MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 339 Il-Ġimgħa, 7 ta' Lulju, 2000 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 339

Il-Ġimgħa, 7 ta' Lulju, 2000

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-9.00 a.m.

Talba

SEDUTA NRU.

Il-Ġimgħa, 7 ta' Lulju, 2000

WERREJ MINUTI 699

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 699

TQEGĦID TA' KARTI 703

RIŻOLUZZJONI DWAR TRASFERIMENT TA' PROPRJETA` 706

AĠĠORNAMENT 733

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 738

MINUTI

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): Hawn korrezzjonijiet għall-Minuti?

L- Onor. Carmelo Abela.

ONOR CARMELO ABELA: Mr Speaker, nixtieq niġbed l-attenzjoni li l-Onor.

Noel Farrugia kien preżenti għas-seduta Nru. 338.

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 338 li saret fil-5 ta' Lulju, 2000 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

MOBILE BLOOD DONOR UNIT - UŻU

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Michael Farrugia) staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il darba ntużat il- mobile blood donor unit mill-1 ta' Jannar, 2000 sal-lum?

Kemm kien hemm ġranet li l-mobile blood donor unit ma ntużatx?

ONOR.

LOUIS DEGUARA (Ministru tas-Saħħa): Infurmat li mill-ewwel ta` Jannar 2000 sal-25 ta` Ġunju l-mobile blood unit intużat għal 72 ġurnata u ma ntużatx għal 105 ġranet.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mario Galea, mistoqsija supplimentari.

ONOR MARIO GALEA: Jista' l-Ministru jgħid x'passi jieħu d-dipartiment tas-saħħa fl-eventwalita' li jkun hemm xi membru tal-Jehova witness li jkollu bżonn ta' trasfużjoni tad-demm?

MR SPEAKER: Il-Ministru Louis Deguara.

ONOR LOUIS DEGUARA: L-ewwelnett irrid ngħid illi l-gvern jirrispetta x- xewqat ta' persuni li jkunu membri tal-Jehova witness li apparentement jirrifjutaw li jingħataw id-demm meta jkun hemm bżonn pero' irridu nagħmluha ċara li fil-kas tat-tfal li jkunu għadhom ma laħqux l-eta' ta' maturita' huwa l-maġistrat li fl-aħħar mill-aħħar jerfa' r-responsabbilta' u jiddeċiedi li għandhom jingħataw id-demm.

Filwaqt li l-gvern jagħraf id-dritt li pazjent li jkun jappartjeni lil ċerta reliġjon jirrifjuta li jieħu d-demm, jirrikonoxxi wkoll id-dritt li l- kirurgu nvolut jirrifjuta li jopera fuq il-pazjent jekk ma jkollux salvagwardja li jista' juża d-demm.

Il-kriterji jvarjaw bejn konsulent u ieħor u minkejja li jkun hemm konsulenti li ma jkollhomx back-up service ta' proviżjoni ta' demm, xorta waħda jieħdu d-deċiżjoni li joperaw.

Illum din il-problema m'hijiex qed tiġi ffaċċjata f'Malta biss imma f'ħafna pajjiżi mad-dinja u għalhekk bdew jinħolqu sistemi ġodda għal dawn it-tip ta' persuni, bħal self-blood transfusions.

Dan isir billi ftit ġranet qabel l-operazzjoni l-pazjent jitteħidlu d-demm, jiġi stored u jekk waqt l- operazzjoni jkollu bżonn id-demm, jagħtuh minnu.

B'dan il-mod ma tkunx qed issir trasfużjoni ta' persuna barranija.

Din il-proċedura hija limitata peress li d-demm ma tistax iżżommu għal aktar minn perijodu ta' madwar tliet xhur in storage.

Ilum għandek ukoll injections ġodda li jintużaw ta' spiss fir-renal unit.

Dawn jingħataw lill-pazjent ftit tal-ġranet qabel l-operazzjoni biex il- livell tad-demm jogħla aktar min-normal u jekk waqt l-operazzjoni l-pazjent jitlef id-demm, xorta jkollu persentaġġ biżżejjed u ma jkunx fil-periklu.

Id-dipartiment qiegħed fil-proċess li jixtri makna ġdida li tippermetti li d-demm li jkun qiegħed jintilef mill-pazjent waqt l-operazzjoni jiġi mgħoddi minn din il-makna, jiġi ffiltrat u jerġa' jiġi njettat lill-istess pazjent.

Ovvjament din hija xi ħaġa li anke l-Jehova witnesses jaċċettawha.

MR SPEAKER: L-Onor.

Carmelo Abela, mistoqsija supplimentari.

ONOR CARMELO ABELA: Il-Ministru qal illi l-mobile blood unit ma ntużatx għal 105 ġurnata.

Kien hemm xi raġunijiet partikolari għalfejn ma ntużatx?

MR SPEAKER: Il-Ministru Louis Deguara.

ONOR LOUIS DEGUARA: Hemm ħafna raġunijiet varji u l-aktar waħda importanti hi li l-mobile unit jintbagħat meta jkun konfermat li se jkun hemm numru ta' donaturi.

Wieħed japprezza li dan il-unit kien investiment kapitali kbir u ma jagħmilx sens li tibgħatu f'post għal ċertu perjodu biex jiġbor flixkun jew tliet flixken demm kuljum, għax apparti li għandek ir- running cost tal-mobile unit innifsu, għandek driver il-ħin kollu u żewġ nurses miegħu.

Illum-il ġurnata qed navżaw l-area fejn inkunu se nibgħatu l-mobile unit, ħafna drabi nippruvaw nagħmlu targeting ta' areas fejn ikun hemm industrial estates, jiġu avżati wkoll il-fabbriki ndividwali u jkollna elenku ta' nies illi jkunu lesti li jagħtu d-demm.

Dan ovvjament jagħmilha iżjed cost effective għalkemm l-aktar li jinġabar demm m'huwiex permezz tal- mobile unit imma permezz tal-blood bank li għandna ġewwa l-isptar San Luqa kif ukoll permezz tal-bank tad-demm li hemm fil-Furjana.

Raġuni oħra għaliex dan il-mobile unit ma setax joħroġ għal ċertu żmien kienet li ġie nstallat air-conditioning unit ġdid ġo fih u allura kellu jinqala' l-panelling kollu bl-apparat li hemm imwaħħal miegħu.

Barra minn hekk peress li dan il-mobile unit huwa għoli ħafna trid tidħol ġo fih permezz ta' taraġ li huwa ta' l-elettriku u ġieli l-mutur ta' dan it-taraġ ikun bil-ħsara u allura l-mobile unit ma jkunx jista' joħroġ.

Ovvjament dan huwa l-uniku mobile unit li hawn f'pajjiżna u minkejja li wieħed jista' jagħmel il-maintenance tiegħu u jieħu l-prekawzjonijiet kollha, ċerti spare parts iridu bilfors jinġiebu minn barra.

Imbagħad ikun hemm ġranet oħra fejn il-mobile unit issirlu maintenance estensiva kif ukoll tindif u allura ma jkunx prattku li joħroġ u jiġbor id-demm.

MR SPEAKER: L-Onor.

Noel Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR NOEL FARRUGIA: Xtaqt nagħmel domanda fid-dawl ta' sitwazzjonijiet li jiffaċċjaw pazjenti li jintbagħtu d-dar wara li jkunu rkupraw mit-treatment li jkunu qed jingħataw ġewwa l-isptar.

Minħabba raġunijiet finanzjarji jkun hemm min ma jkunx jista' jkompli jospita lill-pazjent fid-dar, speċjalment meta dawn ikunu żgħażagħ li jkollhom il-ġenituri tagħhom jaħdmu.

Dawn huma ntitolati għal ċerti benefiċċji bħall-karta r-roża?

X'policy għandu d-dipartiment biex jipprova kemm jista' jikkoordina sitwazzjonijiet bħal dawn mad-dipartiment tas-sigurta' soċjali?

MR SPEAKER: Il-Ministru Louis Deguara.

ONOR LOUIS DEGUARA: Jekk l-Onor.

Interpellant qed jirriferi għal konvalexxenza fit-tul u dawn il-pazjenti jkunu anzjani, hemm il-proċedura li dawn jintbagħtu l-Isptar Zammit Clapp, li primarjament huwa mmirat biex tingħata fiżjoterapija lil dawk l-anzjani li jkunu jixtiequ jirritornaw fid- dar tagħhom biex ikomplu jgħixu indipendentement.

Imbagħad għandek grupp ta' anzjani li għal xi raġuni jew oħra jkollhom bżonn ċertu perijodu ta' respite forsi għax il-familji tagħhom ma jkunux jistgħu jlaħħqu mal-kura tagħhom.

Din tista' tingħata jew ġewwa r-residenza Saint Vincent de Paule kif ukoll f'unit ieħor li huwa pjuttost limitat ġewwa l-Isptar Zammit Clapp.

Pero' hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq persuni ta' ċerta eta' u ċioe' ta' 'l fuq minn 60 sena.

F'każ ta' pazjenti żgħar, meta l-każ ikun ġenwin, isir minn kollox biex dawn jinżammu fl-isptar San Luqa peress li għadna ma żviluppajniex rehabilitation centre proprja.

Irrid ngħid li l-gvern għandu pjan li jagħmel dan it-tip ta' servizz fl-isptar il-ġdid ġewwa Tal-Qroqq.

GĦOLI TAL-ĦAJJA - CHEQUE TAL-ĦOBŻ

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill- Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Ministru jgħid kemm hawn persuni li għadhom ma ħadux iċ-cheque tal-ħobż?

ONOR.

ĊENSU GALEA (Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni) (f'isem il- Ministru tal-Finanzi): Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li l-ħlasijiet dovuti kollha ħarġu u għad hemm madwar 350 ċekk li ġew irritornati lid- dipartiment tat-teżor.

Dan ġara jew għax min kien intitolat għalihom bidel ir-residenza, jew minħabba l-istat tiegħu jew minħabba raġunijiet oħra.

SKEJJEL - SANTA VENERA - GĦALLIEM

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid għaliex l-għalliem li ismu qed jintbagħat separatament li jagħmel ukoll xogħol ta' librar fl-iskola sekondarja tas- subien ta' Sta.

Venera ilu minn Novembru 1998 ma jitħallas l-allowance ta' librar?

Meta se jingħata dak li għandu dritt għalih?

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Edukazzjoni): Informat li l-għalliem indikat mill-Onor.

Membru fil-fatt jitħallas allowance ta' Lm120 fis-sena li jkopru dmirijiet ta' special responsibility inkluż xogħol ta' librar skond kif inhu stipulat fil-ftehim bejn il-Gvern u l-M.U.T.

MR SPEAKER: L-Onor.

Evarist Bartolo, mistoqsija supplimentari.

ONOR EVARIST BARTOLO: Peress illi l-persuna li tajt isimha lmentat li kienet ilha ma titħallas minn Novembru, 1998, għandi nifhem li din il- persuna tħallset?

Jew ma kenitx korretta li tilmenta li ma tħallsitx?

MR SPEAKER: Il-Ministru Louis Galea.

ONOR LOUIS GALEA: Sur President, mil-file ma jirriżultalix kif titħallas din l-allowance, jiġifieri jekk titħallasx pro rata fix-xahar maċ-cheque illi l-għalliema jirċievu kull xahar jew jekk jitħallsux lump sum darba f'sena.

Mid-dikjarazzjoni li saret mid-direttur tal-finanzi u l- amministrazzjoni kkonkludejt li din il-persuna qed tirċievi l-flus bħalma qed jirċevuhom l-għalliema l-oħrajn li huma ntitolati għaliha.

Pero' issa nivverifika u nagħtih risposta.

BIBLIJOTEKA NAZZJONALI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid għaliex fl-aħħar xahar ir-rivisti "The Economist" u t-"Time" kienu nieqsa mill-Biblijoteka Nazzjonali u allura ma setgħux jikkonsultawhom dawk il-persuni li jattendu hemmhekk?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li d-deċiżjoni biex tiġi sospiża s- sottoskrizzjoni tar-rivisti msemmija ttieħdet f'Awissu 1999 waqt laqgħa bejn id-direttur tal-librerija u uffiċjali tad-dipartiment li jaħdmu direttament mal-pubbliku u oħrajn li jaħdmu fis-sezzjoni tas-subscriptions.

Is-sitwazzjoni ġiet mistħarrġa sewwa u din id-deċiżjoni ttieħdet minħabba:

a) li t-talba għal dawn iż-żewġ rivisti mill-pubbliku u minn riċerkaturi kienet waħda minima għall-aħħar; u

b) tnaqqis ta' fondi allokati għal subscriptions, u għalhekk inħass il- bżonn li l-flus allokati jintużaw biex jinxtraw rivisti li mhux faċli u li rarament wieħed jista' jara jew jakkwista minn ħwienet tal-kotba u stationeries li għall-kuntrarju lkoll ikollhom ir-rivisti "The Economist" u t-"Time".

Beħsiebni nitlob il-parir tal-kumitat dwar il-libreriji pubbliċi dwar id-deċiżjoni tad-dipartiment konċernat.

MR SPEAKER: L-Onor.

ONOR EVARIST BARTOLO: Mr Speaker, fit-tieni parti tat-tweġiba hemm referenza li din id-deċiżjoni ttieħdet minħabba tnaqqis ta' fondi allokati għal subscriptions.

Hemm xi ħjiel dwar kemm tnaqqsu dawn il-fondi?

MR SPEAKER: Il-Ministru Louis Galea.

ONOR LOUIS GALEA: Din l-informazzjoni ma tirriżultalix mill-file u għalhekk se nitlob dan it-tagħrif partikolari.

MR SPEAKER: L-Onor.

Evarist Bartolo.

ONOR EVARIST BARTOLO: Nixtieq li l-Ministru jagħtini wkoll lista tar- rivisti li bħalissa qegħdin jinxtraw mill-biblijoteka.

MR SPEAKER: Il-Ministru Louis Galea.

ONOR LOUIS GALEA: Lanqas din l-informazzjoni m'għandi u għalhekk nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel mistoqsija ad hoc.

BIBLJOTEKA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jistgħu l-awtoritajiet tal-biblijoteka jirrispondu l-ittra li qed tintbagħat separatament?

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Speaker, se npoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tar-riċevuta datata 27 ta' April, 2000 indirizzata lis-sur Nardu Balzan Imqareb għad-depożitu li hu għamel fil-Biblijoteka Nazzjonali tal- pubblikazzjoni tiegħu "Take Interest And See How It Works in Practice: The Justice of Malta 5".

L-ittra tiegħu tat-8 ta' Ġunju 2000, sfortunatament inqabdet ma' xogħol ieħor u ma ġietx imwieġba.

Se jsiru l-verifiki biex jiġi assigurat li l- irċevuta in kwestjoni tasal għand il-konsenjetarju tad-dokument imsemmi.

SKEJJEL - QRENDI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'passi ttieħdu dwar il-petizzjoni ppreżentata mir- residenti tal-Qrendi li tesprimi tħassib dwar ħruq ta' nar ta' l-art ħdejn l-iskejjel tal-lokal?

(Petizzjoni qed tintbagħat separatament)

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li d-dipartiment ta' l-operations kiteb lill- kummissarju tal-pulizija fejn elenka l-pożizzjoni tiegħu dwar ħruq ta' nar ta' l-art fi Triq Kurat Miżżi, Qrendi.

MR SPEAKER: Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR EDDIE FENECH ADAMI (Prim Ministru): Mr Speaker, inqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra:-

Il-White Paper dwar Qafas Leġislattiv għat-Tħaddim ta' l- Informazzjoni, inkluż id-data protection, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 17725.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Francis Zammit Dimech.

ONOR FRANCIS ZAMMIT DIMECH (Ministru għall-Ambjent): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja tal-kuntratt, flimkien ma' dokumenti relattivi, li ġie offrut mill-Gvern lill-consortium MIDI għal trasferiment ta' proprjeta' f'Manoel Island u Tigne' Point, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 17722.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Tonio Borg.

ONOR TONIO BORG (Ministru ta' l-Intern): Mr Speaker, inqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra:-

Tagħrif dwar inċidenti fil-ħabs ikkawżati minn priġunieri, bejn l-1992 u l-20 ta' Ġunju 2000, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 17695;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u l-International Institute on Ageing dwar għoti b'kera l-fond f'117 Triq San Pawl, il-Belt Valletta;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u l-Confederation of Malta Trade Unions (CMTU) dwar għoti b'kera l-fond Nru 9C Triq Mikiel Anton Vassalli, il-Belt Valletta;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Down's Syndrome Association dwar għoti b'kera l-fond Nru 38, Flat 4, Triq Nofs in-Nhar, il-Belt Valletta;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u l-Ambaxxata Franciza dwar għoti b'kera l-fond Nru 131 Triq Melita, il-Belt Valletta

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u l-kumpannija Five Star Hotels Ltd. dwar għoti ta' biċċa art f'St George's Bay, San Ġiljan;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u l-iScouts Association dwar għoti b'ċens, bicca art f'Għajn Tuffieħa;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u l-Mosta Girl Guides dwar għoti b'ċens, fond fi Triq id-Dwar, Mosta;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Birżebbugia Boċċi Club dwar għoti b'ċens, boċċi pitch u club house fi Triq San Patrizju, Birżebbugia;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Birżebbugia Sports Club dwar għoti b'ċens water polo pitch u club house fi Triq il-Bajja s-Sabiħa, Birżebbugia

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Lija Boċċi Club dwar għoti b'ċens, boċċi pitch u club house fi Triq it-Transfigurazzjoni, Lija;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Lija Tennis Club dwar għoti b'ċens tennis court fi Triq Karlu Darmanin u dressing room fi Triq it- Transfigurazzjoni f'Hal Lija;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u l-Każin tar-Regatta Marsa, dwar għoti b'ċens club house u art bejn il-Moll tal-Braken u l-Moll tal-Pont, Marsa;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Mosta Cycling Club dwar għoti b'ċens, fond fi Triq id-Dwar, Mosta;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u l-Hockey Association Malta dwar għoti b'ċens, il-Kumpless tal-Hockey f'Kordin;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Tennis Club Kordin dwar għoti b'ċens, tennis courts u l-club house f'Kordin;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u l-Vittoriosa Lawn Tennis Club dwar għoti b'ċens, tennis courts u l-club house f'Kordin;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Paola Boċċi Club dwar għoti b'ċens, boċċi pitch u club house fi Triq Mater Boni Consilii f'Raħal Ġdid;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Pawla Wolves Sports Club dwar għoti b'ċens, boċċi pitch u club house fi Triq it-Telgħa ta' Raħal Ġdid, Raħal Ġdid;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u l-Malta Judo Federation & A.D. dwar għoti b'ċens, art f'Pembroke;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u l-Melita Football Club dwar għoti b'ċens, football ground u dressing room f'Pembroke;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Pembroke Rackets Tennis Club dwar għoti b'ċens, tennis courts u dressing rooms fi Triq Tunis, Pembroke;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Pembroke Athleta Sports Club dwar għoti b'ċens, art f'Pembroke;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u l-Malta Tennis Federation dwar għoti b'ċens football ground u tennis courts f'Pembroke;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u BMX Association dwar għoti b'ċens art f'Pembroke;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Island Radio Model Car Club dwar għoti b'ċens art f'Pembroke;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Qormi Hockey Club dwar għoti b'ċens hockey pitch u club house fi Triq Manwel Dimech, Ħal Qormi;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u l-Isla Boċċi Club dwar għoti b'ċens boċċi pitch u club house fl-Isla;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Paola Tarxien Boċċi Club dwar għoti b'ċens boċċi pitches u club house fi Triq it-Tempji Neolitiċi, Ħal Tarxien;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u St Peter Klabb tal-Boċċi Zabbar dwar għoti b'ċens boċċi pitch u club house fi Triq San Leonardu, Żabbar;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Klabb tal-Boċċi Zabbar dwar għoti b'ċens boċċi pitch u club house fi Triq il-Kunvent, Żabbar;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Zebbug Boċċi Club dwar għoti b'ċens boċċi pitch u club house fi Triq Parizi, Żebbug;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Zejtun Boċċi Club dwar għoti b'ċens boċċi pitch u club house fi Triq id-Daħla ta' San Tumas, Żejtun;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Ċentru Rekreattiv, Guy Boċċi Club Zurrieq dwar għoti b'ċens boċċi pitch u club house fi Triq il- Mitħna, Żurrieq;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Sannat Lions Football Club dwar għoti b'ċens football ground, stand u club house fi Triq il- Marziena, Sannat, Għawdex;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u l-Malta Basketball Association dwar għoti b'ċens art f'Ta' Qali bil-benefikati eżistenti fuqha;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Birkirkara Scout Group dwar kiri ta' ex camp site f'Baħar iċ-Ċagħaq;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Pembroke/St Andrews Scout u Pembroke/North District Girl Guides dwar kiri ta' parti minn Sandhurst School Grounds f'Pembroke;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u South District Scouts Group dwar kiri ta' parti mill-Ex Rinella WT Station fid-Daħla Tar-Rinella;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Hamrun Liberty Sports Club dwar kiri ta' club house u pitch fi Triq Mile End, c/w Triq Schembri, Hamrun;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u B'Kara Football Club p.l.c. dwar kiri ta' Birkirkara Football Grounds u nurseries fi Triq B. Bontadini c/w Triq P.P. Castagna, Birkirkara;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Marsa Football Club dwar kiri ta' dressing rooms, ground u tennis court fi Triq Diċembru 13, Marsa;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Mqabba Football Club dwar kiri ta' club house u ground fi Triq il-Madonna tal-Ġilju, Mqabba;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Pembroke Athleta Sports Club dwar kiri ta' club house u basketball pitches f'Pembroke;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Qormi Football Club dwar kiri ta' dressing rooms u ground fi Triq Valletta, Qormi;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u St Patrick's Athletic Club dwar kiri ta' ex boċċi club u pitch f'Dawret il-Gudja, Gudja;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Birkirkara Tennis Club dwar kiri ta' sit f'Birkirkara magħruf bħala Ta' Għar il-Ġobon;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Rinella Tennis Club dwar kiri ta' tennis court u strutturi fl-Ex Rinella WT Station fid-Daħla tar- Rinella;

Att korrettorju għall-abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Neptunes Waterpolo and Swimming Club;

Att korrettorju għall-abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Zurrieq Football Club;

Att korrettorju għall-abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Sirens Football Club;

Att korrettorju għall-bbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Mosta Football Club;

Att korrettorju għall-abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Marsascala Sports Club;

Att korrettorju għall-abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Luxol Sports Club;

Att korrettorju għall-abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Saint Patrick's Football Club;

Att korrettorju għall-abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Ta' Xbiex Aquatic Sports Club;

Att korrettorju għall-abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u San Giljan Aquatic Sports Club;

Att korrettorju għall-abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Marsaxlokk Football Club;

Att korrettorju għall-abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Malta Football Association;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u l-Assoċjazzjoni Sportiva Hibernians dwar għotja b'ċens temporanju ta' art;

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u l-Malta Aviation Museum Foundation dwar għotja b'ċens temporanju ta' art f'Ta' Qali; u

Abbozz ta' ftehim bejn il-Gvern Malti u Saint Michael Foundation dwar għotja b'ċens temporanju ta' art għal bini ta' skola f'Tar-Rumana u ta' Ġnien Ġebel f'tal-Balal fil-limiti ta' Birkirkara u Saint Andrews.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Il- Ministru Tonio Borg.

RIŻOLUZZJONI DWAR TRASFERIMENT TA' PROPRJETA`

ONOR.

TONIO BORG (Ministru ta' l-Intern): Mr Speaker, nipproponi din ir- Riżoluzzjoni:

Illi l-Kamra tapprova r-Riżoluzzjoni li ġejja, liema Riżoluzzjoni tikkonsisti f'Dokumenti "A", "B", "C", "D", "E", "F", "G", "H", "I" u "J".

Dokument "A"

Billi fil-11 ta' April 1988 (Seduta Nru. 89) il-Kamra approvat Riżoluzzjoni taħt il-provvediment tal-paragrafu (c) tas-subartikolu (1) ta' l-artikolu 3 ta' l-Att Nru XXXIII ta' l-1976 dwar it- Trasferiment ta' Artijiet tal-Gvern, il-kiri tal-fond 117 Triq San Pawl fil-Belt Valletta għall-perjodu ta' ħames snin b'effett mill-15 ta' April 1988 u billi dan il-perjodu skada fl-14 ta' April 1993 u l- kirja baqgħet ma ġietx imġedda u billi, skond l-artikolu XI paragrafu 7 tal-Protokoll tad-9 ta' Ottubru, 1987, Malta provdiet dan il-fond lil Nazzjonijiet Uniti biex jiġi wżat mill-International Institute on Ageing;

Għalhekk il-Gvern tar-Repubblika ta' Malta bi ħsiebu jerġa' jagħti b'kera lill-International Institute on Ageing il-Fond Nru 117 Triq San Pawl fil-Belt Valletta, kif inhu deskritt ahjar fl-abbozz ta' ftehim imqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra, għaż-żmien, bil-kera u taħt il- kundizzjonijiet li jinsabu fl-istess abbozz.

U billi huwa maħsub fil-paragrafu (c) tas-subartikolu (1) ta' l- artikolu 3 ta' l-Att Nru XXXIII ta' l-1976 dwar it-Trasferiment ta' Artijiet tal-Gvern li art li tkun proprjeta` tal-Gvern jew amministrata minnu tista' tiġi trasferita skond riżoluzzjoni speċjali tal-Kamra tad-Deputati li tkun fis-seħħ fil-waqt tat-trasferiment;

U billi huwa xieraq li t-trasferiment fuq imsemmi jsir skond riżoluzzjoni speċjali tal-Kamra tad-Deputati;

Għalhekk huwa b'dan riżolut li l-Fond Nru 117 Triq San Pawl fil-Belt Valletta, kif deskritt aħjar fl-abbozz tal-ftehim li jinsab imqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra jiġi mikri lill-International Institute on Ageing, għaż-żmien, għall-iskop u skond il-pattijiet u kundizzjonijiet imsemmija fl-istess abbozz.

Dokument "B"

Billi l-Gvern tar-Repubblika ta' Malta bi ħsiebu jagħti b'kera lill- Confederation of Malta Trade Unions (CMTU) il-Fond Nru 9C Triq Mikiel Anton Vassalli fil-Belt Valletta, kif inhu deskritt aħjar fl-abbozz ta' ftehim imqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra, għaż-żmien, bil-kera u taħt il-kundizzjonijiet li jinsabu fl-istess abbozz;

Għalhekk huwa b'dan riżolut li l-Fond Nru 9C Triq Mikiel Anton Vassalli fil-Belt Valletta, kif deskritt aħjar fl-abbozz tal-ftehim li jinsab imqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra jiġi mikri lill-Confederation of Malta Trade Unions (CMTU), għaż-żmien, għall-iskop u skond il- pattijiet u kundizzjonijiet imsemmija fl-istess abbozz.

Dokument "C" Billi l-Gvern tar-Repubblika ta' Malta bi ħsiebu jagħti b'kera lil Down's Syndrome Association il-Fond Nru 38 Flat 4 Triq Nofs in-Nhar fil-Belt Valletta, kif inhu deskritt ahjar fl-abbozz ta' ftehim imqieghed fuq il-Mejda tal-Kamra, għaż-żmien, bil-kera u taht il- kundizzjonijiet li jinsabu fl-istess abbozz;

U billi huwa maħsub fil-paragrafu (c) tas-subartikolu (1) tal-artikolu 3 tal-Att Nru XXXIII ta' l-1976 dwar it-Trasferiment ta' Artijiet tal- Gvern li art li tkun proprjeta` tal-Gvern jew amministrata minnu tista' tiġi trasferita skond riżoluzzjoni speċjali tal-Kamra tad- Deputati li tkun fis-seħħ fil-waqt tat-trasferiment;

Għalhekk huwa b'dan riżolut li l-Fond Nru 38 Flat 4 Triq Nofs in-Nhar fil-Belt Valletta, kif deskritt aħjar fl-abbozz tal-ftehim li jinsab imqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra jigi mikri lil Down's Syndrome Association, għaż-żmien, għall-iskop u skond il-pattijiet u kundizzjonijiet imsemmija fl-istess abbozz.

Dokument "D"

Billi l-Gvern tar-Repubblika ta' Malta bi ħsiebu jagħti b'kera lill- Ambaxxata Franciza l-Fond Nru 131 Triq Melita fil-Belt Valletta, kif inhu deskritt aħjar fl-abbozz ta' ftehim imqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra, għaż-żmien, bil-kera u taħt il-kundizzjonijiet li jinsabu fl- istess abbozz;

Għalhekk huwa b'dan riżolut li l-Fond Nru 131 Triq Melita fil-Belt Valletta, kif deskritt aħjar fl-abbozz tal-ftehim li jinsab imqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra jiġi mikri lill-Ambaxxata Franċiża, għaż-żmien, għall-iskop u skond il-pattijiet u kundizzjonijiet imsemmija fl-istess abbozz.

Dokument "E"

Permezz tal-kuntratt tal-1 ta' Settembru 1992, il-kumpannija Five Star Hotels Ltd. giet moghtija bicca art f'St George's Bay, San Ġiljan għal disgħa u disgħin (99) sena biex tinbena lukanda kif deskritt aħjar fl- abbozz tal-ftehim dokument 'I' li jinsab imqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra;

Billi skond il-kundizzjoni 16 ta' dan il-kuntratt, il-kumpannija kellha l-obbligu li tibni "Hostel" għall-benefiċċju tal-Institute of Tourism Studies, li n-nefqa tiegħu kellha tkun ta' mhux aktar minn (Lm25,000.00) ħamsa u għoxrin elf Lira Maltija fuq art li riedet tigi indikata mill-Gvern;

U billi sal-lum dan il-"Hostel" għadu ma nbeniex, u biex dan il- "Hostel" jinbena l-prezz tiegħu irid ikun ħafna aktar minn (Lm25,000.00) ħamsa u għoxrin elf Lira Maltija;

U billi hija x-xewqa tad-Dipartiment tat-Turiżmu li minflok il-bini ta' dan il-"Hostel", din is-somma ta' (Lm25,000.00) ħamsa u għoxrin elf Lira Maltija tiġi wżata biex tissewwa l-istruttura tal-Institute of Tourism Studies u l-kumpannija qablet ma' dan;

U billi t-trasferiment ta' l-art f'St George's Bay, San Ġiljan lil Five Star Hotels Ltd. sar permezz ta' Riżoluzzjoni skond il-paragrafu (c) tas-subartikolu (1) ta' l-artikolu 3 tal-Att Nru XXXIII ta' l-1976 dwar it-Trasferiment ta' Artijiet tal-Gvern fit-2 ta' Ġunju 1992 (Sitting no. 21);

U billi huwa maħsub fil-paragrafu (c) ta' l-artikolu 2 ta' l-Att Nru XXXIII ta' l-1976 dwar it-Trasferiment ta' Artijiet tal-Gvern li kull bidla ta' kull kundizzjoni inkluża fit-trasferiment ta' xi art tfisser "trasferiment";

U billi huwa xieraq li l-bdil ta' din il-kundizzjoni jsir skond riżoluzzjoni speċjali tal-Kamra tad-Deputati;

Għalhekk huwa b'dan riżolut li l-kundizzjoni 16 tal-kuntratt tal-1 ta' Settembru 1992 mal-Five Star Hotels Ltd. li jirregola l-għotja ta' biċċa art f'St George's Bay, San Ġiljan tigi mibdula skond l-Att korrettorju dokument "II" li jinsab imqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra.

Dokument "F"

Billi hija l-politika tal-Gvern li jippromwovi l-isport kif ukoll is- sehem fil-qasam socjali li jagħtu għaqdiet bħalma huma l-iScouts u l- Girl Guides, il-Gvern tar-Repubblika ta' Malta bi ħsiebu jagħti proprjetajiet lil clubs u assoċjazzjonijiet ta' l-isports, l-iScouts u l-Girl Guides, b'titlu ta' ċens temporanju jew kera, il-proprjetajiet kif inhuma deskritti aħjar fl-abbozzi ta' ftehim imqiegħda fuq il- Mejda tal-Kamra għaż-żmien, biċ-ċens jew kera, u taħt il- kundizzjonijiet li jinsabu fl-istess abbozzi;

U billi huwa xieraq li t-trasferimenti fuq imsemmija jsiru skond riżoluzzjoni speċjali tal-Kamra tad-Deputati;

Għalhekk huwa b'dan riżolut illi:-

(I) Il-proprjetajiet li jinsabu:-

Art f'Għajn Tuffieħa bil-benefikati eżistenti fuqha (Scouts Association)

Fond fi Triq id-Dawr fil-Mosta (Mosta Girl Guides)

Boċċi Pitch u Club House fi Triq San Patrizju f'Birżebbugia (Birżebbugia Boċċi Club)

Water Polo Pitch u Club House fi Triq il-Bajja s-Sabiħa f'Birżebbugia (Birżebbugia Sports Club)

Bocci Pitch u Club House fi Triq it-Trasfigurazzjoni f'Hal Lija (Lija Bocci Club)

Tennis Court fi Triq Karlu Darmanin u Dressing Room fi Triq it- Trasfigurazzjoni f'Hal Lija (Lija Tennis Club)

Club House u art bejn il-Moll tal-Braken u l-Moll tal-Pont fil- Marsa (Kazin tar-Regatta Marsa)

Fond fi Triq id-Dawr fil-Mosta (Mosta Cycling Club)

Il-Kumpless tal-Hockey f'Kordin (Hockey Association Malta)

Tennis Courts u l-Club House f'Kordin (Tennis Club Kordin)

Tennis Courts u l-Club House f'Kordin (Vittoriosa Lawn Tennis Club)

Il-Boċċi Pitch u l-Club House fi Triq Mater Boni Consilii f'Raħal Ġdid (Paola Bocci Club)

Il-Boċċi Pitch u l-Club House fi Triq it-Telgħa ta' Raħal Ġdid f'Raħal Ġdid (Paola Wolves Sports Club)

Art f'Pembroke (Malta Judo Federation & A.D.)

Football Ground u Dressing Room f'Pembroke (Melita Football Club)

Tennis Courts u Dressing Rooms fi Triq Tunis f'Pembroke (Pembroke Rackets Tennis Club)

Art f'Pembroke (Pembroke Athleta Sports Club)

Football Ground u Tennis Courts f'Pembroke (Malta Tennis Federation)

Art f'Pembroke (BMX Association)

Art f'Pembroke (Island Radio Model Car Club)

Hockey Pitch u l-Club House fi Triq Manwel Dimech f'Ħal Qormi (Qormi Hockey Club)

Boċċi Pitch u l-Club House fl-Isla (L-Isla Boċċi Club)

Boċċi Pitches u Club House fi Triq it-Tempji Neolitiċi f'Hal Tarxien (Paola Tarxien Boċċi Club)

Boċċi Pitch u Club House fi Triq San Leonardu f'Ħaż-Żabbar (St. Peter Klabb tal-Boċċi Zabbar)

Boċċi Pitch u Club House fi Triq il-Kunvent f'Ħaż-Żabbar (Klabb tal-Boċċi Zabbar)

Boċċi Pitch u Club House fi Triq Parizi f'Ħaż-Żebbug (Zebbug Bocci Club)

Boċċi Pitch u Club House fi Triq id-Daħla ta' San Tumas fiż- Żejtun (Zejtun Boċċi Club)

Boċċi Pitch u Club House fi Triq il-Mitħna fiż-Żurrieq (Centru Rekrejattiv, Guy Boċċi Club Zurrieq).

Football Ground, Stand u Club House fi Triq il-Marziena fis- Sannat Għawdex (Sannat Lions Football Club)

Art f'Ta' Qali bil-benefikati eżistenti fuqha (Malta Basketball Association)

kif deskritti aħjar fl-abbozzi tal-ftehim li jinsabu fuq il-Mejda tal- Kamra jiġu mogħtija b'titlu ta' ċens temporanju lill-clubs, assoċjazzjonijiet, l-iScouts u l-Girl Guides hawn fuq imsemmija għaż- żmien, għall-iskop u skond il-pattijiet u kundizzjonijiet imsemmija fl- istess abbozzi.

(II) Il-proprjetajiet li jinsabu:-

Ex Camp Site Baħar iċ-Ċagħaq (Birkirkara Scout Group)

Parti minn Sandhurst School Grounds f'Pembroke (Pembroke / St. Andrews Scout u Pembroke / North District Girl Guides)

Parti mill-Ex Rinella WT Station fid-Daħla Tar-Rinella (South District Scouts Group).

Club House u l-Pitch fi Triq Mile End c/w Triq Schembri Hamrun (Hamrun Liberty Sports Club)

Birkirkara Football Grounds u n-nurseries fi Triq B. Bontadini c/w Triq P.P. Castagna Birkirkara (B'Kara Football Club p.l.c.)

Id-Dressing Rooms, il-Ground u t-Tennis Court fi Triq Diċembru 13, Marsa (Marsa Football Club)

Il-Club House u l-Ground fi Triq il-Madonna tal-Ġilju, Mqabba (Mqabba Football Club)

Il-Club House u l-Basketball Pitches f'Pembroke (Pembroke Athleta Sports Club)

Id-Dressing Rooms u l-Ground fi Triq Valletta, Qormi (Qormi Football Club)

L-Ex Boċċi Club u l-Pitch f'Dawret il-Gudja, Gudja (St. Patrick's Athletic Club)

Sit f'Birkirkara magħruf bħala Għar il-Ġobon (Birkirkara Tennis Club)

Tennis Court u strutturi fl-Ex Rinella WT Station fid-Daħla tar- Rinella (Rinella Tennis Club)

kif deskritti aħjar fl-abbozzi tal-ftehim li jinsabu fuq il-Mejda tal- Kamra jiġu mikrija lill-clubs, assoċjazzjonijiet, l-iSscouts u l-Girl Guides hawn fuq imsemmija għaż-żmien, għall-iskop u skond il-pattijiet u kundizzjonijiet imsemmija fl-istess abbozzi.

Dokument "G"

Billi fil-21 ta' Ottubru 1997 (Seduta Nru. 127) il-Kamra approvat Riżoluzzjoni taħt il-provvediment tal-paragrafu (c) tas-subartikolu (1) ta' l-artikolu 3 ta' l-Att Nru XXXIII ta' l-1976 dwar it- Trasferiment ta' Artijiet tal-Gvern, l-għotja b'ċens temporanju ta' art lil:-

Neptunes Waterpolo and Swimming Club

Zurrieq Football Club

Sirens Football Club

Mosta Football Club

Marsascala Sports Club

Luxol Sports Club

Saint Patrick's Football Club

Ta' Xbiex Aquatic Sports Club

San Giljan Aquatic Sports Club

Marsaxlokk Football Club

Malta Football Association

U billi l-kejl ta' l-art konċessa lil dawn il-clubs, imsemmija fil- kuntratti magħmula skond l-abbozzi ta' ftehim kif ġew approvati mill- Kamra tad-Deputati fil-21 ta' Ottubru 1997, kien żbaljat;

U billi l-Gvern iħoss li m'għandux iħallas kumpens jekk l-art jew partijiet minnha, mogħtija skond l-abbozzi ta' ftehim, tiġi meħtieġa għal skop pubbliku;

U billi l-kuntratti ma' dawn il-clubs iridu jiġu emendati u modifikati għar-raġunijiet hawn fuq imsemmija;

U billi huwa maħsub fil-paragrafu (c) ta' l-artikolu 2 ta' l-Att Nru XXXIII ta' l-1976 dwar it-Trasferiment ta' Artijiet tal-Gvern li kull bidla ta' kull kundizzjoni inkluża fit-trasferiment ta' xi art tfisser "trasferiment";

U billi huwa xieraq li l-bdil f'dawn il-kuntratti jsir skond riżoluzzjoni speċjali tal-Kamra tad-Deputati; Għalhekk huwa b'dan riżolut li l-abbozzi ta' ftehim ma':-

Neptunes Waterpolo and Swimming Club

Zurrieq Football Club

Sirens Football Club

Mosta Football Club

Marsascala Sports Club

Luxol Sports Club

Saint Patrick's Football Club

Ta' Xbiex Aquatic Sports Club

San Giljan Aquatic Sports Club

Marsaxlokk Football Club

Malta Football Association

jigu emendati u modifikati skond l-atti korrettorji li jinsabu imqiegħda fuq il-Mejda tal-Kamra.

Dokument "H"

Billi fil-21 ta' Ottubru 1997 (Seduta Nru. 127) il-Kamra approvat Riżoluzzjoni taħt il-provvediment tal-paragrafu (c) tas-subartikolu (1) ta' l-artikolu 3 ta' l-Att Nru XXXIII ta' l-1976 dwar it- Trasferiment ta' Artijiet tal-Gvern, l-għotja b'ċens temporanju ta' art lill-Assoċjazzjoni Sportiva Hibernians;

U billi l-kejl ta' l-art konċessa lil din l-Assocjazzjoni, imsemmi fil- kuntratt magħmul skond l-abbozz ta' ftehim kif ġie approvat mill-Kamra tad-Deputati fil-21 ta' Ottubru 1997, kien żbaljat;

U billi l-Gvern iħoss li m'għandux iħallas kumpens jekk l-art jew partijiet minnha, mogħtija skond l-abbozz ta' ftehim, tiġi meħtieġa għal skop pubbliku;

U billi taħt parti mill-art konċessa ġiet inkluża power station antika;

U billi l-Assoċjazzjoni Sportiva Hibernians issa saret A.S. Hibernians Ltd.;

U billi, skond il-klawsola numru 14 tal-kuntratt, l-Assoċjazzjoni Sportiva Hibernians ma tistax tittrasferixxi l-art konċessa mingħajr l- approvazzjoni tal-Kamra tad-Deputati;

U billi l-kuntratt li hemm ma' din l-Assoċjazzjoni jrid jiġi emendat u modifikat ghar-raġunijiet hawn fuq imsemmija;

U billi huwa xieraq li l-bdil f'dan il-kuntratt isir skond riżoluzzjoni speċjali tal-Kamra tad-Deputati;

Għalhekk huwa b'dan riżolut li l-kuntratt magħmul skond l-abbozz ta' ftehim kif gie approvat mill-Kamra tad-Deputati fil-21 ta' Ottubru 1997, immarkat Dokument (I), jigi tterminat skond id-Dokument (II) u minflok isir kuntratt ġdid għaż-żmien rimanenti ma' l-A.S. Hibernians Ltd. taħt l-istess kundizzjonijiet u bl-emendi u modifiki hawn fuq imsemmija, kif inhu deskritt aħjar fl-abbozz ta' ftehim immarkat Dokument (III) imqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra.

Dokument "I"

Billi l-Gvern tar-Repubblika ta' Malta bi ħsiebu jagħti b'cens temporanju lil Malta Aviation Museum Foundation l-art f'Ta' Qali, kif inhi deskritta aħjar fl-abbozz ta' ftehim imqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra, għaż-żmien, biċ-ċens u taħt il-kundizzjonijiet li jinsabu fl- istess abbozz;

U billi huwa xieraq li t-trasferiment fuq imsemmi jsir skond riżoluzzjoni speċjali tal-Kamra tad-Deputati;

Għalhekk huwa b'dan riżolut li l-art f'Ta' Qali, kif deskritta aħjar fl-abbozz ta' kuntratt imqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra tiġi mogħtija b'ċens temporanju lil Malta Aviation Museum Foundation, għaż-żmien, għall-iskop u skond il-pattijiet u kundizzjonijiet imsemmija fl-istess abbozz.

Dokument "J"

Billi fil-21 ta' Ottubru 1997 (Seduta Nru. 127) il-Kamra approvat Riżoluzzjoni taħt il-provvediment tal-paragrafu (c) tas-subartikolu (1) ta' l-artikolu 3 ta' l-Att Nru XXXIII ta' l-1976 dwar it- Trasferiment ta' Artijiet tal-Gvern, l-għotja b'ċens temporanju ta' art f'Tar-Rumana u Ta' Ġnien Ġebel f'Tal-Balal fil-limiti ta' Birkirkara u Saint Andrews lil Saint Michael Foundation għal bini ta' skola;

U billi l-kuntratt ta' ftehim ma sarx fil-perjodu stipulat fl-Att Nru XXXIII ta' l-1976 dwar it-Trasferiment ta' Artijiet; U billi l-Gvern tar-Repubblika ta' Malta għadu bi ħsiebu jagħti l- istess art lil Saint Michael Foundation kif kien ġie riżolut fis- Seduta Nru. 127 tal-21 ta' Ottubru 1997;

Għalhekk huwa b'dan riżolut li l-art f'Tar-Rumana u Ta' Ġnien Ġebel f'Tal-Balal fil-limiti ta' Birkirkara u Saint Andrews tingħata lill- imsemmija Saint Michael Foundation b'ċens temporanju għaż-żmien, għall- iskop u skond il-pattijiet u kundizzjonijiet imsemmija fl-abbozz ta' kuntratt imqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra.

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

MARIO GALEA: Nissekonda.

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI (Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali): Mr Speaker, kif kont informajt lill-Kamra waqt l-aġġornament tas- seduta ta' nhar l-Erbgħa, il-ftehim huwa li jkun hemm massimu ta' l- ekwivalenti ta' tliet seduti, jiġifieri jiġu seba' sigħat u nofs, għan-naħa ta' l-oppożizzjoni, massimu ta' żewġ seduti, jiġifieri ekwivalenti ta' ħames sigħat għan-naħa tal-gvern.

Dan ifisser li at the most id-dibattitu jrid jagħlaq nhar it-Tlieta filgħodu u jista' jkun li jingħalaq qabel.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

Il-Ministru ta' l-Intern.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, kif diġa' għedt din ir-riżoluzzjoni hija magħmula minn għaxar riżoluzzjonijiet differenti li jittrattaw suġġetti differenti fejn skond is-suġġett għamilna riżoluzzjoni separata.

Bażikament it-trasferiment ta' l-artijiet l-iktar li jistgħu jibbenefikaw minnhom huma għaqdiet sportivi, l-għaqdiet filantropiċi bħalma huma l- iscouts jew inkella l-girl guides kif ukoll għaqdiet li jagħmlu ġid lis- soċjeta' bħalma huma mużewijiet privati, bħall-mużew ta' l-avjazzjoni u anke trade union partikolari li fil-fatt se nsemmi iktar tard.

Dawn jikkonsistu fil-bulk tat-trasferiment ta' art tal-gvern li se ssir permezz ta' din ir-riżoluzzjoni imbagħad hemm riżoluzzjonijiet oħrajn li kienu skadew.

Dawn ir-riżoluzzjonijiet kienu għaddew fl-1997.

Dak iż-żmien riżoluzzjoni mill-Parlament kellha validita` ta' tliet xhur, jiġifieri jekk fi żmien tliet xhur ma jsirx il-kuntratt, allura r-riżoluzzjoni kienet taqa' u jkun hemm bżonn li terġa' tiġi proposta.

Dan hu l-każ tas-St.

Michael's Foundation, l-iskola li hemm proposta tinbena fuq art tal-Joint Office f'Tal-Balal, fejn wara tliet xhur ma kienx għadu sar il-kuntratt u allura dik ir-riżoluzzjoni waqgħet u issa qegħdin nerġgħu nipproponuha.

Mr Speaker, infakkar lill-Kamra li bl-emendi li konna għamilna s-sena li għaddiet kwalunkwe riżoluzzjoni li ngħaddu minn dan il-Parlament sar għandha validita` ta' sena u mhux ta' tliet xhur.

Dan qed jagħti breathing space iktar lill-gvern u lill-għaqdiet sabiex jekk tinqala' xi diffikulta` teknika, xi permess jew inkella xi kwestjoni teknika dwar il- kuntratt ikun hemm iktar żmien biex wieħed isolvi l-problema.

Infakkar lill-Kamra wkoll li bl-emendi li kienu saru dakinhar kwalunkwe riżoluzzjoni parlamentari dwar trasferiment ta' art tal-gvern mandatorja trid tiġi diskussa fil-kumitat permanenti tal-Kamra li jagħrbel dawn ir- riżoluzzjonijiet.

Fil-fatt dan l-eżerċizzju sar, jien kont diġa' spjegajt lill-kumitat l-iskop ta' dawn ir-riżoluzzjonijiet pero' l-oppożizzjoni kienet irrimarkat li xtaqet li jkun hemm diskussjoni quddiem il-Parlament sħiħ.

Dakinhar konna spiċċajna dak l-eżerċizzju f'temp ta' ġurnata fejn konna rriferejna kollox quddiem dan il-parlament.

Mr Speaker, l-ewwel riżoluzzjoni tittratta dwar kirja li issa ilha viġenti favur l-international institute on ageing tal-Ġnus Magħquda mill-15 ta' April, 1998.

Fil-fatt din il-kirja, b'kera nominali ta' Lm1 fis-sena, kienet għalqet fl-1993 u qed jiġi propost li din il-kirja tiġi mġedda retroattivament mill-1993 għal għaxar snin biex tiġi tagħlaq fis-sena 2003.

Fil-fatt minkejja li l-kirja kienet għalqet fl-1993, kien hemm renewal taċitu tagħha għaliex il-gvern ippermetta li l-Iititut jibqa' fil-post Nru 117 f'St. Paul's Street, Valletta.

U hawn qed nipproponu li Malta tkompli toffri faċilita` lil dan l-istitut u li terġa' ġġedded il-kirja sa l-2003.

It-tieni riżoluzzjoni qegħda titlob lil dan il-parlament sabiex tapprova kirja tal-fond 9c, Triq Mikiel Anton Vassalli fil-Belt Valletta, lill- Confederation of Malta Trade Unions.

Dawn kien ilhom ifittxu post alternattiv għaliex tilfu t-titlu fuq il-post li kellhom qabel u dehrilna li din hija xi ħaġa tajba.

Anke` fil-passat kienu ġew mgħejjuna trade unions oħra, u b'mod partikolari nsemmi l-Auberge di France fejn l-art kienet ingħatat mill-gvern lill-GWU.

Aħna deherilna li jkun xieraq li lil konfederazzjoni oħra kbira ta' trade unions Maltin tingħata dan il-fond bis- soliti kondizzjonijiet li jħallsu l-kera ta' Lm700 fis-sena.

It-tielet riżoluzzjoni tikkonċerna talba minn għaqda li tagħmel ħafna ġid, id-Downs Syndrome Association li sibnilhom post f'South Street, Valletta.

Hawn qed nipproponu li jingħata dan il-flat b'kera lil Down Syndrome Association versu l-kera ta' Lm400 fis-sena.

Id-dokument "D" jittratta dwar proposta ta' lokazzjoni ta' żewgt ikmamar żgħar li jmissu ma' l-Ambaxxata Franċiża fil-Belt, Valletta.

L-Ambaxxata Franċiża kienet tinsab ġewwa Ta' Xbiex u f'mument minnhom kienet iddeċidiet li tittrasferixxi l-ambaxxata tagħha fil-Belt, Valletta.

Dan għalina huwa fatt pożittiv ħafna.

Aħna nixtiequ li l-Belt tibqa' ħajja u tista' tibqa' ħajja biss billi anke` ambaxxati importanti bħalma huma dik ta' l-Ordni tal- Kavallieri u dik ta' Franza jkunu qegħdin fil-Belt Valletta.

Fil-fatt kienu akkwistaw dan il-post privatament u talbuna li żewġt ikmamar li huma tal-gvern li kienu mikrijin lis-sid ta' din id-dar jinagħtaw lilhom.

Dehrilna li pajjiż barrani m'għandux jikkompeti bit-tenders, imma ġaladarba hija xi ħaġa tajba fiha nnifsiha l-gvern dehrlu li kellu jgħin u aċċetta li dawn iż-żewġt ikmamar żgħar ħafna li jmissu ma' dan il-bini li xtraw privatament l-Ambaxxata Franċiża jiġu mogħtija b'titlu ta' lokazzjoni versu l-kera ta' Lm100 fis-sena.

Dawn iż-żewġ postijiet qabel kienu jinkrew Lm10 fis-sena, jiġifieri żidna l-kera għaxar darbiet, pero` xorta waħda hija kera raġonevoli, u b'hekk qed nipproponu li l-fond 131, Melita Street, Valletta jinkera lill-Ambaxxata Franċiża f'Malta.

Mr Speaker, id-dokument "E" jittratta dwar bidla f'kondizzjoni ta' konċessjoni enfitewtika ta' art lill-Five-Star Hotels Ltd.

Fl-1992 il-Five- Star Hotels Ltd. kienu akkwistaw l-utile dominju għal 99 sena ta' art li fuqha mbagħad bnew lukanda five-star, jiġifieri kellhom l-obbligu fil- kuntratt li jibnu lukanda five-star, li fil-fatt bnew.

Fost obbligi oħra dawn kellhom jagħmlu triq u l-gvern kien ukoll intrabat li jagħmel ċerti servizzi ta' infrastruttura leading to that area, li mbagħad ingħatat biċċa oħra lil lukanda oħra five-star sabiex is-servizzi jkunu wkoll jaqblu ma' żvilupp ta' hotels five-star, u fil-fatt dak l-iżvilupp kien sar ukoll.

U jien naħseb li dik l-area llum hija area li ġiet żviluppat b'mod loġiku, u li qed tgħin ħafna lis-servizz u lill-industrija tat-turiżmu.

Għandna żewġ lukandi five-star li qed joffru servizz importanti lill-Ministeru tat- Turiżmu f'post li sar aċċessibbli grazzi wkoll għas-servizzi li kien introduċa l-gvern.

Issa kondizzjoni Nru. 16 kienet li l-kumpannija kellha l-obbligu li tibni hostel għall-benefiċċju ta' l-Institute of Tourism Studies b'nefqa li pero` ma kellhiex tkun ta' iktar minn Lm25,000 fuq art indikata mill-gvern.

Din il-hostel fil-fatt ma kenitx saret.

Id-dipartiment tat-turiżmu talab hu stess lid-dipartiment ta' l-artijiet tal-gvern li fiċ-ċirkostanzi, iktar u iktar issa li għaddew tmien snin, din il-kondizzjoni tinbidel fi ħlas ta' Lm25,000.

Mela qabel kienet tagħti dawn il-flus f'xogħol u issa se tagħtihom fi flus kontanti.

Hemm il-commitment min-naħa tal-gvern li jmorru favur id-dipartiment tat-turiżmu għall-użu kif jidhirlu hu favur it- turiżmu f'Malta.

Mr. Speaker, id-dokument "F" imbagħad huwa l-itwal wieħed, fis-sens li permezz tiegħu se jiġu trasferiti l-ikbar ammont ta' artijiet tal-gvern.

Fil-fatt nirrimarka, Mr Speaker, li naħseb li din ir-riżoluzzjoni tinkorpora fiha l-ikbar numru ta' artijiet permezz ta' riżoluzzjoni parlamentari.

Dan id-dokumenti fil-fatt jaqsam il-proprejtajiet li se jingħataw lill-għadiet filantropiċi sportivi fi tnejn, dawk li se jingħatawlhom b'titlu ta' enfitewsi temporanja, u dawk li se jingħataw b'titlu ta' lokazzjoni.

Issa domanda li naturalment żgur se ssir hija xi kriterju ntuża biex il-gvern jagħti b'titlu ta' ċens jew inkella b'titlu ta' lokazzjoni.

L-iktar kriterju importanti li wżajna huwa x'titlu għandu l- gvern.

F'dawk il-każijiet fejn il-gvern il-proprjeta` sħiħa hija tiegħu, jew għax dejjem kienet tiegħu, jew għax maż-żmien kien akkwistaha allura dak wieħed jista' jagħti b'titlu ta' ċens.

F'dawk il-proprjetajiet oħrajn fejn l-art ġiet esproprjata minn terzi b'dikjarazzjoni tal-President pero` għadu ma sarx il-kuntratt ta' l-akkwist għal diversi raġunijiet, jew għaliex il-persuna ma aċċettatx il-kumpens offrut lilha, jew inkella nqalgħu xi diffikultajiet oħrajn li biha l-Gvern ma setax jakkwista l- proprjeta`, allura dawk bilfors nagħtuhomlhom b'titlu ta' lokazzjoni, għaliex id-dikjarazzjoni tal-President tintitola lill-gvern li jikkonċedi b'titolu ta' lokazzjoni, pero` ma tagħtihx id-dritt li jikkonċedi b'titolu ta' ċens.

Li rrid ngħid hu li jiena ma neskludix – u qed ngħidha pubblikament f'din il-Kamra – li meta mbagħad il-gvern jakkwista titlu fuq dawn l-artijiet jista' jikkonverti t-titlu ta' lokazzjoni f'titlu ta' enfitewsi.

Għaliex qed ngħid dan?

Għaliex jista' jkun li t-titlu ta' l- enfitewsi jkun iktar ta' utilita` lill-għaqdiet sportivi minħabba li jistgħu joffruh bħala garanzija għal self li jistgħu jieħdu mill-banek, apparti wkoll li l-kuntratt ta' ċens jista' jagħti iktar drittijiet minn kuntratt ta' kirja.

Irrid ngħid ukoll li fejn ikun possibbli legalment, anke` f'dawk il-kuntratti li se nagħmlu ta' lokazzjoni, se nippermettu li jsir żvilupp fuq dik l-art.

Jiġifieri jekk għaqda sportiva li se tieħu ground tal-football b'titlu ta' kera titlob li tagħmel xi tibdiliet, u jekk dawk it-tibdiliet strutturali jew bini jkun relatat ma' l-isport, il-gvern, safejn hu possibbli, se jagħti dak il-kunsens.

Mr. Speaker, qed ngħid hekk għaliex dik il-parti li tkun għadha mhux akkwistata mingħand il-privat wieħed irid jara l-pożizzjoni legali, pero` żgurissimu mhux se jfixkel hu li jsiru dawn l-iżviluppi.

Anzi l-kuntratti li qegħdin nipproponu qegħdin jiġu proposti bħala ċens, u wħud minnhom bħala lokazzjoni, proprju sabiex dawn il-postijiet ma jibqgħux użati biss bħala ground tal-football imma jkollhom ukoll faċilitajiet.

Fil-kuntratt li qegħdin nipproponu dawn l-iżviluppi jridu jkunu faċilitajiet konnessi ma' l-isport.

Ma jridx ikun xi supermarket ġewwa l- ground tal-football.

Pero` l-għoti tal-bar, per eżempju, dak ma jkunx hemm għalfejn wieħed jitlob permess tal-Parlament sabiex f'konċessjoni enfitewtika li qed nagħtu lil klabb tal-football, jagħmel ristornat jew bar sabiex itejjeb il-faċilitajiet ta' l-isport.

Għax issa lanqas nippretendu li n-nies imorru jilagħbu l-football jew il-basketball u jitilqu 'l hemm.

Fl-opinjoni tagħna għandu jkun hemm ċertu ambjent li fih tmur il-familja sħiħa u mhux dak biss li qiegħed jilagħab il-football jew inkella li qiegħed jilgħab il-basketball jew il-hockey.

Dik naħseb li hija xi ħaġa pożittiva u allura, iva, hemmhekk qiegħed jiġi permess li jsir ċertu żvilupp.

Qegħdin nipproponu wkoll li l-gvern iżomm id-dritt ukoll li jkun jista' juża, jew hu jew il-kunsill lokali, parti minn dik il-faċilita` sportiva matul is-sena billi jiġu riservati lilu ġranet sabiex ikun jista' jużhom il- kunsill lokali jew il-gvern innifsu.

Naturalment irid jingħata pre-avviż ta' l-użu, u hawnhekk se naqra din il-kondizzjoni li ġiet riprodotta tista' tgħid fil-kuntratti kollha.

"Il-Gvern u l-Kunsill Lokali permezz tal-Ministru responsabbli mill- isports, ikollhom id-dritt li jagħmlu użu b'xejn mill-faċiltajiet sportivi tal-klabb għal perijodu ta' ġimgħatejn b'kollox liema ġimgħatejn mhux bilfors li jkunu konsekuttivi.

Irid jingaħta pre-avviż ta' mill-inqas xahar lill-klabb u d-dati jkunu ffissati b'konsultazzjoni mal-klabb konċernat.

Jekk ma jkunx hemm qbil dwar dan il-ftehim, il-kwesjtoni tmur quddiem il-Kunsill Malti għall-Isport u d-deċiżjoni tiegħu tkun finali."

Mela din hija kondizzjoni li ntroduċejniha fil-kuntratti kollha ta' lokazzjoni jew kera li tajna lill-għaqdiet sportivi jew lill-għaqdiet filantropiċi.

Kondizzjoni oħra li ġiet introdotta fil-kuntratti kollha hija li fl-użu tal-faċilitajiet sportivi tal-klabb m'għandux ikun hemm diskriminazjoni minħabba kulur, razza, reliġjon, politika jew sess.

Din għamilniha għaliex sal-lum bil-Kostizzjoni ta' pajjiżna l-gvern huwa projbit milli jiddiskrimina fuq dawn ir-raġunijiet.

Sakemm nagħmlu issa l-emenda fil- Kodiċi Kriminali biex ikun reat li kwalunkwe persuna pubblika jew privata tkun tista' tiddiskrimina abbażi ta' dawn l-affarijiet qed nagħmluha kondizzjoni ġewwa l-kuntratt innifsu.

L-użu tal-faċilitajiet sportivi għandu jkun esklużivament għall-isport pero` jista' jinkludi uffiċċji għall-amministrazzjoni sportiva, gymnasium, sport clinics u faċilitajiet oħra għal min juża jew jiffrekwenta din il- proprjeta`, iżda mhux tali li jibdel in-natura prinċipali tal-kumpless sportiv.

Huwa aċċettabbli li wieħed ikollu ħanut li minnu jbiegħ l- affarijiet ta' l-isports, huwa aċċettabbli li wieħed ikollu ristorant, huwa aċċettabbli li wieħed ikollu bar hemmhekk, pero` anke dawn l-affarijiet, fil-propozjon m'għandhomx ikunu tali li flok ikollna ground bil- faċilitajiet ikollna ristorant u bħala appendix tiegħu jkun hemm ground tal- football.

Jiġifieri dik kienet l-intenzjoni għaliex il-ministeri ta' l- isport u ta' l-artijiet daħħlu din il-kondizzjoni.

Fejn kien hemm il-konċessjoni enfitewtika, ġaladarba qed nagħtu drittijiet aktar milli fil-każ ta' konċessjoni ta' lokazzjoni allura għamilna kondizzjoni li l-klabb jew l-għaqda trid tagħmel ċerti benefikati fil-post.

Dawn il-benefikati jvarjaw skond id-daqs tal-post innifsu sabiex mhux sempliċement ingħatat l-art u wara għaxar snin, għoxrin sena kollox ikun baqa' l-istess, imma hemm l-obbligu li jsiru ċerti miljoramenti sabiex l-għoti ta' l-art lil dawn l-għaqdiet sportivi jkun ta' benefiċċju wkoll għas-soċjeta` u allura jkun hemm żvilupp ta' dawn il-koċessjonijiet enfitewtiċi ta' faċilitajiet sportivi.

Dan qed ngħidu, Mr Speaker, għaliex l-esperjenza uriet li meta tagħmel devoluzzjoni ta' oġġett, ma nistax ngħid dejjem ġara hekk, imma bħala regola jkun hemm ċertu titjib.

Dan rajnih fil- kunsilli lokali.

Hawn kunsilli lokali li jagħmluh, hawn xi ftit li m'għamluhx, imma l-maġġoranza kbira tal-kunsilli lokali għamlu affarijiet li kieku l-gvern ċentrali qatt ma kien jasal biex jagħmel, mhux għax ma kellux ir-rieda imma forsi għax il-prijoritajiet tiegħu kienu jkunu differenti.

Insemmi biss f'ċerti rħula l-isqaqien li qabel kont tibża' tgħaddi minnhom.

Illum, bis-saħħa tal-kunsilli lokali u bis-saħħa tad- devoluzzjoni ta' dak il-poter lill-kunsilli Lokali, saru nodfa iktar, saru iktar lokalizzati u sarulhom paviment li huwa verament sabiħ u li jagħtu ċertu karattru.

Hekk ukoll qed nipproponu li nagħmlu rigward il- faċilitajiet sportivi.

Ġaladarba issa se jkollhom it-titlu dawnh se jkunu jistgħu jissellfu wkoll għal dan l-iskop, ikunu jistgħu jtejbu proprjeta` tal-gvern li qed tiġi wżata mill-komunita`.

Nittamaw ukoll li dan iġib investiment minnu nnifsu minħabba li se jkun hemm il-bżonn li jsir ċertu investiment f'dawn il-faċilitajiet sportivi.

Il-kirjiet m'għamilnihomx statiċi fl-ammont tal-kera.

Kemm l-ammont tal- kera u kemm l-ammont taċ-ċens jiżdied.

Issa l-ammont taċ-ċens u l-ammont tal-kera mhux kollha huma l-istess, għaliex jiddependi mid-daqs tal- proprjeta` li tingħata, imma jekk nieħu, per eżempju, għandi kuntratt hawn tal-Lija Boċċi Club, dan se jingħata Lm200 fis-sena, pero` kull perijodu ta' ħames snin, dan l-ammont ta' ċens jiġi rivedut għal żieda ta' 10% taċ- ċens eżistenti meta ssir ir-reviżjoni.

Allura l-10% huwa kumulattiv bħala compound interest, jiżdied dejjem fuq il-kera li tkun diġa' ġiet miżjuda b'10% oħra darba oħra.

Biex b'hekk iċ-ċens li jitħallas għal kull ħames snin wara kull reviżjoni jkun iċ-ċens hekk rivedut.

Mr Speaker, issa se naqra lil min se nipproponu li jingħata b'kera.

L- ewwel proprjeta` li se tingaħta b'ċens hija l-art f'Għajn Tuffieħa bil- benefikati eżistenti fuqha lill-iscouts association.

Dawn diġa` fl-1997 kienu ngħataw l-art, pero` għamilna xi emendi għal dan il-kuntratt, u peress li kienu mhux ftit allura pproponejna kuntratt kompletament ġdid.

Is-segretarju ġenerali informani li jista' jkun hemm xi emendi żgħar oħrajn għal dan il-kuntratt fuq talba ta' l-iscouts association, imma bażikament għall-istess kuntratt li qed nipproponu llum.

Din l-art, li hija art estensiva ħafna trid tintuża mill-iscouts għall-iskopijiet ta' l-iscouts versu ċens ta' Lm5,000 u xi ħaġa, li jiżdied matul is-snin, pero` matul l- ewwel sentejn huwa discounted.

Kien hemm proposta wkoll li l-iscouts jagħmlu jamboree ġewwa din il-site, u fil-fatt tniżzlet fil-kuntratt ukoll u li din l-area tintuża bħala camp site.

(Interruzzjonijiet) Iva, il- kuntratt kien diġa` ngħata qabel pero` naqqasna ftit iċ-ċens.

Dan kien skada wara tliet xhur.

Peress li għamilna diversi tibdiliet qed nipproponu kuntratt ġdid.

(Interruzzjonijiet) Iva, il-konċessjoni enfitewtika kienet diġa` ġiet approvata mill-Parlament f'Ottrubru 1997 pero` qatt ma sar il- kuntratt.

Jekk tgħidli x'inhuma d-differenzi bejn dakinhar u llum, l-ikbar differenza hija t-tnaqqis fl-ammont taċ-ċens.

Hemm fond fi Triq id-Dawr fil-Mosta li se jingħata lil Mosta girl guides, il-Boċċi Pitch u l-Club House f'St. Patrick Street, Birżebbuġa, lil Birżebbuġa Boċċi Club, il-Waterpolo Pitch u l-Club House fi Triq il-Bajja Sabiħa f'Birżebbuġa lil Birżebbuġia Sports Club, f'Hal Lija boċċi club u tennis club se jingħataw il-faċilitajiet li għandhom illum, il-Każin tar- Regatta Marsa se jingħata l-club house u art ħdejn il-moll tal-braken, il- Mosta Cycling Club, il-Hockey Association ta' Malta, it-Tennis Club ta' Kordin u l-Vittoriosa Lawn Tennis Club se jingħataw il-faċilitajiet sportivi u clubs li qed jokkupaw illum, il-Paola Boċċi Club, il-Paola Wolves Sports Club ukoll se jingħataw il-boċċi pitch u l-club house li għandhom f'Raħal il-Ġdid.

Se tingħata art f'Pembroke lil Malta Judo Federation, hemm il-football ground u t-tennis court u d-dressing rooms tal- Melita Football Club, u lill- Pembroke Rackets Tennis Club rispettivament.

Se tingħata art lil Pembroke Athleta Sports Club, football ground u tennis courts lil Malta Tennis Federation, art f'Pembroke lill-BMX Association, art oħra f'Pembroke lill-Island Radio Model Car Club, hockey pitch lil Qormi Hockey Club, mbagħad hawn boċċi, pitches and club houses lill-Isla Boċċi Club, lil Paola Tarxien Boċċi Club, lil St. Peter Club – Zabbar, lil klabb tal-boċċi, Zabbar, lil Żebbuġ Boċċi Club, Zejtun Boċċi Club, lil ċentru rikreattiv Guy Boċċi Club Zurrieq, u lil Sannat Lions Football Club ta' Għawdex se nagħtuhom football ground stand u club house.

Irrid ngħid li fuq Għawdex ukoll diġa` kienu saru ħafna arranġamenti ta' management qabel ma saru riżoluzzjonijiet parlamentari.

Jiġifieri l- Ministeru għal Għawdex f'dawn l-aħħar erba' jew ħames snin kien diġa` wkoll ikkonċeda l-management ta' dawn il-postijiet lil għaqdiet sportivi Għawdxin.

Li qed nagħmlu llum hu li qed nagħtu libsa legali lil ċerti konċessjonijiet ta' management li kienu saru qabel ukoll.

Mbagħad hemm l- art li qed jokkupaw illum u ilhom jokkupaw għal ħafna żmien il-Malta Basketball Association, inkluż dak il-hangar li hemm li se jingħata b'ċens lil Malta Basketball Association.

Irrid ngħid li hemmhekk huwa l-uniku post fejn dejjem jista' jsir il-logħob tal-basketball, f'kull staġun tas- sena.

Hafna drabi jkun hemm ħafna nies, speċjalment meta jkun hemm partiti tal-basketball li huma akkaniti, u dehrilna li għandha ssir konċessjoni enfitewtika sabiex is-servizz li taw s'issa l-MBA jkomplu jagħtuh fil-futur b'servizzi terġa' aħjar.

Dawn kienu l-lista ta' proprjetajiet li se nagħtu b'enfitewsi temporanja fuq il-perijodu ta' 49 sena.

Ħalli nikkwota paragrafu wieħed li ġie ripetut fir-riżoluzzjonijiet kollha:

"Il-Gvern ta' Malta qed jagħti titolu ta' enfitewsi temporanju għal perijodu ta' 49 sena b'effett mil-lum",

u mbagħad ikollok id-deskrizzjoni tal-proprjeta`.

Jiġifieri l-enfitewsi hija għal 49 sena u hemm tletin art tal-gvern jew benefikati jew bini mibni fuq art tal-gvern li se jingħataw b'enfitewsi temporanju ta' 49 sena lil tletin għaqda differenti.

Mr. Speaker, għandna wkoll lista ta'12-il post ieħor li se jingħataw titlu ta' kera u dawn huma camp site f'Baħar Iċ-Ċagħaq għal Birkirkara Scout Group, parti minn Sandhurst Health School Grounds f'Pembroke lil Girl Guides, Pembroke/North District u lil Pembroke St. Andrews Scouts, parti mill-ex-Rinella W.T. Station fid-Daħla tar-Rinella lil South District Scout Group, club house u l-pitch fi Triq Mile End, kantuniera ma' Triq Schembri, l-Ħamrun lil Ħamrun Liberty Sports Club, Birkirkara Football Grounds u n- nurseries f'Bontadini Street lil Birkirkara Football Club plc.

Mr Speaker, fil-kas ta' l-għaqdiet sportivi tal-football li llum ifformaw public liability company - u hawn qed nirreferi għall-klabb tal-football ta' Birkirkara u l-klabb tal-football tal-Hiberians - għamilna kondizzjoni li l-azzjonijiet ma jistgħux jiġu trasferiti intervivos lil xi ħaddieħor mingħajr il-kunsens tal-kummissarju ta' l-artijiet, pero` dak il-kunsens ma jistax jiġi miċħud bla raġuni.

U dan għamilnih biex ma tiġix evitata l- klawsola li għedna li dawn il-clubs tal-football u l-clubs sportivi u l- għaqdiet filantropiċi ma jistgħux jittrasferixxu t-titlu ta' ċens tagħhom jew inkella t-titlu tal-lokazzjoni tagħhom lil ħaddieħor għaliex inkella jibda jsir negozju għal skop filantropiku jew skop sportiv minn fuq dahar il-gvern.

Għamilna wkoll kondizzjoni f'dawn il-konċessjonijiet li jekk il-gvern għal xi skop pubbliku jkun irid jieħu lura biċċa jew kollox minn dawn l- artijiet, naturalment ma jħallasx kumpens fuq l-art tiegħu stess.

Din hija kundizzjoni li bdejna nintroduċu minn ċertu żmien 'l hawn fil-konċessjonijiet li nagħtu f'dan il-parlament.

Jekk il-parlament ta konċessjoni għal skop sportiv, pero` mbagħad inqala' proġett tant kbir u importanti, jew inkella xi twessiħ importanti ta' xi triq li l-gvern irid jieħu lura dik il-parti, allura l-gvern ma jħallasx kumpens fuq art tiegħu stess.

Hawnhekk irrid ngħid li ma jħallasx il- kumpens ta' l-art biss, pero` jekk fuq dik l-art l-għaqdiet sportivi jkunu għamlu xi benefikati jsir kumpens għall-ispejjeż li jkunu saru fuq l-art.

Issa nkompli bil-lista ta min se jibbenefika minn dawn il-konċessjonijiet ta' kiri.

Dawn huma:

Marsa Football Club se jieħdu l-ground u d-dressing rooms.

Mqabba Football Club se jieħdu l-club u l-ground.

Pembroke Atleta Sports Club se jieħdu l-club u l-basketball pitches.

Ħal Qormi Football Club se jieħdu d-dressing rooms.

St. Patrick's Athletic Club se jieħdu l-ex Boċċi Club u l-pitch f'dawret il- Gudja.

Birkirkara Tennis Club se jieħdu sit f'Birkirkara f'Għar il-Ġobon.

Rinella Tennis Club se jieħdu tennis court u strutturi fl-ex Rinella.

Dawk kienu il-bulk tat-trasferimenti ta' l-artijiet tal-Gvern li huma kontenuti fid-dokument fir-Riżoluzzjoni F.

Mr. Speaker, fid-dokument Ġ hemm tibdiliet fil-kundizzjonijiet li kienu ngħataw minn dan il-parlament f'kuntratti approvati fil-21 ta' Ottubru, 1997.

Dakinhar dan il-parlament kien approva diversi konċessjonijiet favur għaqdiet sportivi u dawn l-għaqdiet talbu lill-kunsill malti ta' l-isports li jagħmlu xi tibdiliet.

Uħud minnhom kienu jirrigwardjaw l-aktar qisien.

Fejn naf jien, il-football ground ta' Ta' Qali irriżulta, wara li kienet saret ir-riżoluzzjoni enfitewtika, li d-daqs ma kienx jaqbel mad-daqs veru, u għalhekk issa saru l-qisien.

Nixtieq nirringrazzja l-istaff li hemm fit- taqsima proprjeta` tal-gvern għax xogħol siewi li għamlu.

Għax dan għamluh waqt li kienu għaddejjin ukoll il-proġetti tal-Kottonera, ta' Manoel Island.

Filwaqt li kien għaddej dan ix-xogħol kollu tal-proġetti l-kbar marru wkoll f'kull wieħed minn dawn is-siti mhux biss dawk li qed nikkonċedu llum imma anke` li ġew konċessi qabel, sabiex ikollna l-qisien eżatti u ma jkollniex kwistjonijiet fil-futur.

MR.

SPEAKER: L-Onor.

Carmelo Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Bil-permess tal Ministru, min ġibed l-attenzjoni għal żball fil-qisien?

Kienu l-għaqdiet sportivi nfushom jew inkella kien l- istess dipartiment li nduna li kien hemm xi żbalji?

MR.

SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

TONIO BORĠ: Jien infurmat li kien il-lands department innifsu li ġibed l-attenzjoni fuq il-qisien.

Jiġifieri lill-lands department irriżultalu li ma kienx qiegħed jaqbel bejn il-kuntratt approvat mill- parlament u l-qisien reali, u fil-fatt saru dawn it-tibdiliet li qed jiġu proposti lil dan il-parlament fid-dokument G. Dik hi l-informazzjoni li għandi u l-importanti hu li biex nevitaw li jinqalgħu kwestjonijiet ta' hawn jekk hux tagħhom u hawn jekk hux tagħna, jiġifieri qed ngħidu li għandkom illum tieħduh, u jekk fil-konċessjoni ta' l-1997 kellhom inqas, se tieħdu l-biċċa sħiħa kollha.

Id-dokument H jittratta dwar konċessjoni enfitewtika lill-assoċjazzjoni sportiva Hibernians.

Dan huwa club li jinkludi l-football bħala dixxiplina sportiva tal-Hibernians u dak li għidt għall-Birkirkara FC japplika wkoll għall-Hibernians.

Mr. Speaker, kellna talba mill-Malta Aviation Museum sabiex tingħatalhom l-art li għandhom f'Ta' Qali li hija okkupata minnhom on encroachment terms.

Irrid ngħid li diversi membri ta' din il-Kamra żaru dan il-mużew.

Dan huwa mużew li beda mix-xejn.

Il-Malta Aviation Museum Foundation għamlet biċċa xogħol tajba li tħabbata ma' kwalunkwe mużew ieħor f'Malta.

Jien kont xhud ukoll ta' l-entużjażmu li wrew meta dawn il-hangars żgħar qed jaqgħu biċċiet, tal-corrugated iron imsaddad, irġiel, nisa u tfal irnexxilhom bil-ħidma volontarja fil-weekends, matul il-festi u matul il- ġurnata, jiżbugħ u jbiddluh.

Minn post li kien kompletament abbandunat irnexxilhom ibiddluh f'mużew, u l-ħidma tagħhom kienet diretta mhux biss lejn il-proprjeta` li kellhom b'encroachment imma anke` kellhom il- kapaċita` li jikkuntattjaw ambaxxati f'Malta sabiex jottjenu xi kultant anke` xi biċċiet ta' ajruplani, jew ajruplani sħaħ żgħar, li kienu jew ma kinux jintużaw fil-gwerra u jpoġġuhom fl-Aviation Museum.

Naturalment fetaħ ukoll exhibition il-President ta' Malta li baqa' impressjonat bil-ħidma ta' din il-fondazzjoni u naħseb li m'għandu jkun hemm l-ebda kontroversja li lil dawn il-persuni nagħtuhom kuntratt ta' ċens sabiex ikunu jistgħu jkomplu facilment jinvestu f'din l-art.

Fil-fatt ma' dawn iż-żewġ hangars qed nitolbu lill-parlament biex jagħtihom biċċa art biex ikunu jistgħu jagħmlu anke' exhibitions fuqha.

Irrid ngħid li anke viżitaturi barranin jiġu Malta sabiex jaraw dan il-mużew ta' l-avjazzjoni li sar iħabbatha wkoll mal-Mużew tal-Gwerra tal-Belt Valletta li huwa f'idejn il-gvern u l-fondazzjoni ukoll.

L-aħħar riżoluzzjoni hija waħda formali.

Kienet għaddiet riżoluzzjoni fl- 1997 biex art f'Tal-Balal tingħata lil skola privata li riedet tkabbar.

Din l-iskola diġa` għandha skola f'Pembroke pero` tixtieq tkabbar u tagħmel skola oħra u dan il-parlament unanimament kien diġa` approva l-għoti ta' art li kienet tal-Joint Office lil din l-iskola.

Sfortunatament ma laħaqx sar il-kuntratt u allura qed nipproponi li l-parlament jerġa japprova l- istess kundizzjonijiet ta' dik il-konċessjoni enfitewtika.

Kif għidt qabel, il-liġi llum tippermetti wkoll li din ir-riżoluzzjoni ddum għal-sena u mhux għal tliet xhur.

Dawk kienu r-riżoluzzjonijiet li qed nipproponu, Mr. Speaker.

Naħseb li qed nagħmlu ħaġa tajba u nittama li jkollna l-approvazzjoni unanima ta' dan il-parlament biex nibagħtu messaġġ lill-volontarjat.

Ilna nitkellmu fuq il- liġi tal-volontarjat imma għalissa qegħdin nagħtuhom din l-art li hija ħaġa importanti ħafna.

Ħafna drabi kulma jgħidulna jkun "agħtuna l-art, agħtuna l-mezzi u l-affarijiet l-oħra nistgħu nieħdu ħsiebhom aħna".

B'hekk qed nagħtuhom din l-art sabiex huma jkunu jistgħu jinvestu għall-ġid ta' kulħadd.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, fil-fatt tajjeb li ngħid li naqbel ma' l- aħħar kelmiet tal-Ministru li wieħed irid jagħti faċilita` lill-NGOs biex wieħed ikun jista' jagħmel ġid għaċ-ċittadini u għal pajjiżna.

Tajjeb li nsemmi wkoll li ħafna mill-artijiet li se jingħataw kienu diġa` previsti li jingħataw mill-gvern preċedenti.

Jiena nixtieq nikkummenta li huwa tajjeb li wieħed jagħti artijiet biex wieħed ikun jista' jgħin u jagħti servizz liċ-ċittadin pero` m'għandux ikun hemm min jabbuża.

Għandna esperjenza diġa' li saru tip ta' abbużi u allura wieħed irid joqgħod attent u jekk hemm xi tieqa miftuħa jipprova jagħlaqha.

Il-Ministru beda biex jirriferi għall-għotja lill-Five Stars Hotel fejn qal li kien hemm kondizzjoni li din il-kumpannija kellha l-obbligu li tibni hostel għall-benefiċċju ta' l-Institute of Tourism Studies u li n-nefqa kellha tkun Lm25,000.

Issa jekk ma kienx hemm bżonn dan, allura l-gvern kien imissu jieħu l-flus mill-ewwel.

Dan qed ngħidu għax Lm25,000 ta' dak iż-żmien kienu jiswew aktar milli jiswew illum.

Din qed naraha nuqqas min- naħa tal-gvern.

Il-Ministru semma' wkoll il-post li se jingħata lis-CMTU u kkomparah ma' post li ngħata lill-GWU.

Dawn l-għotjiet m'humiex komparabbli għaliex il- GWU kienet marbuta li jekk tagħmel xi kummerċ u tagħmel xi profitt, tagħti ċertu persentaġġ lura lill-poplu imma f'dan il-każ is-CMTU m'għandhiex dik il-klawsola.

Minħabba f'hekk huwa żbaljat il-Ministru meta jgħid li dawn il- kuntratti huma l-istess.

(Interruzzjonijiet) Imma d-daqs huwa immaterjali.

Il-kondizzjoni hija differenti.

Saret riferenza għall-art li se tingħata għall-iscouts.

Jien nixtieq nagħmilha ċara li naqbel ma din l-għotja imma tajjeb li wieħed jispjega wkoll li mhux billi tiġi titkellem hawn fil-parlament u tgħid li din se tkun bħalma kienet qabel imma ċ-ċens huwa inqas.

(Interruzzjonijiet) F'dan il-kas tneħħa l-obbligu li jsir landscaping.

(Interruzzjonijiet) Dan li qed jagħmel il-gvern, li tant igħid li jħobb l-ambjent.

MR SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari Jesmond Mugliett.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT (Segretarju Parlamentari): L-obbligu li jsir landscaping kienet fuq tliet Ministeri, il-Works, l-Ambjent u l- Agrikoltura.

Veru li din tħalliet barra u naħseb li dan sar bi żvista.

Jien il-bieraħ ikkonfermajt mal-works department li għadhom lesti jonoraw dak l-obbligu.

Din hija waħda mill-emendi li tkellem fuqha l-Ministru.

MR SPEAKER: Kompli Onor. Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Jien għidt li kien hemm obbligu li jrid ikun hemm landscaping.

(Interruzzjonijiet) Le.

Jien m'għedtx li l-gvern kellu responsabbilta` li jagħmel landscaping imma għedt li ma kontx nistenna li gvern li tant jiftaħar bl-ambjent kien se jneħħi din il-klawsola tal- landscaping.

(Interruzzjonijiet) Kellkom nies biżżejjed biex taraw dawn in- nuqqasijiet, u jekk hemm xi emenda, nitlob li tgħadduhielna.

Ħaġ'oħra differenti hi li issa qed jingħata lok li wieħed jista' wkoll b'xi mod jgħaddi din l-art lil terzi persuni u jista' jsir il-kummerċ.

M'għandux ikun li nagħtu art għal ċerti proġetti u mbagħad nispiċċaw bl- ispekulazzjonijiet.

Per eżempju fil-mezzi tax-xandir smajna li se jsir xi camping site u ssemmiet l-art li se tingħata lil l-iscouts.

Mela xi ħadd privat se jinqeda bihom biex jagħmel dan il-camping site.

Huwa impossibbli li l-ministru ma semax għaliex.

Jien mhux talli smajt talli għaqdiet tal- camping ġew jistaqsuni jekk hux veru se jsir hekk.

(Interruzzjonijiet) Le, mhux hekk għedt imma jista' jagħti l-lok li jiġri.

Jiena qed ngħid li peress li kien hawn dawn l-ispekulazzjonijiet u dawn id-diskorsi kollha wieħed irid joqgħod attent għall-affarijiet.

Dan mhux qed nivvintah jien għax jirriżulta anke mill-gazzetti.

Mr. Speaker, jien kont nistenna wkoll li flimkien ma dawn l-artijiet kont se nsib il-ground tal-football ta' St. George's. U għaliex qed ngħid hekk?

Għaliex jien niftakar li meta kien hemm ministru minn Bormla kien jintqal li hemmhekk se jsir il-ground ta' St. George's. Jien kont għamilt il- mistoqsijiet u kienu jgħiduli li dan il-ground ta' St. George's se jsir, li hemm il-flus ivvotati u li anke saru l-pjanti.

Saħansitra ġimgħa qabel l- elezzjoni ta' l-1992 twaħħlet tabella li kienet tindika l-post fejn kien se jsir is-St.

George's football ground.

Tnax il-siegħa wara l-elezzjoni ma dehritx iktar din it-tabella.

Wara dan jiena kont qajjimt din il-kwestjoni f'dan il-parlament u wara ħafna mistoqsijiet u battibekki mal-ministru responsabbli l-Onor.

Refalo rriżulta li ma kien hemm xejn u kulma ntefqu kienu flus biex isiru studji.

Hekk intefqu l-flus!

Ħadd ma jaf fejn intefqu.

U ma sar xejn!

Dawk l-Lm10,000 li s-Segretarju Parlamentari pprova jakkuża lill-klabb ta' Bormla li nefaqhom hu ntefqu minn sieħbu.

Mr. Speaker, ħalli nkompli nsemmi dwar kemm wieħed irid joqgħod attent għall-abbużi.

Per eżempju kien hemm il-kwestjoni tal-Yellow Garage.

Minkejja li ġiet riżoluzzjoni f'dan il-parlament spiċċajna li mbagħad din l- art ġiet negozjata lil ħaddieħor.

Kien hemm ukoll il-kwestjonijiet ta' Chambrai u tal-Mc Donald's. Hemmhekk ukoll saret spekulazzjoni minkejja l- intenzjonijiet kollha tajba.

Saret emenda fil-liġi, imbagħad saru l- kumitati f'dan il-parlament biex jiddiskutu dawn il-każijiet hemmhekk.

(Interruzzjonijiet) Taħseb li b'dawn il-kumitati se jissolvew il-problemi?

Dawn il-Kumitati li saru qed tużawhom biss bħala rubber stamps.

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Jekk jogħġobkom, no cross debates.

ONOR.

JOE MIZZI: Aħna ma rridux naħlu l-ħin tal-Kamra.

Aħna ma noqogħdux ngħaddu ż-żmien bħalma tagħmlu intom.

MR SPEAKER: Indirizza lis-Sedja, jekk jogħġbok.

ONOR.

JOE MIZZI: Per eżempju l-affarijiet ta' l-Unjoni Ewropea tiddiskutuhom fil-kumitat biex il-poplu ma jismax x'aħna ngħidu.

(Interruzzjonijiet) Għandkom ħamsa żejda u taħsbu li tistgħu tagħmlu li tridu.

Qed tabbużaw mill-kumitati.

MR SPEAKER: Onor. Mizzi, indirizza lis-Sedja, jekk jogħġbok.

Jekk jogħġobkom, inżommu l-ordni.

ONOR.

JOE MIZZI: Ħalli ngħid kemm qed tabbużaw u se nsemmi l-kwestjoni ta' l-għoti ta' l-art għall-proġett tal-Kottonera.

Sar Kumitat...

(Interruzzjonijiet) Le, ma kienx covered bil-liġi!

(Interruzzjonijiet) Issa ngħid kif tgħaddu n-nies biż-żmien intkom.

Mela ddiskutejna hemmhekk, saru r-riżervi dwar dan il-proġett u minkejja dan baqa' għaddej kollox u ma ttieħdet l-ebda konsiderazzjoni ta' l- affarijiet li wieħed seta' jirranġa.

Minn indikazzjonijiet ċari li ssottomettew lill-awtorita` ta' l-ippjanar irriżulta li dawn li ngħataw l- art, li suppost se jagħmlu żvilupp pożittiv mil-lat soċjo-ekonomiku għan- naħa t'isfel ta' Malta, kulma riedu jagħmlu kienu spekulazzjonijiet.

Minħabba f'hekk aħna ressaqna l-każ quddiem il-public accounts committee, u għax għandhom il-maġġoranza tan-naħa l-oħra ma ridux jiddiskutuh.

Ġabu kwalunkwe skuża biex ma jiġix diskuss.

X'redikolaġni hi din?

Imbagħad kien hemm ir-rimedju li wieħed iressaq il-kas quddiem id-Direttur tal- Verifika u hekk għamilna.

Ma qtajniex qalbna!

Proprju f'Diċembru kont ktibt lid-Direttur tal-Verifika u kont għedtlu li hemm ksur tal-ftehim minħabba li naqsu milli jissottomettu l-affarijiet sewwa sa ċertu data, u għal dan in-nuqqas hemm multa ta' Lm200,000 għall-kaxxa ta' Malta.

U l-konklużjoni ta' l-Awditur Ġenerali tgħid hekk:

"Huwa fatt li meta wieħed jaqra r-rapport tal-Project Officer ta' l- Awtorita' l-indikazzjoni hi li l-kuntratturi kien ħaqqhom jeħlu penali żgur. "

Imbagħad ikompli hekk:

"Wara li wieħed jeżamina u jifli bir-reqqa ċ-ċirkostanzi kollha kif żvolġew l-affarijiet u li l-proġett ma ġiex preġudikat, l-opinjoni finali hi li ma kienx hemm lok li tiġi imposta."

Mela qed jgħid li aħna għandna raġun, imma jidher ċar ukoll li minħabba l- pressjoni tal-gvern l-Awditur ma riedx jissuġġerixxi lill-gvern biex iwaħħalhom.

Issa ħaġa li ma semmejtx apposta u li d-Direttur tal-Verifika ma ndunax biha u li lanqas l-awtorita' ta' l-ippjanar ma qaltilhom biha hi li fuq development brief bilfors irid ikollok l-traffic impact assessment.

Mela jekk m'għandekx traffic impact assessment mad-development brief skond il-kuntratt l-applikazzjoni ma tkunx konsidrata kompluta.

Mr. Speaker, minn dan jidher ċar li minkejja li għamilna l-kumitati f'dan il-parlament l-abbużi jsiru u jsiru bl-għajnuna tal-gvern ukoll.

Imbagħad il-wiċċ vili hu li jiġu jiftaħru li l-affarijiet se jsiru kollha sew.

(Interruzzjonijiet) Skużi, aħna l-proġett irriduh, mela le!

Imma se jkissru l-arkitettura ta' Sant Anglu.

Anke` l-fondazzjoni Din l-Art Ħelwa akkużatkom.

U minkejja l-attenzjoni li nġibdet xorta bqajna għaddejjin!

U dan minkejja li la sar development brief u lanqas sar it-traffic impact assessment li suppost isir.

(Interruzzjonijiet) Dażgur, se jsiru affarijiet ta' detriment għaċ-ċittadin.

Issa jekk inti kuntent li jsiru l- affarijiet ħżiena, għid li int kuntent.

(Interruzzjonijiet) La hu m'hu kuntent u lanqas min għandu għal qalbu l-arkitettura u l-istorja ta' pajjiżna.

(Interruzzjonijiet) La inti kuntent, ibqa' kuntent, imma aħna m'aħniex kuntenti.

Mr Speaker, għax il-gvern għandu maġġoranza ta' ħamsa se jibqa' għaddej minn fuq kulħadd.

Dan imissu jara x'jagħmel meta qed tinġibidlu l- attenzjoni ta' Din l-Art Ħelwa li dawk id-disinji ma jaqblux mal-bini storiku.

Issa n-nies li qed jgħidu dawn l-affarijiet huma esperti u ta' l- affari tagħhom pero' l-gvern xorta jibqa' jgħid li l-proġett se jibqa' sejjer.

Din hija xi ħaġa allarmanti.

Jidher ċar li minkejja li qed tinġibidlu l-attenzjoni kollox jindika li l-gvern se jibqa' għaddej.

Dawn huma affarijiet li ma jitwemmnux.

U din l-attitudni, Mr Speaker, m'hijiex qegħda sempliċement fil-parlament, imma qed narawha f'kull awtorita` li għandu l-kontroll tagħha l-gvern.

Qed narawha wkoll fil-planning authority.

MR SPEAKER: Point of order, is-Segretarju Parlamentari Mugliett.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: L-Onor.

Mizzi qed jitkellem fuq affarijiet li m'għandhom x'jaqsmu assolutament xejn mar-riżoluzzjoni.

Qed nitkellmu fuq xi ħaġa totalment differenti sempliċement biex noħolqu kontroversja.

MR SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Mizzi jkompli bl-intervent tiegħu.

Naturalment wieħed għandu jiffoka fuq il-mozzjoni li għandna quddiemna.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, intervent bħal dan iktar u iktar ma nistenniehx mingħand perit.

Issa ngħidlu kemm għandha x'taqsam.

Issa nispjegalu l-mod kif ħareġ il-permess tal-Kottonera.

(Interruzzjonijiet) U żgur li għandha x'taqsam!

Mela għax id-dipartiment jagħti l-art dan ifisser li dak li jkun għandu l-go ahead li jagħmel li jrid fiha?

(Interruzzjonijiet) Mhux bilfors trid tmur għand l-awtorita` ta' l- ippjanar!

U ejja ma ndaħħkux.

Qed jidher ċar li qed isiru l-abbużi f'dan il- parlament għax il-gvern għandu maġġoranza ta' ħames siġġijiet.

U l-abbużi qed isiru wkoll fl-awtoritajiet ikkontrollati mill-gvern.

Ġieli tingħata art b'riżoluzzjoni ta' dan il-parlament, il-kundizzjonijiet li jiġu mgħoddija f'dan il-parlament ma jkunux skond il-liġi ta' l-awtorita` ta' l- ippjanar imma għax għax il-gvern għandu l-maġġoranza u għax għandu l- awtorita` ta' l-ippjanar pupu f'idejh, ibda miċ-chairman, kollox jibqa' għaddej.

Per eżempju jiena ma nistenniex li l-uniku interess taċ-chairman tagħha huwa from a planning point of view.

Meta tgħidlu għall-ambjent jgħidlek li hu l-planning point of view jara.

Mr. Speaker, ġieli jsir żvilupp illegali fuq artijiet li jingħataw b'riżoluzzjoni f'dan il-parlament.

Issa l-Onor.

Mugliett kien jiġi jakkużana, speċjalment fuq it-tfittxija taż-żejt ta' Għawdex, li qed nagħmlu l-affarijiet illegali, u jien ġibt il-provi li kollox kien legali.

Ara mbagħad meta kienu huma fil-gvern, fil kas tat-tħaffir għaż-żejt għamlu affarijiet illegali u bla permess imma hemm ma tkellimx.

Per eżempju l- Onor. Mugliett jaf li ħafna affarijiet fuq l-isptar ta' San Raffaele qed isiru b'mod illegali u m'humiex koperti bil-permess?

(Interruzzjonijiet) Qed ngħid dawn l-affarijiet għax kemm bħala membru parlamentari kif ukoll bħala membru fuq il-bord ta' l-awtorita' ta' l-ippjanar għandi d-dmir li nara li l-affarijiet jimxu skond ir-riżoluzzjonijiet li jgħaddu f'dan il- parlament.

U għalhekk insemmi l-San Raffaele.

Per eżempju kellu jiġi rapport dwar dan l-isptar quddiem il-bord ta' l-awtorita` ta' l-ippjanar pero' dan ir-rapport baqa' ma ġiex.

Meta staqsejt dwar x'se jsir qaluli li m'hemm xejn x'tagħmel, sempliċement titniżżel fil-minuti li min kellu jagħmel dan ir-rapport m'għamlux.

Mela jekk xi ħadd imur kontra deċiżjoni tal-bord ta' l-awtorita` ta' l-ippjanar kull ma nagħmlu jkun li nniżżluh fil-minuti?

F'dan l-istadju liċ-chairman ta' l-awtorita` ta' l-ippjanar għedtlu li jien m'inix pulċinell u m'inix lest li nieħu parti f'din il- kummiedja u tlaqt 'il barra.

Ara meta l-Onor.

Pullicino ġibed l-attenzjoni ta' l-awtorita` ta' l- ippjanar li kien hemm xi ħadd li kiser il-kodiċi ta' l-awtorita` ta' l- ippjanar, f'dan il-kas ftaħna bord ta' inkjesta u affarijiet bħal dawn.

F'dan il-kas l-awtorita` ta' l-ippjanar mhux sempliċement niżżlet dan fil- minuti imma ħadet passi.

Anke meta ġejna biex niddiskutu t-traffic road li se tagħti għall-proġett ta' Tigne ta' Manoel Island ġara l-istess.

Minkejja li ma kienx hemm traffic impact assessment, li suppost li kien hemm, f'dan il-kas l-awtorita` ta' l-ippjanar baqgħet għaddejja għax il- gvern għafasha biex tagħmel hekk.

U f'dan il-kas kien hemm ħafna complaints min-nies u dawn l-ilmenti tniżżlu fil-minuti, fosthom the lack of consultations with the local council of the area.

Bil-kliem biss ngħidu kemm huma tajbin il-kunsilli lokali.

Fil-minuti jingħad ukoll li:

"It was agreed that on the submission of the detailed plans, the Planning Authority binds itself to inform the Local Councils by registered mail and invites them to discuss the proposals.

Also, a specific advert would be published advising the general public about the submission of the detailed plans."

Dan il-kliem sar fil-laqgħa tas-7 ta' Ottubru 1999.

Fejn saru dawn id- diskussjonijiet?

Dan huwa l-mod li bih qed jimxi l-gvern nazzjonalista.

Anke` l-attitudni taċ-chairman ta' l-awtorita` ta' l-ippjanar turik li qisu qed jgħidlek: Aħna qegħdin iktar minnek, jekk trid dabbar rasek.

U jiena għalhekk tlaqt 'il barra.

U nirreġistraha hawnhekk li jiena tlaqt 'il barra.

Iva, il-bieraħ fil-ħin tal-minuti tlaqt 'il barra mill-awtorita` ta' l-ippjanar minħabba f'din l-attitudni taċ-chairman u l-membri l-oħra.

Mr. Speaker, meta kont tkellimt fuq riżoluzzjonijiet li tressqu f'dan il- parlament kont irreferejt ukoll għall-estate management department li kien ġie sseparat minn sezzjonijiet oħra tad-dipartiment ta' l-artijiet fosthom il-finance u l-administration.

Jien kont għedt li ma naqbilx ma din il- ħaġa għax l-affarijiet ma kenux se jiffunzjonaw kif suppost.

Dakinhar kienu daħku bija hawnhekk għax għedt li m'hemmx ir-riżorsi umani biex jistgħu jseħħu dawn l-affarijiet.

Saħansitra ġejt imċanfar min-naħa tal-gvern li ried jirredikolani billi jgħid li kien hemm nies min-naħa tagħna li kienu rringrazzjaw lil min kien qed imexxi d-dipartiment.

Jien ma kkontestajtx li min kien qed imexxi d-dipartiment mhux qed imexxi tajjeb.

Li għedt kien li ma kontx naqbel ma' dik id-diviżjoni.

Wara li għadda ż-żmien, meta wieħed jara r-rapport ta' l-Awditur fejn jirreferi għar-revenue collection and acquisition functions of the Land Department, isib dan il-kliem:

As stated by the Auditor, the situation has come about as a result of staffing constraints, but it is not simply a question of physically separating these two roles between two different individuals.

These roles necessitate a great deal of experience, not just on the departmental function and processes, but also on the capabilities or otherwise of the department's computer system.

Ultimately the question of separating these two roles is dependent on whether appropriately qualified staff is made available.

Mela llum qed ningħata raġun.

Iktar 'il fuq f'dan ir-rapport jingħad li hemm konfużjoni għaliex persuna li qegħda fuq section qed tagħmel xogħol tas-section l-oħra.

Dan ifisser li llum jiena qed ningħata raġun.

U mhux f'dan ir-rapport ta' l-Awditur biss ningħata raġun.

Ingħatajt raġun anke` waqt li kienet qed issir l-inkjesta tad-Direttur tal-Verifika biex jinvestiga dak li kont ġbidtlu l-attenzjoni għalih fuq il-kuntratt tal- Kottonera.

Dwar il-monitoring ta' l-agent direttur ta' l-artijiet dan ir- rapport jgħid li bħala firmatarju tal-kuntratt f'isem il-gvern, kien id- dover primarjament ta' l-aġent direttur ta' l-artijiet li jiżgura li l- kuntratturi jonoraw obbligazzjonijiet kontrattwattali li daħlu għalihom.

Irriżulta li dan l-uffiċjal qed imexxi a one man show għax m'għandu la skrivani u lanqas nies tekniċi biex jgħinuh fix-xogħol tiegħu.

Ir-rapport kompla jgħid li dan ġie kkonfermat mis-superjur tiegħu, d- direttur generali tat-taqsima tal-proprjeta` tal-gvern, li minħabba li l- proġett huwa wieħed tal-Ministeru ta' l-Ambjent u fih ħafna aspetti tekniċi, wasal fi ftehim li l-monitoring isir mid-direttur generali tat- taqsima tax-xogħolijiet u f'każ ta' ksur tal-kuntratt jirreferi lid- direttur ta' l-artijiet bħala rappreżentant formali tal-gvern fuq il- kuntratt.

Mela hawnhekk għandi raġun f'dak li kont għedt jien.

Mela issa min daħak dakinhar imissu jkun raġel biżżejjed u jgħid li jiena kont qed ngħid il-verita`.

Mr. Speaker, x'inhu jiġri issa fid-dipartiment ta' l-artijiet?

Issa peress li l-ħofra m'għadhiex ħrafa jridu jaraw minn fejn se jdaħħlu l-flus.

F''kull ħaġa li qed jagħmlu qed jaraw kif jistgħu jdaħħlu l-flus.

F'mistoqsija supplementari jiena staqsejt jekk hux se jogħla ċ-ċens fuq artijiet b'ċens jew bi qbiela meta jmutu l-ġenituri u jħalluhom b'wirt.

Mid- diskors li ghamel il-Ministru ta' l-Agrikoltura jidher ċar li d-dipartiment ta' l-artijiet qed jagħmel studju biex il-kirja u l-affarijiet l-oħra jibda jgħollihom.

Ara dawn l-affarijiet ma ngħiduhomlux lill-poplu.

Ħaġ'oħra li ma nistax nifhem hi kif f'dan il-parlament inġibu riżoluzzjonijiet biex nagħtu art lill-għaqdiet filantropiċi u lil xi kumpaniji tan-negozju imma mbagħad ma nsibux metodu biex insolvu l-problema darba għal dejjem ghal dawk li għandhom darhom jew l-art tagħhom li hija tal-Joint Office (Interruzzjonijiet) Iva għamiltu ftehim, imma ara kemm ilna sejrin.

Meta se nsolvuhom dawn?

(Interruzzjonijiet) Mela ejja ħalli neħilsuhom!

Fuq kollox ir-riżoluzzjonijiet fuq l-art biex wieħed jeħodha għan-negozju ġibnihom ħafna qabel.

Ara f'dan il-kas, dejjem intawlu u ntawlu.

Jiena naħseb li meta nibdew nagħmlu dawn l-affarijiet biss inkunu qed nolqtu liċ-ċittadin direttament.

Huwa veru li dawn l-artijiet li qed nagħtu lill-għaqdiet filantropiċi se jgħinu liċ-ċittadin, imma fil-kas tal- joint office hemm il-problemi u jkun tajjeb jekk wieħed jara kif jista' jsolvihom mill-aktar fis possibbli.

Ħaġa oħra li rrid ngħid hi li għalkemm li f'dan il-parlament niġu nippriedkaw bl-intenzjonijiet tajba, tkun ħaġa flokha jekk meta nagħtu dawn l-artijiet naraw li jinqatgħu l-abbużi li jistgħu jsiru.

Per eżempju ministru li m'għandu x'jaqsam xejn ma' l-artijiet u ma' l-ippjanar fil-bidu ta' din is-sena qal li se jingħataw ħafna artijiet għall-bini li s'issa m'hemmx permessi għalihom.

Se jingħataw artijiet mid-dipartiment ta' l- artijiet biex isiru l-ispekulazzjonijiet.

(Interruzzjonijiet) Qed nirreferi għan-naħa taż-Żurrieq.

Dawn x'affarijiet huma!

Dan kif jista' jgħid dawn l-affarijiet meta hemm ċar fl-istudju li għamlet l-awtorita` ta' l-ippjanar li hemm art biżżejjed għal bejn 10 u 20 sena li wieħed jista' jibni fiha djar?!

Dawn l-affarijiet juru kif qed jaġixxi l-gvern sempliċement għax għandu ħames membri iktar.

Dan jibqa' għaddej minn fuq kulħadd bil- kollaborazzjoni mas-Sedja u tad-Deputy Speaker.

Anke l-awtoritajiet li huma kontrollati mill-gvern qed jitmexxew bi spaga mill-gvern.

Ma jistax ikun nibqgħu sejrin hekk f'dan fil-pajjiż, u jiena għalhekk ngħid lill- poplu Malti u Għawdxi biex joqgħod attent, għax dan il-gvern jurih id-debba u jqabbżu l-ħmara.

Fuq kollox il-poplu ra kif qabel l-elezzjoni qalilhom li l-ħofra hija ħrafa u li l-kontijiet tad-dawl kienu se jerġgħu jiġu kif kienu biex issa li qiegħed fil-gvern qed jikkonferma dak kollu li għidna aħna.

Mr. Speaker jien se jkolli nagħlaq, avolja kelli iktar xi ngħid, għax naf li mhux se jagħtuni extension, u biex nipprotesta jien se ngħajjat quorum.

MR SPEAKER: Hawn talba għall-quorum u għalhekk il-Kamra hija sospiża għal ħames minuti.

Billi fl-10.50 a.m. kien hemm nuqqas ta' quorum, is-seduta ġiet sospiża u rriżumiet ħames minuti wara.

MR SPEAKER: Hawn quorum u s-seduta tista' tkompli.

Iktar rimarki?

L- Onor. Jason Azzopardi.

ONOR.

JASON AZZOPARDI: Sur President, illum qegħdin nagħtu xhieda tat- tkomplija ta' proċess li beda fl-1995 meta l-gvern ta' dak iż-żmien kien beda jaħseb sabiex jgħin għaqdiet u assoċjazzjonijiet sportivi jew filantropiċi biex itejbu l-faċilitajiet li għandhom.

Dan huwa aspett ieħor ta' politika ta' solidarjeta`, jiġifieri li inti tgħin kemm jista' jkun lil min huwa fil-bżonn.

Jiena naħseb naqblu lkoll li dan il-pajjiż għandu jkun kburi b'dawn l- għaqdiet u għandu jinkoraġġi lil dawk il-persuni li jeżerċitaw u jimmilita f'xi soċjeta` li l-għan tagħha huwa l-isport, il-filantropija jew il- karita`.

Hemmhekk jidħol id-dover tal-gvern li jagħmel kundizzjonijiet idonei biex jiffaċilita' x-xogħol ta' kull min jimmilita f'dawn l-għaqdiet.

Naħseb ukoll li kulmin f'dan il-pajjiż għandu għal qalbu l-isport u l- filantropija Maltija għandu jkun kburi b'din ir-riżoluzzjoni mressqa mill- Ministru ta' l-Intern wara ħafna xogħol sfiq, ħafna ħsieb u ħafna ppjanar anke' min-naħa tas-Segretarju Parlamentari responsabbli mill-Isport, l- Onor. Mugliett.

Mr. Speaker, din ir-riżoluzzjoni turu l-impenn ta' gvern serju who says what he means and means what he says.

Fittixt f'din ir-riżoluzzjoni biex nara jekk hux se tingħata art lill-Partit Nazzjonalista, imma m'hijiex.

Qed ngħid dan għaliex f'riżoluzzjoni kważi identika għal din tal-lum li kienet għaddiet minn dan il-parlament tliet snin ilu, moħbija fin-nofs - jiġifieri ċertament mhux fuq quddiem biex dak li jkun ma jiġbidx forsi daqstant l- attenzjoni fuqha - kien hemm biċċa art massiċċa li l-gvern laburista ta' l- 1997 kien għoġbu jgħaddi lill-Partit Laburista f'Għajn Tuffieħa.

Min jinsa l-passat ħafna drabi huwa ikkundannat jerġa' jgħixu.

Ma ninsewx li dik l-art ta' Għajn Tuffieħa kienet ingħatat fis-snin tmenin b'encroachment imbagħad b'kera lill-Partit Laburista.

Sussegwentement fl- 1997 il-gvern laburista ġie hawn jgħidilna kemm għandu qalbu tħabbat għall- għaqdiet sportivi u għall-għaqdiet li huma fil-bżonn.

Hawnhekk irriżulta li anke l-Partit Laburista huwa fil-bżonn u allura art li kienet mogħtija b'kera f'din ir-riżoluzzjoni issa ttriplikaha u taha lill-Partit Laburista.

Dik kienet ir-riżoluzzjoni tal-mistħija li kien għadda dan il-parlament tliet snin ilu.

Kien hemm anke` bicca art oħra f'Pembroke li għaddiet ukoll għand il-Partit Laburista bir-riżoluzzjoni ta' dak iż-żmien.

Mr. Speaker, fir-riżoluzzjoni tal-lum ma nsibux hekk.

Insibu lista' ta' għaqdiet li huma ġenwinament fil-bżonn għaliex ħafna minnhom huma intrinsikament marbuta mas-settur taż-żgħażagħ f'Malta.

Naħseb li dan huwa ta' min ifaħħru.

Ta' min ukoll jiġi rikonoxxut ix-xogħol u l-ħidma sfiqa tas-segretarjat responsabbli miż-żgħażagħ taħt l-Onor.

Mugliett biex iż- żgħażagħ tagħna jkollhom għaqdiet u faċilitajiet ħafna aħjar u ikbar minn qatt qabel.

Mr. Speaker, f'din ir-riżoluzzjoni għandna 30 bicca proprjeta' li se jingħataw b'ċens, 12 b'kiri u f'10 oħra se jkun hemm il-korrezzjonijiet meħtieġa biex il-pjanti jkunu kif suppost.

Issa f'din il-kategorija ta' għaqdiet insibu wkoll l-Ambaxxata Franċiża.

Hawnhekk għandna nvoluta ambaxxata ta' pajjiż prominenti ħabib tagħna li jissapportja l-kawża Maltija anke fl-Unjoni Ewropea.

Dan huwa proċess li mhux biss huwa ta' min ifaħħru imma huwa huwa proċess li għandu jiġi nkoraġġit.

Is-sedja ta' ambaxxati u uffiċini importanti f'pajjiżna għandha tkun il-Belt Valletta u mhux post ieħor.

Jekk il-Belt Valletta tagħna rridu nagħtuha dik il-ħajja li tixirqilha, dik il-ħajja li kienet tant famuża għaliha fis-snin imgħoddija, naħseb li din it-tip ta' riżoluzzjoni hija a step in the right direction għax se tgħin biex nerġgħu nagħtu dik l-importanza mistħoqqa li forsi ġiet imnaqqra mingħajr ma ridna f'dawn l-aħħar 20 jew 30 sena.

Mr. Speaker, hemm għaqda partikolari li se tibbenefika minn din ir- riżoluzzjoni u li xtaqt insemmi minħabba li jiena viċin tagħha ħafna.

Qed nirreferi għall-għaqda tal-Hibernians f'Raħal Ġdid.

Nixtieq inġib l-eżempju ta' din l-għaqda biex nuri kemm dawn l-għaqdiet jagħmlu xogħol sfieq li ħafna drabi ma jkunx apprezzat u saħansitra anke jiġi kritikat inġustament.

Din l-għaqda tal-Hiberians, bħal ħafna oħra, hija għaqda volontarja, u ħafna minn dawk li jimmilitaw fiha tista' tgħid li huma kollha volontarji.

Xi 15-il sena ilu kienet ingħatat art f'Kordin li maż-żmien żviluppawha b'mod li llum nafu li hi l-għira ta' ħafna għaqdiet.

Il-Hibs kien l-ewwel club tal-football Malti li kellu art tal- ħaxix.

Kien l-għira ta' ħafna u min jittrejnja u jilgħab fuqu jgħidlek it- turf tiegħu huwa bil-bosta aħjar minn dak ta' l-istadium nazzjonali.

Din hija għaqda li mhux biss beżgħet għall-faċilitajiet tagħha u waqfet hemm imma rat kif tagħmel biex tammeljora u tkompli tkabbar dawk il-faċilitajiet għall-ġid tagħha u ta' kulmin jipparteċipa fiha.

Jiena se nsemmi kif għamlet dan ħalli wieħed japprezza x'qegħdin jagħmlu dawn l-għaqdiet għax tajjeb li għaqdiet oħra jieħdu l-eżempju mill-Hiberians, li issa tissejjaħ kumpannija u m'għadhiex assoċjazzjoni u li allura tinsab fuq livell aktar professjonali.

Per eżempju l-art li bħalissa hija l-ground fejn wieħed jittrejnja, dik li qegħda overlooking il-Baċir tar-Red China Dock fil-Port il-Kbir.

Xi sentejn ilu bejn saret applikazzjoni lill-planning authority biex wara li ġiet mogħddija l-art lilha fl-1997, din tiġi żviluppata fi ground ieħor full-size bil-ħaxix.

Din ir-riżoluzzjoni se tgħin biex dan isir, pero` minn hawn nappellaw lill-planning authority biex l-applikazzjonijiet sottomessi minn dawn it-tip ta' clubs jagħtuhom importanza u preċedenza.

Dan għandha tagħmlu mhux billi toħloq xi inġustizzja favur ħaddieħor, dik qatt, pero` billi naħseb li applikazzjoni li saret kważi sentejn ilu it's high time li tiġi determinata.

Bil-fomm qalulhom li m'għandux ikun hemm problemi pero` għaddew sentejn u għadhom ma jistgħux jiżviluppaw dik l-art biex tkun a full-size ground tal-ħaxix.

Mr. Speaker, barra dan il-ground din l-għaqda għandha pjanijiet oħrajn.

Wara l-padiljun tal-basketball Ta' Kordin, li hija proprjeta` amministrata tal-Hiberians, hemm ħabs kbir ħafna mibni kważi 200 sena ilu mill-Ingliżi.

Dan jinsab mitluq u abbandunat.

Huwa enormi, kemm-il darba mort narah biex nara x'fih u x'ma fihx u għadu fi stat tajjeb ħafna.

Fih kobor liema bħalu u tista' tgħid li jinsab f'post ċentrali, mhux f'area abitata jew traffikuża u pjuttost għall-kwiet.

Din l-għaqda tal-Hiberians għandha l- ħsieb li dan il-ħabs tittrasformah f'żewġ entitajiet.

L-ewwel ħaġa li tagħmel skola-sport fejn ikun hemm il-kurrikulu normali edukattiv ta' l- istudenti, jiġifieri ta' ordinary level education pero` fejn l-enfasi u l- input prinċipali jkun fuq l-isport.

L-istudenti li jkunu qed imorru f'din l-iskola jkunu jistgħu jagħmlu użu mill-faċilitajiet li hemm u li se jkompli jkun hemm biex jiżviluppaw il-kapaċitajiet sportivi tagħhom.

Ma ninsewx li r-Rumani kellhom dictum, li ta' min nagħtu kasu iktar, li jgħid: mens sana in corpore sano, kienu jgħidu l-Latini.

L-istudju waħdu huwa importanti pero` mhux biżżejjed.

L-edukazzjoni sportiva u fiżika għandha tkun ukoll.

L-istudenti tagħna ħafna drabi llum qegħdin f'rat race biex jgħaddu mill-eżamijiet, jistudjaw bħall-pappagalli kultant, u ninsew nagħtu dik l-importanza mistħoqqa ghall-iżviluppar tal-kapaċitajiet sportivi u fiżiċi tagħhom.

Apparti minn din l-iskola-sport, il-Hibs għandhom l- intenzjoni li f'dan il-ħabs antik abbandunat jagħmlu dar ta' l-anzjani mmexxija minn din l-għaqda u li mill-introjtu tagħha jkunu jistgħu jiffinanzjaw l-expenses ta' għexieren ta' eluf ta' liri fis-sena għall- maintenance tal-faċilitajiet.

Biex tieħu ħsieb ground tal-football full size bit-turf speċjalment fix-xhur tas-sajf tkun trid eluf ta' liri.

Dan għall-ilma waħdu, mbaghad hemm id-dawl, il-maintenance ta' l-istands u l- pagi tal-ħaddiema.

Mr. Speaker, din l-għaqda kienet tista' tgħid l-ewwel waħda li impjegat full-timer bħala manager magħha.

Fiċ-ċirki sportivi kulħadd jaf li Ronnie Calleja kien l-ewwel wieħed full-timer u għadu full-timer bħala general manager ta' din l-għaqda.

Dan jieħu ħsieb id-day to day running b'mod professjonali.

Hija għaqda li llum żviluppat tant li mhux biss għandha l- kumitat tal-football pero` għandha wkoll sotto-kumitati responsabbli mill- basketball, mill-volleyball, Judo-nursery ta' kważi 200 ruħ u nursery li jattendu fiha kważi 20 tifel żgħr ghall-football.

Hemm ukoll eżekuttiv ta' l-assoċjazzjoni.

X'qed nipprova ngħid, Mr. Speaker?

Din hija għaqda li għamlet quantum leap ahead biex tkun verament professjonali fil-qadi tad-dmirijiet sportivi tagħha u naħseb li tajjeb li dan neħduh bħala spunt, mhux tant bħala kumpliment biss, għax fil-ħajja importanti li you never pay a compliment at the expense of truth.

U jiena dan kollu għedtu biex nuri x'jagħmlu dawn l- għaqdiet sportivi li huma non-profit makingj għall-ġid tat-tfal tagħna u tal-ġenerazzjoni żagħżugħa tagħna.

Mr. Speaker, naħseb li din riżoluzzjoni tabbraċja flimkien l-aspett filantropiku, dak soċjali u dak sportiv fil-politika tagħna.

Gvern serju bħal m'huwa dan, lill-aspett soċjali jagħtih importanza kbira pero` mhux a skapitu ta' dak sportiv.

Naħseb li din ir-riżoluzzjoni għandha l-ewwelnett tgħin lil kulmin jimmilita f'dan il-qasam biex jispira ruħu u jimtela b'dak in-nifs ta' kuraġġ li jgħid: Il-gvern qed jgħinni.

Ma ninsewx li b'din ir- fiżoluzzjoni ta' llum, frott il-ħidma tas-segretarjat responsabbli mil- isport, għaqdiet bħal per eżempju tal-hockey u tal-basketball se jingħataw art tista' tgħid verġni biex dawn jiżviluppawlha faċilitajiet idonei għall- membri tagħhom.

Per eżempju fil-kas tal-hockey hemm art kbira ħafna, jekk m'inix sejjer żball Kordin, il-basketball ukoll, għandek art verġni mhijiex żviluppata u dawn jistgħu jiżviluppawha kif iridu huma u kif iħossu li għandhom bżonn.

Se jibbenefikaw ukoll il-judo u l-Malta Tennis Federation.

Dan kollu juri l-importanza li qed jaghti dan il-gvern, speċjalment is-segretarjat parlamentari, lil dan il-qasam.

Aħna rridu aktar investiment f'dawn il- faċilitajiet u biex ngħinu 'l dawn l-għaqdiet qed nagħtuhom art b'ċens jew b'kera, biex jiżviluppawha għall-ġid tagħhom u ta' dawk li ġejjin warajhom.

F'dan l-ispirtu għandna neħduha din ir-riżoluzzjoni.

Mr. Speaker, din hija riżoluzzjoni li se tgħinna nagħmlu Malta aħjar minn qatt qabel.

Malta ta' għada trid tkun aħjar minn Malta tal-bieraħ, u din ir-riżoluzzjoni bid-dettalji u bil-viżjoni li fiha, bix-xogħol li wettaq il- Ministeru ta' l-Intern bħala dak responsabbli mill-artijiet, naħseb li se tagħti dak in-nifs jew riħ fil-poppa biex il-vapur jimxi 'l quddiem.

Hemm bżonn li nagħtu kuraġġ lill-għaqdiet mhux-governativi ta' dan il-pajjiz biex jiżviluppaw aktar.

Meta jara li l-Institute of Ageing se jingħata art b'kera ta' Lm1 fis-sena wieħed jinduna li l-gvern qed jgħid li ma jridx jagħmel qligħ minn fuq dahar dawn l-entitajiet imma jrid biss li dawn ikomplu jiżviluppaw u jagħmlu dak kollu meħtieġ biex il-membri tagħhom ikunu aħjar minn qatt qabel.

J'Alla din ir-riżoluzzjoni tkun ħolqa oħra fil- katina li tissejjaħ solidarjeta` biex dan il-pajjiż ikompli jimxi 'l quddiem u mhux biss nagħtu importanza mistħoqqa lill-ekonomija li hija importanti u vitali, pero` importanti li naghtu wkoll l-importanza mistħoqqa, kif qegħdin nagħtu, lill-isports f'Malta biex verament ikollna pajjiż li huwa sportiv, b'poplu sportiv pero` b'ruħ soċjali illum aktar minn qatt qabel.

Grazzi, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki.

L-Onor.

Helena Dalli.

ONOR.

HELENA DALLI: Mr Speaker, illum qed niddiskutu riżoluzzjoni li tittratta dwar trasferiment ta' art pubblika lill-entijiet differenti u huwa d-dover tagħna bħala rappreżentanti tal-poplu li nwasslulhom it- tagħrif bl-aħjar mod ta' kif qiegħed isir dan it-trasferiment ta' din l-art li hija wara kollox tagħhom.

Ħafna minn dawn it-trasferimenti qegħdin isiru għal għanijiet sportivi u soċjali u għaldaqstant din hija ħaġa ta' min jinkoraġgiha.

Nafu kemm huwa meħtieġ l-isport f'ħajjitna, u aktar ma ninkoraġġixxu din il-kultura ta' sport, u aktar ma ngħinu lil dawn l- għaqdiet li jaħdmu f'dan il-kamp, aktar inkunu qegħdin nagħmlu ġid lill- poplu tagħna.

Wara kollox aħna għalhekk qegħdin hawnhekk nirrappreżentaw in- nies biex nagħmlulhom ħajjithom dejjem aħjar.

Kif qal il-kollega ta' qabli, l-Onor.

Jason Azzopardi, irid ikollok moħħ b'saħħtu f'ġisem b'saħħtu, jiġifieri ma nistgħux ngħidu biżżejjed fuq l-importanza li kulmin imexxi xi għaqda ta' l-isport ikollu s-support kollu li jista' jingħata mill-Gvern biex ikompli jkabbar l-attivita`tiegħu u jagħmel il-ġid lin-nies li jkunu qed jagħmlu dan l-isport.

Mr. Speaker, nieħu gost nara wkoll li ħafna mit-trasferimenti qegħdin isiru fin-naħa t'isfel ta' Malta.

Ngħid li qegħda nieħu gost mhux biss għax jiena nirrappreżenta distrett li ġej min-naħa t'isfel ta' Malta imma għax nafu li f'din il-parti matul is-snin tqegħdu ħafna affarijiet li ħadd ma jridhom wara daru.

Jekk inhi power station, jekk inhi recycling plant, jekk inhuma fabbriki, żoni industrijali, dawn ħafna minnhom qegħdin fin- naħa t'isfel ta' Malta u għalhekk ngħid li nieħu gost li għallinqas qed issir xi ħaġa li hija tajba, li tista' tagħme il-ġid u li se tgħin biex in- nies ta' dawn l-inħawi jżommu iktar b'saħħithom.

Hija xi ħaġa tajba wkoll għax kif nafu lkoll, ħafna mill-problemi soċjali kbar li għandu dan il-pajjiz qegħdin ukoll ikkonċentrati f'din il-parti u għalhekk iktar ma ninkoraġġixxu nies li jaħdmu għal għanijiet soċjali u sportivi f'dawn in-naħat aktar inkunu qegħdin indirettament ngħinu speċjalment liż-żgħażagħ biex ikollhom fejn jagħmlu attivitajiet sportivi u soċjali u jkollhom mezz fejn iqattgħu il-ħin ħieles tagħhom b'mod san u soċjevoli u fl-istess ħin jitbiegħdu minn ħafna vizzji.

Għal ħafna nies dawn il-postijiet iridu jkunu postijiet pubbliċi biex ikunu jistgħu jieħdu svog.

Hawn nies li m'għandhomx mezz ieħor fejn jistgħu jieħdu xi tip ta' recreation jekk mhux meta jmorru f'dawn il-postijiet u allura huwa tajjeb li nkomplu ngħinu biex ikun hemm aktar minnhom.

Fid- distrett tiegħi biss qed naraw per eżempju tliet pitches tal-boċċi, tnejn Ħaż-Żabbar u wieħed iż-Żejtun, il-Marsascala Sports Club, u s-St.

Patrick's Football Club, li qiegħed Ħaż-Żabbar ukoll.

Mr. Speaker, issa nixtieq li nagħmel xi mistoqsijiet lill-Ministru fuq id- dokumenti li tana.

Waħda minnhom hi fuq Dokument "E" dwar il-Five Star Hotel.

Naħseb li hawnhekk ta' min jagħmel xi mistoqsijiet rigward il- proġett ta' l-1992 fejn kien hemm involuta s-somma ta' Lm25,000 u dwar x'kienet ir-raġuni li dak il-proġett ma kienx inbeda dakinhar.

Naħseb tajjeb inkunu nafu x'inhu l-parir ta' l-institute of tourism studies dwar il-fatt li dan il-post m'huwiex se jinbena.

Fuq klawsola 4 rrid ngħid li prima facie jidher li l-art hija estensiva.

Din il-klawsola tispeċifika li l-art trid tintuża biss għall-iskopijiet ta' l-iScouts Association.

Naħseb li jkun tajjeb li nkunu nafu x'inhuma l- għanijiet ta' din l-asoċjazzjoni jew li jkollna xi kopja ta' l-istatut ta' din l-assoċjazzjoni ħalli nkunu nistgħu ninkluduh fil-kuntratt.

Naħseb li dan huwa importanti wkoll fil-kuntratt.

Fi klawsola 12 ukoll l-art hija kbira ħafna, u hawnhekk xtaqt nistaqsi lill-Ministru, jew forsi jista' jirrispondini s-Segretarju Parlamentari, jekk huwiex il-każ li d-dipartiment ta' l-edukazzjoni jkun jista' jagħmel użu aktar minnha.

Fuq klawsola 15 rrid ngħid li din hija klawsola tajba peress li tipprojbixxi kull forma ta' trasferiment, dirett jew indirett.

Fl-opinjoni tiegħi għandu jiġi speċifikat fil-klawsola li dan jinkludi kull operator u management agreement jew xi kuntratti simili sui generis fejn trasferiment ma jsirx imma xorta waħda jistgħu jidħlu t-terzi.

Issa minħabba l-fatt li fl-istess klawsola hemm l-eċċezzjoni li hija aċċettata a priori, tal-każ tas-subbasta, nissuġġerixxi li kull meta jsir self, dan irid ikun approvat mill-ministru peress li istituzzjoni finanzjarja tista' tkun iffurmata minn ftit individwi jew soċjeta' li jġibu liċenzja mill-MFSC biex topera bħala istituzzjoni finanzjarja, u l-proprjeta` mbagħad taqa' f'idejha permezz ta' subbasta biex l-iskopijiet ta' dan l-artikolu mbagħad ikunu jistgħu jiġu evitati.

Il-kondizzjonijiet li jillimitaw l-użu ta' l-art mill-iscouts mhux se jillimitaw lit-terzi akkwirenti bħala riżultat ta' subbasta.

Naħseb li din hija xi ħaġa importanti li nidħlu fiha minħabba t-toqob li fiha.

F'din l-istess klawsola, hija xi ħaġa tajba li l-enfitewta ma jistax iċedi, jissulloka jew jittrasferixxi l-proprjeta` lil terzi jew jidħol fi sħubija dwar it-tmexxija tal-proprjeta` jew ta' xi parti minnha pero' mbagħad hemm parentesi li tgħid ħlief għal xi faċilitajiet tal-bar jew catering basta ma tinbidilx in-natura prinċipali tal-kumpless kif stipulat fil-klawsola 4.

Din il-klawsola jiena qed naraha dgħajfa.

L-ewwelnett nerġa' ngħid li huwa importanti li nkunu iktar ċari fil- klawsola 4 ħalli nkunu nafu eżatt in-natura prinċipali u l-iskop ta' l- iScouts Association.

Naqbel li dan jintuża u jagħmlu qliegħ minnu għax meta tgħid faċilitajiet ta' bar u ta' catering, ifisser li se tagħmel il- qliegħ pero' aħna ma nafux lil min se jagħtuha.

(Interruzzjonijiet) M'hemm xejn ħażin li tagħmel il-qliegħ.

Dan nafu għax meta kellna d- diskussjonijiet magħhom meta konna fil-gvern, saħanistra at one point dawn kienu qalulna li jekk mhux se jkunu jistgħu jagħmlu xi forma ta' qliegħ, nistgħu ma nagħtuhom xejn għax lanqas ikunu jistgħu jmexxu l-post.

(Interruzzjonijiet) Il-faċilitajiet tal-catering iva.

Għal dawk qiegħda ngħid.

(Interruzzjonijiet) Qed ngħid li hija xi ħaġa li tinkwetani, għax fil-passat kellna ħafna polemiċi hawn ġew bħal per eżempju fil-każ ta' McDonalds ġewwa Birkirkara, u qed inqajjimha biex ma jerġax ikollna kwistjonijiet simili.

Għalhekk ma naqbilx mal-Ministru li dawn ma jiġux quddiem il-parlament, u tajjeb li jkunu marbutin li biex jissullokaw lill- ħaddieħor dawn il-faċilitajiet ikollhom l-approvazzjoni ta' din il-Kamra ħalli ma jiġrix bħalma ġara fil-passat.

Bħalissa qed jiġini f'moħħi l-każ tal-car park ġewwa Floriana fejn il-parlament kien alloka art lil entita` partikolari u dawn mbagħad warrbu min-nofs biex daħal ħaddieħor u saret biċċa negozju żul minn hemm.

Mhux qed ngħid li se jiġri hekk, imma kif qegħda din il-klawsola jista' wkoll.

Jiġifieri altru milli għandek għaqda qiegħda tmexxi bar u restaurant biex forsi tagħmel ftit qliegħ, biex tkun tista' tkompli tmexxi, milli tiġi sublet lil xi multinational li jagħmel li jrid hemmhekk, u allura qed ngħid li naħseb huwa importanti li dawn jgħaddu minn dan il-parlament.

Wara kollox dawn artijiet tal-poplu kollu.

Anke l-artijiet ta' Floriana u ta' McDonalds,kienu artijiet tal-poplu u kienu għaddew b'riżoluzzjoni.

Dak iż-żmien ħadd ma kien qal li dik il-proprjeta` u dik l-art kienet se tingħata għal spekulazzjoni imma minn id għaddiet għall-oħra, mbagħad spiċċat fejn spiċċat.

Mr. Speaker, qed ngħid dan għax hawnhekk irridu nitgħallmu wkoll mill- iżbalji li stajna għamilna fil-passat ħalli fil-futur nagħmlu l-affarijiet aħjar.

Mr. Speaker, biex jiġu evitati l-kwestjonijiet fil-futur naħseb li l- ispejjeż li qed nirriferu għalihom fi klawsola 7 għandu jistabbilihom il- perit tal-lands department u mhux il-perit ta' l-assoċjazzjoni.

Naħseb li l- imgħaxijiet li jkunu ġew sofferti mill-assoċjazzjoni fuq dawn l-ispejjeż għandhom jitħallsu wkoll u din hi xi ħaġa favur l-assoċjazzjoni u naħseb li hi xi ħaġa ġustifikata wkoll.

F'każ ta' nuqqas ta' qbil il-kwestjoni għandha tiġi riferita għall-arbitraġġ u d-deċiżjoni mbagħad fuq kwestjoni fattwali tkun waħda finali u inappellabbli wkoll.

Naħseb li huwa importanti li l-bord arbitrali jiġi speċifikat fil-kuntratt li qegħdin insemmu.

La qegħdin nitkellmu fuq kirjiet u fuq il-ġbir tal-kera jien xtaqt insemmi preokkupazjoni oħra li għandi.

Bħala spokeswoman fuq iċ-Civil xtaqt ukoll li f'dan id-dibattitu nitkellem fuq id-dipartimenti tal-Gvern, u partikolarment fuq dan id-dipartiment li qegħdin nitkellmu fuqu.

Dak li se ngħid għal dan id-dipartiment in generali se jiswa' għad-dipartimenti tal-gvern l-oħra kollha.

Kulħadd ra l-kritika li l-awditur kellu għal dan id-dipartiment.

Dan irrifera għalih ukoll l-Onor.

Joe Mizzi, pero` jien irrid nitkellem fuq xi ħaġa differenti milli tkellem il-kollega tiegħi.

Dan ir-rapport nispera li issa ma jiġux jgħidu li qed jirriferi għas-sena 1988, meta kien hemm il-gvern laburista, għaliex qabel dak iż-żmien kien ilu disa' snin il-gvern nazzjonalista u s-sitwazzjoni li kien hemm fl-1998 kienet ilha takkumula.

Hawnhekk irrid insemmi t-tħassib tiegħi dwar il-fatt li dan il-gvern, Sur President, għandu ħafna ħeġġa biex ifaqqas l-awtoritajiet u l- korporazzjonijiet.

Għandna l-ETC, il-Water Services Corporation, il- Maritime Authority, it-Transport Authority, it-Telecomunication Authority, l-SWDP, il-Planning Authority.

Ma jistax ikun li nsemmihom kollha, pero` li rrid ngħid hu li mill-inqas ċittadin sal-Prim Ministru qegħdin kollha jgergru fuq dawn l-awtoritajiet.

Dawn il-korporazzjonijiet suppost huma awtonomi imma mbagħad, meta jiġu għall-ħlas, dawn imorru għand il-gvern.

Mhux qed ngħid li aħna fiż-żmien ta' qabel ma konniex għamilna minnhom, imma żgur li m'għamilniex korporazzjonijiet daqskemm qed ifaqqsu llum.

Imbagħad hemm l-oxxenita`, Sur President, fid-diskrepanza ta' kif jitħallsu dawn in-nies fil-korporazzjonijiet u dak li jitħallsu n-nies li huma fil- livell tagħhom imma li qegħdin jaħdmu fis-sistema taċ-Civil.

Issa l-awditur qed jgħid fir-rapport tiegħu li d-dipartimenti qegħdin nitilquhom għal riħhom.

Jien qed nissuspetta li qed nagħmlu hekk bl-iskop biex jidhru koroh u biex jidhru li dawn m'humiex qegħdin jaħdmu biex ikollna aktar skużi sabiex inkunu nistgħu nwaqqfu l-korporazzjonijiet ħalli jkollna xi ftit jobs għal blue eyed boys and girls bħala thank you ta' xi servizz li jkunu taw lill-partit.

Il-kbira hija li biċċiet minnhom dawn in- nies ikunu ġejjin miċ-Ċivil stess.

Mela meta kienu maċ-Ċivil dawn ma kenux effiċjenti u mbagħad overnight, dawn għax marru fil-korporazzjonijiet u Alla jbierek, saru effiċjenti.

Dawk li jibqgħu fid-dipartiment jibqgħu jsaffru, jibqgħu bil- kondizzjonijiet li lanqas biss jibdew ħdejn il-kondizzjonijiet li jkollhom in-nies li jkunu marru fil-korporazzjonijiet u jaqilgħu l-kritika minn kullimkien.

U bilfors jaqilgħu l-kritika dawn.

Jekk inti tabbandunahom, jekk inti mhux qed timmotivhom, dan ikun ir-riżultat.

Sur.

President, fi ftit żmien li konna fil-gvern, konna waqqafna izjed dipartimenti.

Per eżempju nista' nsemmi li waqqafna civil protection department.

M'għamilniex awtorita` għall-protezzjoni ċivili, imma rajna li nistgħu naħdmu permezz ta' dipartiment.

Dak iż-żmien kienu tawna l-parir biex nagħmlu awtorita`, imma aħna ma ridniex nagħmlu dan għaliex mill- esperjenza konna qegħdin naraw li dawn l-awtoritajiet qed jiswew ħafna flus lill-gvern pero` mhux qegħdin jagħtuh ix-xogħol mistenni in return.

Sur President, irrid ngħid ukoll li l-mod kif qed infasslu l-liġijiet li jwaqqfu dawn l-awtoritajiet huwa half baked u dan stajna narawh fil-kas tal-liġi li twaqqaf l-awtorita` għat-telekomunikazzjoni.

Hawnhekk rajna kemm il-gvern ma kienx preparat biex iwaqqaf din l-awtorita` and yet the easiest way out donnha saret li nwaqqfu awtorita`.

Nafu wkoll li dawn l- awtoritajiet m'għandhomx accountability daqs id-dipartimenti tal-gvern pero' minkejja dan donnha li t-trend ta' dan il-gvern hi li joħloq iżjed minn dawn il-korporazzjonijiet minflok isaħħaħ id-dipartimenti.

Flok ma jagħmlu bord awtonomu li l-għan eżekuttiv tiegħu jkun id-dipartiment, jiddeċiedu li joħolqu korporazzjoni.

Biex nitkellem dwar id-dipartiment konċernat f'din ir-riżoluzzjoni rrid ngħid li l-ex-ministru Charles Buhagiar kien ta spinta kbira għall- computerisation tad-Dipartiment ta' l-Artijiet.

L-Awditur Ġenerali fir- rapport tiegħu qalilna li din il-komputerizzazzjoni hija essenzjali għall- ġbir tal-kera imma trid tiġi estiża għal sezzjoni oħra tad-dipartiment.

Meta jsir dan id-dipartiment ikun jista' jimxi skond il-pjanijiet u l- oġġettivi tiegħu minflok kif qed jiġri issa, meta qed jaġixxi skond pressjonijiet li jkollu.

In-nies li hemm f'dan id-dipartiment bħalissa ma jistgħux ikunu proattivi minħabba f'dawn il-pressjonijiet li hemm.

Jiena se nikkwota eżatt x'qal l-Awditur Ġenerali.

Dan qal:

"Today's situation whereby Lands act in accordance to a crisis situation and the inability to provide reliable management information reports, diminishes the concept of internal controls and may finally prove costly to the public purse".

L-Awditur Ġenerali qalilna wkoll li biex ikun hemm l-effiċjenza f'dan id- dipartiment irid jiżdied minnufih in-numru ta' l-istaff.

Aħna fi żmien il- Gvern Laburista konna għamilna eżerċizzju ta' redeployment u bdejna nippruvaw fejn hemm in-nies żejda npoġġuhom, sakemm kien possibbli, f'postijiet fejn hemm iktar bżonn nies pero` dan mhux qed narawh jiġri llum.

Fil-fatt qed ikollna dan it-tip ta' complaints mid-dipartimenti tal- gvern minkejja li mal-bidla fil-Gvern mill-1998 sal-lum żdiedu kważi 3,000 impjegati mal-gvern.

Jiena nistaqsi fejn qed imorru dawn in-nies meta mbagħad għandek dipartiment li ilu s-snin u s-snin jitlob biex ikollu riżorsi umani.

Nafu li hemm problemi finanzjarji imma jien li ma narax ġustifikat il-fatt li l- gvern qed iħalli lil dawn id-dipartimenti jitolbu għal aktar staff meta lill-korporazzjonijiet qed jgħabbihom bin-nies u qed jagħtihom pagi tajbin.

Per eżempju minn parliamentary question ta' l-Onor.

Joe Mizzi rriżulta li assistant director mal-planning authority għandu Lm11,923 plus l-allowance, mobile phone, telephone, insurance, performance bonus u dawn l-affarijiet kollha.

Bniedem fl-istess livell tiegħu fiċ-Ċivil jieħu Lm6,685 u kulma għandu perk huwa l-performance bonus biss.

Dan juri kemm il-gvern qed jixxaħħaħ mad-dipartimenti tal-gvern li huma parti mill-makna ta'l- amministrazzjoni tal-pajjiż.

Ara fil-korporazzjonijiet,hemmhekk all right, hemmhekk għandna l-bżar u nroxxuħ kemm nifilħu.

Sur President, ħassejt li għandi nagħmel dan il-punt għaliex din ir-riżoluzzjoni se żżid ix-xogħol lil dan id-dipartiment u allura naħseb li rridu nżidulu r-riżorsi wkoll.

Sur President, irrid ngħid ukoll li l-ħaddiema tal-gvern huma kaċpaċi jaħdmu u dan intwera fiż-żmien li konna aħna fil-gvern fil-kas tal-proġetti f'Buġibba, fil-Ġnejna, f'Wied il-Għajn, f'Birżebbuġa, f'Marsaxlokk.

Dan kollu sar bin-nies tal-gvern.

Dawn they rose to the occasion meta tajnihom ix-xogħol u għamlu xogħol tajjeb.

Dawn kien ilhom ma jkunu involuti fuq proġetti kapitali mill-1987, minn meta tela' l-gvern nazzjonalista u issa erġajna ġejna fis-sitwazzjoni fejn kollox isir bil-kuntrattur.

Dan meta n- nies tal-gvern huma effiċjenti.

(Interruzzjonijiet) Imma jekk inti ma timmotivhomx, jekk inti biex tagħmel biċċa xogħol żgħira tqabbad awtomatikament mill-ewwel lill-kuntrattur!

Imbagħad m'għandniex noqogħdu ngħidu li ma jaħdmux.

Kif inhuma l-affarijiet, qegħda tittebba' l-kredibilita` ta' ħafna dipartimenti.

Barra minn hekk il-gvern qed jagħmel telf kbir minħabba li l- proċess ta' l-akkwist ta' l-art mhux qed isir minnufih.

Aktar ma jkun hemm dewmien, naturalment aktar ikun hemm telf u allura hemm bżonn li dan id- dipartiment jinbidel għal wieħed business like.

Wara kollox ilkoll nafu li l-art u l-proprjeta` hija l-aqwa negozju, imma l-gvern qiegħed jisfrutthom dawn l-assi li għandu?

U hemm bżonn li jkun hemm nies, iva, li huma kapaċi li jmexxu dan id-Dipartiment b'mod business like.

Wara kollox nafu x'inizjattivi ġieli joħorġu bihom nies minn dawn id-dipartimenti.

Per eżempju dan l-aħħar, fil-ħin tal-mistoqsijiet konna qegħdin nitkellmu fuq proġett pilota li kien ippreżentat mit-taqsima tal-proprjeta` tal-gvern.

Jekk dan il-proġett jirnexxi dan il-proġett se jkun ta'ġid.

U hekk għandu jkun.

L-art u l-proprjeta` huma l-gold mines tal-gvern, imma mill-banda tiegħu l-gvern irid jesplojthom għaliex jekk iħallihom għal riħhom żgur li mhux se ndaħħlu flus minnhom.

Meta nara dawn l-affarijiet jien ngħid li forsi qed jitilquhom b'dan il- mod għax forsi għandhom f'moħħhom li jagħmlu xi awtorita` ta' l-estate management ukoll, ħalli nkomplu nżidu ma' l-awtoritajiet li għandna.

Grazzi.

THE DEPUTY SPEAKER (Onor. Michael Bonnici): Grazzi.

Aktar rimarki?

L- Onor. Carmelo Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Nirringrazzjak, Mr Speaker.

Xtaqt nibda l-intervent tiegħi billi nwieġeb ftit dak li qal l-Onor.

Jason Azzopardi.

Hu semma r- riżoluzzjoni li kienet ġiet proposta fl-1995 li pero ma laħqetx ġiet diskussa.

Tajjeb li wieħed jiġbed l-attenzjoni li kważi kważi Alla jħares għaddiet dik ir-Riżoluzzjoni, għax fiha kien hemm proċess imħawwad.

Fil- fatt kien hemm anke okkażjonijiet fejn l-artijiet kienu se jgħaddu lill- kunsilli lokali li kienu se joħorġu sejħiet għall-offerti għal min hu interessat.

Dan kien iwassal biex anke` jkun hemm rati kummerċjali, u allura l-lat soċjali xi ftit jew wisq kien se jitwarrab.

Barra minn dan, ir-riżoluzzjoni ta' l-1996 minn gvern nazzjonalista kienet aktar se tgħakkes milli tgħin lil dawn l-għaqdiet.

Minħabba f'hekk il-gvern laburista wara l-elezzjoni ta'l-1996 kien għamel bidla fil-policy fejn involva lill-għadiet sportivi aktar milli lill-kunsilli lokali.

Naturalment hemm l-eċċezjonijiet pero' l-ħsieb ewlieni kien li l-għaqdiet sportivi jmexxu huma stess dawn l-artijiet u dawn il-premises għaliex għandhom aktar interess fihom.

Gvern laburista kien involva lill-kunsill Malti għall-isport f'dan il-proċess.

Li kieku ma kienx proċess serju dak li nbeda mill-kunsill Malti għall-isport fl-1997 kieku llum konna niġu ppreżentati b'riżoluzzjoni kif kienet dik ta' Lulju 1996.

Naturalment dan ma ġarax, għax il-gvern preżenti għażel li jimxi, u għamel sew, fuq l- istess linji li mexa bihom il-gvern laburista.

Illum għandna proċess ta' kontinwazzjoni ta' dak li kien beda l-kunsill Malti għall-isport immexxi tant tajjeb minn Fr. Hilary Tagliaferro, persuna magħrufa għall-involviment tagħha fl-isport għal numru kbir ta'snin.

Naturalment Fr Hilary kien mgħejjun mill-istess membri kif ukoll mis- segretarju eżekuttiv, Joe Cassar, li kien proprju l-ewwel segretarju eżekuttiv full time mal-kunsill Malti għall-isport.

Din kienet waħda mid- deċiżjonijiet li kien ħa l-gvern laburista sabiex jagħti aktar saħħa u spazju lil dan il-kunsill.

Fil-fatt, fiż-żmien qasir li l-gvern laburista għamel imexxi lil pajjiżna, kienu bbenefikaw diġa' 25 għaqda oħra sportiva minn għoti ta' dawn l-artijiet.

Sur President, tajjeb li wieħed jispjega ftit il-proċess sħiħ li l- kunsill Malti għall-isport daħal għalih.

Dan m'huwiex sempliċement proċess fejn taqbad u tagħmel listing ta' l-għaqdiet sportivi li se jibbenefikaw imma huwa proċess aktar kumplikat fejn jidħlu l-awtorita` ta' l-ippjanar, il-Lands Department u anke` terzi persuni li għandhom il-proprjeta` privata.

Naturalment, il-kunsill Malti għall-isport ħa dan f'idejh b'konsultazzjoni kemm ma' min hu responsabbli politikament mill-isport kif ukoll ma' l-għaqdiet infushom.

Sur President, din ir-riżoluzzjoni tinkludi fiha dak li kellu jkun it- tieni batch ta' għaqdiet sportivi li kellhom jibbenefikaw taħt gvern laburista pero` minħabba l-komplikazzjoni tax-xogħol, għadda ż-żmien u ġraw l-affarijiet li wasslu għall-aħħar elezzjoni.

Pero`, apparti minn dan, importanti naraw is-sehem sħiħ li l-kunsill Malti għall-isport kellu u għandu f'dan il-proċess kollu.

Il-kunsill Malti għall-isport, apparti li żdiditlu r-rappreżentanza tal- persuni b'diżabilita` kif ukoll ta' l-MOC members ingħatalu r-rwol kruċjali li jipprepara u jlesti l-ħidma kollha neċessarja għat-tqassim ta' artijiet u premises lill-għaqdiet sportivi.

Dan ir-rwol kien vitali sabiex il- kunsill Malti għall-isport jingħata l-ħajja ġdida li tant hija neċessarja.

Ir-rwol tal-kunsill Malti għall-isport hu aktar wiesa' minn hekk.

Dan il- kunsill huwa fuq kollox kunsill konsultattiv għall-gvern, u allura importanti li ma mmewtuhx.

Kienet idea tajba li l-gvern laburista ta f'idejn il-kunsill Malti għall-isport din ir-responsabbilta`, u naturalment il-gvern preżenti kompla jaħdem fuqha.

Sur President, tajjeb li naraw ftit x'inhuma l-benefiċċji li l-għaqdiet sportivi jkollhom ladarba jkunu responsabbli mill-istess artijiet u premises jingħataw.

Naturalment il-benefiċċji huma li jkun hemm aktar entużjażmu fost dawn l-għaqdiet volontarji.

Ħafna drabi dawn huma nies dedikati u allura importanti li l-gvern jgħinhom b'kull mod possibbli.

Barra minn dan, il-fatt li l-art tgħaddi għand l-għaqdiet involuti jagħti lok għal aktar żvilupp fiżiku.

U case in point kien proprju l-ftehim li kien intlaħaq wara ħafna snin ta' diversi diffikultajiet u battibekki bejn il-gvern u l-MFA li proprju wassal sabiex ikun hemm aktar żvilupp fiżiku u jiżdiedu u jitjiebu l-faċilitajiet eżistenti fuq l-art li l-gvern preċedenti kien għadda b'riżoluzzjoni.

Dak ta' l-MFA huwa każ ċar ta' kif meta wieħed jagħti art, din tiġi żviluppata mill-istess assoċjazzjonijiet u għaqdiet sportivi.

THE DEPUTY SPEAKER: Onor. Abela, sar il-ħin.

Tibqa' in possession?

ONOR.

CARMELO ABELA: Nibqa' in possession.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Aġġornament.

Il-Ministru għall-Intern.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal- lejla, il-Ġimgħa 17 ta' Lulju, 2000 fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Ordnijiet tal-Ġurnata

Riżoluzzjoni dwar Trasferiment ta' Proprjeta` - Kontinwazzjoni;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Affarijiet tal-Konsumatur – Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar l-Awtorita` għas-Saħħa u s-Sigurta` fuq il-Post tax- Xogħol – Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar Awtorita` ta' Malta dwar ir-Riżorsi - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza tad-Dwana – Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Interpretazzjoni - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni ta' l-Erarju - Tieni Qari (Kont.);

Riżoluzzjoni mressqa mill-Prim Ministru dwar il-qagħda fil-pajjiż - Kontinwazzjoni;

Abbozz ta' Liġi għat-Twaqqif ta' Awtorita` ta' Malta dwar il-Komunikazzjoni – Tielet Qari; u

Abbozz ta' Liġi dwar l-Awtorita` Maltija għall-Għemil ta' Standards – Tielet Qari. ----------------------------------- Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Bastimenti Merkantili - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Rifuġjati - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Awtorita` dwar it-Trasport Pubbliku - Kumitat Permanenti; u Abbozz ta' Liġi dwar il-Kunsill Malti għall-Artiġjanat – Kumitat Permanenti.

THE DEPUTY SPEAKER: Rimarki?

L-Onor.

Jean Pierre Farrugia.

ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA: Grazzi, Mr Speaker.

Xtaqt nirreferi għall- World Health Organisation Report li għadu kif ħareġ health systems improving performance.

Naf li l-Ministru tas-Saħħa diġa' għamel riferenza għall-fatt li pajjiżna huwa wieħed mill-pajjiżi li joffri l-ogħla servizzi tas-saħħa imma jekk wieħed iħares lejn dan ir-rapport wieħed fil-fatt isib li hemm elenkati l-mezzi kif tiġi mkejla s-system performance tas-saħħa.

Wieħed mit-tliet kejlijiet prinċipali f'din is-sistema huma ovvjament l- ewwel is-saħħa nfisha, jiġifieri l-mortality rate, sew fejn jirrigwarda t- tfal kif ukoll fejn jirrigwarda adulti.

Issa dan ir-rapport mar oltre, għaliex barra l-mortality rate ikkalkola wkoll id-disability rate adjusted.

Dan ifisser li sar aġġustament tal-life expectancy li persuni jagħmlu mhux biss ħajjin imma anki b'saħħithom.

Irrid ngħid li fejn jidħlu dawn il-kunċetti wieħed isib li Malta, għal dak li jirrigwarda mortality rates għandha very low mortality rates għal dak li jirrigwarda tfal u very low mortality rate għal dak li jirrigwarda adulti.

Dan issibu fil-ħmistax-il pajjiż membru fl-Unjoni Ewropea.

Issibu wkoll f'żewġ pajjiżi applikanti għal sħubija fl-Unjoni Ewropea li huma fir- Republika Ċeka u anki fis-Slovenja.

L-applikanti l-oħra għas-sħubija sħiħa fl-Unjoni bħall-Bulgarija, l-Polonja, r-Rumanija u s-Slovakkja għandhom mhux very low mortality rate għal dak li jirrigwarda tfal u mhux very low mortality rate għal dak li jirrigwarda adulti.

Pajjiżi oħra li qed japplikaw għas-sħubija fl-Unjoni Ewropea flimkien ma' Malta għandhom high mortality rate għal dak li jirrigwarda adulti.

U hawn qed ninkludi l- pajjiżi baltiċi bħalm' huma l-Estonja, il-Latvja, il-Litwanja kif ukoll l- Ungerija.

Dan juri biċ-ċar kif anki jekk wieħed jieħu dan ir-rapport tad- WHO bħala parametru għal-livell ta' l-għajxien tal-popli, wieħed isib li anke hawn, Malta hija fil-pole position.

Filwaqt li l-ħmistax il-membru fl- Unjoni Ewropea għandhom very low mortality rate għat-tfal u għal adulti, Malta wkoll flimkien mar-Repubblika Ċeka u s-Slovenja għandhom very low mortality rate għal dak li huma tfal u adulti.

Il-pajjiżi l-oħra applikanti għandhom mortality rates li huma ogħla minn ta' Malta.

Kif għedt diġa', il-WHO qagħdet attenta li ma tikkwantifikax biss rigward mortality rate imma tikkwantifika wkoll rigward disability.

Dan huwa importanti.

Fil-fatt jirriżulta li għandek perċentaġġ tal- popolazzjoni fid-diversi pajjiżi li minkejja li ma jidħlux fil-mortality, u allura ma jitilfux ħajjithom minħabba nuqqas ta' saħħa, huma jkollhom diżabilita' minħabba mard.

U anki hawn, pajjiżna jinkwadra ma' dawk il- pajjiżi li l-anqas li għandhom rata ta' diżabilita' minħabba mard.

Filwaqt li l-ispan ta' disability bħala percentage lifespan level ivarja bejn 9% u 14% fil-mija u wieħed u disgħin pajjiż li l-WHO studjat u Malta fil-fatt qiegħda fuq in-naħa ta' dawk li l-anqas li għandha perċentaġġi ta' diżabilita' minħabba mard.

Fil-fatt ir-rata ta' Malta hija ta' 10%.

Tajjeb li wieħed igħid li sew il-mortalita' kif ukoll id-diżabilita' primarjament huma kkawżati minn infections, fejn għandna 32%.

Dan juri kemm hawn pajjiżi fid-dinja llum li għadhom lura ekonomikament.

Imbagħad għandek in- neuropsychiatric causes li huma 12%, għandek il-kawżi kardjo-vaskulari, li huma 11%, għandek malignancy cancer fl-agħar forom tiegħu 6%, perinatal causes, li għandhom x'jaqsmu mal-ħlas tal-mara u l-perjodu b'6%.

Għandek ukoll respiratory causes li ovvjament jinkludi bronchitis u asthma 5% u għandek nutritional deficiency li huwa 3%.

Hawn ukoll, dawn it-3% l-iktar li jkunu ġejjin minn pajjiżi sotto-żviluppati.

Għandek imbagħad kawża kbira oħra li hija 14% li huma injuries.

Aktar tard dan ix-xahar f'dan il- parlament se nibdew niddiskutu l-liġi dwar is-sigurta' tal-ħaddiem fuq il- post tax-xogħol u dan żgur li għandu jgħin lil pajjiżna biex inaqqas dan il- perċentaġġ.

Irrid ngħid li barra l-health direct aspects li Malta ġiet fil-wieħed u għoxrin post minn mija u wieħed u disgħin pajjiż, għandek il-fatturi li jirrigwardaw dik li r-rapport isejjaħ responsiveness, li tfisser dawk l- aspetti tas-saħħa li m'humiex direttament relatati mas-saħħa imma li ovvjament jekk jitjiebu, dawn iżidu l-utilizzazzjoni tas-servizzi tas- saħħa.

Jekk is-servizzi jkunu iktar customer friendly ovvjament dak li jkun iktar jagħmel kuraġġ u jagħmel it-testijiet li jkollu bżonn, sew bħala prevenzjoni kif ukoll bħala kura.

Fost il-kriterji li dan ir-rapport isemmi fir-rigward tar-responsiveness wieħed isib ir-rispett lejn id-dinjita' tal- persuna billi l-persuna ma tiġix umiljata b'ebda mod.

Hemm ukoll il- kriterju tal-kunfidenzjalita' u d-dritt ta' l-awtonomija tal-persuna li tagħżel liema sistema tkun tixtieq.

Barra minn hekk, fir-rigward ta' dan il-kunċett tar-responsiveness, il- WHO report isemmi wkoll client orientation li jinkludi fost l-oħrajn li jkun hemm attenzjoni mogħtija fil-ħin, b'mod partikolari fir-rigward ta' emerġenzi u waiting times raġjonevoli f'dak li jirrigwarda każijiet li m'humiex emerġenzi.

Hawnhekk wieħed jiftakar li fl-ewwel parti ta' "TheTimes" din il-ġimgħa nsibu li llum hawn min għandu waiting list f'pajjiżna ta' erba' jew ħames snin biex jagħmel hip jew knee replacement.

Dawn m'humiex operazzjonijiet urġenti imma jekk pajjiżna għandu wieħed mill-ogħla servizzi tas-saħħa fid-dinja aħseb u ara kemm aktar persuni iridu jistennew f'pajjiżi li għandhom servizzi inqas effiċjenti minn tagħna sabiex jagħmlu dawn l-operazzjonijiet.

Il-client orientation jinkludi wkoll ovvjament kwalita' f'oqsma mhux direttament ta' saħħa per eżempju li jkun hemm ambjent nadif fl-istrutturi li jipprovdu servizzi tas-saħħa, li jkun hemm spazju u li jkun hemm anki ikel li jkun mhux biss ta' kwalita' tajba imma li jkun addattat skond id- diffikultajiet mediċi li jkollu dak li jkun.

Jingħad ukoll li dan il- client orientation jinkludi wkoll aċċess għal social support networks.

Dan jinkludi sistema fejn per eżempju membri tal-familja tal-persuna li tkun qed tagħmel it-testijiet jew tkun teħtieġ kura jkollhom aċċess sabiex ikunu flimkien ma' din il-persuna u juru solidarjeta' magħha.

Hemm ukoll elenkat id-dritt li wieħed jiddeċiedi dwar saħħtu.

Illum fil-question time smajt lill-Ministru tas-Saħħa jwieġeb mistoqsija parlamentari ta' l-Onor.

Mario Galea dwar il-jehovah witnesses li skond il-prinċipji tagħhom ma jkunux iridu li jingħataw trasfużjoni ta' demm ta' ħaddieħor.

Smajna l-Ministru jispjega kif id-dipartiment tas-saħħa, anke f'pajjiżna, ikollu jipprepara ruħu sabiex jagħmel tajjeb għal din l-eventwalita'.

Fejn jidħol dan il- kunċett ta' responsiveness pajjiżna ġie fl-erba' u erbgħin post minn mija u wieħed u disgħin pajjiż fid-dinja.

It-tielet u l-aħħar kriterju li ntgħażel mill-WHO kien dak ta' fair financing, jiġifieri li tipproteġi lil dak li jkun mir-riskju finanzjarju li jista' jidħol fih jekk jimrad.

Ovvjament dan jinkludi l-fatt li marda tista' tiġi bla mistenni u allura jkollok unexpected expenses.

Dan ir- rapport jagħmilha ċara li jrid ikun hemm pre payment systems bħalma għandna f'pajjiżna li wieħed iħallas il-bolol, is-sigurta' soċjali u l-income tax li permezz tagħhom l-abilita' li wieħed jista' jħallas tiġi qabel ir-riskju ta' mard.

Din irrid nispjegaha, Mr Speaker.

Id-WHO tgħid ċar u tond li wieħed għandu jħallas pre-payment għall-livelli tas-saħħa fil-pajjiż skond l-abilita' li għandu li jħallas.

Mela l-higher income groups iridu jħallsu iktar mill-lower income groups.

Il-ħlas ma jsirx skond ir-riskju ta' mard bħalma jagħmlu l-health insurances.

Il-health insurances għandhom dritt jagħmlu hekk, dik hija ħaġa privata.

Huma qegħdin hemm fl-aħħar mill-aħħar biex jipprovdu servizz u biex jaqilgħu l-flus imma pajjiż li għandu kuxjenza soċjali bħal tagħna jrid ipoġġi s-sitwazzjoni finanzjarja ta' dak li jkun qabel ir-riskju ta' mard.

Bniedem iħallas it-taxxi u n-national insurance mhux jekk hu għandux family history ta' ċertu mard li jintiret jew skond in-numru ta' ġranet ta' sick leave li jieħu fis-sena imma skond id-dħul tiegħu.

Pajjiżna hekk jimxi, u dan allura huwa anki kriterju ieħor li poġġa lil pajjiżna fl-erba' u erbgħin post minn total ta' mija u wieħed u disgħin pajjiż fid-dinja.

Sur.

President, għall-WHO fair financing ifisser - u kien hemm din l- equation - li l-health spending ta' familja m'għandux ikun iktar min-nofs in-nefqa ta' dik il-familja fuq affarijiet li ma jinkludux ikel jew xorb.

Mela skond il-WHO, familja m'għandhiex tonfoq fuq is-saħħa iktar min-nofs in-nefqa tagħha wara li tneħħi l-ikel u l-ilma.

Anki hawn, jekk wieħed iħares lejn pajjiżna, isib li f'pajjiżna s-sistema tas-saħħa hija pprovduta b'mod li fejn jidħlu mediċini bl-ebda mod ma jiġi mkejjel id-dħul finanzjarju ta' dik il-persuna.

Għandek il-karta r-roża għal lower income groups u l-kartuna s-safra għal mard kroniku.

Dan juri li pajjiżna joqgħod attent ħafna li l-health spending ta' familja ma jkunx għoli żżejjed, speċjalment fejn jidħol mard kroniku.

Fejn jidħlu lower income groups, kif għidt diġa', għandek il-karta r-roża f'livell ta' mediċini.

F'livell ta' servizz għandek l-isptar għall-mard akut u l-iSptar San Luqa li huwa miftuħ għal kulħadd.

Fl-iSptar San Luqa jista' jiġi kkurat kulħadd, indipendentement mid-dħul finanzjarju tiegħu.

Nafu li pajjiżna qiegħed jinvesti f'servizzi aħjar, b'mod partikolari għal dak li jirrigwarda livelli ta' client orientation facilities li jżidu allura r-responsiveness tal-persuna biex tmur tagħmel it-testijiet.

Nafu wkoll li pajjiżna qiegħed jinvesti fi sptar ġdid f'Tal-Qroqq li żgur se jgħin biex il-livelli tas- saħħa f'pajjiżna jkomplu jogħlew.

Meta tara l-konklużjoni tar-rapport issib li pajjiżna jitla' fit-tieni post għal dak li jirrigwarda performance on health level u fil-ħames post għal dak li jirrigwarda overall performance.

Dan ovvjament huwa ta' sodisfazzjon kbir għall-politiċi f'pajjiżna li dejjem poġġew il-ġid komuni qabel kull interess ieħor.

Ovvjament huwa wkoll ta' unur kbir għal dawk kollha li taw is-servizzi tagħhom fil-qasam tas-saħħa.

Qed nirriferi mhux biss għat-tobba u l-ispeċjalisti imma wkoll għall-infermiera li jgħaddu ħinijiet twal mal-pazjent.

Qed nirriferi wkoll għal ħaddiema paramediċi li huma wkoll f'team mat-tobba u ma' l-infermiera qegħdin itejbu l-livelli ta' kura u prevenzjoni ta' mard u għall-ħaddiema kollha li jaħdmu fl- isptarijiet, għaliex kif għidt diġa', il-cleaners fl-isptarijiet jinkwadraw f'dan kollu għaliex huwa importanti li l-isptar ikun nadif.

Dawk li jipprovdu l-ikel fl-isptarijiet huma importanti wkoll għaliex dak ukoll jiġi nkwadrat f'dan l-istudju tad-WHO.

Jien qed ninkludi l-ħaddiema kollha, anki dawk il-ħaddiema tekniċi li jieħdu ħsieb, per eżempju, il-makkinarju li jintuża sabiex il-pazjenti jkunu jistgħu jingħataw l-ogħla livelli ta' kura.

Mr Speaker, ħaġa li ssorprendietni sa ċertu punt imma niktitni ħafna kienet meta tara pajjiżi b'mod partikolari fin-naħa t'isfel ta' l-Afrika li għandhom rati ta' mortalita' għoljin ħafna.

Qed nirriferi, per eżempju, għar-Republic of South Africa li għandhom high mortality rate sew għat-tfal u very high mortality rate għall-adulti.

Lesotho l-istess, Swaziland, il- Botswania, Namibja, Zimbabwe, Mozambique, Zambia, Angola għandhom mhux very high mortality rate ta' adulti imma high mortality rate għal dak li jirrigwarda t-tfal.

U dan iġibni għal punt ieħor, Mr Speaker.

Rajna fil-gazzetti llum li l-World Cup ta' l-2006 se tiġi organizzata fil- Ġermanja u mhux fis-South Africa.

Ovvjament wieħed jgħolli l-kappell għall- livelli ta' kwalita' li għandha l-Ġermanja.

Nifhem ukoll li dawn il-pajjiżi fin-naħa t'isfel ta' l-Afrika, ovvjament għandhom il-prijoritajiet tagħhom u nemmen li huma għandhom joqogħdu attenti li jonfqu iktar fuq livell ta' saħħa milli fuq faċilitajiet sportivi pero nafu wkoll li l-faċilitajiet sportivi u l-isport huwa wieħed mill-aħjar mezzi kif wieħed inaqqas il- mard.

Nafu wkoll li l-world cup tkun okkażjoni fejn pajjiż jista' verament itejjeb il-qagħda ekonomika tiegħu anki minħabba t-turiżmu u allura kont sorpriż mhux ftit kif il-FIFA ddeċidiet b'vot wieħed li l-world cup flok ma tiġix organizzata għall-ewwel darba fis-South Africa imma terġa' tiġi organizzata wara tnejn u tletin sena fil-Ġermanja.

Dan mhux qed ngħidu b'diżrispett lejn il-Ġermanja imma fl-opinjoni tiegħi s-solidarjeta' internazzjonali li aħna bħala demokristjani tant nemmnu fiha għandha tiġi anki minn għaqdiet li huma tant b'saħħithom internazzjonalment bħalma huwa l-każ tal-FIFA.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq sport professjonali li jġib tant u tant ritorn ekonomiku għaliex għandek television rights u għandek ħafna advertising.

Jien nemmen li meta wieħed jaqra dan id-WHO Report isib kemm vera aħna qegħdin tajjeb u kemm għad hemm pajjiżi li jridu jagħmlu qabża kbira 'l quddiem u allura kulħadd għandu jerfa' r-responsabbilta' biex jgħinhom.

Mr. Speaker, la qlibt fuq l-isport u fuq il-football, irrid nagħmel riferenza għall-fatt li fil-mozzjoni li għaddejja bħalissa fil-parlament ftit li xejn hemm imsemmi li se jingħataw faċilitajiet sportivi lil xi għaqdiet mill-Ewwel Distrett Elettorali imma rrid ngħid li proprju nhar it- Tlieta s-Segretarju Parlamentari Jesmond Mugliett iltaqa' mal-kumitat tal- Ħamrun Spartans Football Club u aċċertahom li fil-budget li ġej il-gvern se jivvota somma konsiderevoli sabiex jitkompla x-xogħol fil-Victor Tedesco Stadium.

Irrid nirreferi wkoll għall-mistoqsija parlamentari li jien għamilt lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni li huwa wkoll responsabbli mill- isport fejn staqsejtu b'liema mod ġie mgħejjun il-Floriana Football Club fir-rigward tar-riabilitazzjoni tax-Xagħra tal-Furjana wara ċ- ċelebrazzjonijiet tal-Millenju.

Il-Ministru Louis Galea wieġeb li huwa nformat li saru żewġ rapporti dwar ix-xogħlijiet madwar l-Arena ta' l- Indipendenza u t-turf pitch.

Il-gvern ħa ħsieb ukoll ix-xogħlijiet ta' tiswija madwar l-Arena bħalma huma tqegħid ta' chainling fence madwar il- football pitch, tiswija ta' boundary wall, rainwater culverts, tneħħija tal-frame tal-ħadid li kien tqiegħed fil-festa tal-25 anniversarju tal- festa ta' l-Indipendenza, tneħħija ta' materjal u ġebel li tpoġġa fuq it- turf pitch u rranġar ta' sand pratice pit.

Inbidlu wkoll il-floodlights u nżebgħu l-arbli tal-floodlights.

Dan ix-xogħol kollu sar mill-ħaddiema tal- Works Division.

Rigward tal-football pitch, il-gvern permezz tal-ħaddiema tal-Works Division naddfu l-wiċċ mid-debris kollu.

Inxtara conditioner Terracotten u żerriegħa u dawn ġew imħallsa mill-gvern għat-total ta' Lm3,500.

Ta' min jgħid li l-Floriana FC se jieħdu ħsieb it-tkabbir tat-turf huma u dan ix-xogħol se jsir skond il-programm normali li jirrikjedi dan ix- xogħol.

Ta' min jgħid ukoll li sakemm qed isir dan ix-xogħol il-Floriana FC għadhom qed jagħmlu użu b'xejn mill-pitch fil-kumpless sportiv tal-Marsa.

Nagħlaq billi ngħid li jidhirli li l-Floriana FC ġiet rikompensata b'mod tajjeb għas-sagrifiċċju li għamlet meta ntużat ix-Xagħra tal-Furjana għaċ- ċelebrazzjonijiet tal-Millenju.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal-lejla, il- Ġimgħa, 7 ta' Lulju, 2000 fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill- Ministru.

Fin-12.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

SCHOOL LIBRARY SERVICE

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: B'riferenza għar-risposta għal mistoqsija parlamentari nru.

15727 fejn il- Ministru qal li hu nfurmat li t-transfer sar għax l-assistant librarian konċernata ġiet deployed mad-dipartiment tal-libreriji u l-arkivji wara li ħadet promotion, kien infurmat il-Ministru li: kull persuna li hemm fl- ischool library service ġiet mid-dipartiment tal-libreriji u l-arkivji; din il-persuna kienet diġa' ma' dan id-dipartiment anke meta kienet fl-ischools library service u kienet tagħmel xogħol ta' grad ta' assistant librarian; li ntbagħtet f'din is-sezzjoni b'ordni ministerjali fl-1997 għax kienet l- unika mpjegata fid-dipartiment tal-libreriji u l-arkivji li kienet segwiet kors speċjali bħala parti mid-diploma in library studies fuq il-libreriji fl-iskejjel; li hi l-unika mill-11-il promozzjoni ta' assistant librarian li ntbagħtet taħdem f'ambjent totalment differenti minn dak li tgħallment sal-lum; li kważi kull min ħa promotion, kif jidher fir-risposta għal mistoqsija parlamentari nru.

14827, baqa' fejn kien, anke hemm min mhux f'librerija; bil-ħsara li saret lill-ischools library service b'dan it- transfer?

Jista' għalhekk il-Ministru jieħu azzjoni biex ma jinħeliex talent fix-xejn u jġedded l-ordni ministerjali ta' l-1997?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-library assistant li ntbagħtet mill- ischools library service wara li ħadet promozzjoni għal assistnat librarian qed tagħti servizz meħtieġ fid-dipartiment tal-libreriji u arkivji skond il- kompetenzi li għandha.

Fl-ischool library service hemm jaħdmu żewġ għalliema mid-diviżjoni ta' l- edukazzjoni, wieħed li għandu l-kwalifiċi u l-esperjenza f'dan il-qasam u oħra li għandha esperjenzi fil-qasam tal-libreriji.

Fl-iskejjel sekondarji hemm teacher librarians.

Informat ukoll li hemm proposti li qegħdin jiġu kkunsidrati mid-diviżjoni ta' l-edukazzjoni biex is-servizz ta' l-ischool library service ikompli jissaħħaħ u jersaq aktar qrib lejn il-kurrikulu milli hu llum.

Wieħed irid jinnota wkoll li d-dipartiment tal-libreriji u arkivji jagħti sehemu fis-servizz tal-qari u tiftix għat-tfal permezz ta' libreriji lokali u libreriji reġjonali kif ukoll bl-attivitajiet speċjalili joffri fil- librerija pubblika ċentrali.

Dwar l-aħħar parti tal-mistoqsija beħsiebni niddiskuti l-każ mas- segretarju permanenti tal-Ministeru biex niġi riassigurat li d- deċiżjonijiet amministrattivi li qed jittieħdu mill-awtoritajiet kompetenti huma fl-aqwa interessi tas-servizz u tal-pubbliku, inkluż it-tfal, u għaldaqstant fuq dan nittama li nkun nista' nwieġeb f'xi seduta oħra.

SKEJJEL - STUDENTI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Issa li għaddew tliet xhur, jista' l-Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li n-numru ta' studenti li ma attendewx l- iskola matul is-sena skolastika 1998-1999 huwa kif ġej:

Skejjel Primarji

|Eta` |Ċertifika|Eżenti |La | | |t | |Ċertifikat| | | | |Mediku u | | | | |lanqas | | | | |Eżenti | | | | | | |6 snin|1 | | | |8 snin| |2 | | |10 |1 |3 | | |snin | | | | |11-il |2 |1 | | |sena | | | | |12-il |1 |- | | |sena | | | | |l-etaj| | | | |iet | | | | |kollha| | |6 | | | | | | |TOTAL |4 |7 |6 | | | | | |

Skejjel Sekondarji

|Eta` |Ċertifika|Eżenti |La | | |t Mediku | |Ċertifika| | | | |t Mediku | | | | |u lanqas | | | | |Eżenti | | | | | | |11-il sena|1 | | | |12-il sena|13 |1 | | |13-il sena|18 | | | |14-il sena|39 |2 | | |15-il sena|55 |3 | | |16-il sena|43 |4 | | |17-il sena|1 |6 | | |l-etajiet | | |152 | |kollha | | | | |TOTAL |170 |15 |152 |

Skejjel tas-Snajja'

|Eta` |Ċertifika|Eżenti |La | | |t | |Ċertifika| | | | |t Mediku | | |Mediku | |u lanqas | | | | |Eżenti | | | | | | |14-il |17 | | | |sena | | | | |15-il |51 |10 | | |sena | | | | |16-il |9 |3 | | |sena | | | | |l-etajie| | |30 | |t kollha| | | | |TOTAL |77 |13 |30 |

Informat ukoll illi

A) ċertifikat mediku

* ta' mard fit-tul ħafna jiġi aċċettat biss dak ta' speċjalista li jiġġedded kull tlett xhur; * dawn it-tip ta' tfal ikunu qed jieħdu tagħlim id-dar stess;

B) eżenti tinkludi sitwazzjonijiet fejn tfal ikunu:

* għad iridu jiġu statemented;

* fi tqala - iżda dawn kollha jiġu riferuti lill-school girls mothers' unit;

* każi umanitarji, per eżempju, f'każi eċċezzjonali fejn ikun jeħtieġ jieħdu ħsieb ġenituri li huma morda)

* ingħataw permess jieħdu mpjieg fl-aħħar sena ta' l-iskola

C) la ċertifikat mediku u lanqas eżenti: ma tfissirx li t-tfal jassentixxu ruħhom mingħajr ma jagħtu ebda raġuni.

Ħafna drabi dawn ikunu każi bi problemi soċjali gravi.

Il-welfare unit isegwi mill-aħjar li jista' dawn il-każi.

Bħala miżuri qed: (a) jagħtu prijorita` lil tfal fil-primarja;

(b) bi strateġija miftiehma (focus project) qed jiffokaw fuq sitt skejjel partikolari;

(c) jieħdu passi permezz tal-qorti.

nota 1:

L-ammonti ta' 6, 152, 30, taħt "la ċertifikat mediku u lanqas eżenti" ma jikkorrispondux għall-eta` fil-vers indikat, imma huma t-totali ta' l- etajiet kollha flimkien fil-qasam primarju, sekondarju, u snajja'.

nota 2:

Filwaqt illi fl-1996/97 in-numru ta' tfal assenti b'ċertifikat ta' mard eżenti, u mingħajr ċertifikat kien jammonta għal 729, fis-sena 1998/99 kien jammonta għal 474.

ĦALIB

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: B'riferenza għad-direct payment skond il-common organisation of the market in milk and milk products, jista' l-Ministru jinformani x'se tkun id-differenza għar-raħħala Maltin u Għawdxin?

Jirriżulta li r-raħħala Maltin se jitilfu l-benefiċċji tal-ħalib ta' fuq il-kwota jekk jidħol id- direct payment?

Jekk le, għaliex?

Jekk iva, x'se tkun id-differenza finanzjarja għar-raħħala Maltin u Għawdxin?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposti li tajt għal mistoqsijiet parlamentari nru.

16297 u 16986.

ĦALIB

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: B'riferenza għar-riforma tal-CAP fir-rigward tal-common organisation of the market in milk and milk products, jista' l-Ministru jinformani kif se jaffettwaw is-sistemi tad-direct payments lill-produtturi Maltin u Għawdxin fis-sena 2005, 2006 u 2007?

X'diskussjonijiet u x'konsultazzjonijiet saru dwar il-bidliet li jridu jseħħu fl-Unjoni Ewropea u cioe' anke f'Malta meta skond il-Gvern Malti se ssir membru ta' l-Unjoni fis-sena 2003?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposti li tajt għal mistoqsijiet parlamentari numri 16297 u 16986.

ĦALIB - KOPERATTIVA TAL-PRODUTTURI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jinformani meta ġew diskussi bejn il-Ministeru u l-koperattiva tal-produtturi tal-ħalib ir-riformi tal-common organisation of the market in milk and milk products?

Jista' jgħid x'punti tqajjmu mir- raħħala u l-koperattiva dwar dawn ir-riformi?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta li tajtu għall-mistoqsija parlamentari nru.

AGENDA 2000

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Peress li Agenda 2000 reform of the common agriculture policy CAP għandha bħala - u nikkwota eżatt - "the new challenges" jindirizzaw problema partikolari u cioe' "the current level of CAP prices is too high for the EU to meet international undertakings and ....."; jista' l-Ministru jispjega dak li qal matul dawn l-aħħar xhur li l-CAP mhux veru għandha prezzijiet għoljin?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Peress li din id-domanda ma fiha xejn ġdid ħlief ''re- wording'' tad-domanda nru.

16692, nirriferih għar-risposta li diġa' tajt għal dik id-domanda.

Ir-risposta għal mistoqsija parlamentari nru.

16692 tesiġi li l-Onor Interpellant għandu qabel xejn jifhem li l-argument tal- "quotation" li qed juża ma jreġix mal-mistoqsija tiegħu, u mingħajr ma wieħed jidħol f'dibattiti inutili fuq din il-"quotation" miktuba f'kuntest ieħor, dak li l-Onor.

Interpellant qiegħed jistaqsi, cioe' jekk bid-dħul ta' Malta fl-Unjoni Europea hux x'se jkun hemm splużjoni fil-prezzijiet ta' l-ikel tal-poplu tagħna, hu kunċett bla bażi, fittizju, u suġġettivament spekulattiv.

Dan hu hekk għax biex Malta tidħol fl-Unjoni Ewropea jridu jsiru n-negozjati u l-Gvern għandu l-pjan għall-mekkaniżmi u arranġamenti oħra biex proprju dawk l-effetti li l-Onor.

Interpellant qed jirriferi għalihom u li ma għandhom l-ebda bażi fil-"quotation" imsemmija ma jimmaterjalizzawx.

RABAT - WASHOUTS

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' washout li saru fir-Rabat, Malta, mill-5 ta' Settembru, 1998 'l hawn?

Meta saru, x'kienu r-raġunijiet?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Tweġiba tingħata f`xi seduta oħra.

MALTA FISHERIES AUTHORITY

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: B'riferenza għal ħolqien tal-Malta fisheries authority li l-gvern se jagħmel sabiex jaġġorna s-settur tas-sajd ma' dak ta' l-Unjoni Ewropea, jista' l-Ministru jinfurmana meta din l-awtorita' se tiġi mwaqqfa?

Kemm se tiswa lill-poplu biex tiġi mwaqqfa u sabiex titmexxa fis-snin li ġejjin?

Meta saru l-konsultazzjonijiet mas-sajjieda dwar din l-awtorita'?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nixtieq nitlob lill-Onor.

Interpellant jiċċara għal- liema Malta Fisheries Authority' qiegħed jirriferi.

Is-sezzjonijiet kollha li jissemew bħal fisheries monitoring centre u fish marketing unit huma sezzjonijiet li jeżistu fi ħdan id-Dipartiment tas-Sajd u Akwakultura.

ALFA CLUB COMPANY

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid jekk l-Alfa Club Com. għandhiex liċenzja biex topera f'Malta?

Jekk le, għandux il-ħsieb li fil-futur din il-kumpannija u oħrajn tingħata il-liċenzja?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li jien informat illi l-Alfa Club Com.

M'għandhiex liċenzja taħt il-liġijiet finanzjarji.

Infatti, ma jidhirx li dan il-club jwettaq xi attivita` li jenħtieġu liċenzja taħt dawn il-liġijiet.

L-MFSC tikkonsidra l-ħruġ ta` liċenzji wara li jsirulha applikazzjonijiet minn min hu interessat.

BIRGU - "TAT-TOQBA"

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid jekk huwiex possibbli biex persuni jkunu jistgħu jidħlu jgħumu fil-parti hekk imsejħa "Tat-Toqba" fil-Birgu, waqt li jkun għaddej ix-xogħol, u wara li jitlesta ix-xogħol tal-proġett?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninforma l-Onor.

Interpellant illi waqt ix- xogħol ta' kostruzzjoni se jittieħdu dawk il-miżuri kollha li hemm bżonn sabiex il-pubbliku ma jkunx espost għall-periklu, biss, ebda parti mill- foreshore mhijiex se tiġi preġudikata.

PERMESSI TAL-BINI - EŻAMI

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 17496?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li l-applikanti għall-eżami tal-bennejja bejn l-1990 sal-lum huwa hekk:

|SENA |APPLIKANTI |APPLIKANT| | | |I LI | | | |GĦADDEW | |1990 - 1993|M'hemmx | | | |records | | |1994 |230 |101 | |1995 |233 |92 | |1996 |193 |56 | |1997 |186 |36 | |1998 |53 |10 | |1999 |34 |7 | |2000(Sa |45 |7 | |28/6/00) | | |

Applikant wieħed li applika fis-sena 1999 għad irid jagħmel l-eżami (dan qed jaħdem barra minn Malta).

33 applikant għas-sena 2000 għad iridu jagħmlu l-eżami.

COIN TELEPHONE - APPLIKAZZJONIJIET

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 17497?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Tajjeb jingħad li l-coin box terminals jinbiegħu minn diversi ħwienet, peress li s-suq tagħhom huwa liberizzat u għalhekk persuna m'għandhiex il-ħtieġa li bilfors tirrikorri għand il-Maltacom biex tikseb is-servizz ta` dan l-apparat.

Meta abbonat ma jħallasx kont tat-telefon tal-Maltacom sad-data stabbilita` fl-istess kont, jintbaghtu reminder.

Jekk jinjora dan ir- reminder, il-linja tigi `ristretta`, jigifieri jkun jista` biss jirċievi telefonati, pero` ma jkunx jista` jagħmilhom.

Jekk jippersisti li ma jħallasx, il-linja ssir temporary out of service jew disconnected fejn allura s-servizz jinqata` għal kollox.

Bejn Dicembru 1999 u Mejju 2000, in-numru ta` każi xahar b`xahar kien hekk:

|XAHAR |SERVIZZ |SERVIZZ | | |RISTRETT|MAQTUGH | | | | | |Dicembru |21 | 35 | |1999 | | | |Jannar |3,835 |818 | |2000 | | | |Frar 2000 |59 |6 | |Marzu 2000|3,429 |777 | |April 2000|37 |13 | |Mejju 2000|42 |11 |

Ta` min jgħid ukoll li filwaqt li l-Maltacom ma tieħux ġost tirrestrinġi jew taqta` servizz, hija fid-dmir li tiġbor flusha tas-servizz li tkun tat lill-abbonat tagħha.

Tant hu hekk li, biex ma toħloqx problemi soċjali, min ma jkunx jista` jħallas il-kont jew kontijiet kollha f`daqqa, jingħata l-possibbilta` li jħallas bin-nifs, skond programm ta` pagament.

ĦABS - INĊIDENTI

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 17489?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li t-tagħrif mitlub mill-Onor.

Interpellanti dwar inċidenti fil-ħabs ikkawżati minn priġunieri minn meta bdew jinżammu records uffiċjali dwarhom, ċioe` mill-1992, hu kif jidher fit- tabella li tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

Ninsab informat ukoll li l-biċċa l-kbira ta` dawn l-inċidenti kienu ta` ġlied bejn il-priġunieri u li dwarhom ittieħdu passi dixxiplinari interni.

Dwar l-aħħar parti tal-mistoqsija ninsab informat li ma tinżammx statistika tat-tagħrif hekk kif mitlub mill-Onor.

Interpellanti.

PA 2416/00

L-ONOR.

HELENA DALLI staqsiet lill-Ministru ta' l-Intern: Jekk il-Ministru m'għandu l-ebda diffikulta', jista' jpoġġi fuq il-Mejda tal- Kamra kopja ta' l-applikazzjoni PA 2416/00, inklużi l-pjanti, bid-dettalji tal-proġett pilota hekk kif ippreżentata mit-taqsima proprjeta' tal-gvern?

ONOR.

TONIO BORG: M`għandi xejn xi nżid mat-tweġiba li jien tajt għall- mistoqsija parlamentari numru 17513.

MINISTERU TA' L-INTERN - UFFIĊJALI

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid mill-1 ta' Jannar 2000 'l hawn, kienx hemm xi uffiċjali li ġew sospiżi?

Kemm kien hemm?

Fuq liema kriterji?

X'passi ttieħdu jew qed jittieħdu?

ONOR.

Interpellanti dwar uffiċjali li mill-1 ta` Jannar, 2000 l`hawn ġew sospiżi mid-dipartimenti u entitajiet li jaqgħu taħt id-deskasteru ta` l-Intern hu kif ġej : -

Dipartiment Numru Akkużi X`passi ttieħdu Data ta` meta jew qed ġew jittieħdu sospiżi Pulizija 1 Falsifik- Għada għaddejja 03.02.2000 azzjoni ta` l-kumpilazzjoni dokumenti 1 Serq Għada għaddejja 07.06.2000 l-kumpilazzjoni 1 Attakk fuq Għada għaddejja 16.06.2000 persuna l-kumpilazzjoni oħra Servizzi 2 Ksur tar- Pendenti quddiem 19.05.2000 Korrettivi regolamenti il-Kummissjoni dwar tal-ħabs is-Servizz Pubbliku

2 Ksur tar- Pendenti quddiem 08.06.2000 regolamenti il-Kummissjoni dwar tal-ħabs is-Servizz Pubbliku

1 Ksur tar- Pendenti quddiem 09.06.2000 regolamenti il-Kummissjoni dwar tal-ħabs is-Servizz Pubbliku

PA - TWAĦĦIL TA' AIR CONDITIONING

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jara jekk hux possibbli li issir policy mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar kontra t-twaħħil ta' air conditioning inch mal-faċċata tal- proprjeta' f'area meqjusa bħala UCA's peress li dawn ikerrħu l-bini apparati li joħolqu inkonvenjent kbir bl-ilma tal-condensation iqattar fuq in-nies?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li l-Awtorita` ta` l-Ippjanar qiegħda taħdem fuq Conservation Order biex ikun jista` jitneħħa dan it-tip ta` apparat minn mal-faċċati tal-Belt, u fl-istess ħin toffri alternattivi għal din il-problema.

PA - DISH ANTENNAS

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jara jekk hux possibbli li hekk kif l-installazzjoni ta' dish antennas fuq l-bjut għandhom bżonn permess mill-Awtorita' ta' l- Ippjanar, jintalabx ukoll permess għall-installazzjoni ta' solar heating system peress li dawn jistgħu jkunu visibli aktar mill-istess dish antennas?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li skond Avviż Legali Nru. 137 ta` l- 1997 - Ordni ta` l-1997 dwar Żvilupp Ġenerali (Nru. 2) - Artiklu 6 (Proċedura ta` notifikazzjoni) li kien ippubblikat fil-Gazzetta tal-Gvern tat-12 ta` Settembru 1997, it-tqegħid ta` heating panels solari ma jirrekjedu ebda permess mill-Awtorita` ta` l-Ippjanar u lanqas notifika bil- GDO sakemm ikunu konformi mal-kondizzjonijiet stipulati fi Klassi 1(iii) ta` l-avviż legali fuq imsemmi li jaqra kif ġej : -

It-tqegħid ta` tankijiet ta` l-ilma u heating panels solari u apparat relatat fuq il-bejt ta` abitazzjoni jew abitazzjonijiet sa għoli massimu ta` 1.2 metri mis-saqaf tal-bejt u, sakemm dawk l-istallazzjonijiet jitqegħdu lura mill-anqas 4.5 metri mill-faċċata ta` quddiem.

DINGLI - MOBILE PHONES

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew sottomessi applikazzjonijiet għall- installazzjoni ta' antennas ta' mobile phone f'Ħad-Dingli?

Kemm minn dawn l-applikazzjonijiet ġew approvati?

L-antenna fuq il- proprjeta' "Aldo Moro" fi Triq il-Kbira, Dingli, għandha l-permessi meħtieġa?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li l-Awtorita` ta` l-Ippjanar irċeviet żewġ applikazzjonijiet fil-lokalita` li rrifera għaliha l-Onor.

Interpellant għall-installazzjoni ta` antennas ta` mobile phones li waħda minnhom ġiet approvata fit-28 ta` Frar, 2000 filwaqt li l-oħra hija pendenti.

Mill-informazzjoni li għandha l-awtorita`, l-antenna fuq il-proprjeta` li saret riferenza għaliha fl-aħħar parti tal-mistoqsija, hija assoċjata ma` trasmissjonijiet televiżivi lokali.

DINGLI - TRIQ ĠIAN MARIA ABELA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: B'riferenza għas-sejħa għall-offerti għax-xogħlijiet fi Triq Ġian Maria Abela, Ħad-Dingli, jista' l-Ministru jara li qabel ma jsir ix-xogħol ta' surfacing, l-ewwel isir il-water culvert li hemm bżonn li jsir ħalli jevita l-flooding f'din l-area?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li minn diskussjonijiet li għamel id- Dipartiment tat-Toroq ma jirriżultax li l-kunsill lokali qatt kellu xi complaints dwar għarar f`din it-triq.

It-triq hija waħda relattivament qasira u ma` tiġborx ħafna ilma.

Għalhekk ma jidhirx li hemm bżonn ta` xi water culvert speċjalment ġaladarba m'hemmx water culverts fl-inħawi.

SKEJJEL - MANUTENZJONI

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 17565 dwar l- iskola primarja ta' Ħal-Luqa?

ONOR.

LOUIS GALEA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

PULIZIJA - STRAY DOGS

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jiżgura li numru ta' klieb (stray) li jiġġerrew fil- lokalita' ta' Marsxlokk, Żejtun u Birżebbuġia kif ukoll il-Qawra jinġabru mit-toroq peress li ġejt mgħarraf li f'dawn il-lokalitajiet kien hemm inċidenti ta' persuni li kienu aggrediti minn dawn il-klieb speċjalment filgħodu kmieni u tard filgħaxija?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li għalkemm il-Pulizija ma kelliex rapporti ta` persuni aggrediti minn klieb li jkunu jiġġerrew barra, se jittieħdu passi sabiex jekk hemm xi klieb bħal dawn jiġu miġbura mill-SPCA.

BENEFIĊĊJI SOĊJALI - SUPPLEMENTARI TAR-RELIEF

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jagħti d-dettalji lill-Kamra ta' kemm persuni jew familji sarilhom tnaqqis fis-supplementari tar-Relief mill-5 ta' Settembru 1998 sal-lum, xahar b'xahar?

Jista' jgħid x'kienu r-raġunijiet?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant qiegħda tinġabar u r-risposta tingħata f'xi seduta oħra.

BENEFIĊĊJI SOĊJALI - RELIEF

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jagħti d-dettalji lill-Kamra ta' kemm persuni jew familji sarilhom tnaqqis fir-relief mill-5 ta' Settembru 1998 sal-lum, xahar b'xahar?

Jista' jgħid x'kienu r-raġunijiet?

ONOR.

Interpellant qiegħda tinġabar u r-risposta tingħata f'xi seduta ohra.

BENEFIĊĊJU TAL-MARD

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jagħti d-dettalji lill-Kamra ta' kemm persuni jew familji sarilhom tnaqqis fil-benefiċċji tal- mard mill-5 ta' Settembru 1998 sal-lum, xahar b'xahar?

Jista' jgħid x'kienu r-raġunijiet?

ONOR.

PENSJONIJIET - TNAQQIS

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jagħti d-dettalji lill-Kamra ta' kemm persuni jew familji sarilhom tnaqqis fis-supplementari tal-pensjoni mill-5 ta' Settembru 1998 sal-lum, xahar b'xahar?

Jista' jgħid x'kienu r-raġunijiet?

ONOR.

PENSJONIJIET - TNAQQIS

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jagħti d-dettalji lill-Kamra ta' kemm persuni jew familji sarilhom tnaqqis fil-pensjoni mill- 5 ta' Settembru sal-lum, xahar b'xahar?

Jista' jgħid x'kienu r-raġunijiet?

ONOR.

CHILDRENS ALLOWANCE - TNAQQIS

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jagħti d-dettalji lill-Kamra ta' kemm persuni jew familji sarilhom tnaqqis fic-childrens allowances mill-5 ta' Settembru 1998 sal-lum, xahar b'xahar?

Jista' jgħid x'kienu r-raġunijiet?

ONOR.

LAWRENCE GONZI:L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

MIDI - KUNTRATT

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 17582?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il- Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

MIDI - FTEHIM

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 17583?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar.

DATA PROTECTION - WHITE PAPER

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-white paper dwar id-Data Protection?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Kopja tal-white paper dwar qafas leġislattiv għat-tħaddim ta' l-informazzjoni nkluż id-data protection tpoġġiet fuq il- Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

GĦAJN TUFFIEĦA - CAMPING SITE

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid x'se jiġri fir-rigward ta' dawk li jikkampjaw f'Għajn Tuffieħa?

Jista' jgħid jekk sarux xi diskussjonijiet ma' l-awtoritajiet?

Jekk iva, ma' min?

Xi progress sar?

Jista' jagħti d-dettalji?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li fil-pjan lokali tal-Majjistral ta` Malta li għadu mhux iffinalizzat, biċċa art f`Għajn Tuffieħa ġiet identifikata għall-ikkampjar.

Din l-art hija lokalizzata fil-viċinanzi immedjati tal-lukanda Golden Sands, lejn it-Tramuntana, u kienet tifforma parti mill-barracks militari u l-art tal-madwar.

Hu ppjanat li l-pjan lokali in kwestjoni jkun rilaxxat għall- konsultazzjoni pubblika fil-ħarifa li ġejja.

Malli r-rappreżentazzjonijiet tal-pubbliku jiġu sottomessi, il-pjan lokali jiġi ppreżentat lil Awtorita` ta` l-Ippjanar sabiex jiġi emendat, u mgħoddi lill-gvern għall- approvazzjoni finali.

Fil-preżent l-Awtorita` ta` l-Ippjanar qed tipproċessa applikazzjoni għall-permess ta` l-iżvilupp mill-iScouts Association.

UNIVERSITA' - DOTTORAT FIL-MEDIĊINA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid f'liema stadju ta' konsiderazzjoni waslet it-talba magħmula b'interpellanza numru 17124?

ONOR.

LOUIS GALEA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

DJAR - BIRGU - REQUISTION

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Mnistru jgħid fiex waslet it- talba li saret mis-sidien tal-post vojt numru 37 Triq San Ġorg, Birgu, sabiex titneħħa r-requistion?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-informazzjoni tingħata f'xi seduta oħra.

DIPARTIMENT TAL-LIĊENZJI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jara li ssir xi ħaġa sabiex fid- dipartiment fejn isir il-ħlas tal-liċenzja tas-sewqan, meta jsir nofsinhar u jingħalqu l-bibien biex ma jsirx aktar ħlas ta' liċenzji, għallinqas jinqdew dawk li jkunu fil-queue?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li l-pubbliku li jmur fid-dipartiment qed ikun informat bis-sitwazzjoni, madankollu se nara x`jista` jsir biex din il-problema tissolva.

DIPARTIMENT TAL-LIĊENZJI - SKRIVANI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk fid-Dipartiment tal- Liċenzji hemmx nuqqas ta' skrivani?

Jekk fl-affermattiv, x'se jsir sabiex is-sitwazzjoni titranġa?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li se jittieħdu passi mal-Management & Personnel Office ta' l-uffiċċju tal-Prim Ministru biex il-vakanzi li hemm fid-dipartiment jimtlew.

ARTIJIET - TAL-KNISJA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid jekk il-gvern għandux xi ħsieb sabiex min għandu art li kienet tal-Knisja u llum għandu l-bini fuqha, u hija b'ċens perpetwu rivedibbli wara 100 sena, (bi stima ta' perit), li jkun jista' jibbenefika minn xi skema sabiex iċ-ċens ikun jista' jinfeda?

ONOR.

TONIO BORG: Is-suġġeriment tal-Onor.

Interpellant ġie nnotat u se jkun ikkonsidrat flimkien ma` oħrajn li diġa` saru.

BORMLA - CARDPHONE BOX

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li titwaħħal card phone box fi Triq San Franġisk kantuniera ma' Triq Wiġi Rosato, Bormla?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena nformat li l-Maltacom se tiddiskuti mal- Kunsill Lokali ta` Bormla biex jinstab post adattat ghal din il-cardphone.

POWER STATIONS - ĦSARAT

L-ONOR.

LOUIS BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jindika meta se jkunu lesti l-inkjesti dwar x'mar ħażin u x'jista' jsir 'il quddiem biex nevitaw ċirkostanzi li wasslu biex iż-żewġ power stations jieqfu flimkien bħalma ġara nhar il-Ġimgħa, 23 ta' Ġunju, 2000?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Naħseb li l-Onor.

Interpellant japprezza li inkjesti ta` din ix-xorta ma jistgħux jiġu konklużi f`perjodu ta` ftit ġranet.

Barra minn hekk wieħed irid joqgħod attent li ma ssirx pressjoni zejda u bla bżonn fuq dawk li jkunu qed jagħmlu inkjesta li tirrigwarda qasam daqshekk vitali bħalma hu dak ta` l-enerġija elettrika.

MARSA - ZEBRA CROSSING

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru ġentilment jara li bl-iktar mod spedit issir zebra crossing jew pelican lights fi Triq it-Tiġrija, Marsa (quddiem is-Salamander) minħabba li l-familji li joqogħdu f'din it-triq traffikuża immens, biex jaqsmuha ikollhom jipperikolaw sew ħajjithom u sew il-vetturi li jkunu ġejjin ħafna drabi b'veloċita' aċċentwata stante li din hija triq arterjali?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Għaddejt it-talba ta` l-Onor.

Interpellant lill-Bord għall-Kontroll tat-Traffiku biex jara x`jista` jsir.