett mill-1 ta` Ottubru, 1996.

L-arretrati dovuti jitħallsu mas- salarju ta` Diċembru, 1998.

GĦARGĦUR - TRIQ DUN SALV ZARB

L-ONOR.

ANGELO FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jara li t-Triq Dun Salv Zarb, Għargħur fejn parti minnha hija għalqa f'nofs it-triq, tiġi minnufih esproprjata u b'hekk tinfetaħ it- triq sew u jkunu jistgħu jsiru x-xogħlijiet neċessarji u t-triq tkun miftuħa bħala waħda regolari peress li din it-triq hija kollha mibnija u fiha numru kbir ta' residenti?

ONOR.

TONIO BORG: Nitlob lill-Onorevoli Interpellant jirreferi din il- Mistoqsija lill-Ministru konċernat, u ċioe` lill-Ministru responsabbli mid- Dipartiment tat-Toroq, peress li esproprijazzjoni tat-tip imsemmija fid- domanda, isiru biss fuq talba tad-dipartiment fuq indikat.

KUMMISSJONI KONTRA L-KORRUZZJONI - KUNTRATT

L-ONOR.

ANGELO FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim MInistru jgħid jekk sarx kuntratt mal-membri u ċ-chairman tal-Kummissjoni dwar l-Investigazzjoni kontra l-Korruzzjoni fejn ġie assigurat terminu ieħor ta' sitt snin?

Jista' l-Prim Ministru jgħid ukoll x'inhu l-ħlas għal kull membru ta' din il-kummissjoni nkluż l-istess chairman?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Il-Kummissjoni Permanenti Kontra l-Korruzzjoni ġiet maħtura għal perijodu ta' ħames snin b'seħħ mis-16 ta' Novembru 1998.

Ic-Chairman huwa l-imħallef Albert Manche LLD u l-Membri huma s-Sur John Harrison BEM u l-Avukat Raymond Zammit LLD.

Fil-preżent, l-honoraria huma Lm5,414 fis-sena għaċ-Chairman u Lm3,660 fis- sena għall-Membri.

PIXXINA NAZZJONALI

L-ONOR.

JOHN VELLA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk ħarġux tenders matul l-1998 għax-xiri ta' chlorine għall-użu tal-Pixxina Nazzjonali f'Tal-Qroqq?

Jekk fl- affermattiv, minn ħa t-tender?

Kemm fil-fatt kienet in-nefqa matul din is-sena għax-xiri ta' chlorine?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-Bord Amministrattiv tal-Pixxina Nazzjonali ħareġ quotations għax-xiri ta' chlorine għall-użu tal-Pixxina.

L-offerta ntrebħet minn Messrs N. Cordina Marketing.

In-nefqa sal-25 ta' Novembru kienet ta' Lm7,323.

PIXXINA NAZZJONALI

L-ONOR.

JOHN VELLA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm inxtara u kemm kienet in-nefqa għax-xiri ta' pitrolju għall-użu tal-Pixxina Nazzjonali f'Tal-Qroqq?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li mill-bidu tas-sena sal-25 ta' Novembru, 1998 inxtraw 59,005 litri pitrolju u 314,859 light heating oil.

In-nefqa totali ammontat għal Lm41,811.

PIXXINA NAZZJONALI

L-ONOR.

JOHN VELLA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien l-ammont li ntnefaq biex jinxtara l-ilma sabiex timtela' l-pool li hemm fil-kumpless f'Tal-Qroqq?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li sar barter agreement mal-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma għall-provvista ta' 2500 metru kubu ta' ilma minn Marzu ta' din is-sena bi tpattija għal servizz ta' reklamar għal perjodu ta' sentejn.

S'issa għadu ma nħareġ ebda kont tad-dawl u ilma.

EDUKAZZJONI - KONTIJIET

L-ONOR.

JOHN VELLA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'kien l-ammont ta' flus li tħallas għal kontijiet tad-dawl u l-ilma u tat-telephones matul l-1998?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-ammont ta' flus li tħallas għall- kontijiet tad-dawl u l-ilma u tat-telephones sal-lum kienu jammontaw għal Lm35,630 f'dak li hu vot tal-Ministeru.

SAĦĦA - PERSUNI BL-HIV

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm persuni bl-HIV li jieħdu l-benefiċċji mogħtija mid-Dipartiment tas-Saħħa sena b'sena fl-aħħar ħames snin?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Il-persuni bl-HIV illi hadu beneficcju bi flus moghtija mid-Dipartiment tas-Sahha fl-ahhar hames snin huwa kif gej:

1994 - 10 1995 - 9 1996 - 7 1997 - 7 1998 - 7

Il-persuni bl-HIV illi bbenefikaw minn trattament mediku moghti mid- Dipartiment tas-Sahha huwa bejn wiehed u iehor kif gej:

1994 - <10 1995 - <10 1996 - <10 1997 - 11 1998 - 20

SAĦĦA - MARD VENERJU

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Billi din il-ġimgħa isemma li persuna b'interess f'mard venerju qed tiġi mħajjra taħdem f'Malta, jista' l-Ministru jgħid xi kwalifiki ta' speċjalizzazzjoni għandha din il-persuna?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Il-persuna li ghaliha qed jirreferi l-Onor.

Interpellant ghandha diplomi ta' specjalizzazzjoni fil-Venereologija u Dermatologija prattika mill-Universitajiet ta' Londra u Wales rispettivatment.

Din il-persuna tokkupa l-post ta' konsulent fil- Genitouninary Medicine mal-Ministru tad-Difiza Ingliz u ilha tahdem bhala specjalista f'dan il-qasam sa mill-1984 f'diversi sptarijiet militari tar- Renju Unit.

PIXXINA NAZZJONALI

L-ONOR.

JOHN VELLA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm intnefqu flus f'maintenance fil-kumpless tal- Pixxina Nazzjonali f'Tal-Qroqq fl-1998 xahar b'xahar sa Settembru?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li n-nefqa fuq il-manutenzjoni fil-kumpless tal-Pixxina Nazzjonali sa Settembru 1998 kienet hekk:

Jannar Lm 213 Frar Lm 277 Marzu Lm 26 April Lm 1139 Mejju Lm 441 Ġunju Lm 477 Lulju Lm 202 Awissu Lm 151 Settembru Lm 877

TOTAL Lm 3803

PIXXINA NAZZJONALI

L-ONOR.

JOHN VELLA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien id-dħul ta' flus minn teams lokali u barranin u għaqdiet li għamlu użu mill-Pixxina Nazzjonali f'Tal-Qroqq sa Settembru 1998?

ONOR.

LOUIS GALEA: Id-dħul tal-Pixxina Nazzjonali mill-bidu tas-sena sa Settembru 1998 kien ta' Lm21,785 minn teams u għaqdiet lokali u Lm16,350 minn teams barranin.

SAĦĦA - MAMMOGRAPHY UNIT

L-ONOR.

HELENA DALLI staqsiet lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid meta twaqqfet il-mammography unit?

Lil kemm-il pazjenta tista' tagħti servizz kuljum?

Kemm kienu l-pazjenti li għamlu użu minn dan il-unit minn meta twaqqfet?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Risposta ghall-mistoqsija parlamentari numru 2139 qieghda tingabar.

Twegiba tinghata f'seduta ohra.

SAĦĦA - ĦADDIEMA

L-ONOR.

HELENA DALLI staqsiet lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid kemm hemm nies jaħdmu fil-mammography unit?

Xi training għandhom dawn in-nies?

Jekk għandhom training speċjalizzat, kemm dam dan it-training?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Risposta ghall-Mistoqsija Parlamentari 2140 qieghda tingabar.

Twegiba tinghata f'seduta ohra.

SAJJIEDA BARRANIN

L-ONOR.

HELENA DALLI staqsiet lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid, sena b'sena mill-1945 sal-lum, kemm inqabdu sajjieda barranin fl-ibħra Maltin riservati għas-sajd lokali?

Min kienu?

Meta nqabdu?

Meta tressqu l-qorti?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ninsab informat li id-Dipartiment tas-Sajd u Akwakultura m'huwiex f'pożizjoni li jagħti risposta minħabba li ma jżommx records billi f'każi simili hu jigi nvolut biss bħala xhud.

Għalhekk din il-mistoqsija għandha ssir lill-Ministru koncernat.

ALE - KAROZZI ABBANDUNATI

L-ONOR.

DOLORES CRISTINA staqsiet lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid x'qed iżomm lil ALE milli twettaq il-ħidma tagħha f'dik li hi t-tneħħija ta' karozzi abbandunati mit-toroq ta' l-ibliet u rħula tagħna bir-riżultat li dawn qed joħolqu problemi kbar għar-residenti, kif ukoll għal kunsilli lokali li, minkejja rapporti għal xhur sħaħ mhux qed jirnexxilhom isibu ko-operazzjoni mingħand min għandu r-responsabbilta' li jwarrab dan l-inkonvenjent?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi minkejja d-diffikultajiet loġistiċi u n-nuqqas ta` trasport speċjali meħtieġ, il-pulizija kontinwament tneħħi vetturi abbandunati fit-toroq, tant li din is-sena, sat- 23 ta` Novembru, tneħħew 182 vettura ta` dan it-tip.

Ninsab informat ukoll li kien hemm każijiet fejn intlaħaq ftehim bejn il- kunsilli lokali u l-pulizija biex vetturi abbandunati jitneħħew mill- kunsill taħt is-sorveljanza tal-pulizija.

Qed isiru diskussjonijiet biex tiġi eżaminata l-possibilita` li dan ix- xogħol ikun jista`, bħal fil-każ tat-towing/clamping, isir mill-privat taħt is-sorveljanza tal-pulizija.

PARLAMENT - STALLAZZJONI TA' LIFT

L-ONOR.

DOLORES CRISTINA staqsiet lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx pjani għall-istallazzjoni ta' lift biex is-sular li tinsab fuqu l-Kamra tal-Parlament, kif ukoll kmamar oħra li huma ta' interess għall-pubbliku, isiru aktar aċċessibbli għal persuni b'diżabilita' u għall-anzjani?

Jekk it-tweġiba hi fin-negattiv, jista' l-Ministru jgħid jekk almenu hux qiegħed jikkonsidra proġett żgħir bħal dan biex l-aċċessibbilta' dejjem tiżdied għal kulħadd?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: It-tweġiba hija fl-affermattiv u għal dan il-għan hemm tender li diġa' ġiet ippublikata u tagħlaq f'Diċembru biex il- lift propost ikun jista' jsir.

SWIEQI - CULVERTS TA' L-ILMA

L-ONOR.

DOLORES CRISTINA staqsiet lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jindika meta se tibda l-ħidma tant meħtieġ biex jinbnew culverts u jsir xogħol ieħor relatat fis-Swieqi biex tkun eliminata l- problema ta' l-ilma tax-xita li din il-lokalita' tant tbati minnha?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Jiena ninsab infurmat illi ser isiru studji fuq l-upgrading meħtieġ fi Triq is-Swieqi biex isiru culverts għall-ilma tax-xita biex tibda tittaffa l-problema ta' l-għargħar f'din il-lokalita'.

Dan ix-xogħol irid isir b'kollaborazzjoni mal-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma, id-Dipartiment tad-Drenaġġ u d-Dipartiment tat-Toroq biex ikun hemm koordinazzjoni sħiħa għat-tisħiħ infrastrutturali meħtieġ fi Triq is- Swieqi.

Din is-sistema trid tkun disinjata biex tifforma sinsla fuq liema jkunu jistgħu jiġu mqabbda toroq oħra mingħajr ma jkun hemm problemi.

PULIZIJA - KAŻ TA' PARKER

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Peress li l-persuna, li isimha qed jintbagħat separatament, li ottjeniet permess biex taħdem ta' parker permezz ta' frodi fl-applikazzjoni tant li kontriha qed jittieħdu proċeduri kriminali, jista' l-Ministru jgħid għaliex din qed titħalla taħdem għad-detriment ta' ħaddieħor li għandu permess regolari?

Jista' l-Ministru jgħid għaliex il-liċenzja ta' din il-persuna ma ġietx sospiża kif soltu jsir?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi dan il-każ għadu sub judice.

Dwar is-sospensjoni, kanċellament jew nuqqas ta` tiġdid tal-liċenzja, qed jiġi nvestigat il-każ u tittieħed deċiżjoni skond il-parir legali.

ENEMALTA - DIESEL ĦAŻIN

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm il-Korporazzjoni Enemalta rċeviet ilmenti dwar diesel ħażin jew imħallat bl-ilma f'dawn l-aħħar ħames snin?

Jista' l-Ministru jgħid xi grad hu d-diesel li jitqassam fil-pompi?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena nformat li l-Korporazzjoni Enemalta rċeviet 25 ilment dwar diesel imħallat bl-ilma matul dawn l-aħħar ħames snin.

Rigward il-kwalita' tad-diesel, il-Korporazzjoni timporta diesel 0.5 sulphur ta' kwalita' Ewropea.

POLITIKA SOĊJALI - TENDERS

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid: (a) kemm-il tender ta' valur aktar minn Lm1,000 ġiet approvata mid-dikasteru tiegħek; (b) il- valur ta' kull tender; (ċ) lil min ġiet awarded; u (d) in-natura (provvista, xogħol, servizz) ta' kull tender mill-5 ta' Settembru, 1998 sa' l-1 ta' Diċembru, 1998?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant dwar tenders b'valur t'aktar minn Lm1,000 li ġew approvati bejn il-5 ta' Settembru u l-1 ta' Diċembru 1998 hi kif jidher hawn taħt:

|DIPARTIMENT | | | |GHALL-KURA TA' | | | |L-ANZJANI | | | |Kuntrattur |Valu|In-Natura | | |r |tat-Tender | |Forestals |15,9|Equipment' | |(Appliances) Ltd |01 |tad-'Dining | | | |Room'tar-Resid| | | |enza San | | | |Vincenz | |Forestals |10,2|Forn | |(Appliances) Ltd |17 |għall-kcina | | | |tar-Residenza | | | |San Vincenz |

DIPARTIMENT TAL-BINI U TISWIJA TA' DJAR

|Kuntrattur |Valur|In-Natura | | | |tat-Tender | |Schembri & |12,12|Kiri ta' | |Bros. Ltd. |0 |Krejnijiet | |Lino |11,49|Kiri ta' | |Chircop |8 |Krejnijiet | |Roc-A-Go |14,10|Kiri ta' | |Crane |0 |Krejnijiet | |Services | | | |Integrated |18,48|Xiri ta' | |Business |0 |liċenzji | |Sys | |għall-progra| | | |mm AutoCad R| | | |14 | |Intercomp |1,095|Xiri ta' A3 | |Ltd. | |Laser | | | |Printer | |Lelmar Co. |2,613|Xogħol ta' | |Ltd | |elettriku | | | |fil-Housing | | | |Estate | | | |Tal-Pieta' | |Domark Ltd |9,129|Bdil ta' | | | |soqfa | | | |f'Raħal Ġdid| | | |Ħal-Luqa u | | | |l-Birgu | |TopServ Ltd|6,192|Stallar ta' | | | |lifts fi Blk| | | |2,Bormla(St.| | | |Helen's | | | |Gate) | |Joe's |13,87|Kiri ta' | |Garage |0 |Karozzi |

PAJJIŻI BARRANIN - AKKORDJI BILATERALI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid: (a) kemm ġew konklużi akkordji bilaterali bejn il-5 ta' Settembru, 1998 u l-1 ta' Diċembru, 1998; u (b) jagħti lista ta' l-akkordji li għadhom pendenti u li bħalissa qed jiġu negozjati ma' pajjiżi barranin?

ONOR.

GUIDO DE MARCO: B'risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 2155, qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra lista ta' akkordji li huma fi stadju ta' negozjati.

Mill-5 ta' Settembru 'il hawn ġew iffirmati żewġ ftehim fil-5 u fil-21 ta' Ottubru, l-ewwel wieħed ma' l-Indja dwar is-Servizzi bl-Ajru u t-tieni mal- Kroazja li jittratta l-Ħelsien mit-Taxxa Doppja.

AMBAXXATI - ESTIMATES OF EXPENDITURE

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Viċi Prim Ministru jagħti għal kull ambaxxata: (a) l-estimates of expenditure għas-sena 1998; u (b) l-infiq attwali matul dik is-sena?

ONOR.

GUIDO DE MARCO: L-infiq previst minn kull ambaxxata Maltija għal matul l-1998 huwa dak dettaljat f'pagni 108 sa 112 ta' l-Estimi Ġenerali tal-Gvern fil-pubblikazzjoni uffiċjali ta' l-Istamperija tal-Gvern.

Ma nistax nagħti l-infieq attwali ta' kull ambaxxata ta' l-1998 peress li s- sena finanzjarja għadha ma ngħalqitx.

AFFARIJIET BARRANIN - KUNTRATTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Viċi Prim Ministru, għall-perijodu mill-5 ta' Settembru, 1998 sal-1 ta' Diċembru, 1998, jagħti lista tal- kuntratti li ngħataw b'direct order u għal kuntratt: (a) jindika x'kien il- kuntratt; (b) min għamel l-ispecifications; (ċ) min kienu l-persuni li għamlu l-award; (d) lil min intalbu l-quotations; (e) kemm kienet kull quote; (f) min rebaħ il-kuntratt; (g) ingħataw extensions fuq il-kuntratt oriġinali; u (h) kemm kien il-valur totali tagħhom?

ONOR.

GUIDO DE MARCO: Ma ngħata ebda kuntratt, b'ordni diretta jew xort'ohra, mill-Ministeru tiegħi fil-perijodu ndikat mill-Onor.

Membru.

POLITIKA SOĊJALI - KUNTRATTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru, għall-perijodu mill-5 ta' Settembru, 1998 sal-1 ta' Diċembru, 1998, jagħti lista tal-kuntratti li ngħataw b'direct order u għal kull kuntratt: (a) jindika x'kien l-kuntratt; (b) min għamel l-ispecifications; (ċ) min kienu l-persuni li għamlu l- award; (d) lil min intalbu l-quotations; (e) kemm kienet kull quote; (f) min rebaħ il-kuntratt; (g) ingħataw extensions fuq il-kuntratt oriġinali; u (h) kemm kien il-valur totali tagħhom?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 1269.

Ma għandi xejn aktar xi nżid ma dik l-informazzjoni.

OPM - KUNTRATTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru, għall-perijodu mill-5 ta' Settembru, 1998 sal-1 ta' Diċembru, 1998, jagħti lista tal-kuntratti li ngħataw b'direct order u għal kull kuntratt: (a) jindika x'kien il-kuntratt; (b) min għamel l-ispecifications; (ċ) min kienu l-persuni li għamlu l-award; (d) lil min intalbu l- quotations; (e) kemm kienet kull quote; (f) min rebaħ il-kuntratt; (g) ingħataw extensions fuq il-kuntratt oriġinali; u (h) kemm kien il-valur totali tagħhom?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: L-informazzjoni mitluba qed tinġabar u risposta tingħata f'seduta oħra.