MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 81 It-Tnejn, 29 ta' Marzu, 1999 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 81

It-Tnejn, 29 ta' Marzu, 1999

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.07 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tnejn, 29 ta' Marzu, 1999

WERREJ MINUTI 1

PETIZZJONI 1

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 2

TQEGĦID TA' KARTI 6

MOZZJONI TA' RINGRAZZJAMENT LILL-E.T. UGO MIFSUD BONNICI 8

MOZZJONI DWAR IL-ĦATRA TA' PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA (Imressqa mill-Oppożizzjoni) 13

MOZZJONI DWAR IL-ĦATRA TA' PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA (Imressqa mill-Gvern) 21

AĠĠORNAMENT 28

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 29

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 80 li saret fl-24 ta' Marzu, 1999 ġew konfermati.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Jeffrey Pullicino Orlando.

PETIZZJONI

ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO: Grazzi, Mr Speaker.

F'dawn l-aħħar jiem, kemm jien kif ukoll l-Onor.

George Vella ġejna avviċinati minn grupp ta' residenti mis-Siġġiewi, li ħaduha f'idejhom biex jiġbru l-firem kontra l-iżvilupp ta' simenterija fil-limiti tas-Siġġiewi, li għaliha hemm applikazzjoni quddiem l-awtorita' ta' l-ippjanar.

M'għandix il-ħin biex nidħol fid-dannu kbir li żvilupp bħal dan jista' jagħmel mhux biss lill-industriji lokali oħrajn - fil-fatt nafu li l-ST Micro Electronics ressqu xi ilmenti f'dan ir-rigward - u lanqas se noqgħod nitkellem fuq il-ħsara li żvilupp bħal dan jista' jagħmel lill-industrija tat-turiżmu, pero' ngħid biss li huwa ppruvat li dan jikkawża ħsara lis- saħħa, speċjalment ta' dawk li jkunu within a five-mile radius and to a limited extent ta' dawk li jkunu within a twenty-mile radius.

Dan ifisser li prattikament se tkun milquta l-gżira kollha.

Mr Speaker, il-petizzjoni tgħid hekk:

Aħna hawn taħt iffirmati qegħdin noġġezzjonaw bil-qawwa kollha għall- bini ta' simenterija mhux biss fil-limiti tas-Siġġiewi iżda f'Malta kollha.

Aħna nappoġġaw lill-kunsilli lokali kollha fil-ħidma tagħhom kontra l- bini ta' din is-simenterija.

Żvilupp bħal dan, Mr Speaker, huwa ppruvat li jikkawża partikolarment il- mard tal-kanċer, speċifikament fit-trabi, u għalhekk nitlob lill-Kamra biex kemm jista' jkun kull membru tagħha jagħti l-appoġġ tiegħu għal din il-petizzjoni.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Ngħaddu issa għall-mistoqsijiet.

L-Onor.

Silvio Parnis.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

XANDIR - FREKWENZI TAR-RADJU

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm hawn frekwenzi tar-radju vakanti bħalissa?

ONOR.

LAWRENCE GONZI (Ministru għall-Politika Soċjali) (f'isem il- Ministru ta' l-Edukazzjoni): Il-mistoqsija għandha tiġi riferuta lill- ministru li fid-dekasteru tiegħu hemm l-uffiċċju tal-wireless telegraphy.

RAĦAL ĠDID - POLIKLINIKA

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid fiex waslu n-negozjati u meta se jinbeda x-xogħol ta' estensjoni tal-poliklinika ta' Raħal Ġdid?

Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-pjanti dwar dan ix-xogħol?

ONOR.

LOUIS DEGUARA (Ministru tas-Saħħa): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li meta d-dipartiment fl-1995 sar jaf li s-sular ta' fuq iċ- ċentru tas-saħħa ta' Raħal Ġdid se jiġi vakat, beda proċeduri mal-lands biex is-sular battal jintuża bħala estensjoni taċ-ċentru tas-saħħa.

Il-pjanti għadhom qed jiġu ffinalizzati u huwa ppjanat li jinbeda xi xogħol lejn tmiem din is-sena.

MR SPEAKER: L-Onor.

Parnis, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

SILVIO PARNIS: Jista' l-Ministru jgħid jekk l-ispiżerija ta' Raħal Ġdid hijiex se tkun inkluża fl-estensjoni tal-proġett peress li bħalissa f'din l-ispiżerija qed ikun hemm ħafna lmenti minħabba li l-post huwa żgħir?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Bħal fil-każ taċ-ċentru tas-saħħa tal-Mosta, li jkopri n-north ta' Malta kollu, bħalissa ċ-ċentru tas-saħħa ta' Raħal Ġdid qiegħed ukoll jieħu x-xogħol taċ-ċentru tas-saħħa ta' Bormla.

Jien informat li dan iċ-ċentru għandu jiftaħ għall-ħabta ta' nofs din is-sena - ovvjament tinfetaħ ukoll l-ispiżerija - u allura numru sostanzjali ta' dawk li llum qegħdin jirrikorru ġewwa l-health centre ta' Raħal Ġdid ikunu jistgħu jinqdew minn hemmhekk.

Irrid infakkar lill-Onor.

Interpellant li qabel ma kien għalaq il-health centre ta' Bormla ma kienx ikollna dawk il-queues li qed ikun hemm bħalissa ġewwa Raħal Ġdid u għalhekk wieħed jittama u jistenna li s- sitwazzjoni terġa' tiġi għan-normal ladarba jinfetaħ iċ-ċentru tas-saħħa ta' Bormla.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' l-Ministru jara jekk huwiex possibbli li jżid il-ħinijiet tal-ftuħ tal-poliklinika ta' Bormla?

Ir-raġuni hija li bħalissa hemm attivita' kbira għaddejja n-naħa tal-Kottonera - minħabba l- film li qed jinġibed hemmhekk - u allura jista' jkun hemm il-bżonn tal- poliklinika bil-lejl.

Barra minn hekk issa dalwaqt jidħol is-sajf, ikun hemm ħafna nies li jmorru fuq ix-xtut u jista' jkun hemm xi każi fejn ikun hemm bżonn tas-servizzi tal-poliklinika.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ovvjament dak huwa l-ottimu li d-dipartiment qiegħed jimmira lejh, li l-health centre ta' Bormla tkun miftuħa għal 24 siegħa kuljum.

Pero' kif jaf il-ħabib tiegħi bħalissa hemm problema ta' nuqqas ta' tobba, liema problema hija diffiċli ħafna biex tiġi riżolta qabel ma jilħaq il-grupp ġdid ta' tobba u wieħed ikun jista' jieħu stock tas-sitwazzjoni.

Madanakollu ma nsibx diffikulta' biex ngħid li s- suġġeriment ta' l-Onor.

Interpellant se jiġi kkonsidrat.

MR SPEAKER: L-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Jista' l-Ministru jinformana f'liema stadju wasal ix-xogħol fuq dan iċ-ċentru?

Meta hemm il-ħsieb li jinfetaħ?

Jista' jgħidilna jekk hemmx il-ħsieb li jibda jiffunzjona mill-ewwel b'ċerta saħħa?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ix-xogħol fuq dan iċ-ċentru miexi b'mod mgħaġġel u huwa ppjanat li jinfetaħ għall-ħabta ta' nofs din is-sena.

Dan iċ- ċentru fil-fatt se jkun l-ikbar wieħed u se jkun fih kumditajiet u ċerti faċilitajiet u servizzi li sal-lum ħafna mill-health centres għad m'għandhomx minkejja li ilhom miftuħin għal żmien twil.

Kif diġa' għedt, il-problema li teżisti biex dan iċ-ċentru jkun jista' jaħdem fuq medda ta' 24 siegħa hija n-nuqqas ta' tobba li għandna fil-livell tal-health centres.

Aħna diġa' konna tajna konferenza fuq il-post fejn semmejna l-firxa ta' servizzi li se jkun hemm provduti.

Ovvjament is-servizzi li se jkunu offruti minn ġewwa l-health centre ta' Bormla huma ferm aħjar u iżjed vasti minn dawk li kienu offruti qabel.

MR SPEAKER: L-Onor.

Michael Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Taħt l-amministrazzjoni preċedenti kienet twaqqfet kummissjoni li kellha x'taqsam mat-tmexxija taċ-ċentri tas-saħħa fil-kura primarja u anke mal-mod kif isiru r-rosters, eċċ. Fil-fatt is- CGMO preżenti kien ta l-parir biex uħud miċ-ċentri tas-saħħa jingħalqu bil-lejl, ħaġa li l-gvern ta' dak inhar ma aċċettax.

Fil-fatt kienet saret talba biex jekk jista' jkun iċ-ċentri tas-saħħa - inkluż ta' Birkirkara u Bormla - jiftħu by roster fuq bażi ta' 24 siegħa.

Xtaqt nistaqsi lill- Ministru jekk dak ir-rapport kompliex jiġi diskuss u, jekk iva, f'liema stadju wasal.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Nista' ngħid li l-idea li ċ-ċentri tas-saħħa jagħlqu bil-lejl ma ġietx diskussa iżjed.

Kif diġa' għedt, ir-raġuni għalfejn m'aħniex se niftħu l-health centre ta' Bormla għal 24 siegħa hija minħabba n-nuqqas ta' tobba.

Ikun żball kbir jekk l-ewwel niftħu ċ-ċentru għal 24 siegħa mbagħad forsi jkun hemm xi riżenji ta' tobba li jaħdmu fil- health centres u jkollna nerġgħu innaqqsu s-servizzi.

Huwa għalhekk li ġie deċiż li sakemm jiġi korrett in-nuqqas ta' tobba, il-ftuħ tal-health centre ta' Bormla ikun għal sigħat limitati.

Rigward il-health centre ta' Birkirkara nista' ngħid li hemmhekk qegħdin jingħataw ċerti servizzi bħal dawk tal-fiżjoterapija u patoloġija u nfetħet ukoll l-ispiżerija, pero' minħabba n-nuqqas ta' tobba s'issa ma stajniex niftħuh.

Kif jaf il-kollega tiegħi, ġejna avviċinati minn grupp ta' tobba privati sabiex dawn joffru dan is-servizz ġewwa l-health centres pero' dan is-suġġeriment għad irid ikompli jiġi diskuss u jinvolvi wkoll taħdidiet mal-unions għaliex hemm il-problema li se ddaħħal kondizzjonijiet tax-xogħol differenti minn ta' dawk li diġa' qegħdin jagħtu dan is-servizz.

Nista' ngħid li s'issa għadha ma ttieħdet ebda deċiżjoni.

MR SPEAKER: L-Onor.

Carmelo Abela, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

CARMELO ABELA: Nixtieq nistaqsi lill-Ministru jekk hemmx il-ħsieb li fiż-Żejtun tinfetaħ poliklinika.

Għal xi żmien kien qed jissemma' n- naħa tal-housing estate ta' Ġebel San Martin.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Waqt li wieħed ma jiċħadx li ovvjament ikun ideali li ż-Żejtun jew l-inħawi ta' hemmhekk ikollhom health centre, wieħed irid jifhem ukoll li qabel ma nkomplu bil-proċess li niftħu health centres ġodda rridu naraw kif beħsiebna niżviluppaw is-servizzi fil-kura primarja.

Wieħed irid jara wkoll fuq liema livell irridu nagħtu kura liċ- ċittadini tagħna u naħseb li għadu prematur li wieħed jitkellem dwar ftuħ ta' health centres ġodda f'lokalitajiet differenti meta nafu li għad għandna diffikulta' biex immexxu l-health centres li għandna fil-preżent.

Ovvjament din hija diffikulta' li jekk ma jitteħdux xi deċiżjonijiet dwarha, 'il quddiem ikun ferm diffiċli biex nikkorreġuha.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mario Galea, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

MARIO GALEA: Jaħseb il-Ministru li l-fatt li jkun hemm madwar 100,000 ruħ f'sena li jattendu d-dipartiment ta' l-emerġenza - figura esaġerata għaliex allaħares terz tal-popolazzjoni tkun f'xi stat ta' emerġenza matul is-sena! - juri li ċ-ċentri tas-saħħa m'humiex jaqdu l- funzjoni sħiħa tagħhom?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Il-fatt li f'sena jattendu 'l fuq minn 90,000 ruħ ġewwa d-dipartiment ta' l-emerġenza fl-Isptar San Luqa jista' jkun ġej minn ħafna fatturi.

L-ewwelnett naħseb li ħafna min-nies m'humiex konxji li l-health centres ukoll joffru servizz ta' emerġenza għalkemm limitat.

Fil-fatt ċerti ittri li jidhru fil-gazzetti - niftakar ittra ta' waħda mara li qalet li damet tistenna madwar sagħtejn u nofs fil-casualty department ta' l-Isptar San Luqa biex jagħmlulha l-punti u fl-aħħar xebgħat, telqet 'il barra u marret ġol-health centre u faħħret ħafna s- servizz t'hemmhekk għaliex qalet li f'affari ta' għaxar minuti kienu diġa' għamlula l-punti - juru proprju dan.

Pero' rridu nammettu wkoll li l-mod kif żviluppajna l-health centres sal-lum forsi jinduċi lin-nies biex mingħajr ma jridu jirrikorru ġewwa d-dipartiment ta' l-emerġenza ta' l- Isptar San Luqa.

Qed ngħid hekk għaliex ċerti servizzi bħal, per eżempju, dak ta' l-X-ray ġewwa l-health centres huwa pjuttost limitat - hemmhekk filgħaxija ma jitteħdux X-rays - u allura jekk wieħed ikollu dubju ta' xi ksur jew weġġa' wara nofs inhar ovvjament ikollu jmur l- Isptar San Luqa.

Fattur ieħor li jġiegħel lin-nies jattendu l-Isptar San Luqa minflok imorru l-health centres huwa li ma jkunx hemm speċjalisti li wieħed jista' jirriferi għalihom meta jittieħdu ċerti eżamijiet u allura ħafna drabi l- junior doctors fil-health centres jirriferu pazjenti għall-casualty department ta' l-isptar għaliex hemmhekk hemm back-up services f'dawk li huma speċjalisti ferm aħjar.

Jiġifieri l-fatt li hemm daqstant nies li jattendu l-casualty department ta' l-Isptar San Luqa huwa dovut in parti għaliex għadu ma rnexxilniex nedukaw lin-nies jużaw sew il-health centres u wkoll għaliex m'aħniex f'pożizzjoni li hemmhekk inpoġġu speċjalisti.

MR SPEAKER: L-Onor.

Parnis.

ONOR.

SILVIO PARNIS: Jista' l-Ministru jgħid jekk fid-diskussjonijiet dwar l-estensjoni tal-poliklinika ta' Raħal Ġdid daħlux ukoll dipartimenti bħal dak tas-social security, il-posta u l-kunsill lokali?

La qed nitkellmu dwar polikliniċi, xtaqt nistaqsi wkoll lill-Ministru jekk hemmx il-ħsieb jew jekk sarux diskussjonijiet mal-Caritas jew mas- Sedqa biex kull meta drug addict imur fil-polikliniċi jitlob is-siringi, ma jaqbdux u jagħtuhomlu imma jkun hemm xi ħadd kwalifikat biex jispjegalu kif jista' joħroġ mill-problema.

Nistaqsi wkoll lill-Ministru jekk hemmx il-ħsieb li fiċ-ċentru tas-saħħa ta' Bormla jkun hemm social workers, peress li fil-Kottonera jeżistu problemi soċjali kbar.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Dwar jekk hemmx dipartimenti oħra nvoluti fid- diskussjonijiet dwar l-estensjoni tal-poliklinika ta' Raħal Ġdid ikolli ngħid li m'għandix l-informazzjoni, pero' nista' ngħid li meta kienu bdew id-diskussjonijiet fl-1995 - jien kont għadni segretarju parlamentari - deherilna li biex nipprovdu s-servizzi li wieħed kien jistenna li se jkun hemm bżonn ġewwa l-health centre ta' Raħal Ġdid kien se jkollna bżonn is- sular kollu.

Dwar il-problemi tas-siringi, nista' ngħid li din hija waħda perenni; hawn min jgħid li mhux sewwa li dawn jistgħu jieħdu s-siringi faċilment u hawn min jgħid li aħjar tagħmilha iktar faċli għaliex b'hekk tkun qed tnaqqas ir-riskju tal-mard li jista' jinfirex meta d-drug addicts jużaw is- siringi ta' xulxin.

Barra minn hekk - għaliex aħna donna npoġġu dan l- enfasi kollu fuq is-siringi li qegħdin jitqassmu - dawn is-siringi wieħed jista' jixtrihom minn kull spiżerija mingħajr riċetta tat-tabib, jiġifieri m'huwiex xi oġġett diffiċli biex takkwistah.

Jien naħseb li l-fatt li l- problema tal-hepatitis u l-AIDS għadna ma laħqitx il-livelli li hemm f'pajjiżi oħra juri li qegħdin nużaw it-triq it-tajba.

Huwa veru li ta' spiss ikun hemm rapporti li nstabu siringi f'xi post jew ieħor pero', kif jaf l-Onor.

Interpellant, huwa diffiċli tgħid jekk dawn ikunux siringi mogħtija mill-health centres jew inkella jkunux mixtrija minn spiżerija għaliex, kif diġa' għedt, huwa faċli li bniedem jixtri siringi minn kwalunkwe spiżerija.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Xtaqt nistaqsi lill-Ministru jekk għadux il- ħsieb li t-testijiet fl-anti-coagulant clinic jibdew isiru fiċ-ċentri tas- saħħa - qed nistaqsi dan minħabba li kienu nqalgħu xi problemi tekniċi min- naħa tad-dipartiment tal-patoloġija - u anke x'passi qegħdin jittieħdu biex tinżamm il-konfidenzjalita' għal dak li jirrigwarda riżultati li jgħaddu bil-computer mil-laboratorju lejn is-swali u ċ-ċentri tas-saħħa.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Dwar l-anti-coagulant clinic nista' ngħid li bħalissa għadhom għaddejjin id-diskussjonijiet mal-laboratorju tal- patoloġija.

Kif japprezza l-kollega tiegħi, l-unika ħaġa li hemm li tista' tikkrea diffikultajiet hija li s-samples ikunu jridu jaslu mill- health centres għal-laboratorju fi żmien nofs siegħa biex jibdew jinħadmu.

Qegħdin naraw jekk hemmx min hu lest li jieħu d-demm kmieni, qabel ma jibda x-xogħol tal-health centre, jiġifieri għall-ħabta tas-7.00a.m., u qegħdin anke nesploraw il-possibbilta' ta' couriers bil-mutur biex ikunu jistgħu jwasslu d-demm kemm jista' jkun malajr.

Dwar it-tieni parti tal-domanda li tirrigwarda l-konfidenzjalita', irrid ngħid li s-sistema komputerizzata hija magħmula b'mod li kull persuna li tista' tidħol fis-sistema għandha l-code number tagħha li allura jiġi rreġistrat.

Fil-fatt għamilna exercise fejn ippruvajna nagħtu codes ħżiena jew codes wieħed ta' l-ieħor, u ħareġ ċar li m'hemmx lok fejn wieħed jista' jabbuża fuq il-konfidenzjalita' tar-riżultati.

Fil-fatt fl- exercise li għamilna kien faċli ħafna li naslu biex niskopru min ta code ta' ħaddieħor apposta.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu issa għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru għall-Politika Soċjali.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja tar-rapport maħruġ mir-research development centre ta' l-ETC f'Settembru 1997 intitolat "Employment and Unemployment within the Cottonera Area", bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 5954;

f'isem il-Prim Ministru inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:- Skeda li tagħti dettalji dwar persuni appuntati operations manager fis-servizz pubbliku mill-1 ta' Jannar 1990 wara sejħa għal applikazzjonijiet, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 5969; u

f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:- Statistika dwar ir-rata ta' assenteiżmu ta' l-istudenti fl-iskejjel sekondarji statali bejn Ottubru 1998 u Frar 1999, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 5137.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI (Ministru tal-Finanzi): Mr Speaker, inqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 60 ta' l-1999 – Regolamenti ta' l-1999 li jemendaw il-Ħdax-il Skeda li tinsab ma' l-Att dwar Taxxa fuq il-Valur Miżjud;

Rapport Annwali taċ-ċentru finanzjarju ta' Malta għas-sena 1998; u

Tagħrif dwar safar ta' delegazzjonijiet mid-dikasteru li għalih hu responsabbli l-Ministru tal-Finanzi bejn Ottubru 1998 u Marzu 1999, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 5764.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Ċensu Galea.

ONOR.

CENSU GALEA (Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar safar ta' delegazzjonijiet mid-dikasteru li għalih jien responsabbli bejn Ottubru 1998 u Marzu 1999, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 5767.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI (Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar safar ta' delegazzjonijiet mid-dikasteru li għalih jien responsabbli bejn Ottubru 1998 u Marzu 1999, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 5768.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG (Ministru ta' l-Intern): Mr Speaker, inqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar safar ta' delegazzjonijiet mid-dikasteru li għalih jien responsabbli bejn Ottubru 1998 u Marzu 1999, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 5769.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Deguara.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar impjegati fid-dikasteru li għalih jien responsabbli li jieħdu allowance għal degree jew diploma, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 5897; u

Lista ta' persuni li applikaw u ġew intervistati mill-bord tal-għażla tal-FMS għall-post ta' transport officer flimkien ma' rakkmandazzjonijiet dwar il-persuni li ntgħażlet għal dan il-post, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 6039.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet.

Skond il-ftehim milħuq fil-laqgħa tal-kumitat permanenti dwar ix-xogħol tal-Kamra li saret fit-23 ta' Marzu 1999, it-tliet mozzjonijiet li jidhru fuq l-aġenda għandhom jiġu diskussi u deċiżi fis-seduta tal-lum u li malli jgħaddi l-vot fuq it-tielet mozzjoni, jiġifieri l-mozzjoni tal-gvern dwar il-ħatra ta' President tar-Repubblika, is-seduta għandha tiġi aġġornata mingħajr ma jittieħed il-ħin ta' l-aġġornament.

Nitlob lill-Ministru Gonzi sabiex jekk jogħġbu jressaq l-ewwel mozzjoni kif tidher fuq l-aġenda.

MOZZJONI TA' RINGRAZZJAMENT LILL-E.T. UGO MIFSUD BONNICI

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, f'isem il-Prim Ministru nipproponi:

Illi din il-Kamra tistqarr l-apprezzament tagħha għall-mod siewi u dinjituż li bih Dr Ugo Mifsud Bonnici qeda d-dmirijiet tiegħu lejn il- poplu Malti fil-kariga ta' President ta' Malta u filwaqt li tirringrazzjah ta' dan, tixtieqlu għomor twil u ħieni u aktar servizz għal pajjiżna.

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

ALFRED SANT (Kap ta' l-Oppożizzjoni): Nissekonda.

MR SPEAKER: Qabel xejn nixtieq nistaqsi jekk hemmx xi ftehim fuq kif se jinqasam il-ħin tas-seduta.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, il-ftehim huwa kif spjegajnih fil- kumitat permanenti dwar ix-xogħol tal-Kamra.

Se nitkellem jien għan-nom tal-gvern u tirrispondi l-oppożizzjoni, imbagħad ngħaddu minn mozzjoni għall-oħra b'mod li f'din is-seduta nkunu ħlisna t-tliet mozzjonijiet li għandna fuq l-aġenda.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Iva, nikkonferma li dak huwa l-ftehim mingħajr ma noqogħdu niżnu l-ħin bil-grammi jew inkejlu biċ-ċentimetri!

MR SPEAKER: Rimarki?

Il-Ministru Gonzi.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, fl-4 ta' April ta' l-1994 kelli l- privileġġ bħala Speaker ta' din il-Kamra li nagħti l-ġurament tal-ħatra lill-President, l-Eċċellenza Tiegħu Dr. Ugo Mifsud Bonnici.

U llum minħabba ċerti ċirkostanzi messitni x-xorti u missni l-unur li f'isem il- Prim Ministru u f'isem id-deputati kollha ta' din il-Kamra, inkluż sħabna ta' l-oppożizzjoni, inressaq din il-mozzjoni ta' ringrazzjament lill-Dr.

Ugo Mifsud Bonnici għall-mod kif qeda d-dmirijiet tiegħu matul il-ħames snin li ilu jokkupa din il-kariga, ħames snin li sejrin jiskadu nhar il- Ħadd, 4 ta' April.

Minn dak li seħħ tul dawn il-ħames snin wieħed jista' jara kemm Dr. Ugo kellu presidenza li ħalliet il-marka tagħha.

Naħseb li llum li qegħdin inressqu din il-mozzjoni, nistgħu ngħidu b'oġġettivita' kbira li l-presidenza ta' Dr. Mifsud Bonnici kienet f'ċertu sens waħda unika.

Aktar 'il quddiem nispjega għaliex qed ngħid hekk.

Minn esperjenza ta' numru ta' snin nafu li l-kariga ta' president - l- ogħla kariga li bniedem jista' jingħata fl-istituzzjoni demokratika ta' pajjiżna - hija kariga li titlob mingħand il-persuna hekk fdata l- kapaċita' li b'għemilha u b'diskorsha tkun tista' ġġib in-nazzjon Malti kollu flimkien.

Il-persuna li lilha tingħata din il-kariga fl-opinjoni tiegħi trid tkun persuna li b'għemilha u b'diskorsha tispira dawk il- valuri li aħna nirrikonoxxu bħala l-valuri tradizzjonali tagħna, liema valuri ssibhom fl-għeruq tas-soċjeta' tagħna.

Hija kariga wkoll li talbet mingħand in-nies kollha li okkupawha - u li m'għandix dubju kollha kemm huma qdewha b'sens qawwi - sens ta' servizz profond lejn in-nazzjon kollu, servizz disinteressat u maqtugħ mill-pożizzjonijiet li bniedem jista' jkollu fid-diversi ċirkostanzi li jistgħu jinqalgħu.

Naturalment hija wkoll kariga li titlob l-għaqal il-ħin kollu, għaqal li b'intelliġenza jgħinek biex iġġib dejjem lill-poplu kollu madwarek u li jżommok ukoll viċin il-poplu fir-realta' tal-ħajja tiegħu ta' kuljum.

Il-President f'pajjiżna, waqt li jkun qed jokkupa dik il-kariga, irid ikun persuna li twassal u tipproġetta fost affarijiet oħra, wieħed mill- iktar valuri li huwa għal qalb il-poplu Malti u Għawdxi, jiġifieri l-valur tas-solidarjeta' speċjalment is-solidarjeta' lejn dawk, kemm fis-soċjeta' tagħna kif ukoll barra minn pajjiżna, li jkunu għaddejjin minn mumenti diffiċli.

Fl-istess ħin din il-kariga titlob ukoll mingħand il-persuna li tkun qed tokkupaha l-kapaċita' li hi stess bl-aġir tagħha tirrappreżenta lil pajjiżna bid-dinjita' u bid-dehen li jistħoqqlu fir-relazzjonijiet li jkun qed jidħol għalihom ma' pajjiżi u dinjitariji barranin.

Fl-opinjoni tiegħi, b'deskrizzjoni ġenerali ta' x'inhuma l-ingredjenti essenzjali għal min jokkupa din il-kariga, wieħed jista' jsemmi li l-persuna jrid ikollha sens qawwi tal-kultura u l-identita' Maltija.

Mr Speaker, naħseb li nkun qiegħed nesprimi l-opinjoni ta' kull membru ta' din il-Kamra, mingħajr ebda eċċessjoni, meta ngħid li fil-persuna tal- President Dr. Ugo Mifsud Bonnici, f'dak kollu li huwa rnexxielu jagħmel matul il-ħames snin li ilu jokkupa din il-kariga, hu rrappreżenta dan kollu.

M'għandix dubju li l-poplu Malti li segwa lill-President tul dawn il-ħames snin fl-aġir tiegħu bħala president, rah jgħaqqad lil pajjiżna u jġib lil dan il-poplu kollu warajh.

Il-poplu Malti ra fil-President Mifsud Bonnici persuna li kellha għajnejja mixħutin il-ħin kollu lejn dawk f'pajjiżna li għal xi raġuni jew oħra huma mwarrba mis-soċjeta' jew iffaċċjati b'diffikultajiet, u rah ukoll jaqdi din il-funzjoni b'sens profond ta' servizz lejn in-nazzjon kollu kemm hu.

Mr Speaker, aktar kmieni jiena għedt li din il-presidenza kienet unika, għandha forsi xi ħaġa ftit differenti mill-presidenzi l-oħrajn.

Naturalment filwaqt li qed ngħid dan ma rrid innaqqas xejn mill-valur tal- presidenzi l-oħrajn kollha.

Fl-opinjoni tiegħi din il-presidenza kienet unika fi tliet aspetti.

L-ewwelnett kienet presidenza li firxet fuq tliet amministrazzjonijiet ta' gvernijiet differenti; kienet presidenza li naturalment minħabba l-avvenimenti li ġraw - li huma xi ħaġa reali u li wieħed jistenna f'demokrazija parlamentari, bħalma għandna aħna f'pajjiżna - u li ħolqu sitwazzjonijiet differenti minn tas-soltu u li kkreaw mumenti delikati, talbet bħalma dejjem talbet imma f'ċirkostanzi li jispikkaw impenn b'dedikazzjoni qawwi lejn il-valuri demokratiċi ta' pajjiżna u lejn dak kollu li bnejna flimkien tul dawn is-snin li għaddew biex ħloqna l-istituzzjonijiet demokratiċi f'pajjiżna; u kienet presidenza li kellha r-realizzazzjoni tal-valur u r-responsabbiltajiet kostituzzjonali li jitqiegħdu fuq min jokkupa kariga delikata bħal din.

F'dan is-sens kienet unika - jew nista' nħossni komdu niddeskriviha bħala unika - il-presidenza ta' Dr. Ugo Mifsud Bonnici.

F'sitwazzjonijiet bħal dawn li, kif għedt diġa', ma jkunux sitwazzjonijiet tas-soltu u jikkreaw ċerti ċirkostanzi delikati għall- pajjiż, il-pajjiż ikollu bżonn li l-bniedem li jkun qed jokkupa l-ogħla kariga tal-pajjiż jagħraf u jkun jaf sewwa x'inhuma r-responsabbiltajiet kostituzzjonali tiegħu u bl-għaqal tiegħu stess ifittex dejjem dak li hu fl-aħjar interess tan-nazzjon u jagħmel dan b'onesta' u b'sinċerita' li tiġi apprezzata mill-partijiet kollha li jkunu involuti, b'mod li tirbaħ awtomatikament il-fiduċja ta' kulħadd.

Jien naħseb li nkun qiegħed għal darba oħra nesprimi l-opinjoni tal-membri kollha ta' din il-Kamra meta ngħid li l-President Ugo Mifsud Bonnici qeda proprju l-funzjoni tiegħu f'dawn il-mumenti b'dawn il-kwalitajiet u rnexxielu jagħraf ir- responsabbiltajiet kostituzzjonali tiegħu kemm fis-sitwazzjonijiet faċli kif ukoll f'dawk diffiċli.

Jien naħseb li mid-dikjarazzjonijiet pubbliċi li saru f'dawn l-aħħar ġimgħat u xhur joħroġ ċar li ż-żewġ naħat ta' din il-Kamra jirrikonoxxu fil-persuna ta' Dr. Ugo Mifsud Bonnici bniedem li fil-kariga li huwa okkupa kien kapaċi jaqdi u jfittex l-interessi tal-poplu Malti kollu b'onesta' u b'sinċerita', b'mod li rebaħ madwaru l-fiduċja li jkun hemm bżonn li wieħed jirbaħ meta jkun qed jokkupa kariga bħal dik.

Jien f'isem il-Prim Ministru nirrikonoxxi l-korrettezza u s-sens qawwi ta' servizz li ta l-President Ugo Mifsud Bonnici lejn pajjiżna f'sitwazzjonijiet differenti.

Jien ċert li kieku hawn il-Prim Ministru bħalissa u qiegħed jagħmel dan id-diskors hu, hu stess jgħid li matul is-snin li għamel bħala prim ministru, jiġifieri bejn l-1994 u l-1996, fil-President Mifsud Bonnici sab bniedem li jsegwi dak kollu li jkun għaddej fil-pajjiż u jinteressa ruħu f'dawk li jkunu prijoritajiet tal-poplu Malti u Għawdxi fiċ-ċirkostanzi li jkun għaddej minnhom minn mument għal ieħor; fi kliem ieħor sab fil-President Ugo Mifsud Bonnici bniedem li ma kienx maqtugħ mir- realta' ta' pajjiżna anzi kien involut il-ħin kollu f'din ir-realta'.

M'għandix dubju wkoll li kieku hawn il-Prim Ministru kien jgħid ukoll li fit-22 xahar, jiġifieri bejn Ottubru ta' l-1996 u Settembru ta' l-1998, li għamel jokkupa l-kariga ta' kap ta' l-oppożizzjoni, sab President li kien qiegħed jirrikonoxxi kemm kienet importanti l-funzjoni ta' l-oppożizzjoni, kemm kien importanti li jżomm kuntatt il-ħin kollu, li jkun hemm diskussjoni għaddejja bejn il-forzi demokratiċi li għandna fil-pajjiż u li fehem li d-demokrazija parlamentari f'pajjiżna tissaħħaħ jekk ikun hemm min ikollu din it-tip ta' kapaċita' li jġib lil kulħadd madwar mejda biex jisma', jiddiskuti u anke jipprova jsib fejn ikun hemm bżonn is- soluzzjonijiet.

M'għandix dubju wkoll li kieku kien hawn il-Prim Ministru kien jgħid li anke f'dawn is-sitt xhur ta' Gvern ġdid Nazzjonalista, huwa sab fil- President Ugo Mifsud Bonnici persuna li kompla bil-qadi tad-dmirijiet u l- funzjonijiet tiegħu biex iżomm ruħu dejjem aġġornat ma' dak li qiegħed iseħħ fil-pajjiż.

M'għandix dubju li dan nistgħu ngħiduh ilkoll kemm aħna, jgħiduh anke l-membri ta' l-oppożizzjoni, u anke jaqbel miegħu l-Kap ta' l- Oppożizzjoni mill-esperjenza tiegħu tul dawn il-ħames snin li għaddew.

Fil-fatt diġa' kien hemm dikjarazzjonijiet pubbliċi f'dan is-sens u hija ħaġa li tagħmel unur l-ewwel u qabel kollox lil Dr. Ugo Mifsud Bonnici fil- persuna tiegħu.

Tagħmillu unur għaliex il-pajjiż huwa grat lejh, kif jixraq li jkun grat lejn persuna li tkun iddedikat ħames snin minn ħajjitha biex tara lil dan il-pajjiż miexi 'l quddiem u biex tgħinu kemm fil-mumenti l-faċli kif ukoll fil-mumenti d-diffiċli.

M'għandix dubju wkoll li l-President Ugo Mifsud Bonnici jingħaqad mal- lista ta' persuni oħrajn li okkupaw il-kariga ta' President ta' Malta b'unur u b'sens qawwi ta' servizz lejn il-pajjiż, u jien bħala Malti ngħid li dan jagħmel ġieħ lilhom pero' aktar minn hekk jagħmel ġieħ u unur lil pajjiżna.

Dr. Ugo Mifsud Bonnici ingħaqad ma' din il-lista ta' nies li aħna bħala Maltin inħarsu lejhom bħala li kienu kapaċi li bis-sinċerita', bil-karattru u bil-personalita' tagħhom jirbħu l-ammirazzjoni u l-fiduċja tal-poplu kollu.

U dan jagħmlilna ġieħ bħala Maltin.

Ħafna drabi aħna tiġina t-tentazzjoni li nenfasizzaw iktar dak li hu negattiv u ma nagħtux importanza biżżejjed lil dak li għandna pożittiv f'pajjiżna, pero' jien naħseb li waħda mill-iktar affarijiet li għandna nenfasizzaw il-ħin kollu hija li f'pajjiżna għandna individwi li kapaċi jokkupaw karigi importanti u delikati - karigi li jista' jkollhom mumenti fihom li jkunu importanti ħafna għad-destin tal-pajjiż innifsu - b'mod li jirbħu l-fiduċja ta' kulħadd.

Jien naħseb li dan huwa sinjal pożittiv ħafna, sinjal ta' maturita' tal-poplu Malti u Għawdxi, sinjal ta' maturita' politika u sinjal ta' żvilupp anke politiku li għandna nefasizzawh.

Wisq drabi nħarsu biss lejn dak li nistgħu ma naqblux fuqu u dan il- parlament fih innifsu huwa magħmul biex jaqdi din il-fuzjoni primarja, li jiddibatti pożizzjonijiet li jistgħu jkunu kontrastanti pero' mhux neċessarjament kontradittorji għal xulxin.

Dan huwa post fejn niddibattu argumenti minn naħa ma' argumenti minn oħra, pero' filwaqt li nagħmlu hekk, kollha kemm aħna, ibda l-ewwel wieħed minni, nifhmu li kapaċi ningħaqdu flimkien bħala nazzjon wara kariga li fiha nnifisha tiġbor madwarha dak li jirrappreżenta lill-pajjiż bħala pajjiż.

Naħseb li dan huwa sinjal pożittiv ħafna u sinjal qawwi ta' maturita' li pajjiżna qed jakkwista dejjem iżjed tul iż-żmenijiet.

F'dan is-sens irrid nuri l- apprezzament tagħna u f'dan is-sens il-mozzjoni ta' ringrazzjament għandha l-ikbar sustanza meta mressqa fil-konfront tal-President Ugo Mifsud Bonnici.

Hu kien kapaċi li fil-kariga tiegħu, fil-qadi tad-dmirijiet tiegħu, fis-sagrifiċċji li ovvjament għamel u fl-impenn li hu bla dubju ta' xejn tefa' f'din il-kariga, jingħaqad ma' presidenti oħrajn biex juri li f'pajjiżna aħna nistgħu nimxu 'l quddiem u ningħaqdu anke f'mumenti li jkunu diffiċli.

Mr Speaker, din hija riflessjoni li torbot ħafna mal- President Ugo Mifsud Bonnici, u hija riflessjoni li nenfasizzha għaliex, fl-opinjoni tiegħi, hija t-timbru ta' din il-presidenza, presidenza li tagħmel unur lil Dr. Ugo Mifsud Bonnici personalment, pero' tagħmel unur ukoll lill-pajjiż.

Din kienet presidenza li għenitna nkomplu nimmaturaw fil-mod kif nittrattaw ma' xulxin u fil-mod kif nipprovaw insibu dak li huwa fl-aħjar interess tal-pajjiż anke meta ma nkunux nistgħu naqblu.

Hemm mod ċivili u demokratiku kif isiru l-affarijiet anke meta ma nkunux qed naqblu, u jien m'għandix l-iċken dubju li l-President Ugo Mifsud Bonnici, bl-istil tiegħu, ta dan it-timbru importanti ħafna lill-presidenza.

Mr Speaker, jien intenni r-ringrazzjament tiegħi u ta' sħabi d-deputati ta' din il- Kamra lil Dr. Ugo Mifsud Bonnici għal dan kollu filwaqt li nieħu l- opportunita' biex, kif tgħid il-mozzjoni stess, nawguralu li fiż-żmien li ġej ikompli jkun attiv u ta' servizz lejn il-pajjiż.

Il-kultura li għandu Dr. Ugo Mifsud Bonnici hija kultura li l-pajjiż għad jista' jieħu ħafna frott minnha u l-ewwel sfida li għandna hija kif pajjiżna jista' jkompli jagħmel użu minn personaġġi bħal dawn li jkunu tant taw lil pajjiżna, anke wara li jkun spiċċa t-terminu tagħhom.

Mr Speaker, qabel nagħlaq xtaqt niddedika kelmtejn lill-mara tal- President Ugo Mifsud Bonnici u lill-familja tiegħu, li ovvjament huma parti integrali mill-presidenza u li jkunu saħħew lill-istess presidenza.

Jien m'għandix dubju li dawn għenu ħalli l-President Ugo Mifsud Bonnici jkun jista' jaqdi din il-kariga bil-mod kif qdiha.

J'Alla l-Bambin jaħtih is-saħħa biex ikun jista' jkompli jagħti dan il-kontribut ħalli nkomplu naraw lil pajjiżna jiffjorixxi mhux biss materjalment imma anke f'dak li għandu x'jaqsam mal-valuri li jsedquna.

Jien nirringrazzja lill- President Ugo Mifsud Bonnici u f'isem l-Onor.

Membri kollha ta' din il- Kamra nawguralu minn qalbi.

Grazzi, Mr Speaker.

(Onor. Membri: Hear, hear)

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Speaker, waqt li nassoċja ruħi ma' dak li għadu kemm qal il-kollega tiegħi l-Onor.

Gonzi, tajjeb li nagħmlu ftit punti min- naħa biex nimmarkaw l-apprezzament tagħna għall-President ta' Malta.

Fl- istess ħin, għax naf bis-sense of humour tiegħu, mingħajr ma nippreżentaw dak li qed nagħmlu qisu xi kanoniżżazzjoni jew beatifikazzjoni sekulari, tajjeb li nitkellmu fuq il-kwalitajiet personali ta' Dr. Ugo Mifsud Bonnici, fis-sens tal-kultura wiesgħa li għadu kemm semma' l-Onor.

Gonzi, li m'hemmx dubju hija kultura mifruxa f'sens ta' x'inhi Malta, x'inhi l- identita' Maltija u x'inhi r-rabta tagħna ma' kontest internazzjonali aktar wiesgħa, kultura li f'dawn l-aħħar ħames snin ġiet użata tajjeb ħafna u uriet kif din tista' twassal biex il-presidenza tingħata profil ta' rikonoxximent u ta' saħħa f'pajjiżna.

Wieħed jirrikonnoxi wkoll il-kwalita' personali ta' Dr. Ugo Mifsud Bonnici bħala politiku fin li l-esperjenza politika tiegħu f'dawn l-aħħar ħames snin użaha b'mod li kien superlattiv u użaha b'mod li kompliet tat saħħa lill-istituzzjoni tal-presidenza bħala istituzzjoni li hija l-apiċe ta' l-istruttura demokratika ta' pajjiżna.

Nixtieq ukoll nsemmi s-sens ta' umanita' li għandu Dr. Ugo Mifsud Bonnici.

Diġa' semmejt is-sense of humour li għandu u li jaf idawru fuqu nnifsu pero' nixtieq insemmi wkoll il-mod kif huwa jirrelata ma' ħaddieħor b'mod li jifhem u jagħraf il-perspettiva ta' ħaddieħor, imbagħad f'dak li jgħid he takes into account il-perspettivi u l-aspirazzjonijiet ta' min ikollu quddiemu.

Irrid nitkellem ukoll dwar il-kwalitajiet tiegħu bħala figura pubblika li f'dawn l-aħħar ħames snin kelli ċ-ċans nagħmel ir- riflessjonijiet personali tiegħi b'mod dirett dwar il-fatt li matul dan iż- żmien għaraf juża diskrezzjoni u għaqal mill-iktar kalibrati.

Konsistentement kien qiegħed hemmhekk biex juri li t-tħaddim ta' l- istituzzjoni tal-presidenza tista' ssir b'mod li jirrifletti kompletament il-fasla, id-disinn tal-presidenza fil-kontest tal-Kostituzzjoni tagħna.

Jien naħseb li għandna nqisuha bħala kwalita' tiegħu f'sens ta' figura pubblika l-mod li kont tħossu li kien qed jopera b'mod ġenwin.

Kien hemm il-ġenwinita' ta' dak li kien qed jagħmel, imbiegħda minn kull sens ta' ipokrezija imma b'sens sinċier u dirett ta' kif hu fil-qadi tal-karigi pubbliċi tiegħu kien qed jirrifletti l-ħteġijiet kostituzzjonali u demokratiċi tal-pajjiż.

Sur President, nixtieq insemmi wkoll l-esperjenza personali li kelli jien miegħu.

Fil-bidu ta' din is-sena kelli ċ-ċans infisser l-apprezzment tiegħi għall-mod kif ħadem fi żmien li kien hemm Gvern Laburista, anke fil- mumenti delikati u diffiċli li kellna.

Jien naqbel ma' l-Onor.

Gonzi li din kienet presidenza li għall-ewwel darba rat alternanza doppja u kien hemm żmenijiet delikati li fihom il-preżenza tal-President u l-mod kif opera kienu mija fil-mija allineati mas-sens ta' demokrazija ta' dan il- pajjiż.

Jien illum irrid nerġa' nsostni l-apprezzament tiegħi u ta' din in-naħa tal-Kamra għall-operat f'dak il-kontest ta' Dr. Ugo Mifsud Bonnici, li kien mija fil-mija korrett, u li fl-għaqal u fid-diskrezzjoni tiegħu ta xhieda tal-fatt li l-istituzzjonijiet tagħna, anke meta jkunu taħt stress qawwi, jistgħu jimxu 'l quddiem u jistgħu jżommu sammi u sodi.

Irrid nagħmel ukoll il-punt politiku li f'dawn l-affarijiet it takes two to tango, fis-sens li meta kien hemm l-ewwel alternanza ta' Ottubru ta' l- 1996, Dr. Ugo Mifsud Bonnici sab li kien se jkollu Gvern Laburista li kien se jmexxi l-logħba demokratika mija fil-mija.

Nista' ngħid li jiena u l- ministri sħabi ta' dak il-Gvern Laburista konna mija fil-mija disposti għall-President u konna mija fil-mija disposti biex taħt il-miżuri li tgħid il-Kostituzzjoni nikkonsultaw miegħu u nżommuh kompletament in our confidence, ħaġa li ma nistgħux ngħidu li ġrat meta kien hemm alternanza oħra, dik ta' l-1987, meta l-acting president, is-Sur Pawlu Xuereb, kien iffaċċjat bi Gvern Nazzjonalista ġdid u kien ġie skartat kompletament minn kull konsultazzjoni serja u ta' fiduċja dwar dak li kien qed isir mill- gvern ta' dak iż-żmien.

Nerġa' nsostni li fil-kontest ta' kif opera l- Gvern Laburista, mhux biss fil-mumenti delikati imma anke fil-mumenti ta' amministrazzjoni kurrenti, il-President ta' Malta, Dr. Ugo Mifsud Bonnici, mhux biss kellu sehem kostruttiv imma kien sehem li ħafna drabi kien ta' għaqal kbir u jien personalment tgħallimt ħafna mill-punti li qajjem fid- diversi inkontri li kelli wiċċ imb'wiċċ miegħu.

Nixtieq li jien ukoll qabel nagħlaq insellem u nagħti l-apprezzament tiegħi lis-Sinjura Ġemma Mifsud Bonnici, li bosta drabi kelli ċ-ċans li nġarrab l-umanita' u l-ospitalita' tagħha flimkien ma' żewġha, u nawguralhom li fiż-żmien li ġej ikomplu għaddejjin b'xogħol li jkun ta' fejda għal pajjiżna, għas-soċjeta' tagħna u anke għall-familja tagħhom.

Għalhekk mill-ġdid nixtieq intemm dan l-intervent b'xewqat sbieħ ta' kull membru ta' l-oppożizzjoni lil Dr. Ugo Mifsud Bonnici, lis-sinjura tiegħu u lill-familja tagħhom u nawguraw lil Dr. Ugo Mifsud Bonnici ħidma dejjem aħjar li fi żmien li ġej it-talenti superlattivi tiegħu jagħtihom ċans li jkomplu jimxu 'l quddiem fl-interess tal-pajjiż kollu kemm hu.

Grazzi, Mr Speaker.

(Onor. Membri: Hear, hear)

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-mozzjoni kif imressqa mill-Ministru għall-Politika Soċjali f'isem il-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

MOZZJONI DWAR IL-ĦATRA TA' PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni jekk jogħġbu jressaq it-tieni mozzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Speaker, nipproponi:

Billi skond id-dispożizzjoni ta' subartiklu (1) ta' artiklu 48 tal- Kostituzzjoni ta' Malta, għandu jkun hemm President ta' Malta li jiġi maħtur b'Riżoluzzjoni tal-Kamra tad-Deputati;

U billi skond subartiklu (3) ta' l-istess artikolu tal-Kostituzzjoni l-kariga tal-President ta' Malta waslet biex issir vakanti;

Għalhekk il-Kamra tad-Deputati bis-saħħa u għall-finijiet ta' l- imsemmi artikolu 48 tal-Kostituzzjoni ta' Malta tirrisolvi li malli sseħħ dil-vakanza, taħtar lill-Professur Edwin Grech President ta' Malta.

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

GEORGE VELLA: Nissekonda.

MR SPEAKER: Rimarki?

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, l-ewwelnett nixtieq nippreżenta lill- kandidat tagħna, il-Prof.

Edwin Grech, persuna li kellha karriera distinta kemm barra minn xtutna kif ukoll f'Malta.

Dan huwa importanti għaliex naħseb li huwa l-ewwel kandidat għall-presidenza li l-karriera personali tiegħu ma żviluppatx biss f'sens politiku hawn Malta imma żviluppat ukoll f'sens professjonali għal żmien twil kemm f'Malta kif ukoll barra.

Il- Prof. Edwin Grech twieled fl-1928 u għalhekk huwa kandidat li mhux biss ikun qed jippreżenta esperjenza fil-politika imma jkun qed jippreżenta wkoll esperjenza professjonali wiesgħa, li hija wkoll esperjenza internazzjonali professjonali mhux fil-politika.

Fi żmenijiet fejn ħafna li jixtiequ jitolbu jew jagħmlu l-punt li tajjeb li ma jkunx biss politiku li jiġi ppreżentat bħala kandidat għall- presidenza, il-Prof.

Grech f'dan is-sens diġa' jillustra t-tip ta' profil fejn mhux biss għandek l-element politiku imma anke elementi oħra ta' esperjenza u ta' ħidma.

Il-Prof.

Grech kien attiv ħafna b'mod professjonali għal bosta snin u fl- Ingilterra mexa 'l quddiem fil-karriera tiegħu u serva b'distinzjoni fl- Afrika tal-Lvant, f'Zambia u fl-Afrika ta' Isfel, fejn kellu karigi professjonali ta' l-aqwa kwalita'.

Għal dak li għandu x'jaqsam ma' pajjiżna, kien il-Prof.

Grech li żamm għaddej is-servizz tas-saħħa fi żmenijiet diffiċli.

Kienu żmenijiet li fihom il-poplu Malti u Għawdxi kellu bżonn min isostni s-servizz tas-saħħa u minkejja l-kondizzjonijiet diffiċli li fihom ħadem il-Prof.

Grech flimkien ma' oħrajn, kien strumentali biex ir-rikonoxximent akkademiku u professjonali li s-servizzi u l-professjoni tas-saħħa f'Malta kienu tilfu jerġgħu jinkisbu f'temp qasir.

Bil-ħidma tiegħu u bil-ħidma ta' nies li kienu fl-istess linja tiegħu, reġgħet ġiet stabilita l-linja 'l quddiem tal-professjoni medika u tas-servizzi tas-saħħa f'pajjiżna, ħaġa li għaliha l-poplu Malti u Għawdxi għandu jkun grat għal żmien twil lejn il-Prof.

Edwin Grech.

Hawnhekk tajjeb li nsemmu wkoll il-kwalitajiet personali tal-Prof.

Edwin Grech, bniedem serju u bilanċjat.

Ħaġa li rari ssemmiet hija kif dan il- bniedem, meta ġie lura Malta u kellu ċans jikkapparra ċerti pożizzjonijiet professjonali fil-pajjiż, qagħad attent li ma jagħmilx hekk.

Per eżempju, ma ssemmietx li meta l-Prof.

Grech ġie lura Malta, il-post ta' direttur fid-dipartiment tas-saħħa u l-post akkademiku afferenti għal dak ix-xogħol kien effettivament vakanti u l-Prof.

Grech kien qed jagħmel ix-xogħol ta' direttur tad-dipartiment tas-saħħa.

Kieku ried, minflok il-post ta' acting director, kien ikollu l-post substantive bħala direttur tas-saħħa u anke tal-post akkademiku li kien marbut miegħu pero' b'għażla personali mill-aktar retta u rigoruża, il-Prof.

Grech baqa' jinsisti li jkun acting bil-ħsieb li jekk min kien jokkupa dik il-kariga jerġa' jiġi lura Malta, allura dak il-post jibqa' għad-dispożizzjoni tiegħu.

Din hija xi ħaġa li ġrat mhux f'temp ta' sitt xhur jew tmien xhur imma ġrat f'temp ta' snin sħaħ.

Meta nbidlu l-affarijiet u l-persuna li minflokha kien qed jaħdem il-Prof.

Grech baqgħet ma ġietx f'pajjiżna, il-gvern ta' wara l-1987 mhux talli ma kkonfermax lill-Prof.

Grech u ma tahx ċans li jagħmel b'mod sostantiv il-kariga tiegħu, talli keċċih minn professur u minn direttur tad-dipartiment tas-saħħa.

Minkejja dawn it-tip ta' esperjenzi u esperjenzi personali ħafna aktar ħorox, wieħed jista' jippreżenta lill- Prof. Grech bħala xempju ta' moderazzjoni f'dan il-pajjiż, ħaġa li jien nagħmilha mingħajr ebda riżerva.

Kull meta kelli x'naqsam mal-Prof.

Grech f'diskussjonijiet dwar alternattivi li għandhom isiru - issa jien ili nafu ftit iktar minn għaxar snin - il-vuċi tiegħu dejjem kienet waħda ta' moderazzjoni, ta' bilanċ, ta' sens ta' kif tara n-naħa ta' kulħadd u kif tipprova timxi 'l quddiem, tagħżel toroq ta' deċiżjoni u ta' tmexxija li jipprovaw iżommu lil kulħadd on board, hu ta' liema kulur hu.

Veru li kultant il-mod kif jitkellem huwa dirett pero' jiena, għaliex forsi nitkellem bħalu, napprezza ħafna l- mod dirett tiegħu u f'kull ħaġa li jagħmel kelli ċ-ċans nammira kemm bis- sens dirett tiegħu jkun qed jiċħad u jbarri kull sens ta' ipokrezija.

Jekk tikkuntrasta dan ma' kif wieħed jista' jimxi b'mod ipokrita, tidħak u titbissem u tieħu b'idejn kemm trid imma ħafna drabi jkollok is-sikkina lesta taħt il-minkeb ...

Il-Prof.

Grech jaħdem b'mod dirett, fejn dak li għandu jgħid jgħidu, u jien naħseb li f'pajjiżna l-politika għandha bżonn tissaffa ftit mill-ipokrezija li ħafna drabi qisha bħal trab fl- arterji.

Xi kultant tħoss li l-ipokrezija hija l-iktar ħaġa li timxi 'l quddiem f'dan il-pajjiż, pero' ċertament li l-Prof.

Grech huwa wieħed minn dawk il-persuni li juru kif anke fil-politika tista' tkun dak li int; m'hemmx għalfejn la t-tbissim u lanqas il-pożi ta' l-ipokrezija imma tgħid dak li għandek tgħid u timxi b'sens onest.

Il-bilanċ u l-moderazzjoni tal-Prof.

Grech ħarġu wkoll fil-ħidma u fil- karriera politika tiegħu.

Fuq il-bażi tal-Partit Laburista, il-Prof.

Grech ħa sehem fil-ġlieda kontra dak li kien perċeput bħala dellijiet ta' korruzzjoni u ta' abbuż ta' poter billi ħa sehem f'wieħed mill-aqwa esperimenti politiċi li ġraw f'pajjiżna u li b'xorti ħażina għadu limitat għall-Partit Laburista biss.

Qed nirriferi għall-bord ta' viġilanza u dixxiplina awtonomu tal-Partit Laburista, fejn il-Prof.

Grech kellu u għad għandu l-inkarigu li jaħdem minnufih fuq kull akkuża u allegazzjoni ta' korruzzjoni jew abbuż ta' poter.

Hemmhekk, għal temp ta' ħames snin, il- Prof. Grech ta xogħol ta' siwi u rigorożita' kbira.

Huwa kkontesta l- elezzjonijet ġenerali erba' darbiet, ġie elett darbtejn u serva bħala ministru fil-Gvern Laburista ta' bejn l-1996 u l-1998, fejn kellu jiffaċċja ċerti sfidi li b'xorti ħażina, minħabba dak li ġara, il-pjani li kienu qegħdin jitħejjew biex l-affaffarijiet jimxu 'l quddiem ma kellhomx ċans jaslu għall-frott tagħhom.

Għalhekk meta wieħed iħares lejn il- karriera kemm professjonali kif ukoll politika tal-Prof.

Edwin Grech, ikollu jirrikonoxxi li huwa persuna li mhux biss huwa idonea għall- preżentazzjoni tagħha bħala President ta' Malta imma li għandu wkoll fond ta' esperjenza, ta' għerf u ta' tagħlim li jkunu jiswew ta' mitqlu deheb fix-xogħol u fil-ħidma ta' President ta' Malta.

Sur President, tajjeb li nsemmu wkoll xi konsiderazzjonijiet politiċi li jorbtu man-nomina li qed tagħmel l-oppożizzjoni.

Jien niftakar li f'waħda mill-ewwel stqarrijiet li għamilt meta sirt Kap ta' l-Oppożizzjoni fl-1992, kont semmejt preċiżament l-oġġettiv li dan il- pajjiż ikun tassew pajjiż ta' kulħadd, li mhux għax hemm gvern ta' kulur allura dawk li huma ta' kulur ieħor iħossu li dan m'huwiex pajjiżhom.

(Onor. Membri: Hear, hear) U huwa f'dan is-sens li jien nemmen li wieħed għandu jħares lejn din in-nomina.

Ma jistax ikun - u din nibqa' ngħidha u nibqa' ngħidha - li pajjiżna jibqa' maqsum u li l-istituzzjonijiet ikunu kollha kkapparati minn min ikollu l-gvern f'idejh.

Bejn l-1996 u l-1998 il-Gvern Laburista kien għamel tentattivi kuraġġużi u konna bdejna esperimenti ta' kif nistgħu nkissru din l-għoqda li biha kollox irid ikun ta' kulur wieħed, u batejna talli għamilna din il-ħaġa għaliex kellna ċerti riperkussjonijiet li għadhom jinħassu sal-lum.

Imma jien xorta waħda nemmen li dan huwa għan nobbli f'pajjiżna u għalhekk f'dan il-qasam inħoss li n-nomina li qed nagħmlu llejla timxi f'din it-triq, aktar u aktar għaliex nemmen li fost il-maġġoranza kbira tan-nies f'pajjiżna jnissel ċertu sens ta' fair play il-ħsieb li l-istituzzjonijiet, il-mod kif issir il-politika u l-mod kif jimxu l-affarijiet ikunu bbażati fuq element ta' ġustizzja.

Sur President, jien nemmen li meta n-nies iħarsu lejn il-lista ta' presidenti li kellna sal-lum u jaraw kif tqassmu l-karigi u kif saru l- ħatriet, bla dubju ta' xejn ikun hemm persentaġġ sostanzjali li jgħidu li s-sens ta' fair play kellu jwassal biex in-nomina ta' President ta' Malta din id-darba, aktar u aktar wara dak li ġara fl-aħħar sentejn, tkun ta' persuna li toħroġ mill-kamp Laburista.

Qgħadna attenti wkoll biex in- nomina li nagħmlu tkun ta' persuna li nqatgħet għal xi żmien mill- politika, fis-sens li peress li l-Prof.

Grech b'xorti ħażina ma telax fl- aħħar elezzjoni, diġa' ilu sitt xhur maqtugħ minn kull polemika politika.

U dan naħseb li huwa punt ta' importanza.

Fl-imgħoddi l-prattika kienet li meta jkun hemm xi ħadd li se jiġi nominat biex isir president, jinqata' mill-politika mhux fl-aħħar jumejn imma għal temp ta' xahar jew xahrejn.

Jekk niftakar tajjeb din kienet il-prattika li kien segwa Dr. Anton Buttiġieġ u li anke segwiet Miss Agatha Barbara.

Għalhekk il-fatt li l- Prof. Grech għamel sitt xhur maqtugħ juri iktar is-sens politiku ta' kif qed issir din in-nomina.

Fi żmien fejn l-istituzzjonijiet parlamentari ġew kompletament kapparrati mill-partit fil-gvern sempliċement għaliex irnexxielu jġib ċerta maġġoranza fl-aħħar elezzjoni, li kienet elezzjoni barra minn żmienha - u allura l-ħatra ta' Speaker ittieħdet b'ċerta arroganza u anke ċerti affarijiet oħra bħal ħatriet f'bordijiet u korporazzjonijiet fejn ġew misjuqa 'l barra dawk in-nies li b'xi mod jew ieħor kienu għenu lill- gvern ta' qabel - aktar u aktar naħseb li l-poplu Malti u Għawdxi jitlob li jkun hawn sens ta' fair play u tiġi nnominata persuna li tħaddan twemmin Laburista.

Sur President, huwa b'sens ta' unur kbir li jien qed inressaq in-nomina tal-Prof.

Edwin Grech bħala kandidat għall-President ta' Malta u nemmen li huwa l-aħjar għażla li nistgħu nagħmlu fiċ-ċirkostanzi kollha tal-lum.

Grazzi, Mr Speaker.

(Onor. Membri: Hear, hear)

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

Il-Ministru Gonzi.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, meta wieħed jiġi f'sitwazzjoni bħal din, importanti li ssir premessa minn qabel.

U l-premessa li nixtieq nagħmel jien hija li m'iniex beħsiebni nidħol fil-merti tal-persuna nnominata bħala kandidat ta' l-oppożizzjoni f'din il-mozzjoni.

Jiena nirrispettah bħala persuna li ddedika parti minn ħajtu għall-politika u allura offra li jkun ta' servizz għall-pajjiż u jien nirrispetta lil kull min jagħmel dan il-pass għaliex huwa pass fejn tissagrifika mhux biss l- interessi personali imma anke l-ħajja personali tiegħek u tal-familja biex tkun ta' servizz għall-pajjiż.

Għalhekk irrid nenfasizza ħafna li bl-ebda mod ma rrid nitfa' xi riflessjoni fuq il-Prof.

Edwin Grech.

Il-punt li xtaqt nagħmel m'huwiex marbut mal-persuna nnominata imma huwa marbut mal- mod kif saru l-affarijiet u mal-proċedura li qed tadotta l-oppożizzjoni, safejn naf jien għall-ewwel darba minn mindu pajjiżna beda jaħtar il- President.

Irrid infakkar hawnhekk li proprju fil-bidu ta' din is-sena kienet saret konsultazzjoni bejn il-Prim Ministru u l-Kap ta' l-Oppożizzjoni dwar il- persuna li kellha tiġi maħtura bħala President ta' Malta ma' l-għeluq tat- terminu tal-ħatra ta' Dr. Ugo Mifsud Bonnici.

Fil-fatt l-ewwel inkontru li kien sar bejn il-Prim Ministru u l-Kap ta' l-Oppożizzjoni kien fil-11 ta' Jannar.

Kulħadd jaf - għaliex huwa pubbliku - li l-proposta li ressaq il-Prim Ministru lill-Kap ta' l-Oppożizzjoni għall-konsiderazzjoni tiegħu bl-iktar mod ċivili ta' kif għandhom isiru l-affarijiet, kienet waħda li kienet tinvolvi l-possibbilita' li nemendaw il-Kostituzzjoni biex ikun jista' jerġa' jinħatar Ugo Mifsud Bonnici bħala President.

Dakinhar il- Kap ta' l-Oppożizzjoni kien talab żmien sabiex jikkonsidra din il-proposta - kif wara kollox huwa xieraq - u fil-fatt hekk sar u l-Kap ta' l- Oppożizzjoni ngħata żmien biex ikun hemm il-konsiderazzjoni għal din il- proposta jew għal xi toroq alternativi oħra.

Irridu niftakru li f'Jannar konna għadna tliet xhur bogħod mid-data ta' l-iskadenza tal-presidenza u ż-żmien kien propizju biex wieħed jirrifletti u jiddiskuti.

Pero' li ġara kien li fit-22 ta' Frar ġiet preżentata din il-mozzjoni li għandna quddiemna.

Jien m'iniex qed ngħid li l-oppożizzjoni m'għandhiex tippreżenta mozzjoni jew li m'għandhiex tippreżenta individwu, xejn minn dan, imma rrid nenfasizza xi ħaġa li l-grupp parlamentari tan-naħa tal- gvern esprima b'mod pubbliku anke fl-istqarrija li ħareġ proprju l-għada li ġiet ippreżentata din il-mozzjoni.

Il-mozzjoni li l-oppożizzjoni ppreżentatu fit-22 ta' Frar kienet tfisser li ħames ġimgħat qabel l-għeluq tat-terminu tal-President attwali, hija għalqet il-pożizzjoni tagħha stess.

Jien naħseb li din il-mozzjoni tressqet mingħajr ma kien hemm konsiderazzjoni biżżejjed u fil-fond ta' x'kienet il-konsegwenza tal-fatt li tippreżenta mozzjoni bħal dik ħames ġimgħat qabel ma jagħlaq it-terminu ta' presidenza attwali, ħames ġimgħat li kienu jiswew mitqlu deheb għaliex fihom wieħed seta' jkompli jiddiskuti u jesplora jekk kenux jeżistu toroq alternattivi oħra.

Din il-proċedura, li ħames ġimgħat qabel iż-żmien l-oppożizzjoni għal xi raġuni jew oħra tagħlaq il-bieb għal possibbilitajiet oħrajn, ikunu x'ikunu anke jekk jidhru diffiċli u tpoġġi lilek innifsek f'pożizzjoni li kważi lanqas tista' tiddiskuti alternattivi oħrajn, għadni sal-lum ma nistax nifhimha.

Naħseb li mill-mument li ġiet preżentata din il-mozzjoni, nerġa' nirrepeti ħames ġimgħat qabel it-terminu taż-żmien, tqegħedna f'pożizzjoni lkoll kemm aħna, inkluż l-oppożizzjoni, li ma kienx konċepibbli iżjed li wieħed jaħseb fuq alternattivi oħra għaliex ma jistax ikun li jkollok persuna nnominata f'mozzjoni u fl-istess ħin tikkonsidra alternattivi oħra.

Sinċerament ngħid li dan huwa żball, anke tal-mod kif isiru l- affarijiet, għaliex jien naħseb li wieħed irid dejjem iħalli sa l-aħħar mument biex jara hemmx il-possibilita' li jinstab ftehim.

Jekk imbagħad ma jinstabx ftehim, allura ħalli wieħed jiġi hawnhekk u jressaq mozzjoni u jekk hemm bżonn jittieħed il-vot fuqha, imma li tieħu pass bħal dan daqshekk kmieni fil-proċess ipoġġik f'pożizzjoni imbarrazzanti.

Jien m'għandix dubju li kieku l-oppożizzjoni ġietha t-tentazzjoni li tikkonsidra alternattivi oħrajn, kienet tispiċċa fil-pożizzjoni imbarrazzanti li rabtet idejha stess.

Dan huwa mod żbaljat ta' kif wieħed jagħmel l-affarijiet u dan kien il-punt li l-grupp parlamentari tal- gvern għamel pubbliku bħala reazzjoni immedjata tiegħu, proprju l-għada li ġiet preżentata din il-mozzjoni.

Għamilna din il-pożizzjoni u qed nirrepetuha issa mingħajr ebda riflessjoni fuq il-persuna involuta, għaliex inħoss li anke għal quddiem, għal dak li jista' jiġri ħames snin oħra, għaxar snin oħra, għal min għad irid jgħaddi minn din l-esperjenza, dan il-preċedent m'għandux jerġa' jiġi kkupjat imma għandhom jibqgħu miftuħin sa l-aħħar mument possibbli l-possibbilitajiet kollha.

Effettivament b'din is-sitwazzjoni dan ma kienx possibbli u tista' tgħid li fit-22 ta' Frar, mal-preżentazzjoni ta' din il-mozzjoni, ingħalaq il- bieb għal kwalunkwe alternattivi oħrajn.

Mr Speaker, fl-opinjoni tiegħi, fl-eżerċizzju ta' tfittxija għal persuni idonei għal ċerti karigi, anke jekk napprezza ġenwinament li kultant jista' jidher diffiċli u d-diffikultajiet jistgħu jidhru ebsin, l- esperjenza ta' pajjiżna sal-lum uriet li kapaċi nsibu nies, anke jekk għall-ewwel wieħed jista' jkun ftit xettiku dwar kemm jistgħu jiġbru consensus madwarhom.

M'hemm xejn li għandu jaqtgħalna qalbna mill-fatt li jeżistu numru konsiderevoli ta' individwi f'pajjiżna li huma stess jgħollu lilhom infushom 'il fuq minn kwalunkwe pożizzjoni partiġġjana jew interess partikolari.

Pajjiżna tana prova li dan jista' jsir u allura tajjeb li lkoll kemm aħna nħallu sa l-aħħar minuta ċans biex nipprovaw infittxu dawn it-toroq, imbagħad jekk ma naslux ma jkun ġara xejn, imma almenu fil-kuxjenza tagħna nkunu għidna li għamilna minn kollox biex nippruvaw insibu t-triq.

L-aħħar kumment żgħir li nixtieq nagħmel huwa dwar il-fatt li l-Kap ta' l-Oppożizzjoni għamel argument tista' tgħid politiku u f'mument minnhom uża l-kliem "fair play", qisu ried jindika li issa wasal it-turn tagħhom.

Għalkemm nifhem il-punt li qed jagħmel, bir-rispett kollu naħseb li jkun żball kbir għalina u għall-pajjiż kollu jekk inħarsu lejn ċerti karigi mill-ottika ta' issa jmiss lili u għada jmiss lilek.

Jien naħseb li dan huwa żbaljat għaliex jekk se noqogħdu sejrin hekk, nispiċċaw nargumentaw b'mod redikolu ta' tlieta kelli jiena u tlieta kellek int. Sinċerament naħseb li dan m'għandux ikun u nerġa' ngħid li l-istorja ta' pajjiżna wrietna li din m'hijiex kwestjoni ta' t-turn ta' min hu imma hija kwestjoni ta' l-persuna li tintgħażel u l-mod kif taqdi d-dmirijiet tagħha f'dik il-kariga.

Jiena nsostni bil-qawwa kollha li pajjiżna wera li kapaċi jsib nies li jaqdu l-inkarigu li jkollhom għaliex ikunu huma stess responsabbli biżżejjed biex jerfgħu l-piż ta' dik il-kariga fuq spallejhom, liema kariga tirrikjedi minnhom responsabbilta' u delikatezza kbira.

L-istorja urietna li kellna u għandna nies bħal dawn u allura m'għandniex naqtgħu qalbna u nispiċċaw naqgħu fis-soluzzjonijiet ta' issa jmiss lili u għada jmiss lilek, qisna qegħdin nilagħbu musical chairs, illum imiss lili biex inpoġġi fuq dan is-siġġu u għada jmiss lilek biex tpoġġi fuqu.

Naħseb li dan ikun żball kbir għal pajjiżna u jkun ifisser li qegħdin naċċettaw il-falliment u qegħdin inċedu quddiem sitwazzjoni fejn qed naqtgħu qalbna li kapaċi nsibu nies li ġenwinament jiġbru lil kulħadd madwarhom.

L-istorja u l-fatti juru li mhux hekk.

Jiena nieqaf hawn pero' nerġa' nirrepeti li l-pożizzjoni ta' din in-naħa tal-Kamra hija kif espressa pubblikament fl-istqarrija li ħareġ il-grupp parlamentari, ċioe' li aħna ma naqblux ma' din il-mozzjoni għall-mod u għall-proċedura li ntużat biex tressqet u għall-impatt u l-effett li fil- fatt kellha fuq il-proċess kollu li qed jiġi diskuss u magħluq f'din is- seduta tal-lejla.

Grazzi, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-Kap ta' l- Oppożizzjoni jista' jgħaddi biex jagħmel il-winding up.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, ladarba l-Onor.

Gonzi għoġbu jqajjem il-proċeduri li ntużaw, tajjeb li nitkellmu fuqhom.

Huwa veru li fil-11 ta' Jannar jiena kelli diskussjoni mal-Prim Ministru, fejn qalli li bl- iktar mod personali u konfidenzjali kien qiegħed jagħmilli l-proposta li nikkonsidraw li lil Dr. Ugo Mifsud Bonnici nġeddulu l-ħatra għal ħames snin oħra.

Għalkemm jien issorprendejt ruħi b'din il-proposta, għax niftakar li ħames snin qabel l-Onor.

Fenech Adami kien daħak bija pubblikament meta sssuġġerejt l-istess ħaġa fir-rigward ta' Dr. Ċensu Tabone, jien għedtlu li fuq bażi konfidenzjali kont se nagħmel il- konsultazzjonijiet meħtieġa u tlabtu ġimgħatejn jew tlieta ċans.

Niftkar li dakinhar stess filgħaxija tlabt lil sieħbi l-Onor.

George Vella u lil sieħbi Dr. Joe Brincat sabiex nitkellmu ftit bejnietna ħalli naraw kif nistgħu nipproċedu fuq din it-talba u għedtilhom li għalissa din hija materja konfidenzjali, imbagħad wara nitkellmu mal-grupp parlamentari fuq bażi konfidenzjali.

L-għada filgħodu niftaħ il-gazzetta "The Times" - fil-fatt lanqas kelli għalfejn niftaħha għaliex kienet front page - u sibt li kien hemm il-proposta konfidenzjali tal-Prim Ministru argumentata u lesta.

Imbagħad niftaħ - lanqas hawnhekk ma kelli għalfejn niftaħ għaliex kienet front page ukoll - "The Malta Independent" u f'paragrafu minnhom nara l-istess argument żviluppat.

Imma, per carita', ejjew ma nibqgħux nidħku bina nfusna b'dan il-mod, taparsi nagħmlu ċerti proċeduri u konsultazzjonijiet meta l-id ix-xellugija u l-id il-leminija jkunu qed jaħdmu mod ieħor!

(Onor. Membri: Hear, hear) Kif nistgħu minn din in- naħa tal-Kamra nafdaw lin-naħa l-oħra meta tiġi titkellem b'dan il-mod?

Anke issa, per eżempju, suppost li għaddejja konsultazzjoni oħra fuq kif se jinbidlu l-membri ta' l-awtorita' tax-xandir.

Nhar l-Erbgħa kont qed nitkellem kunfidenzjalment ma' l-Onor.

Gonzi - suppost li bagħatlu messaġġ il-Prim Ministru - u s-Sibt filgħodu nara dak li għidt jien f'dik il-laqgħa f'"In-Nazzjon".

Xi proċeduri huma dawn sinjuri?

Dawn huma l- proċeduri ta' konsultazzjoni fejn suppost nitkellmu bejnietna u niftehmu?

Ma tarawx!

(Onor. Membri: Hear, hear)

Imbagħad, meta saret id-diskussjoni fil-grupp parlamentari, bdejna naraw l-istorja ħierġa fil-gazzetti, li se jiġi nominat Dr. de Marco, u li Dr. de Marco huwa front runner.

Kif fil-bidu "The Times", "The Malta Independent" u gazzetti oħra ntużaw bħala parti mill-proċess, ċertament imbagħad three quarters of the way forward kienu qed jintużaw bl-istess mod.

U allura meta taqra f'"The Times" li Dr. de Marco huwa front runner u li hemm Dr. Michael Refalo jiġri warajh, allura l-froġa diġa' qed issir.

X'konsultazzjonijiet u xi proċeduri huma dawn?

Jekk jogħġobkom ejjew ma nidħkux bina nfusna!

Allura hemmhekk id-deċiżjoni tagħna kienet ċara: Iva, aħna se nieħdu l-pożizzjoni tagħna.

U l-pożizzjoni tagħna għallinqas se tkun skjetta, ċara u diretta u mhux ipokrita.

L-ipokreziji nħalluhom għal tan-naħa l-oħra.

L-Onor.

Gonzi ġab l-argument li aħna semmejna persuna u allura issa marbuta magħha, ma nistgħux niċċaqalqu minn dik il-pożizzjoni.

Skużi ta, imma kif saret il-ħatra ta' l-iSpeaker ta' din il-Kamra f'din is-sezzjoni?

Morna jien u l-Onor.

George Vella għand l-Onor.

Fenech Adami, fejn kien hemm ukoll l-Onor.

Gonzi, u qalulna li l-iSpeaker se jkun il-persuna li hemm.

Daqshekk, diġa' lesta.

Dawn huma konsultazzjonijiet ta' finta jew ta' veru?

U allura ma nistgħux nibqgħu nidħku, la bina nfusna u lanqas b'din l-istituzzjoni.

Jekk se nkunu ċari, allura ejjew inkunu ċari, u jekk se naħdmu b'mod ta' konsultazzjoni allura nżommuha, mhux ngħidu ħaġa u nagħmlu oħra!

Dawn x'affarijiet huma!

Allura, bir-rispett kollu, meta jien nisma' dak li għadu kemm qal l-Onor.

Gonzi ngħid li m'aħniex qed nitkellmu b'mod frank, hemm l-arma ta' l-ipokrezija għaddejja, l-arma tad- doppia faccia, l-arma fejn titbissem u tieħu b'idejn kulħadd minn naħa mbagħad toħroġ is-sikkina minn taħt.

Sur President, jien nitkellem b'mod ċivili kemm hemm bżonn imma fl- istess ħin irridu ngħidu l-affarijiet kif inhuma.

Jien nibqa' nirritjeni li l-proċedura li adottat din in-naħa tal-Kamra hija wara kollox proċedura Ewropea u jadottaha wkoll il-Parlament Ġermaniż.

Fil-Parlament Ġermaniż hemm in-naħa ta' l-oppożizzjoni u n-naħa tal-gvern u t-tnejn jagħmlu l- proposta tagħhom.

Mhux veru li l-President Ġermaniż jagħżlu l-poplu, huwa l-parlament li jagħżlu.

Allura aħna m'għamilna xejn ta' barra minn hawn, qisna ħriġna b'xi ħaġa fejn qed noħolqu affarijiet ġodda!

(Onor. Membri: Hear, hear) Qed nagħmlu affarijiet li suppost lilkom jogħġbukom għax ħlief Ewropa, Ewropa, Ewropa ma tgħidux!

Allura issa għaliex qed nagħmlu ħaġa Ewropea, tgħidulna le fuqha wkoll?

Skond l-Onor.

Gonzi, il-fatt li aħna nixtiequ li jkun hemm ċerta alternanza qisna qed ngħawġu l- istituzzjonijiet.

Jiġifieri li jkun hemm darba wieħed u darba ieħor hija ħażina imma li jkun hemm dejjem wieħed hija tajba!

Imma dawn x'argumenti huma!

(Onor. Membri: Hear, hear)

Jien għadni nemmen - minkejja li jikkritikawni min-naħa tiegħi, mhux is- sinjuri li għandi hawnhekk imma n-nies tal-partit tagħna, u jien kultant nifhem l-uġigħ tagħhom - li f'dan il-pajjiż huwa tajjeb li meta jkun hemm xi ħadd fil-gvern, in-nofs l-ieħor ma jħossuhomx qishom qed jgħixu f'pajjiż barrani pero' naħseb li tan-naħa l-oħra din ma jemmnuhiex.

U bħalissa l-Laburisti hekk qed iħossuhom, li qed jgħixu f'pajjiż barrani.

Naħseb li huwa fl-interess tad-demokrazija li nipprovaw nibbilanċjaw l- affarijiet.

X'hemm ħażin li nipprovaw nagħmlu hekk?

Allura naċċettaw il- political cleansing fid-dipartimenti u fil-ministeri qisu ma ġara xejn?

(Onor. Membri: Hear, hear) Dak ifisser il-fair play, li mhux għax xi ħadd għen lill-Gvern Laburista - jista' ma jkunx Laburista - jiġi cleansed.

Darb'oħra nibagħtulhom il-political cruise missiles biex nirranġawhom l-affarijiet!

Din hija l-ipokrezija li qed ngħixu bħalissa f'dan il-pajjiż.

Sur President, jekk dan il-pajjiż verament irid jitmexxa b'mod modern u demokratiku, fejn kulħadd iħoss li qed jieħu nifs f'pajjiż li huwa tiegħu, allura għandna nagħmlu ftit ċaqliqa.

Aħna konna bdejna nagħmlu dan iċ- ċaqliq - u batejna politikament minħabba f'hekk - u ma qgħadniex ngħidu li kollox tagħna.

Allura billi noqogħdu nagħmlu kliem biz-zokkor u tbissim taz-zokkor, ir-realta' tibqa' dik li hi.

Kien hemm ċans fejn in-naħa l- oħra turi li tajjeb niċċaqalqu ftit imma minflok għamlet hekk, kompliet sammret l-affarijiet 'l isfel.

Mhux veru li aħna sammarna l-affarijiet 'l isfel.

Jien ħadt gost li l-Onor.

Gonzi tkellem fuq il-proċedura għaliex stennejtu jagħmel hekk.

Jien ngħid li hekk kien hawn min uża l-proċedura apposta biex iwaddab it- torpedos, din kienet in-naħa tal-gvern, il-Prim Ministru u l-Onor.

Gonzi wkoll.

Kif nista' nafda iktar meta jgħiduli li dak li nkunu qed ngħidu jkun qed jingħad b'mod konfidenzjali bejnietna jekk naf li l-għada jew il- pitgħada dak li nkun għedt se joħroġ f'"The Times", f'"The Malta Independent" jew f'"In-Nazzjon"?

(Onor. Membri: Hear, hear) Tajjeb li l- affarijiet isiru retti u dritti.

Jien ngħid li l-iktar ħaġa onesta li qed issir illum f'dan il-parlament - apparti mir-ringrazzjament li tajna lil Dr. Ugo Mifsud Bonnici - hija din il-mozzjoni ġenwina, onesta u li tagħmel sens demokratiku għall-pajjiż u li biha l-oppożizzjoni qed tgħid lin-naħa l-oħra: Aqblu magħna, ivvotaw għall-Prof.

Edwin Grech bħala President ta' Malta.

(Onor. Membri: Hear, hear)

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-mistoqsija hija l-mozzjoni kif imressqa u moqrija mill-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Negatived.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MR SPEAKER: Din id-division tittieħed minn hawn u 20 minuta oħra.

Il-Kamra ġiet sospiża fis-7.31 p.m. u rriżumiet 20 minuta wara.

MR SPEAKER: Se nerġa' npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi l- mozzjoni kif imressqa u moqrija mill-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Negatived.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Sur President, din in-naħa tal-Kamra qed titlob sabiex il-votazzjoni tittieħed bil-mod li kull Onor. Membru jqum u jiddikjara l-pożizzjoni tiegħu.

MR SPEAKER: Hemm oġġezzjoni?

(Onor. Membri: No) L-Iskrivan tal- Kamra jista' jsejjaħ l-ismijiet ta' l-Onor.

Membri.

VOTAZZJONI NRU.

FAVUR: 28 L-Onor. | | | |Abela Carmelo |Farrugia Angelo | |Agius Chris |Farrugia Michael| |Bartolo Evarist |Farrugia Noel | |Borg Karmenu |Gulia Gavin | |Brincat Leo |Law Rita | |Buhagiar Charles |Mangion Charles | |Buhagiar Louis |Mizzi Joe | |Cardona Chris |Parnis Silvio | |Chircop Karl |Refalo Anton | |Cilia Joe |Sammut Joseph | |Coleiro Marie |Sant Alfred | |Louise | | |Cuschieri Joseph |Vassallo Adrian | |Dalli Helena |Vella George | |Debono Grech Joe |Vella Karmenu | | | |

KONTRA : L-Onor.

|Abela Anthony |Galea Louis | |Agius Francis |Galea Mario | |Asciak Michael |Galea Pace | | |Victor | |Azzopardi |Gatt Austin | |Frederick | | |Azzopardi Jason |Gonzi Lawrence | |Bonnici Josef |Hyzler George | |Bonnici Michael |Mifsud Bonnici | | |Antoine | |Borg Joe |Mifsud Bonnici | | |Carmelo | |Borg Tonio |Mugliett Jesmond| |Cristina Dolores |Muscat Claude | |Dalli John |Pullicino George| |D'Amato Helen |Pullicino | | |Orlando Jeffrey | |Debono Giovanna |Refalo Michael | |Deguara Louis |Vassallo Edwin | |Farrugia Jean |Zammit Ninu | |Pierre | | |Galea Censu |Zammit Dimech | | |Francis |

Il-mozzjoni m'għaddietx.

MOZZJONI DWAR IL-ĦATRA TA' PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA

MR SPEAKER: Il-Ministru Gonzi.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, f'isem il-Prim Ministru nipproponi:

Billi skond id-dispożizzjoni tas-subartikolu (1) ta' l-Artikolu 48 tal-Kostituzzjoni ta' Malta għandu jkun hemm President ta' Malta li jiġi maħtur b'Riżoluzzjoni tal-Kamra tad-Deputati;

U billi skond is-subartikolu (3) ta' l-istess Artikolu tal- Kostituzzjoni l-kariga ta' President ta' Malta ssir vakanti fl-4 ta' April, 1999;

Għalhekk il-Kamra tad-Deputati bis-saħħa u għall-finijiet ta' l- imsemmi Artikolu 48 tal-Kostituzzjoni ta' Malta tirrisolvi li taħtar lill-Professur Guido de Marco President ta' Malta.

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

MICHAEL REFALO (Ministru għat-Turiżmu): Nissekonda.

MR SPEAKER: Rimarki?

Il-Ministru Gonzi.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, huwa bi pjaċir li qed inressaq din il-mozzjoni għall-approvazzjoni tal-Kamra, mozzjoni li permezz tagħha l- Kamra qed tiġi mistiedna tiddeċiedi li taħtar lill-Prof.

Guido de Marco bħala President ta' Malta.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Qabel xejn naħseb li ta' min wieħed jirrifletti ftit iżjed dwar il- kariga li qegħdin nitkellmu fuqha.

Aħna ngħidu li din hija l-ogħla kariga fil-pajjiż u ta' min wieħed jispjega għaliex ngħidu hekk.

Din hija l-ogħla kariga għaliex tissimbolizza l-Istat Malti, jiġifieri fiha nnfisha tirrappreżenta dak kollu li huwa Malti u dak kollu li jagħmilna Maltin.

Kif għedna diġa' u nerġgħu ngħiduh f'dan il-każ - din hija kariga li titlob l-esperjenza u l-għaqal ta' kif taġixxi f'qafas demokratiku, titlob kapaċita' li tisma' u tagħti valur lil dak li jkun qiegħed jintqal.

Hija kariga li min jokkupaha jrid ikun kapaċi jogħla 'l fuq minn kull pożizzjoni partikolari li wieħed ikollu u jfittex u jara dejjem l-interess ta' dan il-pajjiż.

Hija kariga li min jokkupaha jrid ikun kapaċi jipproġetta lil pajjiżna bid-dinjita' li jistħoqqlu, kemm lokalment kif ukoll fir-relazzjonijiet ta' pajjiżna ma' pajjiżi barranin.

Għalhekk fl- għażla tagħna rridu noqogħdu attenti li l-persuna nnominata jkollha l- attributi kollha biex hi tkun tista' taqdi din ir-responsabbilta' bl-aħjar mod possibbli.

Mr Speaker, jien m'għandix dubju li fil-Prof. de Marco aħna nsibu persuna li għandha dawn l-attributi kollha li jagħmluh personalita' li tista' taqdi din il-kariga u bla dubju ta' xejn se jaqdiha fl-aħjar interess ta' pajjiżna, bil-mod, bil-karattru u bil-personalita' tiegħu stess.

Fl-aħħar diskors li huwa għamel f'dan il-parlament, proprju nhar it-Tlieta li għaddew, il-Prof. de Marco stess qalilna li dak kien diskors li jimmarka l-għeluq ta' 33 sena impenn fil-qasam politiku ta' dan il- pajjiż.

Fil-fatt lili qalli li 33 sena jagħlaqhom proprju llum id-29 ta' Marzu.

Kultant l-istorja fiha nnfisha toħloq dawn iċ-ċirkostanzi ħelwin li għandhom is-sinifikat tagħhom u sinifikat ukoll personali għall- individwu.

Bla dubju ta' xejn 33 sena hija karriera politika twila, anzi lanqas insejħilha karriera għaliex fil-persuna tal-Prof. de Marco u f'dak kollu li segwejtu jagħmel f'dan iż-żmien kollu li ili nafu jien, fil- verita' m'hijiex kwestjoni ta' karriera imma hija kwestjoni ta' vokazzjoni.

Irrid ngħid li Guido de Marco jissimbolizza l-vokazzjoni politika li wara kollox m'hi xejn ħlief impenn li inti tkun ta' servizz lejn pajjiżek.

Jien lill-Prof. de Marco sirt nafu meta kien lecturer tiegħi fl-universita' meta kont għadni student fil-kors tal-liġi.

Minn dak iż-żmien jiena rrealizzajt li huwa persuna li l-impenn politiku tiegħu huwa ta' l-ogħla livell possibbli.

Naħseb li jekk wieħed iħares lura lejn dawn it-33 sena ta' xogħol li l- Prof. de Marco ta għall-ġid ta' pajjiżna wieħed isib li hu ta dak il- massimu li kien umanament possibbli fiċ-ċirkostanzi li huwa għex u għadda minnhom, kultant anke f'mumenti diffiċli ħafna.

L-impenn politiku tiegħu wrih mhux biss fi żmenijiet meta kien deputat ta' din il-Kamra fl- oppożizzjoni pero' wkoll meta okkupa karigi ministerjali importanti f'pajjiżna, bl-aħħar kariga li huwa ħalla warajh, dik ta' ministru għall- affarijiet barranin.

F'dik il-kariga huwa rrappreżenta lil pajjiżna barra minn Malta u jien naf - għaliex kelli anke jien stess diskursati ma' dinjitarji, ministri u personalitajiet ta' gvernijiet barranin meta kont inkun qed immexxi xi delegazzjoni ta' dan il-parlament - li huwa jgawdi rispett fuq livell internazzjonali għall-mod kif hu jaqdi d-dmirijiet tiegħu, għall-kultura tiegħu, għall-intelliġenza tiegħu u għall-kapaċita' li jagħraf janalizza sitwazzjoni politika u jsib f'dik is-sitwazzjoni l- punti li huma l-iktar importanti.

Irrid infakkar li barra li huwa għamel isem għalih, għamel isem ukoll għal pajjiżna fuq livell internazzjonali, b'mod speċjali fil-perijodu ta' żmien li kien intagħżel biex jippresjedi l- Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti.

Dan kien unur għal pajjiżna u bla dubju ta' xejn huwa qeda dik il-funzjoni bl-aħjar mod possibbli, b'mod li wera li għalkemm pajjiżna huwa żgħir xorta waħda jista' jagħti kontribut qawwi fuq livell internazzjonali anke fl-ogħla istituzzjonijiet internazzjonali.

Fost il-kwalitajiet li l-iktar li jimpressjonawni fil-persuna tal-Prof. de Marco hija l-kapaċita' tiegħu li allavolja jkun qiegħed jargumenta jew jeżamina s-sitwazzjoni minn pożizzjoni politika waħda, ifittex l- affarijiet li fuqhom wieħed ikun jista' jsib qbil.

Jien naħseb li valur importanti li wieħed bilfors irid japprezza fil-persuna tal-Prof. de Marco, kemm fil-livell politiku kif ukoll fuq livell nazzjonali, hija l- kapaċita' tiegħu ta' medjazzjoni.

Jien nista' insemmi żewġ ċirkostanzi - waħda minnhom ma kont involut fiha xejn u l-oħra kont involut fiha sewwa - fejn ħarġet bl-aktar mod ċar din il-kapaċita' ta' medjazzjoni u allura l- kapaċita' biex issib it-triq li dejjem twassal għal dak il-bilanċ li kultant tant hu diffiċli biex issibu.

Din il-kapaċita' kien uriha l- ewwelnett fiż-żmien meta kienu qed isiru diskussjonijiet dwar emendi kostituzzjonali f'pajjiżna.

Naħseb li dak kien żmien diffiċli għall- pajjiż u li l-pajjiż ħareġ minnu bl-unuri, grazzi għall-kontribut ta' ħafna nies, fosthom għall-kontribut tal-Prof. de Marco.

Ċirkostanza oħra li kont involut jien fiha u allura kont xhud jien stess tal-kapaċita' ta' medjazzjoni tiegħu, ta' kif iġib lil kulħadd madwar mejda biex jipprova jsib il-punt ta' ftehim, kien in-numru twil ta' laqgħat li kienu saru fl-uffiċċju tiegħi - dak iż-żmien kont nokkupa l- kariga ta' Speaker - bejn il-gvern u l-oppożizzjoni fejn kien qed isir sforz ħalli jsiru tibdiliet - fl-opinjoni tiegħi, tibdiliet importanti ħafna - fir-regolamenti ta' dan il-parlament u li bis-saħħa tagħhom waqqafna l-kumitati permanenti.

Jien kont xhud ta' diversi minn dawn il- laqgħat li kienu dejjem immarkati mhux biss b'kordjalita' u rispett reċiproku qawwi imma b'sens ukoll ta' individwi mpenjati biex isibu dak li huwa fl-aħjar interess tal-pajjiż u jipprovaw isibu l-punti li finalment iwasslu għal qbil.

Fil-fatt nafu li dawk il-laqgħat taw il-frott tagħhom u kien irnexxielna nemendaw ir-regolamenti ta' din il-Kamra u ndaħħlu l- kumitati permanenti fis-sistema parlamentari tagħna, xi ħaġa li nnotajt li l-Prof. de Marco wkoll jgħożża bħala mument importanti fil-karriera u fil- vokazzjoni politika tiegħu għaliex semmiha hu stess fl-aħħar diskors li għamel f'dan il-parlament.

Mr Speaker, jien m'għandix dubju li l-Prof. de Marco għadda minn dilemma kbira meta ġie ffaċċat bid-deċiżjoni dwar jekk jaċċettax jew le li jkun nominat għall-kariga ta' President ta' Malta.

Jien naħseb li din stajna mmissuha b'idejna, narawha b'għajnejna u nisimgħuha b'widnejna lkoll kemm aħna matul il-ġranet li għaddew.

Id-diskors tiegħu ta' nhar it-Tlieta f'dan il-parlament jixhed id-diffikulta' li hu kien qed jara quddiem għajnejh, fis-sens li l-fatt li tħalli 33 sena ta' impenn politiku qawwi, tħalli kariga fejn inti qed tirrappreżenta lill-poplu u taqdi funzjoni ta' deputat f'din il-Kamra u tħalli kariga ministerjali forsi f'mument importanti u anke storiku għall-pajjiż tassew hija ħaġa diffiċli.

Anke meta ġie biex isellem lill-istaff ministerjali tiegħu huwa qal li sab din id-deċiżjoni diffiċli.

Fl-opinjoni tiegħi dan jagħmillu ġieħ.

F'mumenti ta' diffikulta' fejn għandek il-liberta' li tgħid iva jew le, u tgħid iva għaliex temmen li se tkun ta' servizz lejn il-pajjiż meta dan ifisser li se tissagrifika parti minnek innifsek, fl-opinjoni tiegħi jagħmillek ġieħ kbir.

Dak li jolqotni wkoll fil-Prof. de Marco huwa s-sens parlamentari qawwi li għandu.

Jekk hemm xi ħaġa li naħseb li d-deputati ta' din il-Kamra kollha jaqblu fuqha, indipendentement mill-pożizzjonijiet li wieħed jista' jieħu hija dik li f'dak li rajnih jagħmel u jgħid fid-diskorsi li huwa ressaq quddiem dan il-parlament fis-snin kollha li għaddew, il-Prof. de Marco dejjem wera rispett qawwi lejn l-istituzzjoni parlamentari u lejn id- dmirijiet tiegħu bħala deputat tal-poplu.

Fl-opinjoni tiegħi m'huwiex faċli għal kwalunkwe persuna li tgħaddi minn bidla bħal din, bidla li tfisser li trid titlaq dak li inti kont drajt tgħix bih, li temmen fih, u li kont iddedikajt ħajtek għalih għal tant snin, biex tidħol għal kariga li għandha responsabbiltajiet u mpenji kbar.

Pero' jien naħseb li dan kollu juri li l-Prof. de Marco għandu, kif dejjem kellu, sens qawwi ta' impenn nazzjonali, sens qawwi ta' dmir lejn il-pajjiż u sens qawwi ta' persuna li taf tagħżel fejn hu tassew l-ewwel dmir tagħha.

Jien naħseb li l-pajjiż għandu bżonn li min ikun f'din il-kariga, jokkupaha bl-għaqal u b'mod li jġibna lkoll flimkien biex kull fejn hu possibli u kull meta hu possibbli, naqblu.

Fejn f'pajjiżna jkun hawn opinjonijiet differenti għandna bżonn dejjem persuna li jkollha l-kapaċita' ssib il-punti fejn nikkonverġu u mhux il-punti fejn nitbiegħdu minn xulxin.

Fl-opinjoni tiegħi, il-Prof. de Marco għandu dawn il-kapaċitajiet kollha, urihom tul ħajtu, urihom tul it-33 sena fil-politika u huma kapaċitajiet aċċettati u rikonoxxuti minn kulħadd.

Jien xtaqt nagħmel riferenza qasira għal dak li kitiblu l-Prim Ministru fl-ittra li bagħatlu proprju meta huwa temm il-kariga tiegħu ta' ministru u ressaq ir-riżenzja tiegħu lil dan il-parlament minn deputat.

M'għandix dubju li kieku kien hawn il-Prim Ministru kien jerġa' jenfasizza l-kliem li huwa semmielu fl-ittra tiegħu.

Jien se nikkwota paragrafu wieħed biss minn dik l-ittra fejn il-Prim Ministru qallu hekk:

"Matul it-33 sena li int servejt fil-parlament ħdimt b'dehen u bla heda biex pajjiżna jmur 'il quddiem billi jinbidel fejn hemm ħażin u jissaħħaħ fejn hemm tajjeb.

Inti tajt kontribut mill-aktar qawwi biex pajjiżna żviluppa fuq il-binarji tad-demokrazija u r-rispett assolut lejn id-dinjita' tal-bniedem.".

Jien naħseb li dawn il-ftit kliem jiġbru s-sustanza tas-sentiment wara l- mozzjoni li qegħdin inressqu quddiem din il-Kamra, mozzjoni li qiegħda tinnomina lill-Prof. de Marco biex jokkupa din l-ogħla kariga tal-pajjiż.

Jien ċert li dak is-sens ta' dedikazzjoni qawwi, dak is-sens lejn il-valur demokratiku u parlamentari ta' pajjiżna, u dak l-impenn li hu dejjem wera biex ifittex dak li huwa fl-interess tal-poplu Malti u Għawdxi, se jkompli jurih b'aktar impenn minn qatt qabel fil-kariga li qegħdin ninnominawh għaliha.

Pajjiżna għandu bżonn personaġġ u personalita' ta' l-intelliġenza u l-kultura tal-Prof. de Marco f'din il-kariga.

Mr Speaker, jien ċert li l-Prof. de Marco se jkun President kif għandu bżonn pajjiżna.

Fid-diskors li huwa għamel f'dan il-parlament nhar it- Tlieta li għaddew, fost affarijiet oħra qal li l-ogħla unur għalih kien li hu jkun rappreżentant tal-poplu.

Naħseb li dan l-unur juri kemm tassew huwa bniedem li jipprova jagħmel ħiltu biex ifittex dejjem dak li hu fl- interess tal-poplu li huwa jirrappreżenta.

L-okkażjoni tal-nomina tiegħu għall-ħatra ta' President tar-Repubblika hija okkażjoni li fiha hu jkun jista' jkompli jaqdi dan id-dmir u jkompli jagħmel ħiltu biex lil pajjiżna u lill-poplu tagħna jġibu flimkien.

Jien m'għandix dubju li l-Prof. de Marco se jkun President li jkompli fuq dak li għamlu anke presidenti ta' qablu, jiġifieri li jġib l-għaqda fil-pajjiż u jseddaq lill-poplu Malti f'dak kollu li jagħmilna Maltin, b'identita' li hija tagħna biss u b'kultura li tagħmilna poplu uniku u speċjali.

Mr Speaker, jien bil-qalb kollha nressaq din il-mozzjoni u nitlob lil din il-Kamra sabiex tapprova l-ħatra tal-Prof.

Guido de Marco bħala l- President il-ġdid ta' Malta.

(Onor. Membri: Hear, hear)

MR SPEAKER: Grazzi.

Iktar rimarki?

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, bla ebda eżitazzjoni ta' xejn ngħid li l-oppożizzjoni se tivvota kontra din il-mozzjoni għal tliet raġunijiet prinċipali.

L-ewwel raġuni - li diġa' semmejnieha llejla - hija li din in- nomina tivvjola s-sens ta' fair play politiku li d-demokrazija tagħna temmen fiha u li l-poplu fil-maġġoranza kbira tiegħu jemmen fiha.

Hija nomina li tmur kontra l-grain ta' min jemmen li pajjiżna għandu jkun tal- poplu kollu.

It-tieni raġuni hija li l-persuna li qed tiġi ndikata hija waħda li sa ftit tal-ġranet ilu kienet attivament tikkappeġġa polemika politika fil- pajjiż u kienet bl-aktar mod qawwi qiegħda tikkontesta l-veduti politiċi ta' din in-naħa tal-Kamra.

Sa ġimgħa ilu l-persuna konċernata kienet fuq quddiem nett f'waħda mill-akbar polemiċi politiċi li għadhom għaddejjin fil-pajjiż u li bl-aktar mod reali jeżistu fil-pajjiż, jiġifieri l- politika Ewropea li għandu jsegwi pajjiżna fejn m'hemmx consensus.

Anzi meta kien hemm Gvern Laburista, il-persuna konċernata baqgħet fuq dan il- punt m'aċċettatx il-verdett popolari tal-poplu kif mogħti f'Ottubru 1996.

Allura ċertament li minn dan il-lat din il-persuna m'hijiex indikata bħala li tista' mil-lum għal għada, f'daqqa waħda, tissimbolizza l-għaqda nazzjonali li għadu kemm tkellem dwarha b'mod elokwenti l-Onor.

Gonzi.

Allura hija għażla ħażina li persuna li b'daqstant mod ċar ippersonifikat il-polemika politika għal naħa waħda - li għandha kull dritt tagħmel - f'daqqa waħda tittrasforma ruħha biex issir persuna li suppost tirrappreżenta l-poplu kollu.

It-tielet raġuni mbagħad hija raġuni li tmiss mill-qrib l-avvenimenti li ġraw u li wasslu għall-elezzjoni ta' Settembru tas-sena li għaddiet.

Il- persuna indikata kienet waħda min-nies b'responsabbilta' ewlenija għall- konfoffi li saru biex il-Gvern Laburista jiġi mminat u biex ikun hemm ċerti affarijiet u ċerti żviluppi li wasslu għal elezzjoni bikrija f'Settembru li għadda.

Għalhekk ċertament li din in-naħa tal-Kamra se tivvota kontra n-nomina ta' din il-persuna.

Sur President, nagħlaq billi nagħmel żewġ rimarki.

Jien naf li min- naħa l-oħra tal-Kamra ġew espressi veduti kuntrarji għal dak li għedna llejla fuq il-fair play, pero' jien naħseb li hemm bżonn ta' iktar riflessjoni fuq dak il-punt.

Ċertament nerġa' ninsisti li din in-nomina tmur kontra s-sens mhux ta' politika, ta' legalita' u ta' kalkoli politiċi imma ta' kif in-nies tħoss il-politika f'pajjiżna.

Iva, din in-nomina tmur kontra s-sens ta' fair play li jeżisti f'pajjiżna fil-maġġoranza l- kbira tal-poplu.

It-tieni punt huwa rimarka personali tiegħi.

Jien nemmen li l- istituzzjonijiet tagħna huma flessibbli ħafna iktar milli naħsbu aħna u li għadna ma wżajniehomx għall-potenzjal kollu tagħhom.

Imma ċertament inkunu qed nimxu fid-direzzjoni l-ħażina jekk dwar ċerti karigi tonqos bejnietna dik li tissejjaħ trust.

Ipprovajt insib din il-kelma bil-Malti pero' l-kelma "fiduċja" m'hijiex eżatt; il-verb li jeżisti fil-Malti huwa "tafda".

Tista' ma taqbilx ma' xi ħadd, tista' tkun fuq linja politika differenti, tista' tkun l-akbar avversarju imma mbagħad ikollok ċertu trust personali.

Filwaqt li jien nemmen fl-istituzzjonijiet tagħna u fl- element flessibbli tad-demokrazija tagħhom, naħseb li nagħmlu żball kbir li naħsbu li dawn l-istituzzjonijiet ma jistax jiġrilhom ħsara jekk ma nibqgħux nagħtu wkoll l-istess importanza lit-trust personali li jrid ikun hemm fuq ċerti karigi f'ċerti funzjonijiet.

Jidher li n-naħa tal-gvern ma tagħti l-ebda importanza lil dan l-element, affari tagħhom, imma nixtieq nagħmilha on record li dan l-element ta' trust fuq bażi personali f'ċerti karigi huwa wkoll essenzjali għad-demokrazija daqs l-aqwa istituzzjoni li taħdem tajjeb.

In-naħa ta' l-oppożizzjoni se tivvota kontra din il-mozzjoni, Sur President.

(Onor. Membri: Hear, hear)

MR SPEAKER: Grazzi.

Iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-Ministru Gonzi jista' jgħaddi biex jagħmel il-winding-up.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, xtaqt nagħmel żewġ kummenti bħala winding-up fuq din il-mozzjoni u biex nirreaġixxi wkoll għal xi punti li għamel il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

Nibda proprju mill-aħħar punt li għamel dwar il-kelma "trust", jiġifieri li bniedem ikollu fiduċja meta jkun qiegħed jittratta madwar mejda u jiddiskuti affarijiet ta' ċerta importanza.

Jien wieħed minn dawk li nemmen li anke jekk ma naqblux, kapaċi npoġġu bil-qiegħda madwar mejda u b'din il-fiduċja f'xulxin inkunu kultant kapaċi nsibu s-soluzzjonijiet.

U fil-passat urejna li dan jista' jsir għaliex fil-fatt għamilnih.

Kemm- il darba kellna ċirkostanzi fejn b'maturita' politika kbira poġġejna madwar mejda u sibna s-soluzzjonijiet.

Jien semmejt okkażjoni waħda fejn sar dan, ċioe' d-diskussjonijiet twal li kienu saru u li wasslu għal emendi importanti fil-mod ta' kif jaħdem dan il-parlament.

Kien possibbli li naslu għal dan għaliex konna kapaċi npoġġu madwar mejda flimkien u kulħadd esprima l-opinjoni, il-pożizzjoni u l-biżgħat tiegħu imbagħad ġew imwieġba l-punti kollha.

Dan sar ukoll biex wasalna għan-nomina ta' l-Ombudsman f'pajjiżna u fil- fatt konna kapaċi npoġġu bil-qiegħda u nsibu l-aħjar soluzzjonijiet.

Hawnhekk jien nixtieq nerġa' nenfasizza l-punt li għamilt aktar kmieni.

Kien hemm mumenti meta għal karigi importanti f'pajjiżna nnominajna persuni li għall-ewwel qajmu kontroversja pero' ż-żmien tana parir u dawk il-persuni rebħu l-fiduċja, our confidence u l-appoġġ mhux biss tal-membri ta' din il-Kamra imma tal-poplu Malti kollu li aħna nirrappreżentaw.

Waħda mir-raġunijiet li l-Kap ta' l-Oppożizzjoni ta għaliex l- oppożizzjoni se tivvota kontra din il-mozzjoni hija għaliex qal li din qed tivvjola s-sens ta' fair play u għaliex il-poplu fil-maġġoranza tiegħu ma jappoġġahx.

Bir-rispett kollu, ma naħsibx li huwa hekk.

Jippermettili l- Kap ta' l-Oppożizzjoni jekk ma naqbilx miegħu imma jien naħseb li fil- maġġoranza kbira tiegħu, il-poplu jifhem li din hija ħatra li tagħmel ġid lill-pajjiż u li l-persuna tal-Prof. de Marco hija l-aħjar persuna li għandha l-kwalitajiet u li hija idonea għall-kariga ta' responsabbilta' bħal din.

(Onor. Membri: Hear, hear) Dan hu s-sentiment tal-maġġoranza tal-poplu Malti u Għawdxi fuq din il-ħatra.

Jien nerġa' nirrepeti dak li għedt qabel.

Dan l-argument tal-fair play, fl-opinjoni tiegħi m'għandux jitressaq meta nkunu qegħdin proprju fil-mument ta' deċiżjoni ta' għażliet ta' persuni li rridu naqilgħu 'l fuq mill-politika partiġġana.

Malli inti ssemmi l-argument tal-fair play tkun qiegħed tpoġġi mażżra ma' saqajn il- persuna li tkun qed tintgħażel għaliex tkun għażiltu sempliċement għax hu ġej minn parti jew oħra.

Minn esperjenza riċenti nafu - u rridu nħallu l- istorja tgħallimna - li pajjiżna jista' jgħaddi minn mumenti delikati fejn min ikun qiegħed jokkupa dawn il-karigi ma jkollu ebda mażżra u l-argument tal-fair play ipoġġilu din il-mażżra ma' saqajh.

Għalhekk ejjew nagħmlu sforz u nfittxu n-nies it-tajbin.

Illum l-istorja tgħallimna li nsibu nies tajbin u nies li joħorġu 'l fuq mill-partiġġaniżmu politiku.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni qal ukoll li l-Prof. de Marco kkappeġġa xi pożizzjoni politika.

Iva, anke hawn l-esperjenza tgħallimna.

Kellna personaġġi oħrajn li okkupaw karigi ta' presidenti ta' Malta li kellhom esperjenza ta' numru ta' snin jieħdu sehem attiv fil-ħajja politika ta' dan il-pajjiż pero' meta ngħataw ir-responsabbilta' nafu li dawn in-nies qdew id-dmirijiet tagħhom bl-aħjar mod possibbli u meta spiċċaw dak id- dmir, spiċċaw bl-appoġġ tal-poplu Malti u Għawdxi bla distinzjoni ta' xejn, inkluż ukoll bl-appoġġ ta' l-oppożizzjoni, li fil-bidu nett kienet ukoll hi stess oġġezzjonat għall-individwu partikolari li kien intagħżel.

Ħaġa oħra li semma l-Kap ta' l-Oppożizzjoni kienet li l-Prof. de Marco kien b'xi mod jew ieħor skond hu kien involut fis-sitwazzjoni politika li żviluppat matul ix-xhur tas-sena li għaddiet, li finalment wasslet għal elezzjoni bikrija.

Jien naħseb li din hemm bżonn nagħmluha ċara daqs il- kristall.

Dak kollu li seħħ fil-pajjiż matul it-22 xahar li kien hemm fil- gvern il-Partit Laburista seħħ għaliex kien hemm il-Partit Laburista u ħa ċerti deċiżjonijiet u għal xejn iżjed.

Inutli noqogħdu nippuntaw subgħajna lejn dak jew lejn l-ieħor.

Illum il-verdett tal-poplu Malti qiegħed hemm, ġie rreġistrat fil-5 ta' Settembru, u juri li kienet il-politika li kienet żbaljata.

U allura mhux fair - u hawn nappella għas-sens ta' fairplay - li wieħed joqgħod jipponta subajgħ u joqgħod b'xi mod jew ieħor iġib argument fil-konfront ta' persuna li m'għandix l-iċken dubju l-poplu Malti u Għawdxi jaqbel li huwa wieħed mill-persuni l-aktar idonei biex jokkupaw kariga bħal din, il-kariga ta' President tar-Repubblika.

Mr Speaker, jien nappella lil din il-Kamra sabiex tagħti l-appoġġ tagħha lil din il-mozzjoni billi tivvota favur; u lil dawk li m'humiex se jivvotaw favur ngħidilhom li għad jgħaddi ż-żmien u huma stess jgħidu li għal darb'oħra għandna President tar-Repubblika li jaqdi d-dmirijiet tiegħu fl-aħjar interess tal-poplu Malti u Għawdxi.

(Onor. Membri: Hear, hear)

MR SPEAKER: Grazzi.

Se npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hija l- mozzjoni kif imressqa mill-Ministru Gonzi f'isem il-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MR SPEAKER: Din id-division tittieħed minn hawn u 20 minuta oħra.

Billi ntalbet votazzjoni l-Kamra ġiet sospiża fit-8.37 p.m. u rriżumiet 20 minuta wara.

MR SPEAKER: Se nerġa' npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hija l- mozzjoni kif imressqa mill-Ministru għall-Politika Soċjali f'isem il-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MR SPEAKER: Il-mistoqsija hija l-mozzjoni kif imressqa u moqrija mill- Ministru għall-Politika Soċjali f'isem il-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Sur President, bħal fil-każ tal-votazzjoni l-oħra, din in-naħa tal-Kamra qed titlob li l-votazzjoni tittieħed billi kull Onor. Membru jqum u jesprimi ruħu favur jew kontra.

MR SPEAKER: Nifhem li m'hawnx oġġezzjoni.

Nitlob lill-Iskrivan tal- Kamra sabiex, jekk jogħġbu, jaqra l-ismijiet ta' l-Onor.

Membri.

VOTAZZJONI NRU.

FAVUR: 33 L-Onor.

|Abela Anthony |Galea Louis | |Agius Francis |Galea Mario | |Asciak Michael |Galea Pace | | |Victor | |Azzopardi |Gatt Austin | |Frederick | | |Azzopardi Jason |Gonzi Lawrence | |Bonnici Josef |Hyzler George | |Bonnici Michael |Mifsud Bonnici | | |Antoine | |Borg Joe |Mifsud Bonnici | | |Carmelo | |Borg Tonio |Mugliett Jesmond| |Cristina Dolores |Muscat Claude | |Dalli John |Pullicino George| |D'Amato Helen |Pullicino | | |Orlando Jeffrey | |Debono Giovanna |Refalo Michael | |Deguara Louis |Vassallo Edwin | |Farrugia Jean |Zammit Ninu | |Pierre | | |Fenech Adami |Zammit Dimech | |Eddie |Francis | |Galea Censu | | | | |

KONTRA: 28 L-Onor. | | | |Abela Carmelo |Farrugia Angelo| |Agius Chris |Farrugia | | |Michael | |Bartolo Evarist |Farrugia Noel | |Borg Karmenu |Gulia Gavin | |Brincat Leo |Law Rita | |Buhagiar Charles |Mangion Charles| |Buhagiar Louis |Mizzi Joe | |Cardona Chris |Parnis Silvio | |Chircop Karl |Refalo Anton | |Cilia Joe |Sammut Joseph | |Coleiro Marie |Sant Alfred | |Louise | | |Cuschieri Joseph |Vassallo Adrian| |Dalli Helena |Vella George | |Debono Grech Joe |Vella Karmenu | | | |

Il-mozzjoni għaddiet.

MR SPEAKER: Sar il-ħin.

Nitlob lill-Ministru Gonzi sabiex, jekk jogħġbu, iressaq l-Aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, skond il-ftehim reġistrat fil-kumitat dwar ix-xogħol tal-Kamra, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar il- Ħadd, 4 ta' April 1999, fil-11.25 a.m. fis-Sala tal-Gran Kunsill, il- Palazz, il-Belt, b'din l-aġenda:

Ħatra tal-President tar-Repubblika.

Skond il-ftehim milħuq, f'dik is-seduta m'għandu jsir xejn ħlief il- ħatra tal-President tar-Repubblika u, immedjatament li jittieħed il- ġurament, il-Kamra taġġorna għal nhar it-Tnejn, 26 ta' April 1999, fis- 6.00 p.m. b'aġenda li naturalment tiġi kkomunikata aktar tard.

Il-Minuti tas-seduti tal-lum kif ukoll dawk tas-seduta ta' nhar il-Ħadd li ġej għandhom jiġu kkonfermati fis-seduta tas-26 ta' April.

Naturalment il-ħin ta' l-aġġornament ma jitteħidtx lanqas.

Irrid ngħid ukoll li ċ-ċerimonja ta' l-għoti tal-ġurament lill-President tar-Repubblika se tkun ukoll trasmessa dirett fuq il-mezzi tax-xandir.

Mr Speaker, nieħu din l-opportunita' biex nawgura lid-deputati sħabi taż- żewġ naħat tal-Kamra l-Għid it-Tajjeb, vaganzi li jgħinuna nistrieħu ftit u li matulhom inkunu nistgħu nippreparaw ruħna biex imbagħad nibdew sezzjoni fis-26 ta' April li m'għandix dubju - se nagħti avviż minn issa - se tkun sezzjoni ta' xogħol impenjattiv ħafna.

MR SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, jiena wkoll f'isem l-oppożizzjoni nawgura l-Għid it-Tajjeb lill-membri kollha, lill-familji tagħhom, lill-istaff kollu u lill-Maltin u l-Għawdxin kollha.

MR SPEAKER: Grazzi.

Is-Sedja tingħaqad ukoll mal-fehmiet espressi miż- żewġ naħat tal-Kamra, tirringrazzja lill-membri, lill-istaff u lill-media u tixteqilhom ilkoll l-Għid it-Tajjeb.

Il-Kamra hija aġġornata għal nhar il-Ħadd, 4 ta' April, 1999, fil-11.25 a.m. fis-Sala tal-Gran Kunsill bl-aġenda kif komunikata mill-Ministru Gonzi.

Fid-9.00 p.m. il-Kamra ġiet aġġornata mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

ANZJANI - PENSJONIJIET

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid kemm hawn anzjani li ma jieħdu l-ebda tip ta' pensjoni mil-gvern?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li taħt il-liġi tas-Sigurta' Soċjali ta' Malta, persuna jista' jkollha dritt kemm għal pensjoni kontributorja jew mhux kontributorja.

Fost kundizzjonijiet oħra, mhux bilfors li persuna jkollha cittadinanza Maltija jew tgħix Malta biex tikkwalifika għal pensjoni kontributorja u lanqas li tkun reġistrata fuq ir-reġistru elettorali ta' Malta.

F'dawn iċ-ċirkostanzi jkun diffiċli li wieħed iżomm l-istatistika kif qed jitlob l-Onor.

Membru.

PERSUNI NIEQSA MID-DAWL - SUSSIDJU FUQ IT-TELEPHONE

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li persuni li huma nieqsa mid-dawl (għomja) jieħdu sussidju fuq it- telephone?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Naħseb li l-possibbilta' ta' dan it-tip ta' benefiċċju għandha tiġi kkunsidrata fuq il-bażi tal-bżonn u mhux fuq il- kawża tad-diżabilita'.

Jien infurmat li fil-passat il-Korporazzjoni Telemalta u l-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilita' kienu waqqfu kumitat konġunt sabiex jiddiskutu flimkien kif jistgħu joffru dejjem aktar opportunitajiet indaqs lil persuni b'diżabilita'.

Dan il-kumitat ma kienx baqa' jiltaqa' u l- kummissjoni għandha talba pendenti ma-Maltacom Ltd. sabiex dan il-kumitat jerġa' jibda jopera.

IMPJIEG - ŻIEDA FIL-QGĦAD

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid kemm żdied il-qgħad mil-5 ta' Settembru sal-lum?

Jista' jagħti l-etajiet ta' dawn il-persuni?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mill-aħħar ta' Awissu 1998 sa l-aħħar ta' Ottubru 1998 il-qgħad żdied b'177 persuna.

L-etajiet tal-persuni fejn kien hemm żieda huma kif ġejjin:

Taht it-18 26 bejn it-18 u d-19 77 l-25 u d-29 20 it-30 u l-34 19 il-35 u d-39 32 l-40 u l-44 40 l-50 u l-54 2 u l-55 u d-59 sena 1

SIGURTA' SOĊJALI - PENSJONIJIET

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuwa l-ħsieb tal-gvern dwar il-futur tal-pensjonijiet?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li kif tħabbar fid-Diskors tal-Budget għas-sena kurrenti, il-gvern jirrikonoxxi l-fatt li fi żmien 20 sena l-pajjiż ser jiffaċċja problema fil-qasam tal- pensjonijiet minħabba li ser ikollna numru akbar ta' anzjani sostnuti minn numru iżgħar ta' ħaddiema jikkontribwixxu fl-iskema nazzjonali tas- sigurta' soċjali.

Din il-problema rridu niffaċċjawha bis-serjeta'.

Għalhekk kif tħabbar mill-Onor.

Ministru tal-Finanzi l-gvern beħsiebu jwaqqaf kummissjoni nazzjonali li preferibbilment tkun magħmula minn membri mill-partiti kollha politiċi, korpi kostitwiti, rappreżentanti tal- pensjonanti, u rappreżentanti ta' l-assoċjazzjoni ta' l-assikurazzjoni.

L- għan ta' din il-kummissjoni jkun biex tiġi riveduta s-sistema tal-pensjoni u biex isiru rakkmandazzjonijiet għal-liġi ġdida aktar sempliċi, ekwa u sostenibbli.

GOZO CHANNEL - ESPERTI NORVEĠIŻI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jaf il-Ministru jew le li l-esperti Norveġiżi li suppost qed imexxu l-bini tal-vapuri tal-Gozo Channel u li qed jitħallsu eluf ta' liri, apparti l-karozzi lussużi li qed jużaw, fil-fatt m'hu qed jagħtu l- ebda pariri jew konsulenzi lil MSCL, anzi l-każ huwa l-kontra u cioe' li huma l-managers u l-foremen ta' l-MSCL li qed jagħtu pariri lis-suppost esperti Norveġiżi?

Jista' l-Ministru jinvestiga dan kollu u jieħu passi biex ma jibqgħux jintnefqu flus għalxejn u li eventwalment qed jispiċċaw down the drain?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mhux korrett li wieħed jgħid li l-konsulenti Norveġiżi ngaġġati mill-Kumpanija Gozo Channel mhumiex jagħtu servizz ta' konsulenza u pariri.

Dawn fil-fatt għadhom qed jagħmlu l-istess xogħol li kienu qed jagħmlu fl-aħħar sentejn u nofs.

Barra minn hekk il-management tal-Malta Shipbuilding qed jeżamina kif dawn il-konsulenti jistgħu jkunu ta' servizz aħjar biex iħarrġu lill- ħaddiema tat-Tarzna tal-Marsa.

Meta l-bżonn ta' dawn il-konsulenti jonqos isiru l-arranġamenti meħtieġa biex in-numru tagħhom jonqos.

GOZO CHANNEL - BINI TA' VAPURI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid min ħa d-deċiżjoni u x'inhi r-raġuni biex fil-kuntratt tal-bini tal-vapuri ta' Għawdex saret klawsola li torbot lil MSCL li kull meta jkun hemm bżonn il-vireg tal-welding u żebgħa, l- aktar żewġ materji importanti f'vapur, għal 30 sena sħaħ jinxtraw bilfors mingħand kumpannija Norveġiża?

Jidhirlu l-Ministru li kummerċjalment klawsola bħal din hija ta' żvantaġġ ekonomiku għal MSCL?

Jista' l- Ministru jgħid ukoll min ħa d-deċiżjoni li l-pipes fuq il-vapuri ta' Għawdex ma jkunux galvanizzati b'konsegwenza li wara ftit ta' snin dawn ikunu jridu jerġgħu jinqalgħu bi spiża enormi u fuq kollox żejda?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll kif bi spiża ta' miljuni kbar ta' liri għal bini ta' dawn it-tliet vapur mhux se tiġi nstallata sistema ta' arja kundizzjonata?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena nfurmat li t-tarzna tal-Marsa m'għandha l- ebda rabta li tixtri vireg tal-welding u żebgħa mingħand xi kumpanija partikolari Norveġiża għal dawn it-30 sena li ġejjin.

Fuq parir tat-tekniċi, il-kumpanija Gozo Channel iddeċidiet li l-pipes li ntużaw fuq il-vapuri, flok jiġu galvanizzati, ikunu ta' ħxuna aktar min- normal u li jifilħu aktar għall-corrosion.

Kuntrarjament għal dak li ngħad fil-mistoqsija, it-30 vapur ġodda ser ikunu mgħammra b'sistema ta' arja kundizzjonata.

MSCL - VAPURI GĦAL GĦAWDEX

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid jekk wara diversi stqarrijiet pubbliċi mill-ħaddiem direttur tal-MSCL dwar problemi li jeżistu fid- drawings u fil-wasla tal-materjal għal bini tal-vapuri ta' Għawdex, u eventwalment dwar id-dewmien tal-bini ta' dawn il-vapuri, sarx jew hux qiegħed isir xi ħaġa serja u konkreta mill-ministeru biex din il-problema li 'l quddiem tista' tiswa lill-pajjiż miljuni ta' liri tiġi solvuta?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Id-disinji tal-vapuri issa tista' tgħid li tlestew.

Il-listi tal-materjal u l-inġenji meħtieġa għall-bini ta' dawn il-vapuri tlestew ukoll.

Nuqqas ta' kordinazzjoni bejn id-disinjaturi u l- kumpaniji li pprovdew il-materjal wasslet biex l-ispecifications li kienu nklużi fid-disinji xi drabi ma' qablux ma' l-ispecifications tal-materjal.

Dan il-fatt ikkawża ċertu dewmien u xogħol ħażin fil-bini matul dawn l- aħħar xhur.

Issa, li ġiet identifikata l-kawża tal-problema, qed jittieħdu passi biex id-disinji jerġgħu jiġu ċċekkjati biex ikun żgurat li dawn jaqblu ma' l-ispecifications tal-materjal u l-inġenji li ser jintużaw.

MSCL - BINI TA' VAPURI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Peress li kif jaf il-Ministru malli l-MSCL tlesti l-vapuri ta' Għawdex m'għandhomx ordnijiet ta' xogħol ieħor li jiggarantixxi x- xogħol lill-ħaddiema ta' l-azjenda u biex ma jiġrix bħalma ġara lill- ħaddiema tal-Kalaxlokk, jista' l-Ministru jgħid x'qed isir mill-gvern biex jinġieb xogħol għal MSCL biex jiġu assigurati l-impjiegi tal-ħaddiema u l-għajxien tal-familji tagħhom?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-management tal-Malta Shipbuiliding, minbarra li jgħin fir-riorganizzazzjoni tal-kumpanija, irid jistabbilixxi marketing department biex din l-azjenda tkun tista' tattira xogħol ġdid wara li jitlestew il-vapuri t'Għawdex.

Biex dan isir b'suċċess trid titjieb il-produttivita' f'din il-kumpanija li bħalissa hi pjuttost baxxa biex tattira xi xogħol ġdid.

Irid isir kull sforz possibbli biex din is-sitwazzjoni tinbidel biex l-azjenda tkun tista' tikkompeti fis-swieq tal-bini tal-vapuri fuq bażi kemm jista' jkun kummerċjali.

WHITE ROCKS HOLIDAY COMPLEX - PROĠETT

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-pjanti proposti u l- parametri proposti ta' sit tal-White Rocks Holiday Complex kif propost li jingħata lil privat mill-gvern?

Jista' l-Ministru jgħid x'tip ta' konsultazzjoni saret mal-Kunsill Lokali ta' Pembroke dwar dak propost fil- proġett imsemmi?

Jaf jew le l-Ministru li l-White Rocks Holiday Complex jagħmel parti mill-konfini tal-Kunsill Lokali ta' Pembroke?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Kif żgur jaf l-Onor.

Membru d-development brief dwar il-White Rocks Holiday Complex jinsab għall-bejgħ mill-Ministeru u ma jidhirlix li jkun xieraq li jitpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra, għalhekk aċċessibbli mingħajr ħlas, waqt li ħaddieħor ikun ħallas qabel ma jagħlaq iż-żmien stabilit għar-reġistrazzjoni ta' nteress fil-proġett.

Naħseb li l-Onor.

Membru jaf ukoll li din mhijiex l-ewwel darba li tnieda dan il-proġett u nikkonferma li peress li mill-foot print oriġinali, kif suġġerit mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar, ma nbidel xejn mill- 1995 sal-lum, il-Kunsill Lokali ta' Pembroke ma ġiex konsultat qabel is- sejħa li saret riċentement.

Inżid ngħid li sal-lum la fil-Ministeru u lanqas fid-Dipartiment tat-Turiżmu ma waslu kummenti ta' ebda xorta mill- Kunsill ta' Pembroke.

MINISTERU GĦAS-SERVIZZI EKONOMIĊI - RIĊEVIMENTI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 3298?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Bħalma hija l-prattika, fl-okkażjoni tal-festi tal- Milied 1998 u l-Ewwel tas-sena 1999, saru żewġ riċevimenti.

Dawn saru f`isem il-Ministeru u kienu jikkomprendu liż-żewġ segretarjati parlamentari.

L-ewwel riċeviment inżamm fit-23 ta` Diċembru 1998 u t-tieni wieħed fil- 31 ta` Diċembru 1998.

Iż-żewġ riċevimenti saru fil-bini tal-ministeru, cioe' fil-Berġa ta' Aragona, u l-ikel u xorb ġie pprovdut mid-ditta Arrigo Caterers.

L-ispiża totali ta' dawn ir-riċevimenti kienet tammonta għal Lm2179.70c.

Inġabru kwotazzjonijit mingħand erba' stabbilimenti li jipprovdu dan it-tip ta' servizz.

Dawn huma Percius Caterers, Moulin D'or Caterers, Arrigo Caterers u The Hilltop Co. Ltd.

Kif soltu jsir f'okkażjonijiet bħal dawn, għar-riċevimenti msemmija, kienu mistiedna ministri u segretarji parlamentari, membri tal-korp diplomatiku, kapijiet ta' dipartimenti, ażjendi u korporazzjonijiet, membri tal-korpi kostitwiti, uffiċjali tat-trade unions u persuni oħra li n-natura ta' l-operat tagħhom ikollha kuntatt frekwenti mal-ministeru.

SKEJJEL - STUDENTI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Mill-bidu tas-sena skolastika s'issa kemm kien hemm studenti: 1) fl- iskejjel primarji; 2) fl-iskejjel sekondarji (inkluż ex-opportunity centres and trade schools) li s'issa għadhom qatt m'attendew skola?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-Ministeru qed jagħti attenzjoni partikolari biex jevalwa u jittratta l-problema ta' l-assenteiżmu ta' studenti fl-eta' obbligatorja għall-edukazzjoni.

Każi ta' assenteiżmu jaqgħu fis-sezzjoni tal-welfare għax il-parti l-kbira ta' l-informazzjoni tikkonċerna każijiet soċjali li jirrikjedu intervent ta' natura soċjali.

Tlabt li jsir eżerċizzju fl-iskejjel u rriżulta li n-numru ta' tfal li ma marrux skola din is-sena skolastika jew li attendew ftit ferm hu kif ser ngħid:

Isem tal-Iskola Qatt ma Qatt ma Qatt ma Total attendew attendew b' attendew u ċertifikat ġieli mediku ppreżentaw ċertifikat mediku Maria Assumpta 29 6 1 36 Bormla Girl's Secondary 32 4 4 40 New CEntre Girls Ħamrun 22 2 24

BNIET (Total) 83 12 5 100 Boys' School Floriana 11 11 Boys' School Naxxar 10 5 15 Trade School Naxxar 12 13 7 32 SUBIEN (Total) 33 18 7 58 TOTAL 116 30 12 158

Diġa' qed isir xogħol fil-ministeru biex nassiguraw li l-istrutturi meħtieġa jissaħħu u jaħdmu f'kordinament ħafna akbar ma' taqsimiet oħra f'ministeri oħra.

SKEJJEL - ASSENTEIŻMU

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid minn Ottubru 1998 sa Frar 1999 x'kienet ir-rata ta' assenteiżmu ta' l-istudenti fl-iskejjel sekondarji statali tal-bniet u s-subien ta' Malta u Għawdex skola b'skola (inkluż ex-opportunity centres u trade schools)?

Jista' jpoġġi kopja ta' l-istatistika fuq il-Mejda tal-Kamra?

ONOR.

LOUIS GALEA: Kopja ta' l-istatistika mitluba ser titpoġġa fuq il- Mejda tal-Kamra.

VALLETTA - MONTI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Minn Settembru 1998 sa l-aħħar ta' Frar 1999, jista' l-Ministru jgħid kemm-il darba l-pulizija ssorveljat il-Monti li jintrema fil-Belt Valletta u ħadet passi dwar tfal żgħar li suppost ikunu l-iskola u minflok ikunu qed jaħdmu fuq il-Monti?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi fil-ġranet li jintrama' l-Monti tal-Belt dejjem ikun hemm pulizija assenjat xogħol f'dan il-post li jissorvelja kontinwament li ma jkunx hemm tfal żgħar jaħdmu fuq il-Monti.

B'danakollu nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jekk għandu xi informazzjoni rigward xi każ partikolari jinformani b'mod kunfidenzjali.

EU - AMMINISTRAZZJONI PUBBLIKA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Prim Ministru: Peress li l- Kummissjoni Ewropea tesprimi n-nuqqas ta' sodisfazzjon tagħha dwar l- amministrazzjoni pubblika lokali fir-rapport aġġornat tagħha li għadu kemm ħareġ x'xogħol sar mill-1990 sa l-1996 biex is-servizz ċivili jiġi ppreparat għas-sħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Sa mill-1990, fuq ir-rakkmandazzjoni tal- Public Service Reform Commission, bdiet isseħħ riforma fis-Servizz Pubbliku li ġie kompletament mibdul fi strutturi aktar omoġenji u flessibbli.

Dan kollu sar bi ftehim u qbil mar-rappreżentanti tal- ħaddiema.

Il-bidla kbira li saret fil-ministeri u d-dipartimenti fil-qasam ta' l- informatika sa minn kmieni fid-disgħinijiet għamlet lis-Servizz Pubbliku aktar modern u effiċjenti.

Matul dawn l-aħħar snin sar kambjament ukoll fil-qasam tat-taħriġ għall- impjegati, kemm f'Malta kif ukoll barra, f'oqsma u speċjalitajiet diversi.

FORZI ARMATI - SKWADRA MARITTIMA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid minn Jannar sal-lum x'tibdil sar fis-sistema ta' xiftijiet u ħlasijiet ta' allowance fl-iskwadra marittima tal-Forzi Armati?

Fiex jikkonsisti dan it-tibdil?

Għaliex sar dan it-tibdil?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jiena nfurmat li fl-iskwadra marittima, mill- 1 ta' Frar 1999, beda jseħħ tibdil fis-sistema ta' xiftijiet imħaddma mill- ekwipaġġi tal-patrol boats żgħar u mis-suldati li jagħmlu xogħol ta' sigurta'.

Dan it-tibdil sar wara studju bir-reqqa fl-istess skwadra, li l- għan tiegħu kien li tiżdied l-effiċjenza.

Permezz ta' dan it-tibdil il-manutenzjoni tad-dgħajjes iż-żgħar qiegħda ssir b'aktar regolarita' u l-ekwipaġġi ta' dawn id-dgħajjes qegħdin jattendu għal taħriġ ta' rutina mingħajr il-ħtieġa li jkollhom jidħlu xogħol ta' spiss fil-ħin liberu (off duty) tagħhom.

Ġie stabbilit ukoll numru ta' suldati li xogħolhom hu biss fuq sigurta' tal-bażi.

Permezz tas- sistema l-ġdida, l-ekwipaġġi tad-dgħajjes huma inqas involuti fix-xogħol ta' sigurta u għalhekk qegħdin jiddedikaw aktar ħin għall-manutenzjoni u xogħol fuq il-baħar.

Jien infurmat li dan it-tibdil ma kkawżax differenza sostanzjali f'dak li għandu x'jaqsam ma' ħlas ta' allowances.

SKEJJEL - MARSAXLOKK

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid fiex wasal ix-xogħol fuq l-iskola primarja ta' Marsaxlokk?

Se jitkompla?

Għaliex waqaf?

Qed jiġu kkonsultati l-kap u l- kunsill skolastiku dwar it-tkomplija ta' dan il-proġett?

Kemm saru laqgħat ma' dawn?

Il-Ministru konxju li bħalissa hemm periklu għat-tfal minħabba li x- xogħol tħalla nofs leħja?

ONOR.

LOUIS GALEA: Jien informat li l-kuntratti li ngħataw għal xogħlijiet fl-iskola primarja ta' Marsaxlokk intlaħaq il-valur tagħhom u għaldaqstant dawn qegħdin jiġu magħluqa ħlief għal dak tar-resurfacing li se jitkompla ladarba jitlestew xogħlijiet oħra li l-offerti għalihom qegħdin jiġu ppreparati għall-pubblikazzjoni eventwali tagħhom.

Fil-preżent il-Kap ta' l-Iskola għandu abbozz ta' dawn l-offerti u qiegħed jiġi kkonsultat b'mod regolari.

PULIZIJA - PERSUNI TA' NAZZJONALITA' BARRANIJA

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid x'qiegħed jagħmel il-gvern vis-a-vis persuni ta' nazzjonalita' barranija li qed jaħdmu mingħajr permess, billi jduru fil- ħwienet ibiegħu minn ħwejjeġ sa play stations?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi l-Pulizija dejjem tieħu passi kontra barranin li jinqabdu jaħdmu mingħajr permess.

Jekk l-Onor.

Interpellanti għandha aktar dettalji, nitlobha tgħaddihomli, anke' b'mod kunfidenzjali.

POWER STATION - MARSA

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuma l-pjanijiet tal-gvern fir- rigward tal-Power Station tal-Marsa biex inaqqas it-tniġġis ikkawżat mill- attivita' tagħha?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Bit-tħaddim tal-Combined Cycle Gas Turbine f'Delimara li bħalissa qiegħda fil-fażi tal-commissioning, hu mistenni li l-kontribuzzjoni tal-power station tal-Marsa għad-domanda totali tonqos b'mod sinifikanti.

Qed isiru modifiki biex jippermettu l-użu taż-żejt b'ammont iżgħar ta' sulphur u dawn mistennija li jkunu lesti sas-sajf li ġej.

Hu maħsub li l-impjant qadim tal-power station tal-Marsa jitneħħa b'mod gradat fis-snin li ġejjin u minfloku jitpoġġa impjant li hu iktar favorevoli għall-ambjent.

Sadanittant, qed jiġu studjati u mplimentati teknoloġiji li jtejjbu l- operat ta' l-impjant u jnaqqsu t-tniġġis.

Fost dawn hemm l-użu ta' emulsjoni ta' ilma miż-żejt, u modifiki fuq il-burners tal-boilers.

Tajjeb li wieħed ifakkar li kien il-gvern Laburista ta` qabel 1987 li inroduċa l-faħam fil-power station tal-Marsa u li tant għamel ħsara lill- ambjent.

L-impenn tal-Gvern Nazzjonalista biex jitnaqqas it-tniġġiz wassal għal bidla mil-faħam għaż-żejt li biddel radikalment il-ħsara kbira li kienet qed issir b`użu tal-faħam.

Il-Gvern preżenti huwa impenjat biex ikompli inaqqas it-tniġġis bl-użu ta` żejt b`kubrit baxx u impjant modern li iniġġes ferm anqas.

BUĠIBBA - SPIŻERIJA

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Dan l-aħħar fil-Media ssemma każ ta' turisti li ġew overcharged minn spiżerija f'Buġibba, jista' l-Ministru jgħid jekk il- gvern investigax dan l-ilment?

Jekk iva, x'riżultat inkiseb?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Nitlob lill-Onor.

Interpellant tirreferi l- mistoqsija lill-Ministru tas-Saħħa.

SAĦĦA - HEALTH IMPACT ASSESSMENT

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid qattx sar health impact assessment fir-rigward ta' l-effetti li qed ikollu t-tniġġis ta' l-arja fuq il-lokalitajiet fil- viċinanzi tal-Power Station tal-Marsa?

Jekk sar, meta u x'riżultati nstabu?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninforma l-Onor.

Interpellant li ma jirriżultax li d-Dipartiment tas-Saħħa qatt għamel Health Impact Assessment fir-rigward ta' l-effett li qed ikollu t-tniġġis ta' l-arja fuq il-lokalita' fil- viċinanzi tal-Power Station tal-Marsa.

ĦARSIEN TA' L-AMBJENT

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid jekk humiex jittieħdu azzjonijiet min-naħa tal- gvern biex tiġi ttestjata l-arja għal tniġġis?

F'liema lokalitajiet?

Kemm-il darba?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li bħalissa qed isir programm ta' monitoraġġ ta' Carbon Monoxide.

Dan il-monitoraġġ qed isir f'diversi inħawi fuq bażi regolari tul is-sena kollha sabiex wieħed jikseb idea ċara ta' livelli tipiċi li jeżistu lokalment.

Dawn il-livelli qed ikunu rrapportati fuq il-website tad-Dipartiment għall- Ħarsien ta' l-Ambjent (www.environment.gov.mt)

Minn barra dan, ġie ordnat aktar apparat analitiku li jkejjel il-livelli fl-arja ambjentali ta' Sulphur Dioxide, Nitrogen Oxides, Ozone 2.5/10.

SORSI TA' ENERĠIJA

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-Gvern għandux pjanijiet konkreti għall-introduzzjoni fis-suq ta' sorsi ta' enerġija ġodda f'Malta, bħall-użu tar-riħ, u/jew ix-xemx, u/jew il-baħar bil-għan li jitnaqqas it- tniġġis?

Jekk iva, x'inhuma l-pjanijiet?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-policies dwar l-introduzzjoni ta' sorsi ġoddda ta' enerġija se jiġu mfassla bħala parti mill-Energy Policy li qed titħejja mill-Kunsill Malti għax-Xjenza u Teknoloġija flimkien mal- Korporazzjoni Enemalta.

SERVIZZ ĊIVILI - IMPJEGATI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid jekk humiex se jittieħdu passi kontra dawk l-impjegati taċ-Ċivil li jirrifjutaw li jiġu eżaminati mit-tobba mibgħuta mill-gvern għax ikunu morda, jekk it-tabib tal-fiduċja tagħhom ma jkunx preżenti waqt dan l-eżami?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jittieħdux passi jew le ta' dixxiplina kontra mpjegati li jirrifjutaw li jiġu eżaminati mit-tobba mibgħuta mill-gvern jekk it-tabib tal-fiduċja tagħhom ma jkunux preżenti, jiddependi miċ- ċirkostanzi ta' kull każ.

TA' XBIEX - TRIQ L-IMRADD

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li titwaħħal bozza fi Triq l-Imradd, f'Ta' Xbiex billi hemm dlam esaġerat bil-lejl u r-residenti kellhom iwaħħlu spot light huma għal spejjeż tagħhom?

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-talba għal dawl adegwat fit-triq imsemmija qed tiġi kkonsidrata flimkien ma' talbiet oħra.

KORPORAZZJONIJIET - SUSSIDJU

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid liema kienu dawk il- korporazzjonijiet, azjendi jew entitajiet li fihom il-gvern għandu sehem maġġoritarju li ngħataw xi forma ta' sussidju s-sena l-oħra?

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-azjendi li fihom il-gvern għandu sehem maġġoritarju u li matul is-sena li għaddiet ingħataw xi forma ta` sussidju huma l-Malta Drydocks u l-Korporazzjoni Malta Freeport.

KORPORAZZJONIJIET

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jagħti lista ta' korporazzjonijiet, azjendi jew entitajiet li fihom il-gvern għandu sehem maġġoritarju u li llum igawdu minn monopolju u/jew xi forma ta' protezzjoni?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-korporazzjonijiet, azjendi u entitajiet, formanti parti mid-dikasteru tal-Ministeru għas-Servizzi Ekonomici, li fihom il-gvern għandu sehem maġġoritarju li llum igawdu monopolju jew xi forma ta` protezzjoni huma l-Maltacom, Malta International Airport, il- Korporazzjoni Enemalta, il-Maltapost, it-Tug Malta, il-Gozo Channel, is- Sea Malta, il-Medigrain u l-Kordin Grain Terminal.

OQSMA PRIVATI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid liema huma dawk l-oqsma jew tip ta' servizzi offruti mill-privat jew minn persuni li huma self-employed u li llum għandhom xi forma ta' protezzjoni, per eżempju, taxis bojod, mini buses ħomor, furnara, funeral hearses, karozzini, pompi tal-petrol, spiżeriji, karozzi fuq tal-linja, burdnara, cable TV, mobile phone supply, pitkala, kerosine hawkers, distributuri tal-gass u oħrajn)?

X'tip ta' protezzjoni jingħataw dawn l-oqsma u oħrajn li ma semmejtux?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li r- risposta se tingħata f`xi seduta oħra.

ENEMALTA - BEJGĦ TA' PETROL

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm inbiegħu litri ta' petrol unleaded u leaded f'Jannar u Frar ta' din is-sena?

Kemm inbiegħu fl- istess xhur is-sena li għaddiet?

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-informazzjoni mitluba hija kif ġej:

UNLEADED LEADED Jannar 1998 2,170,880 5,693,070 Frar 1998 1,994,230 5,232,450

Jannar 1999 2,182,900 4,972,020 Frar 1999 2,333,790 5,194,050

Kif jidher minn din it-tabella, l-użu tal-petrol leaded baqa' jinżel waqt li l-użu tal-petrol unleaded baqa' jiżdied.

MAKKINARJU AGRIKOLU

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm fil-fatt hu n-numru ta' makkinarju agrikolu liċenzjat f'pajjiżna?

Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal- Kamra lista tal-makkinarju reġistrat fil-gżejjer tagħna?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Fil-Ministeru ta' l-Agrikoltura u Sajd ma hemmx sistema ta' liċenzjar jew reġistrazzjoni ta' makkinarju agrikolu.

Jekk l- Onor. Interpellant qed jirreferi għall-liċenzja tat-triq, huwa mitlub jagħmel il-mistoqsija lill-Ministru konċernat.

IMPJIEGI - KORRIMENTI FUQ IL-POST TAX-XOGĦOL

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' korrimenti fuq il-post tax-xogħol matul ix-xhur ta' Jannar u Frar?

Kemm kien in-numru ta' inċidenti fatali fuq il-post tax-xogħol?

Kemm saru spezzjonijiet fuq azjendi f'fabbriki sabiex ikun assigurat li dawn ikunu konformi ma' l-istands neċesarji tas-sigurta' fuq il-post tax-xogħol?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: In-numru ta' korrimenti f'Jannar, 1999 kien ta' 313, waqt li fi Frar, 1999 kien ta' 375.

Matul il-perjodu msemmi, id-Dipartiment tax-Xogħol kien informat b'żewġ inċidenti fuq il-post tax-xogħol li rriżultaw f' żewġ fatalitajiet.

Saru mija u erbgħa u erbgħin (144) spezzjoni f'postijiet tax-xogħol minn Spetturi tas-Saħħa u Sigurta'.

SIGURTA' SOĊJALI - GĦAJNUNA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jara li l-persuna, li d- dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, jibda jirċievi l-pensjoni li suppost hi dovuta?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-persuna kkonċernata ġiet informata verbalment dwar il-każ tagħha u dehret sodisfatta bl-ispjegazzjoni mogħtija mid-Dipartiment.

Minkejja dan kollu, se tingħata wkoll tweġiba uffiċjali bil-miktub dwar il-każ tagħha.

ETC - SELF-EMPLOYED

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' persuni reġistrati bħala self-employed matul il-perijodu ta' Jannar u Frar għas-snin 1999,1998,1997,1996 u 1995?

Kemm minn dawn kienu nisa?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: In-numru ta' persuni reġistrati bħala self- employed fil-perijodi msemmija huma kif ġejjin:

SENA JANNAR FRAR 1995 15,850 15,992 Nisa 1,916 1,910 Rgiel 13,934 14,012 1996 15,870 15,865 Nisa 1,935 1,929 Rgiel 13,935 13,936 1997 15,574 15,596 Nisa 1,919 1,923 Rgiel 13,655 13,673 1998 15,392 15,426 Nisa 1,939 1,941 Rgiel 13,453 13,485 1999 15,267 Ghada qed tingabar Nisa 1,926 -- Rgiel 13,341 --

FINANZI - DELEGAZZJONIJIET

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid kemm-il delegazzjoni mill-ministeru, segretarjat parlamentari meta jagħti l-każ u mid-dipartimenti governattivi li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tiegħu żaret pajjiżi barra minn Malta minn Ottubru 1998 sal-lum?

Minn min kienu magħmula d-delegazzjonijiet msemmija?

Fuq liema xogħol attendiet kull delegazzjoni?

Kemm swiet l-ispiża ta' kull delegazzjoni?

ONOR.

JOHN DALLI: It-tagħrif mitlub tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

AMBJENT - DELEGAZZJONIJIET

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid kemm-il delegazzjoni mill-ministeru, segretarjat parlamentari, meta jagħti l-każ, u mid-dipartimenti governattivi li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tiegħu żaret pajjiżi barra minn Malta minn Ottubru, 1998 sal-lum?

Minn min kienu magħmula d-delegazzjonijiet imsemmija?

Kemm swiet l- ispiża ta' kull delegazzjoni?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li minn Ottubru, 1998 sal- lum fil-Ministeru u d-Dipartimenti li jaqgħu taħtu kien hemm dawn id- delegazzjonijiet li żaru pajjiżi barra minn Malta kif gej:

MINISTERU MEMBRI XOGHOL LI SAR MINN SPEJJEZ TAD- KULL DELEGAZZJONI TAD- DELEGAZZJONI DELEGAZZJONI R Cachia Zammit Zjara ta' Lm284.54 familjarizazzjoni Kummissjoni Ewropea Onor. Ministru Tahdidiet ma' ufficjali Lm1257.28 ghall-Ambjent, mill-Universita' ta' Kevin Gatt, Bologna Carmel Callus

Mary Debattista Konferenza dwar fondi Lm248.77 mill-Ewropa u shubija bejn il-pubbliku u l- privat - Dublin R Cachia Zammit Laqgha ghall- Lm101.30 korrispondenti nazzjonali ta' SMAP - Brussels Onor Ministru Tahdidiet mal-Gvern Lm8919.47 ghall-Ambjent, Ciniz dwar gonna Paul V Mifsud, pubblici - Cina Vincent Cassar, Kevin Gatt, Joseph Farrugia

Paul V Mifsud Kors ghall-ufficjali Lm1595.83 Maltin dwar negozjati ma' l-Unjoni Ewropea - Ingilterra TAQSIMA TAX-XOGHLIJIET MEMBRI XOGHOL LI SAR MINN SPEJJEZ TAD- KULL DELEGAZZJONI TAD- DELEGAZZJONI DELEGAZZJONI ---------------------------------------------------------Vince Magri Attendenza Recycling Exhibition Joe Camilleri Stoneleigh - UK 03/10/98 sa s- Mario Agius 07/10/98 Lm1388.40 Paul Saliba Progett Aramis: Sistema ta' Irrigazzjoni fil-Mediterran Palermo - Italja 28/10/98 Lm314.08 sa l-01/11/98 Carmel Mifsud Borg, Zjara ta' familjarizzazzjoni Vince Magri lill-Kummissjoni ta' l-Unjoni Ewropea Brussel - Belgium Lm576.22 Ray Bondin, Konferenza Internazzjonali Norbert Gatt Facadism & Urban Identity Parigi - Franza Lm830.41 Claude Borg Konferenza Internazzjonali dwar Bini u Zvilupp Regjonali Halmstead - Svezja Lm308.39

Herman Bonnici Stone Construction Lectures u Seminar fl-Universita' ta' York UK Lm261.00

Vince Cassar Conference to launch the EU 5th framework for research Essen - Germanja Lm206.18

Vince Cassar, Zjara f'Bari - Italja Vince Magri Lm863.99

Anthony Abela, Quality Streetscapes Conference Emanuel Buttigieg '99 Londra UK Lm389.30

DIPARTIMENT GHALL-HARSIEN TA' L-AMBJENT

MEMBRI TAD- XOGHOL LI SAR SPEJJEZ TAD- DELEGAZZJONI MINN KULL DELEGAZZJONI DELEGAZZJONI Prassede Grech Nehap Pan European Meeting Lm433.68 Luxembourg

Joseph Callus Zjara ta' familjarizzazzjoni lill-Kummissjoni Ewropea fi Brussel Lm606.01

Anthony Mallia Briggs Marine Environmental Services Oil Ltd'- Supervisors' Course - Irlanda Lm400.05

Alf E Baldacchino RAC/SPA Pjani ta' Azzjoni harsien tal-mammali tal- bahar fil-Greċja Lm 46.51

M Gauci, Konferenza Internazzjonali Lm170.93 S Stevens, dwar konservazzjoni u użu M Psaila sostenibbli tal-boskijiet Mediterranji fi Spanja

V Gauci, Kummissjoni mhallta Franciza Lm517.60 V Magri u Maltija fi Franza

C Tanti RAC/SPA - Med. inventories of Marine & Coastal biodiversity fi Franza Lm 44.82

L Vella Laqgha tal-korrispondenti ta' l-SMAP fi Brussel Lm454.16

R Camilleri Konvenzjoni dwar il-prevenzjoni ta' tniggiz tal-bahar bi tfigh ta' skart u materjal iehor Lm400.87 f'Londra

C Muscat CITES - Correspondence with standing committee - Brussels Lm 19.10

C Gauci It-tieni laqgha tal-Med.

Wetlands Com fi Spanja Lm 46.66

L Vella It-tielet laqgha preparatorja dwar Trasport, l-Ambjent Lm293.24 u s-sahha fis-Slovenja

V Gauci, R'99 (Geneva) - It-tielet Lm1581.10 A Vella, Konferenza Ministerjali dwar L Vella l-Ambjent u s-Sahha fil- Germanja

A E Baldacchino RAC/SPA - Pjani ta' azzjoni dwar il-harsien tal-mammali tal-bahar fit-Tunezija Lm 30.57 J Sammut Waste Management Subject Plan Training f'Londra Lm 26.16

L Vella Il-hames Framework Programme ghar-ricerka fil-Germanja Lm 560.57

C Grech Fontainebleau Youth Foundation Lm 225.07

TURIŻMU - DELEGAZZJONIJIET

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l- Ministru jgħid kemm-il delegazzjoni mill-ministeru, segretarjat parlamentari,meta jagħti l-każ, u mid-dipartimenti governattivi li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tiegħu żaret pajjiżi barra minn Malta minn Ottubru 1998 sal-lum?

Minn min kienu magħmula d-delegazzjonijiet msemmija?

Fuq liema xogħol attendiet kull delegazzjoni?

Kemm swiet l-ispiża ta' kull delegazzjoni?

ONOR.

MICHAEL REFALO: It-tagħrif mitlub għall-perijodu bejn Ottubru 1998 sad-data tal-Mistoqsija hu kif jidher hawn taħt:

Kompozizzjoni tad-Delegazzjoni Ghan taz-Zjara Spiza

Ministru u C. Micallef St. John Zjara dwar Lm 962 progetti godda fl-Irlanda

Ministru, L. P. Naudi, C. Micallef Iffirmar ta' Protokoll Lm1,199 St. John u M. Portelli dwar it-Turizmu mat- Turkija u Fiera tat- Turizmu f'Istanbul

L. O. Borg Zjajjar f'lukandi fir- Lm 645 Renju Unit ghal 'placement' ta' studenti ta' l-'Institute of Tourism Studies'

J. Bonello, T. Camilleri, 'Monitoring' ta' Lm2,975 A. Borg u A. Calleja studenti ta' l- 'Institute of Tourism Studies' f'lukandi fir- Renju Unit

L. O. Borg, M. Pinchbeck u Ftehim mal-'Forte' u Lm2,998 S. Micallef 'Stakis Groups', zjajjar f'lukandi fejn se jsir 'placement' ta' studenti ta' l-'Institute of Tourism Studies' u kollaborazzjoni mill- qrib ma' diversi universitajiet u kulleggi fir-Renju Unit

T. Camilleri 'Euro Chrie Conference Lm 514 for Hospitality Industry' fl-Isvizzera

L. P. Naudi, ċ-'Chief Executive, Laqghat ma' u ffirmar Lm1,368 N.T.O.M.,' G. Micallef u T. ta' Protokoll dwar it- Camilleri Turizmu ma' l-awtoritajiet Tunezini G. Micallef 'South meets North Lm 268 Conference and Workshop' fl-Italja TRASPORT - DELEGAZZJONIJIET

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il delegazzjoni mill- ministeru, segretarju parlamentari meta jagħti l-każ u mid-dipartiment governattivi li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tiegħu żaret pajjiżi barra minn Malta minn Ottubru 1998 sal-lum?

Minn min kienu magħmula d- delegazzjonijiet msemmija?

ONOR.

ĊENSU GALEA: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

SERVIZZI EKONOMIĊI - DELEGAZZJONIJIET

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il delegazzjoni mill-ministeru, segretarjat parlamentari meta jagħti l-każ u mid-dipartimenti governattivi li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tiegħu żaret pajjiżi barra minn Malta minn Ottubru 1998 sal-lum?

Minn min kienu magħmula d-delegazzjonijiet imsemmija?

Fuq liema xogħol attendiet kull delegazzjoni?

Kemm swiet l-ispiża ta' kull delegazzjoni?

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

MINISTERU TA' L-INTERN - DELEGAZZJONIJIET

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm-il delegazzjoni mill-ministeru, segretarjat parlamentari meta jagħti l-każ u mid-dipartimenti governattivi li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tiegħu żaret pajjiżi barra minn Malta minn Ottubru 1998 sal-lum?

Minn min kienu magħmula d-delegazzjonijiet msemmija?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li t-tagħrif mitlub hu kif jidher fit- tabella li poġġejt fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

KORPORAZZJONIJIET - CHAIRPERSONS

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Ministru jgħid min huma fil-preżent iċ-chairpersons tal- korporazzjonijiet, kumpanniji, entitajiet, banek u tad-diversi bordijiet, eċċ li jiġu maħtura mill-gvern?

Meta ġew maħtura u għal kemm żmien?

ONOR.

JOHN DALLI: Iċ-chairpersons tad-diversi bordijiet fid-dekasteru tiegħi huma kif ġej:

Bord ta` Diretturi Is-Sur Emanuel Ellul BA 1.10.97 - tal-Bank Centrali (Hons) Econ Dip Econ (Oxon) 30.09.99

Bord tal-Gvernaturi Prof Edward Scicluna MA BA 20.09.97 - taċ-Centru għas- (Hons) Ph D (Econ) DSS (Oxon) 19.09.99 Servizzi Finanzjarji

Il-Kunsill tal-Borza Is-Sur Alfred Mallia ACIB FCIS 01.02.99 - FIMgt 31.01.2001

Bord ta` l-Accountancy Is-Sur Alfred Lupi FCCA, MIA, 01.01.99 - CPAA, BSc (Econ) 31.12.99

Kumitat tal-Kuntratti Id-Diretturi tal-Kuntratti - Permanenti Is-Sur Joseph V Spiteri

Bordijiet tal-Lottu Id-Direttur tal-Lottu Pubbliku Permanenti u Lotteriji Is-Sur Alfred Muscat Bord ta` l-Appelli (VAT) Is-Sur Edgar Wadge 15.11.98 - 14.11.2001

It-Tieni Bord ta` Is-Sur Ray Vella CPAA FIA ACIB 01.01.97 - l-Appelli (VAT) 31.12.99

Tribunal Dwar it-Taxxa Dott John Vassallo LLD 09.04.98 - tas-Sisa 05.08.2000

Bord ta` Kummissarji Il-Magistrat Dott Silvio 05.02.99 - Specjali (Taxxa fuq Meli LLD 04.02.2000 Dokumenti u Trasferimenti) (Taxxa tal-Mewt u tad-Donazzjoni)

Bord Dwar il-Loghob Dott Joseph M Ciappara BA LLD 30.04.98 - 29.04.2001

Tribunal għal Servizzi Dott Pierre Lofaro 09.02.99 - Finanjzarji 08.02.2002

Xi bordijiet li għalqilhom il-perjodu tal-ħatra u għadhom ma ġewx imġedda mhumiex inklużi hawn fuq.

BARRIERI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' barrieri fil-gżejjer tagħna li qed jintużaw?

Kemm huma dawk li m'humiex jintużaw u x'policy ħejja l-gvern għal din il- leġislatura għal dawn il-barrieri mhux użati?

Liema huma l-lokalitajiet residenzjali f'Malta u f'Għawdex li jilmentaw mad-dipartimenti konċernati dwar il-problemi ta' splużjonijiet li jsiru f'dawn il-barrieri sabiex jitfarrak il-blat?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li l-barrieri li qegħdin jintużaw huma maqsuma kif ġej : -

Barrieri Malta Għawdex Tal-Qawwi 23 6 Tal-Franka 64 9

Ninsab informat ukoll li fil-preżent ma teżistix statistika dwar in-numru ta' barrieri li mhumiex jintużaw.

Iżda huwa ppjanat li dawn jiġu mistħarrġa bħala parti mill-preparazzjoni tal-Minerals Subject Plan li mistenni jibda fi żmien qasir.

L-istess pjan mistenni li jeżamina kif dawn is-siti għandhom jiġu riabilitati.

Sadanittant, għaddejjin ukoll diskussjonijiet bejn il-P.A., l-WSC u l-EPD sabiex b'koordinazzjoni flimkien jiġu identifikati xi barrieri fejn ikun jista' jsir rimi ta' skart.

Dwar l-aħħar parti tal-mistoqsija, ninsab informat li l-biċċa l-kbira ta' l-ilmenti jiġu mid-distretti li jinkludu l-kunsilli tan-Naxxar, Mosta, Rabat, San Ġwann u Dingli, f'Malta u dawk tal-Qala u Nadur, f'Għawdex.

SERVIZZI EKONOMIĊI - NEFQA GLOBALI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid x'kienet in-nefqa globali tal- ministeru u tas-segretarjat parlamentari nkluż tad-dipartimenti li jaqgħu taħt il-ministeru mill-vot ta' hospitality u safar mill-5 ta' Settembru, 1998 sa Frar 1999?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Matul il-perijodu msemmi, fil-Ministeru, inklużi ż- żewġ Segretarjati Parlamentari u d-dipartimenti nkorporati fih, intnefqet is-somma globali ta` Lm5,388 mill-vot tal-hospitality, waqt li minn dak tas-safar b`kollox intnefqet is-somma ta` Lm13,854.

Minn dan l-aħħar ammont għad irid jitnaqqas l-ammont li ma ntnefaqx minn xi delegazzjoni.

SAĦĦA - IMPJEGATI B'DEGREE

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 5622?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninforma l-Onor.

Interpellant li l-informazzjoni mitluba hi skond il-lista li tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

Nikkonferma li x-xogħol li qed jagħmlu bħalissa huwa relatat mal-kwalifiki li qed jingħataw allowance għalihom

SKEJJEL - BIRGU

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuma l-pjanijiet tal-gvern għall-post magħruf bħala Harry Stanger School fil-Birgu?

ONOR.

LOUIS GALEA: Għad m'hemmx deċiżjoni kif l-aħjar jintuża l-post imsemmi.

DJAR - AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jara kif l-omm ta' tlett itfal bil-file numru H 13604 mad-Dipartiment ta' l-Akkomodazzjoni Soċjali, tista' tingħata post fejn tgħix?

Jista' l-Ministru jgħid x'inhuma l- possibbiltajiet li persuni bi problemi serji, kif jistgħu jixhdu rapporti ta' l-istess social workers, ikunu jistgħu jintegraw aħjar u jgħixu b'mod aħjar?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jien infurmat illi l-każ tal-persuna ndikata qed jiġi kkonsidrat, iżda postijiet fil-pjan terran, kif għandha bżonn hi ma tantx ikun hemm disponibbli.

ŻABBAR - TRIQ SAN DUMINIKU - TISWIJA

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru ġentilment jikkonferma jekk Triq San Duminku, f'Ħaż-Żabbar hijiex fil-lista tat-toroq li se jiġu rranġati minħabba li tinsab fi stat ħażin ħafna u hi ferm abitata?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li t-triq imsemmija hija diġa' asfaltata u r-resurfacing tagħha jrid isir mill-kunsill.

SKEJJEL - STUDENTI

L-ONOR.

FREDRICK AZZOPARDI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra kemm hi preżentament il- popolazzjoni ta' studenti full time f'kull skola - primarja, sekondarja, junior lyceums, trade schools u post-sekondarji f'Malta?

Kemm ġew allokati flus din is-sena, 1999, lil kull skola għal: (1) impressed for materials and supplies; (2) impressed for maintenance; u (3) impressed for furniture and equipment?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar.

VETTURI - REĠISTRAZZJONI

L-ONOR.

DOLORES CRISTINA staqsiet lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm hu n-numru ta' karozzi reġistrati li għandhom 'il fuq minn 5, 10, 15, 20, 25, 30, 35 u 40 sena?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li l-karozzi rreġistrati f`Malta li għandhom is-snin indikati hawn taħt huma:

inqas minn 5 snin 35,780 minn 5 snin sa 10 snin 48,101 minn 10 snin sa 15 il-sena 28,512 minn 15 il-sena sa 20 sena 20,666 minn 20 sena sa 25 sena 16,324 minn 25 sena sa 30 sena 18,088 minn 30 sena sa 35 sena 10,184 minn 35 sena sa 40 sena 4,684 `l fuq minn 40 sena 2,991

Dan in-numru ma jinkludix informazzjoni dwar vetturi kummerċjali.

VETTURI

L-ONOR.

DOLORES CRISTINA staqsiet lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm hu n-numru ta' karozzi privati li ġew garaged jew scrapped mill-1993 sal-lum, sena b'sena?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li d-Dipartiment tal-Liċenzji u Testijiet ma jżommx statistika tan-numri ta` vetturi li ġew garaged jew scrapped skond il-kategorija tal-vettura.

Għalhekk qed tingħata l- informazzjoni bbażata fuq il-vetturi kollha.

SENA `GARAGED` `SCRAPPED`

1993 - 2,261 1994 1,463 1,641 1995 2,088 1,761 1996 3,683 2,224 1997 7,959 2,480 1998 4,110 3,599

Id-Dipartiment m`għandux statistika ta` kemm kien hemm vetturi garaged fl-1993.

PA - PA1084/98

L-ONOR.

ALFRED SANT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 5839 dwar żvilupp fi Triq Antonio Schembri, Attard?

ONOR.

TONIO BORG: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li t-tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 5839 ingħatat f'Seduta 78.

SKEJJEL - GĦAWDEX

L-ONOR.

CARMELO BORG staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid għal-liema raġunijiet fil-Higher Secondary School ta' Għawdex, il-lezzjonijiet tal-matematika tnaqqsu minn erbgħa għal tnejn fil-ġimgħa?

Minn meta tnaqqsu dawn il-lezzjonijiet?

Hemm possibbilta' li jerġgħu għan-numru li kienu qabel, speċjalment minħabba l-eżamijiet li l- istudenti jridu jagħtu?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li minn Jannar 1999 'il hawn l-istudenti kollha li qegħdin isegwu xi kors fil-matematika kemm f'livell ordinarju, intermedjarju u avvanzat fiċ-Ċentru għall-Istudji Ogħla Sir Mikiel Refalo Għawdex għandhom il-lezzjonijiet kollha li suppost għandhom.

Fil-bidu ta' din is-sena skolastika, minħabba n-numru kbir ta' studenti li għażlu l-Matematika u minħabba nuqqas żgħir ta' għalliema, l-istudenti li kienu qegħdin isegwu l-kors ta' reviżjoni f'livell ordinarju ingħataw tnejn minn erba' lezzjonijiet bejn Ottubru u Diċembru 1998.

KMĦ - MEMBRI

L-ONOR.

CARMELO BORG staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid xi kwalita' ta' membri fadlilha l-Koperattiva Maltija tal-Ħalib, jiġifieri l-KMĦ?

Għal-liema sena l-aħħar li rċevew l-imgħax fuq l-ishma l-membri tal- ħalib li kellha?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jekk l-Onor.

Membru qed jirreferi għall-Malta Milk Producers Co-operative Society Limited kif kienet reġistrata taħt l- ordinanza ta' l-1946, din illum qegħda reġistrata bħala Koperattiva Produtturi tal-Ħalib, skond l-Att ta' l-1978 dwar l-Għaqdiet Koperattivi.

Il-membri ta' din il-koperattiva huma raħħala (Maltin u Għawdxin) li jipproduċu ħalib għall-ippasturiżżar.

Is-sehem ta' membru f'din il-koperattiva hi ta' Lm1 u bħala regola ma jiġix dikjarat "dividend" għal sehem ta' Lm1.

Iżda l-koperattiva tqassam kull sena benefiċċji kbar lill-membri - bħal servizz ta' veterinarju b'xejn, skonti, apparat u gaġeġ, u benefiċċji oħra li f'sena jammontaw eluf kbar ta' liri.

RESEARCH DEVELOPMENT CENTRE - RAPPORT

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal- Kamra kopja tar-rapport maħruġ mir-Research Development Centre ta' l-ETC f'Settembru 1997 bit-titolu "Employment and Unemployment within the Cottonera area"?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Kopja tar-rapport maħruġ mir-Research Development Centre ta' l-ETC f'Settembru 1997 bit-titolu Employment and Unemployment within the Cottonera Area tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

BORMLA - PEDESTRIAN CROSSINGS

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jara x'inhi l-possibbilta' li fi Triq Santa Tereża, Bormla quddiem il-Knisja ta' Santa Tereża isir xi tip ta' pedestrian crossing bħal zebra crossing jew xi traffic lights?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Tajt struzzjonijiet lid-Dipartiment tat-Toroq biex jara x`jista jsir.

PA - PROPRJETAJIET

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid x'inhi l-policy u allura x'isir meta persuna jkollha proprjeta' li tkun affettwata bi proġett ta' slum clearance?

ONOR.

TONIO BORG: L-Onor.

Membru huwa mitlub jagħti iktar dettalji, jiġifieri jgħid jekk huwiex jirreferi għas-sid jew għall-kerrej tal- proprjeta' affettwata.

Jekk qiegħed jirreferi għall-kerrej, huwa mitlub jgħid jekk il-fond huwiex residenza, ħanut jew x'użu ieħor qiegħed isir minnu.

PRODOTTI - ĦLAS TA' DAZJI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid jekk hemmx xi trattament speċjali fuq ħlas ta' dazji, VAT, u courier service fuq oġġetti essenzjali (bħal spare parts ta' xi makkinarju użat għall-industrija) li ma jinstabux lokalment, allura tkun trid timportahom bilfors?

ONOR.

JOHN DALLI: Il-Malta Development Corporation toffri sistema ta` exemptions mid-dazju fil-każi msemmija, għalhekk wieħed jista` jirreferi għall-Corporation għal aktar tagħrif.

L-Att ta` l-1998 dwar Taxxa fuq il-Valur Miżjud ma jipprovdi għall-ebda trattament speċjali fuq ħlas ta` VAT fuq oġġetti bħal spare parts ta` makkinarju wżat għall-industrija.

Kull ammont ta` VAT li titħallas fuq l- importazzjoni ta` dawn l-oġġetti tista` tintalab lura lid-Dipartiment fid- denunzja għall-perjodu tat-taxxa relattiv.

Madanakollu, intrapriżi li jesportaw il-prodotti tagħhom jistgħu jagħmlu talba lill-Korporazzjoni Maltija għall-Iżvilupp biex il-ħlas tal-VAT dovut fuq l-oġġetti importati minnhom ikun jista` jiġi diferit.

Għal dan il- għan il-korporazzjoni toħroġ ċertifikati apposta fil-każ li t-talba tiġi milqugħa.

BIR TAL-MADONNA TAŻ-ŻEJT

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jpoġġi kopja ta' l-iktar riżultat riċenti li l-esperti għamlu fuq is-samples mill-Bir tal-Madonna taż-Żejt?

Kemm intnefqu flus fuq dan it-tħaffir?

Kemm kien hemm ħaddiema jaħdmu fulltime u part-time?

X'kien ix-xogħol tagħhom?

X'kienu l-aħħar żviluppi?

X'se jsir issa?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ir-riżultati tal-kampjuni miġbura mill-bir Madonna taż-Żejt għandhom valur kummerċjali u mhux prudenti li jitpoġġew fuq il-Mejda.

Informat li l-ispejjeż sa 5,000 metru laħqu madwar Lm5.3 miljun u dawk bejn 5,000 metru u 8,012 metru inklużi l-provi, mistennija jlaħħqu madwar Lm5 miljun oħra.

Madwar Lm4.8 miljuni minn dawn l-ispejjeż huma provduti taħt ir-Raba' Protokol bejn Malta u l-Italja.

Hemm ħamsa u tletin ħaddiem Malti jaħdem mas-Saipem fuq it-tħaffir tal- bir.

Tnejn minnhom jaħdmu part-time.

Dawn huma: 3 Assistant Drillers, 3 Derrickmen, 9 Floormen, 9 Roughnecks, 2 Electricians, 2 Mechanics, 1 Welder, 2 Office Clerks, 2 Nurse/Clerks, 2 Watchmen (part-time).

L-aħħar żviluppi fuq il-bir jirrigwardaw provi ta' produzzjoni li saru bejn l-10 ta' Marzu u l-15 ta' Marzu 1999.

Dawn il-provi wrew li l-gass li nstab fil-bir fil-livell bejn 5,800 u 6,000 metru mhux kummerċjali.

Bħalissa qegħdin isiru preparamenti meħtieġa fil-bir biex isiru provi oħra f'livell ieħor fejn instab il-gass.

UE - TAĦDIDIET

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jgħid fiex waslu t-taħdidiet ta' Malta u l-Unjoni Ewropea?

Ma' min qed isiru t-taħdidiet?

ONOR.

JOE BORG: Wara li Malta rrijativat t-talba taggħa għal sħubija fi ħdan l-Unjoni Ewropea, il-Kummissjoni ħarġet rapport aġġornat fis-17 ta'Frar li fih tat parir lill-Kunsill tal-Ministri li l-proċess ta' screening ma' Malta jingħata bidu kemm jista' jkun malajr b'mod li n- negozjati għal sħubija jibdew fl-aħħar ta' din is-sena.

Minn naħa tiegħu, il-Kunsill, fit-22 ta' Marzu, approva il-parir tal-Kummissjoni.

Għalhekk huwa maħsub li t-taħdidiet ma' Malta fil-qafas tal-proċess ta' screening jibdew bejn it-tieni u t-tielet ġimgħa ta' Mejju u jsiru bejn l- awtoritajiet Maltin u l-Kummissjoni Ewropea.

SKEJJEL - FGURA - TRASFERIMENT

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'kienet ir-raġuni li persuna, li isimha qed jintbagħat separatament, ħa transfer wara 14-il sena jaħdem bħala handyman fi Skola Primarja A. Fgura?

Jaf il-Ministru li fl-istess skola Primarja B kien hemm vakanza li ilha battala għal ħafna żmien?

X'kienet ir-raġuni li ngħata transfer meta hemm post vojt fl-istess skola?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-persuna msemmija qed tagħmel xogħol ta' Cleaner għax il-Grade tiegħu huwa ta' General Hand.

Kien hemm bżonn li din il-persuna tmur l-iskola fejn intbagħtet għax fl- iskola ta' Fgura Primary 'B' hemm żewġ cleaners ma' 17-il klassi.

TA' QALI NATIONAL PARK COMMITTEE

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 5776 li oriġinarjament kienet saret lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u li issa ġiet riferuta lilek u ċioe' jista' jgħid jekk Ta' Qali National Park Committee għadux jiffunzjona?

Jekk fl-affermattiv, min kienu l-membri ta' l-istess kumitat għas-sena 1997 - 1998 u 1999?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ir-risposta hija fin-negattiv.

PERIT MINTOFF - PROPRJETA' "TA' L-GĦARIX"

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: B'riferenza għar-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 5808 u billi f'dik ir-risposta il-Ministru tkellem dwar xi imgħaxijiet li għandhom jitħallsu, jista' l-Ministru jgħid f'liema klawsola tal-letter of intent tat-22 ta' Mejju, 1998 huwa pprovdut li l-gvern, barra il-Lm128,000 li għandhom jitħallsu bħala danni, għandhom ukoll jitħallsu l-imgħaxijiet fuq dan l-ammont?

ONOR.

TONIO BORG: Qari akkurat tar-risposta tiegħi għall-mistoqsija parlamentari numru 5808, jindika li jiena użajt il-kliem 'imgħax/danni'.

Ma tajt l-ebda ndikazzjoni li jista' jkun hemm ħlas ta' imgħax barra ħlas ta' danni.

Minn korrispondenza nterna ta' żmien l-Amministrazzjoni preċedenti jirriżulta li l-ammont ta' danni in kwestjoni ġie maħdum a bażi ta' imgħax fuq is-somma prinċipali tal-kumpens.

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: B'riferenza għar-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 5808, jista' l-Ministru jgħid f'liema klawsola tal-letter of intent tat-22 ta' Mejju, 1998 hemm ipprovdut li l-proprjeta' "Ta' l-Għarix" m'għandhiex tgħaddi lill-Gvern Malti qabel il-Gvern Malti jħallas il-kumpens proprju għall- esproprjazzjoni de facto tal-proprjeta' in kwestjoni?

ONOR.

TONIO BORG: Huwa ċar mil-Letter of Intent tat-22 ta' Mejju, 1998, li t-trasferiment isir malli jsir it-trasferiment ta' l-art tal-Fawwara; ġaladarba dik ma saritx, ma jistax isir it-trasferiment ħlief naturalment permezz ta' ordni ta' esproprjazzjoni.

DJAR - APPARTAMENTI TAL-GVERN

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid xi pjanijiet hemm għall-introduzzjoni ta' lift f'appartamenti tal-gvern fejn joqogħdu ħafna anzjani fis-sulari ta' fuq bħal, per eżempju, l- appartamenti fi Triq Sant'Anna fil-Furjana u dawk f'2, Melita Str, Valletta?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Kif aktarx jaf l-Onor.

Interpellant, ftit tal- ġimgħat ilu ħabbart li l-Awtorita' tad-Djar se tniedi skema ta' stallazzjoni ta' lifts f'bini tal-Gvern fil-Kottonera, il-Belt u l- Furjana.

Għandi pjaċir ninformah ukoll li d-dettalji ta' din l-iskema se jitħabbru fil-futur qarib.

MINISTERU TA' L-EDUKAZZJONI - IMPJEGATI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuma s-suġġetti li huma kwalifikati fihom l- impjegati fid-dipartimenti li jaqgħu fir-responsabbilta' tiegħu li għalihom igawdu minn allowance għal degree jew diploma?

X'inhu x-xogħol relattiv li dawn l-impjegati qegħdin jagħmlu bħalissa?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba mogħtija għall-mistoqsija parlamentari numru 5613.

SERVIZZ ĊIVILI - OPERATIONS MANAGER

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid min kienu l-persuni li ġew promossi għal grad ta' Operations Manager mill-1 ta' Jannar, 1990 sal-lum?

X'kienu l-kwalifiki ta' dawn il-persuni meta applikaw għal promozzjoni?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jiena nformat illi kien hemm żewġ persuni li ġew appuntati Operations Manager mill-1 ta' Jannar 1990 sa llum wara sejħa għal applikazzjonijiet.

Id-dettalji mitluba mill-Onor.

Interpellant jidhru fl-Iskeda li poġġejt fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

LUKANDA VERDALA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal- kuntratt li permezz tiegħu l-lukanda Verdala għaddiet għand il-privat?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-kuntratt li għalih qed jirriferi l-Onor.

Interpellant hu wieħed pubbliku u għalhekk jista' jinkiseb mill-Arkivji Notarili bħal kull kuntratt ieħor ta' dan it-tip.

DIPARTIMENT TAX-XOGĦLIJIET - ROAD ROLLERS

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid kif tqassmu ir-road rollers li nxtraw mid- diviżjoni tax-xogħlijiet f'dawn l-aħħar ġimgħat?

Kemm inxtraw min dawn ir- rollers?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li minn dawn ir-road rollers inxtraw sitta u tqassmu fid-Distretti Nri 2,4,9,10,11 u 13.

SERVIZZ ĊIVILI - TRASFERIMENT

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid meta se jiġi ffinalizzat it-transfer tal-persuna (li d- dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament) mid-dipartiment tas-saħħa għal mad-dipartiment tax-xogħlijiet pubbliċi?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab informat illi l-persuna ndikata mill- Onor. Interpellant se tirritorna fid-Diviżjoni tas-Saħħa fuq talba tad- Diviżjoni stess fejn tista' tagħmel xogħol kompatibbli mal-grad tagħha.

TARXIEN - SITI STORIĊI

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jinforma l-Kamra kemm hemm siti fir-raħal ta' Ħal Tarxien ta' natura storika li qegħdin f'idejn jew il-Lands Department jew il-Joint Office li huma jew mogħtija għal kirjiet u ċnus jew huma f'idejn l-imsemmija dipartimenti?

ONOR.

TONIO BORG: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li jien tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 4343 f'Seduta 69.

XOGĦOL TA' MISSJUNARJI - BENEFIĊĊJI

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jikkonsidra l-Ministru li jibdew jingħataw exemptions lil dawk il-Maltin miżżewġin u bit-tfal li jwettqu xogħol missjunarju barra minn Malta għal perijodu twil ta' żmien sabiex ma jibqgħux jiġu mċaħħda mic-Childrens' Allowance li jkunu ntitolati għalih waqt il-ħidma missjunarja volontarja barra minn Malta?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Membru li l-informazzjoni qegħda tinġabar u tingħata f'xi Seduta oħra.

SANTA LUCIJA - PARKEĠĠ ĦDEJN L-ISKOLA

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jikkonsidra l-Ministru li l-biċċa art kollha ħamrija li hemm fil-kantuniera bejn Triq Kaħwila u Triq Katerina Vitale f'Santa Luċija ssir parking space sabiex il-mini vans tat-tfal tal-Junior Lyceum ta' Margaret Mortimer f'Santa Lucija jkollhom fejn jipparkjaw?

Jista' jsir l-istess bil-biċċa art mhux mibnija, proprjeta' tal-Gvern li hemm bejn Triq Kaħwila u Triq l-Istefanotis ġewwa Santa Luċija?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infOrmat li l-proġett qiegħed jitmexxa mid- Dipartiment ta` l-Edukazzjoni.

L-Onor.

Interpellant hu mitlub li jagħmel il-mistoqsija lill-Ministru kkonċernat.

ENEMALTA - ELECTRICAL FITTERS

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm electrical fitters bil- licences A u B impjegati mal-Korporazzjoni Enemalta?

Jista' jgħid ukoll jekk hemmx xi vacancies f'dan il-grad u f'tali każ meta huwa maħsub li jimtlew?

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-Enemalta għandha mpjegati magħha 78 electrical fitters bil-liċenzja A u 70 bil-liċenzja A u B.

Jekk mill-eżerċizzju tal-Human Resource Audit jirriżulta li hemm vakanzi f`dan il-grad, jittieħdu l-passi meħtieġa sabiex jimtlew tali vakanzi.

RAĦAL ĠDID - SITI STORIĊI

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra kemm hemm siti fir-raħal ta' Raħal Ġdid ta' natura storika li qegħdin f'idejn jew il-Lands Department jew il- Joint Office li huma jew mogħtija għal kirjiet u ċnus jew huma f'idejn l- imsemmija dipartimenti?

ONOR.

TONIO BORG: Nirriferi lill-Onor.

GUDJA - SITI STORIĊI

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra kemm hemm siti fir-raħal tal-Gudja ta' natura storika li qegħdin f'idejn jew il-Lands Department jew il-Joint Office li huma jew mogħtija għal kirjiet u ċnus jew huma f'idejn l- imsemmija dipartimenti?

ONOR.

TONIO BORG: Nirriferi lill-Onor.

PIXXINA NAZZJONALI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm intnefqu flus fuq manutenzjoni ġenerali fil- pixxina nazzjonali min Settembru 1998 sal-15 ta' Marzu, 1999?

Fuq liema xogħol?

Jista' l-Ministru jgħid jekk itteħditx deċiżjoni dwar min kien responsabbli għall-fatt li sena ilu kellha tingħalaq il-pixxina nazzjonali f'Tal-Qroqq minħabba tiswijiet fil-madum tal-pixxina?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li minn Settembru 1998 sal-15 ta' Marzu 1999, intefqu Lm16,956.75 (Lm11,491.86 infiq rikorrenti u Lm5,464.89 infiq kapitali).

Dawn intefqu hekk:

Infiq Rikorrenti / Manutenzjoni Generali LM Tindif u Pest Control 4550.10 Manutenzjoni fuq il-lift 400.00 Waterproofing 942.72 Taghmir għal kontra n-nirien u manutenzjoni 130.25 Spares għall-Plant Room 840.15 Manutenzjoni tal-follodlighting 815.13 Manutenzjoni ta'spectator seating 860.19 Printing, Stationery u Computer supplies 1172.19 Pjanti 400.00 Hwejjeg Mixxellanji ohrajn (liema infiq ma jeccedux aktar minn Lm20 fuq kull item individwali) li jinkludu spejjez ghat-tigdid tar-reception area u tibdil ta' kmamar f' changing rooms 1381.13 Infiq Kapitali Lanes godda, computerisation, partitioning ta' kmamar 5464.89

Id-deċiżjoni dwar ir-responsabbilta' tal-ħsara li kienet ġrat fil-madum tal-Pixxina għadha ma ttieħditx peress li r-rapport ta' l-istħarriġ għadhom qegħdin jiġu studjati

PIXXINA NAZZJONALI - IMPJEGATI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid f'liema stadju waslu l-pjani biex ħaddiema li bħalissa qed jaħdmu fuq bażi part-time fil-pixxina nazzjonali jingħataw xogħol fuq bażi permanenti?

Jista' jgħid kemm hemm ħaddiema li huma impjegati part-time?

X'inhu x-xogħol tagħhom?

X'inhi l-paga tagħhom u kemm ilhom impjegati mal-pixxina nazzjonali?

ONOR.

LOUIS GALEA: Dwar l-ewwel parti, nirriferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta li tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 5870.

Informat li bħalissa hemm 7 ħaddiema impjegati part-time fil-Pixxina Nazzjonali.

Id-dettalji huma:

Deckhands (4) Ottubru 1996 Lm1.65 fis-siegha Novembru 1996 Lm1.65 fis-siegha Frar 1997 Lm1.65 fis-siegha April 1998 Lm1.65 fis-siegha Security/Maintenance (1) April 1997 Lm1.80 fis-siegha Cleaner (1) Novembru 1997 Lm1.60 fis-siegha Deckhand/Reception (1) Marzu 1995 Lm1.80 fis-siegha

ĊINA - DELEGAZZJONI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid min se jakkumpanja lis-Segretarju Parlamentari fid- delegazzjoni fiż-żjara li dan se jagħmel fiċ-Ċina?

Kemm se tiġi tqum din iż-żjara u min se jħallas?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li ż-żjara li se jagħmel is-Segretarju Parlamentari fiċ-Ċina kienet ippjanata li ssir fil-bidu ta' Settembru 1998 iżda kellha tiġi posposta minħabba li f'dak iż-żmien kien hemm l- Elezzjonijiet Ġenerali.

Is-Segretarju Parlamentari se jkun akkumpanjat mid-Direttur u l-Kap tat-Taqsima Sport tad-Dipartiment taż-Żgħażagħ u Sport, mill-Programme Coordinator tal-Youth Studies ta' l-Universita' ta' Malta u miċ-Chairman tal-Kunsill Malti għall-Isport.

Kull Dipartiment se jkun responsabbli għall-ħlas tal-biljetti ta' l-ajru tad-delegat rispettiv.

Din iż-żjara se ssir fuq stedina tal-Gvern Ċiniż li tinkludi l- akkomodazzjoni.

Is-Sinjura Mugliett se takkumpanja wkoll lid-delegazzjoni a spejjeż tagħha.

SAĦĦA - SRNS

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid meta se jinħarġu applications għal SRNs fulltime għal Malta?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninforma l-Onor.

Interpellant li bħalissa qed jiġu pproċessati l-applikazzjonijiet li ntbagħtu għas-sejħa li ħarġet fil- Gazzetta tal-Gvern tas-6 ta' Novembru, 1998 għall-mili ta' Staff Nurses fid-Diviżjoni tas-Saħħa.

Għalhekk m'hemmx ħsieb li toħroġ xi sejħa oħra.

SKEJJEL - STIPENDJI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se tiġi onorata l-wegħda elettorali li jingħataw stipendji sħaħ?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll kemm saru laqgħat bejn il-Ministru jew uffiċjali oħrajn tal-Ministeru jew tad-Dipartiment tal-KSU u meta saru?

Saru laqgħat bejn il-kumitat li twaqqaf dwar l- istipendji u l-KSU?

Jekk iva, meta saru?

Meta hemm il-ħsieb li jiġi ppubblikat ir-rapport dwar l-istipendji?

ONOR.

LOUIS GALEA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

TASK FORCE TAL-GVERN

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 5389 dwar it-Task Force tal-Gvern fuq il-privatizzazzjoni, dan ifisser li l-membri appuntati u li aċċettaw li jservu fuq din it-Task Force, m'humiex imħajrin li jixtru ishma f'entitajiet li l-gvern għoġbu jipprivatizza?

ONOR.

JOHN DALLI: F`pajjiżna jeżistu liġijiet dwar Insider Trading u Professional Secrecy li japplikaw ukoll għall-membri tat-Task Force li għaliha qiegħed jirreferi l-Onor.

Interpellant.

IMPORTATURI/BEJJIEGĦA

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 4970, jista' l- Ministru jagħtini lista ta' mediċini li suppost roħsu?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Eżempji ta` mediċini li l-prezz tagħha ġie mnaqqas dan l-aħħar mill-importatur fuq inizjattiva tiegħu stess wara li raħset minn barra kienet din:

Cardura 1mgx28 tablets minn Lm10.08c niżlet għal Lm 5.34c Cardura 2mgx28 tablets minn Lm13.42c niżlet għal Lm 8.45c Diflucan 150mgx1 minn Lm 6.87c niżlet għal Lm 4.76c Diflucan 50mgx7 minn Lm15.78c niżlet għal Lm11.50c

BORD TAT-TASK FORCE

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid għaliex fil-bord il-ġdid tat-Task Force li se jipprepara programm għall-privatizzazzjoni f'Malta ma ġewx inklużi rappreżentanti tat- Trade Unions?

Ma jaħsibx il-Ministru li t-Trade Unions jistħoqqilhom li jkunu konsultati dwar il-proċess ta' privatizzazzjoni ladarba l- privatizzazzjoni żgur li se tħalli impatt fuq il-kondizzjonijiet tax- xogħol tal-membri tagħhom?

Kif jista' l-gvern jikkontrolla abbużi fis- sens li jista' jkun hemm individwi li jkollhom aċċess għall-inside knowledge (għax qegħdin fuq il-board), liema informazzjoni tista' tiġi wżata biex tiffaċilita' li huma stess, jew permezz ta' intermedjarji jew kumpanniji, jixtru x-shares għalihom infushom?

Jista' l-Ministru jassigura lill-poplu Malti li dawk li se jagħtu l-parir lill-gvern permezz ta' dan it-task force mhux se jkunu l-istess nies li jixtru x-shares u forsi jispiċċaw biex bejniethom jikkontrollaw il-kumpanniji li se jiġu privatizzati?

X'miżuri se jieħu l-gvern biex jiżgura li ma jkunx hemm konflitt ta' interess f'dan it-task force?

ONOR.

JOHN DALLI: F`dan l-istadju ta` programmar, inħass li jkun biżżejjed li fuq it-Task Force ikun hemm persuna ntiża dwar ir- relazzjonijiet industrijali fil-qasam parastatali.

Dwar il-mistoqsijiet l- oħra, nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li f`pajjiżna jeżistu liġijiet dwar Insider Trading u Professional Secrecy li japplikaw ukoll għall-membri tat-Task Force li għaliha qiegħed jirriferi l-Onor.

Interpellant.

BIRKIRKARA - ĊENTRU ĊIVIKU

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid x'funzjonijiet se jaqdi ċ-Ċentru Ċiviku ta' Birkirkara?

Meta se jinfetaħ iċ-Ċentru tas-Saħħa f'Birkirkara?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninforma l-Onor.

Interpellant li rigward l-ewwel parti tad-domanda, din għandha tiġi ndirizzata lill-Ministru responsabbli mill-Kunsilli lokali.

Iċ-Ċentru tas-Saħħa ta' B'Kara beda joffri servizz limitat fit-8 ta' Marzu 1999.

Minħabba nuqqas ta' tobba, is-servizzi offruti għalissa huma: 1 Servizzi ta' Klinika tat-tabib tal-Familja u Nurse kuljum mit-8.00am sal 11.00am, mit-Tnejn sal- Ġimgħa.

Servizz ta' Spiżerija għat-tqassim ta' mediċini b'xejn.

Servizz ta' Podoloġija.

Servizz ta' Fiżjoterapija.

Servizz ta' Speech Therapy.

SVPR/ĦAS-SERĦ - IMPJEGATI

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Minitsru jgħid kemm tħallsu overtime il-ħaddiema kollha ta' San Vinċenz de Paule/Ħas-Serħ xahar b'xahar, minn Settembru, 1998 sa Frar, 1999?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Bejn Settembru 1998 u Frar 1999 il-ħaddiema kollha ta' San Vincenz de Paule tħallsu ta' dan l-overtime.

Settembru 1998 Lm25,352.968 Ottubru 1998 Lm41,137.255 Novembru 1998 Lm33,206.465 Dicembru 1998 Lm35,648.409 Jannar 1999 Lm38,025.173 Frar 1999 Lm30,571.347

SKEJJEL - ĦAMRUN - ADELAIDE CINI

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jaf il-Ministru li l-Iskola Adelaide Cini tal-Ħamrun ilha mingħajr head għal ħafna ġimgħat?

Meta jaħseb li se tintbagħat head ieħor/a f'din l-iskola minħabba l-urġenza tal-każ?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-Iskola Adelaide Cini ilha mingħajr head minn meta l-head ħadet promotion ta' Assistant Director.

Head oħra tintbagħat malli tinstab il-persuna addatta biex timla din il- kariga.

SKEJJEL - ĦAMRUN - ADELAIDE CINI

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kif għadha ma ssewwietx il-ħsara fl-elettriku fl- Iskola ta' Adelaide Cini, fil-Ħamrun?

Jaf il-Ministru li ħafna mil- lezzjonijiet bħal dawk tal-computer u tal-Home Economics u użu ta' laboratorju, eċċ qed jiġu mħassra?

X'sar wara r-rapporti li għamlu għalliema u oħrajn?

X'inhi proprju l-ħsara?

X'se jagħmel il-gvern biex din l-iskola tibqa' għaddejja bit-tagħlim?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-ħsara msemmija hija parti mis-sistema interna ta' l-iskola u għalhekk ma taqax taħt ir-responsabbilta tal-Korporazzjoni Enemalta.

RECURRENT EXPENDITURE CONTROL

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid x'qed isir min-naħa tal-gvern dwar dak li għandu x'jaqsam ma' recurrent expenditure control?

X'inhi l-politika ta' dan il-gvern dwar supplimentary estimates?

ONOR.

JOHN DALLI: Qiegħed isir monitoring kull xahar, fuq bażi ta` kull dipartiment, u tintalab spjegazzjoni (jekk ikun il-każ) fejn u meta jinħass li jista` jkun hemm varjazzjoni fl-infiq li tista` twassal biex l- allokazzjoni originali tkun maqbuża.

Fondi supplimentari jiġu pprovduti biss jekk jinqalgħu kontinġenzi neċessarji u urġenti li ma kienux previsti waqt il-preparazzjoni ta` l- Estimi.

REVENUE EXPENDITURE

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid jekk il-projections tal-gvern għal rata li huwa dħul u ħruġ (revenue and expenditure) humiex on track meta mqabbla mal-figuri attwali għal Jannar u Frar?

ONOR.

JOHN DALLI: Id-dħul u l-infiq attwali fl-ewwel xahrejn ta` din is- sena huma fil-fatt fuq l-istess livell ta` kemm kienu mistennija li se jkunu.

SPTARIJIET - PAZJENTI

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa stmat li jattendu persuni fl-Isptar San Luqa, fl-Isptar Sir Paul Boffa, fl-Isptar Monte Carmeli, eċċ kif ukoll il-Health Centres sabiex jiġbru l-mediċini li jkunu ntitolati għalihom?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninforma l-Onor.

Interpellant li peress li ma speċifikax il-perjodu li għalih talab l-informazzjoni, ninformah li l- medja ta' pazjenti li jattendu kull xahar fl-ispiżeriji tal-Gvern huwa ta' 52420, li jinkludi fih dawk it-talbiet għal-mediċini permezz tas-Servizz Postali (li jlaħħaq medja ta' 6197 fix-xahar).

DJAR - AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jikkonsidra t-talba ta' familja minn Bormla bil-File No. H.0311 li ilhom jitolbu għal post alternattiv għal dawn l-aħħar 40 sena?

Jista' l-Ministru jibgħat għal din il-familja biex jikkonferma t-talba ta' dawn l-anzjani in vista tal-fatt li dawn lanqas jistgħu jinżlu t-taraġ minħabba diżabilita' kaġun ta' problemi ta' mard?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jien informat illi l-każ tal-familja ndikata qed jiġi kkonsidrat, fil-fatt id-Dipartiment għall-Akkomodazzjoni Soċjali diġa' offrilhom żewġ postijiet fil-pjan terran, kif jgħidu li għandhom bżonn, iżda rrifjutawhom għax kienu fil-lokal li joqogħdu huma stess, ġewwa Bormla.

MUŻEW TA' L-ARKEOLOĠIJA

L-ONOR.

HELENA DALLI staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm nies żaru l-Mużew ta' l-Arkeoloġija, xahar b'xahar, minn meta reġa' nfetah f'April li għadda?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-lista ta' kemm nies żaru l-Mużew ta' l- Arkeoloġija, xahar b'xahar hi kif ġej: XAHAR B'XEJN BI HLAS TOTAL April 1977 7864 9841 Mejju 469 6333 6802 Ġunju 428 3262 3690 Lulju 602 3887 4489 Awissu 111 5079 5190 Settembru 630 5318 5948 Ottubru 1048 6484 7534 Novembru 995 5503 6498 Diċembru 1486 4453 5939 Jannar 832 3141 3973 Frar 619 3318 3937

SERVIZZ ĊIVILI - ĦADDIEMA AWŻILJARJI

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jagħtini tagħrif dettaljat dwar fiex waslet il-ħidma tal- Ministeru tiegħu għar-rigward ta' dawk il-ħaddiema awżiljarji li setgħu ġew impjegati rregolarment xi snin ilu?

Jidhirlu l-Prim Ministru li wasal iż-żmien li l-pożizzjoni tagħhom tiġi regolarizzata?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab informat illi għalkemm sar progress fir-rigward ta' ġbir ta' informazzjoni dwar il-ħaddiema nvoluti, għad jonqos xi stħarriġ li jrid isir.

Dan huwa mistenni li jintemm fi żmien qasir.

QORMI - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li x-xogħol li kien qiegħed isir Ħal Qormi fejn il-fabbrika tal-Lowenbrau waqaf ħesrem?

Għaliex it-traffic islands ma tkomplewx u t-triq li tagħti għal area ta' Fleur-de-Lys tħalliet fi stat deplorevoli b'periklu għat-traffiku?

Għaliex fil-korsa tal-wied tħalla materjal u ġebel?

Meta se jitkompla x-xogħol?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li:

* Ix-xogħol ħdejn il-fabbrika tal-Lowenbrau għadu għaddej pero' b'workforce imnaqqsa;

* It-traffic islands tan-naħa tat-triq ta' l-Erba' Qaddisin u t-triq li tgħaqqad magħha ma tkomplewx ghax:

(i) Għad trid titlesta house connection tad-drenaġġ minn terzi persuni;

(ii) Għad qed jiġi diskuss mar-residenti ta' l-inħawi kif l-aħjar isir xi parkeġġ pubbliku.

* Ix-xogħol tat-tindif se jsir.

SAĦĦA - OFFICER I/C OF TRANSPORT

L-ONOR.

GEORGE VELLA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-lista ta' persuni li applikaw għall-post ta' Officer i/c of Transport u r-rapport li sar mill-board li għarbel l-applikanti u fuq liema bażi ta' argumentazzjoni waslu biex għamlu l-għażla tal-persuna li isimha qed jintbagħat separatament?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninforma l-Onor.

Interpellant li qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra il-lista bl-ismijiet tal-persuni li applikaw u ġew intervistati mill-Bord ta' l-Għażla maħtur mill-Bord precedenti tal-F.M.S. Peress li r-rapport ta` l-interviews huwa ta' natura kunfidenzjali, mhux xieraq li nagħmel il-kummenti tal-Bord pubbliċi għal raġunijiet ovvji.

Pero' lest nurihom lill-Onor.

Interpellant privatament.

Dwar il-persuna li isimha ntbagħat separatament, qed impoġġi wkoll fuq il- Mejda tal-Kamra ir-rapport tal-Bord tal-Għażla bir-riferenzi u rakkomandazzjonijiet dwarha.

Informat li fatt deċiziv kien li din il- persuna kellha diġa' esperjenza ta' 21 xahar bħala Manager fil-Garage ta' l-Ambulanzi, li erbatax il-xahar minnhom kienu taħt il-Gvern preċedenti.

Infurmat li fatt iehor deċiziv kien ir-rakkomandazzjonijiet qawwija li saru minn ex-Supridendent tal-Isptar San Luqa, mis-Supridendent preżenti u mid-Direttur Finance and Administration.

Din il-ħatra saret bl-istess proċeduri kif kien gie magħzul l-I.T. Systems Manager tal-G.P.S. taħt l-amministrazzjoni preċedenti.

UNIVERSITA' - STIPENDJI TA' L-ISTUDENTI

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra r-rapport dwar l- istipendji ta' l-istudenti ta' l-Universita' li tkellem dwaru is- Segretarju Parlamentari Mugliett?

ONOR.

LOUIS GALEA: Iva, beħsiebni nagħmel dan fil-mument opportun.

IMPJIEGI

L-ONOR.

HELENA DALLI staqsiet lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in- numru ta' nies li biddlu l-impjieg tagħhom minn Ottubru 1998 sa Frar 1999, xahar b'xahar maqsumin f'irġiel u nisa u bl-etajiet?

Jista' l-Ministru jgħid kemm inqabdu nies jaħdmu mingħajr permess minn Ġunju 1998 'l hawn?

Kemm minn dawn kienu barranin?

Kemm minnhom kienu jieħdu r-relief jew jirreġistraw għax-xogħol?

Kemm minnhom għadhom ma għalqux is-16-il sena?

Jista' jagħti l-informazzjoni xahar b'xahar, maqsuma f'irġiel u nisa u bl- etajiet?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar u tingħata f'xi Seduta oħra.

DIPARTIMENT TAT-TAXXI INTERNI - ARRETRATI

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 1547?

ONOR.

JOHN DALLI: Il-bilanċ ta` arretrati ta` Income Tax li jidher dovut lill-gvern fuq assessments magħruġa sall-11 ta` Novembru 1998 hu ta` Lm166 miljun.

Din iċ-ċifra tinkludi l-ammont ta` taxxa maħruġa fuq bażi ta` ex officio u l-penalitajiet relattivi.

Dawn l-ammonti qegħdin taħt oġġezzjoni u normalment jonqsu sew meta l-oġġezzjonijiet jiġu likwidati.

Id-Dipartiment tat-Taxxi Interni jistma, anke fuq eżerċizzju ta` sampling li sar fuq dawn l-objections, li t-taxxa mitluba skond l-assessments li nħarġu tista tiġi mnaqqsa f`ħafna każijiet b`sittin fil-mija (60%) ta` l- ex officio assessment oriġinali.

Għaldaqstant hu stmat li l-arretrati li jmiss jinġabru jammontaw għal Lm50 miljun.

ŻABBAR - BYPASS - CENTRAL STRIP

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Peress li kienet inbdiet central strip fil-bypass ta' Ħaż-Żabbar għal Wied il-Għajn ftit metri bogħod mill-bidu tal-bypass, in-naħa ta' Ħaż-Żabbar fil-parti l- wiesgħa ħafna, jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li titkompla din is-central strip għaliex hemm il-ħtieġa li jsir xi ħaġa peress li hemm periklu għan-nies biex jaqsmu?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel din il-Mistoqsija lill-Ministru konċernat.

ŻABBAR - TRIQ LIA

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Peress li fi żmien il-gvern Laburista kien hemm il-ħsieb li jitkompla l-asfaltar ta' Triq Lia, f'Ħaż Żabbar, fil-parti li tmiss ma' Triq il-Karmnu, jista' l- Ministru jgħid meta fil-fatt se jsir dan l-asfaltar?

ONOR.

NADUR - TOROQ

L-ONOR.

CARMELO BORG staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Taf il- Ministru li Triq il-Madonna ta' Fatima, Vjal l-Imnarja u Triq il-Madonna ta' Lourdes, kollha fin-Nadur, Għawdex, jintħieġu resurfacing?

Tista' tgħid meta beħsiebu jsir l-imsemmi resurfacing fit-toroq fuq imsemmija?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: It-toroq imsemmija huma mdaħħla fil-programm ta' xogħolijiet ta' resurfacing.

GĦAWDEX - BIR MADONNA TAŻ-ŻEJT

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jagħti rendikont tax-xogħol u t-testijiet li saru fil-bir esploratorju Madonna taż-Żejt?

Jista' jagħti stima ta' l-ispejjeż involuti?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab infurmat li x-xogħol fuq il-bir Madonna taż-Żejt kopra diversi affarijiet, fosthom il-preparazzjoni tas- sit, provista ta' l-ilma għat-tħaffir, tħaffir sa fond ta' 8,012 metri b'wisgħa ta' bejn 36" u 5 7/8" djametru, it-twaħħil ta' conductor pipe ta' 30", it-twaħħil ta' casings ta' 20", 13 3/8" u 9 5/8", it-twaħħil ta' liners ta' 7" u 5", reġistrazzjoni ta' diversi logs, provi ta' produzzjoni, monitoraġġ u konsulenza ta' esperti fuq il-post u minn barra, analiżi ta' kampjuni fuq il-post u barra, twettiq ta' diversi studji, u xogħol anċillari ieħor.

Infurmat ukoll li l-provi ta' produzzjoni li saru sa issa fond ta' madwar 6,000 metru wrew li l-produzzjoni tal-gass li nstab hi baxxa ħafna u mhux kummerċjali, u li fil jiem li ġejjin ser isiru provi oħra fond ta' madwar 7,000 metru.

Infurmat li l-ispejjeż sa 5,000 metru laħqu madwar Lm5.3 miljuni u dawk bejn 5,000 metru u 8,012 metru, inklużi l- provi, mistennija jlaħħqu madwar Lm5 miljuni oħra.

Madwar Lm4.8 miljuni minn dawn l-ispejjeż huma provduti taħt ir-Raba' Protokol bejn Malta u l- Italja.

MINISTRU TAL-FINANZI - SAFAR

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid mit-8 ta' Settembru sal-lum kemm-il darba siefer fuq xogħol tal-Gvern, f'liema pajjiż mar, min kienu l-membri ta' kull delegazzjoni u x'kien il-għan prinċipali ta' kull safra?

ONOR.

JOHN DALLI: Nirreferi lill-Onorevoli Interpellant għat-tweġiba mogħtija għall-mistoqsijiet numru 3812 u 5764.

SAN ĠWANN - KUMITAT TA' AZZJONI - STQARRIJA

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid x'inhi r-reazzjoni tad-dipartiment konċernat dwar l- istqarrija maħruġa mill-Kumitat ta' Azzjoni tat-Toroq San Ġwann u l-Iskola fil-Fgura?

Kopja ta' din l-istqarrija qed tintbagħat separatament.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel din il-Mistoqsija lill-Ministru konċernat.

PULIZIJA - DIRETTUR TAL-MID-MED BANK

L-ONOR.

ANTHONY ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: B'riferenza għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari numru 4955, jista'jkun li ma ġietx mifhuma ċar u għaldaqstant jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra l-eżitu eżatt ta'l-investigazzjonijiet li saru, dettalji qed jintbagħtu separatament, mill-pulizija dwar l- allegazzjonijiet kontenuti f'ittra mibgħuta lill-Prim Ministru mill-ex president u ex segretarju tal-MUBE f'Diċembru, 1998?

ONOR.

TONIO BORG: Il-Pulizija kienet investigat ilment li sar minn uffiċjali tal-MUBE dwar nomina ta' direttur fil-Mid-Med Bank u kontra persuna oħra li kienet ex-direttur meta saru l-allegazzjonijiet mill-MUBE.

Dawn l-allegazzjonijiet ġew investigati iktar minn darba mill-Pulizija, u l-każ ġie riferut ukoll lill-Uffiċċju tal-Avukat Ġenerali.

Kemm il-Pulizija kif ukoll l-Avukat Ġenerali dejjem sostnew li ma jirriżultax li hemm lok għal proċeduri kriminali għax ma jidhirx li ġie mwettaq xi reat kriminali ta' kwalunkwe xorta minn nies jew soċjetajiet li kontrihom saru dawn l-allegazzjonijiet.