MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 564 L-Erbgħa, 27 ta' Ġunju, 2001 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 564

L-Erbgħa, 27 ta' Ġunju, 2001

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-9.10 a.m.

Talba

SEDUTA NRU.

L-Erbgħa, 27 ta' Ġunju, 2001

WERREJ

MINUTI 108

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 108

TQEGĦID TA' KARTI 113

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA ABBOZZ TA' LIĠI DWAR L-INBID (IT-TIENI QARI) WINE BILL (SECOND READING) 114

AĠĠORNAMENT 127

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 132

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 563 li saret fis-26 ta' Ġunju, 2001 ġew konfermati

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

GWARDJANI LOKALI - ĊITAZZJONIJIET

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill- Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' il-Ministru jgħid kemm saru ċitazzjonijiet mill-gwardjani lokali din is-sena u fuqiex saru?

ONOR.

AUSTIN GATT (Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali): Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-informazzjoni mitluba.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Farrugia, domanda supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jista' il-Ministru jgħid jekk kienx hemm follow-up fir-rigward ta' ċerti funzjonijiet li jistgħu jingħataw lill-gwardjani lokali?

Ngħidu aħna, meta f'lokalita' ikun hemm sospensjoni tal-provvista tad-dawl u allura t-traffic lights ma jibqgħux jaħdmu, tista' tiġi mħaddma policy biex il-wardens ikollhom l-ispazju tagħhom ħalli forsi nibdew nikkontrollaw aħjar it-traffiku, speċjalment fis-sajf, meta naturalment jiżdiedu l-karozzi?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Il-wardens m'għandhom l-ebda funzjoni legali f'dak li għandu x'jaqsam mal-kontroll tat-traffiku għax dik funzjoni f'idejn il- pulizija.

Pero` naf li xi kunsilli f'ċerti bliet u rħula, speċjalment fejn għandek skejjel b'popolazzjoni relativament kbira u b'konsegwenza t'hekk ikun hemm influss qawwi ta' karozzi u vannijiet fil-ħinijiet tad- dħul u ħruġ ta' l-iskola, jużaw il-wardens biex jiżguraw li ma jkunx hemm periklu għat-tfal.

Pero` ejja nħarsu lejn l-użu tal-wardens f'dan is-sens limitat u ma nħarsux lejhom li dawn qegħdin prinċipalment għall-kontroll tat-traffiku.

Ovvjament mil-lat prattiku, jekk ikun hemm xi tip ta' emerġenza - bħalma semma l-Onor.

Farrugia u f'daqqa waħda t-traffic lights ma jibqgħux jaħdmu - ma naħsibx li xi ħadd se joġġezzjona jekk il-wardens jintużaw biex iżommu l-kontroll tat-traffiku, pero` dan isir dejjem skond il-ħtieġa u skond l- esiġenzi tal-kunsilli lokali partikolari.

MR SPEAKER: L-Onor.

Michael Bonnici, domanda supplimentari.

ONOR.

MICHAEL BONNICI: Jista' il-Ministru jikkonsidra li s-servizz tal- wardens jiġi estiż għal xi areas rurali partikolari, anke sabiex id-dumping f'postijiet pubbiċi jiġi b'xi mod ikkontrollat?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Il-kontroll li għandhom il-kunsilli lokali fuq is- servizz tal-wardens m'huwiex limitat għaż-żoni urbani għax jestendi ruħu għal żoni rurali.

Naf li reċentement fil-Munxar kien hemm każ ta' dumping ta' karozza li ġie għall-attenzjoni tal-wardens.

Jien nieħu din l- okkażjoni biex nifraħ kemm lill-kunsill lokali tal-Munxar kif ukoll lill- wardens li qabdu dan il-każ, għaliex dan għandu jservi ta' eżempju għal ħaddieħor ta' kif għandu jaħdem is-servizz.

Fl-aħħar mill-aħħar, id-deċiżjoni ta' liema areas urbani u rurali jiġu patrolled, il-frekwenza tal-patrols u kemm jintużaw wardens biex dawn isiru, trid tittieħed mill-kunsill lokali u mhux mill-gvern.

Billi hemm id- delega tal-poteri ta' l-użu tal-wardens lill-maġġoranza kbira tal-kunsilli, id-delega timplika illi dawn id-deċiżjonijiet jittieħdu mill-kunsill lokali.

Naturalment jien inħeġġeġ lill-kunsilli lokali kollha biex iżidu l- patrols fil-kampanja għax nemmen b'mod dispassjonat u indipendentement mil- liema kunsill qegħdin nitkellmu dwaru, li m'hemmx attenzjoni biżżejjed għaż- żoni rurali.

Irridu nifhmu li għalxejn noqogħdu nitkellmu fuq is-sbuħija ta' l-ambjent u fuq il-bżonn li niżguraw li l-ambjent ma jiġix abbużat jekk m'aħniex lesti li lkoll kemm aħna nikkontribwixxu biex inżommuh kif għandna nżommuh.

Barra minn hekk, ma nistax ma nikkundannax bl-iktar mod qawwi lill-kunsilli ta' Ħad-Dingli, Birżebbuġa u Ħal Tarxien - fil-każ ta' Ħad-Dingli u Ħal Tarxien irtiraw is-servizz tal-wardens, filwaqt li fil-każ ta' Birżebbuġa qatt ma ħaddmuh – f'żoni fejn hemm kampanja importanti x'tiġi ssalvagwardata.

Minkejja dan kollu, il-kunsilli partikolari li semmejt irtiraw is-servizz tal-wardens, bil-konsegwenza li saret ħafna ħsara mhux biss lill-komunita' tal-lokal imma lill-Maltin u l-Għawdxin kollha li jistennew li l-kunsilli lokali jagħtu l-kontribut tagħhom f'dak li għandu x'jaqsam mal-ħarsien tal-kampanja.

MR SPEAKER: L-Onor.

Evarist Bartolo, domanda supplimentari.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jista' il-Ministru jikkonsidra li jqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra, ir-rapport ta' l-awdituri dwar is-servizz tal-wardens?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: M'għandi l-ebda diffukulta` li nqiegħed dan ir- rapport fuq il-Mejda tal-Kamra.

Fil-fatt diġa` tqassam lil-local councils association u issa nara li jitqassam ukoll lill-joint committees kollha u lill-kunsilli lokali individwalment.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: GĦal dak li għadu kemm intqal fir-rigward tal- kunsilli lokali ta' Ħad-Dingli u Birżebbuġa, lill-Ministru jirriżultaltu li l-ħarsien ta' l-ambjent f'dawn il-lokalitajiet tjieb matul dawn l-aħħar snin, apparti naturalment fejn jidħlu atti vandali li fuqhom ħadd m'għandu kontroll?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Ovvjament ma nistax nitkellem b'dan il-mod ġenerali.

Jien qed nitkellem limitatament għal dak biss li għandu x'jaqsam mas- servizz tal-wardens.

POLITIKA SOĊJALI - DONAZZJONIJIET

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 25335, jista' il-Viċi Prim Ministru jagħti lill-Kamra d-dettalji mitluba peress li l-informazzjoni tikkonċerna nfiq pubbliku?

Jista' jassigura lill-Kamra li t-tqassim ta' dawn l-għoti ta' donazzjonijiet jekk sar, sar b'ġustizzja, b'fairness, bla abbuż u mingħajr favoritiżmu, u anke li l-proċeduri wżati li qed jintużaw huma korretti u fl-ambitu tar-regolamenti?

Il-Viċi Prim Ministru ma jħossx li bl-informazzjoni mitluba jkun qiegħed jikkonferma bil-fatti li jemmen fit-trasparenza u f'amministrazzjoni bla ħabi u bla abbuż?

Jista' jagħti din l-informazzjoni importanti dwar l-infiq pubbliku b'mod trasparenti, peress li l-poplu għandu dritt ikun jafha?

ONOR.

LAWRENCE GONZI (Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali): Nirriferi l-Onor.

Membru għat-tweġiba li tajtu għall-mistoqsija parlamentari 25815.

Għalkemm is-suġġett taż-żewġ mistoqsijiet huwa differenti, il-parametri huma simili u l-istess stedina li għamiltlu f'dik it-tweġiba tgħodd ukoll għal din.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri, domanda supplimentari.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Mr Speaker, xi żmien ilu, waqt il-ħin tal- mistoqsijiet, kien tqajjem każ dwar ħaddiema barranin li jaħdmu ma' ċerti kuntratturi.

Kemm huwa minnu li kuntratturi fuq proġetti tal-gvern – qed ngħid fil-każ ta' l-awtorita` tad-djar u anke fil-każ tas-sezzjoni tal-bini u tiswija tad-dipartiment tad-djar – qed iħaddmu ħaddiema barranin?

Jista' jikkonferma għallinqas li dawn il-ħaddiema qed jaħdmu bil-permess u mhux b'abbuż?

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nitlob lill-Onor.

Membru jgħaddili din l- informazzjoni issa stess ħalli nieħu l-passi b'mod immedjat u nibgħat l- ispetturi ta' l-ETC jinvestigaw.

AFFARIJIET BARRANIN - DONAZZJONIJIET

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 25336, jista' il- Ministru jagħti lill-Kamra d-dettalji mitluba peress li l-informazzjoni tikkonċerna nfiq pubbliku?

Jista' jassigura lill-Kamra li t-tqassim ta' dawn l-għoti ta' donazzjonijiet jekk sar, sar b'ġustizzja, b'fairness, bla abbuż u mingħajr favoritiżmu, u anke li l-proċeduri wżati u li qed jintużaw huma korretti u fl-ambitu tar-regolamenti?

Il-Ministru ma jħossx li bl-informazzjoni mitluba jkun qiegħed jikkonferma bil-fatti li jemmen fit-trasparenza u f'amministrazzjoni bla ħabi u bla abbuż?

ONOR.

LAWRENCE GONZI (f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Barranin): Nirriferi l-Onor.

Membru għat-tweġiba li tajtu għall-mistoqsija parlamentari 25816.

MR SPEAKER: L-Onor.

Gavin Gulia, domanda supplimentari.

ONOR.

GAVIN GULIA: Mr Speaker, ma nafx jekk il-Viċi Prim Ministru jistax jagħtini informazzjoni dwar l-inċident li ġara fil-Milied ta' madwar tliet snin ilu, fejn kienu mietu 'l fuq minn xi 200 emigrant illegali fil-kanal bejn Malta u Sqallija wara kolliżjoni bejn żewġ bastimenti, wieħed minnhom Malti.

Apparentement fuq dan il-bastiment kien hemm ċittadin Malti u ċittadin ieħor miżżewweġ Maltija.

Peress li l-Istat Malti għandu ġurisdizzjoni extra-territorjali f'dak li għandu x'jaqsam ma' ċittadini jew bċejjeċ tal-baħar Maltin, jista' il-Viċi Prim Ministru jgħidli x'inhu s-sehem tal-Gvern Malti f'dan ir-rigward, ma nafx hux b'kordinament ma' l-awtoritajiet Taljani?

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jiddispjaċini imma f'idejja m'għandix din l- informazzjoni u nirrakkmanda lill-Onor.

Interpellant jagħmel mistoqsija bil- miktub sabiex il-ministru għall-affarijiet barranin ikun jista' jidħol fid- dettall u jagħti tweġiba ma' l-ewwel opportunita' li jkollu.

ĠUSTIZZJA U GVERN LOKALI - DONAZZJONIJIET

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 25337, jista' il-Ministru jagħti lill-Kamra d-dettalji mitluba peress li l-informazzjoni tikkonċerna nfiq pubbliku?

Jista' jagħti din l-informazzjoni importanti dwar l-infiq pubbliku b'mod trasparenti, peress li l-poplu għandu dritt ikun jafha?

ONOR.

AUSTIN GATT: Nirriferi l-Onor.

Membru għat-tweġiba li ngħatat għal mistoqsija parlamentari 26144.

GĦalkemm is-suġġett taż-żewġ mistoqsijiet huwa differenti, il-parametri huma simili u l-istess stedina li għamiltlu f'dik it-tweġiba tgħodd ukoll għal din.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri, domanda supplimentari.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Peress li dawn il-mistoqsijiet huma kollha mweġbin l-istess u anke l-fatt li dawn l-interpellanzi jirrigwardaw infiq pubbliku, il-Ministru ma jħossx li qed jonqos pubblikament u anke lejn din il-Kamra meta m'huwiex qed jagħti d-dettalji mitluba, speċjalment meta l- gvern tant jiftaħar b'kemm sar investiment fuq it-teknoloġija?

Ma jaħsibx li d-data mitluba tista' faċilment tinkiseb?

Ma jarahx li huwa nuqqas lejn din il-Kamra li ma jingħatawx dettalji tad-djun li l-gvern jista' jkollu u ta' l-għajnuniet finanzjarji li l-gvern seta' ta?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Speaker, meta nirrispondi kif irrispondejt ma nħossx li nkun qed nonqos, la bħala ministru u wisq anqas bħala membru ta' din il-Kamra.

Fl-opinjoni tiegħi huwa l-Onor.

Interpellant li qed jonqos għax jippretendi li għandna noqogħdu naħlu l-ħin ta' dan il-parlament biex nirrispondu għal dawn it-tip ta' domandi meta l-forum għal dawn id-domandi huwa l-public accounts committee.

L-Onor.

Membru suppost jaf li kull darba li qamu kwestjonijiet bħal dawn fil-public accounts committee, ma ġewx investigati min-nies tal-gvern imma mill-awditur ġenerali.

Il-public accounts committee sar għal dan l-iskop u allura m'għandux ikun hemm xi ħadd bħall-Onor.

Cuschieri li jippretendi li wara li dan ix-xogħol ikun sar fil-kumitat, nerġgħu nagħmlu l-istess eżerċizzju f'din il-Kamra.

Jekk nagħmlu hekk, żgur li nkunu qed naħlu l- ħin tal-Kamra.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mario Galea, domanda supplimentari.

ONOR.

MARIO GALEA: Jista' il-Ministru jispjega aħjar kif se jaħdem il- customer service fil-ministeru tiegħu?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Il-ministeru tiegħi jirċievi diversi complaints u queries dwar problemi li jinqalgħu fir-rigward tal-wardens.

Aħna jidhrilna li jkun utli li nagħmlu freephone f'dan is-sens, għax ħafna drabi jkun hemm interpretazzjoni ħażina ta' x'ikun qiegħed jiġri u anke ġieli jkun hemm nuqqas ta' informazzjoni.

Is-sistema ta' l-IT li stallajna tagħtina aċċess istantanju għall-każi kollha li jista' jkun hemm fir- rigward tal-wardens u allura ħafna drabi tkun tista' tirrispondi b'mod dettaljat lil min ikun qiegħed jagħmillek id-domanda.

L-idea hi li nistallaw freephone fid-dipartiment fejn il-pubbliku jkun jista' jagħmel id- domandi tiegħu u jkun hemm persuni li jieħdu ħsieb l-queries li jistgħu jinqalgħu.

Nisperaw li dan is-servizz ikun ta' ġid għaċ-ċittadini kollha u nista` ngħid li dommna m'għamilnieh għax ridna niżguraw li jkollna persuna adatta biex tirrispondi għal dawn il-queries u jkollha the necessary skills.

Nisperaw ukoll li permezz ta' dan is-servizz, ħafna problemi li ċ-ċittadini Maltin u Għawdxin jista' jkollhom rigward iċ-ċitazzjonijiet li jkunu nħarġu, insolvuhom jew almenu nagħtu sodisfazzjon ħafna aktar dirett u immedjat ta' xi jkun ġara.

Dan ma jfissirx li l-klijent se jkun jaqbel mal- konklużjoni, pero` almenu l-fatti li fuqhom tkun inqagħlet il-problema jkunu ċari.

Nista' insemmi żewġ każi fejn wara li ġew iċċekkjati ċ- ċirkostanzi, skoprejna li l-persuni involuti kienu taħt impressjoni żbaljata.

Per eżempju, fl-allegat każ ta' anzjan li ngħata ċitazzjoni mill-warden għax ma kellux ix-xibka tal-vann ta' quddiem – almenu hekk kiteb fil- gażżetta, is-Sur Giovanni De Martino - meta ċċekkjajna sibna li dan ma kien veru xejn u li ma kienet inħarġet l-ebda ċitazzjoni ta' dan it-tip.

Eżempju ieħor huwa ta' persuna li kienet xtrat karozza second-hand u ċ- ċitazzjoni ħarġet fuq l-ewwel persuna li kellha l-karozza.

Meta ċċekkjajna sibna li t-transfer tal-karozza kien sar ġimgħa wara li ngħatat iċ- ċitazzjoni.

Jien għandi fiduċja li l-customer care service li se nagħmlu ikun jista' jirrispondi għal dawn it-tip ta' queries mill-pubbliku u forsi b'hekk ukoll ikunu jistgħu jissolvew ħafna malintiżi u diżgwidi.

Nagħmel appell ukoll lill-kunsilli lokali, speċjalment lill-istaff, dwar il- pariri li jagħtu għax ħafna drabi dawn in-nies ma jkunux tekniċi u ma jkunux jafu x'tgħid il-liġi u allura l-pariri li jagħtu – naturalment il- pubbliku jiddependu ħafna fuqhom - jaf ikunu żbaljati.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru Josef Bonnici.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

JOSEF BONNICI (Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi): Mr Speaker, f'isem il-Ministru tal-Finanzi nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Contribution to sinking funds għal Jannar-Mejju, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari 26693.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR L-INBID

WINE BILL

L-ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mis-26 ta' Ġunju, 2001.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

MR SPEAKER: Il-Ministru huwa in possession.

ONOR.

NINU ZAMMIT (Ministru għall-Agrikoltura u Sajd): Mr Speaker, din li għandna quddiemna hija an enabling law, speċi ta' umbrella li taħtha jridu jinħarġu avviżi legali li jkunu jkopru diversi aspetti ta' l- industrija tat-tkabbir tad- dwieli u ta' l-industrija ta' l-għasir ta' l- għeneb biex kemm jista' jkun ikollna inbid ta' kwalita`.

Hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq reġistrazzjoni li tkun tirrifletti ċ- ċirkostanzi prevalenti, reġistrazzjoni li trid tinkludi varjetajiet differenti tad-dwieli li għandna fil-pajjiż, kif ukoll, li tindika dawk il- varjetajiet li huma adatti għall-klima ta' l-ambjent tagħna biex minnhom nipproduċu nbid ta' kwalita`.

Dawn id-dettalji huma essenzjali għax kulħadd jaf li biex tagħmel inbid ta' kwalita` u tesportah, bilfors trid tagħmel dan l-inbid minn għenba li tkun imkabbra fil-pajjiż.

Allura importanti li nkabbru l-area ta' kultivazzjoni tad-dwieli minn madwar 300 ettaru għal madwar 1000 ettaru; jiġifieri jrid ikollna madwar 12,600 tomna ta' dwieli.

Din il-liġi qed titkellem fuq regolamenti oħra bħal, per eżempju, it- tħawwil ta' dwieli ġodda b'orjentazzjoni lejn is-suq.

Għalhekk irridu nibdew inkabbru l-area tad-dwieli li jipproduċu għenba li minnha jkun jista' jiġi magħmul inbid ta' kwalita` li jkun irid is-suq.

Wara kollox irridu niftakru li dan is-settur, bħal kull settur ieħor tal-biedja huwa mmexxi mill-konsumatur.

Imbagħad għandna regolamenti li jistabilixxu l- areas fejn tkun tista' ssir rilokazzjoni ta' għelieqi tad-dwieli, għax jista' jkun li għandna dwieli li qegħdin jitkabbru f'area fejn il-ħamrija mhix adatta għal ċerta varjeta`.

GĦalhekk fid-dipartiment irid ikun hemm il-fondi neċessarji biex f'dawn il-każi, il-bidwi jkun jista' jitlob u jingħata l-għajnuna.

B'hekk ikun jista' jagħmel rilokazzjoni u jaqla' d- dwieli li ma jkunux ta' kwalita` jew ikunu morda u minflokhom iħawwel dwieli li jkunu ta' kwalita` u adatti għall-produzzjoni ta' inbid ta' kwalita`.

Se jkun hemm ukoll regolamenti li jitkellmu dwar il-metodi u t- teknikalitajiet ġodda ta' taħwil, produzzjoni u maniġġi.

Il-bieraħ kont qed nitkellem dwar il-mod kif għandhom isiru l-plantations.

Jien ma dħaltx fid-dettall ta' x'distanzi għandu jkun hemm bejn dielja u oħra għax dawn dettalji ta' natura teknika u m'għandix il-ħin biex nispjegahom hawn ġew, pero` importanti l-mod kif isir it-tħawwil kif ukoll is-sistema ta' kif issir iż-żabra kull sena.

Huwa importanti wkoll l-ammont u l-kwalita` ta' l-ilma li jingħata lid-dwieli biex insiru effiċjenti f'dak li għandu x'jaqsam mal-produzzjoni ta' għenba adatta għall-għasir.

Se jkollna wkoll regolamenti li jinkoraġġixxu lill-bdiewa żgħażagħ biex jidħlu fis-settur tal-vitikoltura, settur interessanti u xieraq li l-bdiewa żgħażagħ ikollhom fergħa miftuħa għalihom.

B'hekk dan is-settur minbarra li jservi biex insebbħu l-ambjent u biex ikollna biżżejjed għeneb għall- għasir, iservi wkoll biex il-bdiewa jkollhom dħul extra kif jiġri, per eżempju, fis-settur ta' l-esportazzjoni tal-patata fir-rebbiegħa.

Anke se jkun hemm regolamenti li jħeġġu t-twaqqif ta' producers' organisations li rriferejt għalihom il-bieraħ, organizzazzjonijiet li jkunu jistgħu jippjanaw aħjar il-kwalitajiet u l-varjetajiet ta' dwieli li jinsabu f'pajjiżna biex ikollna l-aħjar għenba għall-għasir u b'hekk biex nipproduċu nbid ta' kwalita`.

Tkun ħaġa f'postha li l-producers' organisations, minbarra li jikkontrollaw l-ammont ta' dwieli li jitkabbru, jikkontrollaw ukoll l-prezz ta' l-għenba li tinbiegħ lill-għassara.

Din il-liġi fiha regolamenti li jirrigwardaw is-sistemi ta' land reclamation.

Kulħadd jaf li f'pajjiżna għad baqgħalna raba' żdingata, partikolarment fejn hemm dawk il-ħbula ta' raba' dojoq u twal, pero' dawn jistgħu jiġu rriabilitati billi jinbnew ħitan tas-sejjieħ jew xi forma ta' retaining walls biex iwaqqfu s-soil erosion.

B'hekk inġibu l-pajsaġġ tipiku u sabiħ Malti f'qagħda fejn ikun jista' jagħmel id-dwieli u jkun jista' jħaddar.

Minbarra li dan il-pajsaġġ ikun qed jagħti dak l-aspett sabiħ ta' ħdura, ikun qed jipprovdi wkoll il-materja prima u essenzjali biex inkunu nistgħu nagħmlu inbid ta' kwalita`, kemm għall-konsum tagħna l- Maltin u l-Għawdxin kif ukoll għall-konsum tat-turisti li jiġu jżuruna.

Irrid ngħid li din il-liġi fiha regolamenti li minnhom joħroġ, per eżempju, it-twaqqif ta' inventarju tal-potenzjal tal-produzzjoni ta' l-inbid.

Dan ikun jinkludi r-raba' fejn ikunu qegħdin jitkabbru d-dwieli, il-varjetajiet imħawla u l-jeddijiet ta' taħwil.

Hawnhekk se jkollna regolamenti li permezz tagħhom tkun tista' tinġabar dik l-informazzjoni ħalli l-producers' organisations ikollhom l-informazzjoni meħtieġa tal-varjetajiet kollha li jitkabbru f'pajjiżna, jiġifieri fejn jinsabu, x'tip huma u fuq liema tip ta' ħamrija jitkabbru dawn il-varjetajiet.

Dawn l-organizzazzjonijiet ikunu jistgħu jimmaniġġjaw l-operat tagħhom, jiġifieri jkunu f'pożizzjoni li jiddeterminaw liema varjeta` tkun meħtieġa fis-suq.

B'hekk ikunu jistgħu jippjanaw kif jixraq l-areas fejn l-aħjar li wieħed ikabbar l- istess varjetajiet ħalli jieħu l-ammont massimu tal-prodott.

Mr Speaker, din il-liġi titkellem ukoll fuq it-twaqqif ta' bord u l- funzjonijiet tiegħu.

Dan il-bord għandu jaqdef flimkien mad-dipartiment biex flimkien, ikun min ikun il-ministru, naħdmu u niġbdu ħabel wieħed.

GĦalkemm din l-industrija minn dejjem kienet b'saħħitha, iż-żmenijiet li qegħdin ngħixu fihom illum jitolbu li nikkompetu mal-barranin.

GĦalhekk hemm bżonn li nkomplu ntejbu l-effiċjenza ta' din l-industrija u nkunu ċerti li d-dwieli li qegħdin nipproduċu għandhom ġenetika tajba u addattata għal pajjiżna.

Il-ġenetika minnha nnifisha trid tagħti l-aħjar u l-akbar ammont ta' għeneb adatt għall-għasir.

Sur President, importanti wkoll li nagħtu ftit informazzjoni rilevanti dwar dan is-settur.

Pajjiżna għandu area ta' madwar 300 ettaru ta' raba', li jiġu madwar 2,900 tomna, li fihom inħawlu d-dwieli - huwa kkalkolat li minn kull ettaru nipproduċu madwar 12-il tunnellata għeneb – u allura bir-rata attwali nistgħu ngħidu li nipproduċu madwar 3,600 tunnellata metrika.

Huwa kkalkolat li 2,000 minnhom imorru għall-wineries, jiġifieri għall-għassara liċenzjati li jipproduċu l-inbid, bil-kumplament, jiġifieri madwar 1,600 tunnellata, imorru għad-delettanti li jagħmlu l-inbid bħala hobby.

It- target huwa li l-area ta' kultivazzjoni li tammonta għal madwar 300 ettaru inkabbruha għal madwar 1,000 ettaru jew 12,600 tomna.

Din hija daqsxejn ta' informazzjoni dwar l-area li fuqha qegħdin inkabbru d-dwieli, Sur President.

Jekk inħarsu lejn il-produzzjoni attwali nsibu li nipproduċu madwar 80,000 hectolitres jew 8 miljun litru ta' inbid, li fi fliexken ta' 0.75 litru jagħtuk kważi 11 -il miljun flixkun fis-sena, ċifra sabiħa.

Naturalment biex nipproduċu din il-kwalita` irridu iżjed għeneb milli nipproduċu fil- preżent u allura pajjiżna jrid jimporta l-għeneb għall-għasir minn barra.

Ta' min igħid ukoll li rridu nimportaw ukoll dak li jissejjaħ il-grape must ta' l-għeneb.

F'pajjiżna kull sena jiġi importat madwar 6,000 tunnellata għeneb jew must.

Għalhekk il-ħsieb tal-gvern huwa li nżidu l-produzzjoni ħalli b'hekk naqtgħu minn din l-importazzjoni.

Ladarba jkollna l-għenba tal-lokal, inkunu f'pożizzjoni li minbarra li nkunu nistgħu nagħmlu inbid ta' varjeta`, inkunu nistgħu wkoll nesportawh fejn ikun qed jiġi esportat l- istess inbid.

Nixtieq ngħaddi wkoll xi informazzjoni ġenerali dwar l-għajnuna finanzjarja li tingħata f'dan is-settur.

Il-bdiewa ż-żgħar li għandhom ir-raba' u jridu jagħmlu investiment fuq plantations ġodda ta' dwieli għandu jkollhom il- faċilita` li jissellfu minn bank.

GĦalhekk hemm ftehim bejn id-dipartiment u l-APS bank li l-bdiewa li jitħajru jinvestu biex jagħmlu plantations ġodda ta' dwieli, jistgħu jisselfu b'imgħax issussidjat.

Qed insemmi l-APS mhux bħala reklam imma bħala wieħed mill-banek li, biex ngħid hekk, iħobb il-biedja.

Irrid ngħid ukoll li jrid jiddaħħal il-kunċett li jkollna l-għan li nipproduċu inbid ta' kwalita` labelled bħala QWPSI, quality wine produced in a specific region.

Il-kunċett huwa li jkollna reġjun differenti għall- produzzjoni ta' l-inbid.

Il-ħsieb tagħna huwa li nikklassifikaw lil Malta bħala reġjun wieħed u lil Għawdex bħala reġjun ieħor f'dak li għandu x'jaqsam mal-produzzjoni ta' l-għenba.

Imbagħad meta niġu biex nipproduċu l- inbid mill-għenba mkabbra f'Malta nkunu nistgħu ngħidu li dik il-varjeta` ta' l-inbid ġiet minn għenba mkabbra fir-reġjun ta' Malta u l-istess inkunu nistgħu ngħidu għall-inbid minn għeneb imkabbar fil-gżira ta' Għawdex.

L- iskop huwa biex il-konsumatur, inkluż it-turist, ikun jaf eżatt x'tip ta' inbid qed jixrob u minn fejn tkun l-oriġini ta' l-għenba.

B'hekk il- konsumatur ikollu l-varjeta` u jkun jista' jagħżel.

Din tkun inizjattiva oħra biex il-bdiewa tagħna jmorru għall-produzzjoni ta' għenba li tkun ta' varjeta` indiġina jew endemika.

Irrid nitkellem ukoll rigward iċ-ċensiment li sar dan l-aħħar, Sur President.

F'pajjiżna għal żmien twil, taħt diversi gvernijiet, kienet saret użanza li jsir iċ-ċensiment tad-dwieli.

Fil-fatt, fis-sena 1999, dan iċ-ċensiment reġa' sar u llum għandna d-data kollha meħtieġa ta' kemm għandna area li fuqha jitkabbru dwieli, kif ukoll għandna indikazzjoni tal-varjeta` f'kull lokalita`.

Irrid nerġa' ngħid li għalkemm aħna ngħidu li dik hija varjeta` girgentina jew ġellewża, ma nistgħux nitkellmu fuqha bl-amment għax ma nafux eżatt il-varjetajiet li għandna ġenetikament.

Imma ħalli nispjega ftit kif neżaminaw il-varjetajiet kollha li għandna, Sur President.

Ta' min jgħid li aħna nagħmlu dak li jissejjaħ id-DNA resonance biex inkunu nafu eżattament x'inhuma l-varjetajiet li għandna u taħt liema razza ta' dwieli jaqgħu.

B'hekk ikun jista' jiġi ddeterminat pjan li permezz tiegħu nkunu nistgħu nkabbru l-aħjar kwalita' ta' dielja li tipproduċi għeneb adattat għall-klima tagħna.

Biex nagħmlu dan il-proġett se nidħlu f'operazzjoni ma' istitut xjentifiku barrani.

Dan l-istitut għandu databank ta' madwar 30,000 varjeta` ta' dwieli differenti.

GĦalhekk meta nieħdu biċċa miz-zokk u nieħdu partijiet oħra tad-dielja, dawk li jissejħu ż-żraġen, biex isir id-DNA resonance inkunu nistgħu niddeterminaw l-isem eżatt tad-dwieli li għandna.

Nerġa' nfakkar li f'pajjiżna kulħadd iħallat id-dwieli minn waħda għall- oħra.

Aħna ppastardjajna d-dwieli kollha u m'għandniex dwieli li huma verament puri.

GĦalhekk se nagħmlu eżerċizzju biex nerġgħu ndaħħlu razez ta' dwieli li mdorrijin inkabbru f'pajjiżna u li huma indiġini għalina.

Ladarba dawn ikunu indiġini, inkunu f'pożizzjoni vantaġġjata għax inkunu nistgħu nipproduċu għenba tajba ta' kwalita` li minnha joħroġ inbid ta' kwalita`.

Ovvjament biex isir dan, il-pajjiż se jkollu jinvesti f'riżorsi umani u se jkollu nies barra minn Malta jispeċjalizzaw f'dan is-suġġett.

Dan il-proġett se jinkludi wkoll dak li jissejjaħ sanitization tad-dwieli.

B'dispjaċir ngħid li għandna dwieli b'ħafna mard u allura jrid isir it- tindif tagħhom.

Ladarba jkollna dwieli iżjed b'saħħithom, ikollna dwieli li jipproduċi iżjed għeneb u l-bdiewa jkunu jistgħu jkabbru dwieli li jipproduċu għeneb aħjar.

Ladarba dawn it-testijiet tad-DNA u t-tindif mill-mard isir, jekk Alla jrid fil-futur inkunu f'pożizzjoni li nkunu nistgħu nibdew innisslu minn dawn it-tip ta' dwieli li jkunu disease-free.

GĦandna l-micropropagation centre, illum magħruf bħala l-biotechnology centre f'Ħal Lija, fejn wieħed jagħmel it-tnissil tad-dwieli.

Imbagħad għandna s-servizz ta' l-extension service fejn isir it-tqassim tad-dwieli u t-tħawwil ta' dwieli ġodda.

B'dan il-mod irridu niġu f'pożizzjoni li jkollna potenzjal akbar ta' dwieli li jipproduċu għenba ta' kwalita`.

Mr Speaker, irrid ngħid ukoll li minħabba dan l-eżerċizzju, il-pajjiż se jkollu jinvesti f'riżorsi umani u se jkollna nġibu għajnuna teknika minn barra u esperti biex jgħallmu lin-nies tagħna.

Dan ma jfissirx li l-Maltin ma jafux, pero` it-teknika f'kull settur tiġi żviluppata u magħmula b'mod dejjem aktar effiċjenti.

Per eżempju ̧ f'dak li għandu x'jaqsam ma' żbir ̧ f'pajjiżna stess jirriżulta li wieħed min-naħa ta' isfel jiżbor differenti minn wieħed min-naħa ta' fuq.

Fin-naħa ta' isfel hemm min jiżbor b'mod li jħalli l-għasluġ tad-dielja fuq ħames, sitta jew seba' għekiesi.

Imbagħad tmur in-naħa ta' fuq - forsi għax huma iżjed avvanzati minn dawk tan-naħa ta' isfel - u tara lil xi ħadd li meta jiżbor iħalli l-għasluġ fuq erba' għekiesi u jħalli d-difer isfel, pero' huwa żgr li min ikun qed jiżbor jaħdem b'mod li lid-dielja jħalliha żagħżugħa.

Għalhekk fejn tidħol it- teknika taż-żbir hemm bżonn iżjed tagħlim lill-bdiewa għax b'daqsxejn irfinar dawn ikunu jistgħu jżommu d-dwieli tagħna iżjed żgħażagħ.

Ladarba jkollok id-dwieli żgħażagħ, ikollok il-potenzjal li tieħu għenba b'saħħitha u inbid ta' kwalita`.

Hemm ukoll il-mod l-ieħor ta' kif issir it-tisqija.

Jien diġà għedt li għalkemm id-dwieli qegħdin jipproduċu ċertu ammonti, dawn mhux qed jipproduċu kemm suppost.

Għalhekk jekk ikun hemm bżonn ċerti areas għandu jkollhom l-għajnuna biex id-dwieli l-qodma jinqalgħu - dejjem bl- approvazzjoni tal-bidwi - u minflokhom jitħawwlu dwieli b'varjeta` li tkun indiġni għal pajjiżna.

Mr Speaker, il-gvern qiegħed jindika li area fil-Buskett se jagħmilha bħala l-farm tiegħu.

Fil-Buskett hemm conservation area u rridu nżommuha, fost affarijiet oħra, għat-tkabbir tad-dwieli bħala showpiece għal pajjiżna.

Fil-Buskett hemm dwieli li m'humiex ta' kwalita` u allura nistgħu nħawlu dwieli li huma indiġni għal pajjiżna.

Il-bieraħ semmejt id-dielja tal- katlan li fil-passat, jiġifieri 60 jew 70 sena ilu, kienet tintuża ħafna fil-produzzjoni ta' l-inbid.

Jiddispjaċini ngħid li din id-dielja ma tantx baqgħet titkabbar għax kienet titkabbar fl-area ta' Ħal Far u meta hemmhekk kien sar l-airfield kienu neħħew id-dwieli.

Pero`anke fil-micropropagation centre diġa` qegħdin inniżżlu din il-varjeta` tad-dielja tal-katlan għax nafu li hija dielja indiġina għal pajjiżna u tipproduċi għeneb tajjeb.

Minbarra l-area tal-Buskett fejn ħarġet il-conservation area, hemm area oħra li ilha mitluqa għal żmien twil.

Din hija l-area ta' Wied Inċita, li ġieli semmejtha fuq proġetti li beħsiebna nagħmlu għar-rural development għax il-proġetti jridu jiddaħħlu wkoll bħala agri-turiżmu.

L-area ta' Wied Inċita hija kbira u fiha 'l fuq minn 120 tomna u allura parti sostanzjali minnha tista' tiġi wżata għal dan l-iskop biex fiha nkabbru dwieli ta' kwalita` għall-produzzjoni ta' l-inbid.

F'dawn iż-żewġ proġetti jrid jidħol il-biotechnology centre kif ukoll il-privat.

Aħna ma rridux nibqgħu sejrin bil-mentalita` l-antika qisna għadna taħt ir-reġina għax ir-reġina ilha li spiċċat.

Minbarra l-għajnuna teknika tad-dipartimenti tal-gvern għal dawn it-tip ta' proġetti jrid jidħol ukoll il-privat ħalli bis- sinerġija ta' kulħadd inkunu f'pożizzjoni aħjar biex verament niksbu suċċess.

F'pajjiżna għandna ħbula ta' raba' li huma mtarrġin li fuqhom jistgħu isiru plantations għat-tkabbir tad-dwieli.

Issa forsi hawn min jgħid: Se noqgħod nidħol fil-ħbula tar-raba' bi tractors żgħar!

Li nista' ngħid hu li barra minn Malta hekk jagħmlu.

Per eżempju ̧ f'Porto fil-Portugal, wieħed mir- reġjuni tajbin għall-produzzjoni ta' l-inbid, hemm wied u hemm xmara li tgħaddi minn maġenb dan il-post u l-ġnub tax-xmara kollha huma mtarrġin bi ħbula ta' raba' dojoq u twal.

Il-ħaddiema ta' hemmhekk irranġawhom bis- saħħa tal-fondi ta' l-Unjoni Ewropea.

Fil-fatt dawn għamlu t-terracing neċessarju fuq il-ġnub ta' din ix-xmara u għamlu rehabilitation ta'din l- area tremenda li kienet mitluqa billi bnewlha ħitan tas-sejjieħ bħal tagħna biex jevitaw is-soil erosion.

Per eżempju, jien persważ li bil-koperazzjoni ta' kulħadd, tal-privat u tal- gvern, l-area mitluqa f'tal-Fawwara, fejn hemm l-għajn ta' San Ġorġ, tista' tiġi rriabilitata.

Hemmhekk jistgħu jinbnew ħitan tas-sejjieħ biex tiġi evitata s-soil erosion.

Fil-Fawwara hemm ilma ġej minn taħt il-blat, eżattament mill-għajn ta' San Ġorġ, liema ilma jista' faċiliment jintuża biex issir it-tisqija tad-dwieli.

Wara li l-koperattiva tal-bdiewa għamlet konsultazzjoni ma' esperti f'dan il-qasam, din qiegħda taħseb fuq proġett ta' tħawwil ta' madwar 200 tomna art biex jitkabbru d-dwieli.

Jien nawgura li r-riżultat ta' l-analisi ta' dan il-proġett li qegħdin jagħmlu jkun fil-pożittiv ħalli din l-area tkun tista' tiġi żviluppata wkoll għal skopijiet ta' l-għenba.

Xi ħaġa ġdida li għandna f'din il-liġi hija li fejn qabel id-delettant kellu bżonn il-liċenzja, issa m'għandux bżonnha aktar.

Il-liċenzja kienet tgħid li d-delettant ma jistax jagħsar iżjed minn għaxart iqnatar għeneb.

Meta wieħed jikkalkula li minn kull qantar jieħu madwar 70 flixkun, għaxart iqnatar għandhom iġibu mas-700 flixkun.

Issa jekk dawn tiddividihom fi ġranet jiġu żewġt ifliexken kuljum li huwa iżjed milli suppost.

B'din il- liġi biddilna dan il-provvediment u issa qed ngħidu li min jagħsar għalih u ma jbigħx jista' jagħsar kemm irid, pero' xorta waħda jrid jirreġistra l- ammont ta' dwieli li jkollu.

Min jagħsar b'sistema kummerċjali jrid il- liċenzja mid-dipartiment.

Permezz ta' din il-liċenzja rridu niggarantixxu li l-inbid li jiġi prodott ikun ta' kwalita` ̧ ikollu t-tikketta fuqu, ikun hemm f'liema area jkun ġie mkabbar l-għeneb u f'liema winery jkun ġie prodott l-inbid.

Din il-liċenzja sservi wkoll bħala għodda biex inkunu nistgħu nikkontrollaw iżjed il-varjetajiet tad-dwieli li jkunu qegħdin jitkabbru f'pajjiżna.

Nixtieq ngħid ukoll li se ssir enfasi fuq l-analisi tal-ħamrija u tal- provvista ta' l-ilma għat-tisqija ta' l-istess dwieli.

GĦaldaqstant id- dipartiment se jgħin b'kull mod biex fejn ikun meħtieġ jidħol għal din l- analisi.

B'hekk ikun jista' jagħti l-parir lill-bdiewa fuq il-kwalita` tal- ħamrija li tkun adattata l-aktar għad-dwieli.

Din l-enfasi kollha li qegħdin nitfgħu fuq it-tkabbir ta' iżjed dwieli, minbarra li se sservi biex ikollna l-materja prima għal iżjed inbid ta' kwalita` li nkunu nistgħu nesportawh, se sservi wkoll biex fl-istess ħin insebbħu l-ambjent.

Kulħadd jaf li fis-sajf meta wieħed iħares lejn pajjiżna mill-ajru jsib li dan ikun qisu xagħra waħda.

Jekk taqta' s-siġar tal-ħarrub, taż-żebbuġ u xi siġar oħra, pajjiżna jkollu bżonn xi ħaġa biex iħaddar.

Għalhekk id-dielja hija dik ix-xitla jew siġra li titħaddar f'dawk ix-xhur sħan tas-sajf.

Fil-fatt id-dielja tibqa' tħaddar mill-bidu ta' Marzu u tibqa' sejra sa Settembru u Ottubru.

Sur President, illum tajt ħarsa fuq fuq ta' xi żviluppi li qegħdin iseħħu fis-settur tat-tkabbir tad-dwieli kif ukoll fis-settur tal-produzzjoni ta' l-inbid.

Nispera li bil-koperazzjoni tal-membri kollha ta' din il-Kamra, inkunu f'pożizzjoni biex nagħmlu liġi Ii verament tkun tista' twettaq il- ħteġijiet ta' pajjiżna għaż-żmenijiet tal-lum.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Noel Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Mr Speaker, naħseb li jagħmel ħafna sens li nitkellmu fuq l-inbid għax illum hija prattika li ma' l-ikel nieħdu xi tazza nbid jew tnejn!

Il-fatt li l-ministru huwa delettant u anke jagħsar l- inbid - għalkemm jien qatt ma doqtu! - naħseb li aktar għandu jistimula din id-diskussjoni.

Pero' xi ħaġa li tiskantani hi li donnu l-Onor.

Ninu Zammit qed jinsa li ħa l-ħatra tiegħu fil-5 ta' Settembru 1998 u dalwaqt se jagħlaq tliet snin.

Qed ngħid dan għax wieħed kien jistenna li apparti milli jagħti background u ħjiel ta' dak li ġara taħt l-amministrazzjoni preċedenti, il-ministru kellu jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra r-rapporti li l-gvern ċertament għandu f'idejh biex l-oppożizzjoni tkun taf x'inhu l-ħsieb uffiċjali biex din is- sezzjoni ta' l-agrikoltura, jiġfieri l-vitikoltura, tegħleb l-isfidi li għandha quddiemha.

Filwaqt li fit-30 sena li għaddew kellna l-protezzjoni, minħabba l-aġenda tal-gvern Nazzjonalista li jsieħeb lil pajjiżna fl-Unjoni Ewropea, issa rridu ngħaddu mingħajr protezzjoni.

Aħna konna nistennew li jiġi spjegat lilna kif fiż-żmien li ġej irridu nirrimedjaw għal dan l- iżvantaġġ meta nafu li din l-industrija se titkisser, Sur President.

Nafu li matul dawn l-aħħar 30 sena, pajjiżna rreġistra progress fis-settur tal-biedja minkejja l-limitazzjonijiet li għandna, fosthom dawk ġejjin mid- daqs ta' l-art.

Fejn ma kienx hemm il-gvern, kien hemm il-privat u fejn ma kienx hemm il-privat kien hemm il-gvern.

Allura wieħed jistenna li almenu issa, forsi fil-winding-up tiegħu, il-ministru jagħtina ħjiel ċar ta' kif din l-industrija tista` tibqa` teżisti wara li nneħħu l-protezzjoni.

Jekk il-gvern mhux kapaċi jgħidilna kif fil-futur dan is-settur se jkun ekonomikament viabbli, żgur li permezz ta' din il-liġi biss m'aħniex se nkunu nistgħu nifhmu eżattament x'qed jipprova jagħmel.

GĦax din il-liġi hija vaga bħall-oħrajn li saru u tiddependi minn ħafna ifs and buts, u aktat u aktar għax m'għandniex garanzija li se nkomplu nsostnu l- protezzjoni li għandu jkollna għas-settur tal-biedja.

Mr Speaker, ma nistax ma nirrimarkax li meta tiġi biex tipparaguna dawn l-aħħar tliet snin mas-sentejn preċedenti tal-gvern Laburista, issib li s-settur tal-biedja mar għall-agħar u mhux għall-aħjar.

Qed ngħid dan mhux biex nikkrea sitwazzjoni ta' inċertezza u ta' nuqqas ta' investiment imma, kif jista' jikkonferma l-ministru stess, minkejja li pajjiżna jirrikjedi 'l fuq minn Lm4 miljun jew Lm5 miljun biex iżid il- protezzjoni matul dawn l-aħħar tliet snin, ftit li xejn kompla jsir investiment.

Qed ngħid dan fil-bidu tad-diskors tiegħi ħalli ħadd ma jakkużana li aħna niġu hawn biex intellfu lill-gvern jew biex nagħmlu l- bsaten fir-roti.

Huwa fatt li ma jista' jinnegah ħadd li aġenda 2000 ta' l- Unjoni Ewropea tikkonferma li jeżistu għadajjar sħaħ ta' inbid.

Tant hu hekk li l-Unjoni introduċiet miżuri biex sas-sena 2010, il-bdiewa li jipproduċu l-għeneb jiġu offruti skemi ta' irtirar kmieni u inċentivi biex ma jipproduċux għeneb aktar, u anke li min jabbanduna t-tkabbir tad-dwieli jiġi kkumpensat.

Naturalment ħaġa sabiħa li tkun popolari u li jkollok l- istandards kif suppost u li tagħmel il-bidliet li hemm bżonn, imma aħna rridu nkunu nafu kif dawn l-affarijiet se jiġu integrati fiċ-ċirkostanzi attwali.

Per eżempju, waħda mir-raġunijiet għala qegħdin nagħżlu l-objettiv politiku ta' Svizzera fil-Mediterran hi li dan għandu punto di partenza u b'hekk allura nkunu nistgħu mmexxu 'l quddiem diversi oqsma, fosthom is-settur tal-biedja.

Aħna nemmnu li dan is-settur ma jistax jgħaddi mingħajr il- protezzjoni fuq l-importazzjoni.

Dan jagħmel sens aktar u aktar meta nafu li fis-sena 2010, l-Unjoni Ewropea se tieħu miżuri biex tagħmel kwoti ħalli tikkontrolla l-produzzjoni ta' l-għeneb.

Dan se tagħmlu għax għandha xmajjar ta' nbid u s-suq huwa fgat.

Minbarra li dawn il-miżuri huma marbuta mal-kwota ta' kemm pajjiż jista' jipproduċi għeneb għall-inbid, hemm ukoll dawn l-iskemi biex iħajru lill-bdiewa jabbandunaw id-dwieli.

Dan mhux qegħdin ngħiduh biex inbeżżgħu jew biex ngħixu fil-fantasija li jħobb jikkritikani biha l-Onor.

Ninu Zammit, imma dan qegħdin ngħiduh biex niftehmu sew u nkunu nafu kif nistgħu nġibu dan is-settur 'il quddiem.

Filwaqt li qed ngħid dan, ikun tajjeb ukoll li b'mod ġenwin nagħti ħjiel ta' x'għamlet l-amministrazzjoni preċedenti Laburista f'dan ir-rigward, Sur President.

L-ewwelnett irrid nerġa' nsellem lil Prof. Ferrito, li kien għamel studju għad-ditta Marsovin.

Fil-fatt meta kont ministru, tal-Marsovin ġentilment għaddewli l-abbozz li kien ħejja hu.

Dawn kienu spjegawli wkoll illi kieku f'dawn l-aħħar 30 sena ma kienx għas-sehem kbir tas-settur privat fl- industrija ta' l-inbid, kieku ma kienx ikun possibbli li din l-industrija tiffjorixxi.

Imbagħad meta kellna din l-ispjegazzjoni u dan l-abbozz f'idejna – hawnhekk qed nitkellmu fuq perijodu ta' 20 xahar ̧ jekk taqta' barra x-xahar ta' qabel l-elezzjoni - għamilna diskussjonijiet mal- partijiet kollha konċernati.

Dak iż-żmien, il-wine advisory board ħadem fuq id-draft tal-liġi li kien għamel Prof. Ferrito u min-naħa tagħna rajna wkoll kif nistgħu nibdew ningranaw ftit fuq ċerti problemi li kellna.

Il- verita` hi li ftit kellna support tekniku u xjentifiku biex nindirizzaw waħda mill-akbar sfidi li għandha din l-industrija.

Aħna nemmnu li l- isfidi nistgħu nilqgħuhom u nkunu ekonomikament viabbli, imma mhux bil- politika ta' sħubija fl-Unjoni Ewropea iżda bil-mudell li minn Malta nagħmlu Svizzera fil-Mediterran u se nispjega għaliex.

Waħda mill-isfidi li għandna quddiemna hija li l-art ikkoltivata, minn 300 ettaru ntellgħuha għal madwar 900 jew 1000 ettaru biex ikollna biżżejjed produzzjoni ta' għeneb li tista' tpoġġi l-industrija ta' l-inbid self- sufficient, kif għandna per eżempju fil-produzzjoni tal-ħalib frisk.

Minkejja ċ-ċokon tagħna, matul is-snin il-koperattivi żviluppaw u anke waslu biex isostnu l-produzzjoni ta' ħalib frisk u suffiċjenti biżżejjed li tlaħħaq mad-domanda.

Anke f'dak li għandu x'jaqsam mal-laħam tal-majjal frisk konna self-sufficient ukoll - qed ngħid konna għax dan l-aħħar inżilna wkoll – u aħna tal-Labour Party nemmnu li fil-każ tas-settur ta' l- inbid jagħmel ħafna sens li ngħollu l-produzzjoni.

Meta konna fil-gvern, wara li fhimna l-abbozz li kien għamel Prof. Ferrito, rajna li filwaqt li tinbena diskussjoni naraw liema huma l-aħjar toroq li għandna naqbdu.

Dawn kellna narawhom fiċ-ċirkostanzi u bil-limitazzjonijiet ta' dak iż-żmien, għax aħna konna dħalna wara gvern imnawwar minn ġewwa.

L-ewwel analizzajna x'qed jiġri fil-micropropagation centre f'Tal-Kmand.

Hemmhekk sibna li l-gvern Nazzjonalista preċedenti, bl-intenzjonijiet kollha tajba tiegħu, kellu żewġ problemi - kif se jiffinanzja dan iċ-ċentru u kif se jagħmlu ekonomikament viabbli.

Fis-snin l-imgħoddija, kull ministru ħadem biex dan iċ-ċentru jipprova jagħmlu sostenibbli, pero' l-ispiża li kienet tirrikjedi għar-riċerka kienet problema serja u kbira.

Għalhekk rajna kif naħdmu quddiem din ir- realta`.

Fil-fatt sibna li kien jagħmel ħafna aktar sens li minflok inkomplu niżviluppaw il-proġett li kien ħejja gvern Nazzjonalista preċedenti dwar il-bank taż-żerriegħa ta' pjanti endemiċi - m'għandna xejn kontra tiegħu, iżda dan iċ-ċentru jaħli l-enerġija malajr u nistgħu nieħdu r-riżultat tiegħu 25 sena oħra u, barra minn hekk, huwa proċess li jista' jsir mid-dipartiment għall-ħarsien ta' l-ambjent jew mill-awtoritajiet ta' l-ambjent - nagħmlu investiment li jrendi malajr kemm jista' jkun għall- bdiewa tagħna.

Fil-fatt aħna ddeċidejna li minflok ninvestu f'dan is-seed bank, nagħmlu investiment f' żewġ serer speċjalizzati biex nippruvaw nipproduċu diversifikazzjoni ta' siġar tal-frott u ta' dwieli li minnhom nipproduċu għeneb għall-mejda u għeneb għall-industrija ta' l-inbid.

Jien ngħid li għamel tajjeb il-gvern preżenti li kompla jaħdem fuq dan l- investiment.

Nifhem li kompla jagħmel dan b'attenzjoni għax jaf kemm kien ħsieb tajjeb, anke jekk ma jammettihx.

Dan kien proġett li l- amministrazzjoni attwali tirrikonoxxi li kien irendi għall-ġid tal-poplu kollu u għall-ġid ta' l-industrija tat-turiżmu.

Fil-fatt jidher li s-serer għadhom hemmhekk u nixtieq li l-ministru jitkellem dwarhom ukoll għax għandi nifhem li bdew jagħtu r-riżultati mixtieqa.

Nixtieq insemmi wkoll li fil-proġetti li nagħmlu, għandna dejjem inżommu quddiem għajnejna lit- turisti li jiġu f'pajjiżna għax lil dawn nistgħu nbigħulhom il-prodotti tagħna, bil-bdiewa, raħħala u sajjieda jkunu jistgħu jibbenefikaw minnhom.

U mhux billi jingħad li biex isir it-tindif tal-kwalitajiet differenti ta' dwieli – hawnhekk qed nirriferi għall-girgentina u għall-ġellewża - u biex isiru t-testijiet u biex issir l-analisi fuqhom, prattikament iridu jgħaddu bejn sentejn u tlieta, pero' b'hekk inkunu nistgħu nassiguraw li dawn id- dwieli jkunu ħielsa mill-mard.

Mr Speaker, ta' min igħid ukoll li aħna konna ninsistu fl-istatistika għandu jkun hemm inkorporat l-informazzjoni u t-tagħrif tad-dwieli li għandna, u fil-fatt dan kien marbut ma' pjan.

Għalfejn qed ngħid dan?

Qed ngħid dan għax filwaqt li kellna dan l-investiment għaddej, rajna wkoll li nibdew inrawmu sezzjoni biex tagħmel dak li nifhmu bih bħala agri- ecological survey.

B'hekk bl-aktar mod modern inkunu nistgħu nanalizzaw il- ħamrija u l-livelli ta' l-ilma biex, per eżempju, nikkontrollaw il-moffa.

Il-moffa hija waħda mill-problemi li tolqot lil pajjiżna kemm minħabba l- ġlata kif ukoll minħabba d-drip irrigation li nużaw għax ma tkunx tikkompara tajjeb mal-karatteristika xjentifika li jkollha bżonn id-dielja jew il-ħamrija.

Għalhekk bil-klima u t-temperatura tagħna, ftit moffa tiżbroffa malajr.

U hawnhekk nixtieq insemmi lil dak il-grupp ta' żgħażagħ immexxi minn inġinier barrani li kien beda jagħmel din it-tip ta' ħidma fid- dipartiment.

Jien nixtieq inkun naf kemm sar investiment f'dan ir-rigward għax filwaqt li qed jingħad li dan il-proċess se jieħu madwar erba' snin biex naqilbu s-sistema, fl-istess ħin l-Unjoni Ewropea qiegħda tagħti inċentivi biex tnaqqas il-produzzjoni ta' l-għeneb, bil-bdiewa jabbandunaw ċerta raba' fejn ikabbru d-dwieli.

Issa hawnhekk jien nixtieq nistaqsi lill-gvern kif qed jassigura l-investiment li jridu jagħmlu l-bdiewa u l- industrija privata, Sur President.

Jien naħseb li biex minn 300 ettaru nitilgħu għal 1,000 ettaru – jekk jien żbaljat nitlob lill-ministru jikkoreġini – aktarx li qed nitkellmu fuq investment ta' bejn Lm4 jew Lm5 miljun.

Allura l-gvern mhuwiex konxju tal- fatt li s-settur tal-vitikoltura mhux se jkun marbut bi protezzjoni u li l- istess Unjoni Ewropea qed tħallas biex min għandu dwieli jew jispiċċa bl- early retirement jew ma jkomplix jipproduċi?

Dawn l-affarijiet mhux qed nivvintahom jien imma huma ddokumentati.

Jekk dan li qed jgħid il-ministru jagħmel aktar sens minn dak li qed ngħidu aħna, jista' il-ministru jispjegali kif il-prezz ta' l-inbid se jkun sostenibbli għall-bdiewa?

S'issa jirriżultalna li biex dan ikun sostenibbli jrid ikun hemm prezzijiet tajba.

Per eżempju, aħna ma nistgħux nifhmu kif irridu nbaxxu l- prezzijiet ta' l-għeneb meta fl-istess ħin se nkunu qed nitolbu lill-bdiewa jonfqu aktar.

Għalhekk nixtieq li fil-winding-up, il-ministru jgħidilna kif il-bdiewa se jkunu jistgħu jassiguraw dħul xieraq mingħajr il- protezzjoni fuq l-importazzjoni ta' l-inbejjed, f'sitwazzjoni fejn forsi se jkollhom ibaxxu l-prezz tal-produzzjoni.

Jekk dawn jaraw l-istampa kollha jsibu li se jkunu qed jinvestu aktar flus u jdaħħlu inqas għall-prezz ta' l-għeneb, kemm jekk ikun inbid abjad jew aħmar, għeneb tal-girgentina jew tal-ġellewża u għeneb li minnu jipproduċu inbejjed ta' kwalita` bħal pinot, chardonnay, merlot u cabernet sauvignon.

Peress li l-industrija għandha ċerta protezzjoni ta' madwar Lm1.50 fuq kull litru inbid li jiġi importat, matul dawn l-aħħar snin żiedet il-kapaċita` tal-produzzjoni ta' l-inbid biex tagħmel inbejjed ta' kwalita` li tbigħhom kemm fis-suq lokali kif ukoll fis-swieq ta' barra u bdiet tagħti prezzijiet aħjar lill-bdiewa li jipproduċu u jkollhom kuntratt mal-prodotturi, fosthom Marsovin, Meridiana u Delicata wines.

Għalhekk huwa importanti li fil- winding-up tiegħu, il-ministru jispjega x'se jiġri minn dan it-tip ta' ambjent ekonomiku li renda.

Mr Speaker, in-national plan for the adoption of the acquis jgħid li bir- regoli tal-politika agrarja komuni, is-settur tal-biedja mhux se jkun ekonomikament viabbli.

Barra minn hekk, l-impact assessment li għamel riċentement l-istitut agronomiku ta' Bari fuq talba tal-ministeru jikkonferma l-iżvantaġġi u d-disfatti kbar li se jkunu suġġetti għalihom diversi oqsma tal-biedja, fosthom l-industriji tat-tjur, tal-bajd frisk u tal-majjal.

Il-verita` qiegħda toħroġ hawn għax mhux aħna li ngħixu f'fantasija.

Aħna m'għandna xejn kontra l-pajjiżi ta' l-Unjoni imma nemmnu li l-aħjar mudell li pajjiżna jista' jkollu fis-settur tal-biedja fil-futur huwa li minn Malta nagħmlu Svizzera fil-Mediterran.

Per eżempju, kemm-il darba smajna lill-ministru jiddikjara li bis-sħubija ta' Malta fl-Unjoni jew le, il-levies ta' protezzjoni xorta jridu jitneħħew.

Dan assolutament m'huwiex minnu.

Fil-fatt f'dak li huwa magħruf bħala horizon 2010 u f'dak li huwa marbut mar-regoli u s-sistemi tad-WTO, Malta tista' tkun mat-38 pajjiż membri tad-WTO '' that currently have reserved the right to use a combined total of 6,072 special safeguard provisions on agricultural products.".

Bejniethom dawn it-38 pajjiż tad- WTO għandhom dawn ir-riżervi, kemm għalissa u kemm għal wara s-sena 2010, bħala safeguard għall-agrikoltura tagħhom.

Ċertament li Malta tista' tkun ma' dawn il-pajjiżi u nixtieq li l-ministru jagħtina ħjiel għalfejn matul is-snin 1999, 2000 u 2001 aħna ma ssottomettejniex - bħalma għamlet, per eżempju, il-Polonja - applikazzjoni għal dawn id-drittijiet.

Jien ngħid li l-ministru m'għandux għalfejn joqgħod jieħu għalih meta l-kap ta' l-oppożizzjoni jgħidlu biex joqgħod attent għax qed jilgħab bl- agrikoltura qisu qed jilgħab Russian roulette!

Minkejja li l-Polonja applikat biex tissieħeb fl-Unjoni, din ingħatat 144 special safeguard provisions biex tipproteġi l-agrikoltura tagħha.

Barra minn hekk, il- Polonja għamlet ukoll aktar minn 100 talba biex ikollha dawk li skond id- WTO huma tariffi u kwoti fuq ċerti prodotti partikolari.

Per eżempju, hawnhekk nixtieq nistaqsi lill-ministru – issa dan għandu miegħu lil Nikol Bonanno, wieħed mill-esperti li għandna f'dan il-qasam - x'kienu r- raġunijiet li ma konniex inklużi ma' dawn it-38 pajjiż tad-WTO li għamlu 6,072 talba fuq prodotti ta' l-agrikoltura.

Jien semmejt il-Polonja imma nista' insemmi wkoll pajjiżi oħrajn, fosthom l- Awstralja, li għalkemm għandhom art kbira u għandhom agrikoltura żviluppata, anke l-Gvern Awstraljan għamel it-talba tiegħu.

Per eżempju, il-Kanada għamlet 150 talba għall-ispecial safeguard provisions, il- Messiku għamel 293 talba, l-Istati Uniti li tista' tiddomina u ma tibża' mill-ebda kompetizzjoni għamlet 189 talba wkoll, in-Norveġja għamlet 581 talba, Switzerland u Liechtenstein bejniethom għamlu 961 talba, l-Ungerija għamlet 117 talba u Iceland – hawn minn jgħid li Iceland se tapplika għal sħubija fl-Unjoni Ewropea - għamlet 462 talba.

Imbagħad hemm pajjiżi oħrajn li m'għandix għalfejn noqgħod insemmihom kollha.

Jien nixtieq li l-ministru jgħidilna wkoll kif id-WTO qed tippermetti din it-tip ta' riżerva fis-settur agrikolu u għalfejn qed jgħid li Malta ma tistax tħaddem politika ta' Svizzera fil-Mediterran u fl-istess ħin ikollha din il-protezzjoni.

Il-kap ta' l-oppożizzjoni għamel numru ta' stqarrijiet dwar dan u importanti li jkollna saqajna ma' l-art biex nifhmu aktar lil xulxin u nkunu serji f'dak li ngħidu.

Id-differenza bejn iż-żewġ naħat hemm se tibqa' għax aħna qatt m'aħna se naslu li nifhmu li l-aħjar triq għal pajjiżna hija sħubija sħiħa fl-Unjoni.

Aħna m'għandna xejn kontra l- Ewropej iżda nemmnu li fiċ-ċirkostanzi u bil-limitazzjonijiet tagħna, ma jagħmilx sens li ma nipproteġux il-biedja lokali.

Dan jien għedtu kemm-il darba għax importanti li nifhmu li jkollna policy li tipproteġi dak li aħna kapaċi nipproduċu u allura tajjeb li nistudjaw b'mod serju ħalli noħorġu bilanċ bejn l-interessi tal-bdiewa, l-interess tal-konsumaturi, ta' l- industrija u tan-negozjanti.

Importanti wkoll li ma jkollniex ħela jew qgħad u għalhekk filwaqt li m'għandna xejn kontra l-pajjiżi ta' l-Unjoni Ewropea, aħna konxji li l-politika komuni ġġib dawn l-iżvantaġġi.

Mr Speaker, filwaqt li biex ikun konformi ma' l-obbligi tiegħu li jmexxi 'l quddiem l-aġenda tal-kabinett u dak li hemm miktub fl-NPAA il-ministru qed ineħħi l-levies ta' protezzjoni, fl-istess ħin sħabu minn wara dahru qegħdin idaħħlu taxxa addizzjonali fuq il-corned beef, prodott li f'pajjiżna m'għandniex l-industrija tiegħu.

Per eżempju, assolutament ma nistax nifhem kif il-ministru tal-finanzi għolla d-dazju b'580% fuq il- corned beef.

Dan qed ngħidu għan-nom ta' l-oppożizzjoni għax aħna irridu ħjiel ta' dak li qed jipprova jagħmel il-gvern.

Nafu li l-affarijiet fis- settur tal-biedja marru lura minflok 'il quddiem u dan mhux qed ngħiduh aħna biss imma qed jgħidu kulmin huwa fil-mistjier.

Per eżempju, peress li qegħdin nisimgħu li l-unika triq għal Malta hija sħubija fl-Unjoni, il- bdiewa u n-nies fl-agri-industrija qed jistaqsuni jekk hux veru li l-gvern iddeċieda li fis-sena 2002 se jneħħi l-levy ta' protezzjoni fuq l- industrija ta' l-ipproċessar.

Jien nixtieq li l-ministru jitkellem dwar dan.

Jekk jikkonferma li m'huwiex hekk, almenu jgħid meta huwa maħsub li din il-levy trid titneħħa.

Jagħmel ħafna sens li dawn l-affarijiet jiġu indirizzati għall-ġid ta' min irid li dan is-settur verament ikun sostenibbli, ekonomikament viabbli u jkun wieħed li jrendi għall-ġid komuni u għat-tisħiħ ta' l-ekonomija.

Minn dak li qed naraw, dejjem naslu għall- konklużjoni li l-gvern ftit li xejn għandu ħjiel veru ta' x'inhuma l- kriterji li fuqhom irridu nilqgħu għall-futur, speċjalment f'dak li jirrigwarda l-qasam tal-vitikoltura.

Mr Speaker, aktar qabel jien spjegajt x'għamel gvern preċedenti Laburista permezz ta' l-investiment f'serer speċjalizzati, biex ħadd ma jpinġi jew jikkritika lill-oppożizzjoni li ma taqbilx ma' ċerti bidliet.

Aħna mhux talli naqblu mal-bidliet talli wettaqnihom u f'20 xahar bdejna l-proġetti.

Per eżempju, aħna konna qed nagħmlu survey agri-ekoloġiku biex nippruvaw infiehmu lill-bdiewa b'mod xjentifiku x'inhu l-aħjar għall-uċuħ tagħhom.

Illum dawn l-affarijiet huma importanti ħafna, aktar u aktar meta nafu li kulħadd jipprova jara kif jimmodifika ż-żrieragħ biex inaqqas ċertu effett li forsi seta' kien ikun hemm qabel.

GĦalkemm forsi hawn tekniċi li mhumiex konxji ta' dawn l-affarijiet, importanti li nsemmu xi żviluppi li qed isiru f'ċerti affarijiet.

Qed ngħid dan biex ma niġux insulentati li aħna kontra xi forma ta' żvilupp sostenibbli jew kontra xi forma ta' policy li tgħolli l-istandards lokali.

Per eżempju, kien gvern Laburista li wara sitt xhur beda pjan biex il- ħaddiema tad-dipartiment u ta' Kalaxlokk jesperjenzaw teknoloġija ġdida fil- mod ta' kif pajjiżna jkun jista' jilqa' għall-problemi kbar li għandu f'dak li huwa ppjanar ta' l-iżvilupp rurali.

Nafu li matul il-medda tas-snin inqerdu ħafna ħitan tas-sejjieħ u l-impatt ġeoloġiku kiber b'mod allarmanti.

Għalhekk bħala gvern ridna nagħmlu xi ħaġa malajr kemm jista' jkun.

Konna qed naraw ukoll kif nagħmlu mudell ġdid biex il-ħaddiema tad- dipartiment tax-xogħlijiet pubbliċi, il-ħaddiema tad-dipartiment ta' l- ambjent, il-ħaddiema tad-dipartiment ta' l-agrikoltura u ħaddiema oħra jkunu jafu liema hija l-aktar triq viabbli għar-riabilitazzjoni tal- pajsaġġ.

Ħin minnhom il-ministru staqsa għaliex konna bdejna b'wied Qlejgħa u anke ried jagħti wieħed x'jifhem li jien kont bdejt mid-distrett tiegħi.

Fil-fatt qal li kien imissna bdejna minn Ħad-Dingli.

Jien m'inix perit bħalu u nitkellem b'ċerta ġenwinita` iżda nitkellem bil-loġika wkoll, Sur President.

Lili l-parir li tawni l-esperti Taljani kien li ma kienx hemm biss il- problema tad-diżastru ġeoloġiku, idroloġiku u ekoloġiku li nafu bih imma kien hemm problema aktar serja li tista' twassal għal diżastru ħafna akbar.

Fil-fatt matul dawn l-aħħar 40 sena, minħabba nuqqas ta' manutenzjoni u minħabba li waqgħu ħafna ħitan tas-sejjieħ u nġarret il-ħamrija, id-dams tant iddeterjoraw li jekk ikollna maltempata tajba, dawn jistgħu jċedu u fin-naħa ta' isfel ikollna katastrofi.

Jista' ikun li l-ilma li jinġabar fiċ-Chadwick lakes jispiċċa l-Mosta u jasal anke sa Birkirkara u mbagħad addio l-alarm bell li għamel sieħbi l-Ministru Tonio Borg!

GĦalhekk konna bdejna naħdmu fil-parti tal-Fiddien, li hija l-aktar parti sensittiva li tilqa' l-ilma li jkun ġej mill-widien li qed jirriferi għalihom il- ministru.

(Interruzzjonijiet) Jekk kelli parir ħażin jista` jinvestiga l- ministru u fil-winding-up tiegħu jgħidli jekk dak li qed ngħid huwiex minnu jew le.

Imma nitolbu wkoll jispjegalna x'kienu r-raġunijiet li minkejja li hemm dawn il-problemi, għadu ma sar l-ebda xogħol fuq dan il-proġett.

Pero' issa ħalli nkompli, Sur President.

Sur President, peress li matul dawn il-ħames snin żviluppajna serer speċjalizzati, nixtieq nisma' mingħand il-ministru kemm se jinvestu l- industriji ta' l-inbid fil-micropropagation centre u f'dawn l-istess serer.

(Interuzzjonijiet) Naħseb li ma nkunx żbaljat jekk ngħid li bħalissa l- ministru għandu support delettantesk u jrid jara kif jgħollih.

Jekk beħsiebu jgħollih bis-Sur Victor Farrugia, nerġa' ngħidlu biex jikkonsidra din il-ħaġa bis-serjeta`għax dan jien ħdimt miegħu – fil-fatt dan huwa delettant ħafna tas-safar u konna qed naħsbu biex inżommuh bħala dak il- bniedem li jirrapporta lill-United Nations fuq xi settur partikolari – u sinċerament ngħidlu biex joqgħod attent minnu.

Il-verita' hi li jekk se nibqgħu fl-għama u ma niġux ippreżentati b'xi rapporti li jiggarantixxu li l-bdiewa li jkabbru d-dwieli se jibqgħu jeżistu, aħna bir-raġun ngħidu li l-gvern għad m'għandux ħjiel tal-vitikoltura fil-gżejjer tagħna.

Illum spjegajt li minbarra li qed isir żvilupp biex ngħollu l-kwalita` ta' l-għenba tal-girgentina u tal-ġellewża, hemm ukoll produzzjoni oħra biex l- industriji lokali jipproduċu l-pinot, ix-chardonnay, il-merlot u l-cabernet sauvignon.

Dawn huma kollha inbejjed ta' kwalita` magħrufa, pero' bis- sħubija ta' Malta fl-Unjoni din is-sistema jkollha tinbidel minħabba t- tħaddim tas-CAP ta' l-Unjoni.

Anke rridu nkunu ggwidati dwar x'se jkunu l- prezzijiet li qed jaspira għalihom il-gvern minħabba dawn il-bidliet u r- ruxxmata avviżi legali li se joħorġu ma' din il-liġi.

Minn żmien għall- ieħor, jista' jkun hemm ċertu tibdil li jaffettwa ħażin u jġib fix-xejn is- sehem tal-bdiewa li jipproduċu d-dwieli għall-industrija ta' l-inbid.

Għalhekk irid ikollna ħjiel ta' kif fis-snin li ġejjin il-ministru se jagħti garanzija għall-investiment li se jsir.

Nerġa' ntenni li biex ngħollu u nilħqu ċertu livell ta' produzzjoni ta' l-inbid, irridu nagħmlu investiment ta' bejn Lm4 miljun u Lm5 miljun.

Il-ministru qal li qed jagħmel studji fejn se jkunu l-artijiet li se niżviluppaw, pero' hawnhekk importanti li ngħid illi kieku l- amministrazzjoni Laburista baqgħet għaddejja, kieku dawn l-areas diġà ġew identifikati.

Aħna diġa` konna bdejna nagħmlu ċerti laqgħat mal-bdiewa u niftehemu magħhom biex jgħinuna.

Fil-fatt konna qed nistaqsuhom jekk jagħmilx sens li biex noħolqu aktar rispett bejn il-bdiewa full-time u dawk part-time, naslu f'arranġament biex bil-għan li l-investiment li jagħmel il- bidwi full-time ikompli jrendi, naraw liema huma dawk il-bdiewa li fil- prattika jipproduċu prodotti li jwaqqgħu s-saħħa tas-suq.

Aħna konna qed nippruvaw inwasslu lill-bdiewa u lill-għaqdiet għal xi forma ta' ftehim biex minflok dawn jipproduċu pastard, patata jew kaboċċi, jibdew ikabbru d- dwieli, ovvjament b'xi forma ta' assistenza.

Konna qed nagħmlu dan biex inżommu d-diskussjoni mal-bdiewa part-time u full-time attiva u ma jkunx hemm tgergir, pero' bir-rispett kollu din id-diskussjoni llum donnu li taret barra mit-tieqa.

Hawnhekk nixtieq nitlob lill-ministru biex jinvestiga dak li qed jiġri fl- esportazzjoni tal-patata.

Qed ngħid dan għax qed jirriżultali li hemm diffikultajiet kbar li s'issa għadhom ma ġewx solvuti.

Per eżempju, jien informat li ċerti bdiewa li jesportaw għall-Ingilterra għan-nom ta' bdiewa oħra, għadhom ma tħallsux u qed jingħad li l-ministeru se jara kif jgħin biex ikun hemm xi forma ta' support.

Qed ngħid dan lill-ministru mhux biex iweġibni issa imma biex jinvestiga sewwa ħalli qatt ma niġu interpretati li qed nagħmlu xi ħaġa biex infixklu l-pjani tal-gvern, kif iħobb jakkużana l- prim ministru, Sur President.

Forsi l-ministru jista` jgħidilna wkoll kif qegħdin jikkalkolaw li fis- sentejn li ġejjin il-bdiewa se jkunu qed jinvestu Lm1.5 miljun u anke se jkun hemm back-up mill-banek.

Tajjeb li ngħidu li rridu ngħollu l- istandards u ngħollu l-kwalita` u li m'għandniex nibqgħu delettanti, imma rridu nifhmu li jekk se niżmantellaw il-protezzjoni, il-ministru u l-gvern iridu jippreżentaw dokumenti ċari dwar il-mod ta' kif l-industrija u l- bdiewa se jkunu kompetittivi biex jegħlbu din l-isfida.

Bil-paroli biss m'aħna se naslu mkien u wisq nibża' li s-settur tal-biedja se jinqered.

Irridu niftakru li matul dawn l-aħħar 30 sena, waħda mill-affarijiet fundamentali li kattru l-progress tal-vitikoltura kienet il-protezzjoni u allura huwa importanti li naraw kif nistgħu nkunu kompetittivi anke meta nneħħu l-protezzjoni.

Per eżempju, il-ministru qed jantiċipa li se jagħmel ċerta esportazzjoni meta jaf li l-produzzjoni ta' l-għeneb trid tkun marbuta ma' kwota.

Fil- fatt aġenda 2000 tal-pajjiżi membri ta' l-Unjoni torbot il-produzzjoni ta' l-inbid ma' kwota.

Allura jkun tajjeb li l-ministru jagħtina ħjiel ta' kemm se tkun din il-kwota, aktar u aktar meta nafu li l-Unjoni lesta tħallas lill-bdiewa ħalli ma jipproduċux iktar għeneb u jaqilbu mid-dwieli għal siġar oħra.

Aħna qed ngħidu dawn l-affarijiet għax ma nistgħux nifhmu l-pjan tal-gvern f'dak li għandu x'jaqsam mal-vitikoltura.

Inħossu li aktar mill-kliem tal-ministru, għandhom jitqiegħdu dokumenti fuq il-Mejda tal- Kamra li saru matul l-1999 u l-2000 li fuqhom il-gvern irid jimxi fin- negozjati li se jagħmel għal sħubija fl-Unjoni.

Il-viċi prim ministru qal li l-gvern għadu ma kkonsidrax l-impatt li se jkun hemm fuq is-soċjetà tagħna bil-politika agrarja komuni ta' l-Unjoni.

Din hija marbuta mas-sistemi ta' tariffi u kwoti fuq provvista ta' ikel li pajjiżna diġa` jimporta minn pajjiżi li m'humiex membri ta' l-Unjoni.

Jidhirli li bejn l-1996 u s-sena 2000, pajjiżna ggwadanja 'l fuq minn Lm100 miljun f'sussidju fuq seba' sorsi ta' materja prima importati mill-pajjiżi ta' l-Unjoni.

Skond rapporti ta' l-OECD, it-taxxi diretti jew indiretti li jħallsu l-konsumaturi tal-pajjiżi membri ta' l-Unjoni fuq il-produzzjoni at farmgate level huma ta' euro 127.3 biljun, li jiġu medja ta' Lm400 għal kull household ta' l-Unjoni.

Dan minbarra l-costs l-oħra involuti biex il- prodott jasal at the point of sale, inkluż il-VAT, li minbarra l-Irlanda u l-Ingilterra, tista' tgħid li l-pajjiżi membri huma suġġetti għaliha fuq il- varjetajiet kollha ta' l-ikel.

Per eżempju, fid-Danimarka, il-VAT fuq il- prodotti kollha ta' l-ikel diġa` hija ta' 25%, pero' hemm diskussjoni għaddejja bejn il-pajjiżi membri biex din tiġi armonizzata u jkun hemm rata komuni fuq l-ikel għall-pajjiżi kollha.

Mr Speaker, dawn ir-rapporti jistgħu jagħmlu bidliet fis-soċjeta` tagħna u allura ma nistgħux nibqgħu bla ħjiel kif il-gvern qed jaħseb li se jegħleb dawn id-diffikultajiet.

Bi Svizzera fil-Mediterran, aħna mhux se nkunu qegħdin ningannaw lill-poplu u fil-fatt l-ewwel semmejt li 38 pajjiż għandhom 6,072 special safeguard provisions fuq prodotti agrikoli u 37 pajjiż ieħor għandhom 37 tariffa u kwota biex jipproteġu l-agrikoltura.

Dan dejjem fi ħdan id-WTO, li ħadet post il-GATT.

Qed ngħid dan biex nuri biċ-ċar li mhux veru li aħna m'għandniex fiduċja fis-settur, fil-bdiewa u fl-industriji kif jikkritikawna xi wħud.

Aħna tant għandna fiduċja li dawn jistgħu jmorru aħjar, li rridu naraw li ma nkunux aħna li b'daqqa ta' giljottina nneħħulhom din il-kapaċita` li għandhom.

Ta' min jgħid ukoll li mhux veru li b'politika ta' Svizzera fil-Mediterran se nneħħu l-protezzjoni tal-levies għas-settur tal-biedja.

Aħna nemmnu li bil-protezzjoni, l-industrija tista` tkun flessibbli, l-istandards u l- kwalita` tal-prodott jogħlew u s-settur tal-vitikoltura jkun ekonomikament viabbli.

L-investiment li jsir min-naħa tal-Gvernijiet Maltin, Laburisti jew Nazzjonalisti, taħt il-mudell ta' Svizzera fil-Mediterran, ikun jista' jrendi aktar mingħajr ma jżid severe stress.

(Interruzzjonijiet) Jekk il- ministru ma jafx x'jien ngħid b'dan, jista' jistaqsi lis-Sur Grech, lis-Sur Żammit u lis-Sur Zahra, li fir-rapport tagħhom kienu speċifikaw id- diffikultajiet kbar li se tiffaċċja l-agrikoltura tagħna.

Quddiem dawn l- isfidi, kemm se jkunu viabbli il-costs of production?

Il-gvern ta ħjiel li filwaqt li se jżarma l-levies, irid jagħmel investiment ta' Lm4 jew Lm5 miljun.

Allura kif se nagħmlu biex inkunu aktar kompetittivi, inkabbru l- investiment u nneħħu minn quddiemna l-inċertezza li teżisti fil-qasam tal- biedja u ta' l-agro-industrija?

Dwar dan jaqbel magħna kulmin huwa fil- mestjier u allura jagħmel ħafna sens li l-gvern igħidilna l-ikrah ukoll u mhux is-sabiħ biss!

Mr Speaker, il-ministru għall-affarijiet barranin jiġi fil-parlament u jgħid li se jkollna ngħaddu minn ċerti tbatijiet - għalkemm ftit li xejn jgħidilna fejn wasalna - pero' s'issa għadu ma qalx liema huma l-aktar setturi li se jbatu.

Li qed jgħid hu li se jagħti garanzija li ħadd mhu se jonqoslu d-dħul u li qed jagħti garanzija li l-ebda bidwi mhu se jitlef ix- xogħol tiegħu, anzi se jkollu iktar saħħa u iktar dħul.

Pero' fl-istess ħin m'huwiex jgħid kif se jsir dan u allura aħna rridu naraw kif ma jkunx hemm dak li aħna qed naraw bħala l-qerda tas-settur tal-biedja.

Qed ngħid dan għax matul is-snin sirna nafu li l-Unjoni, minħabba l-produzzjoni għolja li għandha, f'ċerti postijiet toffri sussidju biex ikun hemm aktar produzzjoni u f'postijiet oħra tikkontrolla l-produzzjoni għax ikun hemm produzzjoni għolja.

Irridu naraw jekk għad-daqs tagħna, dawn il-bidliet humiex se jkunu cost- effective meta ninkwadrawhom f'dak li qed jgħid il-gvern biex inkunu konformi ma' dawn hekk imsejħa regoli tal-politika agrarja komuni ta' l- Unjoni.

Aħna ninsistu li dawn l-affarijiet ikunu aktar spjegajti fil- winding-up għax ma nistgħux nemmnu lill-ministru meta jgħid li b'dan l- investiment li se nagħmlu, se nkunu ekonomikament viabbli.

Meta nafu li l- costs tal-produzzjoni se jkunu ogħla u meta nafu li rridu nkunu aktar kompetittivi ma' dawk il-pajjiżi l-oħra li ilhom għexieren ta' snin suġġetti għall-politika agrarja komuni ta' l-Unjoni, ma nafx kif se nagħmlu biex naslu għal dak li qed jgħid il-ministru.

Nixtieq insemmi wkoll li kelli okkażjoni li nipparteċipa f'konferenza dwar l-iżvilupp rurali organizzata mill-Kunsill ta' l-Ewropa, il-Parlament Ewropew u l-għaqdiet tal-bdiewa.

Hemmhekk stajna naraw il-mod ta' kif pajjiżi 'l hinn minn xtutna jinsistu li jekk mhux se jkollhom il- protezzjoni ta' l-agrikoltura, ebda qasam tal-biedja m'hu se jkun sostenibbli.

Ikun inutli li jiġu mħeġġa biex jagħmlu l-investiment u jingħataw is-sussidju jekk ma jkollhomx il-protezzjoni.

Dan smajtu jien u anke semgħuh id-delegati li kienu qed jirrappreżentaw lin-naħa tal-gvern.

Ta' min isemmi wkoll li Fischler iddikjara li mill-1995 'l hawn, l-Unjoni Ewropea żiedet l-arranġamenti speċjali ma' pajjiżi tar-reġjun tal- Mediterran.

Dan ifisser li l-Unjoni hija favur dawn l-arranġamenti u tarahom bħala mudell kif tista' tkabbar il-ħbiberija mal-pajjiżi tar-reġjun tal-Mediterran.

Fischler qal ukoll li l-Unjoni tixtieq li dawk il-pajjiżi li għandhom association agreements magħha, jagħmlu agreement bejniethom fil-qasam tal- biedja.

Qed ngħid dan il-punt biex nikkonferma dak li kont qed ngħid fid- diskors tiegħi rigward dawk il-pajjiżi li fil-qasam ta' l-agrikoltura għandhom special safeguard provisions.

Hawnhekk ikun tajjeb li nfakkru li b'riżultat ta' dan il-ftehim ta' assoċjazzjoni, it-Tuneżija ilha għal numru ta' snin tesporta ħut imkabbar fil-fish farms ̧ ovvjament bl-eżenzjoni mid- dazji li normalment timponi l-Unjoni Ewropea.

Dan qed ngħidu biex nuri li minkejja li l-gvern Nazzjonalista joqgħod isemmi l-benefiċċji u s-sussidji kbar li se tgawdi Malta, dan qatt ma kien kapaċi jġib eżenzjoni waħda.

Il- fatt hu li pajjiżi oħra kandidati biex jissieħbu fl-Unjoni qed jagħmluha ċara ̧ anke mad-WTO, x'inhi l-pożizzjoni tagħhom, xi ħaġa li Malta la għamlitha qabel Ottubru ta' l-1996 u lanqas mill-5 ta' Settembru 'l hawn.

Għalhekk aħna nemmnu li wasal iż-żmien li jkollna hands-on ta' l- affarijiet, Sur President.

Il-ministru forsi bir-raġun jgħidli li lanqas fi żmieni ma saret prova ta' produzzjoni agrikola organika, imma jiddispjaċini jekk mhux qed jirrikonoxxi li konna qed inrawmu tekniċi fid-dipartiment biex ikunu f'livell ma' din it-tip ta' bidla fil-produzzjoni sostenibbli ta' agrikola organika.

Fil-fatt f'din il-biċċa xogħol kienu daħlu s-settur privat u kien anke daħlu ċerti bdiewa, pero' il-ministru jrid jiftakar li dalwaqt se jagħlaq tliet snin fil-poter u allura ma jagħmilx sens li għal ħafna mistoqsijiet parlamentari li nagħmillu, iweġibni li se jagħtini risposta f'seduta oħra meta ż-żmien qed jagħfas u issa jrid jgħaddi għall-fatti!

Mr Speaker, jien nixtieq nagħlaq b'dan il-punt.

Huwa fatt li nies fil-mestjier tal-biedja qed iħossuhom inċerti dwar il- futur tagħhom u qed iħossu li l-gvern s'issa tkellem b'mod vag u ħeba l- problemi li se jolqtu lil dan is-settur.

Għalhekk il-ministru m'għandux ikompli jiskarta dak li qed jgħidu n-nies.

Infakkru li anke ċerti kritiċi ta' pajjiżi oħra qalu li l-gvern ftit li xejn kellu policy matul dawn it- tliet snin fil-qasam tal-biedja u fil-qasam ta' l-iżvilupp rurali.

Jekk il- gvern mhux se jagħti lill-ministru l-flus li għandu bżonn biex imexxi l- policy u l-qasam ta' l-agrikoltura, għandu jgħid kemm huwa l-finanzjament li jirrikjedi biex iġib 'il quddiem u jassigura l-għajxien tal-bdiewa u tas- sajjieda.

Jien informat li anke rigward l-industrija taċ-ċanga, il-policy li kellu jintroduċi f'Jannar ma ntroduċihiex u reġa' hemm xi Lm300,000 pagamenti pendenti.

Dejjem jgħidu li se jsibu sistema ġdida u m'hemm xejn ħlief raħħala u bejjiegħa privati jistennew li jitħallsu għal-laħam li jkunu qatlu fil-biċċerija!

L-industrija tal-biedja trid tinvesti miljuni ta' liri biex tkun konformi mal-politika tal-biedja ta' l-Unjoni Ewropea, pero' lilna jgħidulna li peress li l-NPAA jgħid li l-biedja fis-settur mhux se tkun viabbli, aħna ma nistgħux nilħqu t-targets tagħna għaliex 88% tas-sussidji ta' l-Unjoni jmorru għal dawn il-prodotti li minħabba d-daqs ta' pajjiżna ma nistgħux inkabbru.

Hemmhekk nibdew nifhmu xi jkun qed ifisser il-ministru meta jgħid li se jieħu l-voti tal-less favoured areas.

Safejn naf jien ̧ jekk mhux se nieħdu minn dawn il-voti biex inżidu l-produzzjoni tagħhom, ma nistax nifhem l-argument li qed jagħmel il-ministru li rridu ninvestu biex nipproduċu aktar.

Naħseb li dan l-argument għandu jkun spjegat għaliex nafu li ħafna mis-sussidji ta' l-agrikoltura jmorru għall-oqsma li huma marbuta mad-daqs ġeografiku ta' Malta li qatt ma jista' jkun li nieħdu.

Grazzi.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Joseph Cuschieri, on a point of order.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Ir-regolamenti tal-Kamra jgħidu li jrid ikun hawn 15-il membru preżenti u għaldaqstant qed ngħajjat quorum, Sur President.

THE DEPUTY SPEAKER: Hawn talba għall-quorum.

Is-seduta hija sospiża għal ħames minuti.

Fil-11.42 a.m. is-seduta ġiet sospiża u rriżumiet ħames minuti wara.

MR SPEAKER: Is-seduta tkompli.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Francis Agius.

ONOR.

FRANCIS AGIUS: Mr Speaker, għandna quddiemna abbozz ta' liġi li jittratta prinċiparjament l-industrija tal-vitikoltura - jew it-tkabbir tad- dwieli - u l-enoloġija, jew aħjar il-mod kif isir l-inbid.

Il-fatt li qegħdin ngħaddu numru ta' liġijiet hekk imsejħa tekniċi, juri l-impenn ta' dan il-gvern li jkollna state of the art fl-oqsma differenti biex nimmodernizzaw il-pajjiż.

Ħafna drabi nisimgħu li dawn il-liġijiet qegħdin jiddaħħlu minħabba li Malta applikat biex tissieħeb fl-Unjoni Ewropea, pero` irrispettivament minn dan il-fatt, naħseb li dan kollu jirrifletti tajjeb fuq il-gvern li qiegħed jara li s-setturi kollha jkollhom il-qafas leġislattiv meħtieġ.

Naturalment jien xtaqt nikkummenta fuq dak li smajt dalgħodu mill-kelliem ewlieni ta' l-oppożizzjoni fuq dan is-suġġett, Sur President.

Ovvjament mill-perspettiva ta' kif jifhmu l-affarijiet sħabna tan-naħa l- oħra - u wieħed għandu jirrispetta dik il-pożizzjoni – l-oppożizzjoni tara li dan il-proċess li pajjiżna diġa` għaddej minnu se jġibilna diżastru sħiħ, meta għall-kuntrarju huwa ferm diffiċli għalina ta' din in-naħa li nifhmu eżattament dan il-kunċett ta' Svizzera fil-Mediterran li jssemmu ta' l-oppożizzjoni.

Fl-idea tiegħi dan m'hu xejn ħlief slogan bħala alternattiva għall-pożizzjoni li qed jadotta l-Partit Nazzjonalista.

Il- verita` hi li din il-liġi se tkun qed tagħmel, biex ngħid hekk, stocktaking b'mod professjonali u xjentifiku għax fost affarijiet oħrajn jissemmew id- DNA studies, jiġifieri l-istudju fuq il-genetika tad-dwieli.

Il-ġenetika tirrifletti s-saħħa, il-mard u l-potenzjal tad-dwieli li jipproduċu għeneb ta' natura differenti.

Kif qal il-ministru, il-qafas ta' dan il-liġi jipprovdi l-istudji avvanzati li għandhom isiru f'dan il-qasam.

Din hija xjenza u mhux xi ħaġa li jista' jagħmilha dilettant.

Tajjeb li ngħollu l-livell ta' l-industrija li għandna għax il-klima Mediterranja hija tajba għall-produzzjoni ta' dan il- prodott.

Naturalment mhux fatturi klimatiċi biss jaffettwaw il-prodott finali li wieħed ikun qiegħed ifittex imma anke dik li tissejaħ microclimate.

Jien ċert li bl-avvanzi li saru fuq id-DNA, wieħed jista' jsib prodott li jkun uniku għar-reġjun u żgħir kemm hu żgħir pajjiżna, dan aħna nistgħu nagħmluh.

Mr Speaker, jien ukoll kont preżenti għall-aħħar laqgħa li saret bejn il- Kunsill ta' l-Ewropa u l-Unjoni Ewropea.

GĦadd ta' pajjiżi u osservaturi minn madwar il-Mediterran, b'eċċezzjoni ta' żewġ pajjiżi, iddiskutew għal jumejn sħaħ l-agrikoltura.

GĦalkemm attendejt għall-istess konferenza, il- konklużjonijiet tiegħi huma differenti minn dawk li wasal għalihom il- kollega tiegħi.

Pajjiżna għandu futur u anke l-agrikoltura għandha futur fl- Unjoni.

Fil-fatt l-ewwel punt li qal Fischler huwa importanti ħafna imma ma rridux neħduh out of context.

Fischler beda jitkellem fuq l-importanza li l-pajjiżi li għandhom association agreement ma' l-Unjoni - kien qed jirriferi għall-Algerija, għat-Tuneżija, għall-Marokk u għall-Eġittu – jilħqu ftehem bilaterali bejniethom.

Fischler qal kemm huwa importanti li dawn ikomplu jkabbru u jkattru l-koperazzjoni.

Tkellimna ħafna fuq ir-relazzjoni li hemm bejn il-paċi u l-agrikoltura, fis-sens li minħabba li l-agrikoltura taffettwa l-art li naħdmu, l-ilma u l-affarijiet oħra li jistgħu jkunu ta' konflitt – hawnhekk nista' nsemmi Ċipru, li parti minnha hija maħkuma mit-Torok, insemmi l-Palestina u Iżrael u diveri postijiet oħra – din tista' tkun okkażjoni li ġġib il-paċi.

Pero` il-ħabib tiegħi jrid jammetti li d-diskors li għamel Fischler kien ċar.

GĦall-membri ta' l-Unjoni hemm regoli u benefiċċji u min hu barra jrid jara kif iġib l-aħjar kondizzjonijiet.

Fil-fatt hemm din id- differenza u dan huwa punt importanti ħafna.

Wieħed jista' jikkritika t- trattati li għandha Malta bħalissa, imma ċertament huwa d-dover ta' kull gvern li jġib l-aħjar sitwazzjoni għal pajjiżna.

Fl-opinjoni tiegħi huwa ċar li sħubija sħiħa fl-Unjoni tagħmel id-differenza kollha.

Sur President, kelli diversi okkażjonijiet li nżur family industries li jinvolvu small enterprises, fejn x'aktarx li l-familja kollha tkun involuta fix-xogħol.

Dawn jeżistu f'pajjiżi li qegħdin jaspiraw li xi darba jkunu fl-Unjoni, bħal fil-każ ta' Ċipru, li għandu ħafna tixbiħat ma' Malta u anke għandu ħafna nbejjed partikolari.

Per eżempju ̧ jien kont impressjonat bix-xagħri tal-Kroazja, li kważi huwa blat u jużawh biex jagħmlu d-dwieli.

Dawn jirnexxilhom joħorġu prodott li fuqu jkollu l-marka u t-timbru li jkun ġej minn dak il-post partikolari.

Nafu kemm prodott bħal dan huwa mfittex mit-turisti.

Dan huwa l-iskop tagħna u din il-liġi qed tipprovdi l-qafas li hemm bżonn.

Il-ministru semma l-Portugal u ċertament li l-Porto wines huma magħrufin mad-dinja kollha.

Pajjiż ieħor li qiegħed fuq il-fruntiera ta' l-Ewropa huwa l-Georgia, li rnexxielu jkollu sehem f'dan il-qasam u qed joffri prodott tajjeb.

Żgħir kemm huwa żgħir, pajjiżna għandu futur f'dan il-qasam għax nafu li għandna nies kapaċi biżżejjed biex il-potenzjal li għandna ngawdu minnu wkoll.

Għalhekk huwa importanti li wara li tgħaddi din il-liġi minn dan il- parlament, inkunu nafu x'inhuma d-dmirjiet tagħna.

Nafu kemm hawn dwieli li jikbru b'mod selvaġġ u għalhekk irridu noqgħodu attenti mit-tixrid tal- mard billi nikkontrollaw il-genes.

Għalhekk naħseb li din il-Kamra għandha tapprova din il-liġi li tagħti l-għodda lil min irid jaħdem f'dan il-qasam biex ikollu futur fil-vitikoltura.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin u għaldaqstant insejjaħ lill-Ministru biex, jekk jogħġbu, iressaq l-Aġġornament.

F'nofsinhar id-diskussjoni ġiet interrotta u baqgħet aġġornata.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

MICHAEL REFALO (Ministru għat-Turiżmu): Mr Speaker, nipproponi l- Aġġornament tal-Kamra għal nhar l-Erbgħa ̧ 27 ta' Ġunju, 2001 fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Ordnijiet tal-ġurnata

Abbozz ta' Liġi dwar l-Inbid - Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar il-Probation - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Kriminali - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar it-Trattament Xieraq ta' l-Annimali - Tieni Qari; u

Riżoluzzjoni tal-Prim Ministru dwar il-qagħda fil-pajjiż - Kontinwazzjoni.

------------- Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Ippjanar ta' l-Iżvilupp - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kwarantina tal-Pjanti - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni u l-Privatezza tad-Data - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Amministrazzjoni ta' Art tal-Gvern - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Ratifika ta' Konvenzjonijiet dwar Proċeduri Legali - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar Kodiċi ta' Kondotta għal Sistema ta' Riservazzjoni Komputerizzata - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar Soċjetajiet Koperativi - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi dwar il-Ħarsien ta' l-Ambjent - Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL REFALO: Sur President, din hija l-aħħar okkażjoni li nista' nieħu aġġornament matul dan ix-xahar u allura għażilt dan l- aġġornament biex ngħid li fl-aħħar tax-xahar se jirtira mis-servizz iċ- chief executive ta' l-awtorità tat-turiżmu.

Jien jidhirli li huwa xieraq li l-ħidma ta' dan il-bniedem tiġi rikonoxxuta wkoll f'din il-Kamra.

Il- Maġġur Alfred Cassar Reynaud se jirtira kważi wara 14-il sena servizz.

Irrid ngħid li dan il-bniedem mexxa b'għaqal kbir, b'impenn totali ̧ b'ġustizzja u b'mod mill-aktar effettiv l-organizzazzjonijiet li ġew fdati għat-tmexxija tiegħu.

Jien li kelli l-opportunità u x-xorti li naħdem miegħu għal għaxar snin minn dawn l-14-il sena, nista' ngħid li matul dan iż-żmien dan il-bniedem bena organizzazzjoni.

Fil-fatt mill-NTO għaddejna għall-MTA u dan grazzi għax-xogħol tal-Maġġur Cassar Reynaud li daħħal kultura ta' servizz, fis-sens li l-organizzazzjoni bdiet tħares b'mod pro- attiv u mhux sempliċement tirreaġġixxi għal dak li kien qed jiġri.

Dalgħodu b'kumbinazzjoni, fil-gażżetta "The Malta Independent, xi ħadd kiteb dwar il-fatt li f'dan il-pajjiż għadna ngħaddu bil-half-days.

Jien niftakar li għall-bidu tas-snin disgħin ma stajtx nifhem kif industrija bħal din li s-saħħa tagħha tidher l-aktar fis-sajf, tista` organizzattivament u amministrattivament tagħlaq il-bibien tagħha fis-1.30 p.m. Għalhekk flimkien konna daħħalna sistema ġdida biex fl-awtorità tat- turiżmu dejjem ikun hemm xi ħadd u dak li jkun jinqeda xorta fix-xhur tas- sajf.

Il-Maġġur Cassar Reynaud għamel dan kollu mingħajr ħafna tnabar u ħalla r-riżultati jixhdu l-ħidma tiegħu u anke ta' min ħadem miegħu.

Dan mhuwiex rikonoxxut minn biss imma huwa rikonoxxut ukoll mis-suċċessuri tiegħi, Dr Psaila Savona u l-Perit Karmenu Vella, għax il-Maġġur kellu rwol importanti f'kulma ġara f'dawk iż-żmenijiet.

Min kellu x'jaqsam ma' l- awtorità, żgur li ra fil-Maġġur Cassar Reynaud leadership qualities li ftit jistgħu jiġu ppareġġjati.

Jien nemmen li bl-irtirar tal-Maġġur Cassar Reynaud, is-settur pubbliku se jġarrab telfa għax dan kien iħares 'il quddiem.

Fil-fatt diġà ra min seta' jidħol biex ikompli x-xogħol li beda.

Jien konvint li s-suċċessur tiegħu li ġie magħżul, is-Sur Leslie Vella, jagħmel suċċess daqskemm għamel il-Maġġur Alfred Cassar Reynaud, bniedem li ta eżempju ta' lealtà u serva taħt tliet gvernijiet u taħt tliet ministri differenti.

Jien konvint – dan nafu wkoll għax qaluhuli kemm il- Perit Karmenu Vella kif ukoll Dr. Joe Psaila Savona - li magħhom dan qeda dmiru mija fil-mija wkoll.

Il-Maġġur Cassar Reynaud wasal fi tmiem il- karriera tiegħu u naħseb li għandu s-sodisfazzjon li matul dawn is-snin ra t-turiżmu jagħmel avvanzi kbar.

Ovvjament hu kien strumentali u ta l- kontribut tiegħu għal dawn l-avvanzi.

Għalhekk jien nixtieq nirringrazzjah ta' dak kollu li għamel u nawguralu irtirar - jekk jaf xi jfisser irtirar - b'inqas stress imma ċertament b'sodisfazzjon.

Naħseb li bħalissa qed nesprimi x-xewqat tal-membri kollha ta' din il-Kamra, Sur President.

Sur President, qabel ma jibdew jinbtu l-opinjonijiet, it-tbassir u l- impressjonijiet – kellna minnhom il-Ħadd li għadda f'ċerti gazzetti - naħseb li huwa importanti li naraw, mingħajr logħob ta' ċifri, x'qed tgħid l-istatistika.

Jien m'iniex se noqgħod fuq l- impressjonijiet tiegħi u fuq dak li jgħidu lili imma noqgħod biss fuq dak li huwa ppubblikat.

Per eżempju ̧ skond l-aħħar statistika li twassal sa April, għal dak li għandu x'jaqsam il-volum ta' turisti jirriżulta li kien hemm tnaqqis ta' madwar 20,000 mill-Ġermanija u l-Libja, pero' jirriżulta wkoll li kien hemm żidiet mill-Ingilterra, mill-Italja, minn Franza, mill-Iskandinavja u mir-Russja, li kważi jagħmlu tajjeb għat-telf imġarrab mis-suq Ġermaniż u dak Libjan.

Irrid ngħid li matul din is-sena, apparagun mas-sena 2000 li kienet sena record, kien hawn ftit inqas turisti pero' ċertament kien hawn ħafna aktar turisti apparagun mas-sena 1998, li tant jagħmlu frattarija biha sħabna tan- naħa l-oħra.

Irrid ngħid ukoll li għalkemm il-volum huwa ftit inqas milli kien is-sena li għaddiet, jien nerġa' ngħid li kienet sena record għax jirriżulta li t-turisti qed idumu aktar hawn Malta, u dan huwa ta' sodisfazzjon għal-lukandiera, għal tar-restaurants u għal kulmin qiegħed fil-qasam tat-turiżmu.

Tant hu hekk li apparagun mas-sena li għaddiet, it- turisti damu Malta 200,000 jum aktar komplessivament.

Fil-fatt it-tul tal- btala żdied minn ftit iktar minn tmint ijiem għal kważi disat ijiem.

Dan joħroġ minn statistika tat-12 ta' Ġunju tan-national office of statistics, jiġifieri dawn ċifri uffiċjali.

Il-Malta hotels and restaurants association, fl-aħħar rapport tagħha mtella` minn Deloitte & Touche, tgħid li n-nuqqas ta' turisti mill-Ġermanja affettwa ħażin il-lukandi 4-star, pero' ż-żidiet mis-swieq l-oħra tejbu l- qagħda tal-lukandi 5-star u 3-star.

Pero' jekk nerġgħu nħarsu wkoll lejn x'qed tgħid l-istatistika uffiċjali, insibu li l-occupancy levels tal- lukandi kollha, f'kull kategorija, ta' kull complex u ta' kull post fejn joqogħdu t-turisti, żdiedet u f'ċerti kategoriji żdiedet sostanzjalment.

Sur President, bi pjaċir nixtieq inħabbar – din hija xi ħaġa li għadha ħierġa llum jew se toħroġ għada - li l-qligħ mit-turiżmu fl-ewwel tliet xhur żdied għal ftit aktar minn 10% apparagun mas-sena li għaddiet.

Apparti minn hekk, l-aħħar statistika ta' l-impjiegi turi li minn sena 'l hawn – eżattament minn Marzu sa Marzu - żdiedu 450 impjieg fil-lukandi u ristoranti.

Fil-fatt jekk wieħed iħares ftit lejn iż-żidiet li hemm fis- settur terzjarju jsib li l-industrija tat-turiżmu xprunat iż-żidiet ta' l- impjiegi.

L-MHRA qalet ukoll li matul l-ewwel tliet xhur ta' din is-sena, il-lukandi daħħlu aktar flus mill-istess perijodu tas-sena li għaddiet u b'hekk naqqsu t-telf tradizzjonali – biex nuża espressjoni li jużaw huma - li jġarrbu fix-xhur tax-xitwa.

L-MHRA tgħid li l-performance f'Mejju u f'Ġunju u l- bookings għal-Lulju kważi baqgħu l-istess bħas-sena li għaddiet.

Ovvjament hawnhekk m'aħniex qed nitkellmu dwar actuals imma qed nitkellmu dwar il-futur u meta joħorġu r-riżultati naraw bl-aktar eżattezza x'kienet is-sitwazzjoni.

Fl-opinjoni tiegħi, se jkollna sajf bħas-sena li għaddiet, li żgur ma kienx sajf ħażin.

Għalkemm sa l-aħħar ta' Ottubru hemm xi telf ta' turisti mis- suq Ġermaniż - minħabba l-problema li kulħadd jaf biha li l-Frosch naqset il-programm tagħha li huwa xi 60,000 ruħ, u hawnhekk ikun tajjeb li nfakkar li l-Frosch żammet nofs il-programm f'Malta u neħħietu minn ħafna postijiet oħra - jien ninsab informat li fix-xitwa, speċjalment minn Novembru 'l quddiem, is-suq Ġermaniż għandu jirpilja u nittamaw li jkompli bix-xejra pożittiva matul is-sena 2002.

Nixtieq nieħu l-okkażjoni wkoll biex inwieġeb għal xi kummenti li saru f'din il-Kamra l-bieraħ u l-bieraħt lura.

L-ewwelnett l-Onor.

Evarist Bartolo tkellem dwar ix-xogħlijiet li qed isiru f'Tower Road u qal li dawn qed jikkawżaw ħafna lmenti mil-lukandiera.

Qal ukoll li dan huwa ksur tal- policy tal-gvern li ma jsirux xogħlijiet fis-sajf.

L-ewwel ħaġa kulħadd għandu jiftakar li l-policy tal-gvern tgħid li ma jsirux xogħlijiet f'Lulju, Awissu u Settembru u mhux fix-xhur tas-sajf u għalhekk sal-lum dan ix-xogħol huwa permess li jsir.

Dwar xogħlijiet oħra li qed isiru f'San Ġiljan u postijiet oħra, jien informat li x-xogħol se jingħalaq - hawnhekk qed nitkellmu fuq xogħol ta' kostruzzjoni u mhux fuq xogħol ta' soft furnishings - u ovvjament dak huwa pprojbit u mhux se jitkompla.

Tant hu hekk li x-xogħol f'Tower Road se jieqaf fil-kantuniera u fil-fatt dalgħodu lestew ix-xogħol.

Infakkar ukoll li min qed jitkaża llum għandu għax jaqa' fil-każa għaliex tajjeb li wieħed jgħid li l-Partit Laburista fil-gvern, f'dawn il-famużi 22 xahar li jiftaħru bihom, din il-policy kienu rmewha l-baħar u x-xogħol kollu f'Buġibba u l-Qawra kienu għamluh fis-sajf, xogħol li kien ġab ilmenti kbar minn ħafna Ġermaniżi li kien hawn f'dawk iż-żmenijiet.

Dan mhux qed nitkellem fuq 20 jew 30 sena ilu imma fuq erba` snin ilu!

L- inqas ħaġa li nistenna hija li min jikkritika ma jsemmix l-affarijiet li fi żmienu lanqas biss kien jaqbel magħhom.

Ladarba dawn kienu għażlu li jneħħu l-policy jew li ma jinforzawhiex, lanqas li nistenna hija kritika bħal din.

L-aħħar ħaġa li nixtieq ngħid hija dwar is-sinjali tat-tinġis fil-bajjiet.

Il-bieraħ fil-ħin tal-mistoqsijiet parlamentari qamet din il-kwestjoni u għalhekk se nipprova nippreċiża.

Ir-responsabbiltà tat-twaħħil ta' avviżi mal-bajjiet f'każ ta' tinġis la huwa tal-ministeru ta' l-ambjent, la huwa tat-tourism authority u lanqas huwa tal-ministeru tat-turiżmu imma huwa ta' waħda mit-taqsimiet tal-ministeru tas-saħħa.

Irrid ngħid li mhu veru xejn li kien hemm xi diżgwid jew nuqqas ta' qbil bejn it-tourism authority u d-dipartiment tas-saħħa dwar min għandu jwaħħal dawn l-affarijiet.

Jien rajthom il-pantomini li għamlu ta' "l-orizzont" li ħarġu b'din il-qlajja li belgħuha wkoll ta' l-Alternattiva Demokratika u oħrajn.

Forsi n- nuqqas li kien hemm huwa li d-dipartiment tas-saħħa u t-tourism authority ma ħarġux stqarrijiet jew ma nformawx lil ta' "l-orizzont".

Jien naf li ta' "l-orizzont" lanqas ikkuntatjaw lill-MTA ̧ basta ħarġu l-istorja.

Fil- fatt ma kienx hemm diżgwid u l-avvizi se jitwaħħlu mid-dipartiment tas- saħħa.

Pero' l-importanti għalina mhux min għandu jwaħħal l-avviżi imma li jekk hemm periklu għas-saħħa, għandhom jitwaħħlu l-avviżi.

Infakkar ukoll li qatt ma twaħħlu avviżi għal dak li għandu x'jaqsam ma' għawm fil-portijiet.

Id-dipartiment tas-saħħa u kulħadd f'dan il-pajjiż jaf jew almenu għandu jippreżumi li la l-barranin u lanqas il-Maltin m'għandhom imorru jgħumu fil-portijiet.

Jien ma naf bl-ebda port fid-dinja fejn jagħmlu s-sinjali biex ma jgħumux in-nies!

Is-sinjali għandhom isiru meta jkun hemm xi partijiet mill-kosta fejn imorru n-nies biex jgħumu u jkun hemm t-tinġis.

Allura meta aħna qed nitkellmu fuq dik il-lista twila li ssemmiet mill-health division tal-ministeru tas-saħħa, aħna rridu naraw kemm minnhom huma portijiet u kemm minnhom huma postijiet fejn hemm outfalls.

Per eżempju, fil-bajja ta' San Ġiljan ħadd ma jgħum mill-menqa 'l ġewwa għaliex kulħadd jaf li hemmhekk isorġu d-dgħajjes u jkun hemm id-diesel.

Pero' mill-menqa 'l barra, fejn hemm il-pitch tal-waterpolo ta' San Ġiljan u fejn hemm il-parti tal-Cavalieri Hotel, hemmhekk dejjem jgħumu n-nies u jekk fl-imgħoddi kien hemm xi problema, dejjem inħareġ avviż mill-ministeru tas-saħħa biex hemmhekk ma jmorrux nies jgħumu.

Pero' issa qed nagħmlu plejtu fuq affarijiet fejn ma jmorrux jgħumu n-nies għax fejn imorru n-nies jgħumu jien ninsisti aktar minn ħaddieħor biex isiru l-avviżi.

Jien naf xi jfisser meta turist imur lura f'pajjiżu b'xi marda riżultat ta' tinġis.

L-effett ma jkunx rifless biss fuq il-post fejn ikun mar igħum imma fuq Malta kollha għax aħna pajjiż ċkejken.

Għalhekk jien ninsisti li fejn ikun hemm tinġis għandhom jitwaħħlu l-avviżi u dawn m'għandhomx jinqalgħu min-nies jew minn dawk li jbigħu l-affarijiet għax sfortunatament dawn l- affarijiet jiġru wkoll.

Nixtieq nappella wkoll għall-bonsens kemm tal-membri ta' din il-Kamra, kemm tal-membri ta' l-istampa kif ukoll tad-dipartimenti konċernati li jkunu minn ta' quddiem u jgħidu li qatt ma jagħmlu avviżi bħal dawn fil- portijiet imma dawn jagħmluhom biss fejn normalment jgħumu n-nies.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Michael Bonnici.

ONOR.

MICHAEL BONNICI: Mr Speaker, bħal dan iż-żmien sena kien hawn kampanja permezz tal-media dwar il-vapurett "Aurora", immexxi mid-Dott.

Rebecca Gomberts, biex tippromwovi l-abort abbord l-istess vapur barra l- ibħra territorjali, partikolarment tal-pajjiżi madwar il-Mediterran u anke tan-naħa ta' fuq ta' l-Ewropa.

Fil-fatt kienu qamu diversi xnigħat li dan il-vapur kien ġej Malta wkoll, pero' mill-ewwel kienet qamet għagħa kontra din il-proposta tad-dottoressa.

Jien ma nistax ma nikkundannax dan l-att għax għalija din id-dottoressa hija persona non grata għaliex għalkemm il-liġijiet ta' Malta jgħidu li l- abort m'huwiex ikkonsidrat bħala actual murder - skond ma ġie rrapportat li qal il-kummissarju tal-pulizija - għalina l-insara dan huwa qtil.

Fil- fatt meta tagħmel abort tkun qed toqtol xi ħaġa ħajja għax mal-konċepiment tidħol ukoll ir-ruħ u meta toħroġ ir-ruħ tispiċċa l-ħajja.

Din id- dottoressa qed tagħmel l-akbar enfasi fuq l-Irlanda u fuq Malta għax taf li aħna l-uniċi żewġ pajjiżi fl-Ewropa fejn l-abort mhuwiex legalizzat.

Pero' aħna ngħidulha lil din is-sinjura li m'għandhiex għalfejn tersaq 'il hawnhekk għax jekk tipprova tidħol hawnhekk, se ssibna minn ta' quddiem biex nimblokkaw il-portijiet.

Dan l-aħħar sirna nafu li hemm madwar 6,000 mara mill-Irlanda li marru jagħmlu l-abort f'pajjiżi oħra fejn dan huwa llegalizzat.

Anke fil-każ tagħna, fil-gazzetti dehru rapporti li jgħidu li huwa kkalkolat li f'dawn l- aħħar ħames snin, 300 persuna minn pajjiżna marru jagħmlu l-abort barra minn Malta.

Dan joħroġ minn statistika li toħroġ mill-Ingilterra għax sfortunatament statistika simili mill-Italja m'għandniex.

Biss nafu li hawn Malta kellna 70 każ fejn tfajliet li kienu għadhom qed jattendu l-iskola ħarġu tqal.

Ovvjament din mhijiex xi ħaġa sabiħa, pero' jien nammira lil dawk li jagħżlu li jżommu t-tarbija tagħhom, anke jekk ikollhom pressjoni sħiħa biex ineħħu t-tarbija.

Importanti li f'każi bħal dawn nagħtu s-support tagħna għax wara kollox ħadd ma jista' jitkaża b'ħadd u kulħadd huwa suġġett għall-iżball.

Iva, nammira ħafna lil dawk il- ġenituri li uliedhom joħroġu tqal qabel iż-żmien li mhux talli ma jġiegħluhomx jagħmlu abort, talli jinkoraġġuhom biex iżommu t-tarbija.

Jien nappella lit-tobba tagħna biex iżommu l-valuri tagħhom.

Bħal dan iż- żmien sena, il-MAM kienet ħarġet stqarrija biex tinkoraġġixxi lit-tobba membri tagħha - u anke dawk li m'humiex - ħalli ma jirrikkmandawx lit- tfajliet u lin-nisa tagħna li ma jkunux iridu t-tqala jirrikorru għall- abort.

It-tobba għandhom id-dover li jħajru lil dawn in-nisa jimxu skond il-kuxjenza tagħhom biex f'pajjiżna ma jkollniex it-traġedja li jidħol l- abort.

Sur President, mingħalija li kellu jitwaqqaf il-pro-life movement.

Dan huwa importanti u jien lest li noffri s-servizz tiegħi wkoll - nispera li jkun hawn membri oħra ta' din il-Kamra li jagħmlu l-istess – biex naħdmu kollha kemm aħna ħalli l-ħajja nippreservawha u nirrispettawha.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal-lejla, l-Erbgħa, 27 ta' Ġunju, 2001 fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Ministru.

Fin-12.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

OPM – DONAZZJONIJIET

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għall- mistoqsija parlamentari 25338, jista' il-Prim Ministru jagħti lill- Kamra d-dettalji mitluba peress li l-informazzjoni tikkonċerna nfiq pubbliku, u anke sabiex il-Kamra tkun assigurata li t-tqassim ta' l-għoti ta' donazzjonijiet, jekk sar, sar b'ġustizzja, b'fairness, bla abbuż u mingħajr favoritiżmu, kif ukoll sabiex il-Kamra tkun assigurata li l- proċeduri li qed jintużaw huma korretti u fl-ambitu tar-regolamenti?

Il-Prim Ministru ma jħossx li bl-informazzjoni mitluba jkun qiegħed jikkonferma bil-fatti li jemmen fit-trasparenza u f'amministrazzjoni bla ħabi u bla abbuż?

Jista' jagħti din l-informazzjoni importanti dwar infiq pubbliku b'mod trasparenti, peress li l-poplu għandu dritt ikun jaf?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: M'għandi xejn x'inżid mat-tweġiba li tajt għall- mistoqsija parlamentari 25812.

TAS-SLIEMA - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' il-Ministru jieħu l-passi meħtieġa biex ix-xogħol fi Triq Parisio u Triq Savona f'Tas-Sliema jitħaffef, peress li d-dewmien qed jikkawża trabijiet li qed ikunu ta' inkonvenjent għar-residenti?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li x-xogħol li seta` isir fi Triq Parisio u fi Triq il-Savona tlesta.

Parti minn Triq Savona ma setgħetx tiġi asfaltata għaliex għadha mhijiex żviluppata.

AMBJENT – OVERTIME MILL-IMPJEGATI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li mpjegati li qegħdin jagħmlu diversi xogħlijiet, fosthom xogħol ta' toroq, ilhom xhur sħaħ ma jitħallsu ta' l- overtime?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li m'hemmx ħaddiema li ilhom xhur sħaħ ma jitħallsu ta' l-overtime.

Forsi jekk l-Onor.

Interpellant ikun aktar speċifiku nkun nista` ninvestiga.

IMPATT TAL-VAT FUQ L-ISKEJJEL

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 26567, jista' il-Ministru jgħid kemm-il VAT affetwat kull skola?

ONOR.

JOHN DALLI: L-Onor.

Interpellant imissu jaf li ma nistax nagħti informazzjoni fuq taxpayers partikolari!

WSC/ENEMALTA – IMPJEGATI ĠODDA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari 26575 u jgħid mill- elezzjoni ġenerali 'l hawn kemm ġew ingaġġati nies mad-WSC u ma' l- Enemalta?

Kemm spiċċaw nies minn dawn il-korporazzjonijiet?

Dawk li ġew ingaġġati, f'liema grad ġew ingaġġati?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jien informat li minn Settembru 1998 sal-lum ġew ingaġġati 67 ruħ mal-korporazzjoni Enemalta u 16 mal-korporazzjoni għas- servizzi ta' l-ilma, iżda fl-istess perjodu temmew l-impjieg tagħhom minn mal-korporazzjoni Enemalta 138 ruħ u 81 oħra minn mal-korporazzjoni għas- servizzi ta' l-ilma.

It-83 persuna li ġew ingaġġati maż-żewġ korporazzjonijiet daħlu fi gradi maniġerjali, tekniċi, klerikali u industrijali.

SERVIZZ PUBBLIKU - IMPJEGATI ĠODDA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' il-Prim Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari 26576 u jgħid kemm daħlu nies fis- servizz pubbliku u kemm daħlu nies fl-armata mill-aħħar elezzjoni ġenerali 'l hawn?

Meta ddaħħlu?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

UE – NEFQA FUQ STUDJI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' il-Ministru jagħti dettalji dwar in-nefqa totali u individwali li saret fuq l-istudji kollha li ġew ikkummissjonati dwar is-sħubija prospettiva ta' Malta fl-Unjoni Ewropea, kemm fil-każ ta' dawk l-istudji li ġew ippubblikati kif ukoll fil-każ ta' dawk li l-gvern għażel li jżomm mistura għar-raġunijiet tiegħu?

ONOR.

JOE BORG: L-informazzjoni qiegħda tinġabar u risposta tingħata f'xi seduta oħra.

CONTRIBUTION TO SINKING FUNDS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' il- Ministru jagħti dettalji dwar il-contribution to sinking funds li hemm fil- public finance figures li għadhom kemm ġew ippubblikati għal Jannar/Mejju?

ONOR.

JOHN DALLI: Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra tabella li turi l- informazzjoni mitluba.

MDC - PROĠETTI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jgħid x'monitoring isir min-naħa ta' l-MDC biex jiġi żgurat li proġetti approvati jilħqu l-manpower levels li abbażi tagħhom tkun ħarġet l-approvazzjoni tal-proġett?

Kemm hemm industriji tal- manifattura li bħalissa qed joperaw taħt il-manning levels li kienu ġew miftehma ma' l-MDC meta kien ġie approvat il-proġett?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Tajjeb jingħad li meta l-korporazzjoni għall- iżvilupp ta' Malta tapprova proġett, dan isir abbażi ta' diversi kriterji, fosthom l-investiment li jkun ser isir mill-kumpannija, swieq, teknoloġija u naturalment l-impjiegi li jiġu iġġenerati.

Għaldaqstant il-korporazzjoni ma tagħmilx monitoring tal-kumpanniji għall-manpower levels biss iżda għall- kriterji kollha li fuqhom ikun approvat il-proġett.

Minn dan il-monitoring li tagħmel il-korporazzjoni, jirriżulta li hemm madwar 20 kumpannija li mhux qegħdin jonoraw l-obbligazzjonijiet tagħhom taħt il-kriterji msemmija u qed jittieħdu passi biex fejn hu possibbli, dawn jirregolarizzaw il-pożizzjoni tagħhom jew inkella jinstabu soluzzjonijiet oħra.

WSC - STOREOFFICERS – EŻAMI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jgħid x'ġara mill-eżami għal store officers li sar mill-korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma xi żmien ilu?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jien informat li r-riżultat ta' l-eżami għal store officers mal-korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma ġie ppubblikat fit-23 ta' Mejju ta' din is-sena.

WSC – TELEMETRY

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jikkonferma jekk is-sistema tat-telemetrija stallata fil-ġibjun mill-korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma hix qed tiffunzjona tajjeb?

Jekk fl-affermattiv, x'azzjoni qiegħda tittieħed biex din is-sistema tittranġa?

Min istalla din is-sistema?

Kemm ġiet tiswa?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

ĦAŻ-ŻEBBUĠ - TRIQ L-IMDINA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' il-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni għaliex ingħalqet Triq l-Imdina, Ħaż- Żebbuġ nhar il-Ħadd 10 ta' Ġunju, 2001 fil-festa ta' San Filep meta din it- triq hi waħda arterjali?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi t-triq ingħalqet temporanjament bħala prekawzjoni għal waqt il-ħruq tan-nar.

MITTS – COMPUTER UPGRADE FIL-QORTI

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' il-Prim Ministru jgħid jekk hux veru li waqt li impjegat tal-MITTS kien qed jaħdem fuq xi files tal-qorti, daħal f'xi files li mhux suppost?

Kemm sewa l- upgrade li l-MITTS kellha tagħmel fuq il-computers kollha tal-qorti minħabba dan?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab informat li l-ipotesi li xi mpjegat tal- MITTS daħal f'xi files tal-qorti meta dan ma kienx suppost, hija inkorretta.

Madankollu nikkonferma li l-MITTS ġiet mitluba tassisti f'inkjesta maġisterjali li nbdiet f'Diċembru tas-sena l-oħra u li għadha għaddejja.

Naturalment ma jkunx prudenti li tingħata aktar informazzjoni qabel l- inkjesta tiġi konkluża.

MITTS – COMPUTER UPGRADE FIL-QORTI

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' il-Ministru jagħti rendikont ta' l-inkjesta li saret f'Diċembru fil-qorti tal-gustizzja?

Għaliex saret?

Instab tarf tal- problema?

Kemm laħqet l-ispiża kollha fuq din l-inkjesta li kienet tirrigwarda wkoll l-operat tal-MITTS?

ONOR.

AUSTIN GATT: Billi l-inkjesta inkwestjoni għadha m'hijiex magħluqa, m'iniex f'pożizzjoni nagħti l-informazzjoni mitluba.

UE – IMPATT FUQ IL-BIEDJA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' il-Ministru jgħid kif jispjega l-impatt tar-rapport ta' l- istitut agronomiku ta' Bari dwar l-impatt fuq il-biedja fil-gżejjer tagħna wara li Malta ssir membru ta' l-UE?

Il-gvern minn fejn se jġib il-fondi sabiex iżomm il-wegħda tiegħu lill-bdiewa, raħħala u sajjieda, cioe' li jkunu xi jkunu ċ-ċirkostanzi, bis-sħubija ta' Malta fl-Unjoni, il-bdiewa, ir-raħħala u s-sajjieda m'huma se jitilfu xejn għaliex il-gvern se jikkumpensahom jekk ikun hemm bżonn?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Naħseb li r-rapport imsemmi huwa ċar biżżejjed.

Jiddependi mill-eżitu tan-negozjati.

UE: BIEDJA – XOGĦLIJIET

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' il-Ministru jispjega l-fatt li rapport ta' l-Unjoni Ewropea dwar il-biedja jikkonferma li l-gvern lanqas policy dwar il-biedja u dwar l-iżvilupp rurali ma kellu mindu irriattiva l-applikazzjoni għal sħubija fl- Unjoni?

Jikkonferma li din l-amministrazzjoni sabet imwaqqfa sezzjoni ġdida, dik ta' l-urban and rural landscaping, u proġetti oħra ta' żewġ serer speċjalizzati f'Tal-Kmand - ħalli jipproduċu siġar tal-frott u dwieli ħielsa mill-mard - u anke l-proġett ta' riabilitazzjoni ta' Wied Qlejgħa, fost xogħol u inizjattivi oħra, u dan meta mhux l-ewwel darba li l-gvern preċedenti jiġi ikkritikat li m'għamel xejn?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Le, ma nistax nikkonferma li ġiet imwaqqfa xi sezzjoni ġdida għax li ġara kien li s-sezzjoni tal-ġonna u msaġar inbiddlilha isimha.

Fil-każ tal-proġett ta' Tal-Kmand f'Ħal Lija, dak kien bdieh gvern Nazzjonalista.

Anke l-proġett ta' riabilitazzjoni ta' żoni naturali kien maħsub minn gvern Nazzjonalista u infatti kellu jibda minn Ħad-Dingli, iżda billi l-Onor.

Interpellant hu mir-Rabat, meta kien ministru hu ra li l-proġett jibda minn Wied Qlejgħa u wettaq biss xogħol fil-Fiddien, xogħol li kien bdieh gvern Nazzjonalista bl-għajnuna tal- Gvern Taljan, permezz tal-missjoni militari Taljana.

Rigward ir-rapport tal-Kummissjoni Ewropea, dan jgħid li f'Malta m'hemmx politika agrikola u politika ta' żvilupp rurali kompatibbli ma' dik ta' l- Unjoni.

HANDS-ON FARMING

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' il-Ministru jinformana kemm inġabu annimali ġodda matul l- 1999, 2000 u 2001 sabiex il-programm hands-on farming ikompli jikseb popolarita' ma' l-istudenti?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

BOLLA TAS-SIGURTA' SOĊJALI – RIFUŻJONI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' il-Ministru jgħid kemm fil-fatt għoliet il-kontribuzzjoni tal- bolla tas-sigurta' soċjali għall-bdiewa, raħħala u sajjieda matul l-1999, 2000 u 2001?

Kemm kien in-numru ta' bdiewa, raħħala u sajjieda separatament li talbu għall-ħlas tas-sussidju u kemm minnhom ġew aċċettati?

Kemm baqa' pagamenti pendenti?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Iż-żieda fil-bolla tas-sigurta' soċjali għall-bdiewa, raħħala u sajjieda hija ddeterminata mill-ministeru għall-politika soċjali u għaldaqstant l-Onor Interpellant għandu jirriferi l-ewwel parti tad- domanda lill-ministru konċernat.

Dwar statistika separata ta' rifużjoni ta' bolla għall-bdiewa, raħħala u sajjieda, nirriferi lill-Onor Interpellant għall-mistoqsija parlamentari 6242 u għall-mistoqsijiet paramentari 18160 u 18711, fejn ġie informat li dan il-ministeru qatt ma żamm statistika separata ta' bdiewa, raħħala u sajjieda li jibbenefikaw mir-rifużjoni tas-sigurta' socjali u anke ċ-ċifra ta' benefiċjari dejjem ingħatat b'mod globali.

Sadanitant nista` ninforma lill-Onor Interpellant li n-numru ta' bdiewa, raħħala u sajjieda li talbu għal rifużjoni matul l-1999 kien ta' 1,076, li minnhom ġew aċċettati 1,011.

L-applikazzjonijiet għas-sena 2000 għadhom qed jiġu vverifikati.

TESTIJIET TAL-BSE

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' il-Ministru jgħid kemm saru testijiet tal-BSE matul din is- sena?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Matul din is sena (2001) saru 588 test tal-BSE.

UE: CAP - SUSSIDJU

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' il-Ministru jgħid xi flus l-Unjoni Ewropea s'issa tat lill- Gvern Malti sabiex jingħataw f'sussidju lill-bdiewa, raħħala, sajjieda u l- agrindustrija għall-investiment li jridu jwettqu sabiex ikunu konformi mar- regoli tas-CAP?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Minħabba li l-applikazzjoni ta' Malta kienet iffriżata, Malta ma setgħetx tibbenefika minn programmi ta' l-Unjoni Ewropea għall- għan indikat mill-Onor.

Interpellant.

Dawn huma parti mill-flus li l- Partit Soċjalista fil-gvern tellef lil Malta meta ffriża l-applikazzjoni.

MEDIGRAIN - KUNTRATTI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari 26570?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jien informat li l-proċeduri segwiti fl-għoti ta' kuntratti mill-Medigrain għall-forniment ta' grains huma dawk stabiliti fl- 1980.

Dawn il-proċeduri ma jħallux lok li informazzjoni sensittiva tiġi mgħoddija lil offerenti rivali.

MITTS - BDIL U XIRI TA' COMPUTERS

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' il-Prim Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari 26569?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab informat li matul is-sentejn u nofs li għaddew inbidlu 318-il computer kif ġej:

| Sena |Computers | | |mibdula | | 1999 | 144 | | 2000 | 104 | | 2001 | 70 |

Mit-318-il computer ġodda li nxtraw, 82 inxtraw barebone.

Dan ifisser li f'dawn il-każi jkun inxtara l-computer biss filwaqt li jibqgħu jintużaw l- istess aċċessorji tal-computer ta' qabel, inkluż il-monitor.

Mit-318-il computer li nbidlu, 84 għadhom qegħdin jidhru fuq il-kotba tal- kumpannija, filwaqt li 234 ġew disposti kif ġej:

|Sena |Donazzjo|Mibjugħa |Mormij| | |nijiet |lill-impjeg|a | | | |ati | | |1999 | 5 | 12|132 | |2000 | 11| 15 |- | | 2001| 3 | -| 56 |

Ta' min jgħid li qabel computer jiġi mormi, jitteħdulu dawk il-partijiet li jkunu jistgħu jintużaw band'oħra skond il-bżonn.

GĦAWDEX - ALLOWANCES

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għal Għawdex: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 26419 dwar uffiċjali pubbliċi minn skala 5 'il fuq u konsulenti mal-gvern illi mill-1 ta' Jannar 2001 ingħataw jew żieda fl-allowance jew xi allowance ġdida kompletament u dwar il-pożizzjoni li jokkupaw dawn l-uffiċjali, tista' il-Ministru twieġeb din il-mistoqsija b'riferenza għad-dipartimenti u entitajiet li jaqgħu taħt id- dekasteru tagħha?

Tista' tgħid min huma dawn l-uffiċjali?

Kemm ingħatat żieda?

Kemm hija l-allowance il-ġdida ta' kull uffiċjal?

X'inhi r-raġuni għal din iż-żieda jew allowance li qed tingħata?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Mill-1 ta' Jannar 2001 kien hemm erba' uffiċjali fi grad 5 jew ogħla li ngħataw żieda fl-expense allowance, cioe` tliet diretturi u segretarju permanenti fuq performance agreement għal perijodu ta' tliet snin.

Dwar allowances oħra, ninsab informata li fid-dipartimenti li jaqgħu taħt il-ministeru tiegħi ma kien hemm l-ebda uffiċjal minn skala 5 'il fuq jew xi konsulent li żdeditlu l-allowance jew ġie mogħti xi allowance kompletament ġdida.

AGRIKOLTURA U SAJD - ALLOWANCES

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għall- Agrikoltura u Sajd: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 26419 dwar uffiċjali pubbliċi minn skala 5 'il fuq u konsulenti mal-gvern li mill-1 ta' Jannar 2001 ingħataw jew żieda fl-allowance jew xi allowance ġdida kompletament u dwar il-pożizzjoni li jokkupaw, jista' il-Ministru jwieġeb din il-mistoqsija b'riferenza għad-dipartimenti u entitajiet li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu?

Jista' jgħid min huma dawn l-uffiċjali?

Kemm ingħatat żieda?

Kemm hija l-allowance il-ġdida lil kull uffiċjal?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Iż-żidiet fl-allowances u l-allowances ġodda lil uffiċjali pubbliċi u konsulenti fil-ministeru ta' l-agrikoltura u sajd u d- dipartimenti li jaqgħu taħtu jinsabu fil-lista mehmuża.

|GRAD |ALLOWANC|RIMARKI | | |E | | |Perm.

Sec | Plus |MPO | | |Lm400 |121/2001| | |p.a. | | |Dir. , | Plus |MPO | |agriculture |Lm300 |121/2001| | |p.a. | | |Dir. , corp. | Plus |MPO121/2| |services |Lm250 |001 | | |p.a. | | |Dir. , | |MPO121/2| |veterinary serv|PlusLm25|001 | | |0 p.a. | | |Dir. , | |MPO121/2| |fisheries, |PlusLm25|001 | |aquaculture |0 p.a. | | |Dir. ,policy | | | |&planning |PlusLm25|- | | |0 p.a. | | |Dir., plant | |W.e.f. | |health unit |Lm700 |17/05/01| | |p.a | | |Dir., office of| |W.e.f | |review |Lm700 |18/04/01| | |p.a. | |

|Grad |ALLOWANCE|RIMARKI | |Scient. & tech.|Lm80 p.m.|W.e.f. | |cons. | |16/04/01| |Scient. & tech.|Lm80 p.m.|W.e.f.17| |cons. | |/04/01 | |Icthyopathologi|Lm80 p.m.|W.e.f.08| |st | |/01/01 | |Vet surgeon |Lm100 |W.e.f.20| | |p.m. |/03/01 |

INTERN - ALLOWANCES

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru ta' l-Intern: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 26419 dwar uffiċjali pubbliċi minn skala 5 'il fuq u konsulenti mal-gvern illi mill-1 ta' Jannar 2001 ingħataw jew żieda fl-allowance jew xi allowance ġdida kompletament u dwar il-pożizzjoni li jokkupaw dawn l-uffiċjali, jista' il-Ministru jwieġeb din il-mistoqsija b'riferenza għad-dipartimenti u entitajiet li jaqgħu taħt id- dekasteru tiegħu?

Jista' jgħid min huma dawn l-uffiċjali?

Kemm ingħatat żieda jew kemm hija l-allowance l-ġdida għal kull uffiċjal?

X'inhija r- raġuni għal din iż-żieda jew allowance li qed tingħata?

ONOR.

TONIO BORG: Rigward dawk l-uffiċjali pubbliċi fuq performance agreement minn skala 5 'il fuq, nirriferi lill-Onor.

Interpellanti għat- tweġiba li ta l-prim ministru għall-mistoqsija parlamentari 26419.

Dwar allowances oħra li ngħataw fid-dipartimenti/entitajiet li jaqgħu taħt id-dekasteru ta` l-Intern mill-1 ta` Jannar 2001, ninsab informat illi dawn huma kif jidher hawn taħt:-

|Entita` | |Raġuni | | |Allowances| | | |p.a. | | |PA-manager|1)Lm300 |1)Travel | |, |żieda u |allowance u| |strategic |2)Lm1,060 |2)Expense | |planning |żieda |allowance | |Direttur |Lm3,000 |Market | |servizzi |(allowance|correctivit| |korrettivi|ġdida) |y allowance|

In-nefqa, l-amministrazzjoni u l-politika fis-servizz tas-sigurta` huma soġġetti biss għall-eżami tal-kumitat tas-sigurta`, skond kif provdut fl- artiklu 14 ta` l-att dwar is-servizz tas-sigurta` 1996.

SERVIZZI EKONOMIĊI - ALLOWANCES

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 26419 dwar uffiċjali pubbliċi minn skala 5 'il fuq kif ukoll konsulenti mal-gvern illi mill-1 ta' Jannar 2001 ġew mogħtija jew żieda fl-allowance jew xi allowance ġdida kompletament u dwar il-pożizzjoni li qed jokkupaw dawn l-uffiċjali, jista' il-Ministru jwieġeb din il-mistoqsija b'riferenza għad-dipartimenti u entitajiet li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu?

Jista' jgħid min huma dawn l- uffiċjali?

X'inhija r-raġuni għal din iż-żieda jew allowance li qed tingħata għal kull uffiċjal?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

TRASPORT U KOMUNIKAZZJONI - ALLOWANCES

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 26419 dwar uffiċjali pubbliċi minn skala 5 'il fuq kif wkoll konsulenti mal-gvern illi mill-ewwel ta' Jannar 2001 ġew mogħtija jew żieda fl-allowance jew xi allowance ġdida kompletament u dwar il-pożizzjoni li qed jokkupaw dawn l- uffiċjali, jista' il-Ministru jwieġeb din il-mistoqsija b'riferenza għad- dipartimenti u entitajiet li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu?

Jista' jgħid min huma dawn l-uffċijali?

Kemm ingħatat żieda jew kemm hija l-allowance l- ġdida għal kull uffiċjal?

X'inhija r-raġuni għal din iż-żieda jew allowance li qed tingħata?

ONOR.

ĊENSU GALEA: L-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar u tingħata f' xi seduta oħra.

TURIŻMU - ALLOWANCES

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għat-Turiżmu: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 26419 dwar uffiċjali pubbliċi minn skala 5 'il fuq kif wkoll konsulenti mal-gvern illi mill-1 ta' Jannar 2001 ġew mogħtija jew żieda fl- allowance jew xi allowance ġdida kompletament u dwar il-pożizzjoni li qed jokkupaw dawn l-uffiċjali, jista' il-Ministru jwieġeb din il-mistoqsija b'riferenza għad-dipartimenti u entitajiet li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu?

ONOR.

MICHAEL REFALO: L-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.