MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 774 It-Tnejn, 15 ta' Lulju, 2002 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 774

It-Tnejn, 15 ta' Lulju, 2002

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.01 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tnejn, 15 ta' Lulju, 2002

WERREJ

MINUTI 477

KUNSENS GĦAL ATTI 477

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI 477

TQEGĦID TA' KARTI 482

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IS-SIGURTA` FL-IKEL (IT-TIELET QARI)

FOOD SAFETY BILL (THIRD READING) 483

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR L-ISPORTS (IT-TIENI QARI)

SPORTS BILL (SECOND READING) 483

AĠĠORNAMENT 499

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI IMWIEĠBA BIL-MIKTUB 505

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta nru.

773 li saret fid-10 ta' Lulju, 2002 ġew konfermati.

KUNSENS GĦAL ATTI

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): Ninforma lill-Kamra li l-President ta' Malta għoġbu jagħti l-kunsens tiegħu għal:

Att Nru XI ta' l-2002 - Att ta' l-2002 dwar l-Amministrazzjoni ta' Artijiet; u

Att Nru XII ta' l-2002 - Att ta' l-2002 biex jemenda l-Att dwar Kunsilli Lokali.

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI

TRAWLERS TAS-SAJD

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jaġġornana dwar mistoqsija parlamentari 32392 u jgħid x'investigazzjoni għamel il-ministeru wara l-aħħar dikjarazzjonijiet tas- sajjieda, sidien ta' trawlers tas-sajd, fejn ġie allegat li filwaqt li tirriżulta waqa' fil-prezz tal-ħut, il-konsumatur xorta waħda qed ikollu jħallas prezzijiet għoljin għall-ħut frisk?

Peress li lili jirriżultali li l-uffiċċju tal-fair trading ma ltaqax mas-sidien tat-trawlers li pprotestaw dwar din is-sitwazzjoni, jista' jintervjeni l-Ministru forsi fl-aħħar dawn is-sajjieda jsibu min jagħti kas tagħhom?

ONOR.

JOSEF BONNICI (Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi): Ninsab informat li l-uffiċċju tal-kompetizzjoni ġusta ltaqa' mal-koperativi rappreżentanti tas-sajjieda u l-partijiet l-oħra konċernati u wara li ngħatat deċiżjoni preliminari, il-partijiet ġew mitluba jagħtu r-reazzjoni tagħhom.

L-uffiċċju mistenni jagħti d-deċiżjoni finali tiegħu fi żmien mhux 'il bogħod.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, domanda supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Imma hemm xi raġuni partikolari għala l-kummissjoni għall-kompetizzjoni ġusta qiegħda ddum daqstant biex tagħti ċerti deċiżjonijiet, bħal fil-każ li tressaq riċentement mill-MFSC dwar it- tariffi li introduċa l-HSBC fuq tisrif ta' ċekkijiet?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Kif jaf l-Onor Interpellant, il-kummissjoni għall-kompetizzjoni ġusta hija ppreseduta minn maġistrat b'żewġ esperti miegħu, wieħed min-naħa ta' l-ekonomija u wieħed min-naħa tal-management u l-accounts.

Naturalment l-issues tal-liġi tal-kompetizzjoni min-natura tagħhom jirrikjedu ċertu studju, certa analisi u ċertu assessment.

F'ħafna każi, il-liġi twaqqaf prinċipji ġenerali ta' kif wieħed jista' jkollu a level playing-field, u mhux għalkemm wieħed jgħaġġel fid-deċiżjonijiet tiegħu qabel ma jkun ċert li dak li jiddeċiedi fuqu jkun verament jirrifletti l-ispirtu tal-liġi.

Għalkemm din il-liġi daħlet fl-1994, f'dawn l-aħħar snin qiegħda titħaddem b'mod aktar frekwenti u bħalma jiġri f'pajjiżi oħra, fejn l-uffiċċju tal- kompetizzjoni ġusta kultant jieħu żmien mhux ħazin sabiex janalizza l- implikazzjonijiet kollha ta' kull deċiżjoni li jkun se jieħu, anke aħna għandna l-kumplikazzjonijiet tagħna wkoll u allura jkun hemm ċirkostanzi fejn wieħed irid jeżamina kull aspett ta' l-issues u dan il-proċess jieħu ż-żmien.

Issa minbarra l-kummissjoni hemm ukoll l-uffiċċju tal- kompetizzjoni ġusta, li kultant ukoll ikun irid iressaq każ quddiem il- kummissjoni.

Jiġifieri hemm dan l-interplay bejn il-kummissjoni u l- uffiċċju.

S'issa l-esperjenza tagħna hija waħda pożittiva, pero' wieħed irid javviċina dan is-suġġett b'ċerta kawtela għax ma hu fl-interess ta' ħadd li dawn it-tip ta' deċiżjonijet jittieħdu b'mod tali li jista' jwassal għal deċiżjonijiet li ma jkunux maturi biżżejjed.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Mr Speaker, fil-każ tal-bejgħ tal-ħut jirriżulta li s-sajjied qed ikun żvantaġġat għax qed iġib prezz baxx għall-ħut li jaqbad, waqt li l-konsumatur mhux qed imur tajjeb lanqas għax xorta waħda qed ikollu jħallas prezz għoli.

Jeżisti xi mekkaniżmu effikaċi biex f'ċirkostanzi bħal dawn, il-proċess isir akar mgħaġġel u dawn is- sitwazzjonijiet ma jitħallewx pendenti?

F'każ li dan il-mekkaniżmu ma jeżistix, jista' l-Ministru jara kif jagħmel il-verifiki neċessarji sabiex la jbati s-sajjied u lanqas il-konsumatur?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Kif għedt fir-risposta' tiegħi, l-uffiċċju diġa' ta indikazzjoni ta' deċiżjoni preliminari li kkomunika lill-partijiet involuti u issa qed jistenna r-reazzjoni tagħhom biex jagħti deċiżjoni finali.

Dan juri kemm huma delikati t-tip ta' soluzzjonijiet li wieħed jista' jieħu għax hawnhekk m'aħniex qegħdin nitkellmu dwar command economy, fejn wieħed jaqbad jordna u mbagħad il-konsegwenzi jarahom wara.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq interplay ta' market forces u wieħed irid jassigura ruħu li dan l-interplay ma jkunx qed jiġi b'xi mod stultifikat b'xi deċiżjoni mgħaġġla żżejjed.

Jien konvint li f'dan il-każ diġa' hemm dik it-tip ta' deċiżjoni li wieħed jistenna li tkun komunikata.

Naturalment din tista' ma togħġobx lil kulħadd u huwa għalhekk li wieħed irid jara r-raġuni wara dawn id- deċiżjonijiet.

MDINA - QLUGĦ TA' SIĠAR

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm tneħħew siġar fl-Imdina b'konsegwenza tal-proġett ta' riabilitazzjoni?

X'tip ta' siġar kienu?

Kemm kellhom snin u meta tneħħew?

Għaliex f'kull każ ma kienx hemm l-ispetturi jew l- uffiċjali tad-dipartiment ta' l-agrikoltura?

ONOR.

NINU ZAMMIT (Ministru għall-Agrikoltura u Sajd): Jien informat li n-numru ta' siġar li tneħħew fl-Imdina b'konsegwenza tal-proġett kienu erbgħa, kollha oleander nerum - tlieta minnhom kellhom għaxar snin u waħda kellha ħames snin - u dawn tneħħew fil-bidu ta' Ġunju fuq parir ta' l- uffiċjali mit-taqsima għas-servizzi agrikoli u żvilupp rurali, naturalment wara li saret spezzjoni.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, domanda supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Kemm huwa possibbli li meta jkun se jsir xi intervent simili, l-uffiċjali jkunu preżenti?

Il-Ministru jikkonsidra li jinżabru immedjatament is-siġar li hemm fid- daħla tal-Buskett peress li dawn qegħdin jintlaqtu regolarment minn heavy vehicles li jkunu għaddejjin minn dawk l-inħawi, anke minħabba l-fatt li fil-frattemp il-bypass ta' l-Imtarfa hija magħluqa?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Mr Speaker, it-tekniċi tad-dipartiment jagħmlu l- ispezzjonijiet b'mod regolari pero' ma jidhirlix li dawn għandhom ikunu preżenti l-ħin kollu waqt li jkun qed isir ix-xogħol.

Dan bħal meta għandek perit li jmur jara x-xogħol kif qed isir.

Ladarba jara li x-xogħol qed isir sewwa, jara li t-travi ngħataw il-concrete u jara li qed jintuża l- apparat neċessarju biex il-concrete jiġi mxekkel sewwa, dan m'għandux għalfejn jagħmel ġurnata sħiħa għassa mal-bennej biex jarah jagħmel kull roqgħa xogħol.

Issa f'dan il-qtugħ ta' siġar l-istess ħaġa għax it-tekniċi tad-dipartiment imorru jagħmlu l-inspection, jaraw jekk hemmx xi problemi over and above dawk tas-soltu, jinnotaw it-tip ta' siġar li jkunu se jiġu maqlugħa, jaraw jekk dawn humiex ser jitħawlu x'imkien ieħor, jagħtu l-istruzzjonijiet u x- xogħol isir minn dawk in-nies li normalment jagħmluh.

Naturalment innotajt is-suġġeriment ta' l-Onor.

Interpellant dwar iż-żabra tas-siġar tal-Buskett u se ngħaddih lit-tekniku konċernat sabiex jittieħdu l-passi neċessarji sabiex is-siġar jinżammu fi stat tajjeb u ma jkunx hemm problemi la għall-istess siġar u lanqas għas-sewwieqa tat-trakkijiet.

MR SPEAKER: L-Onor.

Carmelo Borg, domanda supplimentari.

ONOR.

CARMELO BORG: Id-dipartiment ta' l-agrikoltura qiegħed ikun involut fix-xogħol li qed isir fil-ġnien ta' Hastings, fejn it-trinek għaddejjin eżatt minn taħt is-siġar u ħafna mill-għeruq tqaċċtu?

Peress li anke f'Burmarrad it-trinek saru litteralment taħt iz-zkuk tas-siġar, jistgħu jittieħdu l-passi biex f'xogħlijiet bħal dawn ikun involut id- dipartiment ħalli dawn is-siġar ma ssirilhomx ħsara?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: L-Onor.

Interpellant semma' ix-xogħol li qed isir fil-Ġnien ta' Hastings kif ukoll ix-xogħol f'Burmarrad.

Jien nassumi li d- dipartiment ta' l-agrikoltura kien informat mill-bidu dwar dan ix-xogħol, pero' m'hijiex ħaġa normali li dawn l-affarijiet jibqgħu telgħin sal-livell tal-ministru.

Issa normalment l-ebda bniedem ma jħawwel siġra eżatt mal-ħajt ta' l- appoġġ. għax din normalment titħawwel daqsxejn il-ġewwa mill-ħajt, anke biex il-ġardinar ikollu spazju biżżejjed, ta' żewġ piedi jew tlieta, biex ikun jista' jinnaviga u jnaddaf madwar iz-zokk.

Is-siġra normalment ma tniżżilx l-għeruq tagħha taħtha eżatt biss imma tniżżilhom 'l isfel u tifrixhom biex tankra ruħha ġol-ħamrija.

Meta inti qed tmur 'il bogħod miz- zokk l-għeruq jibdew jiċkienu.

F'dan il-każ meta l-ħajt inqala' ix-xibka ta' għeruq baqgħet tidher. pero` ladarba jitla' l-ħajt mill-ġdid u mbagħad terġa' timla' bil-ħamrija din ma tagħmilx ħsara lill-istess siġra.

Rigward il-każ l-ieħor ta' Burmarrad, kull meta jkun hemm xi qlugħ ta' siġar normalment id-dipartiment ta' l-agrikoltura jiġi avżat bix-xogħol li jkun għaddej u kull meta jinħass il-bżonn li jkun meħtieġ xi parir min-naħa tat-tekniċi tad-dipartiment tal-biedja, dawn il-pariri jingħataw.

Ovvjament dejjem jiġi evitat kemm jista' jkun il-fatt li s-siġar jinqalgħu.

Meta siġra taqlagħha tagħtiha kedda u allura jittieħdu dawk il-miżuri kollha biex jekk jista' jkun is-siġar ma jinqalgħux minn posthom.

Għax meta s- siġra tinqala' minn postha jinqalgħu l-għeruq prinċipali u meta din terġa' titħawwal f'post ieħor, dak l-għeruq jieħu ċertu perjodu ta' snin sakemm jerġa' jaqbad u jerġa' jidħol ġo l-art.

Li naf hu li normalment fejn ikun hemm problemi li jistgħu jaffetwaw it- tkabbir tas-siġar, id-dipartiment tal-biedja jiġi avviċinat, it-tekniċi jagħtu l-pariri tagħhom u kull fejn hu possibbli jiġi evitat li jinqalgħu s- siġar.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Mr Speaker, jista' l-Ministru jgħid x'qed isir miċ- ċaqliq tal-ħamrija?

Għax jirriżulta li l-ħamrija li qed tiċċaqlaq mill- Palazz, per eżempju, m'hemmx tagħrif fejn hi sejra.

Jista' l-Ministru jinformani wkoll jekk waslulux xi lmenti fir-rigward tat- tibdil tal-ħin li seħħ fil-proċeduri tal-pitkalija fejn il-bdiewa minflok bdew jidħlu fit-8.30 a.m. bħas-soltu, bdew jidħlu fis.7.00 a.m.?

Jirriżulta li din is-sitwazzjoni ħolqot xi żvantaġġ għall-bdiewa Għawdxin li s-soltu kien ikollhom dik is-siegħa u nofs differenza fil-ħin biex ikunu jistgħu jniżżlu l-biegħa tagħhom.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Mr Speaker, dan ta' l-Onor.

Interpellant huwa statement.

Din mhijiex domanda supplimentari.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Mr Speaker, ma jiena qed nagħmel l-ebda statement imma qed nagħmel mistoqsija dwar ħamrija trażlokata.

Jien inħobb nistaqsi dwar affarijiet kurrenti u jekk ma jridx iweġibni l-Ministru jagħmel hu.

Inħalluh fil-liberta' u nħalluh joqgħod fuq ir-rubini għax dak il-pjaċir tiegħu!

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Mr Speaker, jien sinċerament nibda nitħasseb jekk l-Onor.

Interpellant ma jibqax jagħmel mistoqsijiet supplimentari u biex żgur ma jkun hawn ħadd li joqgħod jgħid li jien nagħti rambling replies , nerġa' nispeċifika li hawnhekk f'dan l-istatement li għamel, l-Onor.

Farrugia rrifera għall-ħamrija u għall-ħinijiet tal-pitkalija u se nirrispondih.

Nerġa' ngħid li ma rridx li jkun hawn xi ħadd li jgħid li noqgħod indur 'l hemm u 'l hawn bir-risposti tiegħi imma rrid li kulħadd ikun jaf fejn aħna mexjin.

Qabel xejn meta fil-pajjiż tiċċaqlaq il-ħamrija, hemm diversi dipartimenti li jieħdu ħsieb li din ma tintilifx.

Normalment kull meta jkun se jsir xi ċaqliq tal-ħamrija, anke meta bniedem ikun qed jibni, id-dipartiment ikollu l-informazzjoni kollha minn fejn tkun ittieħdet din il-ħamrija u fejn tkun sejra.

Għal min ma jafx fil-Palazz għaddej proġett, il-ħamrija qiegħda tinqala' u qiegħda tinġarr.

Jiena ma jidhirlix li l-kuntrattur li qed jagħmel dan ix-xogħol għandu jwaħħal avviż għall- informazzjoni ta' l-Onor.

Membri u ta' l-iSpeaker u jgħid fejn qed jieħu l-ħamrija.

Hemm id- dipartiment u hemm it-tekniċi u dawn jafu x'inhuma jagħmlu.

Dawn żgur li mhux qed jordmu din il-ħamrija ġo xi barriera.

Jiġifieri nifhem li min hu inkarigat mix-xogħol ħa l-passi kollha meħtieġa biex jara li l-ħamrija li qed tinqala' minn hawnhekk qed tittieħed f'post u tiġi utilizzata għal skop tajjeb.

Issa dwar il-pitkalija, veru li sar xi ċaqliq fil-ħinijiet iżda dan sar fuq bażi ta' esperiment għax-xahar li ġej.

Pero' ma jirriżultalix dak li jirriżulta lill-Onor.

Interpellant, u cioe' li l-ħinijiet tressqu nofs siegħa 'l quddiem.

Bil-kuntrarju ta' dak li qed jgħid l-Onor.

Interpellant, l-Għawdxin jistgħu jidħlu fis-7.00 a.m., jiġifieri nofs siegħa qabel il-Maltin.

Dan l-arranġament sar wara li kien hemm diskussjonijiet mal-pitkala, mat-tekniċi tad-dipartiment u man-nies kollha konċernati u ntlaħaq ftehim biex il-ħinijiet kollha jitressqu.

Ovvjament aħna ngħixu fi klima sħuna u bis-saħħa tal-ftehim li laħaq id- dipartiment man-nies kollha konċernati, l-Għawdxin qegħdin jidħlu fis-7.00 a.m. waqt li l-Maltin jidħlu fis-7.30 a.m. Hemm ħin stabilit meta jidħlu l- bdiewa u meta jidħlu x-xerrejja biex isir il-bejgħ tal-biegħa li tiddaħħal fil-pitkalija.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Allura l-ħin b'nofs siegħa ċċaqlaq u mhux b'siegħa u nofs?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Mr Speaker, il-mistoqsija oriġinali kienet dwar il- qtugħ ta' siġar u ħadd m'għandu jippretendi li nġib miegħi d- dokumentazzjoni kollha ta' x'jiġri fil-pitkalija u f'liema ħin jidħlu l- Maltin, f'liema ħin jidħlu l-Għawdxin, f'liema ħin jidħlu x-xerrrejja u kif isir l-operat kollu.

Il-ġimgħa l-oħra kellna meeting mal-pitkala u naf li l-ħin ta' l-Għawdxin ġie mressaq għal aktar kmieni u għall-Maltin nofs siegħa warajhom.

Mr Speaker, jien inwiegħed lill-Onor.

Membru li ma' l-ewwel opportunita' prattika nġib kopja tal-ftehim li ntlaħaq bejn id-dipartiment, il-bdiewa u x-xerrejja u nippreżentah lill-Kamra ħalli kulħadd ikun jaf eżatt kif saru dawn il-ħinijiet, anke jekk dan diġa' ġie ppubblikat fil-gazzetti.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri, domanda supplimentari.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: X'pożizzjoni qed jieħu l-Gvern Malti fir- rigward tad-diskussjonijiet li għaddejjin bħalissa dwar il-common agricultural policy u t-tibdil li qed jiġi propost fi ħdan l-Unjoni Ewropea, wara l-protesti qawwija li saru minn diversi pajjiżi membri f'dan ir-rigward?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Mr Speaker, jien nieħu gost li l-Onor.

Membri ta' l- oppożizzjoni jagħmlu mistoqsijet, pero' kultant niskanta kif imbagħad iqumu jistaqsu dwar suġġett li ilna nittrattawh għal daqshekk tul ta' żmien, tant li kultant nibda naħseb li dejjaqt lil kulħadd nirrispondi dwaru.

Lill-bidwi rridu nqisuh bħala dak il-bniedem li barra li jipproduċi prodotti ta' kwalita', inħallsuh ukoll talli jieħu ħsieb il-pajsaġġ li aħna ngħixu fih u ta' l-ambjent li hu jopera u li aħna ngawdu fil-ħajja tagħna.

Nirrepeti li l-budget ta' l-Unjoni Ewropea għar-rigward tal-biedja jammonta għal madwar euro 40 biljun, li jitħallas fuq żewġ pilastri.

Għandek il- classical pillar li huwa ta' 90% tal-budget, jiġifieri madwar Lm18 biljun, u l-pilastru l-ieħor tar-rural development ta' madwar 10%.

Issa x'kien qed jiġri?

Dawk id-90% kienu qegħdin imorru biex il-bdiewa jitħallsu skond il- produzzjoni meta l-Unjoni Ewropea dejjem riedet li tiġi eliminata l-ħela - għalhekk bdew jitneħħew l-export refunds li ili nirrepeti dwarhom – u l- bidwi Ewropew kellu l-inċentiv li jkun issussidjat dwar kemm jipproduċi qmugħ, kemm jipproduċi ċereali, kemm jipproduċi tabakk u kemm jipproduċi zokkor.

Ovvjament min għandu l-area fejn jirgħa, dan ikabbar u jkabbar għax jaf li hemm it-taxpayer li jħallas biex jissussidja dik l-operazzjoni.

Issa jekk wieħed jara r-review li saret fl-1992 u r-review li saret fl- 1999, isib li dawn kienu ntiżi biex inaqqsu s-surplus, jiġifieri dawk il- muntanji li jsemmulna tal-butir u l-għadajjar ta' l-inbid.

Allura kien qed jirriżulta li madwar 80% ta' dak is-sussidju kien qiegħed imur għand 20% biss tal-bdiewa ta' l-Ewropa u din ma kenitx ħaġa ġusta.

Allura x'qiegħda tgħid l-Ewropa?

Peress li dan l-aħħar kellna wkoll il-mard taċ-ċanga u l-mard tal-majjal, l- Ewropa qiegħda tagħmel enfasi fuq produzzjoni ta' kwalita` iżda mingħajr ħela.

Jiena tkellimt diversi drabi hawnhekk dwar producers' organisations u għedt li l-bdiewa tagħna jridu jipproduċu ammont li jlaħħaq mad-domanda tal-pajjiż mingħajr ħela għax fl-aħħar mill-aħħar il-ħela tissarraf filli twaqqa' l-prezzijiet tal-prodotti li jipproduċu l-istess bdiewa.

Issa l- proposta tal-mid-term review hi li l-ewwel pilastru tat-Lm18 biljun jitnaqqas – u din hija t-triq ġusta għax permezz t'hekk kulħadd jieħu dak li ħaqqu - u dak li jitnaqqas jiġi shifted fuq it-tieni pilastru tar-rural development.

Peress li aħna għandna l-problema taċ-ċokon ta' l-art, m'għandniex ilma għat-tisqija, ma nkabbrux ċereali, qmugħ, tabakk jew zokkor u allura aħna limitati fl-ammont ta' għajnuna li nistgħu nieħdu mill-ewwel pilastru, il- pjan tagħna hu li nieħdu li nistgħu mill-ewwel pilastru pero` nlestu l- pjani tagħna taħt it-tieni pilastru ta' l-iżvilupp rurali.

U dan huwa eżatt dak li jiffittja mal-pjan ta' pajjiżna.

Aħna rridu naħdmu fuq dan il-pjan ħalli mill-fondi li se jkun hemm fuq it-tieni pilastru, pajjiżna jibbenefika mill-aħjar li jista' bis-saħħa tal-kunċetti li huwa jipproponi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru Zammit Dimech.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH (Ministru għar-Riżorsi u l-Infrastruttura): Mr Speaker, f'isem il-Prim Ministru nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar vacancies fiċ-ċivil fil-gradi minn assistent direttur 'il fuq, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 34708;

f'isem il-Ministru tal-Finanzi nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 188 ta' l-2002 - avviż ta' bidu fis-seħħ ta' ċerti artikoli ta' l-Att ta' l-2002 li jimplimenta Miżuri ta' l-Estimi; u

f'isem il-Ministru ta' l-Intern u l-Ambjent inqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra:

Avviż Legali Nru 189 ta' l-2002 - ordni ta' l-2002 li jemenda l- ordni dwar il-kummissarju ta' l-artijiet (trasferiment ta' drittijiet u responsabbiltajiet); u

Lista ta' postijiet fejn it-tipjip huwa pprojbit, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari 34669.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Refalo.

ONOR.

MICHAEL REFALO (Ministru għat-Turiżmu): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 183 ta' l-2002 - avviż ta' bidu fis-seħħ ta' ċerti artikoli ta' l-Att dwar Servizzi ta' l-Ivvjaġġar u tat-Turiżmu għal Malta, Kap. 409;

Avviż Legali Nru 184 ta' l-2002 - regolamenti ta' l-2002 li jemendaw regolamenti dwar drittijiet għat-turiżmu;

Avviż Legali Nru 185 ta' l-2002 - regolamenti ta' l-2002 li jemendaw regolamenti dwar l-awtorita' tat-turiżmu ta' Malta (proċedura speċjali);

Avviż Legali Nru 186 ta' l-2002 - regolamenti ta' l-2002 li jemendaw regolamenti dwar attivitajiet turistiċi (dispożizzjonijiet ġenerali);

Avviż Legali Nru 187 ta' l-2002 - regolamenti ta' l-2002 li jemendaw regolamenti dwar gwidi tat-turisti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Deguara.

ONOR.

LOUIS DEGUARA (Ministru tas-Saħħa): Mr Speaker, inqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar ħaddiema fil-kċina ta' l-Isptar Monte Carmeli, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 34756.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IS-SIGURTA` FL-IKEL

FOOD SAFETY BILL

MR SPEAKER: Il-Ministru Deguara.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Mr Speaker, nipproponi t-Tielet Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi dwar is-Sigurta` fl-Ikel.

MR SPEAKER: Min jissekonda, jekk jogħġobkom?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nissekonda.

MR SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jipprovdi dwar kull ħaġa li għandha x'taqsam mas-sigurta` fl-ikel u biex iwaqqaf Kummissjoni għas-Sigurta` fl-Ikel, biex jintroduċi dispożizzjonijiet ġodda dwar l-infurzar fi ħwejjeġ li għandhom x'jaqsmu ma' l-ikel, u biex jirrevoka l-Att dwar Ħwejjeġ ta' l-Ikel, Mediċinali u Ilma tax-Xorb" jiġi moqri t-Tielet Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri t-Tielet Darba u għadda.

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR L-ISPORTS

SPORTS BILL

L-ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mill-10 ta' Lulju, 2002.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri huwa in possession u s'issa ħa 13-il minuta.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Mr Speaker, l-aħħar darba li konna qed niddiskutu l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna, jien għedt li dan l- abbozz ta' liġi se jissostitwixxi d-dipartiment ta' l-isports li jeżisti llum mal-Kunsill Malti għall-Isport.

Għedt ukoll li wieħed irid jara x'wassal biex isiru bidliet bħal dawn, jekk dan ifissirx li l-ħidma li kien qed jagħmel id-dipartiment jew inkella l-istruttura li kien qed jaħdem biha d-dipartiment fallietx, u jekk falliet għal xiex falliet.

Jekk kemm-il darba jirriżulta li l-istruttura li kien qed jaħdem biha d-dipartiment falliet, allura jkun interessanti jekk wieħed ikun jaf għal xiex falliet u jekk din l-istruttura fallietx minħabba li kien hemm xi ħadd li m'aġġornax ir-rwol tad-dipartiment maż-żmenijiet.

Mr Speaker, f'dan il-Parlament qed naraw lill-gvern iressaq abbozz ta' liġi wara l-ieħor biex iwaqqaf awtoritajiet, kunsilli u entitajiet oħra, li wħud minnhom jitwaqqfu biex jissostitwixxu d-dipartimenti eżistenti.

M'hemmx għalfejn ngħidu li llum il-ħaddiema ta' dawn id-dipartimenti jinsabu nkwetati għax m'għandhom l-ebda assigurazzjoni ċara dwar x'se jsir mill- impjieg tagħhom.

Din id-darba l-gvern ma jistax iġib l-iskuża li se jwaqqaf entita` ġdida minħabba li se jkun hemm xi tip ta' awtonomija ġdida fil-mod kif il-gvern jippromwovi l-isports f'pajjiżna għax bħall-abbozzi ta' liġi l-oħra li tressqu, anke f'dan l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna, qed joħroġ ċar li l-gvern qed jaħtaf kollox taħt it-tmexxija tiegħu bil-pulit - fil-fatt kemm jista' jkun, il-gvern qed iżomm kollox taħt il-kontroll tal-ministri u tas-segretarji parlamentari - biex b'hekk ikun jista' jiddeċiedi hu x'passi u x'azzjonijiet għandhom jittieħdu.

Fil- fatt anke l-faċilitajiet sportivi li jiġu mgħoddija lil għaqdiet jew lil organizzazzjonijiet sportivi, filwaqt li qabel dawn kienu jiġu mgħoddija permezz ta' riżoluzzjoni f'dan il-Parlament, issa l-ministru, jew inkella s- segretarju parlamentari bl-approvazzjoni tal-ministru, se jkunu jistgħu jgħaddu dawn il-faċilitajiet sempliċement b'daqqa ta' pinna.

Fl-opinjoni tiegħi, dan se jnaqqas sew mit-trasparenza ta' kif isiru l- affarijiet, iktar u iktar meta nafu kemm hawn min isib loopholes biex jirnexxielu jakkwista artijiet pubbliċi.

Aħna ma naqblux li l-istrument li għandu dan il-Parlament biex jirristrinġi milli jsiru abbużi f'dan ir- rigward għandu jittieħed minn taħt idejh.

Mr Speaker, dan l-abbozz ta' liġi jitkellem ukoll dwar il-mod kif għandhom jiġu mgħoddija l-faċilitajiet sportivi f'idejn il-kunsilli lokali.

Kulħadd jaqbel li l-kunsilli lokali għandhom jingħataw numru ta' faċilitajiet sportivi, anke għaliex wieħed mir-rwoli tagħhom huwa proprju dak li jgħinu lill-għaqdiet sportivi tal-lokal jippromwovu l-isports, pero` mill-banda l- oħra rridu niftakru fil-konflitti li nqalgħu matul is-snin li għaddew kważi kull darba li kunsill lokali ngħata xi faċilita` sportiva.

Fil-fatt qed jiddispjaċini ninnota li dan l-abbozz ta' liġi m'hu qed jagħmel l-ebda riferenza għal dawn il-konflitti, li ħafna drabi jinqalgħu minħabba li wħud mill-għaqdiet lokali, kif jindunaw li ġiet mgħoddija xi faċilita` sportiva f'idejn il-kunsill lokali tagħhom jippretendu li jeħduha huma, u jien naħseb li wasal iż-żmien li nilleġislaw proprju biex nevitaw milli jinħolqu iktar problemi ta' dan it-tip.

Per eżempju, każ tipiku ta' dan li qed ngħid huwa l-każ tax-Xagħra tal-Furjana fejn il-kwestjoni li nqalgħet bejn il-football club ta' dan il-lokal u l-kunsill lokali tant ittawlet li spiċċaw biex inqalgħu ħafna problemi.

Mr Speaker, nuqqas ieħor li qed nara li fih dan l-abbozz ta' liġi huwa li dan m'huwiex qed jippromwovi lil pajjiżna bħala destinazzjoni għall-isports tourism.

Il-fatt li Malta hija gżira mdawra bil-baħar għandha tkompli tħajjar lil dawk it-turisti li jħobbu l-isports tal-baħar li jiġi jżuru lil pajjiżna.

Irrid ngħid ukoll li għalkemm f'ċerti żoni ta' Malta qed jinbnew faċilitajiet sportivi, xorta waħda għadna neqsin minn ċerti faċilitajiet bażiċi biex dawk l-individwi jew il-gruppi li jiġu minn barra minn Malta sabiex jipprattikaw xi attivita` sportiva, ikunu jistgħu jagħmlu dan bla ebda diffikulta`.

F'pajjiżna jeżistu diversi dixxiplini sportivi li jattiraw lit-turisti lejn pajjiżna, fosthom id-dixxiplina sportiva tad-diving, u għalhekk jeħtieġ li jsir sforz ikbar f'dan ir-rigward, speċjalment illum li għal xahar wara l- ieħor qed naraw tnaqqis drastiku fil-qasam tat-turiżmu.

Issa jekk it- tnaqqis drastiku li għandna fil-qasam tat-turiżmu hijiex kwestjoni ta' inkompetenza jew le, dak huwa suġġett ieħor, pero` naħseb li l-gvern mhux biss għandu jipprovdi l-faċilitajiet sportivi meħtieġa imma għandu wkoll jippromwovi lil pajjiżna bħala destinazzjoni addattata biex l-isportivi jkunu jistgħu jużaw lil pajjiżna bħala l-bażi fejn ikunu jistgħu jitħarrġu fid-dixxiplina sportiva tagħhom, bħalma jsir f'ħafna pajjiżi oħra.

Ovvjament it-turisti li jagħżlu lil pajjiżna biex jitħarrġu fl-attivita` sportiva tagħhom iħallu ċertu qligħ ukoll, u għalhekk iktar u iktar tikber l-importanza li nippromwovu l-isports tourism.

Punt ieħor li xtaqt nagħmel jirrigwarda l-isports fl-iskejjel.

L-iskejjel ta' pajjiżi oħra, bħall-Awstralja u l-Amerka, u anke pajjiżi Ewropej, jagħtu importanza kbira lill-isports, pero` sfortunatament ma nistgħux ngħidu l-istess għall-iskejjel li għandna f'pajjiżna.

Jien nixtieq inkun naf, per eżempju, jekk l-għalliema tal-physical education li għandna f'pajjiżna jingħatawx informazzjoni minn żmien għal żmien dwar id-dieta li wieħed għandu jsegwi, għax kif nafu, saħħtek ma tiddependix biss mit- training li tagħmel imma anke minn dak li tiekol u mill-istil ta' ħajja li tgħix, u jiddispjaċini ngħid li f'dan il-qasam għadna lura mmens, speċjalment jekk nipparagunaw ruħna ma' pajjiżi oħra.

Jien naħseb li tkun idea tajba jekk l-istudenti Maltin u Għawdxin, bħalma meta jaslu f'ċerta eta` jingħataw l-opportunita` li jagħżlu s-suġġetti akkademiċi li jkunu jixtiequ jkomplu jitħarrġu fihom, huma għandhom jingħataw ukoll l-opportunita` li jagħżlu d-dixxiplina sportiva li jkunu jixtiequ li jkomplu jitħarrġu fiha.

Huwa importanti wkoll li l-ambjent tal- faċilitajiet sportivi jkun wieħed li jħajjar lil dak li jkun jitħarreġ fihom, u nispera li xi darba naslu fi żmien fejn l-iskejjel tagħna, kemm dawk governattivi, kemm dawk privati kif ukoll dawk tal-Knisja, ikunu mgħammrin kollha kemm huma b'faċilitajiet sportivi, fosthom b'gymnasium.

Naf li proġetti bħal dawn jinvolvu spejjeż enormi u trid tagħmel pjan sħiħ għalihom, pero` huwa importanti li l-iskejjel tagħna ma nimmodernizzawhomx biss mil-lat ta' computers.

Ikun tajjeb jekk inżommu quddiem għajnejna li dawk l-istudenti li jipprattikaw it-taħriġ fiżiku jitilgħu b'saħħithom, u meta jikbru, jitilgħu iktar responsabbli u ddixxiplinati u jkunu kapaċi jżommu 'l bogħod minn ċerti affarijiet.

Imma issa ħalli nerġa' lura għal meta kont qed nitkellem fuq l-għalliema tal-physical education.

Jien ma nafx lanqas kemm l-għalliema tal-physical education li għandna fl-iskejjel tagħna qed jingħataw taħriġ minn żmien għal żmien.

Illum m'għadux iż-żmien li dawn l-għalliema joħorġu lill- istudenti fil-bitħa biex jilagħbu l-ħarba jew inkella biex joqogħdu jagħmlu r-running on the spot, u jekk għad fadal xi għalliema tal-physical education li għadhom jużaw din is-sistema, allura dan huwa riżultat tan- nuqqas ta' aġġornament u ta' taħriġ li l-istess għalliema qed jingħataw mid-dipartiment ta' l-edukazzjoni.

Ċertament hemm bżonn li nindirizzaw dan il-qasam b'iktar serjeta` u professjonalita`, u jiddispjaċini ngħid li f'uħud mid-dixxiplini sportivi li għandna f'pajjiżna ma teżisti l-ebda professjonalita`.

L-aim ta' kull sportiv m'hijiex biss li jipparteċipa f'ċerti kompetizzjonijiet imma hija li jirbaħ għax naturalment huwa jkun jixtieq jikseb unur għalih, għall- għaqda li jkun qed jirrappreżenta u anke għal pajjiżu, pero` dan ma jkunx jista' jsir jekk ma ndaħħlux iktar sens ta' professjonalita` u ta' responsabbilta` fl-għaqdiet sportivi tagħna.

Jien ngħid li dan is-sens ta' professjonalita` u ta' responsabbilta` għandu jibda minn fuq, pero` għalkemm jeżistu diversi diriġenti ta' clubs sportivi li jagħmlu effort kbir biex imexxu lill-għaqda li jkunu jirrappreżentaw iktar 'il quddiem, minħabba li huma stess ikunu neqsin minn ċerta informazzjoni bażika u minn ċerta professjonalita` fil-mod kif isiru l-affarijiet, l-aim tagħhom ma jkunux jistgħu jilħquh.

Jiddispjaċini ngħid li sal-lum il-ġurnata f'pajjiżna għad għandna clubs, anke clubs kbar, li għadhom jitmexxew b'mod antikwat u b'mod li xejn m'hu aġġornat għaż-żminijiet tal-lum, u dan anke minħabba li ħafna mill-clubs ta' pajjiżna għadhom jitmexxew b'mod dilettantesk u għadu ma daħalx is-sens ta' professjonalita` u ta' kummerċjaliżmu, kif daħal f'pajjiżi oħra, fejn club sportiv jaħdem anke biex jagħmel ċertu qligħ.

Fl-Italja - u qed insemmi lill-Italja għax l-iktar li nsegwi jien huwa l-football Taljan - ikkrollaw saħansitra clubs kbar tal-football, u dawn ikkrollaw għax kulħadd intelaq għal rasu.

Jien nemmen li bħalma l-gvern jagħti taħriġ lill- kunsilliera tal-kunsilli lokali, hekk ukoll għandu jagħti taħriġ lil min qed imexxi l-għaqdiet sportivi li għandna f'Malta u Għawdex għax jien ma nafx jekk illum għadux iż-żmien li ċerti clubs, speċjalment clubs kbar, jitmexxew kif qed jitmexxew illum.

Min imexxi lill-clubs u lill-għaqdiet sportivi ta' pajjiżna għandu jingħata taħriġ dwar kif jista' jmexxi b'mod iktar professjonali filwaqt li jingħata guidelines dwar kif jista' jibni struttura iktar moderna u jagħmel il-manutenzjoni tal-faċilita` li tkun ġiet mgħoddija lilu.

Sfortunatament illum dan ftit li xejn qed isir, u għalhekk ikun tajjeb jekk il-Kunsill Malti għall-Isport li se jitwaqqaf jaħdem bis-serjeta` f'dan ir-rigward.

Illum jekk inħarsu lejn ċerti dixxiplini sportivi nsibu li minkejja li wħud mid-dixxiplini sportivi ilna nipprattikawhom għal ħafna snin, bqajna lura fihom.

L-għaqdiet u l-clubs sportivi għandhom jingħataw ukoll taħriġ fil-mod kif jagħmlu l-budgeting tagħhom, anke biex ikunu jafu safejn għandhom jaslu.

Minn banda l-Malta Football Association qed tagħmel tajjeb li lil dawk il- clubs sportivi li għandhom djun kbar qed tagħtihom probational period sakemm iħallsu d-djun li għandhom, f'liema probational period huma ma jkunu jistgħu jagħmlu l-ebda transfers, għax b'hekk dawn il-clubs ma jkomplux imorru oltre minn dak li jifilħu.

Ilkoll nafu kif ikkrollaw dawk l- għaqdiet sportivi, il-clubs sportivi u l-assoċjazzjonijiet sportivi li kellhom miljuni kbar ta' dejn.

Mr Speaker, jien naħseb li tkun idea tajba wkoll jekk parti mid-dħul li l- gvern qed idaħħal minn ċerti lotteriji jmur għall-għaqdiet sportivi.

Min- naħa tiegħu, is-settur kummerċjali għandu kontribut kbir ukoll x'jagħti f'dan il-qasam, fosthom billi jgħin finanzjarjament lill-assoċjazzjonijiet sportivi, lill-għaqdiet sportivi u lill-clubs sportivi ħalli b'hekk l- isportivi Maltin u Għawdxin ikunu jistgħu jipprattikaw id-dixxiplina tagħhom b'mod iktar professjonali.

Sfortunatament is-sistema tal- public/private partnerships tissemma biss meta tkun se tinbena xi dar ta' l- anzjani u ftit li xejn tissemma fil-qasam ta' l-isports.

Per eżempju, filwaqt li nisimgħu ħafna dwar sponsorships tant li din saret kważi xi ħaġa tradizzjonali - għalkemm is-sistema ta' l-isponsorships titħaddem ukoll f'pajjiżi barra minn Malta - ftit li xejn nisimgħu dwar kif is-settur kummerċjali jista' jidħol f'joint venture ma' għaqdiet sportivi.

Jien naħseb li dan l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna tressaq quddiem dan il-Parlament biex bħas-soltu ̧ wara li jkun approvat il-famuż Kunsill Malti għall-Isport u jiġi eliminat id-dipartiment u l-ħaddiema tad- dipartiment ma jkunux jafu fejn se jmorru ̧ jibdew jagħtu l-impiegi ġodda lil min iridu.

Għalhekk minħabba dan il-fattur, minħabba li qed tonqos it-trasparenza fil- mod kif isiru l-affarijiet u kif jingħataw il-faċilitajiet sportivi lill- għaqdiet u minħabba li l-ministru aktar qed jaħtaf taħt idejh ċerti poteri, allura l-oppożizzjoni ma tistax taqbel ma' dan l-abbozz ta' liġi u għalhekk se tkun kostretta li tivvota kontra dan l-abbozz ta' liġi.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Hawn aktar rimarki?

Il-Ministru Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Speaker, jekk irridu nkunu onesti magħna nfusna rridu ngħidu li llum f'pajjiżna hawn ħafna aktar kuxjenza dwar l-isport milli kien hawn 20 sena ilu.

Naħseb li dwar l-isport m'hawnx kontroversja politika għax iż-żewġ partiti jaqblu dwar il-ħtieġa li fil-pajjiż ikun hawn aktar parteċipazzjoni fl-isport.

L-idea li l-isport huwa ħela ta' ħin u mod kif taħrab mir-responsabbiltajiet edukattivi tiegħek issa spiċċat u għadda żmienha u llum l-għalliema u l-gvernijiet qed jagħtu importanza kbira lil dan il-qasam.

Mr Speaker ̧ jekk is-Sibt u l-Ħadd filgħodu wieħed imur fid-diversi grounds tal-football li għandna jkun jista' jara tfal ta' bejn is-sitt snin u l-14-il sena jipparteċipaw f'xi tip ta' sport.

Naturalment l-aktar sport popolari fost it-tfal huwa l-futbol imma mhux dan l-isport biss qed jingħata l-importanza.

Barra minn hekk diversi organizzazzjonijiet qed idaħħlu tfal ta' ħamsa u sitt snin biex jinvolvuhom fl-isport minn età żgħira.

Ovvjament hawnhekk l-involviment ma jkunx biss tat-tfal imma jkun ukoll, b'mod indirett, tal-ġenituri u ta' l-istess organizzazzjonijiet.

Mr Speaker, ġeneralment diversi attivitajiet sportivi li jsiru, isiru s- Sibt u l-Ħadd filgħodu u għal dawn l-attivitajiet mhux biss it-tfal ikunu preżenti imma wkoll il-ġenituri u ġieli wkoll in-nanniet.

Dan ifisser li qed ikun hemm l-apprezzament ta' dawk li forsi meta kienu tfal u żgħażagħ huma ma kellhomx iċ-ċans li jipparteċipaw fl-isport.

Fl-opinjoni tiegħi, dan huwa pass kbir importanti fid-direzzjoni t-tajba li żgur m'għandux orizzont politiku imma għall-kuntrarju għandu orizzont uman li jwassal biex ikun hemm apprezzament aħjar ta' dak kollu li huwa sportiv.

Mr Speaker, wieħed irid jara wkoll f'liema ambjent ikunu mdorrijin fih iż- żgħażagħ tagħna.

Kif diġà għidt illum spiċċat l-idea li l-isport huwa ħela ta' ħin u llum in-nies japprezzaw ħafna aktar minn qabel il-valur sportiv fil-ħajja ta' kuljum.

Illum il-ġenituri jgħidulek li peress li fil-passat huma ma kellhomx iċ-ċans li jipparteċipaw f'xi tip ta' sport jixtiequ jaraw lill-uliedhom jimxu 'l quddiem fil-qasam sportiv.

Kultant dawn saħansitra jidħlu f'ċerti spejjeż li jkunu meħtieġa biex jaraw lil uliedhom jieħdu sehem.

Per eżempju ̧ in-nurseries li għandna f'Malta – mingħalija għandna madwar 50 waħda – jieħu madwar 150 żagħżugħ li jipparteċipaw f'livelli differenti ta' sports.

Dan juri li hawn eluf ta' żgħażagħ li litteralment qegħdin jipparteċipaw b'mod konsistenti fil- qasam sportiv.

Per eżempju, qasam sportiv ġdid li qed jiġi pprattikat f'pajjiżna u li għandna nkomplu niżviluppawh huwa dak tal-windsurfing.

Hawnhekk m'iniex qed nirriferi għall-windsurfing ta' l-irġiel u taż-żgħażagħ kbar imma għall- windsurfing ta' tfal ta' 10 snin u 11-il sena.

Per eżempju ̧ kull nhar ta' Sibt filgħodu fil-bajja tal-Mistra u fil-bajja ta' San Pawl il-Baħar nara numru sostanzjali ta' tfal u żgħażagħ li jipprattikaw dan it-tip ta' sport.

Dawn iż-żgħażagħ għandhom fiduċja kbira fihom infushom u kultant tiskanta kif inhuma kapaċi jagħmlu dawk il-manuvri fuq il-baħar.

Aktar ma jgħaddi ż-żmien dawn aktar qed itejbu l-kwalita` ta' l-isport tagħhom u l-livell ta' parteċipazzjoni u mhux darba jew tnejn kellhom riżultati sodisfaċenti barra minn pajjiżna.

Huwa veru li t-tazzi tar-rebħ li nġibu lejn pajjiżna, ħlief għal xi eċċezzjonijiet, huma ftit imma b'daqshekk ma tistax tieqaf u tgħid li l-possibbiltà illi tikseb midalja tad-deheb jew li isem pajjiżna jkun jidher f'xi lista ta' winning teams hija remota.

Il-valur ta' l- isport huwa ferm aktar 'il bogħod mir-rebħ tal-midalji u tat-tazzi.

Meta tkun qed tipprattika xi tip ta' sport tkun qed tirrikkrea lilek innifsek u kultant tkun qed toffri entertainment lil persuni oħrajn.

Jekk irridu nkunu onesti magħna nfusna rridu nammettu li l-faċilitajiet sportivi li jeżistu llum f'pajjiżna ma tistax tqabbilhom ma' dawk li kellna snin ilu.

Dan għaliex il-gvernijiet ta' pajjiżna ̧ minn żmien għal ieħor, investew biex il-faċilitajiet sportivi tagħna jkunu l-aħjar li jistgħu jipprovdu.

Wieħed mill-kelliema tan-naħa ta' l-oppożizzjoni qal li jista' jkun li xi għalliema tal-physical education ma jkunux ippreparati biżżejjed.

Hawnhekk ikun tajjeb li wieħed igħid li llum il-ġurnata għandna nies li huma ggradwati fl-edukazzjoni fiżika.

Meta jien kont l-iskola l-għalliem kien joħroġna xi nofs siegħa jew ftit aktar fil-bitħa darbtejn fil-ġimgħa imma dan kien ikun l-istess għalliem li jgħallmek l-Ingliż, il-Matematika, il-Malti u suġġetti oħrajn.

Pero' llum kull istituzzjoni edukattiva għandha l-għalliema tagħha ta' l-edukazzjoni fiżika.

Dan ifisser li dan is-suġġett qed jingħata importanza kbira għax aktar ma jgħaddi ż-żmien aktar qed napprezzaw il-valur ta' l-isport.

Hawnhekk nixtieq insemmi kemm huwa mportanti li jkollok il-faċilitajiet meħtieġa.

Jista' jkollok l-aktar pjan dettaljat dwar it-tifsil ta' l- edukazzjoni sportiva pero' jekk ma jkollokx fejn tgħallem u tipprattika l- isport ma jkollok xejn.

Nista' ngħid li fis-snin li għaddew kien hemm investiment qawwi fuq il-faċilitajiet sportivi u issa hemm investiment qawwi ieħor.

Biżżejjed insemmu ċ-ċentri sportivi li qegħdin jinbnew jew li hemm ippjanat li jinbnew matul iż-żmien.

Nixtieq ngħid ukoll li b'mod ġenerali numru sostanzjali ta' skejjel statali, skejjel privati u skejjel tal-Knisja qegħdin huma ukoll jagħmlu investimenti kbar f'dawk li huma grounds, gymnasiums u faċilitajiet sportivi.

Naturalment mhux kull skola għandha l-istess faċilitajiet u mhux kull skola għamlet l- istess avvanzati li wieħed jistenna li jkun hemm - f'dan ir-rigward wieħed jista' jgħid li għad fadlilna iktar x'nagħmlu - pero' almenu rridu nkunu sodisfatti bil-fatt li llum qed ikun hemm aktar investiment u aktar parteċipazzjoni.

Fil-fatt qed ikun hemm parteċipazzjoni kbira mhux biss mill-għalliema u mill-kapijiet ta' l-iskejjel imma qed ikun hemm parteċipazzjoni wkoll mill- ġenituri.

Qed ngħid dan għax meta l-kapijiet ta' l-iskejjel jitolbu għall- għajnuna ħalli jkun hemm investiment fuq faċilitajiet sportivi, il-ġenituri jkunu minn ta' quddiem nett li joffru l-għajnuna tagħhom.

B'dan il-mod il- faċilitajiet sportivi li jkun hemm fl-iskejjel ikunu jistgħu jitjiebu.

Hawnhekk nixtieq nieħu l-opportunità wkoll biex nagħmel riflessjoni żgħira dwar jekk il-faċilitajiet sportivi li għandna fl-iskejjel statali tagħna hux qed jiġu utilizzati wara li t-tfal jispiċċaw mill-iskola.

Naħseb li f'dan is-sens għad fadlilna ħafna x'nagħmlu.

Mr Speaker, minbarra l-faċilitajiet sportivi li għandna fl-iskejjel tal- gvern, tal-privat u tal-Knisja għandna faċilitajiet sportivi wkoll id- diversi postijiet turistiċi li għandna f'pajjiżna.

Jekk wieħed iżur lukandi ta' ċertu livell isib li hemmhekk hemm faċilitajiet sportivi tajbin u effiċjenti pero' biex wieħed juża dawn il-faċilitajiet irid iħallas.

Ovvjament dan kulħadd jifhmu għax min ikun bena l-lukanda jkun għamel investiment kbir.

Hawnhekk wieħed jista' jistaqsi jekk wasalx iż- żmien li jkun hemm aktar kollaborazzjoni bejn id-diversi għaqdiet sportivi lokali u s-sidien tal-lukandi.

Wieħed forsi jista' jara l-mod ta' kif jitħallas l-użu ta' dawn il-faċilitajiet sportivi.

Problema oħra li teżisti f'dan ir-rigward hija li ħafna drabi l-ħin li f'dawn il-faċilitajiet imorru ż-żgħażagħ jipprattikaw xi sport jinzerta l- ħin li fih imorru l-membri tal-clubs u ġieli jkun hemm ukoll xi konflitti fis-sens li jkun hemm id-diffikultà dwar kemm huwa possibbli li jkun hemm tfal u żgħażagħ li ma jkunux taħt kontroll dirett ta' l-istess lukanda.

Klawsola 3 ta' dan l-abbozz ta' liġi titkellem dwar id-dikjarazzjoni ta' prinċipji.

Dawn il-prinċipji ma jridux jibqgħu fuq il-karta imma jridu jkunu fil-moħħ u fil-qalb ta' kull wieħed u waħda minna ħalli jkunu parti mill-mod ta' kif aħna nħarsu lejn id-diffikultajiet li jistgħu jinqalgħu f'dak li għandu x'jaqsam mat-taħriġ sportiv.

L-isport huwa mportanti wkoll għax permezz tiegħu ż-żgħażagħ ma jaqgħux f'ċerti tentazzjonijiet li jistgħu jiltaqgħu magħhom fil-ħajja u jkunu qed jutilizzaw il-ħin tajjeb.

Hawnhekk nixtieq nagħmel parentesi żgħira billi ngħid li lil dawk l-eluf ta' persuni nvoluti fil-kumitat sportivi rridu ngħidulhom grazzi.

Qed ngħid dan għax dawn in-nies jiddedikaw ammont sostanzjali mill-ħin tagħhom mhux biss għall-organizzazzjoni tagħhom imma wkoll għat-tfal u ż- żgħażagħ.

Għalhekk dan l-abbozz ta' liġi qed jagħti valur lil dawn il- persuni u qed jipprova jirrikonoxxi lil dawn l-għaqdiet li qed jiddedikaw il-ħin tagħhom għal ħaddieħor.

Wara kollox jekk ikun hemm xi coach jew xi segretarju li fl-aħħar tax-xahar jitħallas xi ħaġa żgħira dan xorta jkun qed jiddedika l-ħin għal ħaddieħor għax jekk imur jaħdem x'imkien ieħor żgur li l-ħlas ikun ferm għoli minn dak li jieħdu minn xi organizzazzjoni jew club partikolari.

Pero' jien konvint li jekk dawn in-nies imorru jaħdmu f'postijiet fejn jaqilgħu aktar flus is-sodisfazzjon tagħhom ikun ferm u ferm inqas mis-sodisfazzjon li jieħdu meta jkun qed jieħdu ħsieb l- organizzazzjoni tagħhom u t-tfal u ż-żgħażagħ li jkunu qed jipprattikaw xi tip ta' sport.

Ma rridx nagħlaq dan l-intervent bħalma dejjem jiġri mingħajr ma nagħmel riferenza wkoll għall-ħtieġa li nkomplu ntejbu qasam ieħor f'pajjiżna.

Fil- fatt tip ta' sport li dam ma żviluppa f'pajjiżna huwa l-isport marittimu.

Illum mhux il-waterpolo u l-għum biss għandna bħala sport tal-baħar imma għandna wkoll il-windsurfing ̧ anke fil-livell ta' tfal.

Il-qasam sportiv marittimu rridu ntejbuh ukoll internazzjonalment.

Per eżempju ̧ matul dawn l-aħħar erba' snin bdejna nkunu rappreżentati fi tlielaq barra minn Malta li ma joriġinawx minn Malta.

Għalhekk wieħed jista' jgħid li bil-baħar li għandna u bil-faċilitajiet marittimi li għandna nistgħu nkunu f'pożizzjoni li mhux biss nieħdu sehem imma jista' jkollna l-possibbiltà li mhux biss nipparteċipaw imma wkoll ikollna wkoll il-possibbiltà li nirbħu.

Nixtieq insemmi wkoll il-yacht club li għandna f'pajjiżna.

Hemmhekk tista' tara numru ta' persuni – dan in-numru mhuwiex wieħed kbir għax biex tipparteċipa fi sport bħal dan trid investiment kbir - li huma ppreparati biex jipparteċipaw f'dan it-tip ta' sport ukoll.

Irridu naraw li aktar ma jgħaddi ż-żmien ikun hemm dak l-inkoraġġiment meħtieġ biex il- parteċipazzjoni ta' Malta tkun iktar b'saħħitha f'dan ir-rigward.

Għalhekk it-twaqqif tal-Kunsill Nazzjonali għall-Isport irid jitqiegħed fil-perspettiva tal-valur li l-gvern tal-ġurnata jagħti lill-isport.

Permezz ta' l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna l-gvern tal-ġurnata qed jgħid lil kulħadd li aħna bħala gvern nemmnu li n-nies kollha involuti f'dan il-qasam qed jagħtu servizz lil pajjiżna biex Malta tkun aħjar milli hija llum.

Il-gvern tal-ġurnata jemmen li għandna bżonn ta' parteċipazzjoni fil-livelli differenti ta' l-isport fil-pajjiż.

Hu x'inhu l-isport huwa żgur li hemm ħaġa in komuni għall-isports kollu; l-isport huwa mod kif aħna nħarsu b'mod differenti lejn il-ħajja tagħna ta' kuljum.

L-isport jgħinek tħares lejn il-ħajja minn perspettiva differenti u huwa mportanti kemm għall-individwu li jkun qed jipprattikah kif ukoll għas- soċjetà u għall-pajjiż kollu in ġenerali.

Għalhekk b'dan l-abbozz ta' liġi qed nagħtu valur ġdid lill-isport u lill-parteċipanti kollha.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Joe Cilia.

ONOR.

JOE CILIA: Mr Speaker, jien nieħu pjaċir ninnota li l-Parlament għandu quddiemu abbozz ta' liġi li jittratta l-isport.

Il-Partit Laburista dejjem emmen dwar l-importanza ta' l-isport.

Naħseb li kulħadd jaf bil- kontribut kbir li joffru l-faċilitajiet sportivi fil-pajjiż li saru matul dawn l-aħħar snin.

Hawnhekk nixtieq insellem lill-ex-ministru Lorry Sant ̧ li llum m'għadux magħna ̧ li għamel monumenti kbar ta' l-isport.

Mr Speaker ̧ f'manifest elettorali partikolari l-Partit Laburista kien indika li għandu jkun hemm liġi li tirregola l-qasam ta' l-isport.

Filwaqt li wieħed iħares b'ċertu sodisfazzjon lejn dan l-abbozz ta' liġi ma jistax ikun li ma nurux ċertu tħassib.

Fl-opinjoni tiegħi ̧ dan l-abbozz ta' liġi fih ħafna nuqqasijiet għax qed imur lil hinn mill-għanijiet li wieħed jixtieq jilħaq.

Matul dan id-diskors se jkolli l-okkażjoni li nagħti ftit eżempji dwar dan li qed ngħid.

L-ewwelnett din in-naħa tal-Kamra qed toġġezzjona għal dan l-abbozz ta' liġi għax l-isport għandu jkun xi ħaġa lil tmur 'il hinn mill-politika.

Qed ngħid dan għax illum jista' jkun hemm ministru ta' partit u għada jista' jkun hemm ministru ta' partit ieħor u dawn jaġixxu b'mod differenti.

Naħseb li dan l-abbozz ta' liġi kellu jevita l-indħil politiku fil-qasam sportiv u huwa fuq dan il-punt li dan l-abbozz ta' liġi se jfalli.

Fil- fatt il-klawsoli ta' dan l-abbozz ta' liġi juru li l-aspett politiku mhux qed jitħalla barra imma qed jiżdied fid-doża.

Jien din il-ħaġa tweġġagħli qalbi għax ma naqbilx li għandu jkun hekk.

Issib lil min idaħħal il- politika anke f'dawn l-affarijiet imma sfortunatament dan huwa ħażin u aktar jagħmel ħsara lill-isport.

Ħalli nibda bl-ewwel eżempju klassiku.

Wara ċertu snin il-pajjiż kien ġibed lejn direzzjoni biex iwaqqaf istituzzjoni li għall-ewwel darba kellha tipprova tiġbor il-qasam ta' l-isport b'mod koordinat u kemm jista' jkun ma jkunx il-gvern tal-ġurnata li jadotta ċerti miżuri.

Hawnhekk qed nirriferi għall-Kunsill Malti għall-Isport.

Pero' meta nħares lejn x'se jsir b'din il-liġi nsib li din hija xi ħaġa tal-mistħija.

B'dan l-abbozz ta' liġi se nimxu pass lura minflok 'il quddiem.

Niftakar li l-aħħar gvern Laburista – jien kelli x-xorti li għal ftit xhur inkun responsabbli minn dan il-qasam – ried ibiddel il-Kunsill Malti għall-Isport li kien organu mejjet u mingħajr ruħ għal wieħed mimli ħajja.

Fil-fatt aħna ttrasformajnih minn fuq s'isfel.

Per eżempju, aħna ridna nbiddlu l- idea li l-Kunsill Malti għall-Isport ikun maħtur minn ministru partikolari.

Aħna ma ridniex li dan l-organu jkun pupazz tal-ministru imma ridna li jkun tassew rappreżentant tal-qasam sportiv li jista' jagħti kontribut ġenwin b'nies lil hinn mill-fehma politika li jista' jkollu l-ministru tal- ġurnata.

Għalhekk daħħalna ċerti konċetti.

L-ewwelnett daħħalna l- konċett li minflok ir-rappreżentanti jkunu maħturin kollha mill-ministru - kif sfortunatament qed nerġgħu naraw jiġri b'dan l-abbozz ta' liġi - dawn jiġu eletti minn sferi differenti biex il-Kunsill Malti għall-Isport ikun rappreżentattiv.

Per eżempju, konna għamilniha drawwa – naħseb li llum iżżarmat għal kollox – li l-persuni li huma midħla tal-qasam sportiv, bħal atleti, coaches u amminsitraturi, kellhom id-dritt - li llum qed jitteħdilhom b'dan l-abbozz ta' liġi - li jeleġġu għan-nom tagħhom rappreżentant tagħhom.

Issa din tista' tkun persuna li l-aktar li tbaqbaq lill-ministru tal-ġurnata li jeleġġu rappreżentant għan-nom tagħhom.

Issa dan jista' jkun l-iktar persuna li jbaqbaq lill-ministru tal-ġurnata bl-affarijiet li jkun irid jagħmel, imma dan ikun l-għażla ta' dawn il- persuni.

B'dan l-abbozz ta' liġi llum qed jintrema dan il-konċett.

Il- konċett ta' l-elezzjoni tar-rappreżentanti minn min għandu interess ġie mwarrab minn dan il-gvern mhux biss fil-qasam ta' nies li jiġu eletti mill- persuni sportivi - minkejja li nitkellmu ħafna fuq sports for all imma sfortunatament tara miżuri li jmorru kontra dan il-konċett - imma wkoll fil- qasam tal-kunsilli lokali.

Jiġifieri li jiġi elett membru mill-persuni fi ħdan il-kunsilli lokali li jkun responsabbli mill-qasam ta' l-isport.

Il-gvern ma tax konsiderazzjoni għal dan il-konċett u b'din il-liġi l- ministru se jappunta lil min jogħġob lilu fuq dan il-bord, b'eċċezzjoni tal- membru nominat mill-Kumitat Olimpiku Malti, biex inkun eżatt.

L-istess nista' ngħid fil-każ tal-persuni bi bżonnijiet speċjali.

Fejn huma rappreżentati f'dan l-abbozz ta' liġi meta aħna tant rridu ninkoraġġixxu lil dawn in-nies biex jintegraw ruħhom u jipparteċipaw iktar, mhux biss f'livelli ta' l-isport imma anke fl-amministrazzjoni ta' l-isport?!

Qabel kellna rappreżentanza ta' dawn in-nies fuq il-Kunsill Malti għall-Isport.

Il-gvern ma jħossx li dawn in-nies għandhom ikunu rappreżentati fuq dan l- organu li se jmexxi l-isport ta' pajjiżna fil-futur?

Miżura li setgħet kienet ftit kontroversjali, allavolja kien gvern Nazzjonalista li daħħalha, kienet li fuq il-Kunsill Malti għall-Isport kien hemm rappreżentant maħtur mill-Prim Ministru u rappreżentant maħtur mill- kap ta' l-oppożizzjoni.

Naħseb li l-intenzjoni ta' din kienet biex tintwera l-importanza li l-isport għandu jkollu fuq l-aġenda tal-pajjiż.

Fil-bidu nett ta' dan il-Kunsill Malti għall-isport kelli x-xorti li nkun jien ir-rappreżentant ta' l-oppożizzjoni.

Hemm min kien jaqbel ma' din l- għażla, għalkemm kien hemm kontroversja għaliex daħħalna l-politiċi direttament fuq dan il-bord, imma mill-banda l-oħra kellha l-istima u l- equilibrium bejn iż-żewġ naħat fil-pajjiż biex l-isport jimxi 'l quddiem, biex joħroġ il-messaġġ li l-isport għandu jkun 'il fuq mill-politika.

Dan il-gvern warrab min-nofs din l-għażla li kien għamel hu stess fil-passat għal dan l-organu.

Hemm ukoll restrizzjonijiet fuq persuni li għandhom bażi legali bħall- imħallfin u maġistrati.

Fl-opinjoni tiegħi dan ma jawgurax li nimxu 'l quddiem.

Meta tħares lejn diversi maġistrati u imħallfin - u minn hawn insellmilhom - fl-amministrazzjoni sportiva ta' pajjiżna tinduna kemm imxew 'il quddiem b'ċertu għaqal.

U din tifhimha, l-ewwelnett għax dawn għandhom taħriġ biex ikunu imparzjali f'dak li jagħmlu minħabba n-natura tax-xogħol tagħhom, u t-tieni nett għax huma nies ta' ċerta intelliġenza li għandhom ħafna x'joffru.

Hawnhekk qed ngħidu li se naqtgħulhom rashom, m'hemmx aktar post għal dawn it-tip ta' nies fuq il-Kunsill Malti għall-Isport.

Nistaqsi x'se jieħu l-gvern jew x'se jiggadanja l-isport minn dan.

Forsi xi ħadd min-naħa tal-gvern jista' jgħidilna r-raġuni.

Sur President, b'din il-liġi minflok se nsaħħu l-Kunsill Malti għall-Isport qed ngħidu li se jispiċċa d-dipartiment ta' l-isport, għodda li kienet qed tgħin u kienet qed timxi flimkien mal-Kunsill Malti għall-Isport b'għajnuna direttament mill-gvern.

Dan id-dipartiment li ilu jeżisti tradizzjonalment għal ħafna żmien, fejn hemm personnel ta' ċerta esperjenza, f'daqqa waħda f'liġi għall-isport qed ngħidu li se jispiċċa u minfloku se jkun hemm il- Kunsill Malti għall-Isport.

Rajna xi ħaġa simili tiġri fil-qasam tal- kultura fejn id-dipartiment tal-kultura ġie żarmat fiżikament u dan qed jirrepeti ruħu fil-qasam ta' l-isport.

U jien għandi dubji serji ħafna fejn se naslu u jekk dan huwiex pass għall-aħjar.

Ċertament li waħda mill-uġigħ ta' rasijiet għas-segretarju parlamentari Jesmond Mugliett - jien naf x'jiġifieri għax għaddejt minnha fil-passat - hija n-nuqqas ta' finanzi fil-qasam ta' l-isport li kważi kważi trid tagħmel il-mirakli mill-fondi li jkollok.

Jien niftakar li malli tlajna fil-gvern sibt madwar Lm400,000 commitment mill-gvern preċedenti, u flus ma kienx hemm biex jitħallsu.

Kulħadd beda ġej jitlob dak li ġie mwiegħed mill-amministrazzjoni preċedenti.

Niftakar li għamilna kważi sena biex naslu f'xi forma ta' kompromess ma' dawn l-għaqdiet biex tassew naraw li l- fondi jitqassmu b'mod ekwilibrat u mhux kollox f'ċerti direzzjonijiet biss.

U fl-aħħar naħseb li konna ħriġna b'soluzzjoni sodisfaċenti għal dawk kollha kkonċernati.

F'dan l-abbozz ta' liġi hemm xi forma ta' framework dwar il-finanzjament ta' l-isport, però mhux ċar.

Fil-passat kien hemm ħafna ideat, fosthom l- idea li ħareġ biha l-Ministru Frendo - għalkemm wara donnha twarrbet u nħbiet minkejja li kienet ħaġa pożittiva - li kien qal li għandna naraw li mill-budget nazzjonali jkun hemm persentaġġ minimu, jekk m'iniex sejjer żball kien issemma xi 1%, li jmur direttament għall-qasam ta' l-isport.

B'dan il-mod, nerġa' ngħid, ma niddependux minn x'jagħmel dak il-ministru jew l-ieħor, jew partit ta' lewn jew partit ta' lewn ieħor, imma l-istess ministru u l-kabinett kollu ikun marbut dwar kif għandhom jiġu allokati l- flus u kemm għandhom jiġu allokati flus għall-qasam ta' l-isport.

Rajna xi ħaġa f'din id-direzzjoni f'din il-liġi dwar l-isport?

Xejn!

Mhux talli xejn, talli fejn hemm riferenzi li l-ministru tal-finanzi jista' jagħti xi ħaġa mil-lotteriji għall-isport, din saret b'mod vag ukoll, mingħajr l-ebda kriterji ta' kemm u kif, jiġifieri l-ministru jista' jgħid li se jqassam lil dak jew lill-ieħor.

Nixtieq ngħid li meta kont qed nindaga f'dan il-qasam tal-finanzjament l- ewwelnett bdejt insib li l-istess nies l-ewwel imorru għand il- parliamentary secretary, imbagħad imorru għand il-ministru ta' l- edukazzjoni, imorru għand il-ministru għall-politika soċjali, imorru għand il-Kunsill Malti għall-Isport, u kont insib każijiet ta' l-istess għaqdiet li jieħdu fondi minn hemm, minn hawn u min-naħa l-oħra u ma kien hemm koordinament ta' xejn.

Mela l-mira kienet li jsir koordinament ta' dan kollu.

F'dan l-abbozz ta' liġi qed isir dan il-koordinament?

Jien niftakar li kont ktibt lill-ex-ministru Lino Spiteri - mhux se jieħu għalih - u għedtlu li għalkemm nieħu gost li jingħataw flus lill-għaqdiet sportivi, ikun aħjar li kieku dawn il-flus jiġu channelled through il- Kunsill Malti għall-Isport biex ikollna organu wieħed li jara kif jistgħu jitqassmu l-finanzi għall-ġid ta' kulħadd.

Illum f'dan l-abbozz ta' liġi m'hemm l-ebda kriterji ċari dwar kif għandna nimxu.

Jien nifhem li jkun hemm ħafna bżonnijiet f'dan il-qasam.

Ikun hemm min ikun irid l-għajnuna għax ikun se jipparteċipa fuq livell internazzjonali, min ikun irid ikabbar l-faċilitajiet tiegħu għax ikunu ristretti u min ikun irid jinvesti biex jorganizza ruħu fil-qasam sportiv tiegħu.

Hemm ħafna raġunijiet li għalihom jaslu t-talbiet għall-għajnuna finanzjarja.

Imma jekk ma jkunx hemm xi forma ta' kriterji li liġi bħal din għandha timxi fuqhom naħseb li l-finanzi ma jiġux utilizzati bl-aħjar mod għal dan il- qasam sportiv.

Jien ferħan ħafna li l-gvern żamm l-idea tal-fond għall-isport li jien daħħaltu f'dan il-Parlament, biex ngħid hekk, mit-tieqa u mhux mill-bieb.

Niftakar li meta ġejna biex nabbozzaw l-ewwel trasferimenti ta' faċilitajiet sportivi li saru fil-pajjiż proprju mill-aħħar amministrazzjoni Laburista, daħħalna wkoll il-konċett ta' fond għall- isport, u għedna li d-dħul minn dan il-fond jiġi utilizzat għat-titjib tal- faċilitajiet sportivi.

Illum nistaqsi kemm laħaq dan il-fond u tajjeb li minn żmien għal żmien ikun hemm pubblikazzjoni tal-qagħda finanzjarja ta' dan il-fond biex l-isportivi ikunu informati.

Illum dan il-fond qed jingħata sisien legali u naħseb li dan jagħmel sens.

Però li nikkundanna jien - u ngħid li dan l-abbozz ta' liġi mhux qed iwassalna biex ma jkunx hemm indħil politiku fl-infiq tal-flus - huwa l- fatt li dan il-fond se jintuża skond kif jawtorizza l-ministru tal-ġurnata.

Aħna ridna nagħtu l-indipendenza u s-saħħa vera lill-Kunsill Malti għall- Isport biex ikun hu li jirrakkmanda kif għandhom jintużaw il-fondi.

Aħna nemmnu li l-membri tal-kunsill se jkunu nies responsabbli u l-gvern m'għandux għalfejn joqgħod jindaħal fl-amministrazzjoni ta' dawn l- affarijiet.

Il-gvern għandu jagħmel monitoring ta' kif ikun miexi l-Kunsill Malti għall- Isport, imma dak li tajnieh m'għandux jeħodulu.

Mhux talli hekk, talli dan l-abbozz ta' liġi qed jgħid li, jekk iħoss li għandu jagħmel hekk, il- ministru jista' jaqbad il-flus li jkun hemm u jittrasferihom x'imkien ieħor.

Mela mhux talli dan l-abbozz ta' liġi mhux qed jagħti s-saħħa lil dan il-kunsill billi jħallilu l-flus f'idejh, talli qed jgħid li, bis-saħħa li tagħtih il-liġi, dawk il-fondi li għandu l-kunsill jista' jittrasferihom u jutilizzahom għal fejn jixtieq hu.

THE DEPUTY SPEAKER (Onor. Michael Bonnici): Point of order, l-Onor.

Jesmond Mugliett.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Naħseb li hawnhekk qed niżvijjaw lill-Kamra dwar l-isport fund.

Il-liġi ma tgħidx li l-ministru jista' juża l-flus x'imkien ieħor, imma qed tgħid li l-flus akkumulati fl-isports fund għandhom imorru għall-investiment u l-iżvilupp fil-faċilitajiet sportivi jew għal xi skop ieħor li jista' jinqala' minn żmien għal żmien, li l-ministru jista' jiddeċiedi.

Jiġifieri l-ministru jista' jgħidilhom biex, per eżempju, din is-sena jiddedikaw iżjed fondi għall-isports tourism, imma mhux jitfagħhom f'settur ieħor, ngħidu aħna għall-bini tat-toroq.

Jiġifieri l-ministru jidentifika ħtieġa oħra fl-istess qasam ta' l-isport u jgħidilhom li mal- bżonn normali ta' l-iżvilupp tal-faċilitajiet jistgħu jagħtu xi ftit iktar għajnuna lil qasam ieħor f'dik is-sena partikolari.

Daqshekk tgħid il- liġi.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Joe Cilia.

ONOR.

JOE CILIA: Nirringrazzja lill-Onor.

Mugliett ta' l-ispjega, però l- liġi mhux hekk tgħid.

Se nikkwota subklawsola 22 (2) fejn tgħid hekk:

"... mingħajr preġudizzju għall-ġeneralità tal-poteri mogħtija lill- ministru b'dan is-subartikolu, kull ordni mogħtija mill-Ministru kif hawn aktar qabel imsemmi tista' tordna t-trasferiment lill-Gvern, jew l-applikazzjoni b'dak il-mod kif jista' jkun speċifikat fl-ordni, ..."

Bl-ebda mod m'hawn riferenza li trid tkun xi ordni marbuta mal-qasam ta' l- isport.

Jekk hemm drafting ħażin importanti li jiġi korrett.

Nieħu pjaċir jekk din m'hijiex l-intenzjoni tal-gvern, imma dak li hawn miktub.

Jekk dak m'huwiex il-ħsieb għandu jiġi emendat l-abbozz ta' liġi ħalli ma nħallux affarijiet li għada pitgħada jistħgħu jiġu wżati ħażin.

Jekk verament il-prijorità hija l-isport nerġa' ngħid li mhux il-gvern jew il- ministru għandu jkollu l-kontroll fil-qasam tal-finanzjament, imma l- Kunsill Malti għall-Isport.

Sur President, nixtieq insemmi wkoll in-nuqqas ta' kriterji ċari ta' kif għandhom jiġu distribwiti l-flus fil-qasam ta' l-isport.

Dan qed joħloq ċertu inkwiet għal dawk involuti f'dan il-qasam.

Per eżempju, jien għamilt mistoqsija parlamentari fuq il-każ tal-Ħamrun Spartans li sal-lum għadha mhix imwieġba - nispera li jkollna risposta qabel l-għeluq tal-parlament biex ma nibqgħux nistennew xahrejn oħra - dwar jekk huwiex minnu li l-gvern huwa committed b'ammont ta' Lm25,000 ħalli jgħinhom biex jibnu xi club house.

Ġie forwarded ammont ta' madwar Lm5,000 li minflok intuża għal dan ix-xogħol intuża biex jitħallsu salarji tal-players ta' dan il-club.

Jekk din hija s-sitwazzjoni għandna inkwiet serju dwar il-kriterji li bihom jingħataw dawn il-fondi.

Għalhekk nerġa' ntenni li għandhom jidħlu l-kriterji f'din il-liġi ħalli ħadd ma jkollu suspetti u ħadd ma jqajjem polemiċi.

Dan ikun aħjar kemm għall-ministru tal-ġurnata, ikun aħjar għall-isport fil-pajjiż u għall- benefiċċju ta' kulħadd.

B'hekk jiġu eliminati ċerti dubji.

Jien nerġa' nitlob tweġiba fuq din il-kwestjoni għax mill-informazzjoni li għandi jidher li dak huwa l-każ.

Ħalli niġi issa għar-reġistrazzjoni ta' l-għaqdiet sportivi li hija xi ħaġa tajba.

Aħna konna bdejna naħdmu fuq dan u ġie ppubblikat anke ktejjeb mid- dipartiment ta' l-isport li kien jiġbor l-għaqdiet sportivi ġewwa l-pajjiż.

Kien sar ħafna xogħol fuqu u rrid ngħid li ħafna drabi ma ssibx il- kooperazzjoni li tixtieq mill-amministraturi f'dan il-qasam ta' l-isport.

Però huwa tajjeb li ssir reġistrazzjoni ta' l-għaqdiet sportivi fil-pajjiż ħalli b'hekk ikollna ċerta statistika biex inkunu nafu kif jistgħu jiġu mtejba l-affarijiet.

Waħda mir-rekwiżiti tal-liġi għar-reġistrazzjoni ta' l-għaqdiet hija l- istatut ta' l-għaqda kkonċernata.

Naħseb li l-konċett marbut mad-doping li kien iddaħħal fl-istatut ta' l-għaqdiet sportivi hawnhekk għandu opportunità li jiġi enfasizzat.

F'din il-Kamra jien wieħed mill-iktar persuni li tkellimt u aġixxejt dwar id-doping fil-passat.

Donnu li dan il- gvern qed iwarrab ukoll il-konċett li ma tingħatax għajnuna lill-għaqdiet sportivi li fl-istatut tagħhom ma jkollhomx il-prinċipju li huma kontra d- doping fl-isport.

Minn kondizzjoni li ma tistax tgħaddi mingħajrha biex tirċievi għajnuna, jidher li f'liġi bħal din m'hemm l-ebda riferenza għal dan l-element.

Din hija xi ħaġa tal-biżgħa.

Jien kontra l-abbuż tad-drogi ħafna, aħseb u ara fil-qasam sportiv, fejn aħna rridu nressqu liż-żgħażagħ lejn l-isport bħala xi ħaġa pożittiva u minflok nagħmlulhom il-ġid nitfgħuhom f'xibka ta' abbuż, f'xibka ta' lpup, li bl-iskuża li din tgħinek għal saħħtek u tgħinek biex tkun iktar fast u biex tkun champion, tispiċċa li tkun int parteċipi fir-rovina ta` dawn iż- żgħażagħ.

Għalhekk l-kunċett tant importanti ta` l-anti-doping fl-isport naħseb li bilfors irid jiġi introdott f'abbozz ta` liġi li jittratta l- isport ġewwa pajjiżna.

Jiena niftakar li min-naħa tal-ministeru ta` l- isport konna ngħinu ħafna – ma nafx għadux isir illum – lill-MFA biex jagħmlu doping tests.

Jiena kont ninsisti li d-doping test għandu jsir mhux biss fil-football, imma anke fil-waterpolo u fuq fi sport ieħor bħalma huma tlielaq taż-żmiemel.

Dawn huma affarijiet li ġraw u li jistgħu jerġgħu jiġru, imma sfortunatament direzzjoni ċara fejn irridu naslu m'hawn imkien.

Jiddispjaċini ngħid li f'dan l-abbozz li għandna quddiemna ma ssib xejn.

Sur President, irrid ngħid xi ħaġa wkoll fuq oqsma oħrajn li huma wkoll marbutin mal-finanzi.

Dan l-organu, il-Kunsill Malti għall-Isport, f'daqqa waħda issa se jkollu l-ħaddiema kollha tad-dipartiment ta` l-isport jaqgħu taħtu u jrid jibda jħallas il-kontribuzzjonijiet tas-sigurta` soċjali, eċċ. eċċ. Issa apparti li l-budget tiegħu ma nafux kemm se jkun għax m'għandna l-ebda indikazzjoni u diffiċli li wieħed jgħid, pero` żgur li għandu bżonn budget ferm ogħla milli għandu llum biex jimpjega dawk in-nies u jieħu over dawn it-tip ta` responsabbilitajiet.

Issa skond dan l-abbozz ta` liġi, dan il-kunsill irid ikun self financing.

Jiena ngħid li kien ikun diffiċli li jkun self financing kif kien qabel aħseb u ara llum meta qed ngħabbuh b'dawn il-ħafna obbligi ġodda.

Jiena nitlob li dawn l-affarijiet ikunu ċċarati ħalli.

Hemm bżonn li nkunu nafu x'bugdet għandu bżonn il-Kunsill Malti għall-Isport kif qed jiġi propost illum u kif qed naspiraw għas-self financing meta għandek dawn in-numru ta` ħaddiema li se jiġu ngaġġati miegħu.

Tajjeb li nistaqsi: X'sar mill-kunċett li ħaddiema tal-gvern jiġu seconded ma` għaqdiet sportivi?

Nista` ngħid li kien hemm xi każijiet fil- passat.

Din hija xi ħaġa tajba, u tista` ssir, għax tkun għajnuna diretta għall-għaqdiet sportivi fil-pajjiż.

Naħseb li wieħed iktar għandu jħares lejn il-possibilitajiet ta` dan l-aspett milli lejn il-mod ta` kif qed jiġru l-affarijiet illum fiċ-ċivil.

Tafu x'għandna fiċ-ċivil illum?

Diżastru.

Ħadd ma jaf fejn hu?

Filli qiegħed ma` dipartiment tal-gvern u f'daqqa waħda, l-għada tispiċċa ma` xi awtorita` li tiġi mwaqqfa mill- gvern.

Din ġrat fil-kultura u f'oqsma oħrajn ekonomiċi bħal fil-każ tal- posta u ta` l-ajruport internazzjonali.

Dawk li qabel tradizzjonalment kellhom konnessjoni mal-gvern, illum huma mħassba ħafna għall-mod ta` kif sejrin l-affarijiet u jkun tajjeb li niċċaraw l-affarijiet.

Sur President, jekk se ngħidu li dawn jridu jkunu self financing huwa importanti wkoll li ngħinuhom b'inċentivi governattivi.

Per eżempju, jiena ndagajt ħafna dwar il-kwestjoni tal-ħlas tad-dawl u l-ilma mill-għaqdiet sportivi.

Kulħadd jaf x'ġara u kemm kien hemm kritika miż-żewġ naħat tal- Kamra.

Imma nistgħu għallinqas naslu li nagħtu tax credit lil dawn l- għaqdiet sportivi?

Mhux ngħidulhom biex ma jħallsux tal-kontijiet tad-dawl u l-ilma, imma almenu jkollhom tax credit.

Dawn qed jagħmlu rwol filantropiku kbir fil-pajjiż u naħseb li jixrilqilhom dawn it-tip ta` inċentivi, u huma inċentivi li jistgħu jsiru.

Għandek ukoll il-kwestjoni ta` sponsorships.

Ma nistgħux nħarsu lejn inċentivi fiskali biex ninkoraġġixxu aktar sponsors?

F'dan il-pajjiż dejjem nispiċċaw kulħadd jiġri wara l-istess sponsors.

X'inkoraġġiment qed nagħmlulhom lil dawn biex ikomplu jisponsorjaw?

Veru li hemm l-aspett kummerċjali, imma ejja nżommu għajnejna ffokati fuq hiex qed nitkellmu.

Qed nitkellmu fuq qasam li ħafna minnu huwa non-paying, ibbażat fuq nies voluntiera u ma nafx kemm nistgħu ngħidulhom biex jiffinanzjaw lilhom infushom.

Irridu nħarsu wkoll lejn kif nistgħu inkattru l-aspett ekonomiku ta` l-isport u nixtieq nistaqsi x'inhu jsir mal-Ministeru tat-Turiżmu f'dan il-qasam.

Jiena niftakar li kont kellimt lill-Onor.

Karmenu Vella, dak iż-żmien Ministru tat-Turiżmu, biex noħolqu speċi ta` unit bejnietna li jkun jista` jikkonċentra fuq sports tourism ġewwa l-pajjiż biex inkunu nistgħu nagħmlu marketing speċifikament biex nies mill-qasam sportiv jiġu ġewwa pajjiżna.

Kulħadd jaf li f'pajjiżna għandna klima favorevoli għal ħafna tipi ta` sport u mal-pajjiżi nordiċi ċertament pajjiżna huwa attrazzjoni kbira biex jiġu għal training camps meta ma jkunux jistgħu jipprattikaw l-isport tagħhom minħabba l-klima li għandhom f'pajjiżhom.

Ħaġa li f'Malta għandha attrazzjoni fenominali hija l-horse racing.

Niftakar li jiena kont tkellimt ma' l-ex-president tat-Trott International li qalli li kienu interessati li jħarsu lejn pajjiżna u jinvestu f'dan ir-rigward.

Għaliex?

Għax il-pajjiżi nordiċi jkunu qed ifittxu klima bħal tagħna biex ikollhom il-potenzjal li jibqgħu għaddejjin bit-taħriġ tagħhom.

Nisimgħu xi ħaġa dwar dawn l- aspetti llum?

Jiena niddispjaċini ninnota li ma narawx imbuttatura konkreta f'dan l-aspett għax naħseb li kieku bqajna għaddejjin b'ċerti ideat ta` dak iż-żmien kieku llum imxejna ferm u ferm aktar fil-qasam sportiv.

Sur President, problema oħra li qed nara li se toħroġ minn dan l-abbozz ta` liġi hija l-kwestjoni famuża dwar min għandu jkun fdat biex imexxi l- faċilitajiet sportivi.

Kultant ngħid imma din qed jagħmilha apposta l- gvern.

Qed jipprova jdaħħal ċerti affarijiet mit-tieqa flok mill-bieb.

Niftakar li fi żmien gvern nazzjonalista preċedenti kien hawn riżoluzzjoni dwar il-faċilitajiet sportivi quddiem dan il-Parlament, m'iniex se nidħolx fir-rati fenominali li kienu se jintalbu biex jiġu trasferiti l- faċilitajiet sportivi, li fiha rajna wkoll il-kwestjoni dwar għand min għandhom jgħaddu dawn il-faċilijiet sportivi.

Jekk hux għand il-kunsilli lokali jew għand l-għaqdiet sportivi.

Jiena niftakarni nikkustinja ma` diversi sindki, fosthom mal-mibki Joe Cassar li huwa ta` tendenza Laburista.

Jiena kont għedtlu li aħna bħala gvern nemmnu li l-faċilitajiet sportivi għandhom jitmexxew minn min ikun qed jagħmel użu minnhom u min investa fihom.

Mhux għax il-kunsill lokali ma nagħtuhx l-importanza tiegħu, anzi nista` ngħid li konna tajnih u jidhirli li l-gvern tal-ġurnata bl-abbozzi ta` kuntratti li qed jippubblika kompla jagħti d-dritta lill- kunsilli lokali f'ċerti okkażjonijiet.

Imma apparti dan, hawnhekk qegħdin ngħidu li issa jistgħu jsiru kirjiet lill-kunsilli lokali għall-perjodu ta` ħames snin.

Jiena ngħid li din tista` terġa` toħloq dawk il-famużi konflitti antiki bejn il-kunsilli lokali u l-għadiet sportivi fl-irħula u bliet differenti li gvern Laburista kien elimina darba għal dejjem.

Din hija xi ħaġa li żgur ma tagħmilx ġid, anzi tkun xi ħaġa ta` detriment għat- tkattir ta` l-istess faċilitajiet sportivi.

Il-proċedura għat-trasferiment tal-faċilitajiet sportivi llum b'din il-liġi qiegħda tinbidel.

Illum qegħdin ngħidu li l-faċilitajiet sportivi jistgħu jiġu mgħoddija lill- għaqdiet sportivi b'Ordni tal-President fuq parir tal-ministru mingħajr ma titressaq riżoluzzjoni quddiem dan il-Parlament.

Jiena ngħid li dan huwa ħażin.

Ħażin mhux għax jiffaċilita` ċerti affarijiet imma għax ċertu skrutinju se jispiċċa.

Jiena kont immur għall-idea ta` kumitat parlamentari - konna bdejna xi ħaġa fuq dan l-aspett – u dawn it-tip ta` kuntratti jiġu miflija hemmhekk għall-ġid ta` kulħadd.

Sur President, nikkonkludi billi ngħid li huwa tajjeb li jkollna liġi dwar l-isport f'pajjiżna.

Nemmen b'sinċerita` fiha.

Pero` nemmen ukoll li dan l-abbozz ta` liġi li għandna quddiemna m'huwiex se jwassal fid-direzzjoni li rrridu naslu.

Mhux se jnaqqas l-indħil politiku.

Mhux se jżid iktar saħħa lill-Kunsill Malti għall-Isport, mhux se jkollna organu aktar rappreżentattiv kif jixraq lill-kamp sportiv u mhux se jkollna kriterji ta` finanzjament ċari fil-qasam ta` l-isport.

Jidher ukoll li b'din il-liġi ċ- ċarezza ta` kif irridu naslu ma` l-għaqdiet sportivi se tiġi sfokata.

Ovvjament kont insib iktar xi ngħid dwar dan l-abbozz ta` liġi imma l-ħin huwa limitat ħafna.

Grazzi.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Rita Law.

ONOR.

RITA LAW: Sur president, jiena wkoll nixtieq nagħti s-sehem tiegħi fuq din il-liġi ta` l-isport għax l-isport huwa xi ħaġa li lili personalment għal ħafna u ħafna snin tani sodisfazzjon kbir f'ħajti għax jiena wkoll kont persuna li nipprattika l-isport seven days a week, imma issa minħabba l-impenji parlametnari kelli nnaqqas ħafna mill-ħin li kont niddedika għalih.

Għalhekk jiena ħassejt li għandi nitkellem għan-nom tal- ħafna nies sportivi li għandna f'pajjiżna.

Sur President, il-kelma "sport" hija waħda vasta ħafna.

Kieku wieħed kellu jara x'inhu eżatt il-kelma "sport" isib li fiha din tinkorpora diversi kategoriji ta` sport.

Hemm dak l-isport li huwa kompetittiv, hemm dak l- isport biex wieħed iqatta` siegħa żmien u jirrilassa ftit u hemm dak l- isport li huwa passiv.

Pero` hu x'inhu l-isport li persuna tipprattika żgur li hija attivita` li tagħtik mezz kif tħaddem il-muskoli kollha ta` ġismek.

Jiena naf nies li kif appena jiftħu għajnejhom l-ewwel ħaġa li tiġihom f'moħħhom hija li jilbsu l-jogging shoes u t-tracksuit u jitilqu 'l barra biex jagħmlu dik il-mixja jew dik il-ġirja li mdorrijin jagħmlu ta` kuljum.

Sur President, dan l-abozz ta` liġi qed jitkellem fuq tliet punti.

Qed jingħad li dan l-abbozz għandu jipprovdi għat-twaqqif ta` kunsill nazzjonali għall-isport biex jeżerċita l-funzjonijiet relatati ma` l- isport, jipprovdi għar-reġistrazzjoni ta` organizzazzjonijiet sportivi u jistabbilixxi strutturi biex jinstabu soluzzjonijiet għal kull xorta ta` tilwim.

Fuq din ta` l-aħħar ma xtaqtx nitkellem wisq għax ma rridx niftakar kemm jista` jkun hemm tilwim fuq dik li tissejjaħ logħba.

Awtomatikament meta tgħid "logħba" inti jiġik f'moħħok xi ħadd li qed jipparteċipa biex jirrikreja ruħu.

Imma ovvjament jekk jinqala` xi tilwim inti trid tipprova ssib soluzzjoni għalih.

Kulħadd jaf li jista` jinqala` tilwim bejn kompetitturi li jkunu qed jipprattikaw ċertu sport u kultant ikun hemm anke bżonn ta` medjazzjoni biex isibu kompromess fuq dak li jkunu qed jitlewmu.

Nafu li kemm-il darba jinqala` ġlied, speċjalment waqt logħba football, u mhux l-ewwel darba li dawn jiġu fl-idejn.

Imbagħad ġieli anke jidħlu fiha s-supporters u dan naturalment żgur li ma jagħmillux tajjeb lill-isport, għax l-isport huwa xi ħaġa li suppost tirrilassak imma meta jiġri hekk ħafna min-nies jibdew jistkerħuh.

Sur President, meta nieħdu l-isport mill-punto di vista tal-ġid li jagħmel għall-unanita` wieħed għandu jinkoraġġixxi li jkun hemm ħafna għaqdiet sportivi li jiġu affiljati ma` organizzazzjonijiet biex aktar u aktar tfal jipprattikaw xi tip ta` sport.

Pero` nafu kemm ċeru sport li jiġi pprattikaw f'Malta jirrikjedi finanzi.

Illum biex wieħed jixtri l-kit li jkollu bżonn għall-isport li jipprattika jrid jonfoq ħafna flus għax kollox huwa għoli.

Għalhekk wieħed irid ikun finanzjarment tajjeb biex jipprattika ċertu sport.

F'moħħi qiegħda tiġini storja li ġrat barra minn Malta u li smajt dan l-aħħar fuq tifel li jilgħab il-football.

Omm dan it-tifel ma kellhiex biex tixtrilu l-kit li kellu bżonn biex jilgħab il-football u qatt ma seta` jingħaqad ma` xi club tal-football.

Dan kien dejjem jilgħab il- ballun barra u kien hemm min innota li kien tajjeb għall-football.

Dawn kienu avviċinawh u ffinanzjawh u wara ftit taż-żmien ingħaqad mat-team tal- lokal tiegħu u saħanistra rnexxielu wkoll jilgħab mat-team nazzjonali ta` pajjiżi fil-kompetizzjoni tat-tazza tad-dinja li għadha kemm għaddiet.

Hemmhekk wieħed ikun qed jara kemm kultant persuni li ma jkollhomx finanzi jiġu ddiskriminati milli jikkompetu f'ċerti attivitajiet sportivi.

Qed jiġuni f'moħħi l-kompetizzjonijiet taż-żfin.

Kien hawn żmien li l-ballroom dancing f'Malta kien donnu sploda.

Imma issa qegħdin naraw li l-clubs li kienu jgħallmu ż-żfin reġgħu ħadu daqqa 'l isfel minħabba l-finanzi li jirrikjedu.

Jiena naf kemm wieħed irid flus biex jipprattika dan l-isport għax niftakar li meta t-tifla tiegħi kienet tiżfen u tikkompeti, jiena u r- raġel tiegħi tgħidx kemm konna nagħmlu sagrifiċċji biex lil din it-tifla nibagħtuha titgħallem tiżfen u nixtrulha l-ħwejjeġ taż-żfin.

Kollox kien iqum il-flus u wieħed bilfors ikollu jagħmel ċerti sagrifiċċji biex jieħu pjaċir jara lill-uliedu jitgħallmu jiżfnu u joħorġu dik iċ-ċerta kapaċita'.

Biżżejjed ngħid li libsa tal-ballroom dancing sa tliet snin ilu kienet tqum madwar Lm400.

Jiġifieri mmaġina kemm wieħed irid jonfoq flus għal dan it-tip ta` żfin.

Li rrid ngħid hu li rridu napprezzaw kemm il-ġenturi jagħmlu sagrifiċċji biex jagħtu lill-uliedhom l-oppotunita` li jidhru fuq palk biex joħorġu l-kapaċitajiet u l-eleganza tagħhom flimkien ma` dak kollu li joffri sport ta` dan it-tip.

Sur President, ngħaddi issa biex ngħid xi ħaġa dwar il-persuni li jaħdmu b'mod volontarju fil-qasam ta` l-isport.

Qed nirreferi l-iktar għal dawk il- ħafna persuni li huma involuti fi clubs tal-football madwar Malta kollha.

Dawn ikun qed jagħtu s-sehem tagħhom biex jaraw li l-isport favorit tagħhom dejjem imur 'il quddiem u biex iżommu ż-żgħażagħ tal-lokal magħqudin flimkien, u dan jagħmluh mingħajr gwadann ta` xejn.

Jiena naf coaches tal- football li jaħdmu b'mod volontarju li s-sodisfazzjon tagħhom huwa meta jaraw tfal li kienu ħarrġu huma jilgħabu ma` timijiet fl-ogħla diviżjoni f'pajjiżna.

Sur President, fil-bidu tad-diskors tiegħu l-Ministru qal li l-ewwel prinċipju għandu jkun l-edukazzjoni fiżika u l-isport għandhom jiġu mgħallma u pprattikati fl-iskejjel primarji u sekondarji.

Jiena nqabel ma` dan għax inħoss li tkun diffiċli ħafna għall-individwu biex jipprova jibda jipprattika xi tip ta` sport meta jkollu ċerta eta`.

L-ewwelnett għax jista` jkun li dan ikun laħaq tella` ċerta ħxuna u għalhekk ikun diffiċli għalih li jipprattika l-isport, it-tieni għax forsi jkun laħaq daħal f'ċerti vizzji u t-tielet għax jekk wieħed ma jkunx dixxiplinat minn meta jkun żgħir, għalih bnazzi u m'huwiex dejjem isib ħin biex jipprattika l- isport, jibda jaqta` qalbu jagħmel dan meta jkun kbir fl-eta`.

Hawnhekk jiena mhux biss naqbel mal-ministru li l-ewwel prinċipju għandu jkun li l- iport għandu jkun mgħallem u pprattikat fl-iskejjel primarji u sekondarji, talli ngħid li t-tagħlim ta` l-anatomija u l-fisjoloġija għandu jidħol b'mod sempliċi minn eta` żgħira ħalli almenu t-tfal jkollhom idea kif il- ġisem jiffunzjona u xi tkun qed tagħmel il-qalb meta wieħed ikun qed jagħmel ċertu eżerċizzju.

Ikunu jafu wkoll kif jibnu l-istamina tagħhom ħalli jkunu jistgħu jsiru persuni li jistgħu jippreparaw lilhom infushom biex ikunu jistgħu jagħtu l-utmost tagħhom waqt li jkunu qed jikkompetu.

Sur President, it-tieni prinċipju li tkellem fuqu l-ministru kien dak tad- diskriminazzjoni fl-isport abbażi ta` sess, razza, kulur, reliġjon jew opinjoni politika differenti jew residenza f'lokalitajiet differenti.

Jiena nħoss li hawnhekk il-ministru ħalla xi ħaġa barra.

U x'inhi din?

Jiena naħseb li ġaladarba l-minsitru qed isemmi s-sess, ir-razza, il-kulur u l-affarijiet l-oħra kollha jkun xieraq li jikkonsidra li l-persuni b'disabilita` jkollhom dritt jikkompetu mingħajr ma jkollhom ebda disriminazzjoni kontra tagħha.

Sur President, il-ministru qal li t-tielet prinċipju huwa li l-Maltin kollha għandhom jingħataw l-opportuntia` li jieħdu sehem fl-isport.

Hawnhekk jiena nkompli nisħaq fuq il-punt li semmejt dwar il-persuni b'disabilita` u l-punt l-ieħor dwar dawk it-tfal li jkunu jridu jipprattikaw xi tip ta` sport imma sfortunatament il-ġentiruri tagħhom ma jkunux jaffordjaw li jħallsulhom.

Jiena naħseb li ġaladarba l-ministru qed jisħaq li m'għandux ikun hemm diskriminazzjoni tkun idea tajba li fil-liġi jidħol ukoll li tfal li jkunu ġejjin minn familji batuti finanzjarjament għandhom ikollhom l-istess opportunita` li għandhom tfal li ġejjin minn familji li jistgħu jħallsu.

Sur President, il-minsitru tekllem ukoll fuq il-prinċipju tal-promozzjoni ta` l-isport.

Meta ġieli nkun qed nara t-televiżjoni nara riklami li jkunu qed iħeġġu persuni biex jixtru xi eqiupment jew inkella xi pilloli biex jonqsu.

Sfortunatament aħna m'għandniex liġi li tirregola dawn it-tip ta` riklami.

M'għandniex mod kif nipprovaw jekk ir-riklam ikunx qed iqarraq.

Għaliex qed ngħid dan?

Qed ngħid dan għax illum qed ikun hawn ħafna riklamar, speċjalment ta` pilloli u ma nafx kemm dawn verament ikunu ttestjati minħabba xi ħsara li jistgħu jagħmlu lill-individwu.

Fil-fatt jiena naf b'ħafna każi fejn tfajliet ħadu dawn il-pilloli bl-amment, għax belgħu s-sunnara u ħasbu li bihom kienu se jonqsu, u spiċċaw l-isptar minħabba s-side effects ta` dawn l-istess pilloli.

Dan jgħodd ukoll għar- riklami ta` ċerti makni li wieħed irid iqabbad ma` ġismu biex bl-effett tagħhom ikun jista` jonqos.

Jiena m'iniex kontra equipment bħal dan.

Li jiddispjaċini huwa l-mod ta` kif ipoġġu ċertu riklamar.

Per eżempju, niddejjaq ħafna meta dawn ir-riklami jsiru b'tali mod jirridikolaw l- isport, qisu dan l-equipment se jkun qed jagħmel il-mirakli ma` min ikun irid jonqos.

Dan ir-riklamar isir b'mod li lil dak li jkun idaħħlulu f'moħħu li m'għandux għalfejn joqgħod jagħmel eżerċizzju għax dik hija xi ħaġa iebsa u xi ħaġa ta` dwejjaq u xi ħaġa li tkun qed taħlilek il-ħin.

Dawn huma affarijiet li jiskoraġġixxu lil dak li jkun milli jagħmel l- eżerċizzji fiżiċi.

Jiena naħseb li m'huwiex sew li nħallu lil min jirriklama dan it-tip ta` equipment b'dan il-mod fuq it-televiżjoni.

Sur President, qabel ma ġejt nitkellem fuq din il-liġi pprovajt nara daqsxejn kif se jkunu qed jintlaqtu l-ħafna għaqdiet sportivi li għandna mifruxa ma` Malta kollha, liema għaqdiet huma mpejnati bis-sħiħ fil-qasam sportiv partikolari tagħhom.

Kif kulħadd jaf li ħafna minn dawn l- isportivi li jippartikaw xi tip ta` sport jagħmlu ħafna sagrifiċċji ġieli jirrifjutaw l-overtime fuq il-post u saħansitra jiċċaħdu mill-familja tagħhom biex isibu ħin jagħmlu t-training meħtieġ ħalli jipprovaw jilħqu ċertu livell għax hemm minnhom li anke ġieli jirrappreżentaw lil Malta f'kompetizzjonijiet internazzjonali.

Fost oħrajn, jiena tkellimt mal-Malta Pool Association u l-membri ta` din l-għaqda qaluli li l-ewwelnett fil- world competition ta` dan l-isport Malta qatt ma ħadet sehem għax din l- assoċjazzjoni qatt ma kienet f'pożizzjoni finanzjarja tajba.

Għalkemm għandha ħafna players li huma ta` livell tajjeb, sfortuntament dawn qatt ma kellhom għajnuna finanzjarja biżżejjed biex ikunu jistgħu jmorru jirrappreżetnaw lil Malta f'kompetizzjoni dinjija.

L-unika darba li dawn ikkompetew ma` players barranin kien is-sena l-oħra meta stiednu lill- assoċjazzjonijiet ta` barra minn Malta jiġu jikkompetu hawn Malta ħalli għallinqas ma joqogħdux jħallsu l-passaġġ u jagħmlu ċerti spejjeż oħra.

Ta` min jgħid li dakinhar Malta ġiet ikklassifikata ma` l-ewwel erbgħa.

Ovvjament dan juri kemm għandna kompetituri ta` livell tajjeb f'dan l- isport.

Qed ngħid dan biex nuri li assoċjazzjonijiet bħal dawn għandhom jiġu mgħejjuna finanzjarjament.

Meta dawn jitilgħu biex jikkompetu f'dik il- kompetizzjoni msejħa l-"European" l-assoċjazzjoni taffordja li tibgħat sitt players biss, u dan meta suppost jitilgħu tnax.

Issa jekk is-sitta l-oħra jkunu jaffordjaw li jmorru billi jħallsu kollox huma minn bwiethom imorru u jekk ma jkunux jistgħu ma jmorrux.

Allura ssib ħafna minnhom li jirrifjutaw.

Imbagħad ġieli jiġri li jkun hemm xi wħud li għalkemm ma jkunux ta` livell tajjeb daqs l-oħrajn li rrifjutaw li jmorru, ikunu jaffordjaw li jħallsu u jmorru huma u allura r-riżultati miksuba ma jkunux dawk mixtieqa.

Għalhekk jiena nħoss li din l-assoċjazzjoni għandha tingħata aktar għajnuna finanzjarja, imqar għall-passaġġi ta` l-ajru, ħalli għallinqas tkun tista` tibgħat lill-aħjar players li għandha biex jirrapreżentaw lil Malta f'kompetizzjoni bħal din.

Sur President, nixtieq ngħid ukoll li għandi d-dubji tiegħi dwar kemm il- finanzi se jkunu qed jitqassmu tajjeb.

Ħassejt li għandi nitkellem dwar dan għax fil-ħsebijiet tiegħi bdejt nipprova niddistingwi bejn assoċjazzjoni li tkun stabbilita` u oħra li tkun għadha kif bdiet tiffunzjona.

Per eżempju, jekk inti jkollok assoċjazzjoni attrezzata b'kollox u diġa` jkollha l- premises fejn jiltaqgħu l-membri tagħha, għalkemm din ikollha bżonn l- għajnuna finazjarja ma jkollhiex bżonn dik l-għajnuna kollha li jkollha bżonn assoċjazzjoni oħra li għadha tibda.

Assoċjazzjoni li lanqas biss għad għandha l-premises tagħha żgur li għandha bżonn ħafna iktar għajnuna finanzjarja.

Għalhekk jiena nħoss li l-ministru għandu jara xi bżonnijiet ikollhom ċerti assoċjazzjonijiet u għaqdiet sportivi oħra u l-għajnuna finanzjarja tinqasam skond dawn il-bżonnijiet.

Illum kulħadd jaf kemm għaqda sportiva trid tidħol fi spejjeż biex ikollha l-premises tagħha.

Allura mbagħad meta għaqda sportiva tidħol għal dawn l-ispejjeż kollha tibda tagħmel ħafna attivitajiet ta` fund raising biex tħallas id-dejn li tkun għamlet mal-banek biex kisbet il-premises tagħha.

Dan ifisser li l- finanzi li tkun qed tagħmel ma tkunx qed tiddedikahom għall-isport li tali għaqda tkun qed tipprattika.

Għalhekk jiena nħoss li wieħed għandu jqis dan il-punt għax huwa wieħed validu ħafna għax inkella asoċjazzjonijiet li jkunu għadhom jitwieldu ma jistgħux jikkompetu m'oħrajn diġa` stabbiliti.

Sur President, permezz din il-liġi li għandna quddiemna se jkun possibbli li dawk l-assoċjazzjonijiet u għaqdiet oħra sportivi jingħataw għajnuna finanzjarja.

Hawnhekk jiena nistaqsi: Għaliex għaqdiet oħra li jagħmlu funzjonijiet filantropiċi m'humiex se jingħataw l-istess importanza?

Jiena nħoss li dawn se jkunu diskriminati.

Per eżempju, bħalissa qed jiġuni f'moħħi l-iscout groups.

Veru li dawn jingħataw xi ftit finanzi mill- gvern, pero` wieħed irid iqis bir-reqqa jekk verament dawn għandhomx jitħallew barra u ma jingħatawx l-għajnuna li se jkunu qed jingħataw għaqdiet oħra.

Jiena nħoss li dawn għandhom jingħataw l-għajnuna finanzjarja kollha li għandhom bżonn għax dawn qed ikollhom ħafna problemi finanzjarji speċjalment minħabba l-kirjiet li jridu jħallsu biex iżommu l- premises tagħhom.

L-ammont konsiderevoli ta` flus li dawn qed iħallsu f'kera qed jaqtalhom qalbhom milli jkomplu f'din l-attivita`.

Dawn huma nies ferm dedikati u meta kont qed nitkellem magħhom urewni kif huma jieħdu ħsieb li jiddixxiplinaw u jibnu l-karattru ta` mijiet ta` tfal li huma fl- għaqda tagħhom.

Jiena nħoss li din il-liġi qed tiddiskrimina kontra tagħhom għax m'humiex se jingħataw l-għajnuna finanzjarja li se jibdew jieħdu għaqdiet oħra.

Ma nħossx li huwa sewwa li niddiskriminaw, bħalma qed tagħmel din il-liġi, ma` nies li jaħdmu għal sigħat sħaħ mingħajr interessi ta` xejn meta mbagħad nies oħrajn li huma f'għaqdiet sportivi oħra se jingħataw tista` tgħid l- għajnuna kollha li għandhom bżonn.

Jekk aħna qed inħarsu lejn il-ġid tat- tfal u lejn kemm huwa importanti li niddixxiplinaw lit-tfal minn mindu jkunu f'eta` tenera għaqdiet bħal dawn ma nistgħux naqtgħuhom barra.

Meta aħna qegħdin ngħidu li l-edukazzjoni fiżika hija l-pedament biex ikollna ġenerazzjonijiet b'saħħithom irridu naraw li għaqdiet bħal dawn ma jgħaddux minn fażijiet fejn jispiċċaw bla leħen, qishom qed jgħajtu f'xi desert fejn ħadd ma jkun qed jismagħhom u jispiċċaw jaqtgħu qalbhom milli jagħtu l-kontribut volontarju tagħhom.

B'hekk ħafna ġenituri jispiċċaw li ma jkollhomx fejn jibgħatu lill-uliedhom bir-riskju li dawn jinħakmu minn xi vizzji koroh.

Jiena naħseb li l-gvern f'din il-liġi għandu jikkonsidra li jagħmel xi ħaġa għal għaqdiet bħal dawn.

Naħseb li huwa tajjeb li għaqdiet bħalma huma dawk taż-żfin, ta` l-iscouts u oħrajn għandhom jingħataw l-importanza daqs kemm qed jingħataw l-għaqdiet sportivi permezz ta` din il-liġi.

Nerġa` ngħid li l-gvern m'għandux jagħmel diskriminazzjoni bejn għaqda u oħra, speċjalment meta nafu li għandek għaqdiet li huma stabbiliti u b'saħħithom finazjarjament u oħrajn li kważi kważi lanqas għandhom biex iħallsu l-kera tal-premises tagħhom.

Meta dan l- abbozz ta` liġi qed jitkellem fuq il-fair play nasħeb li l-finanzi wkoll għandhom jitqassmu b'mod fair u mhux ikun hemm għaqdiet li jibbenefikaw ħafna u oħrajn ma jieħdu xejn.

Sur President, nagħlaq billi ngħid li għandna nagħtu s-support kollu tagħna li min qed jagħti l-kontribut tiegħu b'mod volontarju fil-qasam sportiv u lil mijiet ta` persuni li jipprattikaw l-isport sew dawk li huma f'xi għaqda u sew dawk li jipprattikawh b'mod individwali.

Għalkemm f'dan l- abbozz ta` liġi hemm xi punti li aħna bħala oppożizzjoni ma naqblux magħhom, żgur li naqblu li l-isport huwa mezz importanti biex ikollok soċjeta` b'saħħitha.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Viċi prim Ministru, jekk jogħġbu, jressaq l-aġġornament.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni kienet interrotta u baqgħet aġġornata.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, nipproponi l-aġġornament tal-Kamra għal għal nhar it-Tlieta, 16 ta' Lulju, 2002, fid-9:00 a.m. b'din l-aġenda:-

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi dwar l-Isports - Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar Proċeduri fil-Qrati u fit-Tribunali –Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi biex jemenda l-Att dwar l-Elezzjonijiet Ġenerali - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi biex jemenda l-Kostituzzjoni - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Pensjonijiet - Tielet Qari; u

Riżoluzzjoni tal-Prim Ministru dwar il-qagħda fil-pajjiż - Kontinwazzjoni.

Abbozz ta' Liġi dwar l-Impiegi u r-Relazzjonijiet Industrijali - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li Jirregola Fondi Speċjali - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Uffiċċju tal-Posta - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar ir-Referendi - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Ċivili - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Konvenzjoni Ewropea - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Immigrazzjoni – Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, il-ġimgħa l-oħra għedt li l-partit Nazzjonalista rnexxielu jimmanipula biex flimkien mal-qorti jirranġa biex jieħu somma flus minn fuq dahar il-poplu.

Spjegajt ukoll il-mod skandaluż li mexa bih biex wasal biex jieħu din is-somma flus.

Urejt ukoll id- dokumenti li ma ġewx għall-attenzjoni tal-qorti, u urejt bil-provi li kienet ċara l-intenzjoni li lili ma jgħajtulix bħala xhieda.

Għedt ukoll u urejt li qabel il-partit Laburista tela' fil-gvern kien hemm studji li saru fi żmien il-gvern Nazzjonalista li wrew li t-trażmissjonijiet fuq il-UHF mill-arblu tal-Għargħur ma setgħux isiru iktar.

Urejt ukoll bil-provi li fl-1994 kien hemm stazzjon li applika biex jittrażmetti mill-Għargħur jew minn x'imkien ieħor u ma kienx ingħata l-permess għaliex fost problemi oħra kien hemm il-problema teknika li ma jistax jittrażmetti mill-arblu tal- Għargħur u l-problema l-oħra li kien hemm oġġezzjoni mill-awtorita' ta' l- ippjanar għall-proposta li jkun hemm antennae farm, jiġifieri area fejn ikun hemm l-antennae kollha miġburin fiha.

Fl-aġġornament tal-ġimgħa l-oħra għedt ukoll li meta l-partit Laburista tela' fil-gvern u sab din is-sitwazzjoni huwa kien determinat li jara kif jagħmel biex dawk li jrid ikollhom l-istazzjoni tagħhom ikunu jistgħu jittrażmettu.

Fost oħrajn kien applika l-partit Nazzjonalista u dan minkejja li qal li ma riedx li jkollu stazzjoni tat-televiżjoni.

Dakinhar irriferejt għall-ittra li kiteb fit-12 ta' Diċembru 1996 l-Onor.

Fenech Adami, dakinhar kap ta' l-oppożizzjoni u tal-partit Nazzjonalista, fejn kien talab lill-prim ministru Alfred Sant biex jallokalu channel.

F'din l- ittra qallu wkoll li jaf ukoll li m'hemmx spazji aktar disponibbli fil- master antanna tal-Għargħur u allura talbu biex issir emenda fir- regolamenti biex tkun tista' toħroġ liċenzja biex ikunu jistgħu jittrażmettu minn x'imkien ieħor.

Kont ikkwotajt ukoll ittra tal-prim ministru ta' dak iż-żmien Dr Alfred Sant liċ-chairman tal-broadcasting authority fejn irrefera għal konverżazzjoni fl-uffiċċju tiegħu f'Kastilja – u din il-konverżazzjoni saret fil-preżenza tiegħi - u fejn alloka channel lill-broadcasting authority biex din tallokah lill-partit Nazzjonalista biex dan ikun jista' jitrażmetti.

Hemmhekk ukoll għamilielu ċara li fuq pariri ta' l-esperti jrid jintuża antenna għax ma kienx possibbli li jintuża dak tal-Għargħur minħabba fi problemi tekniċi li jirriżultaw minn studji li għamel il-partit Nazzjonalista stess.

Fil-fatt kienet ħarġet liċenzja għall-partit Nazzjonalista li fiha kien hemm il-kundizzjoni li ma jistax jittrażmetti mill-Għargħur.

Irriferejt ukoll għal ittra oħra mibgħuta miċ-chairman tal-broadcasting authority il-Prof.

Pirotta fejn qal ċar u tond li għandu jsir tibdil permezz ta' avviż legali biex l-applikanti – fosthom il-partit Nazzjonalista – jkun jista' jkollu t-transmitter u jibda jitrażmetti għaliex kif jaf li mill-Għargħur minħabba fi problemi tekniċi u affarijiet oħra li mir-riżultati li kien għamel il-partit Nazzjonalista li anke mbagħad il-partit Laburista kien reġa' nhieda u rriżultalu l-istess ma setgħux jitrażmettu minn hemmhekk.

Jien spjegajt dan kollu u wrejt dan kollu b'dokumenti li jidhru ċar li jkunu marru quddiem il-qorti, kienu jidhru l-affarijiet kif kienu qed jiġu manipulati.

Mr Speaker, dakinhar semmejt ukoll li ntqalu ħafna ineżattezzi u gideb dwar din il-kwestjoni.

Minn dokument uffiċjali ffirmat mid-direttur tal- wireless telegraphy jirriżulta jirriżulta li kontra dak li qed jgħid il- partit Nazzjonalista, il-partit Laburista ma pprovax joħnoq lill-partit Nazzjonalista anzi l-partit Laburista ħariġlu liċenzja bla trouble ta' xejn.

Issa dan mhux kif għamel hu meta kien fil-gvern u l-partit Laburista applika għal stazzjon.

Dakinhar tgħidx kemm inqalgħu problemi u ħmerijiet.

Filwaqt li huma kellhom it-transmitter fl-Iklin bil-liċenzja b'kollox, qajjmu kwestjoni oħra fejn riedu jwaħħlu transmitter ieħor differenti fil- Għargħur.

Dan ma kienx it-transmitter li l-partit Nazzjonalista kellu l- permess u l-liċenzja biex jittrażmetti minnu, imma kien transmitter ieħor.

Biex nipprova dan jien se naqra dokument iffirmat mid-direttur tal- wireless telegraphy dakinhar li mar jagħmel spezzjoni ta' dan l-equipment:

"During this visit it was established that a television transmitter was in place and connected to electricity supply and three antennae panels were in carton boxes.

On my instructions...

- jiġifieri tad-direttur tal-wireless telegraphy -

"...the technician took the serial number of the apparatus and we returned again to the office where it was confirmed that it was not the same transmitter being used at Tat-Tabib and that although it had been legally imported into Malta, it has not yet been licensed.".

Nerġa' nirrepeti li:

"... it was confirmed that it was not the same transmitter being used at Tat-Tabib and that although it had been legally imported into Malta, it has not yet been licensed.".

Mela din hija ċara, kulmin jaf il-liġijiet tal-wireless telegraphy jaf x'illegalita` hemm u dawn ma ħassewx id-dover li dawn l-affarijiet joħorġu fil-qorti.

Allura bir-raġun ngħid li ġie manipulat ix-xogħol biex il- partit Nazzjonalista jieħu somma flus.

Jien semmejt ukoll il-manuvri u l-manipulazzjoni li kien hemm bejn uffiċjal tal-wireless telegraphy is-Sur Grixti u ċ-chairman tal-broadcasting authority is-Sur Pirotta.

L-ewwelnett infakkar lill-Prof Pirotta li meta darba minnhom konna qed niddiskutu l-kwestjoni ta' min hu u ta' min m'huwiex l-arblu tal-Għargħur, konna wasalna fi ftehim li jaqa' f'idejn il- kontroll tal-Maltacom imbagħad reġa' bdielu biex tieħdu totalment il- broadcasting authority.

Hemmhekk kont akkużajtu li jidher ċar li għandu xi agenda politika.

Jien m'iniex professur, imma diġa' kont qed inxomm l- affarijiet, u għandi x-xhud li din il-ħaġa kont għamiltielu ċara u kien ħa għalih.

L-affarijiet kienu diġa` qed jidhru, imma apparti dik, imma s- sabiħa hi li jien sirt naf u ġejt informat bl-affarijiet mid-direttur tal- wireless telegraphy u għax kont ili ninsisti.

Hawnhekk nistaqsi: Kien hemm xi diskussjonijiet mal-broadcasting authority fuq dawn l-affarijiet?

Dejjem kien ġie nnegat lili li kien hemm, imma f'daqqa waħda, meta jien bqajt nagħmel pressjoni u raw li se nitlob inkjesta, ħareġ ċar imbagħad li kien hemm xi konverzazzjonijiet bejn Grixti u l-broadcasting authority.

Mhux talli kien hemm konverzazzjonijiet, talli mbagħad minn korrispondenza li issa se nikkwota wkoll, jidher ċar li kien hemm ukoll manipulazzjonijiet.

L-ewwel ħaġa l-ex chairman tal-broadcasting authority ikkonferma li veru kien siefer dak iż-żmien, jiġifieri jidher biċ-ċar li jien ma gdibtx.

It- tieni ħaġa li qal kienet li s-safra kienet ilha ppreparata.

Dan iktar jikkonferma kemm l-affarijiet inħmew sew.

Jien ingħatajt ukoll informazzjoni b'mod verbali dwar is-Sur Grixti u t-taħwid li kien hemm.

Jien tlabt dikjarazzjoni mis-Sur Grixti li kienet ingħatat lili verbalment u kellha tasal ukoll bil-kitba iktar tard, dwar x'ġara jew x'ma ġarax u dwar it-taħwid li kien hemm.

Mr. Speaker, il-fatt li kien hemm xi manipulazzjoni kien jidher ċar minn ittra li d-direttur tal-wireless telegraphy bagħat liċ-chief executive tal- broadcasting authority.

Din l-ittra tgħid hekk:

"Sir,

Net Television

I refer to the letter from the Secretary dated 26th May 1998 authorising this Department for installation of the necessary apparatus on Ghargħur tower.

This department did not submit any request for installation of any equipment on the tower.

It only sought confirmation in writing that Multi Comm Ltd. had permission from the Authority to attach temporarily apparatus to the Għarghur tower.

Your abovementioned letter is therefore not understood.".

Hawn it-taħwid jidher ċar.

Dawn kienu affarijiet għaddejjin minn taħt biex jirranġaw is-sitwazzjoni u jħawdu bejniethom.

Din l-ittra tkompli tgħid hekk:

"I also refer to your letter of the 21st May 1998 requesting our assistance in terms of section 18 (5) of the Broadcasting Act to carry out immediate tests in connection with the request from Net Television.

Whilst the Department is always prepared to give its assistance when so requested by the Authority, however, you will no doubt agree that it would serve no useful purpose to hold the test for the purpose indicated.

You may wish to be informed that a similar request by Smash TV, which in our opinion might claim that its request should enjoy priority, has been turned down for technical reasons and the situation has not changed and it is not expected to change in the foreseeable future.

Following an inspection at the tower today, it transpired that a TV transmitter is already in place and three antenna panels awaiting installation on the tower.

This in a contravention of section 3 (2) of the television Broadcasting Services (Antennae) Regulations, 1998 Legal Notice 71/98, and I am therefore directed to inform you to stop all work and to remove all pertinent equipment outside the Għargħur Tower compound today.

Moreover, Maltacom Ltd. should keep the authority informed of the place where such equipment is to be installed.".

Mela hawnhekk tidher ċar il-manipulazzjoni li kien hemm.

Jien semmejt li kien hemm l-iSmash TV li dan kien reklutat qabel ukoll.

Jidher biċ-ċar ukoll li dawk li qalu li rridu neħdulhom it-transmitter kienu qed jgħidu gidba wkoll għaliex it-transmitter neħħewh huma.

Dawn setgħu jagħmluh fejn iridu huma, basta jinformawna.

Wara kollox dak it-transmitter li semmejt jien, minn dokument uffċjali ffirmat mid-direttur tal-wireless telegraphy jikrriżulta li ma kienx it-transitter li hu liċenzjat biex jittrażmetti, imma kien transmitter ieħor mhux liċenzjat.

Mela sewwa, liż-żgħir nagħtuh fuq rasu għaliex jikser il-liġi u dan jagħmel li jrid.

X'affarijiet huma dawn!

Il-vilta` hi li minn fuq li jkunu huma qed jagħmlu ħażin, ippruvaw iġibuha li huma l-vittmi u li ppruvaw iwaqqfuhom.

Dan meta ħriġnilhom il-liċenzja aħna, tajnihom il-faċilitajiet kollha aħna, u meta aħna qgħadna fuq it- testijiet li għamlu huma stess.

Dawn huma affarijiet li ma jitwemnux.

Kieku jien ġejt mgħajjat biex ngħati x-xhieda tiegħi quddiem il-qorti, dawn l-affarijiet kienu joħorġu imma dawn ma ħarġux.

Dażgur li ma joħorġux!

Mhux ċara u tonda, l-iktar jekk ikun hemm xi sistema ta' ħokkli dahri u nħokklok dahrek!

Is-sentenza li tagħti l-qorti tiddependi mix-xhieda li ġġib.

Fejn hi l- ġustizzja jekk inti ġġib xhieda biss favur tiegħek, toskura u tgħatti l- affarijiet u ma toħroġx il-verita'?

Dawn huma affarijiet li ma jitwemmnux.

Din hi d-demokrazija?

Niftaħru tant bid-demokrazija imma meta nagħmlu dawn l-affarijiet inkunu qed inkissru d-demokrazija.

Tajjeb li ngħid li fuq din il-kwestjoni ġew tar-Radio 101 biex jagħmluli intervista - u hawn irrid ngħid li jien qatt ma rrifjutajt - u staqsewni jekk nerġax nagħmel l-istess.

Jiena għedtilhom "Iva, nerġa' nagħmel l- istess, noħorġilkom il-liċenzja".

X'għamlu dawn?

Fl-inews tagħhom, qalu "Noħorġulkom il-liċenzja" u ġabuha li nerġa' nagħmel l-istess imbagħad għamlu ħafna fantasija ta' moħħhom, u bdew isemmu diskriminazzjoni politika u dawn l-affarijiet.

Jiena lill-press club ngħidlu biex jara daqsxejn dawn il-ħneżrijiet u nitolbu biex tinvestiga dawn l-affarijiet għax dan huwa ingann.

Dawn ma kellhomx il-guts li jġibu l-intervista tiegħi kollha, imbagħad ikun qed jagħmel xi programm u jikkwota dik il-biċċa ta' l-inews.

(Interruzzjonijiet) Dak qaddis ieħor!

Min jaf kemm għamel ħmieġ hu!

Dak jilagħbha tal-qaddis pero' minn jaf kemm ipprova jsawwat nies.

Naf x'jien ngħid.

U jilagħbu bid-demokrazija.

B'nies bħal dawk jinqeda l-partit Nazzjonalista!

Mr Speaker, fl-aġġornament tal-ġimgħa l-oħra semmejt uffiċjal fil-wireless telegraphy, is-Sur Grixti, u għidt li dan jaħdem b'mod partiġġan għall- partit Nazzjonalista.

Semmejt ukoll is-sistema li tintuża minn dan l- uffiċjal fil-wireless telegraphy biex min suppost jeħel multa għaliex ma jkunx ħallas il-liċenzja, din jispiċċa ma jħallashiex.

Dan jirranġa li jkun nesa ċ-cheque fil-kexxun, imbagħad taparsi jsibu u allura dak li jkun ma jħallasx il-multa.

Hawnhekk kont semmejt lill-Ministru Giovanna Debono.

Issa l-ewwelnett din ammettiet li ħarġet ċekkijiet u qalet li dan għamlitu f'isem ħaddieħor.

Imbagħad qalet tispera li l-media Laburista tirrapportaha sew.

(Interruzzjonijiet) Anzi demokratika l-media tiegħek!

Ara lili, ma rrapportatnix sew, għaliex għedt diversi affarijiet u ġabet biss biċċa minnhom.

Issa se tgħidilha lill-media tiegħek biex tirrapporta l-verita'?

Imbagħad sfidatni biex nitkellem barra.

Skużi, l-ewwelnett jien membru parlamentari u d-dover tiegħi nagħmlu kif suppost.

Għalhekk niġi nitkellem fl-ogħla istituzzjoni tal-pajjiż.

Dan nagħmlu bl-iktar responsabbilta' biex ma nħallix id-demokrazija titnaqqar u biex nara li l-ħneżrijiet u l-abbużi ma jsirux.

Jiena nagħmel id-dover tiegħi hawnhekk.

F'kelma waħda l-Onor.

Debono qed tgħidli biex immur il-qorti.

Jien nismagħhom jgħidu li tmur il- qorti jekk ikollok tort.

Lill-Onor.

Giovanna Debono ngħidilha li jekk trid il-poplu Malti u Għawdxi jemminha f'dak li qed tgħid, din mhux tisfidani li ngħid l-affarijiet barra, imma għandha titlob - u dan li qed nitlob jien - li ssir inkjesta indipendenti b'rappreżentanza tal-parlament taż-żewġ naħat.

Jekk m'għandekx biża' u jekk m'intiex coward aċċettaha u nagħmluha ħalli naraw kienx isir dan li qed ngħid jien.

(Interruzzjonijiet) Nisfidak biex taċċetta.

Qed nisfida lilek bil-partit tiegħek kollu u jekk taċċetta n-naħa ta' l- oppożizzjoni, inkun jien rappreżentant fuqha ħalli mbagħad ngħidilhom l- affarijiet eżatt.

(Interruzzjonijiet) Onor. Giovanna Debono, jekk trid turi li int serja, aċċetta li ssir inkjesta indipendenti bir- rappreżentanza tal-parlament.

Jien għedt li hemm min joħroġ cheque backdated u li l-Onor.

Giovanna Debono taf li jiġru dawn l-affarijiet.

U biex nuri li m'inix nivvinta, se npoġġi kopja ta' parti minn file li tikkonferma dak li qed ngħid jien, jiġifieri li għamel is-Sur Grixti, uffiċjal fil-wireless telegraphy.

Hawnhekk jingħad li:

"Please find cheque ...",

- u ħassart in-numru tiegħu apposta –

"... for the payment of licence fee.

Cheque was left at my desk in...",

- u hawn ħassart id-data biex ma tidhirx -

"....and only brought to light some two days ago.

No penalty for late payment is to be applied.

Please amend computer records accordingly.".

U ffirmata minn Grixti.

Din se npoġġiha fuq il-mejda tal-Kamra.

Mela issa qed nuri bil-provi.

Mhux ngħidu barra, imma qed inġib il-provi.

Il-qorti hija l-aljena tagħkom.

Intom tafu u għandkom diġa` esperjenza kif tieħu l- ġuramenti foloz.

Staqsu lil Tereninu u jgħidilkom kif tagħmlu.

(Interruzzjonijiet) Allura jien nista' nafda lilkom!

Intom tispikkaw fil- ġuramenti foloz u l-gideb bħalma għamiltu qabel l-elezzjoni li għaddiet fejn wegħdtu li mhux se tagħmlu taxxi u llum spiċċajna li ħafna nies qed imutu bil-ġuħ.

Għad hawn il-ġuħ u l-għaks fil-pajjiż.

Ħadd ma jaf fejn huwa sejjer, qisu m'hu qed jiġri xejn.

(Interruzzjonijiet) Dak intom esperti tal-gideb u tal-ġuramenti foloz!

Araw aħna, għaliex ngħidu l- verita` naqilgħu fuq rasna.

Il-punt l-ieħor huwa li ...

MR SPEAKER: Ippermettili ftit, point of order l-Onor.

Giovanna Debono.

ONOR.

JOE MIZZI: Jien il-bieraħ ħallejtha tgħid li trid u ma dħaltx hawn apposta biex tgħid li trid.

(Interruzzjonijiet) Issa agħtuha l-ġurament u tgħid li trid.

MR SPEAKER: Ippermettili ftit.

Onor. Debono għandek xi point of order?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Iva, Mr Speaker, jien naqbel ma' l-Onor.

Mizzi li ssir inkjesta parlamentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Kollox sew, mela nagħmluha.

Agħmilha ħalli nibdew minn hemm.

Mela issa la niġi miċ-Ċina mmexxuha u ngħidlek il-files kollha liema huma u nibdew infittxu.

Dakinhar tkellimt ukoll fuq ksur ta' privileġġ għaliex kien jidher ċar li l- media hija favur il-partit Nazzjonalista u qed tagħmel minn kollox biex tipprova tkisser il-karattru tiegħi.

Tal-media jafu li veru l-partit Nazzjonalista rnexxielu jimmanipula biex jieħu somma flus permezz tal- qorti.

Issa hawnhekk irrid ngħid li s-Sedja diġa' kienet tat-ruling fi kwestjoni simili.

Dan kien ruling mogħti mill-Ispeaker fit-13 ta' Ġunju tas-sena l-oħra meta kien tqajjem ksur ta' privileġġ minħabba li l-media rapportat li l-prim ministru qal kelma meta dan ma kienx qalha.

Hemmhekk is- Sedja sabithom ħatja skond artiklu tal-liġijiet ta' Malta u jien meta ressaqt il-ksur ta' privileġġ ikkwotajt l-istess standing order u l-istess tip ta' ruling li ta l-Ispeaker dakinhar.

Jidher biċ-ċar li jien m'għedtx li assumejt responsabbilta` politika ta' diskriminazzjoni.

Din għamiltha ċara, imma fil-każ tiegħi dan kollu ma jgħoddx għaliex jien m'inix fuq in- naħa tal-partit Nazzjonalista.

U biex jikkonferma iktar li dak li sar kien kollu biex jipprovaw jinfamaw lili, dehru iktar artikli fil-gazzetta f'"in-Nazzjon" fejn intqal ċar u tond li l-qorti sabitni ħati ta' diskriminazzjoni politika mata dan m'hu veru xejn.

Irrid ngħid li jien kont kawtel u mxejt mar-ruling preċedenti li ta l- Ispeaker fuq kwestjoni simili eżatt, imma mbagħad id-deċiżjoni għalija hija differenti, għaliex fl-opinjoni ta' l-Ispeaker, fil-każ tiegħi ma kienx hemm l-element volontarju u traskuraġni.

Mela x'kien l-element?

Jien ma nistax nifhem.

Dan qed ngħidu biex nuri li mill-bidu sa l-aħħar, il-qorti, il-parlament u kollox huwa immanipulat minn dan il-partit.

(Interruzzjonijiet) Semmuli ruling li ta l-Ispeaker favur in-naħa ta' l- oppożizzjoni.

U dan anke meta l-affarijiet ikunu ċari.

Ara meta jkun hemm xi ħaġa mill-prim ministru, donnu għax xi ħadd jibża' minnu, dan jieħu deċiżjoni favur L-istess meta jitressaq każ minn xi ħaddieħor fuq in-naħa l- oħra.

Ta' min igħid li fir-ruling li kien ta, l-Ispeaker kien qal li jrid jiġi speċifikat liema standing order qed jinkiser.

Issa la fil-kwestjoni tal-prim ministru u lanqas fil-kwestjoni ta' l-Onor.

Michael Bonnici ma kien ġie speċifikat l-istanding order, jiġifieri skond ir-ruling li ta l- Ispeaker stess il-ksur ta' privileġġ tagħhom mhux suppost kien aċċettabbli.

Din hija s-sitwazzjoni.

Issa nispera li l-affarijiet ma jiġux manipulati iktar.

Nispera wkoll - u se nagħmilha ċara minn issa - li ma jisparixxux files, u naf x'jien ngħid.

Nispera li ma jisparixxux il-files mill-Ħamrun, fejn qegħdin miżmumin għax diġa` saru ċerti movimenti..

(Interruzzjonijiet) Mela ħalli nerġa' naqralek biex ma tkomplix tgħid li qed nitkellem bl-addoċċ.

Din kopja minn file u hawn miktub hekk:

"Please find cheque ...",

- u n-numru mħassar apposta –

"... for the payment of licence fee.

Cheque was left at my desk in..."

- u hemm id-data -

"... and only brought to light some two days ago.

No penalty for late payment is to be applied.

Please amend computer records accordingly.".

Jiġifieri hawnhekk m'abbużax is-Sur Grixti?

MR SPEAKER: L-Onor.

Giovanna Debono, bil-permess ta' l-Onor.

Mizzi.

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Jien nirrepeti dak kollu li għedt fl-aġġornament li qatt u fl-ebda mument - għalija personali qed nitkellem - ma għaddejt din l-informazzjoni li qed tgħid int jew li tajt xi ċekk lil xi ħadd b'lura kif qed tallega.

Jien qatt u fl-ebda mument ma għamilt indħil mas-Sur Grixti li qed issemmi biex tinħafer xi multa, u din għedtha barra.

Jien naqbel miegħek li ssir inkjesta u nieħu gost li ssir, imma jekk inti raġel dan kollu għidu barra wkoll.

MR SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Mizzi jkompli bl-intervent u jekk jogħġbu jagħlaq.

ONOR.

JOE MIZZI: Jien qatt ma kkonfoffajt ma' qrati u qatt ma ħadt ġuramenti foloz.

Qatt ma kkonfoffajt biex nieħu flus mill-qrati.

Dik hija l-linja tagħkom.

Jien fil-parlament ngħidhom l-affarijiet.

Issa inti ddefendi lilek u ddefendi lil sħabek.

(Interruzzjonijiet) Int qed tgħid li inti le u sħabek iva.

Hux hekk qed tgħid?

Inti le u sħabek iva.

MR SPEAKER: Il-Ministru għal Għawdex.

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: L-Onor.

Mizzi għandu ħabta jitfa' t-tajn biex mingħalih iġiegħel lil xi ħadd jemmnu, pero` sejjer imqarraq.

Jien ngħidlu biex mhux lakemm jitkellem, irid jara li dak li jgħid iqisu u jgħidu sew.

MR SPEAKER: Grazzi.

Onor. Mizzi kkonkludi, jekk jogħġbok.

ONOR.

JOE MIZZI: Jiena qed nikkwota mill-file, jiġifieri m'iniex qed nigdeb.

Trid tkun bażużlu Nazzjonaslita biex jagħmlulek hekk.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Hawn permess biex l-Onor.

Mizzi jqiegħed xi dokumenti fuq il-mejda tal-Kamra?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Estratt minn file in konnessjoni ma' ħlas ta' liċenzji; u

Kopja ta' itta datata 29 ta' Mejju 1998 mibgħuta mid-Direttur tad- Dipartiment tat-Telegrafija mingħajr Fili liċ-Chief Executive ta' l- Awtorita' tax-Xandir.

MR SPEAKER: Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada t-Tlieta, 16 ta' Lulju, 2002 fid-9:00 a.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI IMWIEĠBA BIL-MIKTUB

ĠNEJNA - POMPI TA' L-ILMA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Peress li l-bdiewa fl-inħawi ta' fuq il-Ġnejna, Imġarr fil-parti magħrufa Ta' l-Iskorvit qed isibu diffikultajiet kbar sabiex jaħdmu l-pompi ta' l- ilma għat-tisqija tar-raba' minħabba d-dawl baxx li jirriżulta fl-inħawi bejn l-4:00 p.m. u l-11:30 p.m., jista' l-Ministru jinvestiga l-ilment u jara li jinstab xi rimedju sabiex ma jkomplux jinqerdu bil-għatx l-uċuħ tar- raba' in kwestjoni?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ikun apprezzat jekk l-Onor.

Interpellant jispeċifika liema parti mill-inħawi magħrufa bħala "Ta' l-Iskorvit" qed jirreferi għaliha sabiex il-Korporazzjoni Enemalta tkun tista' tagħmel l- investigazzjoni relattiva.

LEVIES

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jikkonferma jew jiċħad li kawża tat-tneħħija tal- protezzjoni tal-levies tal-biedja, il-banek lokali se jkunu kostretti li japplikaw miżuri aktar strinġenti fuq l-investmenti li se jagħmlu l-bdiewa, ir-raħħala, l-agro-industrija, l-industriji ta' l-ikel u ta' l-ipproċessar?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ninforma lill-Onor.

Membru li ma hemm l-ebda rabta bejn it-tneħħija tal-levies u l-operat tal-banek lokali f'dak li għandu x'jaqsam ma' self lill-bdiewa.

EU - IMPORTAZZJONI TA' PRODOTTI TA' L-IKEL

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari 32399 li oriġinarjament saret lill-Prim Ministru u li issa ġiet riferuta lilu u jinforma lill- Kamra liema huma dawk il-prodotti ta' l-ikel importati qabel u wara sħubija sħiħa ta' Malta fl-UE li fuq l-importazzjoni tagħhom se jiddaħħlu kontrolli ta' kwoti, dazji u tariffi?

Jikkonferma jew jiċħad li dawn il-kontrolli li l-UE sa timponi fuq pajjiżna se jinvolvu spejjeż akbar lin-negozjanti u prezzijiet ta' l-ikel ogħla għall-konsumaturi lokali?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Tajjeb jingħad li fil-preżent, Malta għadha qed tiddiskuti ma' l-UE il-kapitlu dwar l-agrikoltura.

Għaldaqstant dan is- suġġett għadu miftuħ għan-negozjati.

Il-pożizzjoni adottata minn Malta ġiet diskussa fi ħdan il-MUESAC u anke ġiet spjegata f'aktar dettall matul diversi laqgħat mal-bosta organizzazzjonijiet u gruppi varji li jirrappreżentaw l-interessi tal-bdiewa fid-diversi oqsma tas-settur agrikolu f'Malta u f'Għawdex.

L-istampa aħħarija se tiddependi mir-riżultati finali tan-negozjati.

Madanakollu, fuq linji ġenerali, wieħed diġa' jista' jikkonkludi li ladarba s-sħubija ta' Malta eventwalment se twassal ukoll għat-tneħħija tal-levies u ladarba Malta qed titlob special supply arrangements fuq numru ta' prodotti agrikoli impurtati, għaldaqstant huwa maħsub li, kuntrarjament għal dak li jrid jimplika l-Onor.

Interpellant, fil-maġġoranza tal-każi s- sħubija fl-UE se twassal għal prezzijiet orħos u mhux ogħla għall-prodotti ta' l-ikel.

RABAT – QTUGĦ FIL-PROVVISTA TA' L-ILMA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Peress li fl-inħawi ta' l-Imtaħleb fejn ir-residenza "Farmhouse" Wied il- Bużbież li hija tal-familja li n-numru tat-telefon tagħha qed jintbagħat separatament u nħawi oħra f'Landrijiet limits of Rabat ilhom aktar minn sitt xhur jilmentaw li qed jitħallew bla ilma, jista' l-Ministru jirrimedja għall-ilmenti mmedjatament?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena nfurmat li fil-jiem li ġejjin il- korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma se tagħmel xogħlijiet biex tissaħħaħ is-sistema tal-provvista ta' l-ilma fl-inħawi tal-Landrijiet fil-limiti tar- Rabat.

BIRGU - SKOLA PRIMARJA

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra xi ħsarat saru fl-iskola primarja tal-Birgu ta' Santu Rokku u jekk dawn diġa` ssewew, kemm ġew jiswew u x'irriżulta mill-investigazzjonjiet li saru s'issa fuq l-awtur/i ta' dawn il-ħsarat?

ONOR.

LOUIS GALEA: Infurmat li l-ħsara li saret dan l-aħħar fl-iskola primarja Santu Rokku tal-Birgu ġiet irranġata mill-handyman ta' l-iskola u mill-mastrudaxxi tad-diviżjoni bi spiża ta' Lm300.

L-investigazzjonijiet tal-pulizija għadhom għaddejjin.

Infurmat ukoll li l-fondazzjoni għall-iskejjel t'għada awtoriżżat lill- kumpannija Kalaxlokk sabiex ittella' chainlink fence fuq in-naħa tal-ġnien sabiex l-iskola tkun imħarsa minn atti vandali fil-futur.

Dan ix-xogħol stmat li jiswa madwar Lm2209.73.

BIRGU – ĦSARAT FIL-MAIN TA' L-ILMA

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara għal-liema raġuni ħsarat mill-main ta' l- ilma li hemm ġewwa Triq Kardinal fil-Birgu li hija kantuniera ma' Triq Wenzu Dyer ma ġiex imsewwi minkejja li residenti li hemm fit-triq qegħdin jilmentaw li ġewwa djarhom qed jidħlilhom l-ilma b'mod partikolari dawk ta' Triq San Lawrenz li jinsabu taħt il-livell tat-triq u inidipendentement minn dan, jistgħux minnufih jittieħdu l-passi sabiex dawn jiġu msewwija?

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-ilment ta' l-Onor.

Interpellant ġie mgħoddi lill- korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma sabiex issir l-investigazzjoni meħtieġa u eventwalment tittieħed l-azzjoni relattiva.

ISLA - RESTAWR

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u l-Infrastruttura: Jista' l-Ministru jikkonsidra li l-istatwa tal-Madonna li hemm fil-pjazza prinċipali fil-Belt Senglejana faċċata tal-każin tal-Banda Queen's Own u li baqgħet hemm minkejja l-attakki ta' l-aħħar gwerra dinjija tiġi restawrata?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li l-proposta ta' l-Onor.

Membru se tiġi kkonsidrata.

ISLA - RESTAWR

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u l-Infrastruttura: Jista' l-Ministru jikkonsidra li l-balavostri u z-zuntier sħiħ li hemm fil-Knisja ta' San Filippu L-Isla jiġu mibdula u l-ambjent kollu jiġi rranġat u rrestawrat billi ċ-ċangatura ta' l-art għadha dik oriġinali?

ONOR.

Membru se tiġi kkonsidrata.

ŻABBAR - TRIQ SAN LEONARDO - TISWIJA

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jara huwiex possibbli li l-parti tat-Triq San Leonardo Xgħajra, Zabbar quddiem il-club tal-boċċi tiġi msewwija billi hemm ħafna toqob ta' periklu għal min ikun għaddej?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li minn spezzjoni li għamel id- direttorat għat-toroq jidher li fil-lokalita' sar kanal li r-reinstatement tiegħu qiegħed jinqala' u d-direttorat għat-toroq qed jieħu passi ma' l- entitajiet u l-kuntratturi li wettqu x-xogħol biex jirranġawh.

MIC - NEFQA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jgħid huwiex minnu li l-programm televiżiv Viva Malta qed jittella' fuq PBS b'nefqa ta' madwar Lm1000 fil-ġimgħa liema ħlas isir mill- MIC, liema kuntratt ingħata mingħajr ma ġew mitluba quotations minn mill- inqas tliet kumpanniji stabbiliti ħafna biex jipproduċu dan il-programm?

Jekk le, kemm qed jiġi jiswa kull programm f'din is-sensila lill-MIC?

ONOR.

JOE BORG: Il-MIC ikkummissjona permezz ta' direct order bl- awtoriżżazzjonijiet meħtieġa lid-ditta Where's Everybody? sabiex tipproduċi s-serje kurrenti tal-programm 'Viva Malta', li huwa msejjes fuq l- edizzjonijiet preċedenti tal-programm li l-istess ditta kienet oriġinarjament tellgħet.

Din is-serje kurrenti ta' 'Viva Malta' tikkonsisti fi 30 xandira ta' tliet minuti l-waħda.

Tħallset is-somma komplessiva ta' Lm3,750, li magħha tiżdiet il-VAT, għall produzzjoni tax- xandiriet kollha.

FINANCIAL INTELLIGENCE ANALYSIS UNIT

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid jekk intlewx il-postijiet vakanti mal-financial intelligence analysis unit?

Jekk le, liema mtlew u liema għadhom vakanti?

X'rimunerazzjoni qiegħda titħallas lill-karigi li mtlew, fosthom taċ- chairman?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li l-bord tal- Financial Intelligence Analysis Unit qed jaħdem biex jimtlew il-postijiet ta' direttur, ta' analisti u ta' skrivan.

Wara sejħa għal applikazzjonijiet saru l-intervisti għall-mili ta' kariga ta' direttur u dawk ta' analisit.

Filwaqt li l-bord diġa' identifika persuna għal post ta' direttur, ma jdumx ma jsiru l-intervisti finali għall-analisti.

Il-membri tal-bord, inkluż iċ-chairman, s'issa għadhom m'humiex jirċievu rimunerazzjoni.

DWANA - VAT

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: B'riferenza għad-domanda preċedenti tiegħi dwar allegat abbuż tad-dwana minn importatur ta' aluminium profiles, li l-VAT no. tiegħu qed nibagħtu separatament, u li dwaru wasluli allegazzjonijiet ta' irregolaritajiet, x'passi ttieħdu?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li qed isiru l- investigazzjonijiet dwar il-każ imsemmi u nittama li nkun nista' nirraporta malli jkolli xi tagħrif x'nagħti.

IMSIDA – VALLEY ROAD - DEBRIS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid jistgħux jittieħdu passi biex min hu responsabbli jiġbor id-debris li qed jakkumula minħabba t-tħaffir tal-pedamenti f'Valley Road, Imsida fuq il-proġett li jinsab għaddej minħabba l-inkonvenjent kbir għar-residenti ta' l-inħawi?

ONOR.

TONIO BORG: L-Onor.

Interpellant hu mitlub jiċċara għal-liema sit ta' żvilupp qed jirriferi.

Dan minħabba t-tul estensiv ta' Triq il-Wied, l- Imsida.

MOSTA - ĊENTRU GĦALL-ANZJANI

L-ONOR.

ANGELO FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid tistax tiġi stabbilita l- proċedura li tiġi segwita wara li f'nofsinhar u fil-għaxija jitqassam l- ikel għall-anzjani fiċ-ċentru għall-anzjani fil-Mosta, u x'inhu jsir minnu l-ikel żejjed?

Jafx jekk hux qed jiġu offrut mill-ġdid l-ikel li jibqa żejjed lill-anzjani residenti jew inkella hux qed jintuża għal skop ieħor?

Hemm xi ħadd fid-dar ta' l-anzjani li jara li jiġu osservati l-proċeduri kif dejjem kien isir fit-tqassm ta' l-ikel u jista' jgħid kemm fil-fatt jibqa' ikel żejjed u xi jsir minnu jew x'sar minnu matul dawn l-aħħar sentejn?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-ikel fid-dar ta' l-anzjani tal-Mosta jiġi pprovdut mill-kuntrattur privat u l-ordni ssir skond kif ikunu għażlu r- residenti stess.

Allura, ma tantx jidher li jkun jagħmel sens li l- kuntrattur jibgħat ikel żejjed.

AWTORITA` TAD-DJAR

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jikkonferma li l-awtorita' qed tgħaddi arbitrarjament xogħol ta' kuntratti ta' individwi benefiċċjarji ta' l-awtorita' lil nutar magħżul minnha?

Ġie kkonsultat il-kunsill notarili qabel ittieħdet din l-inizjattiva mill-awtorita`?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-awtorita` tad-djar ħasset il-bżonn li tippovdi hi għal servizz ta' nutar limitat biss għall-pubblikazzjoni ta' kuntratti ta' bejgħ ta' appartamenti ġodda allokati minnha.

Dan il-bżonn inħass biex jonqos id-dewmien fl-allokazzjonijiet u jiġi evitat is-serq u l-vandaliżmu mill-appartamenti li jkunu tlestew.

In-nutar ġie magħżul wara sejħa pubblika għall-applikazzjonijiet u proċess ta' selezzjoni.

Il-kuntratti l-oħra ta' enfitewsi, fidi ta' ċnus, bejgħ ta' appartamenti lill-inkwilini, eċċ, għadhom qed jiġu ppubblikati min-nutara magħżula mill- klijent.

Ninsab infurmat li l-kunsill notarili ġie kkonsultat dwar dan l- arranġament.

DIPARTIMENT GĦALL-AKKOMODAZZJONI SOĊJALI - CUSTOMER CARE

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx xi policy, jew jekk riċentement saritx policy ġdida biex il-customer care fil-housing department ma jaċċettawx ittri miktuba mid-deputati fuq karti tal-gvern għan-nom tal-kostitwenti?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninsab infurmat li d-dipartiment għall- akkomodazzjoni soċjali la qatt kellu u lanqas għandu preżentement policy li ma jaċċettax ittri miktuba minn Deputati Parlamentari sew jekk dawn l-ittri jkunu miktuba fuq karti bil-watermark tal-gvern u sew jekk le.

MEPA – PERMESSI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l-Ambjent: Jista' l-Ministru jikkonferma jekk St. Joseph Garages f'St. Anthony Str, San Ġwann humiex joperaw mingħajr il-permessi meħtieġa?

Dan fid-dawl ta' ilmenti tar-residenti li qed ikun hemm inkonvenjent kbir bl-ispray painting minħabba x-xogħol ta' carpentry li qed isir fl-abitat.

Nifhem li l- pulizija mill-għassa ta' San Ġiljan żaru dawn il-premises.

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li mir-records disponibbli ma jirriżultax li l-pulizija tad-distrett ta' San Ġiljan kellha xi lmenti kif imsemmi mill-Onor.

Interpellant.

Minn spezzjoni li saret mill-pulizija f'dawn il-garaxxijiet, li skond ma jien infurmat huma channel drive, instab li hemm garaxx wieħed li għandu għodda ta' mastrudaxxa.

Meta mistoqsi mill- pulizija, is-sid ta' dan il-garaxx stqarr li f'dan il-garaxx huwa jaħdem biss xi għamara għalih stess.

Dan jagħmlu bejn il-5:00pm u s-7:00pm u mhux kuljum.

Madankollu l-pulizija se tkompli ssegwi l-ilment magħmul mill- Onor. Interpellant.

DIPARTIMENT TAD-DRENAĠĠ – PROVVISTA TA' TAPPIERI

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u l-Infrastruttura: Jista' l-Ministru jinforma l-kamra jekk huwiex minnu li d- dipartiment tad-drenaġġ huwa sprovvist minn tappieri tat-tip tad-drenaġġ u jekk le kemm hemm minnhom fl-imħażen?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li l-provvista ta' tappieri mhijiex waħda adegwata għad-dipartiment tad-drenaġġ, imma s-sitwazzjoni se tiġi riżolta fil-futur qarib permezz ta' tender.

HOUSING

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jieħu ħsieb problema serja li hemm fil-bitħa tar-residenza 183 Triq ir-Repubblika l-Belt?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li għaddejt it- talba tiegħu lid-dipartiment tal-bini u tiswija ta' djar għall-azzjoni meħtieġa.

BORMLA - FUQ SAN PAWL - SPRALL

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u l- Infrastruttura: Jista' l-Ministru jara li jkun irranġat l-isprall li hemm fit-triq ħdejn Dock Side Bar Fuq San Pawl Bormla?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li l-manhole cover imsemmi kien ġie mibdul.

ETC - BORMLA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jara x'inhi l-possibilita' li jinstab impjieg lill-persuna li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament u li ilha tirreġistra għal dawn l-aħħar erba' snin?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- persuna msemmija ma toqgħodx fl-indirizz imsemmi.

Nitlob għalhekk lill- Onor. Agius biex jipprovdilna n-numru tal-karta ta' l-identita` ta l- individwu.

BORMLA – MANUTENZJONI TA' DAR

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jara li tissewwa l-ħsara fil-katusi ta' l-ilma li qed jagħmlu ħsara f'appartament 87 Flat 2 Triq San Ġwann, Bormla?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

BORMLA – MANUTENZJONI TA' DAR

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jara li jitkompla x-xogħol fis-saqaf tal-post 11 Triq l-Immakulata Bormla?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

GĦAWDEX - SPTAR ĠENERALI

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l- Ministru tara li fl-isptar ġenerali ta' Għawdex tinxtara x-ray machine tal- bone density li hija bżonjuża ħafna?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Jien infurmata li x-xiri ta' dan l-apparat qiegħed jiġi kkunsidrat ma' prioritajiet oħra ta' l-isptar.

AWTORITA` TAD-DJAR – PERMESS

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx permess għall- negozju fuq id-dar mibnija fuq plot tal-HOS Siġġiewi min-naħa ta' l- awtorita' tad-djar?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jgħaddili aktar informazzjoni, anke b'mod kunfidenzjali, biex ikun jista' jiġi identifikat il-Post li qed jirrIferi għalih.

KUNSILLI LOKALI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid jistax id-dipartiment tal-kunsilli lokali jinvestiga x'ġara mill-funtana li kienet tpoġġiet fil-baħar f'Buġibba mill- kunsill lokali ta' San Pawl il-Baħar li jingħad li kienet ġiet tiswa Lm34,000?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninsab infurmat li l-funtana li kienet tpoġġiet fil- baħar ta' Buġibba ma kenitx proprjeta` tal-kunsill.

Nitlob għalhekk lill-Onor.

Interpellant jagħmel il-mistoqsija tiegħu lill- ministru konċernat.

SWIEQI – XOGĦLIJIET FUQ TOROQ

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta hemm il-ħsieb li jitlestew ix- xogħlijiet li għaddejjin bħalissa fit-toroq ta' Swieqi li jagħtu u jieħdu għal Triq is-Swieqi?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li l-kuntratt tax-xogħlijiet f'dawn it- toroq jagħlaq fl-aħħar ta' Settembru u l-proġett hu mistenni jitlesta' fiż- żmien.

SWIEQI - TRIQ IT-TIBEN

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'qed iżomm milli Triq it-Tiben fis- Swieqi tingħaqad ma' Triq il-Qasam?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li d-direttorat għat-toroq qed jara x'jista' jsir f'dan il-każ.

SLIEMA U SAN ĠILJAN – SIDIEN TA' KIOSKS

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l- Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid min huma s-sidien tal-kiosks kollha li hemm f'Tas-Sliema u San Ġiljan?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li sakemm dawn il-liċenzji kienu għadhom jinħarġu mill-pulizija, mir-records disponibbli jidher li kien hemm dawn il-persuni li kellhom liċenzja ta' fixed kiosks fil-lokalitajiet imsemmija fil-mistoqsija:-

Tanti Edward; Tanti Martin; Camilleri Anthony; Gauci Josephine; Catania Anthony; Cutajar Emanuel; Zammit Josephine; Cuschieri; Cachia Anna.

Peress li l-permessi għal attivita` kummerċjali msemmija mill-Onor.

Interpellant ma baqgħux jinħarġu mill-pulizija, ġentilment nitlob lill- Onor. Interpellant jagħmel din il-mistoqsija lill-ministru konċernat.

TARZNA - ARRETRATI

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid meta hemm il-ħsieb li jintbagħtu l-arretrati tal-ftehim kollettiv tat-tarzna lill-ħaddiema tat-tarzna u lil dawk li llum m'għadhomx jaħdmu hemm?

ONOR.

JOHN DALLI: Nitlob lill-Onor.

Interpellanti tgħaddi l-mistoqsija lill-ministru konċernat.

BIRŻEBBUĠA - TESTIJIET TAL-BAĦAR

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid jekk sarux testijiet tal-baħar tal-Bajja s-Sabiħa ġewwa Birżebbuġa?

Jekk iva, meta saru l-aħħar testijiet?

Jista' jsir għawm f'din il-bajja?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Infurmat lil fil-Bajja s-Sabiħa ġewwa Birżebbuġa jista` jsir għawm.

Testijiet tal-baħar minn din il-bajja bdew jittieħdu ta` kull ġimgħa mis-26 ta` Mejju 2002 bħala parti mill-programm ta` monitoraġġ ta` l-ilma baħar imniedi mid-dipartiment tas-saħħa pubblika.

Id- dipartiment tas-saħħa pubblika għandu linja diretta minn fejn kull min jixtieq jista jikseb din l-informazzjoni.

BOV – SKEMA TA' INVESTIMENT

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid jekk li l-iskema ta' 61+ tal-BOV spiċċat?

Jista' jgħid x'sar minn tant anzjani li nvestew eluf ta' liri għal din l-iskema?

Hemm il-ħsieb li din l-iskema terġa' tibda topera?

Għaliex tneħħiet?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-lum il-banek huma ragolati mill-MFSC li taqa' taħt il-ministeru tal-finanzi.

Tajjeb jingħad ukoll li l-Bank of Valletta, bħall-banek kollha, għandhom maġġoranza ta' l-ishma f'idejn is-settur privat.

PAOLA – QTUGĦ FIL-PROVVISTA TA' L-ILMA

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li ssir spezzjoni fil-main u l-kanen ta' l-ilma ta' kopja anzjana li l-partikolaritajiet tagħha qed jintbagħtu separatament minn din il-mistoqsija peress li għal dan l-aħħar xahar l-ilma fir- residenza tagħha dejjem ġej bis-sadid?

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-talba ta' l-Onor.

Interpellant ġiet riferuta lill-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma sabiex tittieħed l-azzjoni relattiva.

PULIZIJA - TIPJIP

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l- Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid kemm inqabdu nies ipejpu fl-isptarijiet, swali tat-teatri u fuq karozzi tal-linja fl-ewwel sitt xhur ta' din is- sena?

Liema huma l-postijiet l-oħra fejn il-liġi kif inhi illum ma tippermettix tipjip?

Saru xi ċitazzjonijiet f'dawn il-postijiet?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li fil-perijodu imsemmi mill-Onor.

Interpellant kien hemm erba' persuni li nqabdu jpejpu f'post fejn it-tipjip huwa projbit.

Dawn kienu fl-Isptar San Luqa.

Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra lista li turi postijiet oħra barra minn fl-isptarijiet, swali tat-teatri, u karozzi tal-linja fejn il-liġi tipprojbixxi t-tipjip.

PULIZIJA - SPEED CAMERAS

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l- Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid jekk ġiex deċiż meta se jiġu ntrodotti fuq bażi permanenti l-ispeed cameras?

Dawn se jkunu fuq bażi permanenti jew se jkunu jistgħu jittieħdu minn post għall-ieħor?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li l-provvediment legali meħtieġ kien ġie ppublikat fl-1 ta' Marzu ta' din is-sena u għalhekk il-pulizija qed tagħmel użu mill-ispeed cameras regolarment.

Infurmat ukoll li dawn l- ispeed cameras mhumiex static.

PULIZIJA – ABBUŻ MILL-OVERTIME

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l- Ambjent: Peress li nhar il-Ħadd 29 ta' Ġunju fil-programm Joe Grima Live fuq Net TV, il-Ministru qal li kien hemm membri tal-korp tal-pulizija li kienu qed jabbużaw mill-overtime, jista' jgħid jekk ittieħdux passi kontra xi pulizija li allegatament intqal li kien qed jabbuża?

Jista' jgħid ukoll kemm kien il-ħlas ta' overtime matul l-ewwel sitt xhur ta' din is-sena?

Kif jikkompara ma' l-istess żmien tas-sena li għaddiet?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li s'issa ma kienx hemm każi fejn ittieħdu passi kontra xi membri tal-korp tal-pulizija dwar abbuż mill- overtime.

Infurmat ukoll li matul l-ewwel sitt xhur tas-sena l-oħra, il- ħlas tal-overtime kien jammonta għal Lm185,408, filwaqt li l-ammont għall- istess perijodu ta` din is-sena huwa ta` Lm217,570.

MESA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: B'riferenza għal mistoqsija 34078, jista' l-Ministru jgħid jekk sarux il- ħlasijiet dovuti?

Jekk le, x'se jsir?

ONOR.

LOUIS GALEA: Infurmat li l-ħlas dovut għas-servizzi ta' referees u l-affiliation fee għall-istaġun 2002/2003 se jsiru dalwaqt, wara li l-MESA tiġbor xi flus dovuti minn xi membri tagħha għal attivitajiet li saru matul l-istaġun li għadda.

PULIZIJA – ABBUŻ TA' ALKOĦOL

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l- Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid fl-ewwel sitt xhur tas-sena kemm il- pulizija sabu każi ta' żgħażagħ taħt l-eta' legali li kienu qed jixorbu f'bars f'inħawi differenti f'Malta u Għawdex u speċifikament f'Paceville, Buġibba/Qawra, Wied il-Għajn?

Jista' jagħti il-figuri għal kull post separatament kif ukoll għal Għawdex?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li matul l-ewwel sitt xhur ta' din is- sena ma kienx hemm sidien ta' ħwienet b'liċenzja għall-bejgħ ta' inbejjed, birra jew likuri li ttellgħu l-qorti mill-pulizija talli biegħu alkoħol lill-persuni ta' anqas minn 16-il sena.

PULIZIJA - SHIFTS

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l-Ambjent: Jista' l-Ministru jikkunsidra l-pożizzjoni tal-pulizija fir-rigward tax- shifts peress li dawn, wara lejl xogħol jerġgħu jidħlu għal second shift fil-11:00 a.m. u dan mingħajr ċans ta' mistrieħ?

Ma jidhirlux li anke l- pulizija għandhom bżonn il-mistrieħ tagħhom sabiex ikunu jistgħu jwettqu d- dmirijiet tagħhom mill-aħjar li jistgħu?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li fil-korp tal-pulizija m'hemmx shift li jibda fil-11:00 a.m.

BUĠIBBA - ĦSARAT FIS-SISTEMA TAD-DRENAĠĠ

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u l- Infrastruttura: B'riferenza għal mistoqsija 34299.

Peress li l-gvern qiegħed jadotta s-sistema ta' polluter pays, jista' jara li dak l- istabbiliment privat f'Buġibba/Qawra li min għandu rriżultat il-ħsara fis- sistema tad-drenaġġ, jiġi mġiegħel iħallas għall-ispejjeż straordinarji fuq id-dipartiment tad-drenaġġ?

Kemm hija stmata l-ispiża involuta mid- dipartiment biex issewwiet il-ħsara?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li d-drenaġġ mhux ħiereġ iżjed mill-post imsemmi.

Id-dipartiment tad-drenaġġ ħa passi mmedjati biex jara li ma kienx hemm xi ħsara jew xi żbroff min-naħa ta xi main tal-gvern.

Irriżulta li l-mains tal-gvern kienu qegħdin jiffunzjonaw tajjeb u d- drenaġġ kien ħiereġ minn xi stabbiliment privat.

Dan l-istabbiliment ġie identifikat.

Ġie identifikat ukoll il-post preċiż fejn kien hemm il-ħsara wara ħidma intensiva mid-dipartiment tas-saħħa mgħejjun mid-dipartiment tad-drenaġġ.

Din l-ażjenda privata ħadet passi privati biex tissewwa l-ħsara.

Wara li l- ħsara ssewwiet, mhux qiegħed jirriżulta ħruġ iżjed.

Sal-lum din il-problema hija riżolta għax m'hemm l-ebda ħruġ ta' drenaġġ.

It-tiswijiet neċessarji saru minn din l-entita' privata, u għaldaqstant id- dipartiment ma nvolviex ruħu f'xi spejjeż.

WSC – METER READERS

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid jekk huwiex minnu li hemm pjan sabiex ix- xogħol tal-meter readers fi ħdan il-korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma jiġi privatizzat?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Sal-lum ma jirriżultalix dak li jingħad fil- mistoqsija.

PULIZIJA – PERMESSI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l- Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx permessi tal-pulizija sabiex il- post li d-dettalji tiegħu qegħdin jingħataw separatament, jintuża għal skop kummerċjali ta' bejgħ ta' frott u ħaxix?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li b'seħħ mit-2 ta' Mejju ta' din is- sena il-permessi għal attivita` kummerċjali msemmija mill-Onor.

Interpellant ma baqgħux jinħarġu mill-pulizija.

Infurmat ukoll li mir- records disponibbli ma jirriżultax li kienu nħarġu xi permessi tan-negozju mill-pulizija fuq il-fond imsemmi.

MEPA – PERMESSI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l- Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid jekk fl-indirizz mogħti separatament hemmx permess mill-awtorita` ta' l-ippjanar bini ta' cold room fil-garage kif ukoll permess għal change of use sabiex il-garage jintuża bħala post minn fejn isir negozju ta' frott u ħaxix?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li wara li ġie spezzjonat il-post li saret riferenza għalih, seta` jiġi kkonfermat li qed isir bdil fl-użu materjali tal-post minn garaxx għal ipparkjar ta` karozzi privati għal wieħed fejn qed jinżamm materjal konness man-negozju tas-sid (fruit & vegetable hawker) inkluż it-tħaddim ta` cold room u dan mingħajr il- permessi meħtieġa.

Għaldaqstant qed jinħareġ avviż biex tieqaf u tat- twettieq ECF 554/02.

Il-MEPA se tibqa' ssegwi l-każ sa ma l-proċeduri kollha ta' infurzar jiġu eżawriti skond il-liġi.

SAN PAWL IL-BAĦAR - KUNSILL LOKALI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid jistax id-dipartiment tal-kunsill lokali jinvestiga jekk hemmx tagħmir tat-tindif mixtri mill-kunsill lokali ta' San Pawl il-Baħar li mhux qed jintuża għal xogħol tal-kunsill?

Fejn jinsab dan it-tagħmir?

Kif intuża matul is-sena li għaddiet?

ONOR.

AUSTIN GATT: Bħalma jaf l-Onor.

Interpellant, il-kunsilli lokali huma korpi statutorji ta` gvern lokali b`personalita` legali distinta u fil- qadi tal-funżjonijiet tagħhom jaġixxu skond il-prijoritajiet, esiġenzi u l- mezzi tagħhom.

Għaldaqstant nissuġġerixxi lill-Onor.

Membru jirriferi l-mistoqsija tiegħu lill-kunsill tal-lokalita` billi l-funzjoni li qed jirriferi għaliha, fil- fatt hija waħda mir-responsabbilitajiet tal-kunsill.

NAXXAR - TRIQ IN-NISSIEĠ

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jistgħux jittieħdu passi biex il- bqija ta' Triq in-Nissieġ fin-Naxxar li għadha maqlugħa u mħarrbta tinkesa u tingħata t-tarmac minħabba l-inkonvenjenzi kbar ta' trabijiet u ħsara għas-saħħa tar-residenti tal-lokal?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li d-direttorat għat-toroq qed jara x'jista' jsir f'dan il-każ.

ITTRA TA' RAKKMANDAZZJONI

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: B'riferenza għal mistoqsija 34438, jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja ta' l-ittra ta' rakkmandazzjoni li jingħad li ntbagħtet f'Jannar 1998?

Jista' jiċħad jew jikkonferma li din l-imsemmija ittra ntbagħtet fil-fatt f'Mejju 1998 u mhux f'Jannar 1998 jew li din l-ittra ntbagħtet darbtejn jiġifieri f'Jannar u f'Mejju?

Jista' jara hemmx żball fil-ħames isem fil-lista, li ħoloq vacancy peress li dan l-assistent kap ma rtirax mill-post li kien jokkupa qabel is-sena 2000?

Ma jidhirlux li din l-ittra ta' rakkmandazzjoni kienet saret b'mod anomalu peress li fiha ġew rakkmandati biex jilħqu assistenti kapijiet ta' skola a) 3 għalliema li ġew posted to perform assistant head of school duties f'Settembru 1997 u b) b) tnejn oħra li ġew posted f'Settembru 1998 u li l-ħamsa li huma ngħataw l-appointment fit-22 ta' Mejju 1998?

Secondment to juniour college joħloq vacancy on the complement, iktar u aktar meta l-istess assistent kap ta' skola mar lura fuq dmirijietu mas- servizz pubbliku bħala assistent kap ta' l-iskola Paolino Vassallo xi żmien wara?

Min mela l-vacancies in the school li nħolqu mit-tliet persuni li ismihom qed jintbagħat separatament?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ġejt infurmat li peress li l-verżjoni korretta ta' din il-mistoqsija waslet f'dan il-ministeru llum it-Tnejn, 15 ta' Lulju 2002, tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

TIBUNAL GĦALL-INVESTIGAZZJONI TA' INĠUSTIZZJI – RIKORSI PENDENTI

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jagħti dawk id-direttivi sabiex rikorsi ta' Għawdxin li għadhom pendenti quddiem it-tribunal għall-investigazzjoni ta' l-inġustizzji, jibqgħu jinstemgħu f'Għawdex quddiem l-assistent ġudizzjarju, Dr Aaron Attard Hili u mhux ikomplu jinstemgħu quddiem assistent ġudizzjarju f'Malta, għaliex miżura bħal din ma tagħmel l-ebda sens ħlief li toħloq hardship u skariġġ bla bżonn lill-Għawdxin?

ONOR.

AUSTIN GATT: L-Onor.

Interpellant hu mitlub li jagħmel din il- mistoqsija lill-ministru konċernat.

BEACH CLEANERS – KUNDIZZJONIJIET TA' XOGĦOL

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l- Ministru tgħid x'inhi r-raġuni li l-beach cleaners f'Għawdex ma jaħdmux taħt l-istess kundizzjonijiet u ħinijiet bħal sħabhom f'Malta?

X'inhi r- raġuni li matul il-ġranet tax-xogħol qegħdin jiġu mġiegħla li jidħlu mis- 6:00 a.m. sal-11:30 a.m. u l-Ħdud u l-festi pubbliċi jidħlu jaħdmu u ma jitħallsux kif hu bid-dritt u xieraq?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Jiena nfurmata li l-beach cleaners f'Għawdex qegħdin jaħdmu ħinijiet skond l-esiġenzi tas-servizz.

Il-ħaddiema li jaħdmu fil-Ħdud u l-festi jiġu kkumpensati b'time-off- in- lieu kif maqbul magħhom.

KARTUNA R-ROŻA

L-ONOR.

LOUIS BUHAGIAR staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: B'riferenza għat-tweġiba għal mistoqsija 34511 il-Ministru jaf li hemm pazjenti li għandhom il-kartuna r-roża u għandhom mard li mhux inkluż fl-iskeda 5, fosthom il-mard osteporożi?

Billi dawn it-tip ta' pazjenti jista' jkollhom bżonn pilloli u mediċini li m'humiex fil-formolarju u allura qegħdin jiffaċċjaw tbatija, jista' l-Ministru jara li din it-tbatija u diskriminazzjoni titneħħa?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Waqt l-eżerċizzju tar-reviżjoni tal-formularju, il- lista ta' mediċini li għalihom huma ntitolati l-pazjenti bil-kartuna r-roża tiġi riveduta biex tassigura li dawn il-pazjenti jingħataw il-mediċini bażiċi meħtieġa.

BIRGU - TRIQ IL-MAJJISTRAL XOGĦLIJIET

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għar-Riżorsi u l- Infrastruttura: Jista' l-Ministru jwieġeb mistoqsija 34205 u 34339 peress li din il-mistoqsija diġa' ġiet riferuta lil żewġ ministri differenti?

Jista' jgħid x'inhi r-raġuni li x-xogħol li kien qed isir fit-Triq il- Majjistral, il-Birgu, waqaf u issa ilu wieqaf għal aktar minn seba' ġimgħat?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li l-ewwel fażi ta' Triq il- Majjistral tlestiet.

Ix-xogħol fuq it-tieni fażi ma tkompliex minħabba l- festi tal-Ġimgħa l-Kbira u l-Għid.

Hu maħsub li t-tieni fażi tal-pavimentar se jitkompla l-ġimgħa d-dieħla wara li l-ħaddiema li kienu nvoluti f'dan ix- xogħol ilestu minn xogħol f'lokalitajiet oħra li kien inbeda wara tmiem l- ewwel fażi.

ŻABBAR – GĦOTI TA' NUMRI LIL RESIDENZI

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l- Ambjent: Jista' l-Ministru jindikali meta dawn it-toroq f'Ħaż-Żabbar (l- lista tagħhom qegħda tintbagħat separatament) sejrin jingħatalhom in-numru fir-residenzi?

ONOR.

TONIO BORG: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jirreferi din il- Mistoqsija lill-Ministru konċernat.

FGURA - HOMPESCH ROAD – ĦRUĠ TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għar-Riżorsi u l- Infrastruttura: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li fit-Triq Hompesch Fgura n-naħa ta' Hompesch Arch diġa ħiereġ id-drenaġġ minn taħt it- triq meta din lanqas għadha ma ngħatat l-aħħar kisja tat-tarmac?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li bħalissa qed isiru xi xogħlijiet ta' road surfacing u saru wkoll xi trinek għal sevizzi oħra fi Triq Hompesch, il-Fgura.

Normalment meta jkun qed isir dan ix-xogħol bil-basecourse jitgħattew it- tappieri kollha tad-drenaġġ u dawn jiġu mgħollijin għal-livell tat-triq meta ssir il-wearing course.

Tlabt lid-dipartiment tad-drenaġġ biex isiru l- proċeduri neċessarji sabiex jinkixfu dawn il-manholes u ssir il- manutenzjoni meħtieġa.

HOUSING

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'deċiżjoni se jieħu d- dipartiment fuq każ li d-dipartiment ilu nfurmat bih iktar minn sena permezz tal-mistoqsijiet 30414, 30813, 30936, 33033, 30511?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Erġajt investigajt il-każ u nikkonferma dak li jiena għedt fit-tweġiba li tajt għal mistoqsija 30813.

Il-pożizzjoni hi legalment korretta.

TOROQ – AĊĊESSIBBILTA` MINN PERSUNI B'DIŻABBILTA`

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid liema minn dawn it-toroq li tlestew dan l-aħħar saru b'mod li huma accessibli skond il-ligi dwar opportunitajiet indaqs:

Triq il-Belt Valletta, Mosta Id-Daħla għall-Imġarr Il-By-pass ta' Pembroke Triq Psaila, B'Kara Triq l-Imdina, Qormi It-Telgħa ta' G'Manġia Triq l-Imdina, Attard Triq il-Mosta, San Pawl il-Bahar Triq Ħal-Far Triq il-Kosta Triq il-Marfa Triq il-Menqa taċ-Ċirkewwa Triq Reġjonali Triq Sa Maison Ix-Xatt tal-Gzira Ix-Xatt tas-Sliema?

Jista' l-Ministru jgħid jekk ir-roads department izommx kuntatt mal- kummissjoni nazzjonali persuni b'diżabilita' biex kemm jista' jkun it-toroq li jagħmel ikunu aċċessibbli għal persuni b'diżabilita'?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li fit-toroq kollha li jkunu qed jinbnew, inklużi dawk imsemmija mill-Onor.

Interpellant, mid-direttorat tat- toroq isir mill-aħjar biex ikunu saru b'mod aċċessibli skond il-liġi dwar opportunitajiet indaqs.

Id-direttorat għat-toroq qiegħed f'kuntatt attiv mal-kummissjoni nazzjonali persuni b'diżabilita' biex ir-regoli tal-kummissjoni jkunu mplimentati fuq ix-xogħlijiet tat-toroq u sabiex fejn dawn ma jkunux jistgħu jitwettqu jkun deċiż x'inhu l-aħjar li jsir.

UFFIĊĊJI TAS-SIGURTA` SOĊJALI – AĊĊESSIBBILTA` GĦAL NIES B'DIŻABBILTA`

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Billi dan l-aħħar tħabbar li ġew irranġati u msebbħa l- uffiċċji reġjonali tas-sigurta` soċjali ta' Ħaż-Żebbuġ, Paola, Haż-Żabbar, Bormla, Mosta, Naxxar u Rabat, jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx minn dawn l-uffiċċji li huma aċċessibbli skond il-liġi dwar opportunitajiet indaqs?

Hemm xi pjan biex fejn hu possibbli l-uffiċini tas-sigurta` soċjali jsiru aċċessibbli għall-persuni b'diżabilita'?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Il-ministeru għall-politika soċjali qiegħed jaħdem fuq programm ta' refurbishment fuq l-uffiċini distrettwali tad-dipartiment tas-servizzi soċjali li għandu madwar Malta.

Fl-uffiċini ndikati mill- Onor. Interpellant li fihom tlesta dan ir-refurbishment ingħatat priorita` u ġie żgurat li dawn ikunu aċċessibbli għal persuni b'diżabilita'.

Fejn hu possibbli, din il-policy se tibqa' tiġi addottata meta jsir ir- refurbishment li mistenni jsir fl-uffiċini distrettwali l-oħra.

MALTAPOST – UFFIĊINI – AĊĊESSIBBILTA` GĦAL PERSUNI B'DIŻABBILTA`

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Billi dan l-aħħar ġew irranġati u msebbħa l-fergħat tal- Maltapost taż-Żurrieq, Żabbar, Mosta, Balzan, Qormi, Ħamrun, B'Kara u Mellieħa, jista' l-Ministru jgħid kemm minn dawn l-uffiċċji huma aċċessibbli għall-persuni b'diżabilita' skond il-liġi dwar opportunitajiet indaqs?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li minn meta l-Maltapost bdiet tirranġa xi fergħat ittieħdu passi biex l-uffiċċji jsiru aċċessibbli għal kulħadd.

Illum teżisti l-aċċessibilta' fil-fergħat tan-Naxxar, Birkirkara u l- Mellieħa.

Ta' min isemmi li din l-aċċessibilta' kienet diġa teżisti f'fergħat oħra, bħal Ħal Balzan u l-Mosta.

PULIZIJA – GĦASSES – AĊĊESSIBBILTA` GĦAL PERSUNI B'DIŻABILITA`

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l-Ambjent: Billi dan l-aħħar ġew irranġati u rinovati l-għases ta' Haż-Żebbuġ, Paola, Żabbar, Bormla, Ċirkewwa, Mellieħa, B'Buġia, Safi, Żurrieq, Attard, Fgura, Kirkop, Luqa, Gudja, Żejtun, B'Kara, Rabat u Wied il-Għajn, jista' l- Ministru jgħid kemm minn dawn l-għasses tal-pulizija saru aċċessibli skond il-ligi dwar l-opportunitajiet indaqs?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li fix-xogħol li qiegħed isir fl- għasses hemm maħsub ukoll li jsir ix-xogħol meħtieġ sabiex ikun hemm aċċess għalihom minn kulħadd.

ĠONNA - AĊĊESSIBBILTA` GĦAL PERSUNI B'DIŻABILITA`

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Billi dan l-aħħar tħabbar li ġew imsebbħa w irranġati l-ġonna u postijiet ta' rikrejazzjoni f'Tal-Fuklar - Attard, Patri Redent Gauci - Fgura, Binja Vilhena - Floriana, Hal-Dmikki - Għaxaq, Bini tal-Gvern - Kirkop, Bini tal- Gvern - Pieta, Palazz l-Aħmar - Santa Venera, Il-Habs L-Antik - L-Isla u San Pietru - Żabbar, jista l-Ministru jgħid jekk dawn il-postijiet humiex aċċessibbli skond il-ligi dwar l-opportunitajiet indaqs?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-ġonna msemmija huma responsabbilta` tal-kunsilli lokali rispettivi.

MGĦATAB – STUDJU

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u l- Infrastruttura: Jista' l-Ministru jgħid jekk sarx xi studju intern sabiex tiġi stabbilita l-kapaċita` tal-Mgħatab?

Jekk fl-affermattiv skond dan l- istudju meta sa timtela' għal kollox il-Mgħatab?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li bil-publikazzjoni ta' l- istrateġija għall-immaniġġjar ta' l-iskart solidu, il-gvern ikkommetta ruħu sabiex jagħlaq il-Magħtab sa' l-aħħar tas-sena 2004.

Il-kapaċita` tal- Magħtab hija biżżejjed biex tirċievi l-iskart li se jiġi ġġenerat sa l- aħħar ta' dik is-sena.

DWEJRA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għal Għawdex: B'riferenza għar-risposta ta' mistoqsija 34533, peress li l-Ministru għall- Għawdex qiegħda tikkoordina x-xogħol ta' tindif ta' terrapien mid-Dwejra, meta hemm il-ħsieb li dan ix-xogħol jitkompla?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: M'għandi xejn xi nżid marrisposta li ngħatat għall-mistoqsija numru 33946

VAKANZI FIS-SERVIZZ PUBBLIKU

L-ONOR.

HELENA DALLI staqsiet lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm hemm vakanzi minn prinċipal 'Il fuq fis-servizz pubbliku?

Jista' jagħti l-informazzjoni skond l-iskala u skond id- dipartiment?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jiena nfurmat li hemm 53 vakanza f'pożizzjonijiet minn assistent direttur 'il fuq.

Qiegħed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra lista li turi f'liema ministeri qegħdin il-vakanzi f'dawn il-pożizzjonijiet.

Mhux possibbli li ngħid kemm hemm vakanzi fi gradi oħra peress li ma jeżistux complements fissi u għalhekk in-numru ta' vakanzi jinbidel kontinwament skond l-esiġenzi tas-servizz.

FUNDAZZJONI GĦALL-ISKEJJEL T'GĦADA

L-ONOR.

HELENA DALLI staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid b'liema mod il-fundazzjoni għall-iskejjel t'għada qed tagħti kuntratti biex isiru xogħlijiet?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-fondazzjoni għall-iskejjel t'għada ssegwi l-proċeduri ta' akkwist skond kif regolati bir-regolamenti ta' l- 1996 dwar akkwisti li jsiru mis-servizz pubbliku.

BIOLOGY TEACHERS

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx statistika ta' kemm għandna biology teachers fil-livell sekondarju fl-iskejjel ta' l-istat, tal-knisja u tal-privat?

ONOR.

LOUIS GALEA: Iva, infurmat li in-numru ta' għalliema li jgħallmu l- biology fil-livell sekondarju huwa kif ġej:

1) Skejjel ta' l-Istat 54 2) Skejjel tal-Knisja 38 3) Skejjel Indipendenti 9

VALLETTA - WATER GUTTER

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u l- Infrastruttura: Jista' l-Ministru jgħid meta se jsiru x-xogħlijiet sabiex jinfetaħ il-water gutter tas-suq tal-Belt?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li l-gutter tal-ġnub tas- saqaf tas-suq tal-Belt tlesta u x-xogħol li fadal jikkonsisti fi twaħħil ta' l-istess gutter.

Qed isiru arranġamenti sabiex dan jitwaħħal mill- aktar fis possibbli.

Barra dan ix-xogħol se ssir ukoll manutenzjoni tas- saqaf.

FURJANA - POSTIJIET RIŻERVATI

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid la l-ambaxxata Ingliża ma tibqax topera mill-Furjana, jistgħux il-postijiet riżervati għall-karozzi tal- ħaddiema fl-istess ambaxxata jerġgħu jsiru pubbliċi?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li d-direttorat għall-maniġġ tat- traffiku flimkien mal-kunsill lokali tal-Furjana se jieħdu l-passi meħtieġa biex postijiet li ma jibqgħux riservati għall-ambaxxata Ingliża jiġu wżati bl-aktar mod vantaġġuż.

ĦAŻ-ŻEBBUĠ - TRIQ WIED QIRDA

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jikkonsidra biex tiġi asfaltata parti minn Triq l-Indipendenza li twassal għal Triq Wied Qirda f'Ħaż-Żebbuġ?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Tajt struzzjonijiet lid-direttorat għat-toroq biex jispezzjona t-triq u jistabbilixxi x'hemm bżonn isir.

OFFERTI GĦAL XOGĦOL

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: B'riferenza għal mistoqsija 34160, jista' l-Ministru jinfurmani jekk il-konsultazzjoni mal-utilities humiex konklużi?

F'każ affermattiv, meta se joħorġu l-offerti biex isir ix-xogħol meħtieġ?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li l-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant għadha ma waslitx mingħand il-utilities.

OFFERTI GĦAL XOGĦOL

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: B'riferenza għal mistoqsija 34285, jista' l-Ministru jinfurmani jekk il-konsultazzjoni mal-utilities humiex konklużi?

F'każ affermattiv meta se joħorġu l-offerti biex Isir ix-xogħol meħtieġ?

ONOR.

OFFERTI GĦAL XOGĦOL

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: B'riferenza għal mistoqsija 34154, jista' l-Ministru jinfurmani jekk il-konsultazzjoni mal-utilities humiex konklużi?

F'każ affermattiv meta se joħorġu l-offerti biex isir ix-xogħol meħtieġ?

ONOR.

KAŻ TA' APPELL

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jara li jitmexxa l-każ ta' appell ta' anzjana li l-partikolaritajiet tagħha qed jintbagħtu separatament?

Tista' din l-anzjana tiġi nfurmata bl-iżviluppi?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nnforma lill-Onor.

Interpellant li jiena ġejt infurmat mill-arbitru li l-każ tal-persuna ndikata minnu ġie deċiż.

ENEMALTA – HUMAN RESOURCE MANAGER

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: B'riferenza għall-klawsoli 5 u 11 taċ-ċirkolari Ene/420/2/99 maħruġa mill-human resources manager ta' l-Enemalta fl-14 ta' Lulju 1999 għall-mili ta' post vakant ta' senior compliance officer (1), jista' l- Ministru jgħid kif il-persuna magħżula qiegħda taħdem bix-shift u mhux id- day duty basis kif stipulat fil-klawsoli 5 u 11 taċ-ċirkolari msemmija?

Jista' jgħid ukoll kemm dan qed jiswa aktar finanzjarjament lill-Enemalta?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jien iknfurmat li s-senior compliance officer qatt ma ħadem il-ħinijiet stabbiliti mill-Korporazzjoni Enemalta għall-ħaddiema li jkun bid-day duty u sal-lum ħadd ma esprima ruħu dwar dan.

Rigward l- aspett finanzjarju tat-tibdil li sar, il-persuna kkonċernata tkun intitolata għall-istess benefiċċju mogħtija lill-membri l-oħra tas-sezzjoni tal-compliance.

STUDJU BARRA MINN MALTA

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l- Ministru jgħid kemm huwa n-numru tal-ħaddiema li jaħdmu f'xi wieħed mid- dipartimenti jew entitajiet li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu li ntbagħtu jew marru jistudjaw barra l-pajjiż matul dawn l-aħħar erba' snin?

Jista' jgħid kemm minn dawn marru fuq studju konness mat-turiżmu u f'kull każ kemm kien il-perijodu li damu jistudjaw barra?

Jista' jgħid kemm minn dawn baqgħu jitħallsu l-paga mill-ministeru fl-istess ħin li kienu fuq dan l- istudju?

Jista' jgħid ukoll kemm minn dawn, wara li ġew lura Malta mill- istudju baqgħu jaħdmu fil-ministeru, dipartiment jew entitajiet oħra li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu?

Jekk fl-affermattiv fejn kienu qegħdin jaħdmu preżentement u jekk fin-negattiv x'kienet ir-raġuni biex ma jibqgħux jaħdmu mal-ministeru, dipartiment jew entitajiet oħra li jaqgħu taħt id- dekasteru tiegħu?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar u tweġiba dettaljata tingħata f'xi seduta oħra.

MTA

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: B'riferenza għall-memo maħruġ mill-MTA fis-7 ta' Jannar 2002 iffirmata minn Anthony Portelli b'sejħa interna speċifikament għall-ħaddiema ta' l-MTA u l- entitajiet li hi responsabbli minnhom għal senior executive ma' l- enforcement section ta' l-istess MTA, jista' l-Ministru jispjega kif dawn il-vaganzi ġew mimlija minn ħaddiema mid-dipartiment tas-sanita' meta dawn ma kienux ħaddiema mid-dipartiment tat-turiżmu jew mill-MTA?

Jista' jgħid min huma dawn il-ħaddiema li ġew ingaġġati f'dan l-impjieg u xi kwalifiki konnessi mat-turiżmu għandhom?

Jista' jgħid min fil-ministeru tat-turiżmu jew f'xi wieħed mid-dipartimenti jew entitajiet li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu ħa din id-deċiżjoni u fuq liema bażi?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Infurmat li l-ebda ħaddiem mid-dipartiment tas- sanita' ma ġie ngaġġat u lanqas seta' jiġi ngaġġat mill-awtorita' Maltija tat-turiżmu b'konsegwenza tal-memo intern li jġib id-data tas-7 ta' Jannar 2002.

Ħadd ma ntagħżel wara din is-sejħa nterna.

Mill-ħamsa li ġew reklutati, tnejn intgħażlu minn fost dawk mibgħuta għall-interview mill-ETC u ħamsa oħra wara li saret sejħa pubblika (ETC Permit 89/2002) permezz ta' avviżi fil-ġurnali.

Il-kwalifiki neċessarji huma dawk pubblikati fl-avviżi msemmija.

Infurmat li kulmin intagħżel għandu l-kwalifiki meħtieġa kif ukoll l- esperjenza mitluba.

L-intervisti saru minn bord ta' tlieta minn nies li jokkupaw kariga għolja fl-awtorita'.

Wara li l-bord għamel ir-rakkmandazzjonijiet tiegħu dawn ġew aċċettati u approvati miċ-chief executive ta' l-MTA.

Il-persuni magħżula huma E. Agius, D. Bonello, A. Cutajar, C. Cini Vella, I. Cilia, V. Micallef u M. Zerafa.

BEACH CLEANERS

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l- Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li numru sostanzjali ta' beach cleaners ingħataw transfer minn mad-dipartiment għal mad-dipartiment tas-saħħa?

Jista' jgħid jekk biex isiru dawn it-transfers kienx jenħtieġ l- approvazzjoni tat-transfers?

Jista' l-Ministru jgħid min fil-ministeru tat- turiżmu jew f'xi wieħed mid-dipartimenti li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu ħa din id-deċiżjoni u fuq liema bażi?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Niforma lill-Onor.

Interpellant li l-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

BEACH CLEANERS

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l- Ministru jgħid min qed jagħmel ix-xogħol fix-xtajtiet li kienu jagħmlu l- ħaddiema li ġew trasferiti mid-dipartiment tal-beach cleaners?

Jista' jgħid kemm qed jiswa finanzjarjament fuq bażi annwali x-xogħol li qed issir u jekk inħarġitx sejħa pubblika biex jintgħażel min qed jagħmel dan ix- xogħol?

Jista' jgħid x'inhuma l-kundizzjonijiet li ngħataw lil min qed jagħmel ix-xogħol fosthom il-perjodu fis-sena li dan irid jagħmel ix-xogħol u kemm ġranet huwa marbut li jagħmel l-istess xogħol?

Jista' jgħid min fil- ministeru tat-turiżmu jew f'xi wieħed mid-dipartimenti li jaqgħu taħt id- dekasteru tiegħu ħa din id-deċiżjoni u fuq liema bażi?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Infurmat li wara li l-ħaddiema li qabel kienu impressed ġew reklutati fit-taqsima tal-beach cleaning in-numru ta' ħaddiema qabeż dak meħtieġ.

Infurmat ukoll li x-xogħol li kienu jagħmlu l- ħaddiema li ġew trasferiti mill-beach cleaning section qed isir mill- ħaddiema l-oħra li hemm fl-istess sezzjoni.

Ix-xogħol tat-tindif tax-xtut isir minn ħaddiema tal-gvern li jirċievu salarju skond il-grad tagħhom.

Nitlob lill-Onor.

Membru jiċċara l-kumplament tal-mistoqsija tiegħu.

SOCIAL WORKERS - MARSA

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jara li t-talba ta' tfajla ta' 34 sena b'diżabilita' li l- partikolaritajiet qed jintbagħtu separatament u li tixtieq tibda tmur xi skola biex tkun tista' titħallat man-nies tiġi milqugħa?

Jista' jara li tintbagħat social worker għall-każ ta' din it-tfajla?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li ma jeżisti ebda provvediment sabiex it- talba li qed jagħmilli l-Onor.

Membru tkun milqugħa.

L-ogħla eta` li studenti jistgħu jkollhom biex jattendu skejjel sal-livell sekondarju f'ċirkostanzi speċjali hija dik ta' 20 sena.

DAR TA' L-ANZJANI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jara li anzjana li tinsab weħidha u li ilha li applikat 11-il sena biex tidħol f'dar ta' l- anzjani tiġi kkunsidrata t-talba tagħha?

Jista' din l-anzjana li l- partikolaritajiet qed jintbagħtu separatament tiġi infurmata bl-aħħar żviluppi?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninsab infurmat li l-persuna ndikata mill-Onor.

Interpellant applikat għall-ewwel darba biex tidħol f'dar għall-anzjani meta kellha 60 sena.

Dakinhar l-applikazzjoni tagħha ma kenetx rakkmandata.

Is-sena l-oħra sarilha social assessment u din il-persuna esprimiet ix-xewqa li tibqa' f'darha.

Ninsab infurmat ukoll li se jsir assessment ieħor, inkluż wieħed mediku, biex tiġi evalwata s-sitwazzjoni preżenti ta' din il-persuna.

ENROLLED NURSES – SALARJU MNAQQAS

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid fejn waslet il-kwestjoni fejn numru sostanzjali ta' enrolled nurses, mingħajr avviż sabu s-salarji tagħhom imnaqqsa minn skala 11 għal skala 12 fis-settur pubbliku?

X'kien li wassal għal din l-anomalija?

Min kien/u responsabbli għall-iżball li d-dipartiment tas-saħħa jsostni li sar meta dawn l-enrolled nurses ingħataw is-salarju fi skala 11?

X'passi ttieħdu kontra dan l-individwu jew individwi li għamlu dan l-iżball?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Nirreferi għat-tweġiba li kont tajt għal mistoqsija 33257.

In-numru ta' enrolled nurses li għalihom qed jirriferi l-Onor.

Interpellant huwa ta' 13 biss.

Peress li l-każ jinsab quddiem il-qrati u għadu sub judice, tweġiba għal din il-mistoqsija tingħata meta tinqata' s-sentenza mill-qrati.

SPTAR MONTE CARMELI – UŻU TA' LAPTOPS

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid kemm hemm laptops fl-inventarju ta' l-isptar Monte Carmeli u min qed jużahom?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Infurmat li fl-isptar Monte Carmeli hemm żewġ laptops fl-inventarju.

Wieħed qed jintuża mis-CEO u l-ieħor mis-social worker on duty fl-uffiċċju tas-social work department.

DAR TA' L-ANZJANI

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm hemm anzjani fi djar għall-anzjani privati u li għalihom qed iħallas il-gvern?

F'liema djar għall-anzjani privati qed jibgħat anzjani l-gvern u f'kull każ kemm hemm anzjani mibgħuta mill-gvern?

X'inhu l-ħlas għal kull anzjan fid-djar privati?

B'liema proċedura jintgħażlu l-anzjani li jibgħat il-gvern fid- djar privati?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Taħt l-iskema tal-public/private partnership, sa l- aħħar ta' Ġunju 2002 kien hemm 61 persuna li kienu qed jibbenefikaw minn dan il-ftehim kif milħuq ma' Care Services Ltd u Health Care Services Ltd.

Filwaqt li l-għażla ssir bl-istess mod kif isir għad-djar residenzjali tal- gvern, il-ħlas mir-residenti jsir ukoll bl-istess mod u l-gvern jagħmel tajjeb għad-differenza bejn dak li jikkontribwixxi l-anzjan u l-prezz miftiehem mal-operaturi privati.

Peress li l-kontribuzzjoni magħmula mir-residenti tvarja minn wieħed għall- ieħor skond il-mezzi tal-individwi, allura l-element tas-sussidju maħruġ mill-gvern ivarja wkoll minn persuna għall-oħra.

SPTAR MONTE CARMELI – ĦADDIEMA FIL-KĊINA

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid kemm hemm ħaddiema jaħdmu fil-kċina ta' l-isptar Monte Carmeli?

X'jisimhom f'kull każ x'inhu l-grad tagħhom, x'inhu xogħolhom fil- kċina u kemm ilhom jaħdmu fil-kċina ta' l-isptar Monte Carmeli?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Qiegħed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l- informazzjoni mitluba.

SPTAR MONTE CARMELI - CCTV

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid kemm ġiet tiswa is-CCTV fl-isptar Monte Carmeli?

Meta ġiet stallata s-sistema?

Is-sistema nxtrat wara sejħa għal tenders bi quotations jew b'direct order?

Mingħand min inxtrat?

Kemm hu t-tul tal- garanzija?

Kemm saru modifikazzjonijiet fis-sistema tas-CCTV minn meta twaħħlu u fhiex kienu jikkonsistu dawn il-modifikazzjonijiet?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Is-sistema ta' CCTV nxtrat fis-sena 2000 mingħand id-ditta ELU Ltd. wara sejħa għal quotations għas-somma ta` Lm1,084.45.

Is- sistema kellha garanzija ta` sena.

Dan it-tagħmir ġie stallat fis-sena 2000.

Sussegwentement, inħasset il-ħtieġa ta` xi modifikazzjonijiet f'din is- sistema biex titkabbar u ssir aktar effettiva.

Dawn il-modifikazzjonijiet saru matul is-sena 2001 u 2002 għall-prezz ta` Lm500 u Lm400 rispettivament.

PROĊESSI VERBAL

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid għaliex il-proċess verbal dwar il-mewt ta' ġuvni Għawdxi li ismu qed jintbagħat separatament li miet f'inċident tat- traffiku fil-21 ta' Marzu 2001 fin-Nadur, Għawdex għadu ma ġiex finalizzat?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li peress li dan il- kaz jinsab fi stadju ta' nkjesta, hu kopert bis-sigriet istruttorju skond it-termini tal-kodici kriminali.

RELIEF

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jwieġeb mistoqsija 34604 u jara li jitmexxa l-każ ta' relief ta' missier b'żewġt itfal li spiċċa mix-xogħol wara 30 sena jaħdem?

Il-partikolaritajiet tal-persuna qed jintbagħtu separatament.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-każ tal- persuna ndikata minnu fil-mistoqsija 34604 ġie finalizzat u kull għajnuna dovuta skond il-liġi tħallset.

CRUISE LINER TERMINAL – FTUĦ TA' GATES

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u l- Infrastruttura: Jista' l-Ministru jgħid jistgħux jinfetħu l-gates tal- cruise liner terminal ix-Xatt ta' Pinto sabiex it-turisti jkunu aktar viċin ħwienet f'Xatt ta' Lascaris?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li l-operat tal-cruise terminal ġie mgħoddi lil Viset Consortium u l-konsorzju ddeċieda li minħabba miżuri ta' sigurta, gates 3 u 5 għandhom jinżammu magħluqa meta ma jkunx hemm cruise liners isorġu mal-moll ta' ħdejhom.

Iżda l-konsorzju avżana li meta l-cruise liners ikunu qed isorġu mal-moll ta' ħdejn dawn il- gates, waħda minn dawn il-gates tkun miftuħa għan-nies li jkunu jridu joħorġu bil-mixi.

PULIZIJA – SPONSORSHIP FL-UNIVERSITA`

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l- Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx membri tal-korp tal-pulizija li qegħdin sponsored biex imorru l-universita' u fl-istess ġranet li suppost qegħdin l-universita' jkunu qegħdin jagħmlu l-extra u allura qegħdin jonqsu mill-obbligazzjoni tagħhom li jattendu kuljum l-universita'?

Min huma dawn in-nies, kemm daħlu ammonti f'extra, xahar b'xahar u x'passi se jittieħdu f'kull każ relattiv?

ONOR.

TONIO BORG: It-tagħrif mitlub għadu qed jinġabar u tweġiba tingħata f`xi seduta oħra.

TOUR OPERATORS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l- Ministru jgħid jekk studjax l-impatt li sħubija sħiħa fl-UE iġġib magħha fil-każ tat-tour operators li se jkollhom jibdew japplikaw it-tour operators margin scheme, xi 5%-17% VAT fuq il-margin tal-btajjel tagħhom għall-Malta?

Ma taħsibx li dan se jolqot b'mod negattiv il-kompetittivita' tagħna?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Peress li l-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant għadha qed tinġabar, tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

AFM – BANDA – SAFAR

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm-il darba siefret il-banda tal-forzi armati tul dawn l- aħħar sentejn?

Minn min kienet immexxija?

Min kien is-surmast jew assistent surmast f'kull safra?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Il-banda tal-forzi armati ta' Malta bħalissa qegħda tipparteċipa f'festival internazzjonali ta' baned militari ġewwa Modena, fl-Italja.

Il-banda hi mmexxija mill-Uffiċjal Kmandant, Logutenent M. Mallia u hija taħt id-direzzjoni ta' l-aġent surmast Warrant Officer L. Pace.

Din hija l-unika darba li l-banda siefret tul dawn l-aħħar sentejn.

TRIBUNAL GĦALL-IVESTIGAZZJONIJIET TA' L-INĠUSTIZZJI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid meta se ikunu mplimentati s-sentenzi tat- tribunal għall-investigazzjonijiet ta' l-inġustizzji: rikorsi 940/97 u 945/97 kontra l-Maltacom?

Meta se jingħata l-kumpens fiż-żewġ każijiet?

ONOR.

AUSTIN GATT: L-Onor.

Interpellant hu mitlub li jaghmel din il- mistoqsija lill-ministru konċernat.

ITS RESTAURANT

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l- Ministru jgħid f'din l-aħħar sena kemm kienu jammontaw in-numru ta' ikliet, (snacks, lunches, dinner, etc.) inkluż ix-xorb li ngħataw fuq bażi complimentery f'Pembroke restaurant ta' l-ITS?

Jista' jgħid f'kull okkażjoni min kienu l-persuni li kielu b'complimentary f'dan ir-restaurant u kemm mistiedna kellhom magħhom?

Jista' jgħid minn dawn kemm kienu ħaddiema, konsulenti, chairmen, jew diretturi fil-ministeru, dipartimenti jew entitajiet li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tad-dekasteru tiegħu?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

CHILDREN'S ALLOWANCE

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jwieġeb mistoqsija 34530 u jinforma lill-persuna indikata separatament minn din il-mistoqsija għaliex kellha tnaqqis fil-ħlas ta' children's allowance, meta hi għadha fl-istess stat li kienet fis-snin passati?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li d-dipartiment tas-sigurta' soċjali għadu qed jinvestiga l-każ tal-persuna ndikata minnu.

F'każ li jirriżulta li l-applikanta ħadet xi benefiċċju b'rata anqas minn dik dovuta, din tingħata l-arretrati.

DIPARTIMENT TA' L-ARTIJIET

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l- Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid il-fond bl-indirizz ta' 39, Triq Marsamxett Valletta huwiex proprejta' tal-gvern?

Jekk le, huwa rekwiżizzjonat u reġistrat?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li l-fond Numru 39, Triq Marsamxett Valletta fil-fatt huwa proprjeta` tal-gvern.

CUSTOMER SERVICES

L-ONOR.

GEORGE VELLA staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għat- tweġiba mogħtija għal mistoqsija parlamentari 34066, jista' jgħid jekk l- applikanti kollha ssejħux għall-intervista?

Jekk fin-negattiv, kemm kien hemm li ma sejħulhomx u għaliex?

Min ħa d-deċiżjoni?

Jista' jgħid dik id- deċiżjoni tistax tiġi kkontestata?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: In-nomina ta' uffiċjali pubbliċi biex jimtlew postijiet ta' diretturi u diretturi ġenerali ssir mis-senior appointments advisory committee.

Dan il-kumitat jintervista biss lil dawk l-applikanti li jidhirlu hu skond l-applikazzjoni tagħhom.

Applikanti li jkunu magħrufa mill-kumitat mhux dejjem ikun hemm bżonn jiġu intervistati.

Kull uffiċjal pubbliku għandu dritt iressaq petizzjoni dwar ħatriet fis- servizz pubbliku, inklużi ħatriet f'karigi għola, quddiem il-kummissjoni dwar is-servizz pubbliku skond it-termini ta' Sezzjoni 1.1.10 tal-public service management code.

CUSTOMER SERVICES

L-ONOR.

GEORGE VELLA staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għat- tweġiba mogħtija għal mistoqsija 34088, ladarba d-direttorati li kien baqa' fi skala 5 ġew upgraded għal skala 4 minħabba l-ħatra ta' l-assistenti diretturi, jista' jgħid għaliex, bl-istess kriterju, id-direttorat tal- customer services f'Għawdex ma ġiex upgraded qabel, ladarba f'dan id- direttorat diġa` kien hemm assistent direttur u tliet kapijiet oħra ta' sezzjoni fi skala 5?

Jista' jgħid ukoll għaliex meta l-ewwel okkupant ta' din il-ħatra kien jagħmel talbiet għall-upgrading qatt ma ġie infurmat b'xejn, imma t-talbiet tiegħu kienu jiġu njorati għal kollox?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab infurmat li l-każ tad-direttorat tal- customer services f'Għawdex ma kienx differenti minn dawk ta' direttorati oħra fi skala 5 u li d-Diretturi li ħadu dik il-ħatra kienu applikaw minn rajhom għal dik il-pożizzjoni.

OFFICE OF REVIEW - DIRETTORATI

L-ONOR.

GEORGE VELLA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid meta kienu nħolqu d-direttorati ta' l-office of review tad- diversi ministeri u l-għala dak ta' Għawdex inħoloq wara?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Id-direttorati ta' l-office of review f'numru ta' ministeri nħolqu f'Ottubru 2000 mal-ħarġa taċ-Ċirkulari Nru OPM/37/2000 tas-6 t'Ottubru, 2000.

Dak iż-żmien ma nħassitx il-ħtieġa li għandu jkun hemm diretturi office of review f'xi ministeri nkluż dak t'Għawdex.

ĦATRA TA' DIRETTUR TAL-CUSTOMER SERVICES

L-ONOR.

GEORGE VELLA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid fuq liema kriterju l-ex-direttur tal-customer services intgħażel biex jieħu l-ħatra diretta ta' direttur ta' l-office of review fil-ministeru għal Għawdex?

Għaliex intgħażel huwa u mhux id-direttur tal- corporate services jew id-direttur tal-projects and development?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għal mistoqsija 34256 nhar l-24 ta' Ġunju 2002 f'seduta numru 760.

VAKANZA TA' DIRECTOR CORPORATE SERVICES

L-ONOR.

GEORGE VELLA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm applikanti għall-mili tal-post ta' direttur corporate services fil-ministeru għal Għawdex?

Kemm minn dawn ma ssejħux biex jersqu għall-intervista u għaliex?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Kien hemm erba' applikanti għall-pożizzjoni ta' direttur, servizzi korporattivi fil-Ministeru għal Għawdex.

Is-senior appointments advisory committee mhux obbligat jintervista l- applikanti kollha.

Madankollu f'dan il-każ partikolari li l-ħatra eżistenti tagħlaq fit-28 ta' Awwissu 2002, il-proċess ta' l-għażla għadu ma bediex għax qed jiġu pproċessati ħatriet oħra.

EU CO-ORDINATOR – NUMRU TA' SIGĦAT EXTRA

L-ONOR.

GEORGE VELLA staqsa lill-Ministru għal Għawdex: B'riferenza għat-tweġiba mogħtija għal mistoqsija 34110, tista' l-Ministru tgħid fuq liema timetable huma mqassma l-40 siegħa li jaħdmu l-EU co-ordinator u l- customer co-ordinator?

Jekk hux qed jittieħed kont meta dawn ma jsegwux din it-timetable u jaħdmu inqas?

Jekk hux se jitħallsu meta jaħdmu extra u b'liema rata?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Ninsab infurmata li minħabba nnatura taxxogħol taż-żewġ impjegati msemmija, ħafna drabi jaħdmu ħinijiet twal u rregolari.

Nassigura lill-Onor.

Interpellant li dawn l-uffiċċjali qed jaħdmu aktar minn 40 siegħa fil-ġimgħa u ma jitħallsux tas-sigħat żejda li jaħdmu.