MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 361 L-Erbgħa, 26 ta' Lulju, 2000 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 361

L-Erbgħa, 26 ta' Lulju, 2000

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-9.09 a.m.

Talba

SEDUTA NRU.

L-Erbgħa, 26 ta' Lulju, 2000

WERREJ MINUTI 1

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 1

TQEGĦID TA' KARTI 7

MOZZJONIJIET ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IS-SERVIZZI VETERINARJI (L-EWWEL QARI) 8 ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-PATRIMONJU KULTURALI (L-EWWEL QARI) 8 ORDNIJIET TAL-ĠURNATA ABBOZZ TA' LIĠI DWAR L-AWTORITA` TA' L-ISTATISTIKA TA' MALTA (IT-TIENI QARI) MALTA STATISTICS AUTHORITY BILL (SECOND READING) 9

AĠĠORNAMENT 24

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 29

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 360 li saret fil-25 ta' Lulju,2000 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

BIGHI - ĊENTRU TAR-RESTAWR

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'passi ttieħdu biex fix-xogħol fuq il-bini taċ-ċentru tar-restawr f'Bighi jsiru sketches li juru mnejn għaddejjin is-servizzi tad-dawl u l-ilma qabel ma' l-ħitan jiġu miżbugħa, u dan biex ikun magħruf mnejn għaddejjin f'każ li 'l quddiem ikun hemm bżonn ta' xogħol fuqhom?

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Edukazzjoni): Informat li saru sketches kemm bl-idejn kif ukoll bl-autocad u ttieħdu wkoll ritratti minn fejn għaddejjin is-servizzi msemmija.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Farrugia, domanda supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Sur President, xtaqt nistaqsi lill-Ministru għar- rigward ta' l-istruttura li teżisti fid-dipartiment ta' l-edukazzjoni, u ċioe` x'poteri eżekuttivi għandu fuq dan il-proġett is-Sur Cannataci.

Xtaqt li l-Ministru jinformana eżattament safejn tasal ir-responsabbilta` eżekuttiva ta' din il-persuna fuq dan il-proġett u anke f'proġetti oħra.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: L-ewwelnett irrid ngħid li Dr. Joe Cannataci huwa ċ- chairman tal-board of governors tas-centre for restoration u ta' l- institute for restoration studies, istituzzjoni mwaqqfa bi ftehim bejn il- gvern u l-universita`, u f'dik il-kariga allura għandu l-poteri attribwiti lilu bl-istatut ta' dik l-istituzzjoni, inkluż li jara li jsir il-proċess tar-restawr ta' dan il-kumpless f'Bighi, u anke li jittieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex il-korsijiet li diġa` bdew ikunu jistgħu jsiru b'dak kollu li tirrikjedi istituzzjoni edukattiva akkademika ta' riċerka u taħriġ, kif għandu jkun iċ-ċentru Malti tar-restawr, li tajjeb nerġa' nfakkar huwa ċentru li qed jiġi organizzat bl-għajnuna tal-Gvern Taljan u b'tisħib ma' ċentri ta' restawr Taljani ta' fama mondjali.

Għar-rigward imbagħad ta' ħwejjeġ oħrajn, Dr. Cannataci kien ġie fdat minni biex inkunu nistgħu norganizzaw aħjar il-project office tal-ministeru ta' l-edukazzjoni, l-uffiċċju li jieħu ħsieb diversi ħwejjeġ ta' natura kapitali, u dan qed isir fil-proċess ta' ristrutturazzjoni sew tal- ministeru kif ukoll tad-diviżjoni ta' l-edukazzjoni.

Issa diġa` mxejna numru ta' passi 'l quddiem u nispera li nkomplu ntejbu dawn l- istituzzjonijiet.

Aħna nittamaw li l-proġett inkunu nistgħu niffinaliżżawh b'manjiera li jkollna strutturi adegwati biex nassiguraw li n-nefqa kapitali ssir b'mod ippjanat, serju u effettiv u huwa f'dan ir-rigward fejn hu qiegħed ukoll jagħti l-ħidma tiegħu.

Barra minn hekk Dr Cannataci huwa wkoll il-project director li qed jieħu ħsieb l-implimentazzjoni taħt steering committee li nippresjedi jien tal- kulleġġ il-ġdid.

Hemmhekk ukoll bħala project director għandu l-poteri eżekuttivi li jassigura li l-post minn fejn irid jopera l-kulleġġ huwa post li jsirulu t-tibdiliet meħtieġa, li jkollu l-bżonnijiet tiegħu kemm jista' jkun sodisfatti skond pjan u ħwejjeġ oħra li huma anċillari ma' dan ix- xogħol.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Fid-dawl ta' dak li qed jispjega l-Ministru, dawn l- istess poteri eżekuttivi jagħtu s-setgħa lil din il-persuna li tagħmel użu mill-voti maħsuba għall-manutenzjoni ta' skejjel primarji u sekondarji?

Jekk għandu din is-setgħa, allura x'se tkun il-pożizzjoni tad-dipartiment ta' l-edukazzjoni mil-lat li jista' jirriżulta li fis-sena skolastika li jmiss, ċertu xogħol jibqa' pendenti?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Sur President, ħadd m'għandu din is-setgħa li qed isemmi l-Onor.

Interpellant.

Hemm il-proċedura stabilita mir-regolamenti finanzjarji tal-gvern ta' kif jista' vot ta' flus li jkun dedikat għal oġġett partikolari jiġi mbagħad applikat għal proġett ieħor partikolari - xi ħaġa li tiġri pjuttost regolari fil-ministeri u fid-dipartimenti kollha tal-gvern - pero` irrid ngħid li l-ebda parti mill-fondi li huma dedikati għar-refurbishment ta' l-iskejjel primarji u sekondarji ma ġiet applikata għal xi proġett li jista' jkun konness mar-restawr f'dan l-istadju.

Normalment li jiġri huwa li jekk f'ċertu mument fil-kors tas-sena partikolari jkun realizzat li xi fond partikolari mhux se jintnefaq kollu, jew inkella jkun hemm raġunijiet validi għaliex dak il-fond ma jiġix applikat, issir applikazzjoni mill-kap tad-dipartiment jew mill-persuna konċernata, l-applikazzjoni tiġi eżaminata mill-uffiċjali tad-dipartiment konċernat u mis-segretarju permanenti tal-ministeru, tiġi riferuta lill- ministeru li jikkonsidraha, u jekk jikkonsidra li hu ġustifikat li jsir dan l-virement imbagħad il-proċedura kollha tgħaddi għand il-ministeru tal- finanzi.

Naħseb li din it-tip ta' proċedura hija ħafna differenti minn kif setgħet ingħatat l-impressjoni mill-mistoqsija li għamel l-Onor.

Farrugia.

PA - ENFORCEMENT ORDERS

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru ta' l-Intern: Kemm għandha enforcement orders xi twettaq bħalissa l-awtorita` ta' l-ippjanar u ta' liema natura huma?

ONOR.

TONIO BORG (Ministru ta' l-Intern): Ninsab informat li fil-preżent l-awtorita` ta` l-ippjanar għandha 1,080 enforcement order xi twettaq.

Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra d-dettalji mitluba mill-Onor.

Interpellant dwar l-enforcement orders.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, domanda supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Peress li f'ċerti każi fejn isir l-enforcement l- inkwilini mhux dejjem ikollhom akkomodazzjoni alternattiva, xtaqt li l- Ministru jgħid x'inhi l-policy sabiex f'ċirkostanzi bħal dawn ma jkomplux jiġu żvantaġġjati l-familji in kwestjoni.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Il-liġi ma tagħmilx din id-differenza, pero` informat li l-awtorita` ta' l-ippjanar tieħu dan il-fattur in konsiderazzjoni.

SAN PAWL IL-BAĦAR - TRIQ SAN ĠORĠ - RAZZETT

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid meta se jibda jinstema' fil- qorti l-każ li ressqu l-awtoritajiet tas-saħħa kontra s-sid tar-razzett fi Triq San Ġorġ, San Pawl il-Baħar, għaliex żamm tjur u bhejjem b'mod illegali?

ONOR.

LOUIS DEGUARA (Ministru tas-Saħħa): Il-każ se jibda jinstema' fl-1 ta' Settembru li ġej.

UNIVERSITA` - STUDENTI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm studenti universitarji li se jaħdmu dan is-sajf fl-iskema ta' xogħol għall- istudenti?

Kemm minnhom se jaħdmu fl-ewwel ċiklu u kemm fit-tieni ċiklu?

Kemm hemm studenti li se jkunu qed jaħdmu f'din l-iskema u fl-istess ħin għandhom xogħol fis-settur privat?

Jiġi verifikat jekk studenti li se jaħdmu fl-iskema hux diġa` għandhom xogħol mal-privat?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li hemm 1650 student universitarju li se jaħdmu dan is-sajf fil-programm ġdid ta' xogħol għall-istudenti; 1150 qegħdin jaħdmu fl-ewwel ċiklu u 1060 se jaħdmu fit-tieni ċiklu.

S'issa ma jirriżultax li hemm studenti li qed jaħdmu wkoll fis-settur privat filwaqt li s-sitwazzjoni tkun verifikata ma' l-ETC.

SKEJJEL - SAN ĠWANN - KINDERGARTEN ASSISTANT

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni: Il-persuna li qed nibgħat id-dettalji tagħha separatament, li hija kindergarten assistant fl-iskola primarja ta' San Ġwann u li bħalissa qed tagħmel xogħol ma' persuna b'diżabilita`, meta se tingħata opportunita' li tmexxi klassi tal-kindergarten?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-persuna msemmija kienet qed tagħmel xogħol ma' tifel b'diżabilita` fuq talba tagħha stess.

Fil-fatt is-sena d- dieħla se tibda tieħu ħsieb ta' klassi skond l-esiġenzi ta' l-iskola li tkun fiha.

AIR MALTA - CHILD CARE CENTRE

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Joseph Cuschieri) staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r- raġuni li ċ-child care centre ta' l-Air Malta għadu ma bediex jiffunzjona minkejja li dan ilu li ġie inawgurat minn Ottubru li għadda?

ONOR.

JOSEF BONNICI (Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi): Ninsab infurmat li bħalissa qegħdin isiru l-preparamenti meħtieġa biex dan iċ-ċentru jkun jista' jibda jopera f'qasir żmien.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, domanda supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Sur President, peress li kemm id-domanda kif ukoll ir-risposta jirriferu għall-proġett li ġie inawgurat f'Ottubru li għadda iżda għadu ma bediex jiffunzjona, jista' l-Ministru jgħid x'inhuma r- raġunijiet għal dan id-dewmien?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mill-file ma jirriżultax x'kienu l-problemi li nqalgħu.

Qed nieħu nota ta' dan u appena jkolli l-informazzjoni available ngħaddiha lill-Onor.

Membru.

UNJONI EWROPEA - LINGWA MALTIJA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Joseph Cuschieri) staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r- raġuni li l-lingwa Maltija ġiet eskluża mil-lista tal-lingwi li se jiddaħħlu tal-pajjiżi applikanti għal sħubija fl-Unjoni Ewropea?

Jista' jgħid min ħa din id-deċiżjoni?

ONOR.

LAWRENCE GONZI (Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali) (f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Barranin): Nippresumi li l- Onor. Interpellant qed jagħmel riferenza għar-rapport tal-Parlament Ewropew li sar aċċenn għalih mis-Sur Frans Sammut f'laqgħa riċenti dwar l-ilsien Malti organizzata mill-fondazzjoni GEM.

Wieħed kien jistenna li s-Sur Sammut li jidher li hu viċin ħafna tas-CNI bil-mentalita` iżolana li għandu, missu kien infurmat aħjar.

Il-kwestjoni tal-lingwa fl-Unjoni Ewropeja fil-fatt kienet diskussa fil- Parlament Ewropew wara li ġie ppubblikat rapport ippreparat min task force ta' l-istess istituzzjoni dwar "The institutional aspects of enlargement of the European Union.

Dan ir-rapport ġie ppubblikat fil-21 ta' Ġunju 1999.

Ir-rapport ma għamilx riferenza għal Malta peress li Malta ma kenitx għada ġiet inserita bħala kandidat membru, għalkemm il-gvern preżenti kien talab sabiex l-applikazzjoni ta' Malta tiġi riattivata wara li din kienet ġiet iffriżata mill-gvern Laburista preċedenti.

Fil-fatt it-talba ta' Malta ġiet formalment milqugħa f'Diċembru 1999.

Għaldaqstant Malta - flimkien mat-Turkija - ma kenitx meqjusa bħala kandidat għal sħubija waqt id- diskussjonijiet fuq dan ir-rapport.

Il-gvern ma ħa l-ebda deċiżjoni fis-sens li qed jallega l-Onor.

Interpellant fil-kuntest tal-lingwa Maltija, ġaladarba l-istatus u l-użu tal-lingwa ta' kull pajjiż applikant jiġu trattati waqt l-aħħar fażi tan- negozjati.

MANOEL ISLAND - AĊĊESS

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Joseph Cuschieri) staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid jekk waqt ix-xogħol tal-proġett u anke wara ta' Manoel Island u Tigne`, il-postijiet imsemmija humiex se jingħalqu għall-aċċess għall-pubbliku?

ONOR.

ĊENSU GALEA (Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni) (f'isem il- Ministru għall-Ambjent): Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għall-klawsola 15.1 tal-kuntratt kif approvat minn dan il-parlament.

MIC - CARMEL ATTARD

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Joseph Cuschieri): staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuma l-kondizzjonijiet u x'inhu s-salarju li ġie mpjegat bihom ma' l-MIC is-Sur Carmel Attard?

ONOR.

LAWRENCE GONZI (f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Barranin): Dwar il-kondizzjonijiet ta' l-impjieg tas-Sur Carmel Attard, nirriferi lill- Onor. Interpellant għas-sejħa għal applikazzjonijiet li dehret fil-gazzetta tal-gvern tat-18 ta' Frar, 2000.

CHILDREN ALLOWANCE - SOSPENSJONI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Joseph Cuschieri): staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari nru 17963?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt fil-mistoqsija parlamentari nru 18047 fis-seduta 349.

PENSJONI SUPPLIMENTARI - SOSPENSJONI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Joseph Cuschieri): staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari nru 17964?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nirriferi lill-Onor.

TAQSIMA TAX-XOGĦLIJIET - SERVIZZI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid x'kienet ir-reazzjoni tat- taqsima tax-xogħlijiet - u partikolarment tad-dipartment ta' l-inġinerija u bini ta' l-istess taqsima meta dawn saru jafu li s-servizzi tagħhom m'għadhomx aktar ikkonsidrati validi mid-diviżjoni ta' l-edukazzjoni, peress li jidher li tqabbdet enti governattiva oħra biex tieħu ħsieb il- bini ta' skola sekondarja ġdida għas-subien fin-naħa t'isfel ta' Malta?

Jista' għaldaqstant il-Ministru jgħid x'passi ttieħdu mill-ministeru tiegħu u mill-entitajiet imsemmija biex tali aġir ma jkomplix?

ONOR.

ĊENSU GALEA (f'isem il-Ministru għall-Ambjent): Tweġiba tingħata f'seduta oħra.

EDUKAZZJONI - SAFAR - DELEGAZZJONIJIET MINISTERJALI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jinformani f'liema dati matul is-sena 1999 u s-sena 2000 hu u s-segretarju parlamentari kienu msiefra fuq xogħol ministerjali?

Jista' jgħid ukoll kemm kienu l-persuni li kienu jifformaw kull delegazzjoni u x'kien l-għan taż-żjara u x'kienu r-riżultati ta' kull żjara?

ONOR.

LOUIS GALEA: Dwar l-ewwel sitt xhur tas-sena 1999, nirriferi lill- Onor. Membru għat-tweġiba li ta l-ministru tal-finanzi għal mistoqsija parlamentari numru 8004.

Għall-aħħar sitt xhur tas-sena 1999, l-informazzjoni mitluba qed titpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra.

INTERN - SAFAR - DELEGAZZJONIJIET MINISTERJALI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jinformani f'liema dati matul is-sena 1999 u s-sena 2000 hu u s- segretarju parlamentari kienu msiefra fuq xogħol ministerjali?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li t-tagħrif mitlub mill-Onor.

Interpellant hu kif jidher fit-tabella li qed inpoġġi fuq il-Mejda tal- Kamra.

AGRIKOLTURA - SAFAR - DELEGAZZJONIJIET MINISTERJALI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jinformana f'liema dati matul is-sena 1999 u s- sena 2000 kien imsiefer fuq xogħol ministerjali?

ONOR.

LOUIS DEGUARA (Ministru tas-Saħħa) (f'isem il-Ministru għall- Agrikoltura u Sajd): Matul is-snin 1999 u 2000 kien hemm għaxar żjarat ministerjali.

Lista ta' dawn iż-żjarat, l-għan tagħhom u n-numru ta' persuni li għamlu parti minn kull delegazzjoni hija kif ġej :

|Dati |Post |Ministru/Numr| | | |u ta' | | | |Uffiċjali | |20/01/99 - |Ġerma|Ministru u | |23/01/99 |nja |uffiċjal fuq | | | |żjara | | | |ghall-Greenwe| | | |ek li saret | | | |f'Berlin | |09/03/99 - |Italj|Ministru u | |13/03/99 |a |uffiċjal fuq | | | |laqgħa | | | |ministerjali | | | |li saret biex| | | |timplimenta | | | |l-kodiċi | | | |tas-sajd; | | | |konferenza | | | |ministerjali | | | |fuq | | | |l-agrikoltura| | | |għall-gżejjer| | | |li qegħdin | | | |jiżviluppaw, | | | |organizzata | | | |mill-FAO | | | |fl-Italja | |21/04/99 - |Oland|Ministru u | |24/04/99 |a |tliet | | | |uffiċjali fuq| | | |stedina għal | | | |ftuħ | | | |uffiċjali ta'| | | |l-istaġun | | | |tal-patata | | | |Maltija | | | |fl-Olanda | |10/05/99 - |Ruma/|Ministru u | |15/05/99 |Ancon|żewġ | | |a |uffiċjali fuq| | | |laqgħa | | | |tal-Euro-Med | | | |rigward | | | |l-argrikoltur| | | |a; żjara | | | |fil-59 fiera | | | |Internazzjona| | | |li tas-sajd | | | |f'Ancona. | |05/09/99 - |Israe|Ministru u | |09/09/99 |l |uffiċjal fuq | | | |stedina għal | | | |fiera | | | |Internazzjona| | | |li ta' | | | |AGRITEC 1999 | | | |f'Haifa | |11/11/99 - |Brati|Ministru u | |14/11/99 |slava|żewġ | | |/Ruma|uffiċjali fuq| | | |parteċipazzjo| | | |ni fil-laqgħa| | | |Internazzjona| | | |li Agenda | | | |2000 dwar | | | |in-negozjati | | | |kummerċjali | | | |ta' prodotti | | | |agrikoli | |01/03/00 - |Italj|Ministru u | |03/03/00 |a |uffiċjal fuq | | | |laqgħa ma' | | | |l-Onor.

Paula| | | |de Castro, | | | |ministru ta' | | | |l-agrikoltura| | | |ta' l-Italja | |01/04/00 - |Oland|Ministru u | |05/04/00 |a |tliet | | | |uffiċjali fuq| | | |stedina | | | |għall-ftuħ | | | |uffiċjali ta'| | | |l-istaġun | | | |tal-patata | | | |Maltija | | | |fl-Olanda | |01/05/00 - |Ġerma|Ministru u | |02/05/00 |nja/B|uffiċja fuq | | |ulgar|stedina | | |ia |għall-"Agro-B| | | |usiness | | | |Forum" | | | |f'Sofia | | | |organizzata | | | |mill-minister| | | |u ta' | | | |l-agrikoltura| | | |tal-Bulgaria | |22/05/00 - |Marok|Ministru u | |24/05/00 |k |żewġ | | | |uffiċjali fuq| | | |laqgħa | | | |mal-ministri | | | |tal-pajjiżi | | | |membri fi | | | |ħdan | | | |iċ-"CIHEAM" |

TURIŻMU - SAFAR - DELEGAZZJONIJIET MINISTERJALI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu: Jista' l- Ministru jinformana f'liema dati matul is-sena 1999 u s-sena 2000 kien imsiefer fuq xogħol ministerjali?

ONOR.

MICHAEL REFALO (Ministru għat-Turiżmu): Ninforma lill-Onor.

Membru li l-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar u tingħata f'xi seduta oħra.

ĠUSTIZZJA U GVERN LOKALI - SAFAR - DELEGAZZJONIJIET MINISTERJALI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jinformana f'liema dati matul is-sena 1999 u s- sena 2000 kien imsiefer fuq xogħol ministerjali?

Jista' jgħid ukoll kemm kienu l-persuni li kienu jifformaw kull delegazzjoni u x'kien l-għan taż-żjara u x'kienu r-riżultati ta' kull żjara?

ONOR.

AUSTIN GATT (Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali): Ninforma lill- Onor. Interpellant li l-informazzjoni għadha qed tinġabar u r-risposta tingħata f`seduta oħra.

FINANZI - SAFAR - DELEGAZZJONIJIET MINISTERJALI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jinformana f'liema dati matul is-sena 1999 u s-sena 2000 kien imsiefer fuq xogħol ministerjali?

Jista' jgħid ukoll kemm kienu l- persuni li kienu jifformaw kull delegazzjoni u x'kien l-għan taż-żjara u x'kienu r-riżultati ta' kull żjara?

ONOR.

LAWRENCE GONZI (f'isem il-Ministru tal-Finanzi): Ngħarraf lill- Onor. Interpellant li t-tagħrif mitlub sa nofs Ġunju 1999 ngħata fit- tweġiba għall-mistoqsija numru 8004.

Għall-bqija tal-perijodu msemmi t- tagħrif huwa kif ġej:-

|Data |Deleg|L-Għan | | |ati |taż-żjara | | | | | |24/26.6.9|1 |konferenza| |9 | | | |24.9/1.10|3 |konferenza| |.99 | | | |18/23.10.| |xogħol | |99 | | | |9/10.11.9|1 |xogħol | |9 | | | |5/11.12.9|2 |xogħol | |9 | | | |26/29.1. |1 |xogħol | |2000 | | | |24.2/1.3.|2 |uffiċjali | |2000 | | | |7/9.3.200|2 |xogħol | |0 | | | |20/31.3.2|2 |uffiċjali | |000 | | | |12/13.4.2|1 |uffiċjali | |000 | | | |12/24.5.2|2 |konferenza| |000 | | | |18/21.6.2|1 |xogħol | |000 | | | |28.6/4.7.|4 |konferenza| |2000 | | |

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu issa għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Viċi Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Tagħrif dwar dipartimenti/entitajiet li jaqgħu taħt ir-responsabilita' tiegħi li kkummissjonaw servizzi ta' avukati u konsulenti legali, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru 18621; u

f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Barranin inqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra:-

Tagħrif dwar awtoritajiet, korporazzjonijiet, aġenziji u istituti li jaqgħu taħt ir-responsabilita' tal-Ministru għall-Affarijiet Barranin, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru 18595.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Tagħrif dwar avukati li qed jagħtu servizz lil entitatjiet li jaqgħu taħt ir-responsabilita` tiegħi, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru 18616.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Deguara.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Mr Speaker, f'isem il-Ministru tal-Finanzi nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Tagħrif dwar konsulenti fid-dikasteru li għalih hu responsabbli l- Ministru tal-Finanzi, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru 18599; u

Tagħrif dwar avukati li qed jagħtu servizz lid-dipartimenti li jaqgħu taħt ir-responsabilita` tal-Ministru tal-Finanzi f'xogħol relatat ma' monitoring, screening u liġijiet ta' l-Unjoni Ewropea, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru 18623.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Il- Ministru Deguara.

MOZZJONIJIET

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IS-SERVIZZI VETERINARJI

ONOR.

LOUIS DEGUARA: F'isem il-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd nipproponi l-Ewwel Qari ta' Abbozz ta' Liġi dwar is-Servizzi Veterinarji.

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

AUSTIN GATT: Nissekonda.

MR SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att dwar is- Servizzi Veterinarji" jkun moqri l-Ewwel Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri l-Ewwel Darba.

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-PATRIMONJU KULTURALI

MR SPEAKER: Il-Ministru Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Speaker, f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni nipproponi l-Ewwel Qari ta' Abbozz ta' Liġi dwar il-Patrimonju Kulturali.

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Nissekonda.

MR SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att ta' l- 2000 dwar il-Patrimonju Kulturali" jkun moqri l-Ewwel Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

MR SPEAKER: Grazzi.

Ngħaddu issa għall-Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR L-AWTORITA` TA' L-ISTATISTIKA TA' MALTA

MALTA STATISTICS AUTHORITY BILL

L-Ordni għat-Tieni Qari ġie moqri Ikompli mill-25 ta' Lulju, 2000.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

MR SPEAKER: L-Onor.

Noel Farrugia huwa in possession.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Sur President, il-bieraħ kont qed ngħid għaliex din in-naħa tal-Kamra temmen li jkun aktar ta' benefiċċju għal pajjiżna li d- dipartiment jibda jirrapporta direttament lill-parlament.

Għedt ukoll li permezz ta' dawn l-awtoritajiet iktar qiegħda tiżdied l-ispiża tal-gvern, bil-konsegwenza li t-taxpayer qed ikollu jagħmel tajjeb għall-finanzjament tagħhom.

Irridu wkoll nirreġistraw il-fatt li dawn l-awtoritajiet qed jitwaqqfu abbażi ta' l-aġenda li għandu l-gvern Nazzjonalista li jara li Malta tissieħeb fl-Unjoni Ewropea, u allura jrid jagħmel il-bidliet leġislattivi neċessarji biex ikun konformi ma' l-acquis communautaire.

U rrid illum inkompli nispjega għaliex huwa importanti li l-istrutturi tad- dipartiment ta' l-istatistika f'pajjiżna jkunu aktar trasparenti u dan sabiex ir-riżultati jkunu aktar kredibbli u inqas partiġġjani.

Irridu nżommu quddiem għajnejna li l-proċess ta' l-istatistika f'pajjiżna għandu bżonn bidliet kbar u rridu nkunu saqajna ma' l-art biżżejjed biex nirrealizzaw li dak li żamm dawn il-bidliet kbar milli jsiru fl-imgħoddi kienu fatturi ta' mentalita`.

Jien niftakar żmien fejn ħafna self-employed kienu jevitaw li jagħtu ċerta informazzjoni lid-dipartiment ta' l- istatistika, kemm għal raġunijiet ta' taxxa kif ukoll għal raġunijiet oħra.

Dan irridu nirriflettu fuqu għaliex għada pitgħada din it-tip ta' statistika tista' b'xi mod jew ieħor tiġi mdawra f'mod partiġġjan, fis-sens li jkun hemm ċerta sezzjoni tas-soċjeta` li tkun tivvantaġġja naħa jew oħra u allura tkun tista' toħloq żbilanċ f'dik it-tip ta' data li jkun meħtieġ li jiġbor id-dipartiment ta' l-istatistika.

Dan ikompli jagħti indikazzjoni ċara għaliex l-oppożizzjoni qiegħda tinsisti li għandhom isiru l-emendi meħtieġa sabiex id-dipartiment ta' l-istatistika jmur aktar fuq l- istrutturi li kienet ħejjiet din in-naħa meta kienet fil-gvern.

Sur President, aħna nafu li minħabba ċ-ċokon ta' pajjiżna, qatt m'hu se jkun possibbli li ċerti prodotti, bħat-tabakk, zokkor, ross u numru ta' prodotti oħra, nipproduċuhom lokalment.

Il-gvern jaf kemm dawn il-prodotti huma importanti kemm għas-suq lokali kif ukoll għall-industrija tat-turiżmu u jaf ukoll x'impatt se jkun hemm fuqhom ladarba Malta tissieħeb fl-Unjoni Ewropea.

Pero` minkejja li l-gvern għandu għad-dispożizzjoni tiegħu dan it- tagħrif għadu qatt ma spjega lill-poplu li jekk kemm-il darba s-sitwazzjoni ma tinbidilx, wara li pajjiżna jissieħeb fl-Unjoni Ewropea, se jitlef ċerti benefiċċji, bħall-export refunds.

Anke mill-monitoring evaluations li għamlet l-OECD jirriżulta li l-popli tal-pajjiżi msieħba fl-Unjoni Ewropea jħallsu Euro127 biljun f'taxxi diretti u indiretti at farmgate level fis- sena.

Naturalment dan ukoll iġiegħlek tistaqsi dwar x'miżuri ta' taxxi jrid idaħħal pajjiżna.

Fl-imgħoddi l-gvern seta' għamel użu minn fondi tal- protokoll Taljan sabiex tabilħaqq jibni struttura indipendenti, trasparenti u li tkun tista' ġġib l-għanijiet ta' ħafna mill-ħaddiema - li m'għandix dubju li huma ħaddiema dedikati, ġenwini u li jippruvaw jagħtu l- kontribut tagħhom mill-aħjar li jistgħu, imma mbagħad ikun hemm dawn l- intriċċi min-naħa tal-gvern sabiex jibdel xi informazzjoni li tkun irriżultat mhux skond kif iridha hu ...

Jiena ċert li fl-impact assessment li qed jagħmel l-istitut agronomiku ta' Bari se tintalab ċerta informazzjoni - jekk mhux mid-dipartiment ta' l-istatistika, mid- dipartiment ta' l-agrikoltura - dwar l-importazzjoni ta' l-ikel.

U dan ikompli juri kemm huwa importanti li d-dipartiment ta' l-istatistika jwieġeb bi struttura iktar trasparenti u indipendenti lejn dan il- parlament, anke għall-ġid ta' l-istess ħaddiema.

Ħafna drabi jiġri li l-affarijiet jiżvijaw - jekk jiżvijawx b'mod irresponsabbli, b'mod inkonsistenti jew inkella b'mod partiġġjan huwa argument ieħor - pero` żgur li dan ma jsirx minħabba t-tmexxija ta' l- uffiċjali nkarigati.

Jiena nformat li wara li riċentement għamilt xi domandi parlamentari dwar kif ċerti ħaddiema tal-Maltacom qed jingħataw l- overtime - kelli informazzjoni li kien hemm ħaddiema li kienu qed jagħmlu aktar minn Lm1,000 overtime fix-xahar u dawn ovvjament huma nies magħrufa għall-kulur politiku tagħhom - ħarġet ċirkolari li ħadd ma jista' jagħmel iktar minn 30 siegħa overtime.

Jirriżulta wkoll li fil-Maltacom se jitwaqqfu xi kumpanniji addizzjonali biex ċertu xogħol li llum qegħdin jagħmlu ċerti ħaddiema jiġi shifted lejn dawn il-kumpanniji, bil- konsegwenza li jekk il-ħaddiema li jkunu jagħmlu dak ix-xogħol jiddeċiedu li jibqgħu mal-Maltacom, dawn il-kumpanniji jkollhom jimpjegaw ħaddiema ġodda li jkunu tal-qalba.

Li qed nipprova ngħid b'dan huwa li ċerti skedi u artikli ġew magħmula b'ċerta makakkerija.

Jista' jiġri li sentejn, tliet snin oħra jinbitlek xi ħadd u tiddeċiedi li titfgħu direttur jew uffiċjal u b'xi mod jew ieħor tara xi tbażwar ħalli jiġi jiffittja dak li jkollok quddiemek.

Imbagħad forsi jinbidlu ċ-ċirkostanzi u jinbidel il- ministru u xi ħadd jerġa' jdaħħal lil xi ħaddiema oħra tal-qalba.

Dawn l- affarijiet qed ngħidhom mhux bi kritika imma għaliex il-poplu tani l- fiduċja tiegħu biex nirrappreżentah hawnhekk u bilfors li jkolli nagħmel riferenza għall-klawsoli li hawn f'dan l-abbozz.

Sur President, meta nara dawn l-abbozzi kollha ġejjin wara xulxin nistħajjilni bħal meta konna tfal fejn; kien ikollna lezzjoni u għaliex ma konniex għamilna l-homework jew ma konniex preparati biżżejjed kulħadd jitlob to be excused.

U hawnhekk l-istess ħaġa qed jiġri għax il-gvern għandu impenn biex jagħmel ċerti bidliet leġislattivi, pero` jrid joqgħod attent kif jaġixxi għax dawn l-istess sistemi ħolqu ħafna nkwiet diġa` f'pajjiżi oħra.

U dawn huma sitwazzjonijiet li l-gvern irid joqgħod attent għalihom.

Ejjew għall-argument ngħidu li l-ministru li qed jippilota l- liġi, għada pitgħata ma jerġax jitla' u jkun hemm ministru ieħor minfloku.

X'jiġri?

Forsi l-ministru jew is-segretarju parlamentari li jkun minfloku ma jkollux l-istess drive u jsib mod kif joħroġ minn dawn il-bidliet.

Dan m'għandux ikun.

Aħna poplu ċkejken u għandna nkunu responsabbli li naraw li nibnu fuq dak li jsir u li dak li jsir naraw li nagħmluh għall-ġid komuni ta' kulħadd.

Irridu niftakru li dak li aħna nemmnu fih, jiġifieri li r-Repubblika tagħna hija mibnija fuq ix-xogħol u allura x-xogħol huwa dritt, irridu dejjem inżommuh quddiem għajnejna.

U jiddispjaċini ngħid li fil-mod ta' kif il-gvern qed jippreżenta dawn il-liġijiet qed joħloq aktar dan l-ispazju biex isiru dawn il-bidliet u dan se joħloq aktar inkwiet bejn il-partijiet tredjunjonistiċi u l-ħaddiema.

Jiddispjaċini, Sur President, li l-ħin li għandi għad-dispożizzjoni tiegħi ma jippermettilix noqgħod nispeċifika fuq kull klawsola, pero` nispera li fi stadju ieħor inkunu nistgħu niddiskutu dawn l-affarijiet b'mod li nkunu kredibbli u leali lejn ir-responsabbilta` tagħna.

Fl-idea tiegħi, kemm il-gvern mhux ikun realistiku nistgħu narawh mis-settur agrikolu.

Jiena konvint li l-uffiċjali tad-dipartiment ta' l-agrikoltura u l- uffiċjali ta' l-istatistika jifhmu lil xulxin u nemmen li hemm impenn sinċier u sod biex iwettqu l-għanijiet li huma meħtieġa, sabiex l-uffiċċju ta' l-istatistika jkollu l-informazzjoni meħtieġa anke minħabba l-bidliet sostenibbli li jridu jseħħu fil-ġejjieni, liema bidliet hemm bżonnhom sabiex jissaħħaħ aktar id-dritt tax-xogħol u jogħla aktar il-livell tal- produzzjoni f'pajjiżna.

Ħafna drabi, jingħata ċertu tagħrif, imma peress li l-uniku sors biex niksbu din l-informazzjoni huwa permezz ta' domandi supplimentari, jista' jagħti l-każ li l-istatistika l-gvern idawwarha f'bilanċ politiku komdu għalih.

Per eżempju, b'risposta għal domanda parlamentari tiegħi l-ministru jgħid fil-parlament li l-average price tal- patata kien ta' 24c matul dawn l-aħħar sitt xhur u meta titkellem mal- bdiewa jgħidulek li qatt ma ġabu 24c f'dawn is-sitt xhur.

U allura f'dan il-każ imbagħad jinħoloq l-iżbilanċ.

L-istess jiġri imbagħad fl- istatistika dwar it-turiżmu.

Il-ministru jiġi joqgħod jiftaħar kemm ġab persentaġġ iktar ta' turisti u joqgħod jiftaħar kemm għamel aħjar minn sieħbi l-Onor.

Karmenu Vella, imma mbagħad ma jgħidilniex kemm naqsu t-turisti li jmorru joqogħdu ġo l- appartamenti u ġol-guest houses u li allura permezz tagħhom dawk li għandhom restaurant żgħir, pizzeria jew snack bar idawru lira.

U l-gvern jaf li teżisti din il-problema u jaf li din il-problema qed tiġi kkawżata minħabba li f'pajjiżna għandna ħafna turisti li jiġu fuq il-bażi ta' l-all- inclusive u allura quddiem din ir-realta` il-gvern qed isib ruħu komdu li jagħti ċifri ta' l-istatistika mingħajr ma jagħmel użu veru mill- istatistika li m'hemmx dubju li tista' tagħtih dawn it-tip ta' dettalji.

Il-gvern huwa mpenjat li jlaħħaq ma' l-aġenda tiegħu, jiġifieri li jsieħeb lil Malta fl-Unjoni Ewropea, u huwa impenjat li jagħmel il-bidliet relattivi sabiex jieħu l-prosit minn Brussell, imbagħad lill-ħaddiema u lin- negozjanti ma jgaħtihomx id-direzzjoni politika meħtieġa.

U dawn huma sitwazzjonijiet li aħna bilfors irridu nikkritikawhom.

Nerġa' ngħid li dawn kollha huma argumenti li jikkonfermaw x'inhuma r- raġunijiet li għalihom l-oppożizzjoni qed tappella lill-gvern sabiex jara li l-uffiċċju ta' l-istatistika jkun iwieġeb għal dan il-parlament.

Għaliex wara kollox iż-żewġ naħat għandna l-impenn li nkunu leali u konsistenti quddiem ir-realtajiet li qed jiġru u li mhux li nkunu konsistenti kif naħbu r-realtajiet u kif nibnu argumenti li nġibu ċ-ċapċip minn naħa jew oħra.

Jekk ma jsirx hekk allura aktar ikompli jissaħħaħ l- argument ta' l-oppożizzjoni li din hija liġi oħra li permezz ta' l- istrutturi li qed tipprova toħloq se toħloq aktar nuqqas ta' koordinazzjoni, se ġġib aktar diffikultajiet, u finalment se tkun tfisser spiża akbar għall-poplu tagħna.

Illum ninsabu f'sitwazzjoni fejn il- poplu huwa mifni bit-taxxi u l-gvern ma jiflaħx ma' l-ispiża li tirrikjedi l-manutenzjoni u l-iżvilupp tat-toroq f'pajjiżna.

Mela għandek poplu li huwa mxebba' bil-kontijiet u bit-taxxi ġodda, imbagħad il-gvern minkejja li qed joħloq dawn il-miżuri, xorta mhux qed isib il-finanzjament meħtieġ biex jagħmel upgrading tat-toroq u biex isostni l-produzzjoni tas-sors ta' l- enerġija tad-dawl u l-ilma li m'hemmx dubju li f'pajjiż bħal tagħna huma importanti ħafna għaliex m'għandniex ir-riżorsi naturali.

Dan kollu jkompli jsostni l-argument tagħna li din l-awtorita` m'hijiex verament se tindirizza l-prijoritajiet li għandu bżonn il-poplu imma se tindirizza biss il-prijoritajiet li għandha n-naħa tal-gvern.

Il-gvern se jagħmel ċerti bidliet fi żmien qasir u dan se jkompli jitfa' aktar piż fuq il-poplu.

Aħna nafu kemm huwa importanti li jkollna ċertu tagħrif mid- dipartiment ta' l-istatistika sabiex inkunu konformi mal-maximum residue levels li timponi l-Unjoni Ewropea fuq prodotti ta' ħxejjex u frott frisk.

Fl-20 xahar li għamilna fil-gvern, aħna għamilna ċerti żviluppi sabiex insaħħu l-produzzjoni tas-siġar tal-frott u dan sabiex mill-ġdid nibnu produzzjoni li tkun tista' tissodisfa d-domanda tas-suq tal-lum u tal- ġejjieni kemm tal-poplu kif ukoll ta' l-industrija tat-turiżmu.

Infaqna 'l fuq minn Lm1.5 miljun biex għamilna s-serer speċjalizzati ħalli nkabbru s- siġar tal-frott virus-free.

MR SPEAKER: Onorevoli, ippermettili ninterrompik għaliex skadielek il- ħin u għandek bżonn extension biex tkompli tinstema'.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Sur President, jiena nieqaf hawnhekk għaliex ovvjament mhux se jestenduli l-ħin.

Niġbed pero` l-attenzjoni tas-Sedja għan-nuqqas ta' quorum fil-kamra kif jitolbu r-regolamenti.

MR SPEAKER: Is-seduta hija sospiża għal ħames minuti.

Fl-10.04a.m. is-seduta ġiet sospiża u rriżumiet ħames minuti wara.

MR SPEAKER: Is-seduta tista' tkompli.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Karmenu Vella.

ONOR.

KARMENU VELLA: Mr Speaker, naħseb li l-liġi li għandna quddiemna llum hija waħda bżonjuża għaliex kull pajjiż u kull settur għandu bżonn l- istatistika biex biha jkejjel il-performance tiegħu.

Naturalment kull settur jiffissa t-targets tiegħu u permezz ta' l-istatistika jkun jista' jara huwiex qed iżżomm magħhom jew le u anke jkun jista' jqabbek il- performance tiegħu ta' sena ma' dik ta' sena oħra jew inkella jqabbel il- performance tiegħu ma' dik ta' ħaddieħor.

Naturalment l-istatistika m'għandniex nużawha biss biex nagħmlu dawn il-comparisons jew biex noqogħdu ngħidu li s-sena l-oħra kellna 100 turist u din is-sena għandna 90 imma rridu noħorġu t-trends.

Huwa veru li l-comparative statistics trid tużahom biex tqabbel, imma t-trends mill-istatistika huma importanti aktar għaliex tista' tużahom biex tippjana 'l quddiem.

U l-istatistika naturalment hija għodda indispensabbli biex tkun taf qed intix qed tilħaq l-għanijiet tiegħek.

U bħala eżempju se nieħu l-qasam tat-turiżmu.

Illum il-Malta tourism authority fasslet il-mission statement u l- objectives tagħha u mill-objectives ħarġet l-istrateġija.

Dawn kollha huma affarijiet tajbin li ma tistax ma taqbilx magħhom għaliex fost affarijiet oħra, fil-mission statement insibu li l-MTA trid ittejjeb l-attivita` tas- settur fl-interess nazzjonali, trid taħdem ma' kulmin qiegħed f'dan is- settur u trid taħdem b'mod sostenibbli għal-lum u fl-interess tal- ġenerazzjonijiet futuri.

Fl-objectives ta' l-MTA imbagħad hemm li tinħoloq awareness fuq it-turiżmu, li l-MTA isservi ta' catalyst għal improvement fis-settur, li tagħmel promotion għal Malta bħala destinazzjoni unika, li tara li t-turisti joħroġu sodisfatti u naturalment li tibqa' taħdem sabiex il-kontribuzzjoni tat-turiżmu lejn l-ekonomija ta' Malta tibqa' tikber.

Hemm imbagħad l-istrateġija fejn fost affarijiet oħra jissemma li jiġi rranġat il-prodott, jiġu diversifikati s-swieq, l-informazzjoni utli tgħaddi għand min ikollu bżonnha biex ikunu jistgħu jittieħdu ċerti deċiżjonijiet u anke jinżammu l-istandards.

Huwa tajjeb li jsiru dawn l-objectives u l-istrateġiji imma mbagħad trid tkun l-istatistika biex tgħinek tara jekk intix qed timxi ma' l-objectives u l-istrateġija li tkun fassalt għaliex inkella għalxejn noqogħdu nagħmlu dawn l-affarijiet.

Naturalment hemm ħafna statistika utli mhux biss għall- MTA u għall-ministeru imma anke għall-istakeholders kollha li jaħdmu f'dan is-settur.

U mhux l-istatistika kollha l-istess; trid tagħmel distinzjoni bejn statistika li tkun xi ftit kunfidenzjali u tgħodd għal min qiegħed fuq nett u statistika li tiġi ppubblikata u mqassma lil kulħadd.

U ċerta statistika speċjalizzata lanqas għandha tinġabar mis-COS per eżempju, għaliex għalkemm din tiġbor l-istatistika tal-wiċċ, meta tkun trid tinżel aktar fil-fond, sta għall-MTA li tagħmel r-riċerka tagħha.

Mill-esperjenza li kelli fl-imgħoddi naf li hemm konnessjoni sħiħa bejn l-MTA u s-COS u nispera li din tibqa' għaddejja.

Ħalli nerġa' nieħu l-eżempju tal- lukandiera.

Per eżempju, ikun tajjeb li lukandier ikun jaf fejn qegħdin it-trends ta' swieq differenti; jekk id-domanda fis-suq Olandiż tkun tiela', allura jaf li ta' min jagħmel ftit marketing hemmhekk għaliex ikun aktar faċli li jġib ix-xogħol minn fejn hemm id-domanda milli ġġib ix-xogħol fejn id- domanda ma teżistix.

Kif diġa` għedt, hemm statistika li tkun ippubblikata bħala performance u riżultati, dawk li aħna nirriferu għalihom bħala indicators, sabiex anke l-poplu jkun jista' jiżen u jiġġudika.

Illum għandek ħafna nies li qed isegwu ħafna l-materjal li jkun qed joħroġ bħala statistika u dawn kapaċi jagħrfu kemm settur partikolari jkun sejjer tajjeb jew le, fiex naqas, fiex stagħġna, fiex mar l-aħjar, fiex żied, eċċ. Huwa importanti wkoll li l-media jkollhom statistika tajba minn fuqhiex jirriferu għaliex kultant dawn joqogħdu fuq li ngħid jien jew li jgħid ħaddieħor u ma jiċċekkjawx dak li nkunu qed ngħidu aħna ma' dak li jkun qed jiġri fir-realta`.

Aħna l-aktar li niġbru statistika nazzjonali, pero` jien naħseb li wasal iż-żmien li nibdew niġbru anke statistika internazzjonali ta' pajjiżi oħrajn biex inkunu nistgħu nqabblu dak li qed nagħmlu aħna ma' dak li qed isir f'pajjiżi oħra kompetituri tagħna.

Trid issir distinzjoni wkoll bejn statistika meħuda mis-supply side u dik meħuda mid-demand side.

Jiġifieri n-numru ta' sodod li għandna rridu nqabbluh man-numru ta' turisti li jridu jiġu Malta.

Imbagħad inkunu rridu nippruvaw inqabblu jekk għandniex sodod żejda għaliex jekk ikollok sodod żejda tkun trid tnaqqas il- prezzijiet, filwaqt li jekk is-sitwazzjoni tkun bil-kontra, ikollok tnaqqas in-numru ta' turisti li jiġu u ħafna drabi jkollok anke tgħolli l- prezzijiet.

Sur President, l-istatistika li qiegħda tinġabar hija waħda informattiva u importanti ħafna.

Għandek, per eżempju, statistika dwar l-arrivals, liema statistika tiġi ppubblikat kull xahar u jaf biha kulħadd.

Minbarra din l-istatistika, is-COS u l-MTA qed joħorġu statistika oħra li għalkemm m'hijiex magħrufa daqs dik ta' l-arrivals tista' tkun aktar importanti.

Qed nirriferi għal statistika bħal, per eżempju, il-pajjiżi minn fejn ġej it-turiżmu, l-eta` tat-turisti, kemm minnhom huma males u kemm minnhom huma females, jekk humiex qed jiġu koppji jew familji, id-duration of stay tagħhom, il-gross earnings li qed iħalli t-turiżmu fis-settur, dawk li deħlin bl-ajru u dawk li deħlin bil-baħar, f'liema kategoriji ta' lukandi qed joqogħdu, in-numru tas-sodod li għandna fil-pajjiż, il-kategorija tagħhom, kemm qed jiżdiedu u jonqsu, kemm għandna cruise passengers, x'tip ta' employment jeżisti fis-settur, x'tip ta' pagi jingħataw, kemm hemm impjegati full-time, u kemm hemm part-time, il-kategoriji tal-hotels u kemm qed iħaddmu nies fil-catering, fit-trasport u fl-airlines.

Din kollha hija statistika li għalkemm mhux dejjem tidher xorta waħda qed tinġabar u sservi ta' għodda mportanti ħafna għal min jaħdem f'dan il-qasam.

Ħafna minn din l-istatistika li qed insemmi, għalkemm ma tiġix mxandra bi press release hija available fuq l-internet u dawk li kollha nteressati jistgħu jniżżlu din it-tip ta' informazzjoni minn fuq l-internet.

Huwa importanti ħafna li l-istatistika tkun aġġornata tajjeb u ta' sikwit.

Per eżempju, jekk tidħol fuq is-site ta' l-MTA illum issib li l- istatistika li qed insemmi jien tasal sa l-1998, u dan mhux għaliex l-MTA m'għandhiex informazzjoni imma għaliex probabbli tkun għadha ma daħlitx dik l-informazzjoni fuq is-site ta' l-internet Huwa importanti li r-riżultati joħorġu għall-pubbliku immedjatament għaliex l-istatistika tax-xahar li nkunu qegħdin fih għalija tkun rilevanti imma statistika ta' l-1998 is history.

Nerġa' ngħid li dan qed jiġri mhux għaliex m'hijiex qed tinġabar informazzjoni imma għaliex mhux dejjem qed tingħata.

Pero` overall naħseb li għandna statistika serja - m'iniex qed ngħid li hija nfallibbli; ġieli kien hemm nuqqasijiet u ġieli kellna każijiet fejn per eżempju embarkation cards ta' xahar jiġu misplaced u jingħaddu ma' tax-xahar ta' wara, imma dawn huma l-eċċezzjonijiet - u kredibbli biżżejjed.

Ġieli kellna wkoll diskrepanzi fuq ir-revenue fejn dak li nkunu qed nikkalkulaw aħna bħala MTA, għal xi raġuni jew oħra ma jkunx qed jaqbel ma' dak tas-central bank.

Pero` nerġa' ngħid li dawn ikunu l-eċċezzjonijiet u mhux ir-regoli.

U la semmejt l-embarkation cards xtaqt ngħid li forsi jkun tajjeb li wieħed jibda juża aħjar l-embarkation cards fejn mingħajr ma ddaħħal ħafna burokrazija żejda u mingħajr ma timponi xejn fuq ħadd issir speċi ta' questionnaire fuq parti mill-card.

Minn dawn it-tip ta' questionnaires tkun tista' tislet ir-raġuni għalfejn it-turist qed jivvjaġġa, il- background soċjali tiegħu, jekk qed jimliha huwa u sejjer lura l-customer satisfaction index tiegħu, kemm ħa gost, biex iddejjaq hawn Malta, is- suġġerimenti li jista' jagħti u jekk din hijiex l-ewwel żjara tiegħu jew jekk huwiex a repeat visitor.

Nerġa' ngħid li dawn ma tagħmilhomx għall- burokrazija imma biex ikollok riċerka għaddejja kontinwament, liema riċerka żgur li se tiġi bżonnha 'l quddiem meta tibda tagħmel dik li ngħidulha segmentation tat-tip ta' turist li qed jiġi.

Sur President, għad irid isir ħafna aktar rigward l-istatistika turistika, u mhux hawn Malta biss.

L-istatistika dinjija fuq it-turiżmu għadha xi ħaġa ġdida.

L-ewwelnett is-settur turistiku meta mqabbel ma' setturi oħrajn huwa wieħed riċenti ħafna u huwa settur aktar diffiċli mis- settur tal-manifattura għaliex huwa magħmul minn ħafna komponenti separati u differenti; għandek komponenti li qegħdin direttament fit-turiżmu u għandek komponenti bħat-trasport, akkomodazzjoni, caterng establishments u airlines li jagħtu kontribut indirettament lit-turiżmu.

Għandna imbagħad l-assurdita` li settur bħall-agrikoltura jaf eżattament kemm hi l-kontribuzzjoni tiegħu għall-ekonomija u għandna wkoll il- breakdown tal-persentaġġ, filwaqt li f'settur importanti bħat-turiżmu trid toqgħod tagħmel ħafna guesswork u daqqa ngħidu li l-kontribuzzjoni tas- settur turistiku lejn l-ekonomija huwa 25%, daqqa ngħidu 30% u daqqa ngħidu 33%.

Kif diġa` għedt dan minħabba l-fatt li m'huwiex daqstant faċli li tislet l-impatt ekonomiku tat-turiżmu daqskemm hu f'setturi oħra.

U forsi kienet raġuni valida ħafna li l-NTOM fl-1997 ħadet deċiżjoni li tagħmel riċerka aktar fil-fond dwar dan.

Fil-fatt fl-1997 ittieħdet formalment id- deċiżjoni biex isir studju fuq l-economic impact tat-turiżmu fuq l- ekonomija Maltija.

Dan l-istudju ġie ppreżentat f'nofs is-sena 1999 u kien pass importanti ħafna għaliex kellu jservi bħala gwida għall-pjan ta' żvilupp turistiku ta' Malta.

Dak iż-żmien aħna ħassejna li ma tistax tagħmel pjan ta' strateġija għat- turiżmu biex tara fejn trid tmur mingħajr ma tieħu bearing ta' fejn qiegħed.

Huwa veru li l-guesswork trid tagħmlu imma b'daqshekk m'intix se tippjana fit-tul u fis-sod.

Għalhekk konna ħassejna l-importanza li qabel ma nfasslu u niffinalizzaw pjan strateġiku għat-turiżmu ried ikollna bażi soda biex nifhmu x'kontribuzzjoni ekonomika qed jagħti dan is-settur daqshekk importanti għal pajjiżna.

Id-deċiżjoni li ssir din ir-riċeka kienet importanti ħafna wkoll għaliex għall-ewwel darba f'Malta bdiet issir riċerka mfassla fuq il-mudell imsejjaħ tourism satellite account system li l-world tourism organisation nidiet is-sena l-oħra biex kemm jista' jkun il- pajjiżi kollha li jħaddnu s-settur tat-turiżmu bħala statistika jimxu fuqu.

Nista' ngħid li għalkemm dan m'huwiex qed jiġi ppubblikat kull sena, bdejnih u l-informazzjoni neċessarja qiegħda tinġabar kontinwament.

Jien minn hawnhekk nagħmel appell sabiex dak l-istudju ma jieqafx hemmhekk imma jibqa' jiġi dejjem aġġornat u ppubblikat.

U la qed insemmi dan l-istudju xtaqt li minn hawnhekk nagħti prosit lil min ħadem fuqu għaliex kien hemm kordinazzjoni sħiħa.

F'dan l-istudju kien hemm involut team ta' l-NTOM immexxi minn Lesley Vella, kien hemm is-COS, l- MHRA, l-Air Malta, l-association of travel agents u l-Malta incoming tour operators association li kollha meddew idejhom sabiex dan l-impact assessment ikun jista' jseħħ.

Dan kien studju tajjeb ħafna u li minnu ħarġu ċerti fatti li trid u ma tridx bilfors ikollok tħares lejhom u tiflihom jekk verament trid tippjana bis-serjeta`.

L-idea ta' dan it-tip ta' studju hi li ssir breakdown tat-turiżmu fil-components tiegħu - bħalma diġa` semmejt hemm l-akkomodazzjoni, it-trasport, il-catering, ix-shopping u l-entertainment - u f'kull component tara x'inhi l-kontribuzzjoni tat- turiżmu u tgħaqqad kollox f'daqqa biex ikollok stampa sħiħa fuq firxa ta' komponenti importanti fl-ekonomija tagħna.

Apparti l-kontribuzzjoni ekonomika, dan it-tip ta' studju tana ċans ukoll nibdew inħarsu lejn swieq differenti u nqabblu kull suq kemm qed jikkontribwixxi lejn l-ekonomija tagħna.

Huwa importanti ngħid li 73% mit-turisti li jiġu hawn Malta jiġu mill- Ingilterra, mill-Ġermanja, mill-Italja, minn Franza u mill-Olanda.

Din ir- riċerka saret mat-turisti li ġejjin minn dawn il-ħames pajjiżi.

Aħna ridna nkejlu d-differenza bejn l-effetti tat-turiżmu fis-sajf u fix-xitwa.

Ridna ninżlu aktar fil-fond milli fil-fatt kienu jinżlu l-indicators tas-COS għaliex b'din l-economic penetration tas-settur tkun tista' tagħraf fejn inti u x'inhuma l-limitazzjonijiet tiegħek.

Xi ftit jew wisq konna qed nitbiegħdu mill-użanza li t-turiżmu hija xi ħaġa li tiġi weħidha u inti kemm toqgħod bil-qiegħda u tgħodd it-turisti.

L-idea llum hi li t-turiżmu huwa industrija li trid tmexxiha u li biex tmexxiha trid tkun taf eżatt x'qed jiġri.

U biex tkun taf eżatt x'qed jiġri trid tagħmel din ir-riċerka li qed insemmi jien u toħroġ indicators u statistika tajba, fil-ħin u reliable.

U r-riċerka trid tibbażaha fuq ċerti mistoqsijiet bħal, per eżempju, mil-liema pajjiż jiġu t-turisti li jħallu l-ikbar qliegħ f'Malta.

Dan nagħmluh mhux biex lil wieħed iġġibu u lill-ieħor le imma sabiex tkun taf fejn trid tagħti l-akbar importanza tiegħek.

Ridna naraw ukoll liema mit-turisti jonfqu l-aktar, jekk hux dawk li jiġu fix-xitwa jew inkella dawk li jiġu fis-sajf u anke x'inhi l-kontribuzzjoni ideali li t-turiżmu jagħti lejn l-ekonomija tagħna.

Għaliex huwa veru li noqogħdu ngħidu li s-settur tagħna huwa importanti ħafna biex jagħti 25% contribution lill-ekonomija tagħna filwaqt li met tħares lejn it-turiżmu f'pajjiżi ta' l-Ewropa ssib li dan jagħti kontribuzzjoni ta' madwar 5%, imma tajjeb li nistaqsu liema hu l-aktar tajjeb, jekk hux tagħna li jagħti għandu contribution ta' 25% jew tagħhom li għandu biss contribution ta' 5%.

U aħna nkunu nixtiequ nkabbruh imma mill-banda l-oħra tibda tistaqsi jekk nistgħux nibqgħu għaddejjin fuq ekonomija li kwart minnha hija bbażata fuq settur, li importanti kemm hu importanti, huwa fraġili.

U minn hemmhekk toħroġ il-mistoqsija l-oħra ta' sakemm għandna nibqgħu nkabbru s-settur turistiku tagħna.

Jekk se nkomplu nikbru mil-liema setturi se nibqgħu nkabbru?

Liema components ta' l-industrija għandna ngħinu u liema għandna nrażżnu?

Liema components qed jikkontribwixxu lejn l-ekonoija bi profitt u liema qed jikkontribwixxu b'telf?

Kemm hemm bżonn ta' tijib fl-istruttura ta' l-impjiegi fis-settur?

Nistgħu nkomplu nkabbru l-qliegħ mit-turiżmu?

Malta kif titqabbel meta tħares lejn kompetituri tagħha?

Dawn huma kollha mistoqsijiet li fittixna li joħorġu minn dawn is-surveys.

U la semmejt is- surveys nixtieq issa nħares lejn ċerti riżultati li ħarġu minn dan is- survey biex nuri kemm huwa mportanti li mhux nieqfu fuq l-istatistika imma ninżlu aktar fil-fond permezz tar-riċerka.

Ħalli nieħu l-eżempju ta' l-eta`.

Kulħadd jixtieq li lejn pajjiżu jiġbed turisti b'firxa medja ta' etajiet, pero` f'pajjiżna qed insibu - u din m'hijiex xi ħaġa ta' l-aħħar sena, sentejn jew tliet snin - li l-akbar numru ta' turisti li ġejjin f'pajjiżna huma dawk li għandhom over 65 years.

It-tieni highest figure hija ta' dawk li għandhom bejn 50 u 55 sena filwaqt li l-inqas figura hija dik ta' żgħażagħ bejn il-15 u d-19-il sena.

Dawn iċ- ċifri jgħidulna ħafna affarijiet; jew il-prodott tagħna mhux qed jattira żgħażagħ, jew il-mod li bih qed nirreklamaw lil Malta qegħdin niffokaw fuq l-anzjani biss.

Jekk imbagħad inħarsu lejn ir-repeat visitors naraw li filwaqt li pajjiżi kompetituri tagħna għandhom madwar 30% tat-turisti li huma repeat visitors, f'pajjiżna għandna biss 20% u dawn jinkludu emigranti Maltin li jiġu mill-Kanada, mill-Amerika jew mill-Awstralja biex iżuru l- familjari tagħhom.

Hawnhekk ukoll trid tara għalfejn in-numru ta' repeat visitors tagħna mhux daqs dak tal-kompetituri tagħna.

Ilna wkoll nitħabtu ħafna biex immorru għall-conference and incentive travel u niche markets.

Qegħdin nagħmlu progress f'dawn is-swieq pero` meta tara li 80% tat-turisti li ġejjin Malta ġejjin fuq package holidays tinduna li mhux qed nagħmlu biżżejjed.

Hemm bżonn li jsir aktar sforz sabiex intejbu l-persentaġġ ta' conference and incentive travel, special interest travel etc. Jekk imbagħad inħarsu lejn ir-revenue li jħalli t- turist f'Malta, nieħdu idea fiex qed jonfoq flusu t-turist.

Per eżempju, fl-1998 kellna revenue mit-turiżmu ta' kważi Lm320 miljun.

Jekk inħarsu ftit lejn fejn marru dawn il-flus insibu li l-airlines, l-aktar l-Air Malta, ħadu madwar Lm70 miljun; fil-handling ta' passiġġieri marru kważi Lm6 miljuni; fis-settur ta' l-akkomodazzjoni marru Lm125 miljun; fil- catering outlets intnefqu Lm53 miljun; fit-transport - hawnhekk qed ninkludi l-ferries ta' Għawdex, kiri ta' karozzi, taxis u public transport - marru Lm14.5 miljun; fir-rikreazzjoni ntnefqu Lm20 miljun; fix-shopping intefqu aktar minn Lm26 miljun - Lm17 miljun minnhom intnefqu f'shopping duty free u souvenirs - filwaqt li kien hemm madwar Lm3 miljun oħra other revenue.

Huwa tajjeb li wieħed iħares lejn din it-tip ta' statistika għaliex huwa inutli li tgħid li Malta daħlet Lm320 miljun mingħajr ma tkun taf fejn marru.

Imbagħad nistgħu nidħlu aktar fil-fond u nagħmlu comparison bejn it- turist Ingliż, Ġermaniż, Taljan, Franċiż u Olandiż u naraw fejn l-aktar li jonfqu flushom.

Per eżempju, insibu li l-aktar li jonfoq fuq accommodation huwa t-Taljan u l-Franċiż, fuq l-ikel u x-xorb l-aktar li jonfqu huma l- Olandiżi u l-Ġermaniżi, fit-trasport l-aktar li jonfqu t-Taljani u l- Franċiżi, fuq rikreazzjoni, jiġifieri mużewijiet, kultura, entertainment eċċ. l-aktar li jonfqu l-Ġermaniżi u l-Olandiżi, filwaqt li f'xiri ta' affarijiet u souvenirs mill-ħwienet l-aktar li jonfqu huma l-Ingliżi u l- Franċiżi.

Meta mbagħad inħarsu lejn min qed jonfoq l-aktar minn dan it- turisti waqt li jkun f'pajjiżna, jiġifieri l-expenditure during stay, insibu li huwa l-Ingliż, li jonfoq madwar Lm120 għal kull turist li jkun qiegħed hawn Malta.

It-tieni jiġi t-Taljan li jonfoq Lm113, imbagħad jiġi l- Olandiż, il-Ġermaniż u l-Franċiż.

U jien ngħid li din hija statistika mportanti għaliex meta nħarsu lejn minn fejn qed nitilfu l-aktar insibu li l-aktar li qed nitilfu huwa proprju mis-suq Ingliż, jiġifieri minn dak it- turist li qed jonfoq l-aktar f'pajjiżna.

Xtaqt imbagħad insemmi l-istatistika - ma tantx fadalli ħin u ma nixtieqx noqgħod nidħol fiha fid-dettall - dwar kemm jiġu turisti fis-sajf u kemm jiġu fix-xitwa.

Anke hawnhekk toħroġ li għadha problema serja għaliex fis- sajf jiġu 65% tat-turisti filwaqt li fix-xitwa, jiġifieri minn Ottubru sa Marzu, jiġu l-kumplament.

Naturalment din il-figura tiġi riflessa wkoll fl- infieq fejn naraw li n-nefqa tat-turist f'Malta qiegħda tkun 67.3% - mit- Lm320 miljun li semmejt - fis-sajf u 32.7% fix-xitwa.

Naturalment biex iddur dan is-survey kollu trid aktar żmien u jien inħajjar lil kulmin hu verament interessat dwar x'qed jiġri fit-turiżmu sabiex jidħol sew fih.

Sfortunatament l-istatistika tagħna tikkonċentra biss fuq il-parti ekonomika pero` jien naħseb li hemm bżonn li tibda ssir riċerka anke fuq l- effetti tat-turiżmu fejn jidħol environment, l-impatt soċjo-kulturali eċċ. Pajjiżi oħra, bħalma jagħmlu audits fuq l-ekonomija, jagħmlu wkoll environmental audit u jaraw anke l-impatt tat-turiżmu fuq is-social cultural structure.

Hija sfortuna oħra li l-istatistika tagħna qed tiffoka biss fuq incoming tourists u m'għandniex statistika biżżejjed fuq il-Maltin li qed imorru barra.

Din it-tip ta' statistika sfortunatament nitkellmu fuqha darba biss kull meta jkun hemm il-fiera ta' Amitec li tkun organizzata tajjeb ħafna mill-Air Malta.

Huwa importanti li nkunu nafu għalfejn isiefru l-Maltin, kemm jonfqu, l-average stay tagħhom, it-tip ta' lukandi fejn joqogħdu, it-tip ta' holidays li jieħdu, l-eta` tagħhom u jekk humiex qed isiefru fuq business biss jew għal sempliċement holiday.

Importanti nkunu nafu kemm mit-turisti li ġejjin minn barra kif ukoll mill- Maltin li jmorru barra, kemm ikunu ilhom li ddeċidew qabel ma attwalment marru holiday; hemm turisti li jkunu jafu minn tlieta jew erba' xhur qabel f'liema post se jmorru u kemm se jdumu u hemm oħrajn li jiddeċiedu kollox f'ġimgħa.

Nerġa' ngħid li huwa importanti li bħalma għandna statistika, jew irridu niġbru statistika, dwar it-turisti li ġejjin hawnhekk, ikollna wkoll statistika dwar il-Maltin li sejrin barra.

Sfortunatament l-akbar farsa - s'issa ma semmejt xejn negattiv u ppruvajt inkun pożittiv - fl-istatistika huwa l-fatt li għandek statistika waħda b'ħafna interpretazzjonijiet.

Din hija sfortuna għaliex dment li għandek statistika waħda ma naħsibx li għandu jkun li wieħed iħares lejha u jgħid li hjia sewda u l-ieħor iħares lejha u jgħid li hija bajda.

Mhux kulħadd huwa ġenwin biżżejjed biex jinterpreta l-istatistika fil-verita` tiegħu, sfortunatament jista' jkollok gvernijiet li anke jilagħbu bl-istatistika, xi kultant mhux biss kif jinterpretawha imma anke bil-mod li jiġbruha, naturalment biex idawru l-argument favur tagħhom.

MR SPEAKER: Onorevoli, niġbidlek l-attenzjoni li skadielek il-ħin u għandek bżonn extension.

Xi ħadd jipproponi li tkompli tinstema'.

ONOR.

LEO BRINCAT: Nipproponi li l-Onor.

Karmenu Vella jkompli bid- diskors tiegħu.

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

CARMELO ABELA: Nissekonda.

MR SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Onor.

Vella jkompli bid-diskors tiegħu.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Negatived.

Il-mozzjoni m'għaddietx.

MR SPEAKER: L-Onor.

Carmelo Abela, on a point of order.

ONOR.

CARMELO ABELA: Mr Speaker, f'dawn iċ-ċirkostanzi nħossni kostrett li nsejjaħ quorum.

MR SPEAKER: Hawn talba għal quorum.

Is-seduta hija sospiża għal ħames minuti.

Is-seduta ġiet sospiża fl-10.50a.m. u rriżumiet ħames minuti wara.

MR SPEAKER: Is-seduta tista' tkompli.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Silvio Parnis.

ONOR.

SILVIO PARNIS: Mr Speaker, jiena wkoll xtaqt nagħti ftit il- veduti tiegħi dwar din l-awtorita` li qed titwaqqaf permezz ta' dan l- abbozz ta' liġi.

Naħseb li kulmin tkellem ipprova kemm jista' jkun ikun pożittiv f'dak li kien qed jgħid - u anke jien se nipprova kemm jista' jkun nagħmel hekk - għalkemm il-kritika fl-aħħar mill-aħħar sakemm tkun pożittiva u ma tkunx partiġġjana hija wkoll importanti għaliex permezz tagħha jsiru ċerti bidliet.

Jien naħseb li awtorita` bħal din sa ċertu punt hija daqsxejn perikoluża u rridu nitfgħu għajnejna fuqna u noqogħdu attenti li l-istatistika li tkun qed tinħareġ minnha tkun verament qed tirrifletti dak li qiegħed jiġri fil- pajjiż.

L-istatistika tgħin sabiex dak li jkun ikun jista' jippjana aħjar.

Naħseb li kull wieħed u waħda minna naslu f'mumenti fil-ħajja tagħna fejn nieqfu nirriflettu sabiex naraw fejn morna tajjeb u fejn morna ħażin ħalli fejn morna tajjeb ikomplu naħdmu fuqu biex insaħħuh u fejn morna ħażin, nirranġawh.

Jien nittama li meta titwaqqaf, din l-awtorita` jkun fiha nies li m'humiex partiġġjani u li verament lesti jwasslu l- verita` lill-poplu biex inkunu nistgħu dejjem nimxu 'l quddiem.

Xi kultant l-istatistika turi mod mentri l-qagħda fil-pajjiż tkun mod ieħor.

Jien dejjem emmint li l-pajjiż huwa ta' kulħadd, mhux ta' l-oppożizzjoni jew tal- gvern biss.

Kultant naħseb li f'pajjiżna għandna mentalita` xi ftit batuta, fis-sens li jkun hawn min jaħseb li għaliex dak li jkun ikun qed jikkritika jfisser li ma jridx progress.

Jiena nemmen li l-kritika hija importanti ħafna għaliex kulħadd għandu xi ħaġa valida jagħti; ġieli l-akbar għaref jagħmillek l-akbar żball u l-aktar bniedem li forsi m'għandux livell ta' edukazzjoni joħroġlok b'xi idea nnovattiva.

Naħseb li l-akbar żball li qegħdin nagħmlu huwa li m'aħniex nagħtu lil kull persuna l-importanza li jixirqilha.

Id-dinja ma timxix bil-professjonisti biss jew bil-ħaddiema ta' l-id biss imma timxi bl-għajnuna ta' kulħadd.

Qiegħed ngħid dan kollu sabiex fil-poplu tagħna nerġgħu nibnu l-fiduċja u l-kuraġġ.

Teżisti ċerta apatija fost in-nies għaliex kulħadd qed jgħid li n- negozju jinsab stagħġnat.

Hemm bżonn naraw kif se naħdmu lkoll flimkien ħalli mmexxu lill-pajjiż 'il quddiem għaliex illum hemm gvern Nazzjonalista u għada jista' jkun hemm gvern Laburista.

Pajjiżna ma jistax jibqa' għaddej minn dawn il-kriżijiet u problemi li għandu.

Jien naħseb li kull wieħed u waħda minna għandu r-responsabbilta` li f'dan il-Parlament nippruvaw kemm jista' jkun nagħmlu dak li l-poplu tellgħana biex nagħmlu, jiġifieri nagħtu l-kontribut tagħna.

U meta aħna nikkritikaw ma jfissirx li nkunu rridu infixxklu imma nkunu rridu nirrispettaw lil pajjiżna u lil dawk li tellgħuna hawnhekk.

Jiena persważ li min ivvutalna m'għamilx hekk bl- addoċċ jew għaliex fettillu jagħmel hekk imma għamel hekk għaliex jixtieq li pajjiżna jimxi 'l quddiem.

U hija ħasra li xi kultant ikun hawn min jipprova ma jħallikx taħdem bil-mod li tkun temmen fih inti.

Huwa veru li trid tifhem u tipprova anke ma tweġġax lil dawk in-nies li jkunu jriduk taħdem bil-mod kif jixtiequ huma, pero` fl-istess ħin trid tibqa' dejjem iżżomm il-prinċipji tiegħek.

Sur President, fl-awtoritajiet li twaqqfu kemm ilu fil-gvern il-Partit Nazzjonalista hemm maġġoranza kbira ta' ħaddiema li jissimpatizzaw ma' l- istess partit.

Jien naħseb li dan m'huwiex mod kif wieħed jibni fiduċja fl- amministrazzjoni tal-pajjiż.

Filwaqt li jien nemmen li huwa tajjeb li tiddeċentralizza - kif sar bit-twaqqif tal-kunsilli lokali, liema kunsilli naqqsu ħafna mill-piżijiet tal-gvern ċentrali biex pajjiżna seta' jimxi 'l quddiem ...

U la semmejt il-kunsilli lokali nixtieq ngħid li f'dawn il- kunsilli għandu jkun hemm nies b'impenn lejn in-nazzjon.

Hija ħasra li f'ċerti kunsilli hemm kunsilliera li għalkemm iħobbu lil-lokal, ma jafux kif imexxu l-kunsill tagħhom.

Nafu bi rħula li baqgħu lura għaliex għadhom ma fehmux il-kunċett tal-kunsilli lokali.

Hemm bżonn naraw x'se nagħmlu biex filwaqt li nagħtu ċans lil kulħadd, naraw li min joħroġ għall- elezzjoni tal-kunsilli jkun verament lest li jagħti kontribut lis-soċjeta`.

Jien ta' kuljum nitkellem ma' kunsilliera u ma' sindki - mhux biss Laburisti jew indipendenti imma anke Nazzjonalisti - u nipprova ndaħħal f'moħħ dak li jkun il-kunċett li pajjiżna biżżejjed għandu problemi kbar, ma nistgħux nirraġunaw bil-mod li ma jimpurtaniex għaliex illum fil-gvern il-Partit Nazzjonalista u għada fil-gvern il-Partit Laburista.

U fis- sentejn li għamel fil-gvern l-Onor.

Alfred Sant ipprova jibni fuq dan il- kunċett u għadni niftakar fil-frażi li kien qal wara r-rebħa Laburista ta' l-1996 meta qal "magħna m'hawnx telliefa u rebbieħa għax magħna kulħadd rebbieħ".

U hekk irridu naħdmu.

Minkejja dak kollu li għadda minnu l- Partit Laburista pprova jagħti lil kulħadd iċ-ċans li jaħdem, pero` din l- istrateġija ma rnexxietx.

Filwaqt li nifhmu li hemm ħafna Laburisti li huma mweġġgħin, irridu nifhmu wkoll li hemm nies li anke jekk ma jaqblux mal-partit tagħna, lil pajjiżna jridu jmexxuh 'il quddiem.

U xtaqt li bħala l-kelliem ewlieni ta' l-oppożizzjoni dwar l-anzjani ngħid xi ħaġa dwar dan is-settur.

Sur President, il-Partit Laburista ħadem ħafna f'dan is-settur u saħansitra kien hu li introduċa l-pensjonijiet.

Minkejja li l-Partit Nazzjonalista ħadem sabiex l-anzjan kemm jista' jkun jibqa' jgħix f'daru u introduċa anke servizzi ġodda, xorta waħda l-anzjani għadhom jibżgħu jgħixu f'darhom.

Jiena jiġu għandi ħafna anzjani biex jitolbuni nagħmlilhom xi ħaġa ħalli jidħlu fir-residenza ta' San Vincenz, pero` ngħidilhom li ma nista' nagħmel xejn għaliex din ir-residenza tinsab mimlija.

Nipprova anke noħroġ b'ideat bħal, per eżempju, li tiżdied imqar sodda waħda f'kull sala; imma meta ngħid hekk b'dan lin-nurses jgħiduli li lanqas ma' għaxra ma jistgħu jlaħħqu aħseb u ara ma' ħdax!

U hawnhekk jiena nistaqsi: Din l- istatistika kollha li titqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra qegħdin nagħmluha biex deputat jissodisfa lil xi ħadd, jew forsi biex ninħassu li qegħdin nagħmlu xi ħaġa f'dan il-parlament?

Jien naħseb li m'huwiex biżżejjed li noħorġu l-istatistika imma rridu mbagħad naħdmu fuq ir-riżultati li joħorġu minnha.

Il-Partit Laburista qiegħed jippjana sabiex jara kif jiffaċċja din il- problema ladarba jkun fil-gvern.

Żgur li ma nistgħux nibqgħu passivi u ngħidu li sakemm aħna u tal-familja tagħna ninsabu komdi, allura komdu kulħadd.

Jiena ma rridx naqa' fit-tentazzjoni li naħdem bil-mod li għaliex ikun hemm min jew għaliex m'għandux il-kuraġġ jew inkella għaliex m'huwiex lest li jiġi jħabbat il-bieb, ma jieħu xejn.

Meta naħdmu rridu naħdmu għal kulħadd; almenu jien fid-distrett tiegħi hekk naħdem.

Tista' tkun l- ikbar persuna li ma tissimpatizzax mal-Partit Laburista, pero` jekk issejjaħli biex ngħinha ma nagħlqilhiex il-bieb.

Żgur li fejn jidħol is- settur ta' l-anzjani u tal-persuni b'diżabbilta` ma tistax iddaħħal politika; meta jsejħulek trid tmur għandhom u mhux toqgħod tistaqsihom ta' liema kulur huma.

Sur President, il-Partit Laburista qiegħed jaħdem mingħajr ħafna daqq ta' trombi.

Sal-lum stess għadni kif ċempilt lill-ħabib tiegħi Jimmy Magro sabiex nippjanaw il-ħidma tagħna fix-xhur tas-sajf.

Gvern Laburista futur ikompli jitkellem mal-privat biex jara kif nistgħu naħdmu flimkien għall- ġid ta' l-istess anzjani.

Filwaqt li jien nifhem li kien hemm każi fejn ġew miżmuma permessi ta' djar għaliex aktar kienu hemm biex jagħmlu business milli biex jagħmlu karita`, nifhem ukoll li min jinvesti flusu f'dawn id- djar irid jieħu xi ħaġa lura.

Id-djar privati kollha jgħidu li jekk ma jagħmlux prezzijiet għoljin ma jkunx worth it li jkomplu bil-ħidma tagħhom.

Statistika li għandi jiena turi li d-djar tal-gvern huma kollha mimljin.

Barra minn hekk dawn għandhom il-problema tan-nuqqas ta' nurses tant li ġieli jkun hemm sala li taħdem b'waħda jew b'żewġ nurses.

Min għandu pensjoni waħda, ma jistax jaffordja li jmur ġo residenza privata u allura bilfors ikollu jidħol, meta jirnexxielu, ġo residenza tal-gvern.

Meta mmur ġod-djar ta' l-anzjani biex nitkellem magħhom nipprova mhux biss li nisma' l-problema tagħhom - faċli li tisma', kulma trid tagħmel huwa li toqgħod bil-qiegħda u tħalli lill-persuna li jkollok quddiemek tredden - imma li anke nidħol fil-problema tagħhom.

U meta tidħol fil- problema tagħhom bilfors li jkollok tiġi f'dan il-Parlament u titkellem biex almenu nippruvaw nagħmlu xi ħaġa.

Minn statistika li ħarġet insibu li għandna ħafna anzjani li qed jgħixu weħidhom.

Huwa veru li dawn għandhom is-servizz tat-telecare - jien wieħed minn dawk li naħdem biex l-anzjani jkollhom dan is-servizz - imma dak qiegħed hemm bħala wens; mhux se jkellimhom lura.

Jiġifieri fil-qasam ta' l-anzjani nafu li għandna l-problema li l-gvern m'għandux flus biex jiftaħ aktar djar għalihom, filwaqt li l-privat għandu ħafna xi jżommu milli jiftaħ dar.

Barra minn hekk min jagħżel li jmur joqgħod ġo dar tal-privat irid iħallas ħafna flus u jien ħafna min-nies li jiġu jkellmuni kulma għandhom hija biss pensjoni waħda u żgur li ma jistgħux jaffordjaw li jidħlu f'dar tal-privat.

Apparti mill-problema ta' nuqqas ta' residenzi, qed jingħad ukoll li għandna l-problema li l- pensjonijiet m'hux se jibqg]u sostenibbli.

U jien nistaqsi minn hawnhekk jekk aħniex qed naraw x'se nagħmlu meta se jkollna ħafna aktar anzjani milli għandna llum.

Għaliex ma nibdewx naraw kif noħolqu inizjattivi ġodda biex anzjani jkunu jistgħu jgħixu flimkien fid-djar tagħhom?

Jien bħalissa qed naħdem fuq dan il-kunċett imma fuq il-karti.

Xi kultant issib nies li joqogħdu jidħku għaliex tgħidilhom li qed taħdem fuq il-karti, imma dan bilfors irid isir.

Anke biex tibni dar trid tagħmel pjanta fuq il- karti, aħseb u ara biex tara kif se tagħmel proġett bħal dak!

Huwa veru li inizjattiva bħal din tista' toħloq ħafna problemi għaliex ikun hemm min jaqbilx ma ħaddieħor, pero` dan huwa kunċett li pajjiżi oħra diġa` bdewh u diġa` qed jaħdem.

Sur President, la qegħdin nitkellmu dwar statistika jien ħassejt li kelli nitkellem dwar il-qasam ta' l-anzjani u jien nittama li kulmin verament għandu għal qalbu l-interess ta' l-anzjani jara li dawn jgħixu l-aħħar żmenijiet ta' ħajjithom - żgur li ħajjithom ma kenitx waħda faċli u ta' tgawdija - moħħhom mistrieħ minn għada, kuntenti u rispettati minn kulħadd.

Jien nittama li fejn jidħlu l-anzjani ma joqgħodx isir logħob bil-figuri għal skopijiet politiċi, imma nużaw l-istatistika sabiex inkomplu naraw kif intejbu l-ħajja ta' l-istess anzjani.

Jien naf li sieħbi l-Onor.

Gulia jixtieq jitkellem ukoll, pero` ma xtaqtx nagħlaq id-diskors tiegħi mingħajr ma ngħid xi ħaġa dwar iż-żgħażagħ u kif dawn jidħlu fl-istatistika speċjalment fejn jirrigwarda l-qgħad.

Kulħadd jaf kemm huwa ta' uġigħ ta' ras meta ż-żgħażagħ ma jsibux jaħdmu għaliex lanqas ikunu jistgħu joħorġu jgawdu ma' sħabhom.

Huwa veru li f'dan iż- żmien il-qgħad ikun jidher li qed jonqos imma dan minħabba li jkun hawn ħafna lukandiera li jdaħħlu żgħażagħ jaħdmu għas-sajf, għalkemm hawnhekk ukoll din is-sena ma tantx jidher li se jkun tajjeb wisq anke minħabba l- kwalita` ta' turisti li qegħdin jiġu.

Żgur li jekk nistudjaw sew l- istatistika li toħroġ u naħdmu bil-għaqal inkunu nistgħu nnaqqsu din il- problema u ntaffu l-flaġell ta' min ma jaħdimx u jrid jgħajjex familja ta' tlett itfal.

Dawn ma jistgħux jgħaddu bil-benefiċċju li joffrilhom il- gvern speċjalment meta jitfaċċa l-mard u jkollhom jixtru l-mediċini li kif nafu jqumu ħafna flus.

Il-Partit Laburista bħalissa jinsab għaddej b'ħidma ta' tiġdid fil-politika tiegħu ħalli kemm jista' jkun nagħtu ħajja aħjar lil ta' warajna.

Sur President, dan huwa l-aħħar diskors tiegħi ta' qabel il-vaganzi tas- sajf u għalhekk nixtieq li minn hawnhekk nawgura l-vaganzi t-tajba lil kulħadd.

Jien ċert li dan huwa mistrieħ mistħoqq wara tant sigħat twal ta' ħidma hawnhekk fil-parlament u anke fil-kostitwenza tagħhna, pero` dan ma jfissirx li f'dan iż-żmien ta' mistrieħ aħna se nwarrbu lill-elettorat tagħna.

Nirringrazzjak.

THE DEPUTY SPEAKER (Onor. Michael Bonnici): Grazzi.

Aktar rimarki?

L- Onor. Gavin Gulia.

ONOR.

GAVIN GULIA: Sur President, xtaqt nibda d-diskors tiegħi billi nieħu spunt mill-konklużjoni li għamel l-Onor.

Silvio Parnis rigward l- istatistika tal-gainfully occupied.

Qabel ma kont ġejt maħtur ministru tal-ġustizzja fil-leġislatura ta' qabel kont għamilt 16-il xahar segretarju parlamentari għas-self-employed U dawk it-22 xahar kienu karatterizzati minn offensiva min-naħa ta' l-oppożizzjoni Nazzjonalista dwar kemm sejrin lura fil-qgħad u fil-qasam tas-self-employment.

U ma kienx jgħaddi xahar li l-ġurnali tal-Partit Nazzjonalista, sostnuti minn ġurnali oħrajn, ma kenux jgħidu kemm kien qed jonqos is-self-employment.

Bħala segretarju parlamentari għas-self-employed jien kont nixtarr din l- istatistika u niftakar li kont iltqajt mad-diriġenti ta' l-ETC u tlabthom jagħtuni spjegazzjoni ta' l-istatistika li kienu qed joħorġu dak iż-żmien.

Dawn kienu qaluli li l-istatistika dwar il-gainfully occupied li kienet qiegħda tinġabar u tiġi ppubblikata kienet żbaljata.

Ovvjament jien staqsejthom x'kien allura l-iskop li huma kienu qegħdin jippubblikaw ċifri żbaljati, u d-diriġenti ta' l-ETC spjegawli li kien għaddej proċess ta' reviżjoni tad-data dwar il-gainfully occupied li kien inbeda mill-ETC qabel l-1996, jiġifieri taħt gvern Nazzjonalista.

Dawn kienu qegħdin jgħidu li ċ- ċifri ma kenux eżatti minħabba li proprju fil-qasam tas-self-employment, qasam li kien jinteressani b'mod partikolari għaliex naturalment dak iż- żmien kont segretarju parlamentari responsabbli minnu - iċ-ċifri li kienu qegħdin jiġu ppubblikati perijodikament mill-uffiċċju ta' l-istatistika kienu qegħdin jinġabru b'mod ħażin.

Dan id-diskors diġa` kont għedtu dak iż-żmien imma rrid nerġa' nfakkar lill-Kamra u nispjega x'kien qiegħed jiġri.

Sur President, meta bniedem jiġi biex jimpjega ruħu bħala self-employed irid jimla initiation form u meta tispiċċa jrid jimla termination form u jagħtiha lill-ETC għal finijiet ta' statistika.

Issa li kien qed jiġri kien li persuna li tibda s-self-employment l-ewwel tmur tirreġistra ruħha għall-VAT, u anke tirreġistra ruħha mad-dipartiment tas-sigurta` u tinforma lill-inland revenue, pero' fejn tidħol dokumentazzjoni oħra donnu li ħadd ma jkun puntwali biex jinforma lill-ETC dwar attivita' ġdida ta' negozju.

Nista' ngħid li ma' l-obbligi l-oħra li għandu - jidhirli li huwa sanċit anke mil-liġi għalkemm ma nafx kemm jiġi nfurzat - isib is-self-employed għandu wkoll dak li jimla' l-initiation form li biha jinforma lill-ETC li jkun beda n-negozju fit-tali data u anke jinforma lill-ETC meta jiġi biex jispiċċa mill-employment tiegħu.

Jekk l-ETC ma tiġix inourmata li xi ħadd ikun spiċċa mill-employment tiegħu, dan se tibqa' jiġi kkonsidrat bħala li għadu qiegħed jiġġestixxi negozju u allura jitniżżel bħala operatur fil- qasam tas-self-employment.

Allura fejn tkun taf l-ETC li inti waqaft min- negozju f'data partikolari jekk ma tkun informajtha!

X'tort tagħtiha lill- ETC li lilek qatt ma rreġistratek u niżlitek fl-istatistika bħala operatur self-employed jekk inti qatt ma nformajtha li qiegħed topera negozju fil- qasam tas-self-employment?

Li kien jiġri huwa li meta operatur self-employed jibgħat l-employment form jista' jew jibgħatha preċiż fil-ġurnata li jibda jaħdem - u allura l- ETC tirreġistrah bħala li beda n-negozju tiegħu puntwalment f'dik il- ġurnata - jew tista' tgħaddi anke sena mingħajr lanqas biss jibgħat engagement form.

Imma normalment li kien jiġri huwa li jew għaliex is- self-employed kien jagħti informazzjoni ħażina u kien jgħid li beda mit- tali ġurnata meta fil-fatt ikun ilu li beda minn sena qabel, jew għaliex kienet prassi ħażina fl-ETC li ma tniżżilx il-ġurnata meta verament ikun beda jaħdem ta' self-employed imma tindikah bħala li qiegħed jaħdem fil- qasam tas-self-employed mill-ġurnata meta tirċievi l-engagement form, kien jirriżulta li jkun hemm żieda fis-self-emloyment f'data ħażina.

Dan hu t- taħwid kollu li kien qiegħed jiġri fl-ETC - m'iniex qed inwaħħal fil- korporazzjoni għaliex jista' jkun li l-informazzjoni jkunu tawhielha ħażin mill-bidu nett, imma kulħadd tad-demm u l-laħam u kulħadd jiżbalja u għalhekk m'iniex qed nelimina l-possibbilta` li setgħu saru żbalji wkoll mill-korporazzjoni - u allura kellna statistika impreċiża li għalkemm fl- assjem ġenerali jista' jindika tajjeb, fil-mument meta fil-fatt xi ħadd self-employed beda x-xogħol ikun qed jindika ħażin.

L-istess jista' jingħad għat-termination, Sur President, għax jista' jkollok operatur li spiċċa mix-xogħol illum u mank ikollu l-kortesija li jibgħat termination form biex l-ETC jgħidilha li waqaf.

Ġieli ma jibagħtuha xejn u jibqgħu rreġistrati qishom qed jimpjegaw lilhom infushom, u allura sta għall-korporazzjoni li tfittex hi jekk fil-fatt dawk in-nies għadhomx joperaw, ħaġa li m'hijiex faċli, jew inkella jgħaddu sitt xhur jew sena qabel ma jfettlilhom jibagħtuha u allura t-termination mis-self- employment ma jiġix indikat fil-ġurnata meta effettivament waqfu jaħdmu imma mill-ġurnata meta l-ETC tirċievi t-termination form tagħhom.

Allura jekk self-employed ikun waqaf mix-xogħol fl-1995, jekk jibgħatha fl-1997 se jidher t-tnaqqis fis-self-employed fl-1997.

Dak huwa t-taħwid li kien hemm.

U l-gvern Nazzjonalista ta' qabel l-1996 kien induna b'din l- impreċiżjoni u l-ETC kienet bdiet eżerċizzju ta' reviżjoni ta' l- istatistika qabel l-1996.

Tant hu hekk li fl-20 ta' Settembru 1996, iċ-chairman ta' l-ETC, Is-Sur Lawrence Zammit, kien bagħat ittra lill-Perit Michael Falzon fejn kien qallu hekk:

"Hon.

Minister,

The employment and training corporation and the economic planning division of the ministry of finance have been working over the last three years on an accurate as possible database of persons in employment.".

Jiġifieri għalkemm l-ittra kienet datata 20 ta' Settembru 1996, jiġifieri fuq l-għatba ta' l-elezzjoni ġenerali ta' Ottubru 1996, hemm indikat ċar li kien ilhom tliet snin li bdew dan il-proċess ta' reviżjoni, pero` ma kenux spiċċawh.

Sadanittant, sakemm kien qiegħed jidher dan l-eżerċizzju, kienu għaddejjin bl-istatistika ħażina tal-gainfully occupied, sia dawk li għandhom x'jaqsmu ma' l-employed u sia dawk li għandhom x'jaqsmu mas-self- employed.

Sur President, meta tlajna fil-gvern ridna nħaffu l-proċess - kien il- Prof Edwin Grech li kellu r-responsabblita` ġenerali ta' l-istatistika, imma lili din kienet tinteressani b'mod partikolari - eżerċizzju li għalkemm kien inbeda taħt gvern Nazzjonalista kien qisu raqad.

U kienet idea tajba li dawn jiġu riveduti għaliex aħna hekk irridu, statistika tajba, pero` kien raqad kollox u aħna għaġġilna l-proċess.

Fl-istess ittra li semmejt aktar 'il quddiem fejn iċ-chairman ta' l-ETC kien informa lill- awtorita` konċernata li minn tliet snin qabel kienu bdew jirrevedu l- istatistika, kien intqal ukoll li:

"It is advisable that any amendments in the published data be affected in December 1996 and backdated to previous years.".

Jiġifieri għal raġunijiet tagħhom kienu raw li aħjar jibdew mill-1996 u jmorru lura sena b'sena.

U bdejna nippubblikaw id-data kif fil-fatt kien ġie deċiż taħt gvern Nazzjonalista.

U meta tqabbel iċ-ċifri kif kienu qegħdin jiġu ppubblikati ordinarjament maċ-ċifri riveduti tiskopri li kien hemm diskrepanzi sostanzjali.

Per eżempju, fejn f'perijodu partikolari kien hemm imniżżel li kien hemm tnaqqis fis-self-employment ta' madwar 600 ruħ, fil-fatt kien hemm biss tnaqqis ta' madwar 200 ruħ, differenza ta' 400 persuna.

L-istess anke fil-qasam tal-qgħad fejn kien qed juri mod meta fir- realta` l-affarijiet kienu differenti.

U naturalment aħna bdejna nippubblikawhom.

Dawn kienu jieħdu pjaċir joqogħdu jippubblikaw iċ-ċifri l- qodma.

Sur President, meta bdejna nippubblikaw iċ-ċifri riveduti, kif fil-fatt kien hemm bżonn li jsir tant li kien beda dan il-proċess gvern Nazzjonalista, qamu l-irwiefen kollha.

U niftakar li fuq quddiem nett kien hemm l-Onor.

Josef Bonnici li kien qal li qegħdin inħawdu l-istatistika u li rridu nqarqu.

U nkitbu anke artikli fuq "The Times" u kelli noqgħod inweġibhom jien u kellu jwieġeb ukoll l-ex Ministru Edwin Grech.

L-Onor.

Josef Bonnici f'interventi li kien għamel fil-parlament kien kważi kważi ċaħad li kien inbeda dan il-proċess proprju taħt gvern Nazzjonalista.

U se naqra testwalment mid-diskors ta' l-Onor.

Bonnici - dak iż-żmien kien shadow minister dwar l-ekonomija - li fl-1 ta' Diċembru, 1997 f'dan il- parlament kien qal hekk:

"Dan il-gvern irnexxielu jagħmel xi ħaġa li qatt ma saret mill- indipendenza 'l hawn.

Illum għandna break serja fis-serje ta' l- istatistika b'mod li lanqas tista' tagħmel graph għaliex s'hemmhekk jaslu ċ-ċifri riveduti.

Fil-fehma tiegħi l-Ministru Grech u s- Segretarju Parlamentari Gulia ngħataw parir li m'huwiex aċċettabbli għal pajjiż żviluppat u l-gvern Laburista qed iqajjem problema li fil- fehma tiegħi hija problema serja u ma nistax nifhem kif ċifra li kienet turi tnaqqis ta' 400, f'daqqa waħda tinżel għal 200.".

Kienu anke saru kummenti fuq il-gazzetti u nkitbu artikli u jien kont nurta ruħi għaliex din ma kenitx xi idea ġdida ta' gvern Laburista imma kienet xi ħaġa li kienu inizjawha l-ETC proprju taħt gvern Nazzjonalista.

U jekk irridu nkunu sinċiera ejjew nitkellmu ċar.

Ripetutament l-Onor.

Josef Bonnici dak iż-żmien kien jiċċita biss parti mill-korrispondenza li kienet intbagħtet lill-Perit Falzon - dak iż-żmien kien il-ministru responsabbli mill-ETC - fejn kien intqal hekk:

"We are conducting an exercise in order to revise the gainfully occupied figures from 1980 until 1995 so as to incorporate changes due to data misclassifications arising from untimely reporting by employers and input errors.".

S'hemmhekk kollox sew pero` dak iż-żmien il-Prof.

Josef Bonnici kien qiegħed jevita milli jgħid li kienu tawh il-parir "that any amendments to published data be affected in December 1996 and backdated to previous years.".

Dak iż-żmien kienu qed jgħidu li aħna konna qed inbagħbsu fl- istatistika u kienu qalulna "Old Labour trying to meddle with statistics".

Dan kien kitbu l-istess Prof. Bonnici f'"The Times".

Issa għandna awtorita` u għad irridu naraw kif se tagħmel ir-reviżjoni ta' l-istatistika fuq il-gainfully occupied u jekk hijiex se tkompli mill-1997 u tmur lura sena sena kif fil-fatt issuġġeriet l-ETC qabel l-1996 taħt gvern Nazzjonalista.

Jien kont niskanta kif l-oppożizzjoni Nazzjonalista tasal biex tmerini fuq xi ħaġa li kienu bdewha huma stess.

(Interruzzjonijiet) Onor. Bonnici, issa jew tiddikjara li sar żball taħt gvern Nazzjonalista u tgħid li din ma saritx jew se noqogħdu ...

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Ministru, bil-permess ta' l-Onor.

Gulia.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-parir kien li mmorru lura sa l-1980, ħaġa li m'għamilniex.

Saru diversi exchanges fuq din, pero` l-problema kienet li sa Awissu konna għadna b'ċerti ċifri u f'Settembru rrivedejna ċ-ċifri għal sena biss.

Dan kien qed juri stampa differenti ħafna minn dak li kien qed jiġri s'Awissu.

U allura l-parir li qed isemmi l-Onor.

Gulia kien li din kellha tkun fl-1980.

ONOR.

GAVIN GULIA: Nista' nwieġeb mal-ewwel għaliex fil-fatt l- affarijiet mhux hekk qegħdin isiru u ma sarux hekk anke taħt dan il-gvern.

Jiġifieri jekk aħna konna qegħdin nagħmlu nofs mara u nofs raġel - ħalli niddeskriviha kif darba ddeskriviha membru parlamentari hawnhekk - illum xorta waħda qed isir hekk; nofs mara u nofs raġel kienet fi żmienna u nofs mara u nofs raġel għadha.

Allura jien nista' ngħid l-istess ħaġa bħalma kien jagħmel il-Ministru Josef Bonnici u bħalma kienu jagħmlu spokesmen oħrajn min-naħa ta' l-oppożizzjoni dak iż-żmien u ngħid li ma missu qatt sar hekk.

Imma l-istatistika hekk għada u dak huwa li jurtani.

Fil-fatt riċentement jiena għamilt żewġ domandi parlamentari lill- Ministru Gonzi dwar dan għaliex kont naf li dalwaqt se niddiskutu dan l- abbozz ta' liġi.

Fl-ewwel domanda kont staqsejtu hekk: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-korporazzjoni ta' xogħol u taħriġ hijiex se tissokkta bil- proċess ta' reviżjoni tal-gainfully occupied li ġiet mibdija mill- amministrazzjoni preċedenti fl-1997?

U r-risposta kienet tgħid hekk: L- ETC se tkompli bil-proċess tar-reviżjoni tal-gainfully occupied.

Naturalment jien ma kontx sodisfatt u għamiltlu mistoqsija oħra fejn staqsejtu: Billi għall-mistoqsija parlamentari preċedenti l-ministru kien wieġeb li l-ETC se tissokkta bil-proċess tar-reviżjoni ta' l-istatistika tal-gainfully occupied, jista' jgħid jekk din ir-reviżjoni hijiex se tissokta fl-istess modalita` li kienet ġiet adottata taħt l- amministrazzjoni preċedenti, u ċioe` mill-1997 lura.

U r-risposta din id- darba kienet tgħid hekk: Iva, l-ETC se tkompli taħdem fuq il-proċess ta' reviżjoni ta' l-istatistika tal-gainfully occupied billi tmur lura fiż- żmien li tirrivedi ċ-ċifri sena b'sena.

Dan ifisser, Sur President, li dawn għaddejjin bl-istess proċess li kienu bdew huma u li meta konna komplejnih aħna konna ġejna akkużati li qegħdin inqarrqu.

Sal-ġurnata tal-lum dawn għadhom ma waslux sa l-1980 u xorta waħda għadhom jippubblikaw iċ-ċifri b'lura.

U għalhekk qegħdin ngħidu aħna li hija ipokrezija li għall-gwadan politiku dak iż-żmien konna qegħdin niġu attakkati inutilment, sempliċement biex inqanqlu d-dubji dwar il-proċess ta' reviżjoni li konna għaddejjin bih, liema proċess kien bdih gvern Nazzjonalista.

Allura bħalma dak iż-żmien l-oppożizzjoni Nazzjonalista kellha d-dubju u qalet li qegħdin inħawdu u ngħawġu l-fatti, jien illum nista' niġi hawnhekk u ngħid li m'għandix fiduċja fl-istatistika li qiegħda tiġi ppubblikata.

Din bħal tal-Lm100 miljun mill-Unjoni Ewropea u bħall- kontijiet tad-dawl u l-ilma, li qalu li kellhom iġibuhom bħalma kienu qabel l-1996 imma fil-fatt xorta baqgħu għoljin.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Speaker, l-Onor.

Membru jaf biżżejjed li jekk tieħu l-medja tal-kontijiet tad-dawl u l-ilma tara li dawn kważi l-istess bħal kif kienu qabel.

Din li qed jgħid l-Onor.

Gulia hija gidba għax kieku għadna bit-tariffi tal-Labour Party meta kien fil-gvern, kieku llum il- kontijiet qegħdin 70% jew 80% ogħla.

ONOR.

GAVIN GULIA: Sur President, dan li għadu kemm qal il-Ministru Bonnici ma narahx jien imma jiġġudikah il-poplu Malti u Għawdxi li qed jirċievi l-kontijiet.

Jien naf bil-kontijiet li kont nirċievi qabel l- 1996 u naf sew bil-kontijiet li qed nirċievi llum, pero` dan kollu huwa beside the point.

Kont qed ngħid li llum l-ETC qiegħda taħdem bl-istess mod li bih ħadmet taħt gvern Laburista.

U hawnhekk tinduna bl-ingann li kien qed jiġi prattikat.

La qegħdin niddiskutu abbozz ta' liġi li se jwaqqaf awtorita` ta' l-istatistika ma stajtx ma nsemmix dan il-punt għaliex kont involut fih jiena u l-Prof.

Edwin Grech, li llum m'huwiex qiegħed hawnhekk u allura ma jistax jagħmel l-intervent tiegħu.

Issa forsi fil-winding-up il-Prof.

Bonnici jgħidilna kif hu kellu raġun u forsi nisimgħu b'xi skuża oħra bħal tal-Lm100 miljun u bħal tat-tariffi tad-dawl u l-ilma!

Mr Speaker, jiena nagħlaq billi ngħid li almenu issa għandna din l- awtorita` ta' l-istatistika u nittamaw li permezz tagħha l-istatistika tibda tinġabar b'mod u manjiera li ma jerġax ikollna xi shadow minister fuq l-ekonomija li jipprova jqanqal dubji.

L-Onor.

Bonnici kien qal: "Old Labour meddling with statistics".

Mela bl-istess mod illum nistgħu ngħidu li: "Old PN is meddling with statistics".

Għandna l-konferma li l-gvern għaddej bl-istess proċess ta' reviżjoni li konna qegħdin nagħmlu aħna.

Dak iż-żmien kienu jikkritikawna li konna qed nagħmlu ħażin u llum bil-wiċċ tost kollu l-Onor.

Gonzi qiegħed juża l-istess proċess.

Minn hawnhekk toħroġ id-differenza kbira li hemm fil-Partit Nazzjonalista bejn meta jkun fl-oppożizzjoni u meta jkun fil-gvern.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Insejjaħ lill-Ministru sabiex jekk jogħġbu jressaq l-Aġġornament tal-Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal-lejla l-Erbgħa, 26 ta' Lulju, 2000 fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi dwar l-Awtorita' ta' l-Istatistika ta' Malta - Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Kompetizzjoni - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar Awtorita' ta' Malta dwar ir-Riżorsi - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Awtorita' għas-Saħħa u s-Sigurta' fuq il-Post tax- Xogħol - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza tad-Dwana - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Interpretazzjoni - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Proċeduri Legali - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta (Emenda Nru 2) - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Ratifika ta' Trattati (Sant' Anġlu) - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni ta' l-Erarju - Tieni Qari (Kont.); u

Riżoluzzjoni mressqa mill-Prim Ministru dwar il-qagħda fil-pajjiż - Kontinwazzjoni.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Affarijiet tal-Konsumatur - Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Hemm rimarki?

L-Onor.

Michael Refalo.

ONOR.

MICHAEL REFALO: Mr Speaker, l-aħħar ħaġa li stennejt hekk kif il- parlament wasal biex jaġġorna għall-vaganzi tas-sajf huwa li nsib ruħi nvolut f'battibekk ma' l-oppożizzjoni dwar il-qagħda tat-turiżmu.

Jiena m'iniex qed ngħid li ħadd m'għandu d-dritt li jikkritika, anzi aħna qegħdin hawnhekk proprju biex nikkritikaw u biex kulħadd iżommna accountable, imma jien kont nippretendi li meta ssir il-kritika, din issir b'mod strateġiku.

Ma naħsibx li għall-qasam industrijali huwa mportanti li noqogħdu nitkellmu fuq l-affarijiet iż-żgħar.

Naħseb ikun iktar ta' ġid kieku nitkellmu fuq il-prinċipji.

Per eżempju jien ma naqbilx ma' min iħares lejn dak li qed jiġri f'Malta biss, għax ħafna drabi dak li jiġri f'pajjiżi barranin ikollu impatt ħafna iktar qawwi minn dak li jiġri f'pajjiżna.

Dan għaliex bħala parti mill- Mediterran, Malta tħoss l-impatt ta' dak kollu li jiġri fil-Ġermanja u fl- Ingilterra, li għalina huwa l-aktar żewġ swieq importanti.

Jiena m'iniex qed ngħid li dan se jkun sajf ħażin għas-settur turistiku, imma huwa mportanti li nħarsu 'l quddiem biex inkunu preparati għall-isfidi li jistgħu jinqalgħu, bħal per eżempju t-take-overs ta' Thomson mit-TUI ta' Preussag, dik ta' Frosch mill-Airtours u probabbilment ta' l-istess Airtours minn Neckermann.

Dawn huma affarijiet li bilfors se jħallu mpatt fuq is-suq turistiku Malti, avolja s-suq tagħna huwa żgħir.

Dan l-impatt mhuwiex se jinħass biss mil-lukandi u minn min jgħix permezz tat-turiżmu, imma naħseb li se jinħass anke mill-qasam ekonomiku.

Pero' donnu li dawn l-affarijiet ma jissemmew qatt fil-media tal-partit Laburista.

Jista' jkun li ma jinteressawhomx, pero' jista' jkun ukoll li l- mexxejja tal-partit qed iħallu lin-nies tagħhom sajmin biex malli jinqala' xi ħaġa jkunu jistgħu jippuntaw subgħajhom lejn il-gvern.

Forsi qed nitkellem kmieni wisq għaliex jien informat li bejn illejla u għada l-Onor.

Karmenu Vella għandu jieħu sehem f'diskussjoni dwar it-turiżmu fuq Super One Television, u b'hekk forsi jieħu l-opportunita' biex jinforma lit- telespettaturi Laburisti b'dak li qed jiġri f'pajjiżi barranin u bil- possibbli mpatt ta' dan fuq l-industrija ta' Malta.

L-Onor.

Vella żgur għandu kontribut x'jagħti, u għalhekk jien nerġa' nistiednu biex jesprimi l- fehma tiegħu dwar l-iżviluppi internazzjonali li qed iseħħu madwarna.

Biex nirrispondi għal dak li qal l-istess Onor. Vella, irrid ngħid li fi żmien gvern Nazzjonalista ma nbnewx 5-star hotels biss, imma nbnew ħafna lukandi oħra u kien hemm ukoll qabża kwalitattiva fil-lukandi 3-star, bħall- estensjoni ta' St. George's Park u ta' oħrajn li lkoll saru bejn l-1988 u l- 1990.

Huwa veru li fl-1992 bdejna nippreparaw biex nisvestu lill-gvern mill-White Rocks Holiday Complex, kif konna għamilna bil-Palazz Verdala u bid-Dragonara Complex, imma dan għamilnih għax dehrilna li l-gvern ma kellux jibqa' jikkompeti fis-settur privat.

L-Onor.

Vella qal ukoll li meta kien ġie kkonsultat mid-diretturi ta' l- awtorita' ma kienx qed jirrealizza li kienu qed ikellmuh dwar il-pjan strateġiku.

Għalkemm jiena, peress li ma kontx preżenti, noqgħod fuq il- kelma tiegħu, irrid ngħid li minn dak iż-żmien 'l hawn il-pjan strateġiku ħareġ u fih hemm ringrazzjament indirizzat speċifikament lejn l-Onor.

Vella talli kkontribwixxi għall-formolazzjoni ta' dan il-pjan.

Jiena dejjem ninkoraġġixxi u ninsisti biex anke per eżempju meta l-ministeru jorganizza xi attivita', l-Onor.

Vella jkun mistieden biex l-oppożizzjoni tkun informata b'dak li jkun qed jiġri u biex nipprovaw nikkonverġu l-politika taż-żewġ partiti rigward il-qasam turistiku biex ikun hemm kemm jista' jkun kontinwita'.

L-Onor.

Vella, meta tkellem dwar il-White Rocks Holiday Complex, qal li dan l-aħħar dan il-kumpless kien liċenzjat għal 250 sodda biss, avolja għandu 800 sodda.

Imma sar dan għax il-kumpless kien qed jiġi phased out biex dawk il-partijiet li ma kienux għadhom serviceable ma jibqgħux jiġu wżati.

Kif qal l-Onor.

Vella, huwa veru li xi ħadd baqa' dieħel bi truck fuq il-grada ta' wara bil-konsegwenza li din kellha tiġi mbarrata, pero' m'huwiex veru li nsterqu xi bibien u twieqi.

Kull ma kien hemm f'dan il- kumpless, apparti minn dak li kien hemm f'żewġ blokki li għadhom qed jintużaw mill-scouts u minn xi għaqdiet oħra volontarji, ingħata karita' skond il-paragrafu 116 tal-financial regulations li jagħti l-jedd lis- segretarju permanenti biex jagħti dawk l-affarijiet li ma jkunx hemm aktar bżonnhom lill-istituti tal-karita'.

Fil-fatt jien informat li l-Kurja kkonfermat li dak kollu li ngħata tqassam bejn Dar Nazareth taż-Żejtun, il- Holy Family Home for the Elderly, is-sorijiet tal-Qalb Imqaddsa tas- Siggiewi, il-missjunarji tal-karita' ta' Bormla, l-Hosanna Pia Hostel li jitmexxa mis-Salesjani, iz-zona pastorali ta' l-Imtarfa u ħafna oħrajn.

Ftit ilu jiena għedt li s-sena 2000 se tkun tajba daqs l-1999, pero' b'daqshekk ma kontx qed nirreferi għall-volum, imma għal-lati kollha, mill- perċentwali tal-GDP, mid-dħul ras imbras, mill-impjiegi fl-industrija u anke mid-dħul tal-gvern.

Jiena dawn l-affarijiet ma noqgħodx nivvintahom, u meta għedt minn qabel ma beda l-first quarter li dan mhux se jkun tajjeb, kont naf x'qed ngħid għax jien, apparti milli nikkonsulta ma' min hu nvolut direttament f'dawn l-affarijiet, naqra t-trade press u nara x'inhuma t-trends internazzjonali.

Fil-fatt ġara kif għedt jien, u r-rapport tal- Bank Ċentrali li għadu kemm ħareġ jikkonferma dan u jgħid li minkejja kollox ma kienx impatt negattiv daqs kemm bassru l-industrijalisti, la fuq il-profitti u lanqas fuq l-impjiegi.

Kif diġa' għedt, jiena nipprova li meta ngħid dawn l-affarijiet, inkun informat kemm jista' jkun.

Pero' min hu nformat biżżejjed fuq dawn l- affarijiet?

La jien, la l-Onor.

Vella, la l-industrijalisti u lanqas dak li xogħlu hu li jsegwi l-marketing ta' dawn l-affarijiet ma jkun jafhom kollha.

Dak li ngħid jien ikun ibbażat fuq dak li jiddiskutu miegħi il- Malta Tourism Authority, iċ-chairman u d-direttur tal-marketing directorate.

U fil-fatt anke d-direttur tal-marketing directorate kien ta' l-opinjoni li dan is-sajf se jkun tajjeb daqs tas-sena li għaddiet.

Innotajt li wara li rrispondejt lill-Onor.

Vella għad-diskors li kien għamel, qed ikun hemm aktar qbil u konvergenza bejnietna anke per eżempju dwar l-occupancy rates.

Għalkemm l-Onor.

Vella talabni npoġġi r-riżultati fuq il-Mejda tal-Kamra, għandu jifhem li din hija nformazzjoni kummerċjali u għalhekk jiena ma nistax inqiegħed l-occupancy rates ta' kull lukanda fuq il-Mejda tal-Kamra.

L-Onor.

Vella għandu jifhem ukoll li wara li għaddew 15-il ġurnata, l-occupancy rates li kelli ġew outdated, pero' nista' ngħid li l-qagħda tal-lum hija aħjar minn ta' 15-il ġurnata ilu.

Huwa ovvju li min ikollu management tajjeb u min ikollu l-aqwa lukandi jmur aħjar minn ħaddieħor, pero' m'għandux jidher ikrah il-gvern għax ikun hemm min ma jagħmilx sforz biex itejjeb il-qagħda tiegħu.

Min ma jkunx collective u min ma jinvolvix ruħu fil-marketing m'għandu l-ebda dritt jakkuża lill- gvern, ikun min ikun, li għamel xi ħaġa ħażina meta fil-fatt it-telf tiegħu jkun ġej min-nuqqas ta' inizjattiva tiegħu stess.

Kieku per eżempju l- gvern ma tax flus biżżejjed lin-National Tourism Organisation, kien ikun hemm mitt raġun li jeħel il-gvern, imma meta wieħed jiftakar li lill-NTOM dan il-gvern kien ivvotalha nofs miljun aktar milli kienet ingħatat fil- budget ta' l-1999, jinduna li kien grazzi għal dawn il-fondi li pajjiżna seta jirreklama fuq it-televiżjoni Ingliż u li sa Mejju rnexxielu jbiegħ 70% mill-programmi tat-tour operators fl-Ingilterra.

Xi jfisser il-bejgħ kmieni?

Dan ma jfisser xejn għajr li l-bejgħ isir mingħajr skont u mingħajr ma noqogħdu nistennew li ħaddieħor jimtela' biex nibdew nimtlew aħna.

Konna aħna li b'din il-miżura ċaqlaqna lis-suq, u li permezz tagħha l-iskonti saru biss biex jimtlew l-aħħar ftit sodod tal- lukandi u mhux biex jimtlew is-sodod kollha.

U huwa proprju dan li ġara din is-sena.

Pero' jkolli nistqarr li minkejja dan, jibqa' l-fatt li s-suq mill-Ingilterra huwa ftit iktar fjakk minn dak tas-sena li għaddiet, għall- istess raġunijiet li l-aħħar darba kkwotajt mit-trade press Ingliża, jiġifieri minħabba l-klima tajba u minħabba l-Euro 2000.

Jiena ma nafx kif l-Onor.

Vella qal li l-Euro 2000 hija xi ħaġa żgħira għax fl-1994 il-World Cup m'għamlitilniex effett.

Ir-raġuni hija sempliċi, għax filwaqt li l- World Cup saret fl-Amerika, il-Euro 2000 saret fil-Belġju u fl-Olanda.

Sur President, jien u l-Onor.

Vella naqblu li l-utilita' tat-TOSS naqset għax din m'għadhiex biżżejjed biex tattira turisti mill-Ingilterra.

Għalhekk aħna naqblu li flimkien mat-TOSS għandu jkun hemm marketing effettiv, titjib tal-prodott u relazzjoni tajba ma' l-operaturi.

Jiena jidhirli li minn dan il-lat m'aħniex qed nonqsu, anzi fl-opinjoni tiegħi żidna r-ritmu għax lill-awtorita' tajniha aktar flus.

U l-Onor.

Vella jafu dan għax jattendi għal kull seminar u għal kull laqgħa fejn jiġu spjegati l- inizjattivi ta' l-awtorita' dwar it-titjib tal-prodott.

L-Onor.

Vella għandu jkun jaf li dak li jintqal waqt dawn is-seminars ma jibqax biss fuq il-karta imma jiġi fis-seħħ.

Dwar ir-relazzjonijiet ma' l-operaturi, jien ma naħsibx li għandna nċedu għal kollox, bħalma kellha tagħmel l-Air Malta fi żmien il-Frosch, imma għandna naslu fi ftehim li jkun jaqbel għat-tnejn.

Għalhekk ir- relazzjonijiet ma' l-operaturi għandhom ikunu tajbin kemm jista' jkun u għandhom jinħolqu programmi ma' l-operaturi kollha biex mir-reklamar li jsir igawdu wkoll l-istess operaturi.

Irrid ngħid li din is-sena se jkollna budget ta' miljuni ta' liri għall-promozzjoni u r-reklamar u fil- fatt se nirreklamaw fuq it-televiżjoni Ingliż.

Din il-Kamra m'għandhiex tinsa li biex l-awtorita' tkun tista' tagħmel forward planning, il-gvern diġa' ntrabat għal erba' snin, mill-2001 sa l-2004, li jipprovdi Lm34 miljun lira lill-awtorita'.

Dawn apparti mill-flus li l-awtorita' se ġġib mill-Malta International Airport minħabba l-ftehim li sar mal-Malta Timeshare Association.

Ladarba hemm żbilanċ bejn il-kontribut tal-gvern u dak tal-privat, is-settur privat għandu jagħti s-sehem tiegħu għat-tmexxija ta' l-awtorita' u biex nippromwovu aktar lil pajjiżna fis-swieq internazzjonali.

Dan huwa differenti minn dak li kien għamel gvern Laburista, fejn mhux talli naqqas il-fondi lill-qasam tat-turiżmu, talli lanqas ta dak li kien wiegħed.

Il-Malti jgħid li l-għajta nofs il-bejgħ, u fiċ-ċirkostanzi tal-lum huwa mportanti aktar minn qatt qabel li l-għajta ta' Malta tinstema' sew.

Qed ngħid dan mhux biex naqta' qalb in-nies jew biex inħajjar lil-lukandi joffru prezzijiet baxxi, għax jekk jagħmlu dan nispiċċaw nimtlew b'turisti li ma jifilħux jonfqu u li kieku mhux għax il-prezz kien daqshekk baxx, lanqas kienu jaffordjaw li jsiefru.

Huwa mportanti li ninformaw lill-poplu dwar x'qed jiġri madwarna, u għalhekk se naqra silta mil-lead story tad-Deutsche Welle ta' ġimgħa ilu.

"It's Summer for Europeans in general and Germans in particular.

That means vacations, the beach, sunshine, a time to relax.

However, this year, the temptation to splash out on that package holiday is not quite what it used to be.

Tour operators are having a lean time.

Germans are staying at home.

The travel industry is in crises.

Also it would have us believe.

Germany's biggest tour operator" - jiġifieri t-TUI - "is trying to lure customers with the slogan 'Rescue our summer holiday!'.

For the first time in years the demand for package holidays is stagnating.

The holiday industry is now in difficult waters."

Quddiem dan kollu jiena nistaqsi għaliex il-poplu Malti, għaliex l- industrija Malti m'għandhiex tkun taf b'dak li qed jiġri f'pajjiżi oħra.

Għaliex l-industrija m'għandhiex tkun taf li minħabba l-increase fil-prezz taż-żejt, il-prezz tal-btajjel se jiġi affetwat u allura t-turiżmu inġenerali se jkun affetwat?

Fiċ-ċirkostanzi ta' pajjiżna, fejn għalhekk l- akbar żewġ swieq tagħna jinsabu fi kriżi, aħna se nispiċċaw is-sena 2000 bħas-sena record ta' l-1999, li huwa suċċess kbir mhux biss għall-gvern jew għall-industrija, imma għal Malta.

Biex inwieġeb għal kumment ieħor li għamel l-Onor.

Vella, irrid ngħid li m'huwiex veru li l-Malta Hotels and Restaurants Association talbitni laqgħa biex niddiskutu s-sitwazzjoni ta' l-occupancy fil-pajjiż.

Bi pjaċir ngħid li jien niltaqa' mal-Malta Hotels and Restaurants Association kull xahar, u ġieli anke iktar minn darba f'xahar, pero' qatt ma kellna dan l-item fuq l- aġenda.

Kemm jista' jkun jien qed nipprova nara fejn naqbel mad-diskors ta' l-Onor.

Vella.

Per eżempju aħna t-tnejn naqblu dwar il-fattur ta' l- aċċessibilta', li biex it-turiżmu jikber irid ikun hemm aktar postijiet fl- ajru.

Allura jiena nistaqsi lill-Onor.

Vella jekk huwiex veru li l-Air Malta tinsab fil-morsa ta' l-air services agreements, fejn biex l-ajruplani tagħna jkunu jistgħu jinżlu fl-Ingilterra, fil-Ġermanja u fi Franza, dawn il-pajjiżi jorbtuna skond kif jaqblilhom.

Pero' rrid ngħid ukoll li li kieku ma kienx għall-Air Malta, l-ebda tour operator kbir ma kien jiddedika żieda fil-kapaċita' lejn Malta meta l-exposure tat-tour operators hija ikbar f'pajjiżi ferm ikbar minn Malta.

Pajjiżna tant hu żgħir li għall- kapaċita' lanqas huwa fl-istess linja ta' Ċipru, tat-Turkija jew tan- Tuneżija.

Aħna nistgħu nżidu l-kapaċita' fl-ajru billi niżguraw li l-Air Malta jkollha l-jedd li fl-Ewropa ttir lejn liema destinazzjoni trid u tfittex is-swieq tagħha.

Imma bl-air services agreements dan ma tistax tagħmlu.

Dan jista' jseħħ biss bi sħubija sħiħa fl-Unjoni Ewropea.

L-Onor.

Vella staqsa ħafna affarijiet dwar l-Unjoni Ewropea u għalhekk fil-qosor se nipprova nwieġbu.

Dwar il-visas nista' ngħid li m'huwiex veru li neħħejna l-visa għar-Russi, imma tajna l-opportunita' lir-Russi biex il- visa jeħduha Malta.

Pero' rigward dan il-punt jiena nixtieq ngħid li huwa mportanti li jkollna kontroll fuq il-visa għax jista' jkun hemm min juża lil Malta biex jaħrab.

Sa fejn naf jien, in-nies li jgħixu fl-istati membri ta' l-Unjoni Ewropea ma jipprovawx jaħarbu lejn pajjiżi oħra fl- unjoni minħabba x-Shengen Agreement.

Dawk li jippruvaw jaħarbu lejn pajjiż ieħor huma dawk in-nies li t-Taljani jirreferu għalihom bħala ċittadini ta' pajjiżi extra-komunitarji.

Rigward id-duty free, għalkemm il-lobbying spiċċa mill-istati membri ta' l-Unjoni Ewropea, ma smajna bl-ebda falliment jew b'xi tkeċċijiet ta' ħaddiema u lanqas b'xi żieda fil-prezzijiet, għax kważi kważi wieħed kien jiġi fid-dubju jekk l-affarijiet duty free kienux verament qed jinbiegħu bħala tali.

Rigward il-Euro jiena ma nippretendix li għandna naddottawha hekk kif nissieħbu fl-Unjoni Ewropea, imma huwa fatt magħruf li l-Euro jagħmel lit- turiżmu aktar kompetittiv u jiffranka ħafna exchange control charges.

Dwar il-VAT, jiena ċert li l-Onor.

Vella jaf bid-deċiżjoni ta' l-Unjoni Ewropea li peress li l-industrija tat-turiżmu hija labour generating, f'dan il-qasam ir-rata tal-VAT tkun l-inqas possibbli, anke 0%.

L-Onor.

Vella semma' wkoll il-freedom of movement.

Jiena nistaqsi jekk hawnx xi ħadd li jippreferi jiġi jaħdem f'Malta u jieħu xogħol il-Maltin meta l-Ġermanja jkollha bżonn 200,000 ħaddiem fis-sena b'pagi ferm aktar għoljin minn tagħna.

Mr Speaker, jiena ġejt mitlub nagħmel impact assessment study fuq it- turiżmu biex jitkejjel l-impatt pożittiv.

Imma l-għan prinċipali tiegħi li nagħmel impact assessment huwa biex inkejjel u nilqa' għall-impatt negattiv.

Jiena ma kellix bżonn lill-oppożizzjoni biex titlobni nagħmel impact assessment study, għax sa minn Ġunju ta' l-1999, aħna ħsibna biex isiru l-istudji neċessarji u iktar minn hekk, irnexxielna niffinanzjawhom mir-raba' protokoll ta' l-Unjoni Ewropea.

L-istudju m'huwiex se jsir fuq kollox imma biss fuq ċerti aspetti.

Illum, l-istudji u t-terms of reference ta' l-"assessment of the effects from the adoption of the acquis communautaire on the tourism sector in Malta" se jkunu "an assessment of the impact on Maltese tourist guides and the quality of guided tours in Malta from the harmonisation with the acquis communautaire, and especially the adoption of the provisions of the EU directive for free movement of people and provision of services and other provisions of free competition.".

Fl-istess ħin se jsir studju ieħor ta' "assessment of the impact on SME's in the tourism sector in Malta with emphasis on hotels and travel agencies from the harmonisation with the acquis communautaire and especially the adoption of the provisions of the EU directive of free movement of people and provision of services and other provisions for free competition.".

L-Onor.

Vella qal li jekk lill-Unjoni Ewropea narawha daqshekk ta' vantaġġ, din m'hijiex se tkun ta' l-istess vantaġġ għall-kompetituri tagħna bħal Ċipru u t-Turkija?

Huwa veru li mhux aħna biss se jkollna vantaġġ, pero' kemm ikun ikbar l-iżvantaġġ jekk Ċipru u t-Turkija jidħlu fl- unjoni u aħna nibqgħu barra?

Għalhekk f'dawn iċ-ċirkostanzi jiena nerġa' nistieden lill-partit Laburista mhux biex ibiddel il-pożizzjoni tal- politika tiegħu, imma biex almenu jissieħeb fi programmi bħall-MEUSAC, li qegħdin hemm biex jagħtu nformazzjoni unbiased dwar il-vantaġġi u l- iżvantaġġi tas-sħubija fl-Unjoni Ewropea.

B'hekk forsi jirrealizza li jekk jibqa' bil-politika li għandu, jkun qed iċaħħad lill-industrija tat-turiżmu u lill-poplu kollu minn futur aħjar.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal-lejla l- Erbgħa, 26 ta' Lulju, 2000 fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill- Ministru.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

AMBJENT - KORPORAZZJONIJIET

L-ONOR.

HELENA DALLI staqsiet lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari numru 18227?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li mal-Ministeru għall- Ambjent hawn entita' waħda minn dawk imsemmija fil-mistoqsija parlamentari.

Din hija l-Building Industry Consultative Council magħrufa bħala BICC, li twaqqfet fit-3 ta' Novembru, 1997 permezz tar-Riżoluzzjoni Parlamentari numru 74.

Is-salarju taċ-ċhairman hu ta' Lm7,534. u huwa pprovdut b'karozza fully expensed u telefon ċellulari.

Iċ-chairman serva bħala perit mal-gvern bejn is-6 ta' Novembru, 1998 u l- 15 ta' Novembru, 1998.

AFFARIJIET BARRANIN - KORPORAZZJONIJIET

L-ONOR.

HELENA DALLI staqsiet lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari numru 18229?

ONOR.

JOE BORG: It-tagħrif mitlub mill-Onor.

Interpellant tpoġġa fuq il- Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

POLITIKA SOĊJALI - KORPORAZZJONIJIET

L-ONOR.

HELENA DALLI staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari numru 18230?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- informazzjoni għadha qed tinġabar u r-risposta tingħata f'xi seduta oħra.

AFFARIJIET BARRANIN - KONSULENTI

L-ONOR.

HELENA DALLI staqsiet lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari numru 18092?

ONOR.

JOE BORG: Risposta tingħata f'seduta oħra.

AMBJENT - KONSULENTI

L-ONOR.

HELENA DALLI staqsiet lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari numru 18095?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-informazzjoni mitluba hija kif tidher hawn taħt:

|Konsul|Qasam |Ħlasij|Fringe|Impjeg| |ent | |iet |Benefi|ati | | | | |ts/Imp|mal-Gv| | | | |jegat |ern | | | | |mal-Gv| | | | | |ern | | |Joseph|Diparti|Lm |Karozz|Iva | |Mallia|ment |4,456 |a | | | |Għall-Ħ| |tal-ki| | | |arsien | |ri u | | | |ta' | |s-serv| | | |l-Ambje| |izz | | | |nt | |tat-te| | | | | |lefon | | | | | |li | | | | | |jinklu| | | | | |di | | | | | |mobile| | | | | |phone | | |Anthon|Diparti|Salary|Allowa|/ | |y |ment |Scale |nce | | |Mallia|Għall-Ħ|5 |ta' Lm| | | |arsien | |50 | | | |ta' | |fix-xa| | | |l-Ambje| |har | | | |nt | | | | |Saviou|Ambjent|Lm |/ |/ | |r | |4,520 | | | |Balzan| | | | | |John |Koopera|Lm |/ |/ | |Micall|ttiva |10,000| | | |ef |ta' | | | | | |l-indaf| | | | | |a | | | | |Dr |Unjoni |Għad |/ |/ | |Kevin |Ewropej|trid | | | |Aquili|a |tigi | | | |na | |determ| | | |LL.D. | |inata | | | |J.M. |Kunsule|Lm |/ |/ | |Borg |nza fuq|2,500 | | | | |Occupat| | | | | |ional | | | | | |Health | | | | | |and | | | | | |Safety | | | | |MVA |Konsule|G.B.P.|/ |/ | |(UK) |nza li |9,015 | | | | |jinklud|u Lm | | | | |i |100 | | | | |xogħol |(spejj| | | | |ta' |eż) | | | | |Survey | | | | |Cassar|Konsule|Lm |/ |/ | |, |nza li |174,00| | | |Grech |tal-Mas|0 | | | |& |ter | | | | |Ebejer|Plan | | | | |, |tad-Dre| | | | |KOCKS |naġġ | | | | |Gmbh |għan-Tr| | | | | |amuntan| | | | | |a ta | | | | | |Malta | | | | |Cassar|Konsule|Lm |/ |/ | |, |nza li |280,00| | | |Grech |tal-Mas|0 | | | |& |ter | | | | |Ebejer|Plan | | | | |, |tad-Dre| | | | |KOCKS |naġġ | | | | |Gmbh |għan-No| | | | | |fs | | | | | |in-Nhar| | | | | |Malta | | | | |AIS |Konsule|Lm |/ |/ | |Enviro|nza |47,250| | | |nmenta|biex | | | | |l |jitħejj| | | | |Limite|ew | | | | |d |studji | | | | | |ta' | | | | | |l-impat| | | | | |t | | | | | |ambjent| | | | | |ali | | | | | |b'konne| | | | | |ssjoni | | | | | |mal-Imp| | | | | |limenta| | | | | |zzjoni | | | | | |tal-Mas| | | | | |ter | | | | | |Plan | | | | | |tad-Dre| | | | | |naġġ | | | | |Dorsh |Project|Lm |/ |/ | |Consul|Managem|608,00| | | |t |ent |0 | | | | |tal-Mas| | | | | |ter | | | | | |Plan | | | | | |tad-Dre| | | | | |naġġ | | | | |COWI |Disinn |Lm |/ |/ | |Consul|finali |35,600| | | |t |ta' | | | | | |l-impja| | | | | |nt | | | | | |għat-ti| | | | | |sfija | | | | | |tad-Dre| | | | | |naġġ | | | | | |fit-Tra| | | | | |muntana| | | | | |u | | | | | |Għawdex| | | | |Englan|Rehabil|7% |/ |/ | |d & |itation|tal-va| | | |Englan|of St. |lur | | | |d |James |tax-xo| | | | |Cavalie|għol | | | | |r | | | | |Perit |Rehabil|Lm |/ |/ | |Michae|itation|1,500 | | | |l |of St. |fis-se| | | |Ellul |James |na | | | | |Cavalie| | | | | |r | | | | |M&E |Rehabil|4.5% |/ |/ | |Consul|itation|tal-va| | | |ting |of St. |lur | | | |Servic|James |tax-xo| | | |es |Cavalie|għol | | | | |r | | | | |Camill|Rehabil|3% |/ |/ | |eri & |itation|tal-va| | | |Cuschi|of St. |lur | | | |eri |James |tax-xo| | | | |Cavalie|għol | | | | |r | | | | |Theatr|Rehabil|Ibbaża|/ |/ | |e |itation|t fuq | | | |Projec|of St. |spejje| | | |ts |James |ż u | | | |Consul|Cavalie|n-numr| | | |tants |r |u ta' | | | | | |sigħat| | | |B.D. |Rehabil|Lm |/ |/ | |Athers|itation|1,540 | | | |on |of St. | | | | |Associ|James | | | | |ates |Cavalie| | | | | |r | | | | |Archit|Rehabil|9.5% |/ |/ | |ecture|itation|tal-va| | | |Projec|Project|lur | | | |t | |tax-xo| | | | | |għol | | | |Archit|Rehabil|5% |/ |/ | |ecture|itation|tal-va| | | |Projec|Project|lur | | | |t | |tax-xo| | | | | |għol | | | |Ing. |Rehabil|4% - |/ |/ | |Paul |itation|6% | | | |Meilak|Project|tal-va| | | | | |lur | | | | | |tax-xo| | | | | |għol | | | |Frank |Rehabil|(FF |/ |/ | |Franju|itation|80,000| | | |e |Project|) | | |

FINANZI - KONSULENTI

L-ONOR.

HELENA DALLI staqsiet lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari numru 18096?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li t-tagħrif mitlub tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

INTERN - KONSULENTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 17348 dwar konsulenti legali li jagħtu servizz bi ħlas lill-ministeru tiegħu?

ONOR.

TONIO BORG: Skeda li turi l-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il- Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

MINISTERU GĦAL GĦAWDEX - SERVIZZ BI ĦLAS

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l- Ministru twieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 17349 dwar konsulenti legali li jagħtu servizz bi ħlas lill-ministeru tagħha?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Ninsab informata li fid-dipartimenti li jaqgħu taħt il-Ministeru għal Għawdex minn Jannar 1999 sal-lum intalbu s-servizzi legali ta' tliet avukati li huma Dr Joseph Ellis, Dr Christopher Said u Dr Georgina Scicluna.

Is-servizzi li qegħdin jingħataw huma li jippatroċinaw lill-gvern f'każijiet quddiem it-Tribunal għall-Investigazzjoni ta' l-Inġustizzji.

Ir-rati talħlas stabbiliti huma ta' Lm22.50 għal kull każ deċiż qabel l- 1 ta' Settembru 1999 u Lm35 għal kull każ deċiż wara l-istess data.

Ma nħarġet ebda sejħa għal dawn is-servizzi .

MINISTERU TAS-SAĦĦA - SERVIZZ BI ĦLAS

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 17351 dwar konsulenti legali li jagħtu servizz bi ħlas lill-ministeru tiegħu?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

MINISTERU GĦALL-POLITIKA SOĊJALI - SERVIZZ BI ĦLAS

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 17352 dwar konsulenti legali li jagħtu servizz bi ħlas lill-ministeru tiegħu

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Dettalji mitluba dwar liema dipartimenti/entitajiet li jaqgħu taħt id-dikasteru tiegħi kkommissjonaw is- servizz; l-avukati jew konsulenti legali li taw is-servizz; kemm tħallsu għas-servizz; u x'tip ta' servizz li ngħata f'kull każ tpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

Minħabba n-natura ġeneralment speċjalizzata tas-suġġett partikolari, s- servizz individwali ntalab minn avukati/għaqdiet ta' avukati/konsulenti legali li kienu esprimew interess li jidħlu għal dan it-tip ta' xogħol wara li saret sejħa pubblika.

F'kull każ il-ħlas għas-servizz ġie stabbilit skond il-provvedimenti tar-Regolamenti Finanzjarji u fuq il-parir ta' "adjudicating board" imwaqqaf apposta.

MINISTERU GĦAT-TRASPORT U KOMUNIKAZZJONI - SERVIZZ BI ĦLAS

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 17353 dwar konsulenti legali li jagħtu servizz bi ħlas lill-ministeru tiegħu?

ONOR.

LOUIS GALEA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

MINISTERU TAL-FINANZI - SERVIZZ BI ĦLAS

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 17354 dwar konsulenti legali li jagħtu servizz bi ħlas lill-ministeru tiegħu?

ONOR.

JOHN DALLI: Skeda li turi l-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il- Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

GĦAWDEX - MEALS ON WHEELS

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l-Ministru tgħid minn mindu beda jitqassam l-ikel tal-meals on wheels f'Għawdex kemm saru spejjeż da parti tal-gvern u għal-liema servizzi sar dan il-ħlas?

Minbarra flus, offra xi sussidji oħra l-gvern biex dan is-servizz seta' jinżamm?

Kemm hu l-għadd ta' nies li qegħdin jibbenefikaw minn dan is-servizz bħala average kull ġurnata?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Risposta tingħata f'seduta oħra

KAPIJIET TA' DIPARTIMENTI - MULTI

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kapijiet ta' dipartimenti ġew immultati mill- qorti mill-1 ta' Jannar, 2000 sal-lum?

X'kienet il-multa?

Min se jħalls jew ħallas dik il-multa?

X'passi se jittieħdu kontra l-kap involut?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab informat li fl-uffiċċju tiegħi ma ġie riferut l-ebda kaz ta' kap ta' dipartiment li ġie mmultat mill-Qorti fil- perijodu bejn 1 ta' Jannar, 2000 'l hawn.

ĠIMGĦA GĦAS-SERVIZZ PUBBLIKU

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm ġiet tiswa lill-gvern il-Ġimgħa għas-Servizz Pubbliku organizzata għall-bidu tax-xahar ta' Ġunju li għadda?

Kemm ġew jiswew is-slots li fihom deher jitkellem il-Kap taċ-Ċivil, u kemm nefaq il-gvern biex dawn ixxandru fuq diversi stazzjonijiet tat- televiżjoni?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: L-ispiża totali konnessa ma' l-attivitajiet li ttellgħu matul il-Ġimgħa tas-Servizz Pubbliku kienet ta' Lm12,807.

Din iċ- ċifra tinkludi l-ispejjeż kollha konnessi mal-"promotional spots" li fihom dehru numru ta' uffiċjali għolja inkluż il-Kap tas-Servizz Pubbliku.

Dawn l-"ispots" intwerew fuq l-istazzjonijiet tal-PBS, Super One u NET, bi spiża totali ta' Lm5,083.

L-ispiża biex inġibdu l-ħames "spots" kienet ta' Lm2,443.

GĦAWDEX - CUSTOMER SERVICES

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid għaliex għadha ma ngħatat ebda raġuni għaliex l-ex- direttur tal-Customer Services ta' Għawdex ma ġġeddidlux il-kuntratt?

Jista' jgħid huwiex minnu li dan sar għax kienu ttieħdu passi dixxiplinarji kontrih?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 16927.