MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 495 Il-Ħamis, 15 ta' Frar, 2001 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 495

Il-Ħamis, 15 ta' Frar, 2001

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-6.10 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

Il-Ħamis, 15 ta' Frar, 2001

WERREJ MINUTI 495

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 495

TQEGĦID TA' KARTI 499

MOZZJONIJIET

MOZZJONI GĦAT-TĦASSIR TA' L-AVVIŻI LEGALI NRI 261 U 262 TA' L-2000 500

AĠĠORNAMENT 516

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 521

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru 494 li saret fl-14 ta' Frar, 2001 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

KUNSILLI LOKALI – WARDENS

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid liema huma dawk il-kunsilli lokali li għadhom ma bdewx jużaw is-servizz tal-gwardjani lokali?

Kien hemm xi kunsilli li wara li għażlu li jużaw dan is-servizz ma komplewx bil-gwardjani jew inkella naqqsu l-ħinijiet tax-xogħol iktar milli kienu qabel?

F'kull każ, jista' jgħid liema kienu dawn il-kunsilli lokali?

ONOR.

AUSTIN GATT (Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali): Il-kunsilli lokali li għadhom ma bdewx jużaw is-servizz tal-gwardjani lokali għall- infurzar ta' ċerti ligijiet huma ħamsa minn 68, u cioe' Birżebbuga, il- Furjana, il-Marsa, l-Imtarfa u x-Xgħajra.

Kien il-kunsill lokali ta' Ħad-Dingli li fl-1 ta' Frar, 2001 abdika mid- delega li ngħata fit-8 ta' Marzu, 2000.

Rigward it-tnaqqis u anke ż-żieda tal-ħinijiet tal-gwardjani lokali, din is-sitwazzjoni tinbidel regolarment skond il-ħteġijiet ta' kull kunsill lokali kif ukoll skond l-istaġun.

Peress li din id-deċiżjoni hija prerogattiva tal-kunsill lokali biss, dawn il-bidliet m'għandhomx bżonn l- approvazzjoni tal-ministeru jew tad-dipartiment.

Għaldaqstant din l- istatistika ma tinżammx.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Mario Galea, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

MARIO GALEA: Billi bħalissa qed isir ħafna diskors, primarjament mill-Kap ta' l-Oppożizzjoni, dwar taxxi li qed jagħmlu l-kunsilli lokali, jista' għal darb'oħra l-Ministru jerġa' jikkonferma li l-kunsilli lokali ma jagħmlu l-ebda taxxi imma li jagħmlu huma bye-laws?

Nixtieq inkun naf jekk dawn il-bye-laws humiex sinonimi għal xi kunsilli lokali fejn hemm maġġoranza Nazzjonalista, jew inkella jekk sarux f'dawk il-kunsilli lokali fejn il-maġġoranza tal-kunsilliera huma Laburisti.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: L-ewwelnett irrid ngħid li l-liġi tal-kunsilli lokali tipprovdi li kunsill lokali ma jistax jagħmel taxxi.

Fil-fatt hemm qbil bejn iż-żewġ naħat tal-Kamra li l-kunsilli lokali m'għandhomx jingħataw il- poter li b'xi mod jagħmlu xi tip ta' taxxa.

Prattikament dan il-qbil ġie kkonfermat darbtejn, kemm meta saret il-liġi oriġinarjament fl-1993 kif ukoll meta s-sena l-oħra ddiskutejna l-emendi għal-liġi prinċipali.

Iż- żewġ partiti politiċi jaqblu li l-kunsilli lokali m'għandhomx ikollhom il- poter li jieħdu jew jesiġu xi taxxa mir-residenti tagħhom, nikkonferma bl- iktar mod assolut li m'hijiex l-intenzjoni tal-gvern li jbiddel din il- pożizzjoni.

Skond il-liġi viġenti, bi qbil maż-żewġ naħat ta' din il-Kamra, il- kunsilli lokali jistgħu jagħmlu bye-laws, jiġifieri regolamenti, fejn jitolbu ħlasijiet għas-servizzi li huma joffru.

Fosthom saru bye-laws biex kull meta jorganizzaw xi korsijiet - u kważi kull kunsill lokali jorganizza l-korsijiet - jitolbu ħlas.

Per eżempju, jekk jorganizzaw korsijiet tal- computer jitolbu ħlas.

Ngħidu aħna, jekk il-kunsill lokali tal-Gudja joffri servizz ta' internet mil-librerija jew mill-kunsill tiegħu, huwa għandu dritt jitlob ħlas u dawk il-kunsilli lokali ta' lokalitajiet li għandhom il-ġonna kultant jitolbu ħlas għall-użu ta' ċerti faċilitajiet.

Hawnhekk ta' min jgħid ukoll li kważi l-maġġoranza tal-kunsilli lokali kollha għamlu regolamenti biex meta wieħed ikun qed jibni, titpoġġa skip f'dik l-area u mbagħad il-ħlas isir bil-ġurnata.

Mr Speaker, dawn il-bye-laws saru kemm minn kunsilli lokali b'maġġoranza Nazzjonalista, kemm minn kunsilli lokali b'maġġoranza Laburista kif ukoll minn kunsilli lokali b'maġġoranza jew b'sindki indipendenti.

Biżżejjed ngħid li s-sena l-oħra biss, jiġifieri fis-sena 2000, kien hemm ħames kunsilli lokali b'maġġoranza Laburista li għamlu disa' bye-laws biex jimponu ħlas għal ċerti servizzi.

Irrid ngħid ukoll li meta l-ministri Laburisti kienu responsabbli għall- kunsilli lokali bejn l-1996 u l-1998, huma approvaw talbiet mill-kunsilli lokali biex isiru dawn il-bye-laws.

Fi kliem ieħor, jekk wieħed jipprova ma jkunx passjonali u ma jħallix il-kampanja elettorali tiġri bih, isib li ż-żewġ partiti politiċi jaqblu fuq il-poter li l-kunsilli lokali jagħmlu r- regolamenti, li dawn ir-regolamenti għandhom jinkludu ħlas għas-servizzi li jiġu offruti mill-kunsilli lokali u l-ministri taż-żewġ partiti approvaw dawn il-ħlasijiet.

Mr Speaker, hawnhekk qed nitkellem fuq fatti li ma jista' jmerihom ħadd.

Jien nifhem li bħalissa ż-żewġ partiti politiċi qed jiġru wara l-voti minħabba l-elezzjonijiet tal-kunsilli lokali, pero` napprezza ħafna jekk fil-kampanja elettorali ma nipprovawx nagħtu l-impressjoni li ħaġa ma tkunx qed tiġri meta nkunu nafu li qiegħda tiġri.

Jekk issa l-membri tan-naħa l- oħra qed jgħidu li l-bye-laws huma taxxi, jien infakkarhom li meta fil- gvern kien hemm il-Partit Laburista, huma għamlu dawn it-tip ta' bye-laws.

MONUMENTI STORIĊI - MANUTENZJONI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid liema huma dawk il- monumenti storiċi li din is-sena se ssir manutenzjoni jew restawr fuqhom?

Fejn qegħdin dawn il-monumenti u kemm ġie vvotat din is-sena għal dan il- għan?

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Edukazzjoni): Ninsab informat li se ssir manutenzjoni jew restawr fuq dawn il-monumenti storiċi, cioe' l-Palazz ta' l-Inkwiżitur, il-Mużew Marittimu fil-Birgu, il-Mużew ta' l-Arti fil- Belt, il-Mużew ta' l-Istorja Naturali fl-Imdina, il-Mużew ta' l-Arkeoloġija u l-Mużew tal-Gwerra fil-Belt.

Għal dan il-għan ġew allokati Lm335,300.

MR SPEAKER: L-Onor.

Jason Azzopardi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JASON AZZOPARDI: Mr Speaker, filwaqt li wieħed japprezza il- constraints li l-ministeru jopera fihom, jikkonsidrax il-Ministru li jsir monument ad unur iċ-ċittadin Malti Arvid Pardo, li ħafna snin ilu kien il- prekursur tal-kunċett tal-common heritage of mankind fuq il-liġi tal-baħar fil-Ġnus Magħquda?

Jikkonsidrax ukoll li l-knisja ta' Sant'Ubaldeska ġewwa Raħal Ġdid tingħata ftit attenzjoni mill-awtoritajiet konċernati peress li tinsab fi stadju ħażin ħafna u tista' tkun ukoll ta' periklu għal dawk kollha li qegħdin jużaw din il-knisja, li hija knisja pjuttost antika?

Il-Ministru huwa f'pożizzjoni li jinforma lill-Kamra xi skoperti nstabu bħalissa fl-Imdina u x'inhu maħsub li jsir sabiex dawn l-iskoperti jkunu ppriservati jew jiġu murija fil-mużew ta' l-arkeoloġija?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Speaker, kif kelli l-okkażjoni ngħid lill-kollega tiegħi, aħna qed nikkonsidraw il-proposta ta' tifkira t'Arvid Pardo, l-ex- Ambaxxatur ta' Malta għan-Nazzjonijiet Uniti u l-protagonist ewlieni fit- tifsil tal-liġi l-ġdida dwar qiegħ il-baħar, liġi li kif kulħadd jaf ġabet magħha tibdiliet importanti fil-mod ta' kif il-komunita` internazzjonali tirregola r-riżorsi li jinsabu f'qiegħ il-baħar.

Arvid Pardo, flimkien ma' Prof. Peter Serracino Inglott, Elizabeth Mann Borgese u m'oħrajn żviluppaw konċett ta' importanza globali; il-konċett tal-wirt komuni tal-bniedem.

L- Onor. Azzopardi ssuġġerixxa li jinbena monument għal Arvid Pardo.

Jien naħseb li m'huwiex neċessarju li wieħed jibni monument ta' din il-persuna partikolari biex ikollna l-figura tiegħu imma tista' tiġi ddisinjata xi ħaġa ta' valur artistiku, anke jekk ma tkunx figurattiva.

Rigward il-kappella ta' Sant'Ubaldeska, nieħu gost jekk l-Onor.

Membru jiddiskuti l-proposta miegħi ftit iktar fid-dettal biex inkun nista' nagħti brief lill-ministeru f'dan ir-rigward, u jekk hemm xi miżuri li nistgħu nieħdu għall-aħjar konservazzjoni u għall-aħjar użu tagħha, ikun il-pjaċir tal-gvern li jikkollabora biex dan inkunu nistgħu nagħmluh.

Dwar l-iskoperti ta' ċerta importanza li nstabu fl-Imdina, jien ninsab informat mid-direttur tal-mużewijiet li f'dan l-istadju għadu kmieni wisq biex wieħed jifforma stampa ċara biżżejjed ta' kif inhu l-aħjar li nipproċedu f'dan il-kamp.

Bħalma jiġri f'dawn il-każi, normalment isir studju arkeoloġiku u xjentifiku ħafna f'dan ir-rigward, u jien naħseb li rridu iktar żmien qabel ma naraw x'se jsir.

Issa nixtieq nirrimarka dwar il-kompetenza, l-impenn u l-imħabba li għandhom id-diversi kuraturi u l-esperti li għandna llum fid-dipartiment tal-mużewijiet.

Issa hawn ta' min jgħid li dawn il-kuraturi, li huma prodott ta' l-universita` ta' pajjiżna, marru jkomplu japprofondixxu l- istudji tagħhom barra minn Malta, biex illum naħseb li għandna grupp ta' esperti li jgħinuna ħafna biex fix-xhur li ġejjin, jekk il-Bambin irid, din il-Kamra tkun tista' tiddiskuti strutturi ġodda f'dan il-kamp.

MR SPEAKER: L-Onor.

Helena Dalli, domanda supplimentari.

ONOR.

HELENA DALLI: Mr Speaker, ġaladarba l-Ministru semma l-kuraturi, jista' jgħidilna għalfejn għalkemm għaddiet iktar minn sena minn mindu miet wieħed mill-kuraturi u l-ieħor spiċċa bl-eta`, dawn għadhom ma ġewx replaced?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Speaker, l-ewwelnett ta' min jgħid li l-proċeduri huma regolati taħt il-kummissjoni dwar is-servizz pubbliku u jirrikjedu ċertu xogħol mid-dipartiment.

Fil-fatt aħna żammejna r-ritmu tal-proċess tagħhom fid-dawl tat-tibdil kbir li se jsir f'dan il-kamp.

Sal-lum aħna għandna sitwazzjoni fejn għandna numru ta' kuraturi li jaħdmu f'ċerti struttura ta' gradi li ġew stabiliti numru ta' snin ilu, pero` dik hija struttura li tirrispetta ċ-ċentralizzazzjoni tal-mod kif inhu mmexxi dan is- settur.

Jekk aħna qegħdin naħsbu li fi żmien mhux imbiegħed se nersqu b'liġijiet jew b'liġi biex nibqgħu ċentralizzati, ir-regolatur jibqa' awtorita` pubblika mogħnija bis-setgħat meħtieġa biex tissalvagwarda u tikkonserva l-wirt tagħna imma t-tmexxija tal-mużewijiet se ssir diċentralizzata.

Għalhekk l-istruttura ta' management li għandna llum fuq is-settur kollu kemm hu ma tibqax iktar applikabbli u jkunu jridu jiġu maħsuba u mwettqa l- konsultazzjonijiet meħtieġa u strutturi oħrajn fejn inkunu nistgħu napplikaw in-nies li diġa' għandna u oħrajn li għad iridu jilħqu.

MR SPEAKER: L-Onor.

Galea.

ONOR.

MARIO GALEA: Jikkonsidra l-Ministru illi l-gvern jintroduċi xi skema biex dawk in-nies li joqogħdu fi proprjeta` li hija skedata mill- awtorita` ta' l-ippjanar - per eżempju, bħalissa għandi f'moħħi proprjeta` li tinsab ġewwa Ħaż-Żabbar u li qabel kienet sptar tal-Franċiżi - jiġu megħjuna finanzjarjament mill-gvern, peress li r-restawr ta' proprjetajiet bħal dawn jinvolvi ħafna spejjeż?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Speaker, l-iskemi li qed isemmi l-Onor.

Galea ma jeżistux u ma naħsibx li dawn se jiġu introdotti fiż-żmien qarib.

Il-gvern lanqas għandu skemi effettivi biżżejjed biex jikkonserva l-wirt pubbliku li qiegħed f'idejh stess, aħseb u ara kemm se jikkonserva l-wirt inestimabbli li qiegħed f'idejn is-settur privat!

Is-suġġeriment li qed jagħmel l-Onor.

Membru huwa ta' ċerta levatura, pero` jien la rrid nalludi lilu u lanqas lill-Kamra li skema bħal din qiegħda fuq l-aġenda tal-gvern.

MR SPEAKER: L-Onor.

Anġlu Farrugia, domanda supplimentari.

ONOR.

ANGLU FARRUGIA: Nixtieq nerġa' mmur lura fuq l-iskoperti li nstabu fl-Imdina.

Jista' l-Ministru jikkonferma jekk saritx xi konsultazzjoni ma' barra, speċjalment ma' pajjiżi tal-Mediterran dwar dawn l-iskoperti?

Mill- informazzjoni li għandi dawn l-iskoperti huma uniċi u għandhom importanza kbira, partikolarment għal min qed jistudja l-istorja jew l-arkeoloġija, liema suġġetti iktar ma jgħaddi ż-żmien iktar qed isiru popolari ma' l- istudenti tagħna.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Speaker, kumbinazzjoni nhar il-Ħadd saret laqgħa f'Malta mal-kumitat internazzjonali dwar l-ibliet u ċ-ċentri storiċi ta' l- ICOMOS, u ma setax jonqos li n-nies li ġew urew interess partikolari f'din is-sejba.

Barra minn hekk, irrid ngħid ukoll li d-dipartiment tal- mużewijiet għandu diversi kuntatti ma' pajjiżi fil-Mediterran.

Il-punt li għamel l-Onor.

Farrugia jirriferi għax-xibka ta' kuntatti li jien personalment inħossha li dejjem qiegħda tissaħħaħ, anke fil-proċess Ewro-Mediterranju li kien beda f'Barċelona, għaliex il-konservazzjoni tal- wirt huwa wieħed mill-oqsma fejn kulħadd isib li huwa faċli li ġġib il- partijiet kollha flimkien, huma x'inhuma, kemm kwestjonijiet politiċi kif ukoll ġeo-politiċi.

Il-qasam tal-heritage jgħaqqad lin-nies flimkien u jkabbar ukoll id-djalogu.

MR SPEAKER: L-Onor.

Dalli.

ONOR.

HELENA DALLI: Ma jaħsibx il-Ministru li huwa perikoluż li mużew jagħmel iktar minn sena mingħajr kuratur?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Speaker, l-ewwelnett ikun tajjeb jekk ngħid li jien ġejt mogħti parir li l-għażla tal-kuraturi hija xi ħaġa delikata - sfortunatament filwaqt li ċerti nies li jsiru kuraturi jħallu marka, imbagħad ikun hemm oħrajn li ma jħallux marka - u jien ġejt mogħti l-parir biex noqgħod attent li din l-għażla mhux biss issir b'ġustizzja imma wkoll li tħalli l-marka tagħha f'dan il-kamp.

Mr Speaker, biex inwieġeb lill-Onor.

Dalli rrid ngħid li iva, huwa veru li perijodu ta' sena jew iktar huwa żmien twil biex mużew jibqa' mingħajr kuratur, imma jien qed niġi bejn ħalltejn nibqax nagħmel in-nomini taħt struttura li naf li se tispiċċa jew inkella nistennix biex inkun nista' nagħmel in-nomini taħt struttura ġdida.

Illum tant inħossni konfortat li l- proposta ta' l-abbozz ta' liġi l-ġdida huwa matur, li se nagħmel dak kollu li nista' biex matul l-ewwel nofs ta' din is-sena nkunu ressaqna l-abbozz ta' liġi quddiem il-parlament.

Grazzi.

MR SPEAKER: Nirringrazzjak.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Issa ngħaddu għat-Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru Refalo.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

MICHAEL REFALO (Ministru għat-Turiżmu): Mr Speaker, f'isem il-Prim Ministru nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Rapport datat Frar 2001 magħmul minn Prof Patricia Leighton minn Wales University, intitolat "Maximising talent for the public service: A strategy for increasing the representation of women in decision-making positions in the Maltese public service";

f'isem il-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Rapport datat 4 ta' Ġunju 1999 maħruġ mill-kummissjoni nazzjonali persuni b'diżabilita' dwar servizzi residenzjali għal persuni b'diżabilita', flimkien ma' feasibility study dwar l-istess suġġett datat Jannar 2000, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Barranin nqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra:

Kopja tal-Konvenzjoni tal-Ġnus Magħquda dwar il-projbizzjoni ta' l- użu, ħażna, produzzjoni u trasferiment ta' mini ta' kontra l-persunal u d-distruzzjoni tagħhom; u

f'isem il-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali nqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra:

Avviż Legali Nru 19 ta' l-2001 - Regolamenti ta' l-2001 li jemendaw Skeda X li tinsab ma' l-Att dwar Kunsilli Lokali; u

Avviż Legali Nru 20 ta' l-2001 - Ordni ta' l-2001 li jemenda l-ordni dwar id-delega ta' infurzar mill-kunsilli lokali.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet.

L-Onor.

Farrugia.

MOZZJONIJIET

MOZZJONI GĦAT-TĦASSIR TA' L-AVVIŻI LEGALI NRI 261 U 262 TA' L-2000

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Mr Speaker, f'ismi u f'isem l-Onor.

Gavin Gulia, inressaq il-Mozzjoni Nru. 186:

Illi minħabba li fis-seduta tat-8 ta' Jannar, 2001 tal-Kamra tad- Deputati ġew imqiegħda fuq il-Mejda ta' l-istess Kamra:-

Avviż Legali 261 ta' l-2000 - Regolamenti ta' l-2000 dwar il- komputerizzazzjoni, spezzjoni u riċerki fir-reġistru pubbliku, u

Avviż Legali 262 ta' l-2000 - Regolamenti ta' l-2000 li jemendaw l- iskedi li jinsabu ma' l-Att dwar ir-Reġistru Pubbliku;

Liema regolamenti qed isiru bis-saħħa mogħtija b'artiklu 39 ta' l-Att dwar ir-Reġistru Pubbliku u dan mill-ministru ta' l-intern bi ftehim mal-ministru tal-finanzi;

Billi dawn ir-regolamenti, u in partikolari dawk indikati fl-avviż legali 262 ta' l-2000 qegħdin jgħollu t-tariffi u l-ħlasijiet li għandhom jitħallsu fir-reġistru pubbliku għal kull applikazzjoni għal riċerka, għal kull riċerka u ċertifikati kif ukoll żidiet kbar fil-ħlasijiet ta' kopji ta' Insinwa jew parti mir-riċerka, ħlasijiet ogħla wkoll f'riċerka ta' garanzija ta' paċifiku pussess, maternita' differenti jew noti oħra simili, żidiet f'riċerki ta' verifiki u kontrolli oħra ta' noti ta' riferenzi, żidiet fil-ħruġ ta' ċertifikati speċjali ta' iskrizzjoni u oħrajn; u

Billi dawn iż-żidiet li jkollu jħallas kull ċittadin f'Malta u f'Għawdex minħabba riċerki kemm għal kawżi li jkollu fil-qrati tagħna, diviżjoni, kawżi ta' wirt, paternita', qsim ta' proprjeta', u wkoll każijiet ta' pubblikazzjoni ta' kuntratti ta' xiri ta' art, inklużi dawk ta' proprjetajiet mibjugħa mill-awtorita' tad-djar lil persuni ta' dħul medju jew baxx li finalment ikunu waslu biex jagħmlu l-ewwel xiri ta' darhom, inklużi skemi maħruġa mill-istess awtorita' tad-djar lil koppji żgħażagħ u oħrajn, liema żidiet sejrin ikomplu jżidu l-piż diġa' qawwi ħafna fuq dawn in-nies; u

Billi dawn iż-żidiet fil-ħlasijiet għar-reġistru pubbliku huma forma oħra ta' taxxi indiretti, liema tip ta' taxxi fin-numru tagħhom kif elenkati fl-avviżi legali msemmija ma jissemmew imkien fid-diskors tal-budget għas-sena 2001 ta' l-istess ministru tal- finanzi li issa taħt dawn l-avviżi legali qed jintroduċihom bil- ftehim mal-ministru ta' l-intern;

Għal dawn ir-raġunijiet u raġunijiet oħra illi għandhom jiġu trattati f'dibattitu serju f'dan il-Parlament u dan billi skond l- artiklu 11 dwar l-Interpretazzjoni Kap 249 - regolamenti li jsiru taħt xi liġi għandhom jitqiegħdu fuq il-Mejda tal-Kamra tad- Deputati u jekk fi żmien 28 jum wara li jiġu hekk imqiegħda, il- Kamra tirriżolvi li għandhom jiġu annullati jew emendati dawn għandhom minnufih jieqfu mis-seħħ jew jekk jiġu hekk emendati skond il-każ iżda bla ħsara għall-validita' ta' kull ħaġa li qabel tkun saret bis-saħħa tagħha jew għal għemil ta' regoli, regolamenti jew leġislazzjoni sussidjarja oħra ta' dik ix-xorta; u

Għal raġunijiet hekk indikati din il-Kamra jidhrilha li r- regolamenti fuq imsemmija u cioe' fl-Avviż Legali 261 ta' l-2000 u l-Avviż Legali 262 ta' l-2000 m'għandhomx jiġu fis-seħħ.

Għaldaqstant dan il-Parlament jirrevoka, iħassar u jannulla l-Avviż Legali 261 ta' l-2000 u l-Avviż Legali 262 ta' l-2000.

MR.

SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

JOE MIZZI: Nissekonda.

MR SPEAKER: Rimarki?

L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Mr Speaker, nibda' billi ngħid li ħadd ma kien sorpriż b'dawn l-avviżi legali, għax fis-sajf li għadda, eżattament kif il- parlament iddeċieda li jaġġorna għal wara l-vakanzi, ġew ippubblikati ħames avviżi legali li xxukkjaw lill-poplu Malti u Għawdxi minħabba l-mod esaġerat ta' kif għollew it-tariffi tal-qrati.

Għalhekk wieħed ma jeħodhiex bi kbira li issa, wara dawk il-ħames avviżi legali, ġew pubblikati oħrajn.

Ftit tal-ġranet ilu kien hawn dibattitu sħiħ dwar l- avviżi legali fir-rigward tat-turiżmu, li nerġa' ngħid, hekk kif ġew imħabbra ħadd ma ħassu sorpriż.

Dan huwa l-istil li adotta l-gvern Nazzjonalista biex jimponi iktar taxxi fuq il-poplu.

Għalkemm l-Onor.

Gonzi, l-Onor.

Gatt u l-Onor.

Borg xebgħu jgħidulna li dawn m'humiex taxxi, aħna nibqgħu nsostnu li iva, dawn huma forma oħra ta' taxxi.

Irrid ngħid li l-ewwel reazzjoni tal-pubbliku għal dawn l-avviżi legali kienet li l-gvern, qabel ma ppubblikahom, missu ra fejn ħa falza stikka fuq ċerti ħlasijiet.

Il-poplu għandu d-dritt li jingħata servizz effiċjenti u bi ħlas raġonevoli għal xi ħaġa li l-istess liġi titolbu jagħmel.

Li persuna tixtri lukanda m'hijiex xi ħaġa normali imma li jmut xi ħadd u għalhekk, skond il-liġi, persuna tagħmel ir-riċerki meħtieġa biex jinqasam il-wirt, hija xi ħaġa komuni u l-proċess li tinvolvi, jiġifieri dak ta' transfer by inheritance, huwa ferm laboruż.

Għalkemm dan huwa proċess pjuttost sempliċi u komuni għall-aħħar, l-ispejjeż li jinvolvi huma l- istess daqs il-proċess ta' riċerka fuq xiri ta' art ta' kwart ta' miljun lira.

Dan minbarra spejjeż addizzjonali li jistgħu jinqalgħu minħabba l- bżonn ta' riċerki dwar privileġġi, djun, iskrizzjonijiet eċċ.

Biex nispjega b'mod aktar sempliċi, sa qabel ma ħarġu l-avviżi legali, min ried jordna riċerka mir-reġistru pubbliku dwar persuna li mietet, jiġifieri dwar jekk din għamlitx testment jew le, l-ispejjeż involuti kienu ta' Lm2.50.

Issa, skond l-avviżi legali, l-ispejjeż ta' din ir-riċerka jekk kemm-il darba din ma tmurx lura iktar mill-1972, huma ta' Lm3.50, jiġifieri żieda ta' 70%, waqt li għal kull każ ieħor, it-tariffa hi ta' Lm5.

B'dawn iż-żidiet il-gvern Nazzjonalista m'huwiex qed jagħmel distinzjoni bejn il-ħaddiema ta' dħul baxx u dawk ta' dħul medju u għoli, u qed iġiegħel lil kulħadd iħallas l-istess tariffi mingħajr distinzjoni.

Fil-formolazzjoni ta' dawn it-tariffi, il-gvern mexa pari passu maż-żieda f'dak kollu li għandu x'jaqsam mas-sekonda awla tal-qorti ta' Malta.

Għalkemm forsi min qed jismagħni diġa' qed jiskanta b'dawn iż-żidiet li qed insemmi, tajjeb li ngħid li dawn m'humiex ħlief affarijiet żgħar ħafna għax il-kbir għadu ġej!

Mr Speaker, mit-tiftix li għamilt jirriżultali li għal kull applikazzjoni għal riċerka ta' iskrizzjoni - jiġifieri talli l-public registry jixgħel il-computer - min ikun talab dik ir-riċerka jrid iħallas Lm6; u jekk il- persuna li dwarha jkun qed isir it-tiftix tkun miżżewġa, iridu jitħallsu Lm6 oħra biex tingħata l-informazzjoni dwar il-partner ukoll.

Jekk imbagħad ikun hemm bżonn li jsir tiftix fuq il-partner meta kien jew kienet ġuvni jew xebba, l-ispiża titla' b'Lm6 oħra.

Dan kollu għall-kuntrarju ta' qabel, fejn kulħadd seta' jmur fl-uffiċċju tar-reġistru pubbliku u, peress li hu pubbliku, kellu kull dritt li jiftaħ il-kotba u jara l-informazzjoni kollha li jkun jinħtieġ.

Għalkemm ħadd ma kellu d-dritt li jieħu l-kotba d- dar jew jissellifhom għal tul ta' żmien, xorta ħadd ma kien jgħaddilu minn moħħu li biex ifittex informazzjoni dwar persuna waħda, kien se jkollu jħallas Lm6.

Kif diġa' spjegajt, biex issir riċerka dwar koppja miżżewġa, l-ispiża involuta hija dik ta' Lm18.

Mela allura min jaf kemm titla' l- ispiża jekk issir riċerka dwar familja kbira minħabba xi dejn fuq proprjeta' indivisa!

Għalkemm dawn l-avviżi legali ilhom xahar u nofs biss fis-seħħ, il- problema diġa' bdiet tinħass.

Diġa' bdiet il-prattika li n-nutara, minflok jagħmlu r-riċerki huma, qed jibagħtu lill-klijenti jagħmlu dan għax l- ispejjeż tant qed jitilgħu li dawn qed jistħu jitolbu lill-klijenti xi Lm100 għal sempliċi riċerka.

Jekk, per eżempju, xi ħadd jixtri garaxx ta' Lm5,000 mingħand kumpannija li jkollha numru ta' trasferimenti kull sena, ir-riċerki lix-xerrej se jiġu jiswewh balla liri għax peress li issa anke n-nisa qed ikunu involuti fil-kuntratti tal-bejgħ, ir-riċerki jridu jsiru doppji.

Huwa għalhekk li għall-ewwel darba f'Malta, in-nutara qed jippreferu jġiegħlu lix-xerrej imur personalment fl-uffiċċju tar-reġistru pubbliku biex jagħmel ir-riċerki meħtieġa.

Tajjeb li f'dan l-istadju wieħed jara eżattament x'inhu jiġri.

F'dawn l- avviżi legali l-Ministru Gatt qal li sar ftehim mal-kumpannija Eureka tan- Nutar Joe Tabone.

Jaħseb il-ministru li huwa sew li lil din il-kumpannija jmexxiha nutar li għadu jipprattika l-professjoni tiegħu?

Ma jidhirlux il- ministru li jista' jinħoloq konflitt?

(Interruzzjonijiet) Jien ma trattajt ma ħadd, jien qed niddibatti bl-aktar mod ħieles bħalma dejjem għamilt!

Jien qed ngħid li jekk irridu li l-affarijiet isiru b'mod professjonali u b'mod trasparenti, ma jistax ikun li din il-kumpannija tibqa' titmexxa minn nutar għax żgur li xi darba jew oħra se jinħoloq konflitt.

Ħaġa oħra li rrid ngħid hija li l-gvern jidher li se jaħdem b'mod ieħor, jiġifieri li l-klijent iħallas lir-reġistru pubbliku, dan min-naħa tiegħu jordna r-riċerki u dak kollu meħtieġ mingħand din il-kumpannija u, wara li jkun ħa sehmu, iħallas il-kumplament lil din il-kumpannija.

Dan ifisser li l-prezz tas-servizz bilfors se jogħla, għax fejn qabel ix-xogħol kien isir mingħajr ma l-gvern jidħol fin-nofs, u għalhekk b'xi mod seta' jikkontrolla, issa s-sistema nbidlet totalment.

Permezz ta' dawn l-avviżi legali, kollox qiegħed f'idejn il-gvern li min-naħa tiegħu, skond il-liġi, irid jikkuntrattja mal-kumpannija Eureka u talli jagħmel dan jieħu s-sehem tiegħu.

Jien nistaqsi x'se jiġri jekk, skond dak li smajt, fi ftit xhur oħra s-sistema tiġi outdated.

Jekk jiġri hekk, min se jagħmel tajjeb għall- finanzjament ta' sistema ġdida, il-kumpannija involuta jew il-gvern?

(Interruzzjonijiet) Ma rridux ninsew li l-informazzjoni kollha tinsab għand din il-kumpannija, u n-Nutar Tabone u l-Avukat Cassar qed iżommu kollox under lock and key biex jaqdu lil min jidhrilhom huma.

Dan m'huwiex mod serju ta' kif jiġu mmexxija affarijiet bħal dawn.

M'huwiex sew li issa, għall-kuntrarju ta' ftit xhur ilu, il-pubbliku m'għadx għandu aċċess faċli għar-reġistru pubbliku.

Riċentement l-applikazzjonijiet għal riċerka kienu qed jiġu ppreżentati f'ordni numerika, imma issa jidher li dawn qed jiġu ppreżentati f'ordni alfabetika minħabba l-ġenn u t-taħwid li kien hemm.

Jien nixtieq nistaqsi għaliex is-sistema saret tali li biex wieħed jagħmel riċerka jrid bilfors juża l-computer u ma jistax ikollu aċċess għall-informazzjoni b'mod manwali.

Dan biex jekk ikun hemm xi nutar mhux tal-qalba nkunu nistgħu ngħidulu li l-computers bil-ħsara?

Jekk verament qed isir dan, dik il- persuna responsabbli mill-uffiċċju tar-reġistru pubbliku qed tiżbalja bl- ikrah li qed tħalli lok għall-ħolqien ta' monopolju.

Ir-reġistru pubbliku m'hu l-monopolju ta' ħadd, u għalhekk min imexxih għandu jħalli aċċess miftuħ lill-pubbliku kollu billi ma jħallix l-informazzjoni magħluqa fil- computers.

Ma jistax ikun li l-pajjiż kollu jkun at the mercy tal- computers ta' dan l-uffiċċju, jiġifieri li jekk dawn jieqfu, ħadd ma jkun jista' jagħmel riċerki.

Rigward l-updates dawn suppost ikunu in order sa jumejn wara, iżda jien informat li dawn qed ikunu b'lura sa tlett ijiem jew aktar.

Kif jista' jkun li minkejja li żdiedu dawn it-tariffi kollha xorta sejrin lura!

Kif jista' jkun li minkejja dawn iż-żidiet kollha, ir-riċerki qed idumu iktar minn għaxart ijiem biex isiru!

Jaqaw mhux il-poplu qed jagħmel tajjeb għal dawn iż-żidiet!

M'huwiex sew li fil-kolleġġjata, fejn jiltaqgħu n-nutara, ikun hemm min jappella biex ma jinqalax paniku fuq dawn iż-żidiet għax fuq kollox huwa l-poplu li qed jagħmel tajjeb għalihom.

Għaliex il-gvern qed jippermetti lil min jgħid diskors bħal dan bl-iktar mod sfaċċat?

Il-ħażin, isir fejn isir u jsir minn min isir, għandu jiġi indirizzat, għax inkella se nispiċċaw biex flok il-Partit Nazzjonalista u l-Partit Laburista, f'pajjiżna se jkollna l-partit tad-diżonesti u dak ta' l-onesti!

Kif jaf kulħadd, nutar pubbliku huwa wkoll uffiċjal pubbliku u għalhekk għandu jkollu morali għolja ħafna.

Ħafna nutara, anke jekk ma jaqblux miegħi politikament, qaluli li fil- kolleġġjata, meta bdew jitkellmu dwar il-kumpannija Eureka, kien hemm min dam siegħa u nofs iħambaq dwar kif għandhom isiru l-affarijiet, imma minkejja dan xorta kien hemm min daħak bih għax il-pajjiż kollu ġie at the mercy tal-computers ta' l-uffiċċju tar-reġistru pubbliku, u jekk lil dawn jidħlilhom virus ikollu jieqaf kulħadd.

Dan assolutament ma jagħmilx sens.

Ma rridx ninsa ngħid li jekk min iħaddem il-computers jikteb il-kunjom ħażin, speċjament jekk ikun xi kunjom ikkomplikat, il-computers ma jagħtuh l-ebda informazzjoni imma minkejja dan il-klijent xorta kollu jħallas Lm6.

Dawn l-affarijiet jien ma nsejħilhom xejn għajr ġenn sfrenat.

Kieku s- sistema kienet manwali, dawn l-affarijiet ma jiġrux, għax kulħadd jimxi skond il-kunjomijiet u d-dati tat-twelid, u l-informazzjoni tinstab f'kemm ili ngħid.

ONOR.

TONIO BORG: Safejn naf jien, meta xi ħadd jagħmel riċerka fuq isem partikolari, is-sistema tfittex l-informazzjoni fuq il-varjazzjonijiet kollha ta' dak l-isem partikolari.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Allura skond kif qed jgħid il-ministru, dawk li ġralhom kif għedt jien għandhom dritt jitolbu refund?

Hawnhekk qed nitkellmu dwar reġistru pubbliku li suppost qiegħed hemm biex jaqdi lill- poplu Malti u Għawdxi kollu mingħajr ħlasijiet bla bżonn, imma sfortunatament ikolli ngħid li s-sistema li ġiet adottata dan l-aħħar ma tagħmilx sens meta mqabbla ma' dik li kienet ilha titħaddem għal numru twil ta' snin.

Huwa ovvju li ma jagħmilx sens li jekk persuna hija obbligata mill-gvern li tagħmel ċerti riċerki minħabba raġunijiet li jaqgħu as a result of the effect of the law, mhux talli jkollha tħallas ta' dan is- servizz talli l-gvern jista' jitlobha prezz ogħla meta jrid u meta jogħġbu.

Dan x'jista' jissejjaħ jekk mhux piż żejjed fuq il-poplu Malti?

Mr Speaker, fir-realta' l-poplu Malti huwa mxebba' sa mnieħru bl- amministrazzjoni arroganti ta' dan il-gvern.

Kif jista' jkun li gvern jagħmel taxxa bħal din u ma jikkonsultax man-nutara, ma' min jaħdem fil- qasam tar-riċerki u mal-pubbliku in ġenerali biex jara x'impatt se jkollhom dawn it-tariffi!

(Interruzzjonijiet) Jien m'iniex qed ngħid li min kien jagħmel l-eluf tal-liri kien jagħmel sew, imma min-naħa l-oħra lanqas ma huwa sew li għax xi ħadd kien qed jagħmel il-ħażin, il-ministru jagħlaq għajnejh għal kollox.

Allura l-ministru se jiġġustifika l-mod ta' kif qed isiru ċerti affarijiet?

Kulħadd jaf li meta persuna tixtri proprjeta', din trid tħallas id-dritt tan-nutar u r-riċerki.

(Interruzzjonijiet) Fl-1999 dan il-gvern għamel ftehim mal-kumpannija tan-Nutar Tabone u t-tariffi sparaw 'il fuq.

(Interruzzjoniijet) Il-verita' hi li sakemm sar il- kuntratt mal-kumpannija Eureka, l-ispejjeż tar-riċerki u tad-dritt tan- nutar kienu jkunu ħafna inqas minn dawk tal-lum.

(Interruzzjonijiet) Din hija xi ħaġa sempliċi imma l-Ministru ma jridx jismagħha, għax ma ddoqqx għal widnejh.

(Interruzzjonijiet) Li nista' ngħid hu li l-ispejjeż involuti qabel l-introduzzjoni ta' dawn l-avviżi legali tant kienu żgħar li n-nutara kienu spiss jikkritikaw il-fatt li dwar dan qatt ma sar xejn.

(Interruzzjoniijet) Hawnhekk qed nitkellmu dwar żball li l-awtur tiegħu huwa rrilevanti.

(Interruzzjonijiet)

Jekk kien hemm xi ħaġa ħażina fis-servizzi li jagħti l-uffiċċju tar- reġistru pubbliku, missha ġiet irranġata hi biss u mhux tinqaleb is-sistema ta' taħt fuq.

B'liema diċenza l-Ministru Gatt għamel l-Avviż Legali nru.

262 biex il-kumpannija li hu kkuntrattja magħha tkun tista' terġa' tgħolli t-tariffi?

Il-ministru jaf li b'dawn l-avviżi legali hemm ċerti tariffi li għolew għal erba' darbiet iktar milli kienu qabel?

Jaf il-ministru li r- residenti tal-flats tal-gvern li issa ħarġu għal bejgħ, biex jixtru darhom għall-prezz ta' Lm2,600 se jkollhom iħallsu madwar Lm80 fi spejjeż ta' nutar u ta' riċerki?

(Interruzzjonijiet) X'tagħmel l-awtorita'!

Mela int qed taħseb li l-awtorita' għadha bħalma kienet fi żmienna!

Illum il- ġurnata r-riċerki tant saru għoljin li nbidlu f'farsa, għax minħabba fihom hemm min qed jaqta' qalbu biex jagħmel akkwist.

Dan għaliex ma jagħmilx sens li biex persuna tixtri garaxx ta' Lm5,000, iħallas mijiet ta' liri f'riċerki.

Jien naħseb li ta' min jinħoloq index ta' riċerki li jsiru mid- diversi nutara biex ix-xogħol ma jsirx doppju u ma jiġux involuti spejjeż għalxejn.

(Interruzzjonijiet) Jien qed ngħid dan għax ħafna min-nutara ma jafux li diġa' beda jsir xi ħaġa dwar dan.

(Interuzzjonijiet) Jien qed ngħid dan biex il-poplu jiffranka l-flus u l-ħin.

Għaliex għandu jsir xogħol doppju meta b'sempliċi index, in-nutara jkun jista' jkollhom record tar-riċerki kollha li jagħmlu l-kollegi tagħhom stess?

Jekk kemm-il darba diġa' qed tħallas is-servizz ta' dik ir-riċerka m'għandekx terġa' tħallas.

(Interruzzjonijiet)

Dan mhux se jfixkilni, anzi l-ministru jaf li għandi rispett lejh, għalkemm ovvjament ma naqbilx mal-politika tal-gvern tiegħu.

Li qed ngħid jien hu li għandha ssir xi ħaġa aktar organizzata, bħal ̧ per eżempju, index fir-reġistru pubbliku biex min ikollu bżonn jordna riċerka fuq dak u fuq l-ieħor ikun jista' jidħol fih u jekk din ir-riċerka tkun saret diġa', dak li jkun ikun jaf li għamilha t-tali nutar u jiffranka l-flus għax ma joqgħodx jagħmel applikazzjoni.

Per eżempju, jekk wieħed ma jkunx jaf li saret applikazzjoni biex dan ikun jaf kemm it-tali kumpannija għandha privileġġi, ipoteki, skrizzjonijiet u affarijiet bħal dawn, dan ikollu jħallas Lm300 biex ikun jaf dan kollu.

(Interruzzjonijiet) Ma nafx kemm se jkun hemm kelliema min-naħa l-oħra.

ONOR.

AUSTIN GATT: Aħna se jkollna ħamsa.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Mela tan-naħa l-oħra għamlu progress għax meta ddibattejna l-avviżi legali tal-qorti ma kien hawn ħadd u lill-ministru ħallewh waħdu!

ONOR.

TONIO BORG: Skużi, dik kienet seduta waħda.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Ma ġara xejn imma bis-saħħa tagħna se jkun hemm tlieta.

(Interruzzjonijiet) Fil-qrati tagħna, persuna tintalab biex tħallas żidiet esaġerati fit-tariffi u min huwa avukat bħali jaf li hemm min jiġi r-reġistru tal-qorti biex ikun jaf kemm se jħallas għar-reġistru ̧ notifiki eċċ. Imbagħad wara li tirreġistra u jkollok l-ewwel appuntament, il-master jgħidlek li għandek xi dokumenti neqsin.

Issa hawnhekk jien qed nitkellem fuq kawżi ta' wirt u kawżi ta' diviżjoni fejn l-aħwa ma jaqblux u fuq qsim ta' proprjeta' li tkun in komunjoni.

Ir-riċerki li tintalab biex tagħmel tkun trid terġa' tiblagħhom.

Mela l-ewwel tkun blajt il-kanna tal-Ministru Gatt għax trid tħallas iż-żidiet fit-tariffi u issa għandek kanna oħra tal-Ministru Tonio Borg.

La tkun ippreżentajt il-kawża dawn iż- żidiet tkun trid tħallashom kollha.

Aħna bħala oppożizzjoni serja qed nitkellmu wkoll fuq dawk il-kawżi li qegħdin fil-qrati tagħna u mhux biss fuq dawk li se jagħmlu kuntratt ̧ hu x'inhu.

Per eżempju, jien semmejt każijiet fejn se jkun hemm min se jbati mill-aspett soċjali.

Meta avukat ikun se jippreżenta ċitazzjoni jista' jinduna li għandu jagħmel ċerti riċerki fir-reġistru pubbliku biex dak li jkun ikun jaf ċerta informazzjoni li tkun parti mill-prova li tkun trid tinġieb fil-qorti tagħna.

Mr Speaker, jekk il-qorti tordnalek li trid tagħmel ċerti riċerki u trid tmur ir-reġistru pubbliku jfisser li se tiġi trattat daqslikieku se tmur tixtri block flats jew lukanda?

Illum anke dawn qed igorru bħalma garrew ukoll il-banek.

Per eżempju, għalkemm ta' l-HSBC marru tajjeb ̧ dawn xorta qed igorru għax sfortunatament min għandu, aktar irid.

(Interruzzjonijiet) Dawn inzertaw li mhumiex Maltin imma ħalli nħalluha din.

Jien qed ngħid li kulħadd qed jiddejjaq bl-arroganza tal-gvern Nazzjonalista għax dan qed jaqbad u jgħolli t-taxxi.

L-ewwel beda bil-qrati u issa kompla jgħolli t- taxxi fil-qasam tat-turiżmu u tar-reġistru pubbliku u l-Ministru Dalli mkien ma tana xi ħjiel dwar dan kollu.

Kieku dan indikalna li jista' jkun hemm xi ċaqlieq konna ngħidu li dan huwa raġel pero' fil-budget ma ssemma xejn.

Mr Speaker ̧ huwa sewwa li nutar li huwa uffiċjal pubbliku u li għandu ċerti responsabbiltajiet kważi ma jkollux drittijiet uffiċjali fl-użu tar- reġistru pubbliku?

Nafu li dawn l-affarijiet qed narawhom taħt gvern Nazzjonalista?

Illum ir-reġistru pubbliku m'għadux ir-reġistru pubbliku kif ħallejnih ftit xhur u snin ilu imma huwa reġistru pubbliku li qed jiġi kkontrollat u magħluq.

Per eżempju, jekk tordna riċerka u fiha jkun hemm xi żball jew typing error, min se

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Jien naf xi tgħid il-liġi imma l-liġi trid tkun popolarizzata l-aktar ma' min iħaddimha.

(Interruzzjonijiet) Fil-fatt wieħed mill-prinċipji li dejjem iħambqu fuqu l-gvernijiet huwa huwa li kemm jista' jkun għandek tippopolarizza l-liġi ħalli kulħadd ikun jaf biha.

Mr Speaker, il-verita' hi li jekk l-iskrivana tieħu żball ̧ ħadd mhu responsabbli pero' issa qed ngħidu li l-gvern għandu jkun responsabbli u hekk għandu jkun.

Din hija sistema li qed nifirħu biha.

Jekk hemm bżonn fir-reġistru pubbliku għandu jkun hemm notice boards li fuqhom ikun hemm affarijiet li jifhimhom kulħadd ħalli dak li jkun ikun jaf għalxiex dieħel ̧ xi drittijiet għandu u kif għandu jaġixxi.

Illum jekk tibgħat e-mail jew fax lir-reġistru pubbliku ma tirċevix acknowledgement.

Din ma tagħmilx sens u mkien fid-dinja ma tiġi trattat b'dan il-mod.

L-aqwa li ngħollu t- tariffi u t-taxxi!

Ir-riċerka fiha nnifisha hija ġustizzja ta' storja u informazzjoni u Allaħares ma jkollokx fiduċja f'dak li tkun qed tingħata pero' wieħed irid jara jekk ikunx hemm konflitti.

Per eżempju, l- kumpannija Eureka hija mmexxija min-Nutar Joe Tabone pero' min huwa responsabbli għandu jara li ma jkunx hemm konflitt.

Ma nistax ma nsemmix, per eżempju, l-fatt li hawn ċerti nutara li jinqdew malajr u mbagħad hawn nutara oħrajn li forsi għax ma jkunux daqshekk gustużi jew għax ma jkunux jafu, per eżempju, lill-Avukat Cassar li forsi jista' jgħaddi kelma ...

(Interruzzjonijiet) Dawn x'kummiedji huma?

Jekk f'pajjiżna qed isiru dawn l-affarijiet u mbagħad biex tagħmel applikazzjoni trid tħallas Lm6, biex tagħmel photocopy trid tħallas Lm1.20 ...

(Interruzzjonijiet) Mhux hekk qiegħda hawn?

Daqskemm ilkom tħawdu; daqqa hekk u daqqa hekk!

(Interruzzjonijiet) Intom qed tħawdu fit-tariffi u ġġennu n-nies!

Is-sabiħa hi li wara l- affarijiet kollha li tkun għamilt ikun hemm ħaddieħor li jkun daħal warajk u jeħodhom qablek.

Din serjeta'!

Dawn huma affarijiet li qed jiġru u allura jidher bl-aktar mod ċar li għandek konflitt.

Jekk hemm nutar li qed jaħdem bħala nutar ...

Din anke l-avukati jagħmluha u dan mhuwiex xi sigriet.

Per eżempju, hemm avukati li jekk waqt kawża jiġrilhom xi ħaġa jitolbuk biex tagħmlilhom pjaċir u tlaħħqilhom differiment imbagħad jekk ikun hemm ħaddieħor fl-awla ma jgħidulux.

Allura se tħalli dawn l- affarijiet jibqgħu għaddejjin?

Dan qed jiġi ripetut u kważi daħal f'racket u jekk se tħallih jiżviluppa se jkollok problemi kbar.

Jien informat li tant iddardru wħud minnhom li qatgħu qalbhom, apparti l-fatt li jistħu jgħidu lill-klijenti kemm huma ż-żidiet.

(Interruzzjonijiet) Iva ̧ jagħtuhom irċevuta; bħal dak qallu ċ-ċittadin għax iħallas iktar, joqgħod jiekol l-irċevuta!

Din bħall-każ tal-container.

Għax issa poġġejna l-affidavits, jekk jinqala' xi ħaġa n-nies joqgħodu jieklu l-affidavits!

Il-verita' hi li din m'hijiex serjeta'.

Is-serjeta' titlob li tagħmel xi ħaġa foolproof.

(Interruzzjonijiet) Mela agħmilha kronoloġika għax ma kenitx daqshekk kronoloġika.

Jekk iċempillek xi ħadd mil-legal office ta' dak il-bank ....

(Interruzzjonijiet) Jien mhux se nsemmi ismijiet, għalkemm hemm uħud minnhom li tant iddardru li qaluli biex insemmihom.

Lill-ministru ngħidlu li s-sistemu għandu jirranġaha u biex jagħmel dan irid jiltaqa' magħhom u jagħmel laqgħa pubblika, bħalma għamel fuq l- immigrazzjoni, fuq iċ-ċittadinanza u fuq il-planning authority.

Mr Speaker, ta' min igħid li f'Malta għandna ħafna nies li jħobbu jagħmlu r-riċerka għall-gost.

Per eżempju, hemm min joqgħod jagħmel riċerka storika pero' llum dan ma jistax joqgħod jagħmilha fuq il-computer u jħallas Lm6 kull darba ...

(Interruzzjonijiet) X'ma jħallasx!

ONOR.

TONIO BORG: Dan iħallas Lm5 fis-sena.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Allura din mhi xejn!

Per eżempju ̧ jien kont nieħu gost nara ħafna anzjani jagħmlu riċerka fuq l-antenati tagħhom pero' dawn issa jridu jħallsu Lm5 fis-sena.

Mela fost ħafna spejjeż oħra pensjonant irid iħallas 50c lill-bank u Lm5 fis-sena għar-riċerka.

Jien in- Nazzjonalisti jissorprenduni għax għalihom kollox xejn mhu xejn u dan ma jagħmilx sens.

Issa ħalli ngħid xi ħaġa fuq dak li qal il-ministru.

Illum qegħdin f'sitwazzjoni fejn jekk tkun qiegħed fuq il-computer biex tagħmel riċerka u minflok tagħmel ̧ per eżempju, LAR Limited tagħmel LAR Limited bi żball ̧ ikollok tħallas darbtejn.

Kultant limited jiktbuha wkoll ltd pero' jekk tkun ħadt żball trid tħallas darbtejn għax hekk irid il-gvern Nazzjonalista.

Ara kieku għadna bil-ktieb ma tħallas xejn għax din tagħmilha manually.

Dawn huma affarijiet li l-pubbliku Malti jrid jiffaċċjahom u l-gvern Nazzjonalista jidher li daħal f'pika full force mal- pubbliku Malti u Għawdxi.

Il-gvern mhux qed jinteressah min-nies li qed igergru miż-żidiet fuq it-taxxi u tariffi.

Il-pubbliku Malti tant qed jieħu daqqiet li għalxejn qed jgħajjat.

Fil-fatt on average it-tariffi għolew darbtejn u tliet darbiet aktar.

ONOR.

TONIO BORG: Fuqhiex?

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Fuq riċerka normali.

(Interruzzjonijiet) Onor. Jason Azzopardi, illum in-nutara qed igħiduli li fejn qabel għar- riċerki kienu jħallsu Lm10, illum qed iħallsu Lm30.

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Jekk jogħġobkom, m'hemmx cross-debate.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Il-Ministru jaf - għalhekk din qed jiddejjaq jismagħha - li r-riċerki għolew ħafna u dan qed jirrifletti ħażin fuq il- professjoni.

Naf li hemm ċerti nutara li għandhom pride kbira għall- professjoni u huma inkwetati ħafna, pero' jekk il-Ministru jrid jieħu l- affarijiet bis-serjeta' għandu jagħmel laqgħa magħhom kollha u mhux ma' tlieta jew erbgħa.

ONOR.

TONIO BORG: Jien diġa' għamilt laqgħa magħhom.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Mela allura agħmel laqgħa oħra għax mhux kulħadd fehem.

(Interruzzjonijiet) Agħmel laqgħa oħra f'lukanda, ġibilhom il- kafe' u jiġu.

Il-ministru ma jafx li dawn l-affarijiet qed jagħmlu ħafna ħsara għall-istess moral tal-professjoni?

Per eżempju, fl-avviż legali għamilna li direttur jista' jirrifjuta li jipproċessa applikazzjoni jekk ma jkunx hemm deposit ta' Lm100.

Hekk qed nittrattawhom lill-uffiċjali pubbliċi?!

Fl-opinjoni tiegħi għandu jkun hemm sistema oħra għax għandu jkun tan-naħa l-oħra flus biss jaraw.

Il- Ministru jidhirlu li hija ħaġa tajba li jimmulta lin-nutara?

Jien ngħid li huwa tajjeb li dawn jaraw l-affarijiet tagħhom pero' lanqas huwa sewwa li dawn jiġu trattati qishom tfal tan-nuna u joqgħodu għal kollox.

Mela r- reġistru pubbliku kważi ma baqax aċċessibbli u min jagħmel typing error m'huwiex responsabbli meta fil-fatt il-liġi tgħidlek li huwa responsabbli.

Dan biex ma nsemmix ukoll li jekk in-nutara jirrifjutaw li jagħmlu ċerti affarijiet għax jidhrilhom li m'għandhomx ikunu hekk, ikollhom ipoġġu depożitu ta' Lm100 għax inkella d-direttur jista' ma jipproċessalhomx l- applikazzjoni.

Dawn l-affarijiet qed isiru għax xi ħadd igħid lill- ministru biex jagħmel hekk?!

Reġistri pubbliċi oħra hekk jimxu?

Il- ministru jaf għalfejn dawn in-nutara ma kenux qed jobdu ċerti affarijiet?

Naħseb li kieku kien jaf kien jaħtaf lil xi ħaddieħor.

Dawn l-affarijiet hemm bżonn li jiġu investigati.

(Interruzzjonijiet)

Iva, llum hemm Dr Grima bħala direttur u għada jkun hemm ħaddieħor.

Aħna li jinteressana hu li l-pubbliku Malti u Għawdxi jkun moqdi mingħajr ħafna tariffi esaġerati, li jkun hemm l-effiċjenza u l-accountability u li min huwa negliġenti għandu jirrispondi.

Nixtieq ngħid ukoll li jekk, per eżempju, tagħmel riċerka u tkun trid tiċċekkja xi affarijiet li hemm f'Għawdex ikollok tħallas darbtejn ukoll.

Dan ifisser li fejn qabel kont trid tħallas Lm2.50 illum trid tħallas Lm10.

Fl-opinjoni tiegħi din hija ġennata.

Lill-ministru nistiednu biex jitkellem ftit man-nutara li jaħdmu maż-żgħir li jrid jigdem difrejh biex jiekol il-ħobża ta' kuljum u mhux ma' dawk in-nutara li qegħdin mar- retailers.

Dawn jistgħu jgħidulek kemm qed ibatu n-nies u għalxejn noqgħodu nduru mal-lewża u ngħidu li din hija tariffa.

Hawnhekk qed naġevolaw ċerti nies u fl-opinjoni tiegħi, din mhijiex serjeta'.

Kieku qed ngħollu t-tariffi biex intejbu s-sistema tad-dipartiment u kulħadd ikun accountable u kulħadd jifhem id-doveri tiegħu nifhimha.

Jekk jiżbalja uffiċjal pubbliku jrid imur quddiem bord ta' dixxiplina imma kumpannija fejn se teħodha?

Din hija sitwazzjoni tal-biki.

Iċ-ċittadin Malti għandu jingħata servizz tajjeb u m'għandux iħallas biss.

Mela fl-1999 meta kkuntrattaw ma' l-Eureka għollew u issa se jerġgħu jgħollu.

(Interruzzjonijiet)

Jien nixtieq li n-nutara kollha li hawn f'dan il-parlament jipparteċipaw fil-mozzjoni tiegħi u ta' sieħbi l-Onor.

Gavin Gulia.

Aħna qed ngħidu lill- ministru biex jerġa' jirrevedi dawn l-avviżi legali ħalli min ma jiflaħx iħallas ma jeħux daqqa daqshekk kbira.

Hawnhekk dawn qed ipoġġu lil kulħadd f'keffa waħda, kif qed jagħmlu f'kull ħaġa li jagħmlu.

Bir- rispett kollu ngħid li tan-naħa l-oħra jappartjenu għall-partit tal-lemin għax kieku għandhom kuxjenza jaraw x'se jagħmlu biex ħadd ma jbati.

Dwar din il-ħaġa tan-naħa l-oħra għandhom jaqblu magħna għax din hija xi ħaġa għall-ġid tal-poplu Malti.

Għalhekk hemm bżonn li nidħlu fid-dettall ta' dawn l-avviżi legali ħalli jsiru l-emendi meħtieġa.

Mr Speaker, nixtieq ngħid ukoll li għalkemm l-avviżi legali li għadda l- Onor. Gatt għadhom qawwijia, għallinqas ċerti affarijiet bdew jitranġaw.

Qed nifhmu li ma jagħmilx sens li ċerti affarijiet tħallihom daqshekk għoljin.

Għalhekk f'każijiet fejn, per eżempju, dipartiment tal-gvern jordna ċerti riċerki u l-pubbliku Malti jkollu jidħol f'kuntratt, għandu jkun hemm ċerti eżenzjonijiet jew inkella jkun hemm nominali.

(Interruzzjonijiet) Le, mhux veru.

Jien qed ngħidlek x'jitolbu n- nutara.

Issa jekk qed jagħmlu ħażin in-nutara mhux magħhom trid titkellem?

Aħna dawn l-affarijiet inkunu nafuhom mill-uffiċċju tagħna.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

TONIO BORG: Jekk, per eżempju, jkun hemm min jixtri mill-housing, il-housing irid jagħmel dawn ir-riċerki.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Mr Speaker, għalfejn qed jintalbu l-passive researches fuq dak u fuq l-ieħor?

Mhux il-klijent irid iħallas?

(Interruzzjonijiet) Lill-gvern Nazzjonalista aħna qed ngħidulu biex ma jagħmilx bħaż-żiemel ta' Spanja imma għandu jara kif jirranġa l- affarijiet ħalli l-problemi ma jkomplux jikbru.

Il-gvern għandu jieħu s- suġġerimenti li jsiru biex is-sistema li għandna titjieb fl-interess nazzjonali tal-pubbliku Malti u Għawdxi.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Jason Azzopardi.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

Jason Azzopardi.

ONOR.

JASON AZZOPARDI: Sur President, f'din il-mozzjoni tajjeb li wieħed jinnota li minn stat ta' abbuż għaddejjna għal stat ta' liġi, minn stat ta' diżonesta' għaddejjna għal stat ta' trasparenza u minn stat ta' evażjoni tat-taxxa għaddejjna għall-stat ta' accountability.

Għalfejn qed ngħid dan?

Wieħed irid iżomm f'rasu li l-assjem ta' l-avvenimenti li wasslu biex jiġi konkluż il-ftehim ta' Ottubru ta' l-1999 ma' Eureka Ltd. kien proprju dan il-mottiv.

Tajjeb li hawn ġew ukoll ngħidu minn fejn tlaqna għax dan il-proċess ma bediex f'Ottubru ta' l-1999 imma beda ħafna snin ilu.

L-oriġini tiegħu jmur għas-snin 70 u jien se ngħid minn fejn u kif.

Tajjeb li nispjegaw ukoll li m'hijiex onesta' li tippermetti li jkollok mijiet ta' eluf ta' liri fis- sena li ma jiġux dikjarati.

Fejn hija l-onesta' hemmhekk?

Hemmhekk ma tħabbatx il-qalb tal-ħaddiem, ir-ruħ soċjali?

Meta nisma' l-argumenti ta' l- oppożizzjoni niftakar f'dak li qal Shakespeare f'Macbeth.

"Fair is foul and foul is fair".

Qlibna d-dinja ta' taħt fuq.

Dak li hu iswed qed insejħulu abjad u dak li hu abjad qed insejħulu iswed.

U huwa għalhekk li din hija mozzjoni viljakka u diżonesta.

Din hija mozzjoni li trid tissanzjona d-diżonesta' intelletwali.

Din hija mozzjoni li trid tipproteġi l-abbuż u lil min jikkommetti l-abbuż.

Għaliex ma ngħidux per eżempju - u issa l-ministru meta jispjega fir-replika tiegħu se jidħol aktar fid-dettal - li 80% u aktar mir-riċerki li jsiru huma taħt l-Lm20?

Sur President, l-Onor.

Anġlu Farrugia semma' l-l-awtorita' tad-djar.

L- awtorita' tad-djar titlob ħlas ta' Lm3 fuq ir-riċerki.

Qalilna wkoll li jkollu ħafna noti biex isib il-proprjeta'.

Imma skużi, min japplika quddiem l-awtorita' tad-djar, is-sinjur jew il-batut?

Jien nippretendi u l-loġika tiddettali li min japplika quddiem l-awtorita' tad-djar huwa dak li hu fil- bżonn u forsi jkollu nota waħda u jħallas Lm3.

Allura dik ħaġa inġusta?

Imma skużi, jekk int għandek il-proprjeta', jekk int benestant, għandna nħalluk tagħfas lill-awtorita' tad-djar biex il-gvern jissussidjak.

Hekk irridu nwassluh lil dan il-pajjiż?

Din hi r-ruħ soċjali li rridu?

Nippermettu lis-sinjur li japplika għand l-awtorita' tad-djar għad- detriment tal-batut?

U dan biex ma nsemmux ukoll li hawn ġew ilna siegħa u nofs nisimgħu paniġierku u ta' l-oppożizzjoni hawn ma kellhomx id-diċenza - u nisfidhom f'dawn il-jumejn li ġejjin - jgħidulna ma' xiex qed iqabblu r- rati ta' issa.

X'inhu l-benchmark?

X'inhi l-yardstick li magħha qegħdin jipparagunaw ir-rati l-ġodda?

Fejn hija l-istatistika ta' x'kienet tiċċarġja l-insinwa qabel Ottubru tal-1999?

M'intix se ssibha!

Sur President, minn dak li qalu tan-naħa l-oħra, Ċikku l-poplu li qed jismagħna faċilment jista' jieħu l-impressjoni li hawnhekk hawn xi żidiet fenomenali.

Ejja nfehmuh li qabel Ottubru tal-1999 int kont trid tħallas skond id-diskrezzjoni ta' l-iskrivan fir-reġistru pubbliku.

Fejn kienet l- istatistika tat-tariffi li int kellek tħallas?

L-iskrivan kien jiddeċiedi hu kemm għandek tħallas għal kull faċċata u għal kull riċerka li tinstab.

Issa llum għandek xi ħaġa ċara u miktuba iswed fuq l-abjad.

Jiġifieri kkritikana fuq kollox imma tikkritikaniex għax daħħalna t-trasparenza u l- accountability u għax illum qed noffru garanzija fejn qabel ma kienx hemm.

Jekk kien jieħu żball qabel l-iskrivan, x'se tagħmel?

Se tfittex lill- iskrivan?

Le, kien jeħel in-nutar bl-iżball li jkun għamel l-iskrivan fir- reġistru pubbliku.

Illum din il-kumpannija ntrabtet li trid toħroġ insurance policy sa Lm1miljun għal kull proven claim li xi ħadd jagħmel.

Hemm il-garanzija, hemm is-serjeta' u hemm it-trasparenza, apparti ovvjament li fl-1927 meta daħal l-Att tar-Reġistru Pubbliku kien hemm artiklu 35 (A) li jgħid li l-gvern jagħmel tajjeb mill-Fond Konsolidat.

Issa qabel Ottubru ta' l-1999, jekk jieħu żball l-iskrivan ma kellekx dik il-garanzija.

Imma llum, apparti li tista' timla' complaint form fejn qabel ma stajtx - u jien naf bi żbalji li għamlu skrivani, imma mur ippruvhom! - tista' tfittex lin-nutar.

U għalfejn għandu jeħel in-nutar?

Sur President, minn fejn tlaqna minn dan il-proċess?

Tajjeb li nispjegaw li l-ewwel attent sabiex din is-sitwazzjoni titranġa kien fis-sebgħinijiet.

Kienet l-amministrazzjoni Laburista taħt il-Perit Mintoff - il-ministru dak iż-żmien kien Ġuże' Cassar - li riedet tbiddel din il-liġi tal-ġungla u din l-anarkija li kien hemm.

L-iskop ta' dawk il- proposti ta' dak l-ewwel pass kien sabiex ir-riċerki jibdew isiru uffiċjali, pero' wara tlett ijiem dak it-tentattiv ikkollassa.

Wara dak it- tentattiv imbagħad stennejna kważi 20 sena.

Erġajna dħalna aħna fil-gvern fl-1987, kien hemm l-Avukat Joe Fenech ministru responsabbli, li reġa' beda l-proċess, din id-darba bl-avvanz tal-computers, sabiex ir-reġistru pubbliku jiġi kkomputerizzat.

Mela dakinhar beda dan il-proċess li llum qegħdin niddiskutu.

Imbuttatatura importanti kienet dik ta' l-Onor.

Michael Refalo meta kien ministru tal-ġustizzja aktar tard fis-snin '90, fejn kien ta l-pemess lill-kumpannija Eureka tagħmel dan ix-xogħol taħt ċerti kondizzjonijiet.

Imbagħad wasalna għall-era Laburista ta' bejn l-1996 u l- 1998.

U ċertu fatti importanti tan-naħa l-oħra ma semmgħuhomx.

Sur President, jekk xi ħadd jiżbalja b'mod ġenwin niskużah, imma li xi ħadd jipprova jabbuża bl-intelliġenza ta' dak li qed jisimgħu dik hija diżonesta' intellettwali u dik ma nippermettihiex.

Għaliex per eżempju nippruvaw nitfgħu t-tajn?

U hawnhekk issemma' n-Nutar Tabone.

Jien lanqas qatt biss ma ltqajt miegħu f'ħajti, pero' għalfejn nitfgħulu t-tajn sempliċement għax għandu din il-kumpannija Eureka?

Għalfejn nitfgħu l- insinwazzjonijiet?

Hekk irridu nmexxuha l-politika f'dan il-pajjiż?

Għax ma ngħidux li fi żmien tmexxija Laburista, wara l-elezzjoni ta' l-1996, xi ħadd mis-segretarjat privat tan-Nutar Charles Mangion - jekk ikunu jriduna nagħtuhom l-ismijiet u d-dettalji nagħtuhom ukoll - kien avviċina lin-Nutar Tabone u lill-Avukat Cassar sabiex id-database ta' l-Eureka tkun mibjugħa lill-gvern.

Għalfejn ma tissemmiex din?

Dak li kien tajjeb dakinhar illum hu ħażin?

Mela sewwa għidt fil-bidu li what is fair is foul and what is foul is fair, għax dak li hu abjad qed ngħidulu iswed.

Il-konflitt ta' interess li semma' llum l-Onor.

Anġlu Farrugia fejn kien dak iż-żmien?

Il- qalb li llum qed tħabbat għall-batut dak iż-żmien ma kenitx qed tħabbat?

Dan ħames snin ilu u mhux 50 sena ilu!

Imbagħad kien hemm l-Onor.

Gavin Gulia, ħabib tiegħi u ta' ħafna minna għall-ispirtu enerġetiku u simpatiku tiegħu.

U tajjeb li ngħidu li meta kien jokkupa l-ministeru tal-ġustizzja, kien ukoll kompla f'dan il-pass għaliex hu kien jaf li hemmhekk hija ċ-ċavetta għas-soluzzjoni fir-reġistru pubbliku.

U din irrikonoxxiha l-gvern ta' Mintoff, irrikonoxxiha Dr. Joe Fenech, l-Onor.

Michael Refalo, l-Onor.

Charles Mangion u l-Onor.

Gavin Gulia, pero' kien biss il-Ministru Tonio Borg li kellu l-guts u l-kuraġġ jagħmilha.

U nagħmel enfasi fuq il-kelma kuraġġ għax se nikkwota lil xi ħadd li qal li kuraġġ irid ikollok biex tagħmel dan il-pass li għamilna.

L- Onor. Gavin Gulia saħansitra kien qal li kellu a blank cheque mill-prim ministru ta' dak iż-żmien biex il-gvern jixtri d-database u kienu bdew in- negozjati.

ONOR.

GAVIN GULIA: Sur President, li qed jgħid għandu jissostanzjah u mhux jaqbad u jagħmel allegazzjoni bħal din.

ONOR.

JASON AZZOPARDI: Bil-qalb kollha nissostanzjaha.

Id-dokument mhux qiegħed miegħi imma meta għada nkomplu bid-dibattitu, xi ħadd mill-kelliema tagħna jippreżentah.

Jiena mhux qed ngħid li l-Onor.

Gulia għamel xi ħaġa ħażina.

(Interruzzjonijiet) Il-kelma hija "blank cheque" u qed ngħid li l- Onor. Gulia kellu l-awtorizzazzjoni tal-kap tal-gvern Dr. Alfred Sant li jixtri d-database ta' l-Eureka.

ONOR.

GAVIN GULIA: Issa donnu li rranġaha.

L-Onor.

Azzopardi qabel irrifera għal xi dokument li fih hemm imsemmi li jiena kelli xi blank cheque.

Issa jekk hu għandu d-dokument li jgħid li jien għandi blank cheque, jaqbad u jgħid li f'dan id-dokument hemm blank cheque.

ONOR.

JASON AZZOPARDI: Fuq din nerġa' lura, pero' sakemm insibu dan id- dokument.

ONOR.

GAVIN GULIA: Jippreżentah ħalli naraw x'hemm f'dan id-dokument!

ONOR.

JASON AZZOPARDI: Sur President, jien se nitlob il-permess biex inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra affidavit magħmul mill-Avukat John Cassar u min-Nutar Joseph Tabone fl-14 ta' Frar ta' din is-sena fejn jintqal x'kien l-iter biex wasalna għall-ftehim li għandna llum.

U se nikkwota testwalment:

"L-Onor.

Carmel Mangion irriżenja u minfloku ġie appuntat ministru l- Onor. Gavin Gulia.

Wara diversi laqgħat ma' uffiċjali tad-dipartiment u mal-kummissjonijiet appuntati għal dan il-għan, iltqajna mal- Ministru Gulia.

Għal din il-laqgħa li saret f'April ta' l-1998 il- ministru qalilna li l-gvern ried jixtri d-database".

(Interruzzjonijiet)

Sur President, qed nikkwota mill-affidavit.

(Interruzzjonijiet)

THE DEPUTY SPEAKER: Onor. Gavin Gulia, aktar tard se jkollok l- opportunita' li titkellem u tkun tista' twieġeb.

Onor. Jason Azzopardi, jekk jogħġbok indirizza lis-Sedja.

ONOR.

JASON AZZOPARDI: Inkompli nikkwota, Sur President:

"Il-ministru qal li hu għandu blank cheque mil-prim ministru biex jixtri.

Il--ministru ssuġġerixxa li għandu jsir konvenju fuq trial period ta' tliet xhur u jitħallas 10% tal-prezz u l-kumplament mal- kuntratt.

In-Nutar Tabone oġġezzjoni li d-database titlaq minn idejn il-kumpannija imqar għal nofs siegħa, mingħajr ebda nuqqas ta' fiduċja fil-ministru jew fil-ħaddiema li kellhom iħaddmuha.

Il-ministru ssuġġerixxa li niltaqgħu darb'oħra sabiex insibu soluzzjoni għal din il-problema.

Preżenti għal din il-laqgħa kien hemm is-Sur Vincent Attard.

Saret l-elezzjoni u l-ministru reġa' nbidel.

Kien f'dan il- perjodu li reġgħu bdew it-trattattivi li wasslu għall-ftehim ta' Ottubru 1999".

ONOR.

GAVIN GULIA: Sur President, dak li hemm miktub fl-affidavit jien niċħdu kategorikament.

Dik hija gidba faħxija.

ONOR.

JASON AZZOPARDI: F'Lulju tal-1998, l-awtorita' tad-djar ħarġet tender sabiex ikun hemm provision għar-riċerki.

F'Lulju tal-1998, bi gvern Laburista fit-tmexxija tal-pajjiż, dan it-tender ta' l-awtorita' tad-djar kumbinazzjoni ntrebaħ mill-Eureka.

Mela li rrid ngħid hu li din kienet tipprovdi servizz tajjeb u effiċjenti u allura għandna nirrikonoxxu dan il- fatt u ma noqogħdux nitfgħu tajn.

Sur President, għalfejn it-trasparenza fuq din il-kwestjoni tar-reġistru pubbliku bdiet f'Ottubru ta' l-1999?

Għaliex qabel Ottubru ta' l-1999 ma konniex inkunu nafu, la jien, la l-gvern, la l-oppożizzjoni u lanqas ħadd f'dan il-pajjiż x'inhu s-suq u kemm qed ikun hemm riċerki jew hemm qed idaħħal flus dak li qed jaħdem ir-riċerki fir-reġistru pubbliku.

Issemmew diversi ċifri, hemm min semma Lm0.25 miljun u hemm min semma Lm0.5 miljun.

Hi x'inhi l-figura ma tinteressanix għax setgħet kienet lira.

Il-punt hu li kien hemm ammont sostanzjali ta' flus - inzertaw li kienu mijiet ta' eluf - li dawn qatt ma ġew iddikkjarati fl-income tax ta' dawk l-impjegati u allura kien hemm evażjoni tat-taxxa mingħajr irċevuta la tal-VAT u lanqas tas-CET fil-każ li dawn ġew magħmula fis-sentejn ta' amministrazzjoni Laburista.

Issa għalfejn it-trasparenza bdiet f'Ottubru ta' l-1999?

X'jgħid dan il-kuntratt?

Il-kuntratt fi klawsola 21 (F) jgħid:

"Il-kumpannija qed tintrabat li matul dan il-perijodu tgħin lid- dipartiment tar-reġistru pubbliku jieħu indikazzjoni tas-suq in vista tal-ħsieb li l-quddiem jiġu provvduti riċerki uffiċjali".

Illum wasalna għal dak il-famuż tragward li l-gvern ta' Mintoff u gvernijiet sussegwenti ma waslux għalih.

Intqal ukoll li minn dan il-pass se ndaħħlu gelgul ta' liri.

Il-verita' hija li r-revenue tal-gvern issa se jkun minn tliet sorsi.

Issa għandna l-irċevuta tal-VAT, għandek ir-revenue mill-kumpannija, għax il-kumpannija tiġi intaxxata 35%, bħal kull kumpanija oħra, għandek ir-revenue mit-tariffi, imbagħad għandek il- famigerata legal notice ta' Diċembru ta' l-2000.

Iva, id-dipartiment se jagħmel charge ta' 5%.

Imma din ħafna?

Charge ta' 5% huwa l-qligħ kollu li se jagħmel ir-reġistru pubbliku.

Allura din hija diżonesta' jew effiċjenza?

Issemma ukoll il-monopolju.

Ejjew ngħidu li dan il-monopolju ngħata għal għaxar snin u għaxar snin oħra kull gvern, ikun min ikun, ikollu l-liberta' li jieħu l-passi li jħoss opportun.

Persuna hi min hi li tkun għamlet investiment Alla jaf ta' kemm, tagħmel microfilming tar-riċerki kollha mill- 1854, meta ġie fis-seħħ il-Kodiċi Ċivili, jiġifieri morna lura 150 sena, u sal-lum l-index kollu tar-riċerki kollha huwa lest, huwa kkomputerizzat.

U aktar il-quddiem se ngħid x'inhuma l-benefiċċji tal-komputerizzazzjoni.

Il-garanzija, semmejt li qabel l-1999 ma kellekx garanzija mingħand l- impjegati jekk jieħdu xi żball.

Bejn Ottubru ta' l-1999 u Jannar ta' din is- sena kellek il-garanzija mill-Eureka għal xi żbalji wara l-15 ta' Jannar ta' din is-sena apparti l-garanzija tal-fond konsolidat għandna l-insurance li l-Eureka trid toħroġ sa miljun lira Maltin per proven claim.

Jien l-ewwel semmejt l-kuraġġ li wera b'mod partikolari l-Ministru Tonio Borġ u min hu nkarigat mir-reġistru pubbliku biex jattwa din ir-riforma.

Fis-16 ta' Diċembru ta' l-1998 f'dibattitu tal-budget l-Onor.

Gulia qal hekk:

"Nawgura lill-gvern preżenti jkollu l-kuraġġ iwettaq din l- amalgamazzjoni, anke minħabba aspetti li jaf dwarhom kulħadd.

Huwa importanti wkoll li dan il-kambjament isir bl-anqas uġigħ possibbli".

L-amalgamazzjoni li kien qed jirriferi għaliha dak iż-żmien l-Onor.

Gulia kienet tinkludi fiha l-komputerizzazzjoni tar-reġistru pubbliku.

U interessanti li uża wkoll il-frażi "anke minħabba aspetti li jaf dwarhom kulħadd".

Issa dawn l-aspetti li dwarhom jaf kulħadd jien jista' jkolli ħjiel tagħhom, pero' hemmhekk wieħed jista' jara t-titubanza tal- gvernijiet fil-passat għax meta toqros fil-but lil dak li jkun jibda joqmos.

Nista' nerġa' nikkwota lil Shakespeare:

"What is done is done and cannot be undone".

Il-passat huwa passat, kapitlu magħluq u ejja ma nkantawx aktar fuq il- mejjet.

Ejja nibdew paġna ġdida u ejja nirrikonoxxu li se jkollna benefiċċji kbar bil-komputerizzazzjoni.

Sur President, diżonesta' oħra kienet li l-Onor.

Anġlu Farrugia f'siegħa u nofs ma kellux id-diċenza jsemmi ż-żidiet li l-Ministru Charles Mangion kien għamel b'avviż legali fil-1998 u li bihom laqat liż-żgħir u l-batut.

Ejja nispjegaw lill-poplu li fl-1998, nota ta' insinwa minn Lm1.50 telgħet Lm10 sa Lm10,000; minn Lm5 saret Lm10 meta l-valur ikun ta' Lm17,000; u minn Lm11.50 saret Lm20 fejn il-valur huwa ta' Lm30,000.

Fl-1998 ukoll, gvern Laburista riċerka testimentarja minn Lm1.50 għamilha Lm2.50.

Allura għaliex qed jaqbeż issa l-Onor.

Anġlu Farrugia u qed jitkaża u jgħid li din is-sena minn Lm2.50 għamilnieha Lm3.50?

Issa tajjeb li ngħidu li aħna għamilna pass aktar milli għamel ħaddieħor għax din il-lira żieda se tmur għall-kunsilli lokali.

Aħna nemmnu fl-e-goverment, fl-informatika u nemmnu f'Malta moderna u issa kull ċittadin jista' jordna riċerka testimentarja on line mill-uffiċċji tal-kunsill lokali.

Dan hu l-e-goverment.

U dan barra l- ftehim li kien hemm bejn il-BOV u l-kunsill tan-nutara dwar id-debit cards sabiex huma jħallsu għar-riċerki anke jekk il-klijent ikun għadu ma ħallashomx.

Tajjeb li ngħidu wkoll li llum ir-riċerki jitħallsu malli tieħu s-servizz u mhux meta tordnahom.

Dawn huma affarijiet fejn fihom għandek l-aspett definit tal-kwestjoni.

L-Onor.

Farrugia qal li n-nutara qed jibagħtu lin- nies biex jordnawhom huma r-riċerki tagħhom.

Jien nistaqsi għalfejn.

Għax m'għandhomx in-nies tagħhom aktar jaqduhom jew għax issa għandhom l- irċevuta uffiċjali?

Għax issa n-nies ikollhom l-irċevuta, issa jkollhom is- sodisfazzjon.

Dik hija t-trasparenza.

Per eżempju, hija gidba li jingħad li trid tħallas Lm6 ta' l-użu biss.

U hawnhekk dam jagħmel enfażi fuq il- buttuna.

Dawn hu partit li jemmen f'Malta moderna imma l-computer għadhom ma jistgħux jammettuh.

Fis-sena 2001 għadhom jemmnu fis-sistema manwali.

(Interruzzjonijiet)

L-Onor.

Mizzi qed jgħid garbage in, garbage out.

Aħna qegħdin nagħtu t- training lin-nies ħalli jużawh tajjeb ħalli r-riżultat ikun wieħed tajjeb.

(Interruzzjonijiet) Mhux veru li trid tħallas ta' l-użu biss.

Din hija ineżattezza.

Per eżempju issa għandna l-complaint form fejn wieħed jista' jagħmel l-ilmenti tiegħu.

Din hi l-accountability!

Qabel Ottubru ta' l-1999 ma stajtx tagħmel ilmenti imma llum iva, għax għandek xi ħaġa kompjuterizzata.

Per eżempju hija gidba li jingħad li hemm nutara li jinqdew qabel oħrajn.

Aħna nistiednu lill-oppożizzjoni jmorru fir-reġistru pubbliku, jaraw l-irċevuti, jaraw it-talbiet meta saru min-nutara u jaraw jekk humiex in chronological order.

Din hija stedina ġentili u edukata.

M'hijiex sfida, pero' qed nagħmel stedina ħalli ma noqogħdux nitfgħu t-tajn u ngħidu li xi ħadd hu vvantaġġjat fuq ieħor.

Sur President, intqal ukoll li aħna ma kkonsultajniex in-nutara.

Hawnhekk irrid ngħid li fis-sajf tas-sena l-oħra d-direttur ġenerali, Dr. Godwin Grima, fuq stedina tal-kunsill notarili attenda laqgħa tal-kulleġġ notarili sabiex in-nutara kollha interessati jattendu u jisimgħu mingħandu x'kellu xi jgħid fuq din il-proposta u hu jisma' mingħandhom x'għandhom x'jgħidu huma fuq dawn il-bidliet.

Din il-laqgħa kienet miftuħa għan-nutara kollha ta' Malta li mingħalija jammontaw għal150 jew 170.

Issa ta' min igħid li attendew 14 biss.

Lil dawn ma nistgħux naqbduhom minn għonqhom u nġegħluhom jattendu.

Din is-sena wara l-1 ta' Jannar d-direttur ġenerali tar-reġistru pubbliku, Dr. Godwin Grima, bagħat dan id-dokument li se npoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra lil kull nutar f'Malta fejn minn barra li spjegalu l-bidliet li se jkun hemm b'mod grafiku, stidienhom għal-laqgħa bejn 11.45a.m u s-1.00 p.m. Taf kemm attendew, Sur President?

Sitt nutara.

Sitt nutara min-nutara kollha ta' Malta!

Aħna ma nibżgħux niffaċċjaw lil dak li jkun u nistiednuh jikkonsulta magħna.

U kien unur għalina li l-Onor.

Farrugia jqal li l-Ministru Tonio Borg u l-awtorita' ta' l-ippjanar ma nafx kemm il-regional area conference għamlu.

Anke fuq l-emigrazzjoni u ċ- ċittadinanza doppja.

Aħna nikkonsultawh u nisimugħ lill-poplu.

Aħna rridu nħossuh il-polz ta' dak x'qiegħed jgħid, imma mbagħad tikkritikanix li ma kienx hemm konsultazzjoni jekk in-nutara ma attendewx għal-laqgħa li aħna stedinnihom għaliha.

Sur President, biex nagħlaq irrid ngħid li din hija mozzjoni ta' diżonesta' intellettwali għax biha qed nippruvaw inpinġu stampa li m'hijiex veru.

Hija mozzjoni li tipprova tissalvagwarda l-ineffiċjenza, l-abbuż, l- evażjoni tat-taxxa u l-ingann.

Nagħmlu ħafna paraguni u jgħidulna għax għolew, imma aħna nerġgħu ngħidulhom u nibqgħu ngħidulhom: Ipparagunat ma' xiex?

Ma kemm kien jiċċarġjak dak l-iskrivan?

U dak li l-iskrivan kien jiċċarġjak kien jiddikjarah?

Kien jagħtik irċevuta?

Kien jagħtik garanzija?

Qatt ma kienet tingħata, u għalhekk Sur President, nagħlaq billi ngħid li b'din il-mozzjoni għandna konferma li verament għandna oppożizzjoni tal- bieraħ b'nies tal-bieraħ għal Malta ta' għada.

Grazzi ħafna.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Hawn il-permess biex l-Onor.

Jason Azzopardi jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra d-dokumenti li rrifera għalihom?

(Onor. Membri: Iva).

Il-permess ingħata

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Joe Cilia.

ONOR.

JOE CILIA: Sur President, nibda billi ngħid li nixtieq li d- diskussjoni tkun iktar relatata mas-suġġett għax jiddispjaċini ngħid li l- konfużjoni m'hijiex qiegħda biss fis-sistema imma anke fost il-kelliema tal- gvern.

Ftit jiem ilu, qabel ma tressqet il-mozzjoni, l-Onor.

Tony Abela semma' l- inkwiet li hawn bħalissa f'dan ir-rigward.

Forsi dakinhar ħadd ma ta kasu, pero' llum jien nistieden lill-ministru biex jagħti kas ta' dak li qal dan id-deputat, għax hawnhekk mhux qed nitkellmu politika biss.

Hawnhekk qed nitkellmu dwar ir-realtajiet ta' madwarna u huwa dnub li jkollna mmorru 30 sena lura biex nippruvaw naraw x'kien jiġri dak iż-żmien.

Għalkemm huwa veru li xi sistemi ta' dak iż-żmien riedu jiġu rranġati, ma nistgħux nagħtu l-impressjoni li l-pajjiż ġie kkreat issa.

Dan qed ngħidu għax hemm bżonn li nħarsu lejn il-preżent, jiġifieri lejn x'ġara bil-barka ta' dan il- gvern, u jekk insibu xi ħaġa ħażina għandna ningħaqdu biex nirranġawha.

Sur President, li ġara hu li saret sistema ta' riċerki - jiġifieri sistema biex wieħed ifittex dwar titli ta' proprjeta', drittijiet, dejn eċċ. – bi ftehim bejn il-gvern u l-kumpannija Eureka Services li permezz tiegħu nxtrat id-database magħrufa bħala Eureka index database u Eureka images database, bil-għan li jkunu jistgħu joħorġu r-riċerki uffiċjali.

Ta' din id-database, minflok tħallset fi flus il-kumpannija Eureka ngħatat monopolju sħiħ.

Din hija ironija kbira, partikolarment issa li anke f'dan il-parlament qed nisimgħu ħafna diskors favur il-liberalizzazzjoni tal- qasam tal-kummerċ, li jkun il-gvern li anke kontra t-tendenza li tant jiftaħar biha, jagħti monopolju għal għaxar snin sħaħ f'area daqshekk delikata u sensittiva.

Tajjeb li wieħed jgħid li l-gvern kien ilu snin sħaħ biex jikkomputerizza s-sistema tar-riċerki fir-reġistru pubbliku.

Numru mhux żgħir ta' mpjegati damu snin sħaħ jittrasferixxu d-data għal ġol-computers.

Dawn huma affarijiet li jistgħu jiġu vverifikati minn kulħadd.

Intefqu eluf kbar ta' liri f'salarji, f'makkinarju u f'computers, imma sfortunatament s'issa nistgħu ngħidu li minn dawn is-soluzzjonijiet li ppreżenta l-gvern ma ħareġ xejn.

Il-ħasra hi li fil-qagħda preżenti tal-pajjiż, minflok ra għaliex mar kollox ħażin u għaliex intilfu eluf kbar ta' liri, bi ftit eluf ta' liri l- gvern biegħ kopja tal-microfilms lil kumpanija privata li fi ftit xhur irnexxielha tagħmel dak li l-gvern f'bosta snin m'għamilx.

Jien m'iniex qed nagħti tort lil xi gvern partikolari imma qed ngħid biss x'inhi s- sitwazzjoni attwali.

Bil-ftehim milħuq mal-gvern, il-ftit investiment li sar minn din il- kumpannija beda jirrendi bil-kbir.

Biex din il-kumpannija tkun tista' topera, il-gvern ipprovda, a spejjeż tiegħu, dipartiment sħiħ biex il- maġġoranza ta' l-impjegati fi ħdan id-dipartiment tar-reġistru pubbliku spiċċaw jaħdmu direttament jew indirettament għall-imsemmija kumpannija.

Ta' min wieħed jinnota li waqt li issa kull talba għal riċerki ssir lill- gvern – għax sa ftit ilu kienet issir lill-Eureka - dan hu marbut li jgħaddi din ir-rikjesta lill-kuntrattur privat, bl-ispejjeż amministrattivi jitħallsu min-naħa tal-gvern.

Jiġifieri l-gvern jiġbor il-ħlas u jgħaddih lill-kuntrattur.

Issa l-kuntrattur spiċċa aħjar milli kien, għax fejn qabel kien ikollu jsaqqaf wiċċu hu biex jiġbor il-flus, issa dan ix-xogħol qed jagħmilhulu l-gvern.

Bl-Avviż Legali Nru. 262 tas-sena 2000, il-gvern ippubblika r-rati ġodda li se jgħaddu lill-kuntrattur kif spjegajt, u bl-iskuża li r-riċerki jkunu garantiti ħadd ma jista' jaħrab minn dawn it-tariffi.

Jista' jiċħad il- gvern li ta' photocopy in-nies qed jintalbu Lm1.20, jew li ċertifikat tat- testment li qabel kien jiswa Lm2.50 issa sar Lm5?

L-inqas ħlas ta' riċerka tela' għal Lm6 meta qabel kien inqas minn Lm1.

Rigward din il-famuża riċerka li tiswa Lm6, il-verita' hi li talli persuna sempliċement tordnaha trid tħallas Lm6; u jekk il-persuna li dwarha tkun qed issir ir-riċerka tkun miżżewġa jridu jitħallsu Lm6 oħra talli ssir riċerka dwar il-partner; u Lm6 oħra talli ssir riċerka dwar il-partner meta kien għadu jew għadha ġuvni jew xebba, jiġifieri l-ispiża totali titla' għal Lm18.

Rigward is-servizzi, jien niftakar li meta tressaq il-kuntratt f'dan il- parlament, waħda mill-affarijiet li kienet għoġbitni kienet il-garanzija li f'sebat ijiem ir-riċerki jkunu lesti.

Fil-verita' il-maġġoranza tar-riċerki qed idumu iktar minn sebat ijiem biex jitlestew.

X'rimedji għandu l-gvern għal dan in-nuqqas?

L-unika soluzzjoni hi li min m'huwiex kapaċi jistenna, ma jitlobx riċerki in the first place.

Dan hu dak li jġib il-monopolju.

Hija ħaġa stramba li l-gvern jiftaħar li r-riċerki huma uffiċjali u ma jgħidx li dawn qegħdin isiru minn kuntrattur privat bl-approvazzjoni sħiħa ta' l-istess gvern.

Filwaqt li l-ministru jiftaħar li l-gvern ma ħariġx penny għal dan il-għan, is-salarji ta' l-impjegati tar-reġistru pubbliku u d-day-to-day running ta' l-uffiċini, inkluż il-ħlas tal-kontijiet tat- telephone, tad-dawl u ta' l-ilma, qed jitħallsu kollha mill-gvern.

Xi ħadd min-naħa tal-gvern argumenta li 80% tar-riċerki jiswew inqas minn Lm20.

Li ma ntqalx kien x'differenza se jkun hemm bejn dawn it-80% u l-20% l-oħra.

Lanqas ma ntqal li meta ssir riċerka dwar proprjeta', it-tiftix irid isir fuq kull persuna li kienet sid ta' dik il-proprjeta' u jrid imur lura għaxar snin.

Għaliex il-gvern ma jridx jgħid li jekk tiġi ordnata riċerka dwar mara li qatt ma kellha proprjeta', il-minimu li jrid jitħallas huwa Lm12, Lm6 ta' meta kienet xebba u Lm6 ta' meta żżewġet?

Iktar minn hekk, għalkemm il-gvern qed jiftaħar li għal dak li għandu x'jaqsam ma' l- awtorita' tad-djar, il-fee hija ta' Lm3, m'huwiex qed jgħid il-verita' għax l-ewwel u qabel kollox, m'huwiex jikkalkula d-differenza fl-infiq meta minflok xebba jkun hemm involuta mara miżżewġa.

Jiġifieri jekk issir riċerka dwar koppja, l-ispiża titla' għal Lm9, Lm3 għal kull persuna u Lm3 oħra ta' meta l-mara kienet xebba, biex fuq kollox ma jirriżulta xejn.

Imma l-aqwa li l-gvern jiftaħar li rnexxielu jnaqqas ir-rata bin-nofs.

Sur President, wara li l-gvern biegħ xi ħaġa kważi b'xejn, issa l- kumpannija li daħlet għal dan l-investiment qed jirnexxiela tagħmel turnover qawwi ħafna grazzi għall-ftehim li laħqet ma' l-istess gvern, ftehim li jrid jiġi rivedut kull sentejn, jiġifieri li hemm probabbilta' kbira li f'Jannar tas-sena 2002, it-tariffi jerġgħu jogħlew.

Il-gvern lanqas kellu d-diċenza li ta' l-inqas, bejn dipartiment u ieħor ma jkunx hemm ħlas, għax inkella l-kbar ma jgawdux.

Kieku ta' l-inqas il-flus kollha li qed jitħallsu qed imorru għand il-gvern biex jibda jsolvi ftit mill- problemi kbar li għandu, kieku dawn it-tariffi kien ikollhom ftit tas-sens, imma fejn hi t-trasparenza f'din il-biċċa xogħol?

Kemm qed jieħu l-gvern minn dawn it-tariffi?

Xi ħaġa ta' l-iskantament hija li l-gvern s-sehem tal-gvern tant se jkun żgħir li mhux se jkun biżżejjed biex ta' l-ijqas ikopri l-ispejjeż tas- salarji ta' l-impjegati tar-reġistru pubbliku, u sadanittant il-kuntrattur ikompli jistagħna.

Jien nistaqsi lill-gvern jekk huwiex veru li l-computer li fih hemm stored it-tagħrif dwar il-pajjiż kollu jinsab f'dar privata ta' xi nutar partikolari.

Allura jekk jiġri xi ħaġa lil dan it-tagħrif, x'se nagħmlu?

Ħadd m'hu infallibbli, u allura jekk lil din id-ditta jiġrilha xi ħaġa, f'pajjiżna ma jsirux iktar kuntratti?

Sur President, tajjeb li wieħed jgħid ukoll li fir-rigward tal-garanziji fuq ir-riċerki uffiċjali, jidher li l-uniku uffiċċjalita' hija l-ewwel paġna li tagħti l-lista tan-numri.

Mill-bqija, xejn m'hu garantit.

Fil- fatt, il-ftehim jgħid hekk:

"Il-partijiet iddikjaraw li huma konxji li teżisti possibbilta' li hemm diverġenzi bejn l-indiċijiet manwali u dawk li jinsabu fil- microfilms, peress li wara li ttieħed il-microfilm mir-reġistru pubbliku, setgħu saru xi korrezzjonijiet jew aġġornamenti mingħajr ma ġew aġġornati l-microfilms.

Għaldaqstant għandu jinħadem pjan bejn il- partijiet biex id-diskrepanzi li jeżistu fl-indiċijiet manwali kif imsemmi jiġu korretti".

Jista' l-Ministru jgħidilna x'sar minn dan il-pjan li suppost kellu jsir?

Ikolli ngħid li wasalna fl-istat redikolu li lanqas il-ħaddiema tar- reġistru pubbliku ma huma fdati, u biex il-pubbliku jinqeda, irid jibgħat e- mail jew fax, anke min ma jafx jikteb u jaqra.

Sur President, jekk il-gvern qed jaħseb li din hija xi ħaġa ta' din in- naħa tal-Kamra, sejjer żball.

Avolja l-gvern se jkun ferħan li din il- mozzjoni biex tirrevedi t-tariffi se tgħaddi, fir-realta' qed tinħoloq problema kbira li diġa' qed tinħass min-nutara kollha.

Għalkemm f'pajjiżna m'hawnx ħafna li għandhom din il-professjoni, b'daqshekk ma jfissirx li l- gvern għandu l-jedd jgħaddi bir-romblu minn fuq dawn in-nies, għax fuq kollox, aħna bħala uffiċjali pubbliċi nirrappreżentaw lill-poplu u dan il- fatt għandu jiġi rikonoxxut.

Ma jistax ikun li fejn qabel, nutar seta' jiċċekkja ċerti affarijiet manwalment, issa intenzjonalment inħolqot sistema tat-taħliet, fejn għalkemm hemm index alfabetiku, ma teżisti l-ebda sistema biex persuna tfittex l-informazzjoni li jkollha bżonn b'mod raġonevoli.

Jien nisfida lill-gvern biex jgħid jekk huwiex veru li din il- ħaġa għamilha b'mod intenzjonat biex forsi jħares l-investiment li għamel.

Jekk għamel hekk ma nistax ngħid li għamel sew, partikolarment għaliex spiss nisimgħu ħafna paroli dwar it-trasparenza, l-accountability u l- kumdita' taċ-ċittadini.

Fir-rigward tas-servizz li jingħata, irrid ngħid li nħolqot burokrazija anke fil-metodu ta' kif wieħed jista' japplika.

Fejn qabel kien hemm formola li kienet timtela' faċilment minn min ried jordna riċerka, illum din il-kumpannija qed titlob li jkollha kollox typed.

Jien ma ngħidx li din hija xi ħaġa ħażina, imma fir-realta' rridu noqogħdu attenti li nħallu lok għall-flessibilta', biex il-pubbliku b'mod partikolari jkun jista' jinqeda' mingħajr problemi.

Nerġa' ngħid li din il-kwestjoni m'hijiex biss politika.

Il-lat politiku huwa dak li l-gvern qed iżid it-taxxi taħt forma differenti.

Għalkemm rajna diversi eżempji ta' din l-attitudni arroganti tat-tmexxija preżenti, il-kwestjoni kollha tmur oltre minn hekk.

Jien ma nistenniex li l-prezzijiet se jibqgħu l-istess għall-eternita', imma ta' l- inqas, tal-prezz li wieħed jitħallas, jistenna effiċjenza, li tfisser rapidita', serħan il-moħħ u aċċessibilita' għal kulħadd.

Sfortunatament ikolli ngħid li ħafna nutara, anke ta' tendenzi politiċi differenti minn tagħna, spiss jgħidulna li jinsabu mbellħin quddiem il-mod ta' kif il-gvern qed jaġixxi f'din il-materja.

Bħala konsultazzjoni nista' ngħid li kienet kważi ineżistenti.

Il-gvern wera stampa sabiħa ta' uffiċċjalita', ta' modernizzazzjoni u ta' aktar effiċjenza, biex imbagħad meta ġejna għall- fatti ndunajna li l-mod ta' kif tħaddmu l-affarijiet xejn ma kien sodisfaċenti.

Jien m'għandi xejn kontra l-kumpannija Eureka jew kontra dawk li jokkupaw ċerti karigi.

Jien kontra dak kollu li ma jsirx kif jixraq lill-pajjiż.

In- nutara tant huma nkwetati b'din is-sitwazzjoni li saħansitra ffirmaw petizzjoni.

Għalkemm l-Onor.

Azzopardi qal li sitt nutara biss attendew għal laqgħat li saru, wieħed ma jistax ikejjel dak li jkun qed jiġri fil- pajjiż bl-attendenza għal xi laqgħat.

Jien nista' ngħid li minkejja dak kollu li qed jingħad hawn, nhar is-Sibt se ssir laqgħa għalina n-nutara ġewwa l-Corinthia biex niddiskutu l-ħafna diffikultajiet li qed insibu ma' wiċċna.

Nerġa' ngħid li l-gvern qed jiżbalja jekk qed jaħseb li dawn l- affarijiet qed tgħidhom l-oppożizzjoni biss.

Fil-bidu ta' dan l-intervent semmejt każ ċar, fejn membru tal-gvern li hu anke nutar ilmenta dwar in- nuqqasijiet li jeżistu.

Nista' nikkwota lill-Onor.

Abela li qal: "Wasalna fil-pendlu li minn nejja ssir maħruqa".

Nerġa' ngħid li dawn l-affarijiet mhux aħna biss qed ngħiduhom, u għalhekk jekk il-gvern qed jgħid li qed noħolqu kwestjoni politika minn din is-sitwazzjoni, irid jindirizza lill-membri tiegħu stess.

Jekk iħares lejn il-firem tal-petizzjoni jkun biżżejjed biex jara li mhux l-oppożizzjoni biss qed tqajjem dawn id-diffikultajiet.

L-għebusija tar-ras qatt ma tagħmel ġid, u jien nemmen li l-gvern, jekk irid, għadu fiċ-ċans li jikkonsulta u jara kif se jelimina dawn id-diffikultajiet.

Pero' jrid jagħti commitment serju li verament se jagħti każ ta' x'inhu jiġri f'dan il- qasam.

Jien qed nagħmel din l-istedina f'ismi, f'isem ħafna nutara pubbliċi u finalment f'isem il-poplu kollu.

Ħadd m'għandu jaħseb li ż-żieda fit- tariffi se nbatuha aħna n-nutara.

At the end of the day, il-klijenti tagħna se jagħmlu tajjeb għal dawn iż-żidiet.

Jien ma nistax nifhem għalfejn il-gvern qed jinnega dawn id-diffikultajiet u għalfejn jikkwota ż- żidiet ta' nota fl-insinwa li ssir darba ma' kuntratt filwaqt li r-riċerki li jsir kontinwament, ma jsemmihomx.

Sur President, nagħlaq billi nappella lill-gvern biex ikollu l-irġulija li jammetti li jista' jtejjeb is-sitwazzjoni.

Nappella wkoll biex din il- mozzjoni ma titteħidx bħala xi ħaġa tal-Laburisti kontra n-Nazzjonalisti.

Aħna qed inressqu din il-mozzjoni skond id-dmirijiet li għandna lejn il- pajjiż.

Nirringrazzjak.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Nitlob lis-Segretarju Parlamentari biex iressaq l-Aġġornament tal-Kamra.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni kienet interrotta u baqgħet aġġornata.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

JESMOND MUGLIETT (Segretarju Parlamentari): Nipproponi l- Aġġornament tal-Kamra għal nhar il-Ġimgħa, 16 ta' Frar 2001, fid-9.00 a.m. b'din l-Aġenda:-

Ordnijiet tal-Ġurnata

Mozzjoni ta' l-Onor Gavin Gulia u l-Onor Angelo Farrugia għat-tħassir ta' l- Avviżi Legali Nri 261 u 262 ta' l-2000 - Kontinwazzjoni;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kontroll tal-Pestiċidi - Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Ippjanar ta' l-Iżvilupp - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li Jimplimenta Miżuri ta' l-Estimi - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta (Emenda Nru 2) - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Amministrazzjoni ta' Art tal-Gvern - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Condominia - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni ta' l-Erarju – Tieni Qari (Kont.);

Riżoluzzjoni tal-Prim Ministru dwar il-qagħda fil-pajjiż – Kontinwazzjoni;

Abbozz ta' Liġi dwar it-Ratifika ta' Trattati (Sant' Anġlu) – Tielet Qari; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Dazji ta' Importazzjoni – (Tielet Qari).

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni u l-Privatezza tad-Data – Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza tad-Dwana – Kumitat Permanenti.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici.

ONOR CARMELO MIFSUD BONNICI: Sur President, dan huwa wieħed mill-ewwel aġġornamenti li qed nagħmel din is-sena u rrid niddedikah għal dak illi qiegħed jingħad rigward ix-xogħol tajjeb li qed jagħmel il-gvern Nazzjonalista fit-tieni distrett elettorali.

Ma nkunx qiegħed niżbalja jekk infakkar lin-nies fil-proġett tal-Kottonera, li għall-grazzja t'Alla mhux biss għaddej imma qiegħed jissoda kuljum.

Wieħed ma jridx jinsa lanqas il- proġett ta' l-isports complex ġewwa l-Kottonera, li miexi b'ritmu tajjeb ukoll.

Il-Ħadd li għadda jiena smajt b'attenzjoni dak li qal il-Kap ta' l- Oppożizzjoni dwar dan u ħassejt illi għandi umilment nikkoreġi xi affarijiet illi ntqalu.

Naħseb illi huwa tajjeb illi l-poplu tal- Kottonera, speċjalment il-poplu tal-Birgu illi dalwaqt se jivvota għall- kunsill lokali tiegħu, iqiegħed l-affarijiet b'mod ċar quddiem għajnejh ħalli jkun jista' jara sewwa min qiegħed jaħdem għall-ġid tiegħu u min qiegħed jipprova jċaqlaq l-affarijiet 'il quddiem.

Smajt il-kritika li saret mill-Kap ta' l-Oppożizzjoni li kienet ippermjata fuq tliet affarijiet, l-ewwel il-kwestjoni ta' l-ispekulazzjoni.

Dr. Sant qal li mhux sew li dan il-kuntratt waqa' f'idejn l-ispekulaturi.

U dan huwa pjuttost mod stramb kif il-Kap ta' l-Oppożizzjoni qiegħed jimposta l-affarijiet, għax il-kelma ''spekulaturi'' fil-lingwa tagħna tfisser bniedem ħawtiel fin-negozju, bniedem li jaħdem biex idabbarha, bniedem li jaħdem biex jagħmel profitt minn ħidmet il-kummerċ.

Ngħid is- sewwa urtajt ftit ruħi meta smajtu jgħid illi l-proġett tal-Kottonera waqa' f'idejn l-ispekulaturi u ddejjaqt li pprova jagħti mmaġini kerha lil xi ħaġa illi hija tajba.

Meta għamilna l-proġett tal-Kottonera aħna tajna l- fiduċja lin-negozjant Malti billi għednilu li nafdaw li hu kapaċi jwettaq dak li fdajnilu f'idejh.

Ovvjament għaddejna għand in-negozjant Malti għax konna qegħdin naċċettaw hawnhekk, iż-żewġ naħat tal-Kamra, illi l-gvern m'għandux biżżejjed mezzi biex jagħmel proġett bħal dan u allura bilfors ried imur għand in-negozjant.

Issa li lin-negozjant Malti tipprova tħammġu u tipprova tgħid li huwa spekulatur f'sens ħażin żgur li m'huwiex sew.

Skond id-dizzjunarju tiegħi negozjant huwa bniedem ħawtiel u bniedem li jipprova jżid fin-negozju, u għalhekk naħseb li huwa żbaljat daparti tal- Kap ta' l-Oppożizzjoni li jipprova jħammeġ dan il-proġett.

Din il-ġimgħa xi ħadd qal li n-naħa l-oħra għandha politika neo-Marxista.

Għall-mument għedt li kien qed jiżbalja l-ħabib tiegħi, għax forsi mhux għal Karl Marx ried jgħid imma għal Groucho Marx!

Dan f'wieħed mill-films tiegħu qal din is-sentenza:

'No matter what it is or who commenced it, I'm against it!''.

U naħseb li din hija l-linja li qed jieħu l-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

Ladarba dan il-proġett inbeda minn din in-naħa, allura ma jaqbilx miegħu u għalhekk jipprova jħammġu.

Fost affarijiet oħra qal li kieku għad hemm gvern Laburista, il-proġett kien ikun diġa' lest.

Qalilna wkoll li kieku diġa' hemm id-dgħajjes fil-Birgu.

Imma kulħadd jaf, Mr Speaker, li l-Kap ta' l-Oppożizzjoni kien iġġieled ma' kulħadd fis-sentejn li dam fil-gvern.

Dr. Sant kien iġġieled mhux biss ma' diversi nies li kellu fil-partit tiegħu stess, imma kellu wkoll xi jgħid mal-konsorzja nnifishom.

Kulħadd jiftakar id-diversi dikjarazzjonijiet li saru f'din il-Kamra.

L- ewwel kien sar ftehim ma' konsorzju, imbagħad iġġieldu ma' konsorzju ieħor.

Wara reġgħu ftiehmu ma' konsorzju ieħor imma xorta ma setgħux jiftehmu fuq diversi affarijiet.

Jiena ngħid li kieku għad hemm il-gvern Laburista, kieku l-proġett għadhom jiddiskutuh u għadhom qegħdin jippruvaw jikkuntrattaw biex isibu lil xi ħadd interessat li jidħol għalih!

Jiena nħoss li l-qawl Malti li min imaqdar irid jixtri huwa relevanti ħafna hawnhekk.

Għax fil-fatt huwa dan il-gvern li qiegħed iwettaq dan il- proġett u li qiegħed joħloq anke x-xogħol.

Imma dan il-fattur qisu jdejjaq lill-Kap ta' l-Oppożizzjoni, bħalma qisu jdejqu wkoll il-fatt li t-tielet konsorzju, Camper and Nicholsons, daħal jaħdem fih, u qiegħed jagħmel ix- xogħol tiegħu biex il-proġett tal-Kottonera jkun suċċess.

Hawn ta' min ifakkar illi tan-naħa l-oħra m'għandhom l-ebda mertu fuq it-trattativi.

Kien xogħol u ħidmet l-Onor.

Ministru Francis Zammit Dimech li b'paċenzja kbira ħa ħsieb jagħmel ftehim ma' dawn it-tliet konsorzji li qegħdin avvjati jaħdmu.

Jiena ninnota, illi meta għal xi raġuni x-xogħol ikollu jieqaf temporanjament, fuq in-naħa l-oħra tal-Kamra jkun hemm ħemda, ħadd ma jitkellem u ħadd ma jgħid xejn.

Qisu li kulħadd iħossu komdu li dan ix- xogħol ikun waqaf.

Imbagħad appena jerġa' jibda x-xogħol, jibdew iqumu l- problemi kollha.

U dan wieħed jifhem għaliex, għax tant qalulhom li l- Partit Nazzjonalista mhux se jwettaq il-proġett tal-Kottonera, li issa li n- nies tal-post qegħdin jarawh isir, il-Partit Laburista qiegħed iħossu skomdu.

Għaliex?

Għax il-Partit Nazzjonalista huwa l-partit li mill-paroli għadda għall-fatti, u beda jagħmel l-affarijiet bl-aħjar mod possibbli u fl- interess tan-nies ta' l-inħawi.

Jiena jiddispjaċini meta nara l-ħidma li wettaq gvern Nazzjonalista ġewwa l-Birgu m'hijiex daqshekk apprezzata.

Il-proġett tal-Kottonera fil-fatt se jagħti spinta kbira lill-Birgu, pero' rrid ngħid ukoll illi dan il-gvern għandu wkoll tliet ġojjelli, f'din il-belt li jeżistu sforz il-ħidma tiegħu.

Dawn huma l-Mużew Marittimu, l- Auberge of Angleterre' u l-importanza li issa saret tingħata lill-Palazz ta' l-Inkwiżitur.

Il-Mużew Marittimu, Mr Speaker, jiġbed lejn il-Birgu numru kbir ta' nies, uħud minnhom qatt ma kienu resqu lejn dan il-post qabel u lejn il-Kottonera.

Fosthom insibu għadd sabiħ ta' barranin li jiġu biex jaraw dan il-mużew sabiħ, li jixraqlu wkoll iżjed espansjoni.

Dan huwa kollu frott ta' ħidma ta' gvern Nazzjonalista.

L-istess jista' jingħad dwar l-Auberge of Angleterre li gvern Nazzjonalista ħa ħsieb jirrestawra u jittrasforma f'librerija reġjonali.

Hawn il-ħin kollu jintbagħtu l-kotba, mhux biss bil-lingwa Ingliża, imma fi kwalunkwe lingwa, kif irriżultali minn diversi domandi parlamentari li jien stess għamilt dwarha.

Issa din il-librerija għaddiet f'idejn il-Kunsill Lokali tal-Birgu pero' l-importanza tagħha, ir-role strateġiku tagħha, huwa kollu frott ta' ħidmet gvern Nazzjonalista.

L-istess għal dak li għandu x'jaqsam mal-Palazz ta' l-Inkwiżitur.

Għal dan il-post il-gvern Nazzjonalista nefaq Lm11,000.

Din mhux ukoll ħidma tajba, Mr Speaker?

L-istess ngħidu għall-ħidma li qiegħda tagħmel il- Kottonera rehabilitation, li tonfoq flejjes kbar ġewwa l-Birgu għar-restawr u għall-pavimentar.

Is-sena l-oħra, jekk m'inix sejjer żball, intnefqu mat- Lm80,000, apparti l-proġetti li hemm lesti għal din is-sena.

Kulmin jasal il-Birgu u jgħaddi minn quddiem il-Vittoriosa Stars, jara armat il-ħadid biex isir ir-restawr ta' dik il-faċċata.

Dik hija dar antika li xieraq li l- faċċata tagħha tiġi restawrata.

Ma' dan ta' min iżid li l-kumitat tal- Kottonera qiegħed jaħseb ukoll biex it-torri tal-Birgu jerġa' jinbena mill- ġdid.

Dawn huma kollha attivitajiet u xogħol li qiegħed isir minn gvern Nazzjonalista ġewwa l-Birgu, u tajjeb li l-mertu jieħdu hu.

Huwa veru li dejjem kien hemm il-koperazzjoni tal-Kunsill Lokali.

Per eżempju, meta ġejna għax-shelters dan sar b'inizjattiva tal-Kunsill Lokali tal-Birgu b'danakollu mn'Alla kien hemm il-Cottonera rehabilitation project - li huwa wkoll frott tal-gvern Nazzjonalista - li ta s-sehem tiegħu u għadu jagħtih.

Din il-ħaġa mhux biss f'dak li għandu x'jaqsam il-Birgu nnifsu, għax il- Birgu elettoralment qisu maqsum f'biċtejn, għax għandek il-Birgu l-antik, imbagħad għandek Tal-Ħawli, il-housing estate li qiegħed 'il fuq mill- kulleġġ, De La Salle u St Edwards.

Minn domanda parlamentari li kont għamilt lill-Ministru Gonzi sirt naf li l-gvern nefaq ħafna flus - madwar Lm4,000 jew Lm5,000 - biex in-nies f'dawk l-inħawi jkollhom ambjent diċenti.

Sar ħafna xogħol biex Tal-Ħawli jkun post sabiħ u xieraq għal dawk li joqogħdu hemm.

Sur President, wieħed jifhem għaliex il-Kap ta' l-Oppożizzjoni il-Ħadd li għadda ħass il-bżonn mhux biss li jagħmel konferenza ġewwa l-Birgu kif is-soltu jagħmel, imma li jmur iżur ċerti nies fi djarhom, għaliex in-nies tal-Birgu, bħan-nies tal-Kottonera in ġenerali qegħdin jaraw b'għajnejhom il-ħidma fejjieda ta' dan il-gvern f'dawn l-inħawi.

Anke jekk biss wieħed jikkonsidra l-kwantita' kbira ta' turisti li jiġu jżuru din il-belt, in- numru ta' kafetteriji li nfetħu - issa hemm kafetterija ġdida ġewwa Couvre Porte - u l-investiment ġdid li qed ikun hemm, wieħed għandu jifhem li dan hu kollu frott ta' xogħol b'risq din il-belt mill-Partit Nazzjonalista.

Din m'hijiex xi strateġija li qiegħda ssir f'post wieħed biss, għax kull min idur it-Tlett Ibliet jinduna li xogħol simili qiegħed isir kullimkien.

Bħalissa għaddej proġett ta' tindif u restawr tal-mina ta' Santa Liena ġewwa Bormla.

Dan qed jiswa lill-gvern Lm80,000.

U xi ngħidu għat-twaqqigħ tal-ħajt ta' Bormla?

Dak huwa wkoll frott tal-ħidma li qiegħed jagħmel dan il-gvern fil-Kottonera.

L-istess jista' jingħad għall-Belt Sengleana, fejn il-kumitat tar-rijabilitazzjoni tal-Kottonera beda jaħdem anke hemmhekk.

Hemm maħsub li matul din is-sena titnaddaf il-mina ta' Sant'Anna ġewwa l- Isla.

Sadattant, l-istatwa ta' San Mikiel, maħbuba ħafna mis-Sengleani, ġiet restawrata u rranġata dejjem taħt il-kappa tal-proġett għar- rijabilitazzjoni tal-Kottonera.

X'inhu l-messaġġ tagħna?

Il-messaġġ tagħna huwa li dak li qegħdin nagħmlu aħna qegħdin nagħmluh biex inżommu mhux biss wegħda elettorali, imma għax aħna verament irridu l-ġid lin-nies tat-tieni distrett.

Jiena naf li għad baqa' ħafna x'isir, iżda wettaqna ħafna u qegħdin inwettqu ħafna.

Ladarba tibda, allura taqbad ċertu ritmu li diffiċli biex wieħed iżommu lura.

U din tidher li hija l-atmosfera fit- tlett ibliet.

L-istess fil-Kalkara, fejn issa se taqa' l-knisja magħrufa Tas-Salvatur, knisja żgħira ħafna, iżda li hija importanti għan-nies tal-Kalkara.

Din se tiżżarma u terġa' tinbena mill-ġdid, għax it-trapass taż-żmien tant kiel il- ġebla illi hemm bżonn li din tiżżarma u terġa' ssir kważi mill-ġdid għar- restawr tagħha.

Din hija kollha ħidma li l-gvern Nazzjonalista qiegħed iwettaq ġewwa t-tieni distrett.

Veru li ssib lil min jgħid li l-kritika ta' l-oppożizzjoni hija bbażata fuq il-ħsieb, li min imaqdar irid jixtri.

Forsi wkoll dan hu s-senteiment tal-parti l-oħra, illi dak li aħna qegħdin nagħmlu tixtieq kieku tista' tiftaħar li għamlitu hi.

Pero', tul is-sentejn li għamlu fl-amministrazzjoni tagħhom, fit-tlett ibliet u fil-Kalkara ma għamlu assolutament xejn; u din hija l-verita' u dawn huma l-fatti.

Jiena din irrepetejtha diversi drabi hawn ġew, u r-risposta min-naħa l-oħra kienet li sar rapport soċjo-ekonomiku, rapport ta' ħafna laqgħat, ta' ħafna diskorsi, ta' ħafna nies li nġabru f'diversi karti u f'diversi biċċiet ta' l-istampa u li qegħdin miġburin.

Imma x'differenza bejnhom u bejna!

F'sentejn din in-naħa bdiet taħdem, għamlet il-proġett, għamlet il-ftehim tal-Kottonera, bdiet iċċaqlaq l-affarijiet, bdiet tmexxi l-affarijiet, bdiet tinvesti sewwa fl-affarijiet u n-naħa l-oħra f'kull ma għamlu f'sentejn qagħdu jitkellmu u jitkellmu; dejjem jitkellmu.

Veru kien hemm bżonn li jagħmlu rapport għax dak id-diskors kollu kellu jinġabar xi mkien, imma baqa' rapport, bejn il-fatti u l-azzjoni ma ġara xejn.

Mentri din in- naħa tkellmet, rat l-affarijiet, imma mbagħad bdiet twettaq ħidmietha.

Din id-differenza li n-nies fit-tieni distrett elettorali qegħdin jaraw, mhux biss, imma l-istess nies qegħdin jaraw li kieku ma kienx hemm is-sejħa ta' l-elezzjoni, il-ħajt tan-number 1 dock ma kienux jinżlu żewġ filati minnu.

Allura, mhux bilfors kulħadd qiegħed jara d-differenza bejn gvern u ieħor!

Mhux bilfors kulħadd qed jara li dan il-gvern qiegħed jagħti lill-Kottonera l-importanza li tixirqilha.

Sfortunatament, il-kritika li ssirilna min-naħa l-oħra hija li aħna qisna tajna l-art tal-Kottonera lil xi nies ħżiena, malvaġi u li qegħdin jisfruttaw din l-art għall-interessi tagħhom.

Bbir-rispett kollu, din il- kritika hija ftit żleali, għax aħna, bħalma kienu beħsiebhom jagħmlu huma, morna għand in-nies fin-negozju, li min-naħa tagħhom daħlu għal din l- intrapriża.

Il-parti l-oħra jgħidulna li fil-kuntratt tagħhom kien hemm li ma setgħux jagħmlu ċerti atti bħal per eżempju ma setgħux ibiegħu l- azzjonijiet tagħhom jew jidħlu f'ċerti tipi ta' kuntratti.

Ħasbu li b'dik il-klawsola kienu se jżommu n-nies tan-negozju milli jerġgħu jbiegħu xi ħaġa bid-drittijiet tagħhom lil ħaddieħor u b'hekk jiġġeneraw iktar xogħol.

In-negozju jiġi min-nies li jifhmu l-valur tal-ħaġa u li jkunu kapaċi jgħadduha lil ħaddieħor wara li jkunu żidulha l-valur tagħha, Mr Speaker.

Jiena nibqa' skantat meta nisma' lil tan-naħa l-oħra jikkritikawna li qegħdin nippruvaw nagħtu l-art għal xi forma ta' spekulazzjoni f'sens ħażin.

Irrid ngħid li s-sens Malti tal-kelma ''spekulazzjoni'' huwa dawk in-nies li jaħdmu u li huma ħawtiela fin-negozju.

Tajjeb nifhmu li meta per eżempju se jsir il-casino ġewwa x-xatt tal-Birgu, aħna ma tajniex l-art lil xi għaqda, bħal boy scouts u din flok ma użatha għall-ġid tat-tfal qabdet u għamlet negozju minnha.

F'dan il-kas ma sarx hekk.

Din għaddejniha lin-nies tan-negozju u nieħdu pjaċir naraw li dawn se jagħmlu minnha xi ħaġa tan-negozju.

U iktar ma jagħmlu hekk, aktar se jiżdied il-valur tal- post. Mhux biss, imma l-proġett tal-Kottonera allura jiġbed iktar nies li jkunu lesti jinvestu fih.

Dan huwa s-sens tagħha kollu u naħseb li gvern Nazzjonalista qed jirnexxielu wkoll f'dan il-kamp iġib iktar nies tan- negozju mill-Ewropa u mid-dinja li huma lesti li jidħlu għal dan il-proġett u li jinvestu fih.

Hija ħaġa sabiħa illi l-casino ta' Venezja ddeċieda li jagħmel branch tiegħu hawnhekk.

Dan huwa investiment tajjeb għal pajjiżna, peress li dawn se jonfqu l-flus, se jimpjegaw lin-nies filwaqt li aħna se nagħmlu xi ħaġa li minnha jibbenefika l-poplu tal-Kottonera.

Jiena niftakar li fil- kampanja elettorali l-parti l-oħra bdiet tgħid lin-nies li kienu se jimpjegaw 500 ruħ hemmhekk, pero' ħadd ma kien kapaċi jagħti spjegazzjoni dawn il-500 ruħ kif kienu se jiġu impjegati.

Aħna ppreferejna ma nitfgħux bżar fl-għajnejn, imma mxejna kif kellna nimxu u għedna li se nagħmlu dan il-proġett u li se nagħmlu ħilitna biex dan jirrendi u jagħti l-frott.

Issa kulħadd qiegħed jifhem li fil-Kottonera, ladarba se jiġi dan il- casino ta' Venezja, ladarba se jseħħu l-affarijiet illi wegħedna u ntrabatna ma' dawn in-nies fil-kuntratt, allura bilfors li f'dan il-lokal ser jinħoloq ix-xogħol, fattur importanti għal pajjiżna.

U dan hu riżultat tal-ħidma tagħna.

Ir-riżultat m'huwiex xi ħaġa fl-arja, imma huwa fatt konkret illi juru li l-affarijiet qegħdin isiru tajjeb.

L-istess għall-kwestjoni ta' Camper & Nicholsons, soċjeta' internazzjonali li hija magħrufa għal dak li huwa yachting.

Hija isem ta' prestiġju, għandha wkoll il-persuni tagħha li qegħdin jippruvaw jagħmlu xogħol tajjeb ħafna, u allura kienet ħidma tajba li rnexxielna nattirawha bħala t-tielet konsorzja.

Din hija prova oħra li turi kemm dan il-gvern jaħdem bis-serjeta', u kemm il-Ministru Francis Zammit Dimech ta s-sehem tiegħu biex dan kollu seta' jitwettaq ħalli għada pitgħada għad naraw verament id-dgħajjes isiru.

Faċli ħafna li toqgħod tgħid x'beħsiebek tagħmel, faċli ħafna tiddikjara ċerti affarijiet; u iktar faċli li tipprova tikkritika u ssib id-difetti f'dak li ħaddieħor ikun qiegħed jagħmel.

Imma mbagħad meta tiġi biex l-affarijiet tagħmilhom int, l- istorja titkellem mod ieħor.

F'dan il-każ, f'din is-sitwazzjoni, gvern Nazzjonalista mhux biss iddikjara li se jagħmel xi ħaġa, imma qiegħed iwettaqha, u ħafna nies qegħdin jindunaw li din il-ħaġa qiegħda ssir.

Forsi mhux dejjem jammettu magħna, imma l-verita' hija li fil-qiegħ ta' qalbhom qegħdin jaraw li dan qed isir u qegħdin jinnotaw id-differenza bejn gvern u ieħor.

Bħalissa, per eżempju, beda x-xogħol ta' pajpijiet tad- drenaġġ li neżlin mill-Fgura għal Santa Liena, Bormla.

Dan huwa wkoll parti mill-proġett tal-Kottonera.

Dan kollu li għedt juri li l-Partit Nazzjonalista qed iħares lejn it- Tlett Ibliet u lejn il-Kalkara bħala tliet ġojjelli li wieħed irid verament jerġa' jagħtihom id-dinjita' li ħaqqhom mhux bid-diskors fl-arja imma billi jinvesti fihom.

U jekk wieħed imur idur jara b'għajnejh li qegħidn jintnefqu flejjes kbar għal dan il-għan.

U jiena ċert li n-nies tal- Kottonera dan qegħdin japprezzawh, indipendentement minn x'qiegħed jgħid ħaddieħor.

Forsi wieħed jista' jipprova dejjem juri l-ikrah, pero' s-sewwa dejjem jibqa' sewwa u l-fatti jibqgħu dejjem il-fatti, u dak li hu magħruf jibqa' dejjem magħruf u ħadd ma jista' jmerih.

Għalhekk jiena ħassejt li għandi nwieġeb umilment għal dak li qiegħed jingħad min-naħa l-oħra u mill- Kap ta' l-Oppożizzjoni, għax m'huwiex sew li xi ħaġa li qiegħda ssir b'tant attenzjoni u b'tant sforz tiġi oskurata b'dan il-mod żbaljat.

Jiena ngħid li kieku ma telax dan il-gvern, kieku dan il-proġett, dan ix-xogħol kollu, ma kienx jitwettaq, u mn'alla hemm dan il-gvern għax l-affarijiet bdew isiru u bdew jiċċaqilqu.

Sur President, anke l-fatt li l-kumitat tar-riabilitazzjoni tal-Kottonera issa qiegħed ġol-Birgu stess u qiegħed jopera minn hemmhekk mill-qalba tal- Birgu juri kemm l-affarijiet qegħdin isiru b'ċerta serjeta'.

Nieħdu wkoll il-mina ta' Porto Salvo, l-Isla, li qiegħda tkun restawrata.

Huwa veru li din għadha ma tlestietx, imma li kieku ma kienx għall-kumitat ta' riabilitazzjoni tal-Kottonera, dan ix-xogħol żgur li ma kienx isir.

L- istess jista' jingħad għall-ħidma in ġenerali bħal per eżempju d- devoluzzjoni ta' ċerti artijiet li l-gvern għandu f'idejh u li issa għaddew f'idejn il-kunsilli lokali.

Per eżempju, il-kunsill lokali ta' l-Isla riċentement ħa f'idejh il-Ponta ta' l-Isla, fejn hemm ground tal-football.

Huwa veru li dan il-ground ilaqqat ħafna xita u li matul ix-xitwa ħafna mill-materjal jispiċċa l-baħar, imma almenu l-kunsill lokali ta' din il- belt jista' jieħu ħsieb u jara x'jista' jagħmel, bħalma qiegħed jieħu ħsieb il-gardjola.

Għaldaqstant, jekk wieħed ipoġġi ftit bil-qiegħda u joqgħod jaħseb u jara dawn l-affarijiet kollha, jirrealizza li kuntrarjament għall- kritika li qiegħda ssir min-naħa l-oħra, dan il-gvern Nazzjonalista qed jagħmel ħidma kbira u tajba b'risq din il-lokalita'.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada, il-Ġimgħa, 16 ta' Frar 2001 fid-9.00 a.m. bl-agenda kif komunikata mis-Segretarju Parlamentari.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET

ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

TEMPJI STORIĊI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġie vvotat din is-sena għar- restawr/manutenzjoni ta' tempji storiċi?

Liema huma dawk it-tempji li matul din is-sena finanzjarja se jsir restawr/manutenzjoni fuqhom?

Liema xogħol se jsir?

Fejn?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li għal din is-sena huwa maħsub illi n-nefqa fuq ir-restawr ta' tempji preistoriċi jkun ta' Lm45,000.

Din il-figura mhix assoluta u tista' tkun riveduta.

Lm19,700 ġew allokati għal dik li hija manutenzjoni ta' dawn l-istess tempji.

It-tempji konċernati huma: Ħaġar Qim, Ġgantija, Mnajdra, Tarxien, Skorba.

Ix-xogħol li ser isir huwa kif ġej:

Ħaġar Qim: Ilqigħ ta' scaffolding: Rikostruzzjoni ta' parti kolasata: Riċerka permezz ta' weather station: Tqegħid ta' information penals: Proċessar ta' design briefs għal ċentru ta' viżitaturi.

Mnajdra: Bini ta' ħajt protettiv: tender documents għal survey ta' fotogrammatirija.

Ġgantija: Ilqigħ ta' scaffolding: tender documents għal survey ta' fotogrammatrija.

Tarxien: Rikostruzzjoni ta' ħajt: Proċessar ta' tender documents għal survey ta' fotogrammatrija.

Skorba: Xogħol ta' manutenzjoni fil-ħajt protettiv.

SKEJJEL - TOBBA/DENTISTI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid, matul din is-sena skolastika, kemm saru visti minn tobba/dentisti fl-iskejjel ta' l-Istat?

Kemm saru fl-iskejjel privati u tal-knisja?

X'kien l-għan ta' kull żjara?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra iktar kmieni f'din is-seduta.

(Appendix 1 - It-tobba tas-servizz medikun fl-iskejjel tad-diviżjoni tas- saħħa:

Appendix 2 - It-tabib tas-servizz mediku ta' l-edukazzjoni fi ħdan id- diviżjoni ta' l-edukazzjoni:

Appendix 3 - Id-dentisti tas-servizz tad-dentisti fl-iskejjel fi ħdan id- diviżjoni tas-saħħa.)

STUDENTI OVERWEIGHT

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk jeżistix program biex jingħataw pariri/għajnuna studenti li huma overweight ħalli jnaqqsu mill-piż tagħhom?

Meta tobba jżuru l-iskejjel biex jeżaminaw lill-istudenti jagħmlu rakkomandazzjoni f'dan is-sens?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tweġiba tinqasam fi tnejn:

It-tobba tas-servizz mediku fl-iskejjel fi ħdan id-diviżjoni tas-saħħa:

"Ix-xogħol tat-tobba u l-infermiera jinkludi wkoll programm ta' promozzjoni tas-saħħa fejn jingħataw pariri fuq bażi personali lill-ġenituri kif ukoll jiġu organizzati talks fl-iskejjel, kemm għall-ġenituri kif ukoll għat- tfal.

It-tabib tas-servizz mediku ta' l-edukazzjoni fi ħdan id-diviżjoni ta' l-edukazzjoni: Is-servizz mediku ta' l-edukazzjoni m'għandux programm separat fir-rigward ta' studenti li għandhom piż żejjed.

Madanakollu, pariri u informazzjoni fuq dan is-suġġett tingħata kull meta tkun mitluba u partikolarment waqt is- seminars li jsiru barra mill-iskejjel għall-istudenti l-kbar ta' l-iskejjel sekondarji.

BIDNIJA - DAWL

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li ssir is-sistema ta' three phase flok dik ta' single phase fil-Bidnija?

Jista' jara li x-xogħlijiet ikunu awtorizzati bla aktar telf ta' żmien peress li jirriżulta li d-dawl fl-inħawi qed jinqata' regolarment?

Jekk fl- affermattiv, meta?

Jista' l-Ministru jinformana kemm-il darba kienet sospiża l-provista tad- dawl fil-Bidnija matul Diċembru u Jannar li għaddew?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jien informat li skond ir-records tal-Korporazzjoni Enemalta darbtejn biss kien hemm qtugħ fil-provvista ta' l-elettriku matul ix-xahrejn imsemmija mill-Onor.

Interpellant.

Dan kien fid-29 ta' Diċembru 2000, minħabba ħsara fuq is-sistema ta' vultaġġ għoli, u fid-9 ta' Jannar minħabba xogħol programmat biex tissaħħaħ is-sistema ta' vultaġġ baxx.

Sabiex tissaħħaħ is-sistema ta' l-elettriku hemm bżonn li jsir transformer fl-inħawi.

Fil-fatt il-pjani biex dan ix-xogħol isir diġa' nbdew.

L-implimentazzjoni ta' dan ix-xogħol għandha ssir flimkien ma' xogħlijiet oħra.

SKEJJEL - SLIEMA - SKOLA PRIMARJA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se jkollhom għalliema regolari l-istudenti tas- sitt klassi B tal-Primarja ta' Tas Sliema?

X'sar mill-istudenti ta' din il- klassi li sfaw bla għalliema fil-ġimgħat li għaddew?

Kif se jirbħu dak li tilfu bla għalliem regolari?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-għalliem regolari ta' din il-klassi ħareġ bis-sick leave fil-bidu ta' Jannar, 2001, u ma kien hemm ebda indikazzjoni li se jtawwal.

Kien għalhekk li fis-26 ta' Jannar, meta baqa' fuq is-sick leave intbagħtet għalliema oħra għal din il-klassi.

L-għalliema hi waħda kwalifikata u għalhekk it-tfal għandhom kull għajnuna biex jirkupraw dak li tilfu.

EXPORT REFUND

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Peress li l-industrija ta' l-ikel titlef il-benefiċċju ta' l-export refund fuq il-materja prima mportat mill-EU, bħala laħam aħmar, ċereali, zokkor, ross, trab tal-ħalib, ġobon, butir, eċċ, jista' l-Ministru jinforma lill- Kamra x'impatt se jkollu fuq il-kompetizzjoni lokali t-telf ta' l-export fuq din il-materja prima mportat f'pajjiżna wara li Malta ssir membru ta' l- UE?

In vista tal-fatt li l-Gvern Nazzjonalista għadu qatt ma poġġa fuq il- Mejda tal-Kamra kopja ta' xi impact assestment li saru fuq l-export refunds fuq il-materja prima mportata għall-industriji lokali ta' l-ikel, minerali u ħelu, jista' l-Ministru jagħti breakdown ta' l-export refund għal items importati imsemmija f'din il-mistoqsija fil-preżent

ONOR.

JOSEF BONNICI: Kif diġa' kelli okkażjoni nsemmi meta weġibt mistoqsijiet dwar l-istess materja, il-kwestjoni kollha tal-prezzijiet tal- prodotti ta' l-ikel importati ser jiddependi ħafna mir-riżultati tan- negozjati bejn Malta u l-Unjoni Ewropea, b'mod partikolari dwar it-tħaddim tal-politika agrikola komuni (Common Agricultural Policy) ta' l-Unjoni fil- konfront ta' Malta bħala membru ġdid.

Tajjeb li wieħed ifakkar ukoll li fil-preżent f'Malta qed jiġu applikati levies sostanzjali fuq l-importazzjoni ta' bosta minn dawn il-prodotti ta' l-ikel.

Huwa mistenni li eventwalment dawn il-levies jispiċċaw u b'hekk ikun hemm impatt 'l isfel fuq il-prezzijiet ta' dawn il-prodotti.

L-export refunds jingħataw mill-pajjiżi membri ta' l-Unjoni Ewropea direttament lill-esportaturi u għaldaqstant ma jistax jinżamm rekord ta' dawn l-export refunds min-naħa tal-pajjiżi importaturi bħalma huwa l-każ ta' Malta.

EXPORT REFUND

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l- Ministru jgħid, fid-dawl tal-fatt li telf ta' l-export refund fuq l- importazzjoni tal-laħam aħmar importati mill-pajjiżi ta' l-Unjoni wara li Malta ssir membru jkun fil-livelli ta' madwar US$6000 it-tunnellata metrika fuq prodotti bħal Irish origin beef eċċ, jista' jinformani kif dan it-telf se jaffettwa lill-lukandi u ristoranti tal-gżejjer tagħna?

ONOR.

MICHAEL REFALO: M'għandi xejn x'inżid mat-tweġiba li tajt lill- Onor. Membru fis-Seduta nru.

493 għal mistoqsija tiegħu 23421.

TARIC

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jikkonferma l-Ministru li wara li Malta ssir membru ta' l-Unjoni ma jdaħħalx it-TARIC fuq l-ikel importat għall-Maltin u l-Għawdxin mill-pajjiżi li m'humiex membri ta' l-Unjoni?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li meta Malta ssir membru ta' l-Unjoni Ewropea hija ssegwi l-Istati membri l-oħra dejjem fil- kontest ta' dak li jkun ġie negozjat u aċċettat waqt in-negozjati ta' qabel is-sħubija.

UE - TARIC

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jikkonferma l-Ministru li wara li Malta ssir membru ta' l-Unjoni l-Gvern Nazzjonalista ma jdaħħalx it-TARIC fuq il-materja prima ta' l-ikel importat għall- industriji lokali, ta' l-ikel, ħelu u minerali (drinks)

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li meta Malta ssir membru ta' l-Unjoni Ewropea hija ssegwi r-regoli li jsegwu l-Istati membri l-oħra dejjem fil-kuntest ta' dak li jkun ġie negozjat u aċċettat waqt in- negozjati ta' qabel is-sħubija.

INTEGRATED TARIFS OF THE EUROPEAN COMMUNITIES

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jinformani x'inhuma l-integrated tarifs of the European communities - it-TARIC?

Jista' jinformani kemm ilhom jiġu prattikati s-sistemi tat-TARIC mal- pajjiżi li mhumiex ta' l-Unjoni fuq ikel importat għall-popli tal-pajjiżi membri mill-pajjiżi li mhumiex membri ta' l-Unjoni?

ONOR.

JOE BORG: L-integrated tariffs of the European communities, jew kif inhi magħrufa aħjar it-TARIC, hija l-lista kompluta tal-prodotti kollha li jistgħu jiġu importati fl-Unjoni Ewropea - li hi magħrufa ukol bħala il- harmonised system - kif ukoll ir-rata tat-tariffa li l-Unjoni timponi fuq kull prodott skond l-oriġinu tiegħu.

Dan ifisser li mhux kull prodott għandu l-istess rata ta' tariffa għal kullimkien.

Prodott jista jkollu rata ta' tariffa għaliex joriġina min pajjiż wieħed filwaqt li l-istess prodott ikollu rata ta' tariffa mnaqqsa jew saħansitra rata ta' xejn meta joriġina minn pajjiżi oħrajn.

Is-sistema tat-TARIC żviluppat b'riżultat ta' l-adottazzjoni tal-common commercial policy tat-Trattat tal-European economic community fl-1957 u bdiet topera sa mill-bidu wara r-ratifika.

QRATI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra dak li ġie mitlub f'mistoqsijiet parlamentari nri.

22741 u 22743, minħabba li r-riċerka mitluba minni hija ta' interess pubbliku u ġentilment nitlob li l-Ministru jipprovdi din l-informazzjoni anke minħabba l-fatt li huwa diffiċli ħafna li riċerka bħal din issir minna stess?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li m'għandi xejn x'inżid mar-risposti li ngħataw fid-domandi parlamentari nri.

22741 u 22743.

ENROLLED NURSES

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid jekk hux veru li enrolled nurses li jsegwu kors b'suċċess għal SRN's se jispiċċaw bi grad u paga anqas meta jilħqu SRN's kif intqal dan l-aħħar mill-Oppożizzjoni fil-parlament?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Informat li d-diviżjoni tas-saħħa diġa' ħadet il- passi meħtieġa biex dawk l-enrolled nurses li jsegwu kors b'suċċess għal state registered nurses ma jispiċċax bi grad u paga anqas meta jilħqu state registered nurses.

ENEMALTA

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Possibli l-Enemalta tara li arblu tad-dawl li hemm f'nofs Sqaq San Pawl nru 1, Safi jitneħħa għaliex qed jingombra l-aċċess għall-isqaq u hu ta' periklu għax jinsab fin-nofs f'parti ta' l-isqaq li verament hi mudlama?

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-talba ta' l-Onor.

Interpellant ġiet mgħoddija lill-Korporazzjoni Enemalta sabiex issir l-investigazzjoni meħtieġa u jekk ikun il-każ tittieħed l-azzjoni neċessarja.

PERSUNI B'DIŻABILITA' - TASK FORCE

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk il- pjan imħejji mit-task force imwaqqfa apposta dwar is-servizzi ta' matul il- jum għal persuni b'diżabilita' tlestiex?

Jekk le, meta huwa mistenni li jitlesta?

Jista' jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra dan il-pjan?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellanti li l- informazzjoni qiegħda tinġabar u risposta tingħata f'xi seduta oħra.

PA - IMPJEGAT

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-ħatra tal-persuna - isimha qed jintbagħat separatament - bħala chairman ta' l-awtorita' ta' l-ippjanar u l-ħatra tiegħu bħala project manager mal-kumpannija li qed tmexxi l-proġett ta' Villa Cassar Torreġġiani f'San Ġiljan huwiex konfliġġenti u aktar minnhekk jekk hemmx konflitt ta' interess?

Jista' l-Ministru jgħid ukol jekk inġibditlux l-attenzjoni dwar dan u jekk irċeviex rapporti f'dan ir-rigward?

Jekk fl-affermattiv, x'passi ħa l- Ministru?

ONOR.

TONIO BORG: Filwaqt li nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat- tweġiba li tajt għal mistoqsija parlamentari nru.

22651, ninsab informat illi l-persuna msemmija dejjem iddikjarat kull interess, kemm dirett kif ukoll indirett, li seta` kellha minn żmien għal żmien dwar applikazzjonijiet ta` żvilupp li dehru quddiem l-awtorita` ta` l-ippjanar.

Il-persuna ndikata kienet involuta f`dan il-proġett mis-7 ta` Novembru 2000 sa l-20 ta` Jannar 2001.

Għalhekk ta` min jinnota li fit-13 ta` April 2000, meta l-proġett ġie awtorizzat, il-persuna ndikata ma kenitx involuta fil-proġett.

Kull konflitt ta` interess li membru tal-bord ta` l-awtorita` ta` l-ippjanar jista` jkollu minn żmien għal żmien huwa regolat minn Art 5 ta` l-Ewwel Skeda ta` l-Att ta` l-1992 dwar l-Ippjanar ta` l-Iżvilupp u mill-kodiċi ta` etika għal diretturi ta` bordijiet fis-settur pubbliku maħruġ mill-uffiċċju tal-prim ministru fl-1994.

Rigward it-tieni parti tal-mistoqsija, peress illi l-persuna iddikjarat l- interess f`dan il-proġett meta ġiet involuta fih u hija mxiet skond kif tipprovdi l-liġi u l-kodiċi ta` etika, ma kienx meħtieġ jittieħdu xi passi.

L-Onor.

Interpellant għandu jifhem li l-persuni kollha li s`issa nħatru fl-awtorita` bħala chairman dejjem żammew l-attivita` professjonali tagħhom; l-obbligu tagħhom hu li jiddikjaraw l-interess tagħhom, mhux li ma jkollhomx interessi, u li ma jeħdux sehem bi kwalunkwe mod fid-deċiżjoni dwar applikazzjonijiet li fihom jista` jkollhom xi interess.

KORPORAZZJON MALTIJA TA' L-IŻVILUPP - IMPJEGATI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid x'ammont tħallas fuq courses tal- computers lill-istaff tal-Korporazzjoni Maltija ta' l-Iżvilupp f'dawn l- aħħar sentejn?

Jista' jgħid ukoll min kienet il-kumpannija li pprovdiet dan is-servizz u jekk kienx hemm sejħa għall-offerti?

Jekk fl-affermattiv, liema kienu dawk il-kumpanniji li tefgħu l-offerta tagħhom?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ninsab informat li matul dawn l-aħħar sentejn il- Korporazzjoni għall-Iżvilupp ta' Malta ħallset is-somma ta' Lm8,601 għal korsijiet tal-kompjuter.

Il-kumpaniji li pprovdew dan is-servizz kienu Executarian Limited, Integrated Business Systems Limited, MITTS Limited u Shireburn Co. Limited.

Għal dan is-servizz, minbarra mingħand il-kumpanija msemmija, inġabru kwotazzjonijiet ukoll mingħand id-ditti Deloitte & Touche, Key Services Limited u Nucleus Limited.

ADULT TRAINING CENTRES

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk adult training centres għal persuni b'diżabilita' hux se jkunu f'qagħda li jieħdu l-istudenti li s-sena d-dieħla se jispiċċaw mill-ispecial schools?

Hemm xi pjanijiet ġodda kif dawn l-adult training centres jistgħu jiżviluppaw programmi li jħejju aħjar lil dawn iż-żgħażagħ kemm għal qasam tax-xogħol kif ukoll għall-oqsma oħra fil-ħajja?

X'inhuma dawn il-pjanijiet, jekk iva?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nitlob lill-Onor.

Interpellant biex ipoġġi l- mistoqsija lill-ministru tal-politika soċjali.

PEMBROKE - TRIQ WILLIAM HARDING

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid fiex waslet it-talba li saret mill- kunsill lokali ta' Pembroke fl-20 ta' Ġunju 2000 lit-Traffic Control Board għal twaħħil ta' No U-Turns fi Triq William Harding, Pembroke?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li l-bord għal kontroll tat-traffiku approva t-twaħħil ta' No U Turn signs imsemmija mill-Onor.

Interpellant fil- 11 ta' Lulju, 2000.

Dawn fil-fatt twaħħlu iżda ġew vandalizzati u ma reġgħux ġew imqiegħda mill-kunsill lokali.

PERSUNI B'DISABILITA' - SERVIZZI RESIDENZJALI

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra r-rapport dwar is-servizzi residenzjali fil-komunita' għal persuni b'diżabilita' mħejji mill-kummissjoni nazzjonali persuni b'diżabilita'?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Il-kummissjoni nazzjonali persuni b'diżabilita' (KNPD) ikkummissjonat rapport mingħand il-management efficiency unit (MEU) dwar residential services for persons with disabilities.

Fl-4 ta' Ġunju 1999 dan ir-rapport ġie ppreżentat mill-MEU lill-kummissjoni.

Kopja ta' dan ir-rapport flimkien mal-appendiċi tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra iktar kmieni f'din is-seduta.

L-istess MEU komplew jaħdmu fuq dan ir-rapport u f'Jannar 2000 ippreżentaw lill-KNPD feasability study dwar l-ewwel rapport.

Kopja ta' dan l-istudju tpoġġa wkoll fuq il-Mejda tal-Kamra iktar kmieni f'din is- seduta.

XEMXIJA BYPASS - ĦSARAT

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid minħabba liema ċirkostanza ġiet sfrundata parti mill-bypass li minn San Pawl tagħti għax-Xemixija?

Jista' jgħid min kien responsabbli ta' din il-ħsara?

Jista' jgħid x'passi ttieħdu kontra min għamel din il-ħsara u jekk intalabx iħallas l-ispiża li hemm bżonn biex tiġi rranġata?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta mogħtija għal mistoqsija parlamentari nru.

DJAR-AKKOMODAZZJONI SOĊJALI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jieħu l-passi meħtieġa biex single parent - dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament - tingħata akkomodazzjoni peress li apparti li diġa' għandha tarbija u qed tistenna oħra qiegħda toqgħod f'post żgħir ħafna b'kera ta' Lm70 fix-xahar meta l- uniku dħul li għandha huwa ta' Lm136 fix-xahar mis-servizzi soċjali?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- informazzjoni qiegħda tinġabar u risposta tingħata f'xi seduta oħra.

UNIVERSITA' - FAKULTA TA' L-ARKITETTURA

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid għaliex il-fakulta' ta' l-arkitettura ta' l-Universita' għadha m'aċċettatx li l-kummissjoni nazzjonali persuni b'diżabilita' tagħti serie ta' lectures fuq issues dwar id-diżabilita' lill- istudenti biex tikber l-awareness u jkunu jistgħu jitħejjew aħjar dwar l- issue ta' l-aċċessibilita' fil-bini f'pajjiżna?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li s-suġġett ta' aċċessibilita' għal persuni b'diżabilita' huwa nkluż fil-kurrikulu tal-fakulta' u jingħata importanza fix-xogħol tad-disinn lill-istudenti.

Informat ukoll li d-dekan tal-fakulta' se jkollu laqgħa maċ-chairperson tal-kummissjoni nazzjonali persuni b'diżabilita' bl-iskop li jsiru l- arranġamenti neċessarji għal koperazzjoni bejn il-fakulta' u l-kummissjoni.

PULIZIJA - SAN ĠILJAN - VILLA CASSAR TORREĠĠIANI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il rapport irċeviet il-pulizija dwar ix-xogħol li qed isir f'Villa Cassar Torreġġiani fi Triq il-Kbira, San Ġiljan?

Jista' jgħid fiex kienu jikkonsistu dawn ir-rapporti u x'passi ttieħdu?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi kien hemm okkażjoni waħda fejn intalbet l-assistenza tal-pulizija minħabba li trakkijiet li kienu ħerġin mis-sit in kwestjoni bdew iħallu tajn fit-triq minħabba x-xita li kienet niżlet.

Il-pulizija ħadet azzjoni immedjata u t-triq ġiet imnaddfa mill- kuntrattur stess.

QORMI - TRIQ IL-ĦELSIEN

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jara li ż-żewġ zebra crossings li dan l- aħħar saru fi Triq il-Ħelsien, Ħal Qormi jsirilhom d-dawl u jiġu mmarkati aħjar għaliex kif inhuma m'humiex jilħqu l-għan tagħhom, minħabba li ħafna sewwieqa ma jindunawx li ġew fuq zebra crossing u għalhekk min jaqsam minn fuqhom mhux sigur biżżejjed, speċjalment fid-dlam?

Jista' jara li din il- faċilita' (zebra crossing jew xi facilita' oħra) tiġi estiża għal parti ta' fuq ta' Triq il-Ħelsien u għal parti ta' isfel ta' l-istess area, magħrufa bħala Triq il-Ħammieri?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Dwar l-ewwel parti tad-domanda għaddejt it-talba lill- bord għall-kontroll tat-traffiku.

Dwar il-kumplament tal-mistoqsija jien informat li l-punti mqajjma ġew riferiti lill-kunsill lokali.

QORMI - EMBELLISHMENT

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid hemmx pjani biex isir xi xogħol ta' embellishment fl-area ta' qrib il-blokki ta' l-appartamenti fi Triq id- Deheb Fin, f'Ħal Qormi, bħal per eżempju bankijiet eċċ?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li xogħol ta` embellishment isir mill- kunsill lokali għalhekk l-Onor.

Interpellanta hi mitluba tirriferi l- mistoqsija tagħha lill-ministru konċernat.

WIED IL-GĦAJN - TRIQ HURD'S BANK

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari nru.

23449, jista' l-Ministru jgħid liema huma dawk it-toroq li se jingħataw tarmac ġewwa Marsaskala, u dan wara ftehim li ġie milħuq ma' l-istess kunsill lokali ta' Marsaskala?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li l-lista tat-toroq, kif fil-preżent mifthiema mal-kunsill lokali, hija skond l-iskeda anessa.

1. car park and p/o promenade St. Thomas Bay Marsascala;

Triq Għaxqet il-Għajn - M'Skala;

Triq Gidwet - M'Skala;

Triq Munxar - M'Skala;

Triq Maħsel - M'Skala;

Triq P.Wistin Borne - M'Skala;

Triq Mriekeb - M'Skala;

P/O Triq Vajrita - M'Skala;

Triq Qawwara - M'Skala;

10.Triq is-Sibbien - M'Skala;

WIED IL-GĦAJN - TRIQ HURD'S BANK

L-ONOR.

23449, jista' l-Ministru jgħid meta se tibda t-tieni fażi tal-programm imsemmi?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li fil-preżent qed isiru preparamenti biex isir l-asfaltar ta` toroq fl-ewwel fażi.

Ix-xogħol fit-tieni fażi jsir aktar 'l quddiem.

ŻEJTUN - KUNSILL LOKALI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'għajnuna ġiet mitluba mill-kunsill lokali taż- Żejtun minn Ottubru 1998 sal-lum u għaliex?

Jista' jgħid ukoll x'għajnuna ngħata l-istess kunsill u fiex kienet tikkonsisti?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-kunsill lokali taż-Żejtun baqa' jinsisti fuq talba għal Lm3,000 għotja għat-tkomplija taċ-ċentru sportiv San Girgor.

Wara li qies l-għajnuniet lil diversi assoċjazzjonijiet u kunsilli lokali oħra ma' Malta u Għawdex matul is-sena, is-segretarju parlamentari offra massimu ta' Lm1,000 liema offerta ma ġietx aċċettata minn dan il-kunsill.

S'issa l-kunsill kien irċieva Lm6,500 f'għajnuna għall-istess proġett.

Madanakollu fl-okkażjoni ta' l-inawgurazzjoni taċ-ċentru f'Novembru 2000, id-dipartiment taż-żgħażagħ u sport bagħat tliet ħaddiema biex jgħinu fl- immarkar bil-linji tal-multipurpose hall.

Dan ix-xogħol dam tlett ijiem.

Barra minn dan il-kumitat sport for all ipprovda s-servizz ta' sport leader biex jgħin fl-attivitajiet sportivi fil-lokal.

FOUNDATION FOR INTERNATIONAL STUDIES

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru għid x'ħidma twettqet mill-foundation for intenational studies minn Ottubru 1998 sal-lum?

Jista' jgħid ukoll x'ħidma hemm ħsieb titwettaq matul din is-sena?

Min huma l-persuni nvoluti f'din il-ħidma?

ONOR.

LOUIS GALEA: Kopja tar-rapporti annwali tal-fondazzjoni għas-snin 1998 - 1999 flimkien ma' lista ta' l-impjegati attwali se ngħaddihom lill- Onor. Membru.

KUNSILL MALTI GĦAX-XJENZA U TEKNOLOĠIJA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'ħidma saret minn Ottubru 1998 sal-lum mill- kunsill Malti għax-xjenza u teknoloġija?

Min hija l-persuna nkarigata minn dan il-kunsill?

Jista' jgħid ukoll x'inhi r-raġuni li ċ-chairperson ta' dan il-kunsill irriżenja?

ONOR LOUIS GALEA: Tweġiba tingħata f'seduta oħra

PENSJONANTI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jirrispondi mistoqsijiet parlamentari nri.

22914 u 23403 li oriġinarjament saru lill-Minstru tal- Finanzi u li issa ġew riferuti lilu u cioe':

Mistoqsija parlamentari nru.

Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari nru.

22734 li oriġinarjament saret lill-Ministru għall-Politika Soċjali u li issa ġiet riferuta lilu u cioe': jekk il- pensjonant ta' qabel l-1996 huwiex se jibqa' jsir bħal qabel li jieħdu 2/3 aġġornati mas-salarju kurrenti?

Mistoqsija parlamentari nru.

23403: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari nru.

22914 dwar pensjonanti, qed nirreferi għal pensjoni tan- national insurance tal-ħaddiema tal-gvern li l-aħħar li ġiet riveduta kien għall-perjodu 1991-1998.

Jista' issa l-Ministru jagħti tweġiba?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li skond kif jipprovdi l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali (Kap 318) fil-preżent, b'effett mill-ewwel Sibt ta' Jannar 2001, issir stima mill-ġdid tad-dħul pensjonabbli li fuqu tinħadem ir-rata tal-pensjoni tas-sigurta' soċjali ta' kull pensjonant.

F'din ir-reviżjoni, fost ħwejjeġ oħra, jiġu kkunsidrati dawk iż-żidiet li jkun hemm fis-salarji bażiċi tal-post li fuqu jkun inħadem id-dħul pensjonabbli oriġinali.

Dawn iż-żidiet fis-salarju bażiku jiġu magħduda mad-dħul pensjonabbli oriġinali biex terġa' ssir stima tar- rata tal-pensjoni tas-sigurta' soċjali fuq dan id-dħul pensjonabbli rivedut taħt il-prinċipju taż-żewġ terzi skond kif provdut fl-Att dwar is-sigurta' soċjali.

Dan jgħodd għal pensjonanti kollha, kemm dawk li rtiraw qabel u anke wara l-1996.

AGREEMENT MAL-GVERN SVIZZERU

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-Gvern Malti ma ngħatax flus direttament mill-Gvern Svizzeru imma l-Gvern Svizzeru ħallas l-ispejjeż tat-taħriġ u l- akkomodazzjoni.

L-għadd ta' għalliema li ntbagħtu għal kors fl-Isvizzera fis-sena 2000 kien ta' sitta.

Il-korsijiet kienu jkopru aspetti varji li jinkludu:

* analogue and digital electronics * operational amplifiers/sensors/transducers * position control systems * induction motors &aApplications * simulation systems and experiments * transformer testing.

L-istudenti ggwadanjaw ħafna b'riżultat tal-korsijiet imsemmija għaliex l- għalliema kienu aġġornati mhux biss fis-suġġett, iżda wkoll dwar aspetti prattiċi u pedagoċiċi.

VAT - APPELL

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jara li jiġi konkluż appell dwar il-VAT ta' sajjied - partikolaritajiet tiegħu qed jintbagħtu separtament - peress li ilu pendenti għal żmien twil?

Jistgħu l-aħħar żviluppi jintbagħtu direttament lil din il-persuna?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li l-appell li għalih qed jirriferi tressaq quddiem il-bord ta' l-appelli tal-VAT fis-27 ta' Settembru 2000.

Qed isir kull sforz sabiex l-appelli pendenti quddiem il- bord jinstemgħu mill-aktar fis possibbli.

BENEFIĊĊJI SOĊJALI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jara li l-persuna li d- dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament tingħata t-tagħrif dwar l-aħħar żviluppi dwar ir-relief tagħha peress li dan il-benefiċċju ilu ma jintbagħat għal dawn l-aħħar xhur?

Jista' jara li din il-persuna tiġi nformata bl-aħħar żviluppi?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-persuna konċernata ġiet informata biċ-ċirkostanzi kollha tagħha mid-dipartiment tas- sigurta' soċjali.

RESERVED PARKING

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jara li l-persuna b'disabilita' - il-partikolaritajiet tagħha qed jintbagħtu separatament - issirlha inspection minħabba li qiegħda tilmenta dwar reserved parking għal persuna b'diżabilita'?

Tista' din il-persuna tiġi nformata personalment bl-aħħar żviluppi?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Is-servizz tar-reserved parking quddiem residenzi ta' persuni b'diżabilita' jinħareġ mill-bord għall-kontroll tat-traffiku fuq rakkomandazzjoni tal-kummissjoni nazzjonali persuni b'diżabilita'.

Il- kummissjoni tagħmel r-rakkomandazzjoni tagħha fuq kriterji maqbula bejn iż- żewġ naħat.

Waħda minn dawn il-kriterji hi li l-applikant ma jridx ikollu garaxx mad-dar.

Ir-raġuni hi li hu llegali li tipparkja quddiem garaxx ta' persuna oħra u għalhekk, per se, l-individwu li għandu garaxx diġa' għandu parkeġġ riservat għalih.

L-applikazzjoni li dwarha qed issir il-mistoqsija hi ta' applikant li għandu garaxx mad-dar tiegħu.

L-applikant qiegħed jitlob li jinżebgħu linji sofor quddiem il-garaxx tiegħu minħabba li hu qiegħed jgħid li hemm diversi persuni li qegħdin jipparkjawlu quddiem il-garaxx.

Filwaqt li l-kummissjoni tissimpatizza mal-persuna konċernata u ma' min qiegħed fl-istess sitwazzjoni, il-kummissjoni tħoss li din hi problema ta' infurzar tal-liġi u għalhekk il-kummissjoni ftit li xejn tista' tagħmel dwarha.

Dwar jekk għandhomx jinżebgħu linji sofor quddiem garaxxijiet, din ukoll hi materja li mhijiex fil-kompetenza tal-kummissjoni.

Il-kummissjoni kellha kuntatt mal-persuna konċernata li ġiet informata b'din il-pożizzjoni.

FAĊILITA' KORRETTIVA TA' KORDIN

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jara li l-ħaddiema fil-faċilita' korrettiva ta' Kordin jipparkjaw fil-parking ġewwa l-faċilita' korrettiva ta' Kordin stess minflok fi Triq il-Belt Valletta minħabba li qiegħed ikun hemm ħafna lmenti mir-residenti?

ONOR.

TONIO BORG: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għal mistoqsija parlamentari nru.

PERSUNSI B'DISABILITA'

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari nru.

23131, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm minn dawn il-persuni b'diżabilita' huma reġistrati tali mal-kummissjoni nazzjonali persuni b'diżabilita'?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Il-kummissjoni nazzjonali persuni b'diżabilita' titlob, b'mod volontarju, lill-persuni b'diżabilita' kollha (jiġifieri ta' kull eta') li jitolbu xi servizz tal-kummissjoni biex huma jimlew kwestjonarju ħalli l-kummissjoni jkollha statistika dwar dan il-qasam.

Waħda mill-mistoqsijiet li hemm f'din il-kwestjonarju (6.5.1) hi "Inti reġistrat għax-xogħol bħala persuna b'diżabilita?"

Fil-preżent hemm 7,497 li wieġbu dan il-kwestjonarju.

Minn dawn 847 wieġbu "iva" għal din il-mistoqsija.

FAĊILITA' KORRETTIVA TA' KORDIN

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid meta hu maħsub li jerġa' jkun hemm reklutaġġ ta' gwardjani fil-faċilita' korrettiva ta' Kordin?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi ma hemm l-ebda ħsieb li fil-futur qarib jerġa` jkun hemm reklutaġġ ta` gwardjani għall-faċilita' korrettiva ta` Kordin.

PA - ŻWIEMEL - ENFORCEMENT ORDERS

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm enforcement orders sabiex żwiemel li jinżammu f'garaxxijiet fejn residenzi mingħajr permess jiġu mneħħija, lokalita' b'lokalita', sena b'sena mit-twaqqif ta' l-awtorita' ta' l- ippjanar 'l hawn?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat kif ġej:-

Tabella li turi lista ta` avviżi li nħarġu u li għadhom pendenti fi stadji diversi

| | | | |Sena |Nru. ta` |Lokalita` | | |Avviżi | | | |Maħruġa | |

| |1993 |2 |Żebbuġ -1 | | | | | | | |Żejtun -1 |

| |1994 |3 |Rabat – 1; | | | |Żebbuġ - 2 |

| |1995 |3 |Għargħur – 1; | | | |Mosta – 1; | | | |Żebbuġ - 1 |

| |1996 |4 |Għajnsielem – 1;| | | |Naxxar – 1; | | | |Xewkija – 1; | | | |Żebbuġ - 1 |

| |1997 |2 |Għaxaq – 1; | | | |Żabbar - 1 |

| |1998 |1 |Mosta – 1 |

| |1999 |4 |Rabat – 1; | | | |Żabbar – 2; | | | |Żebbuġ – 1 |

| |2000 |8 |Fgura – 1; | | | |Ħamrun – 3; | | | |Marsascala – 1; | | | |Marsaxlokk – 1; | | | |Qormi – 1; | | | |Siġġiewi - 1 |

|Tabella li turi lista ta` avviżi li nħarġu u li ġew esegwiti

| | | | |Sena |Numru ta` |Lokalita` | | |Avviżi | | | |Maħruġa | | |1996 |1 |B`Kara | |1997 |1 |Munxar, Għawdex | |1998 |1 |B`Bugia | |2000 |3 |Mosta, Ħamrun, | | | |Żabbar |

INTERNET - REGISTERED USERS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid mir-registered users ta' l-internet kemm minnhom huma: (a) individwi; (b) kumpaniji?

Teżisti statistika jew riċerka dwar l-age profiles ta' l-individwi li huma registered users?

Jeżistu xi projections dwar ir-rata ta' tkabbir tan-numru ta' registered users imbassra għall-perijodu 2001-3?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li sal-lum m'hemmx distinzjoni fil- ġabra ta' l-istatistika dwar min juża l-internet, jekk hux individwi jew kumpaniji.

Dwar in-numru totali ta' users nirriferi lill-Onor.

Interpellant għal mistoqsija parlamentari 22502.

KALKARA - TRIQ ANTON FALZON

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk fi Triq Anton Falzon, Kalkara, hemmx tender biex din it-triq tinfetah u tiġi rranġata bil-first phase?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li għad m'hemmx tender biex din it-triq tinfetaħ peress li l-ammont ta' żvilupp għadu lura u għad hemm ħafna bini għaddej.

PTA - KALKARA

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jara li tiżdied ir-rotta tal-karozzi tal- linja fil-Kalkara, peress li r-residenti li joqogħdu viċin l-industrial estate tar-Rinella fir-Ricasoli jkollhom jiefqu fl-aħħar stage, jiġifieri ħdejn il-knisja tal-Kapuċċini Kalkara?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li dan is-servizz jingħata bħala parti mill-iskeda.

Fuq talba tal-kunsill lokali tal-Kalkara qiegħed jiġi diskuss suġġeriment biex minkejja li r-Rinella park għalaq, mhux biss jibqa` jingħata s-servizz preżenti, iżda dan jiġi estiż għal aktar ħinijiet matul il-ġimgħa kollha.

KALKARA - KLIEB

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l- Ministru jara li jinġabru l-madwar sitt iklieb kbar li hemm jiġġerrew mat- toroq ta' l-industrial estate fir-Ricasoli, Kalkara?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nitlob lill-Onor.

Membru jirriferi din il-mistoqsija lill-ministru konċernat.

ĊITTADINANZA - CAMPERS & NICHOLSONS

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari nru.

23517 li oriġinarjament saret lill-Prim Ministru u li issa ġiet riferuta lilu u cioe': jgħid jekk is-Sur Terry Walsh, il-persuna imsemmija mill-Kap ta' l-Oppożizzjoni fil- Parlament bħala r-rappreżentant ta' Campers & Nicholsons f'Malta, għandux il-permessi meħtieġa sabiex jaħdem f'Malta?

Jekk le, x'passi qegħdin jittieħdu kontra din il-persuna?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi skond ir-rekords tad-dipartiment taċ-ċittadinanza u ta` l-expatriates hemm persuna bl-isem ta` Terence Patrick Walsh li għandha permess ta` resident permanenti f`Malta.

Id-dipartiment ma jistax jgħid iżda jekk din il-persuna hijiex l-istess waħda msemmija mill-Onor.

Interpellant.

PROF.

P LEIGHTON

L-ONOR.

HELENA DALLI staqsiet lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra r-rapport mgħoddi lill-gvern fit-2 ta' Frar, 2001, minn Prof P Leighton

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tar- rapport ta' Prof. Patricia Leighton.

ŻURRIEQ - TOROQ

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jinvestiga x-xogħol ta' kostruzzjoni ta' toroq li qed isir fi Triq P.P. Pullicino u Triq Napuljun fiż-Żurrieq u cioe' fil-parti li tikkonfina ma' Triq l-Għadir fiż-Żurrieq u dan sabiex jittieħdu l-passi opportuni ħalli l-abitanti ta' Triq il-Għadir ma jisfawx merqa bl-ilma li jaqa' minn fuq il-Qrendi?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Tajt struzzjonijiet lid-dipartiment tat-toroq biex jara x'hemm bżonn isir.

NI

L-ONOR.

ANGELO FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm qed jinġabru NIs, inklużi arretrati minn soċjetajiet u kumpaniji privati u dawk parastatali, matul s-snin 1996 sa l-aħħar tas-sena 2000?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Bħalma diġa' għedt f'risposti oħra, il-ġbir tal- kontribuzzjonijiet tas-sigurta' soċjali m'għadhiex ir-responsabbilta' tal- ministeru tiegħi u għaldaqstant din id-domanda għandha tiġi magħmula lill- ministru konċernat.