MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 524 L-Erbgħa, 28 ta' Marzu, 2001 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 524

L-Erbgħa, 28 ta' Marzu, 2001

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.09 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

L-Erbgħa, 28 ta' Marzu, 2001

WERREJ MINUTI 110

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI 110

TQEGĦID TA' KARTI 115

MOZZJONIJIET

MOZZJONI TAL-KAP TA' L-OPPOŻIZZJONI U TA' L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA DWAR

NUQQAS TA' FIDUĊJA FIL-PRIM MINISTRU U FIL-MINISTRU TAL-ĠUSTIZZJA U

GVERN LOKALI 115

AĠĠORNAMENT 142

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 147

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 523 li saret fit-28 ta' Marzu, 2001 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI

KUNSILLI LOKALI

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid x'sorveljanza saret s'issa għall-fatt li għalkemm il-kuntratti ta' tindif u ġbir ta' skart fin-Naxxar saru jiswew aktar minn qabel, il-kwalita` tas- servizz naqset ħafna?

ONOR.

AUSTIN GATT (Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali): Kemm-il darba d-domanda ta' l-Onor.

Interpellant tirriferi għall-kwalita` tas-servizz fil- kazijiet ta` ġbir ta' l-iskart domestiku u tindif ta' toroq, il-field services branch regolarment tippubblika survey li tkun għamlet f'kull kunsill lokali f'Malta u Għawdex u dawn is-surveys dejjem tpoġġew fuq il- Mejda tal-Kamra.

Fil-fatt nista' nżid li l-aħħar survey li sar tqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra madwar ġimgħatejn ilu.

AWTORITA` TA' L-IPPJANAR

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo): staqsa lill- Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid jekk jistgħux isiru l- ispezzjonijiet meħtieġa mill-Awtorita` ta' l-Ippjanar biex jiġi verifikat jekk ix-xogħlijiet kollha fil-bini ġewwa u barra l-Berġa ta' Kastilja fis- sena 2000 u bejn Jannar u Marzu ta' l-2001 sarux bil-permessi meħtieġa?

ONOR.

GEORGE PULLICINO (Segretarju Parlamentari) (f'isem il-Ministru ta' l-Intern): Saret spezzjoni minn uffiċjali ta' l-awtorita` ta' l-ippjanar fejn ġie nnotat xi xogħol li sar ġewwa l-Berġa ta' Kastilja fiż-żmien imsemmi.

Dan jikkonsisti fi tkomplija ta' restawrazzjoni u manutenzjoni fil-pjan sotterran (kopert b'permess PA3269/95, maħrug fis-17/10/95), installazzjoni ta' lift (kopert b'permess PA6337/94 maħrug fis-6/6/95), kif ukoll xogħol ta' manutenzjoni ordinarja fl-ewwel sular li ma jirrekjedix permess ta' żvilupp.

Qiegħed isir skavar u tħammil investigattiv taħt is-sorveljanza tad- dipartiment tal-mużewijiet fil-pjan sotterran biex jigi stabbilit kif jistgħu jsiru xogħlijiet ta' pedamenti b'konnessjoni ma' l-izvilupp propost f'applikazzjoni PA7165/98.

AWTORITA` TA' L-IPPJANAR

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo): staqsa lill- Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid minn Ottubru 1998 sal-lum, x'applikazzjonijiet saru quddiem l-awtorita` ta' l-ippjanar għal xogħlijiet fuq il-bini tal-Berġa ta' Kastilja, ġewwa u barra?

X'deċiżjonijiet ħadet l- awtorita` ta' l-ippjanar f'kull applikazzjoni sottomessa?

X'rakkmandazzjoni għamel il-heritage advisory committee dwar l-applikazzjonijiet?

ONOR.

GEORGE PULLICINO (f'isem il-Minstru ta' l-Intern): Ninsab infurmat li minn Ottubru 1998, l-Awtorita` ta' l-Ippjanar irċeviet żewġ applikazzjonijiet li jipproponu xogħol fuq il-bini tal-Berġa ta' Kastilja, liema żewġ applikazzjonijiet għadhom pendenti.

Ma' jidhirlix li l-opinjoni tal-heritage advisory committee, l-HAC, li huwa biss bord konsultattiv, għandha tkun pubblikata qabel ma jkun iffinalizzat ir-rapport finali dwar l-applikazzjoni, jiġifieri d- development permit application report, li jħejji d-direttorat.

L-opinjoni ta' l-HAC għandha tkun magħrufa meta jitlesta dan ir-rapport.

Dan ir- rapport sal-lum jintbaghat lill-applikant.

Fl-emendi proposti tal-ligi l- ġdida dan se jibda jsir pubbliku u kulħadd se jkun jista' jikseb kopja tiegħu.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Joe Mizzi, domanda supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: X'diffikulta` qed isib is-Segretarju Parlamentari li jpoġġi kopja tar-rapport tal-heritage advisory committee fuq il-Mejda tal- Kamra?

MR SPEAKER: L-Onor.

Pullicino.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Mr Speaker, kif diġa` għedt, dan huwa biss bord konsultattiv u ġaladarba l-mistoqsija ma tirrigwardax policy imma tirrigwarda applikazzjoni partikolari, ma jidhirlix li f'din il-Kamra għandna b'xi mod nagħtu sempliċement opinjoni tal-heritage advisory committee.

Din l-opinjoni tiġi ppubblikata meta d-development permit application report jingħata u jiġi mibgħut lill-applikant u ovvjament lill- perit tiegħu.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Ma jidhirlux is-Segretarju Parlamentari li din m'hijiex trasparenza, aktar u aktar meta hemm każi fejn il-membri tal-heritage advisory committee kellhom konflitt ta' interess?

Jiena kont semmejt f'dan il-Parlament – ma nafx jiftakarx l-Onor.

Pullicino – li rajt minuti li jindikaw li meta riedu dawn qalu li għandhom konflitt u xorta baqgħu jieħdu sehem jispjegaw il-parti bħala ta' l-iżviluppatur u meta riedu ma tkellmu xejn u baqgħu preżenti.

Allura ma jidhirlux li f'ġieħ it-trasparenza għandu jkun hemm opinjoni?

MR SPEAKER: L-Onor.

Pullicino.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Bir-rispett kollu, żgur li n-naħa l-oħra tal-Kamra m'hijiex se tagħtina lezzjonijiet fit-trasparenza għax il-liġi li għamilna aħna fl-1992 kienu huma li dawruha f'Lulju ta' l-1997 u b'hekk naqqsu l- aċċess għall-informazzjoni.

Bil-liġi kif qed nagħmluha aħna se jkun hemm ħafna aktar aċċess għall-informazzjoni u ħafna aktar trasparenza.

Jekk l-Onor.

Joe Mizzi jaf b'xi każijiet fejn kien hemm persuni li ma ddikjarawx il-konflitt ta' interess, nitolbu jgħidhomlna u mbagħad naraw, imma mhux niġu mitluba nagħtu l-opinjoni tal-bord konsultattiv fuq kwalunkwe applikazzjoni meta dik l-applikazzjoni għadha qed tiġi pproċessata u r-rapport tad-direttorat għadu ma tlestiex.

Irridu nifhmu li l-heritage advisory committee huwa biss bord konsultattiv li jiġi kkonsultat kif jiġu kkonsultati l-ħafna dipartimenti u aġenziji tal-gvern meta jkun hemm kwalunkwe applikazzjoni.

Ġaladarba huwa bord konsultattiv jidhrilna li l-opinjoni tiegħu għandha toħroġ meta jitlesta r-rapport tad- direttorat li jiġbor l-opinjoni tad-dipartimenti u l-korpi kollha.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Nitlob lis-Segretarju Parlamentari jirriferi għall- aġġornament li għamilt jien meta kkwotajt il-minuti u rriferejt għall-fatt li dawn iddikjaraw li għandhom interess imma baqgħu preżenti fil-bord u kienu qed jirrappreżentaw l-iżviluppatur, u rriferejt ukoll għal minuti oħra li juru li meta kien qed jiġi diskuss l-istess suġġett ma kien hemm l- ebda riferenza li dawn kieneu advisors tagħhom.

Issa apparti dan, jidhirlu s-Segretarju Parlamenti - li tant qed jiftaħar bit-trasparenza - li hija trasparenza li jkun l-istess gvern tiegħu li jagħti skandli billi f'uffiċini tad-dipartiment ta' l-ambjent f'Santa Luċija, l-istess dipartiment qed jordom il-fdalijiet tat-teatru l-antik tal- Belt u jaqbad u jaqla' t-twieqi u l-bibien tal-bini biex jibda xogħol u dan kollu bla permess?

Jaf li kellha tkun l-oppożizzjoni li nformat lill- awtorita` ta' l-ippjanar li qed isir dan l-iskandlu u xorta waħda ma tteħdux il-passi?

Is-Segretarju Parlamentari jidhirlu li din hija trasparenza?

MR SPEAKER: L-Onor.

Pullicino.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Il-fatt innifsu li l-Onor.

Joe Mizzi qed jgħid ġo din il-Kamra għal darba oħra li membri li qegħdin fuq bord iddikjaraw l- interess tagħhom u marru jirrappreżentaw il-każ ta' l-applikant jew tad- dipartiment, huwa fatt ċar li min kellu konflitt ta' interess x'jiddikjara, iddikjarah.

Dwar it-tieni parti tal-mistoqsija, li issa għamel verbali, jiena nformat li l-enforcement officer investiga l-każ s-Sur Louis Vella li huwa r- rappreżentant tal-ministeru ta' l-ambjent fuq il-bord ta' l-awtorita`, kien hu li ġie kkuntatjat mill-awtorita` ta' l-ippjanar stess....

(Interruzzjonijiet) Issa jekk hux fuq l-insistenza tiegħek ...

Onor. Joe Mizzi, inti ċittadin bħal kull kwalunkwe persuna oħra, membru tal-bord ukoll u kif jirrapportaw ħafna nies meta jkun hemm każijiet ta' abbużi, inti għamilt xogħlok kif għandek id-dmir li tagħmel bħala ċittadin u bħala membru tal-bord, l-awtorita` ta' l-ippjanar ħadet il-każ tiegħek u investigatu.

Tant hu hekk li anke kkuntatjat lis-Sur Louis Vella li huwa r- rappreżentant tal-ministeru ta' l-ambjent fuq l-istess bord ta' l- awtorita`, u s-Sur Louis Vella qal lill-membri ta' l-awtorita` sabiex jikkuntattjaw lis-segretarju permanenti fil-ministeru ta' l-ambjent biex jgħidulu bil-fatt.

Ġie wkoll informat id-direttur tal-mużewijiet dwar din il-problema u minkejja li s-Sur Louis Vella fil-preżent huwa msiefer, meta ġie kkuntattjat qal li huwa ċċekkja u m'huwiex l-environment protection department li huwa nvolut.

Qal ukoll li għandu jiġi nformat il-ministeru ta' l-ambjent.

Dan fil-fatt tant sar li x-xogħlijiet twaqqfu u l-perit responsabbli mid-dipartiment tax-xogħlijiet qal li dak li ġara kien minħabba xi nuqqas ta' ftehim.

Minbarra f'hekk l-awtorita` ta' l-ippjanar innotifikat it-trasferiment għal dak li għandu x'jaqsam mal-materjal u d- direttur ġenerali tal-ministeru għall-ambjent talab li ssir investigazzjoni u jsir rapport.

Dan hu l-mod kif l-awtorita` ta' l-ippjanar taġixxi fuq kwalunkwe każ.

Dan il-każ inzerta irrapportah l-Onor.

Mizzi, imma ma' dan il-każ jidħlu ruxmata ta' każi oħrajn matul il-ġurnata mill-pubbliku in ġenerali.

Imbagħad tittieħed l-azzjoni, kif ittieħdet hawnhekk bil-fatti kif semmejt.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Il-fatti kif qed jgħidhom l-Onor.

Pullicino m'humiex korretti għax ħalla ħafna affarijiet barra.

Huwa jaf li jiena stess ippersistejt ma' l-istaff taċ-chairman biex jibgħat l-enforcement officer ħalli jispezzjona dik is-site għax kien qed isir xogħol mingħajr permess, imma l-aktar ħaġa li ta' min wieħed jikkundana kienet li ġew imwittija ġebel ta' bini storiku tat-teatru l-antik.

Jiena tlabt li jsir rapport u jsiru l-investigazzjonijiet.

Jaf is-Segretarju Parlamentari li wara li ġejt infurmat li mar l- enforcement officer u wara li erġajt staqsejt x'ġara, ma jirriżultax li kien hemm rapport fuq il-ġebel tal-bini storiku li qiegħed mirdum?

Jaf is- Segretarju Parlamentari li jien erġajt insistejt mas-segretarju tal-bord biex jinforma lir-rappreżentant ta' l-ambjent, il-Prof.

Vella, li nsistejt ukoll li jinforma lid-direttur tal-mużewijiet sabiex jintbagħtu nies taħt rappreżentanti tal-mużew sabiex ineħħu t-terrapien u jtellgħu dak il-ġebel ta' bini storiku?

Ma jidhirlux s-Segretarju Parlamentari li din m'hijiex trasparenza?

Kif qal hu stess, l-awtorita` s-soltu tieħu l-passi minn jedda, allura kif ma ħaditx passi fuq xi ħaġa li kienu jafu biha?

Ma jidhirlux li m'hijiex trasparenza li jrid ikun xi ħadd mill-oppożizzjoni iġib għall-attenzjoni ta' l-ogħla istituzzjoni tal-pajjiż biex skandli bħal dawn ma jsirux, aktar u aktar mid-dipartiment ta' l-ambjent?

MR SPEAKER: L-Onor.

Pullicino.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Dak li qal l-Onor.

Joe Mizzi bl-ebda mod ma jikkontradixxi l-fatti kif mogħtija minni u kif espressi ġo din il-Kamra meta elenkajt l-azzjoni li saret.

Jekk l-Onor.

Joe Mizzi għamel rapport, ngħidlu prosit u grazzi talli għamel dak ir-rapport biex l-awtorita` tkun tista' tinvestiga.

Fil-fatt hekk qiegħda tagħmel l-awtorita`.Jekk l-Onor.

Mizzi jaħseb li dan huwa kontradittorju għal dak li kien qed jgħid hu, jiena minn din in-naħa nista' ngħid li l-fatti kif espressi hawnhekk bl- ebda mod ma jikkontradixxu dak li l-Onor.

Joe Mizzi qiegħed jipprova jgħid.

AWTORITA` TA' L-IPPJANAR

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo): staqsa lill- Ministru ta' l-Intern: B'riferenza għall-applikazzjoni 00387/01 quddiem l- awtorita` ta' l-ippjanar, jista' l-Ministru jgħid x'inhuma r- rakkmandazzjonijiet tal-heritage advisory committee?

Jistgħu jittieħdu passi biex Villa Fieres tiġi ppreservata fl-istat li hi biex jiġi ssalvagwardjat il-wirt storiku u kulturali tant marbut mal-komunita` ta' San Ġiljan?

ONOR.

GEORGE PULLICINO (f'isem il-Ministru ta' l-Intern): Nirriferi lill- Onor. Interpellant għat-tieni parti tat-twegiba li jien tajt għall- mistoqsija parlamentari nru.

24474 f'din l-istess seduta.

KASTILJA - SUPERVIŻJONI

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo): staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid ix-xogħlijiet li saru fuq il-bini tal-Berġa ta' Kastilja, ġewwa u barra, tul is-sena 2000 u bejn Jannar u Marzu ta' l-2001 taħt is-superviżjoni ta' liema periti saru?

Kif ingħataw dawn il-kuntratti dawn il-periti?

Xi ħlasijiet se jsiru?

ONOR.

LAWRENCE GONZI (Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali) (f'isem il-Prim Ministru): Ninsab infurmat li x-xogħlijiet fil- Berġa ta' Kastilja saru taħt is-superviżjoni tal-periti konsulenti Architecture Project.

Dawn intgħażlu bħala esperti ewlenin fuq xogħol ta' ristorazzjoni wara konsultazzjoni mal-Valletta Rehabilitation Committee.

Ta' dan ix-xogħol, li jinkludi preparazzjoni ta' sketches, stima tax- xogħol, sottomissjonijiet ta' applikazzjonijiet lill-awtoritajiet konċernati, preparazzjoni ta' working drawings, speċifikazzjonijiet u bills of quantities, tħejjija ta' rapporti fuq l-offerti, twettiq ta' superviżjoni waqt ix-xogħlijiet, tħejjija ta' ċertifikati tax-xogħol u reviżjonijiet oħra, Architecture Project jitħallsu bir-rata ta' 8.5% fuq il- valur tax-xogħol, li hija r-rata kurrenti tal-gvern għal xogħol u responsabiltajiet simili.

KASTILJA

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo): staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid x'koordinazzjoni saret ma' l- awtorita' ta' l-ippjanar; mal-Valletta Rehabilitation Committee; mal- ministru għall-ambjent u mad-dipartiment tal-mużewijiet dwar ix-xogħlijiet li saru fil-bini, ġewwa u barra, tal-Berġa ta' Kastilja fis-sena 2000 u minn Jannar sa Marzu ta' l-2001?

ONOR.

LAWRENCE GONZI (f'isem il-Prim Ministru): Ninsab infurmat li saru l-applikazzjonijiet neċessarji lill-awtorità ta' l-ippjanar dwar ix- xogħlijiet fil-Berġa ta' Kastilja.

Sar qbil li għandu jiġi sottomess masterplan kif ukoll li jiġi appuntat monitoring committee biex jissorvelja x-xogħol.

Il-Valletta Rehabilitation Committee jiġi kkonsultat mill-Awtorità ta' l- Ippjanar waqt il-proċess ta' l-evalwazzjoni ta' l-applikazzjoni.

Ix-xogħol kollu li qed isir jiġi kkoordinat minn periti fid-diviżjoni tax- xogħlijiet fi ħdan il-ministeru ta' l-ambjent.

Barra minn hekk, ix- xogħlijiet ta' servizzi mekkaniċi qed isiru taħt is-superviżjoni ta' inġiniera mill-istess diviżjoni.

Id-dipartiment tal-mużewijiet dejjem jiġi msejjaħ fuq is-sit tax- xogħlijiet kull meta jkun hemm indikazzjoni ta' sejbiet li jista' jkollhom valur storiku.

UNJONI EWROPEA

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Noel Farrugia): staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Fid-dawl tal-konferma tal-Ministru, cioe' li l-UE timponi kwoti, tariffi u/jew dazji fuq l-importazzjoni ta' prodotti ta' l- ikel u materja prima ta' l-ikel għall-pajjiżi membri kemm-il darba din tkun ġejja minn pajjiżi li ma jkunux membri, jista' l-Ministru jinfurmani kemm hija l-kwota, dazju u/jew tariffa fuq il-prodott laħam abjad?

ONOR.

NINU ZAMMIT (Ministru għall-Agrikoltura u Sajd): Nirriferi l-Onor.

Interpellant għar-risposta li tajt għall-mistoqsija parlamentari nru.

UNJONI EWROPEA

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Noel Farrugia): staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Fid-dawl tal-konferma tal-Onor.

Ministru cioe` li l-UE timponi kwoti, tariffi u/jew dazji fuq l-importazzjoni ta' prodotti ta' l-ikel u materja prima ta' l-ikel għall-pajjiżi membri kemm-il darba din tkun ġejja minn pajjiżi li ma jkunux membri, jista' l-Ministru jinfurmani kemm hija l-kwota, dazju u/jew tariffa fuq il-zokkor?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nirriferi l-Onor.

UNJONI EWROPEA

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Noel Farrugia): staqsa lill- Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Fid-dawl tal-konferma tal-Ministru u cioe` li l-UE timponi kwoti, tariffi u/jew dazji fuq l-importazzjoni ta' prodotti ta' l-ikel u materja prima ta' l-ikel għall-pajjiżi membri kemm-il darba din tkun ġejja minn pajjiżi li ma jkunux membri, jista' l-Ministru jinfurmani kemm hija l-kwota, dazju u/jew tariffa fuq l-għalf ta' l- industrija tat-tjur u l-bhejjem?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nirriferi l-Onor.

GWARDJANI LOKALI

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Noel Farrugia): staqsa lill- Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jagħti breakdown taċ-ċitazzjonijiet maħruġa mill-gwardjani lokali għax-xahar ta' Jannar u Frar u sa 19 ta' Marzu fil-lokal tar-Rabat?

ONOR.

AUSTIN GATT: Qed inpoggi fuq il-Mejda tal-Kamra l-informazzjoni mitluba.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni, domanda supplimentari.

ONOR.

ALFRED SANT (Kap ta' l-Oppożizzjoni): Jeżisti breakdown bl-istess mod tal-warnings li jagħtu l-gwardjani?

Il-gwardjani suppost li għandhom proċedura li biha qabel joħorġu ċitazzjonijiet jagħtu warnings.

Qed tinżamm xi statistika ta' dawn?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Subject to correction, pero' ma naħsibx li hemm proċedura ta' warnings.

Su due piedi ngħid m'hemmx imma rrid niċċekkja l- liġi.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Jien fil-fatt informat li ċerti wardens qed jingħataw struzzjonijiet biex minflok jagħmlu warnings minnufih joħorġu ċ- ċitazzjonijiet.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Fil-liġi m'hemm l-ebda proċedura li tgħid li tista' toħroġ warning minflok ċitazzjoni, pero` din qed ngħidha subject to correction.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu issa għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru Austin Gatt.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar ċitazzjonijiet maħruġa mill-gwardjani lokali bejn Jannar u d-19 ta' Marzu 2001 fil-lokalita' ta' San Pawl il-Baħar, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari nru.

24551; u

f'isem il-Ministru tal-Finanzi, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Rapport Annwali taċ-Ċentru Finanzjarju ta' Malta għas-sena 2000 u financial statements ta' l-istess Ċentru għas-sena li għalqet fil-31 ta' Diċembru, 2000.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

MOZZJONIJIET

MOZZJONI TAL-KAP TA' L-OPPOŻIZZJONI U TA' L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA DWAR NUQQAS TA' FIDUĊJA FIL-PRIM MINISTRU U FIL-MINISTRU TAL-ĠUSTIZZJA U GVERN LOKALI

MR SPEAKER: L-Onor.

Anġlu Farrugia.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Mr Speaker, nipproponi li:

"Din il-Kamra tar-Rappreżentanti:

Wara li kkunsidrat iċ-ċirkostanzi ta' l-arrest tas-Sur Andre` Carbonaro, membru tas-segretarjat privat tal-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali l-Onor.

Austin Gatt, mit-taqsima tad-droga tal-pulizija, li ttella' quddiem il-qorti b'akkuża ta' reati kontra l-liġijiet tal-kambju;

Wara li rat it-tweġiba parlamentari mogħtija mill-Onor.

Austin Gatt fejn iddeskriva l-impjieg tas-Sur Carbonaro fis-segretarjat privat tiegħu bħala dak ta' "secretariat officer.

Additional responsibilities - Private secretary", (PQ 11539, datata 29 ta' Novembru 1999), liema kariga timplika funzjonijiet ewlenin fi ħdan l- operat tal-Ministeru tal-Ġustizzja;

Wara li kkunsidrat ir-riżenja ta' l-Onor.

Gatt minn Ministru u r- rifjut immedjat ta' din ir-riżenja mill-Prim Ministru l-Onor.

Eddie Fenech Adami, għar-raġuni mogħtija pubblikament, li ma kien hemm l- ebda konnessjoni bejn ir-reat li bih hu mixli s-Sur Carbonaro u l- funzjonijiet li kien qed jeżerċita fil-Ministeru ta' l-Onor.

Gatt;

TIKKUNDANNA lill-Onor.

Prim Ministru Fenech Adami u l-gvern immexxi minnu, talli qegħdin jirrikorru għal strataġemmi ta' riżenji finti, biex responsabbli għolja tal-gvern jevitaw li jagħtu rendikont ta' għemilhom;

ISSOSTNI li l-Ministru Gatt iġorr responsabbilta` diretta, personali, politika u amministrattiva għall-aġir tas-Sur Carbonaro li lilu fada post ta' importanza kbira fit-tmexxija tal-Ministeru tiegħu, u li l- Ministru Gatt ma għarafx jissodisfa l-kriterji ta' ġudizzju politiku u d-dmirijiet li joħorġu mir-responsabbilta` ministerjali li għandu;

TISTQARR in-nuqqas ta' fiduċja tagħha fil-Prim Ministru u fil-Minsitru Gatt, minħabba l-imġiba tagħhom f'dan il-każ mill-aktar serju, li jkompli ma' sensila ta' każi oħra fejn il-gvern ta' Dr Fenech Adami wera li ma jimportah xejn mill-valuri ta' trasparenza u ta' responsabbilta` li huma l-pern ta' kull demokrazija vera;

TESIĠI li ssir inkjesta parlamentari dwar il-każ tas-Sur Carbonaro.".

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Nissekonda.

MR SPEAKER: Nifhem li hawn ftehim biex il-ħin jinqasam ugwalment bejn in-naħa tal-gvern u n-naħa ta' l-oppożizzjoni bl-oppożizzjoni tintroduċi u tikkonkludi d-dibattitu.

Hawn rimarki?

L-Onor.

Anġlu Farrugia.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Mr Speaker, wasal iż-żmien li dan il-parlament jibda jifhem li l-gvern għandu jkun serju u responsabbli.

L-ewwelnett din il-mozzjoni ġabuha b'idejhom il-Ministru Austin Gatt u l-Prim Ministru stess għax wara li nqala' l-każ tas-Sur Andre` Carbonaro fl-24 ta' Marzu, il-Ministru Gatt bagħat l-ittra ta' riżenja pero` l-Prim Ministru rrifjuta din ir-riżenja mingħajr ebda spjegazzjoni.

Imbagħad ġara li ġejna f'dan il-parlament u minflok iddibattejna l-affarijiet u minflok ma l-Ministru Gatt qagħad jirrispondi l-mistoqsijiet tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni biex wieħed ikun jaf il-verita` l-istess ministru beda jagħmel ċerti kondizzjonijiet lill-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

Issa nixtieq ngħid li l-ministeru tal-ġustizzja m'huwiex ministeru ordinarju, bħal, per eżempju, l-ministeru tal-biedja jew ta' l-industrija, bir-rispett kollu.

Il-ministeru tal-ġustizzja jinkorpora fih il- ġudikatura, files li huma ta' serjeta` kbira, petizzjonijiet u ħafna affarijiet oħra relatati mal-ġustizzja.

Issa hawnhekk il-Ministru Gatt kien indika li fost in-nies li għandu fil-ministeru tiegħu, is-Sur Andre` Carbonaro huwa l-ħames wieħed fil-lista bħala secretariat officer; additional responsibilities - private secretary.

Mela hawnhekk qed nitkellmu fuq persuna li tieħu ħsieb l-affarijiet tal- Ministru Gatt.

Issa jien ċert li l-ministru ma bagħtux hu lil dan il- bniedem biex jagħmel ir-reati li qed jiġi akkużat bihom għax kieku hawnhekk qed niddiskutu affarijiet oħra.

Jien naħseb li hawnhekk tidħol ir-responsabbilta` politika tal-Ministru Gatt bħala l-bniedem li għandu jissodisfa l-kriterji tal-ġudizzju politiku.

Is-Sur Carbonaro li għandu kull dritt ikollu d-difiża tiegħu fil-qorti – fil-fatt illum bdiet il-kawża tiegħu quddiem il-maġistrat - ġie arrestat fit-13 ta' Marzu, mill-pulizija tad-Drug Squad.

Issa jien li għandi ftit esperjenza fil-Korp tal-Pulizija nista' ngħid li meta jkunu qed jiġru warajk il-pulizija tad-Drug Squad, ma jkunux qed jiġru warajk biex jaraw jekk mortx tagħmel xi mħatra l-Marsa.

Dawn ikunu ilhom iduru warajk u l- informazzjoni li għandi hija li dawn il-pulizija kienu ilhom isegwu lis- Sur Carbonaro u lil persuna ta' nazzjonalita` Libjana li hija miżżewġa Maltija.

Fit-13 ta' Marzu l-Ministru Gatt kien jaf li ġie arrestat is-Sur Carbonaro u l-għada ddeċieda li jikteb lill-Prim Ministru u jgħidlu li jrid jirriżenja, pero` fl-opinjoni tiegħi dan qisu qallu li jekk jista' ma jaċċettax ir-riżenja.

Qed ngħid hekk għax fl-ittra dan kiteb hekk:

''Nifhem li minkejja li m'għandi l-ebda responsabbilta` personali ...''.

Jien ma nafx kif qed igħid hekk il-ministru meta s-segretarju privat tiegħu li ġie deskritt bħala persuna b'additional responsibilities ġie arrestat mill-pulizija tad-Drug Squad.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq eluf u eluf ta' dollari mhux fuq xi ċekk ta' Lm50.

Fl-ittra tiegħu l-Ministru Gatt kompla qal hekk:

''Is-sempliċi fatt li s-Sur Carbonaro kien parti mis-segretarjat privat tiegħi jista' jkun ta' mbarazz politiku għall-gvern, minkejja s- suspetti tal-pulizija dwaru humiex fondati jew le.''.

Dawn is-suspetti huma fondati żgur għax dan il-bniedem ġie akkużat.

Mela kemm hi kbira li l-ministru qed jikteb lill-Prim Ministru u jgħidlu "minkejja s-suspetti humiex fondati jew le" meta issa rriżulta li s- suspetti mhux talli kieku fondati talli dan huwa każ prima facie li għaddej quddiem il-maġistrat, biex ma ngħidx affarijiet oħra!

Fil-fatt meta ġie akkużat sieħbu l-Libjan, is-Sur Carbonaro kważi ried jammetti dak il-ħin u żammewh milli jammetti għar-raġunijiet ta' piena.

Pero` din hija kwestjoni oħra.

Mr Speaker ̧ lill-Ministru Gatt nixtieq nistaqsih jekk bejn it-13 u l-14 ta' Marzu qabel ma kiteb l-ittra tar-riżenja kellimx lill-Kummissarju George Grech dwar l-arrest tas-Sur Carbonaro; nafu li s-Sur George Grech u l- Ministru Gatt ġieli tkellmu bejniethom.

Per eżempju, meta ftit tas-snin ilu kien hemm il-kwestjoni tal-bus ticketing u l-Kap ta' l-Oppożizzjoni mar ikellem lill-Kummissarju, xi tliet sigħat wara dan żvela l-informazzjoni lill-Ministru Austin Gatt pero`dwar dan kienet infetħet inkjesta.

Jista' jkun li l-Ministru Gatt mar ikellem lill-kummissarju biex jara jekk l-akkuża hux se tkun dwar droga jew dwar affarijiet oħra?

Issa jien m'iniex se noqgħod ngħid min seta' żamm l-affarijiet u min ma żammx jew kemm għamlu xogħolhom sew il-pulizija għax dak tarah il-qorti u ħaddieħor.

Jien għandi fiduċja fil-pulizija u fl-ispettur investigattiv għax dan il- bniedem, li inzertajt nafu, huwa ta' l-affari tiegħu.

Pero` huwa żgur li fl-affarijiet kif ġraw m'hemmx trasparenza.

Issa ħalli naraw x'jiġri f'pajjiżi oħra meta xi ħadd jagħmel ħafna affarijiet inqas minn dawn.

Per eżempju, Peter Mendelson, ministru fil- gvern ta' Tony Blair ̧ fuq sempliċement użu ta' mobile phone, għax ċempel lil sieħbu u qallu biex jipproċessa applikazzjoni ta' wieħed Indjan bħalu biex jingħata ċ-ċittadinanza Ingliża ̧ kellu jirriżenja.

(Interruzzjonijiet) Per eżempju, meta ħabtet train l-Ingilterra kellu jirriżenja ministru.

Il-Ministru Refalo qed jidħak għaliex sema' l-mobile phone.

Min jaf hu kemm ċempel!

(Interruzzjonijiet)

Issa ħalli nerġa' niġi għall-każ tas-Sur Carbonaro.

Il-ministru beda jgħid li dan kien screened u mhux screened pero` ma nafx kemm dan huwa korrett.

Per eżempju, l-informazzjoni li għandi jien hija - naħseb li l-ministru kien jaf, bħalma jaf kulħadd - li dan il-bniedem kien jaħdem mal-Bank of Valletta u rriżenja.

Allura l-ministru ma jafx għalfejn dan irriżenja mill- Bank of Valletta?

Ma jafx li dan kien għamel żmien ma' l-ex-ministru De Marco, llum President, u għal xi raġuni ma baqax?

Naħseb li l-Ministru Gatt jaf li dan il-bniedem kien sottomess għall-proċeduri ta' dixxiplina quddiem bord apposta biex jiddeċiedi fuq il-każ.

Il-Ministru Gatt huwa wieħed miċ-champions biex ikun jaf ħafna affarijiet għax meta kien segretarju ġenerali tal-partit Nazzjonalista għamel żmien fuq dawn l- affarijiet u ma naħsibx li se jbellagħhielna li ċerti affarijiet fuq "dak" u fuq l-"ieħor" ma kienx jafhom.

Il-ministru jaf fiex kienet tikkonsisti l-investigazzjoni li s-Sur Carbonaro kien sottomess għaliha fil-Bank of Valletta fejn kien jaħdem?

Minkejja li lill-ministru kien hemm min fetaħlu għajnejh, dan ried jibqa' għaddej.

Din m'hijiex serjeta`.

U huwa għalhekk li jien qed ngħid li din kienet ittra ta' riżenja finta u kollox qisu huwa miftiehem bejn il- partijiet.

U huwa għalhekk li ma nafx kemm nistgħu neħduh bis-serjeta`.

Hawnhekk ma rridux ninsew lanqas kemm l-Onor.

Gatt kien iħambaq fil-kunsill nazzjonali tal-partit tiegħu li l-kapijiet tad-dipartimenti jridu jkunu ta' l-istess twemmin politiku tal-gvern tal-ġurnata.

Il-poplu għandu jkun jaf aktar dwar dan il-każ u l-oppożizzjoni għandha d- dover li tesiġi li tkun taf aktar x'ġara eżattament.

Ladarba l-Prim Ministru jirċievi ittra ta' riżenja dan għandu jara l-affarijiet sew u l- gvern m'għamel l-ebda investigazzjoni interna.

U kieku din l-aħbar ma ħarġuhiex tas-Super 1 naħseb li tan-naħa l-oħra lanqas kienu jitkellmu fuqha.

Naħseb li din l-aħbar kienu jdawruha b'mod differenti imma ġara li s-Super 1 ma ħamilx li l-affarijiet jibqgħu sejrin hekk.

Dak li għamel il-Ministru Gatt għamlu l-Prim Ministru qablu jiġifieri m'għandux għalfejn joqgħod jinkwieta daqshekk.

Fil-fatt il-Prim Ministru kien instab ħati – naħseb li dan il-każ kien agħar minn dan tal-lum għax f'dan il-każ għadna ma nafux il-Ministru Gatt huwiex ħati jew le – mill- kummissjoni ta' l-impjiegi li hija kostitiwita u protetta mil-liġi kostituzzjonali, li fuq il-każ ta' ċertu wieħed Camilleri kiser il- Kostituzzjoni u għalhekk ried jirriżenja, pero` l-ex-president, Ugo Mifsud Bonnici deherlu li r-riżenja ma kellux jaċċettaha.

Din x'serjeta` hi?

Imbagħad għax il-Kap ta' l-Oppożizzjoni kien qal li rridu naraw x'se nagħmlu fuq il-każ tas-Sur Andre` Carbonaro, il-Ministru Gatt kien qallu li jekk jinvestigaw u hu ma jinstabx ħati għandu jirriżenja l-Kap ta' l- Oppożizzjoni!

Mela lil Żeppi l-Ħafi l-Prim Ministru tah il-proklama bla kondizzjonijiet u l-Ministru Gatt għamel il-kondizzjonijiet!

Jista' wieħed jimmaġina suspettat jagħmel il-kondizzjonijiet lill-pulizija?!

Issa l- poplu Malti ma jafx li din m'hijiex serjeta`?

Illum il-poplu Malti huwa mxebba' bl-arroganza tal-partit Nazzjonalista għax il-ħażin tagħhom dawn iridu jagħtuh lilna.

Per eżempju ̧ meta ħarab il-priġunier El Azzabi ħareġ l-Onor.

Tonio Borg jgħid li l-poplu huwa responsabbli!

Tajba din!

Il- poplu jrid jirrispondi f'każ li jaħrab xi ħadd!

Anke Pamela Hansen qalet lill-Ministru Gatt to grow up.

Fil-fatt nhar il- Ħadd fuq il-gazzetta din ikkwotatu u qalet hekk:

"I will resign if you prove me wrong on the condition you resign if you don't".

Dan qal li din hija mozzjoni mressqa mill-Kap ta' l-Oppożizzjoni u minn dak li jixtieq ikun kap, pero` b'dawn l-affarijiet m'hu se jasal imkien għax din mhijiex serjeta`.

Dan bħal meta l-Ministru Gatt mar fuq programm tar- radju immexxi minn Dr. Georg Sapiano u l-qassis tagħhom Fr. Joe Borg, u ta wieħed x'jifhem li huwa mxebba' bil-kap tiegħu l-Onor.

Eddie Fenech Adami u li kif ikollu ċ-ċans jidħol għal din il-kariga.

Pero` issa, għax jidher li kollox sejjer żmerċ u li sab dan is-salvawomu tal-Prim Ministru, qed jitfa' l-alleanza.

Din m'hijiex serjeta`.

Dawn huma riżenji finti u fil- partit Nazzjonalista qed tirrenja farsa sħiħa bil-Prim Ministru jirriżenja taparsi, bil-Ministru Tonio Borg iwaħħal fil-pubbliku għall- ħarba ta' El Azzabi u bil-Ministru Gatt jirriżenja, liema riżenja ma tiġix aċċettata.

Għalhekk il-Ministru Gatt spiċċa ċ-ċirasa ta' fuq il-cake.

Dan kollu juri li l-partit Nazzjonalista m'huwiex miexi b'dik is-serjeta` li jixtieq il-poplu Malti.

Il-poplu xeba' jisma' dwar partit fil-gvern li jkun imdawwar b'nies imċappsin imbagħad ngħidu li qed isiru tajba - issa kulħadd jaf kemm kienu tajba - jew nies ta' karattri shady li ma tkunx taf x'inhuma.

Dan kollu jirrifletti ħażin fuq is-serjeta` ta' pajjiżna u ma jistax ikun li dan il-pajjiż jitħalla jimxi hekk.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq segretarju privat tal-ministru tal-ġustizzja li ġie nvestigat mill-pulizija tad-Drug Squad u ġie akkużat ...

Issa safejn naf jien meta l-pulizija jkollhom każ tad-droga jirriferuh lid-Drug Squad u meta jkollhom każ fuq frodi, jirriferuh lill-Fraud Squad.

Allura għalfejn lis-Sur Carbonaro minflok irriferewh lill-Fraud Squad minħabba l-exchange control, ħallewh taħt id- Drug Squad?

Il-Ministru Gatt ilu jipprova jaħrab ħafna affarijiet.

Per eżempju, reġgħet faqqgħet il-bużżieqa l-oħra ta' Reuben Sciberras li skond mistoqsija parlamentari dan kien fis-segretarjat tal-ministru.

Fil-fatt dan kien in-numru 2 fil-lista u kien jaħdem bħala communications coordinator pero` wara li dan kien involut fit-tqassim tal-wardens, spiċċa general manager u qed imexxi hu meta lill-ministru kienu ilhom jiftħulu għajnejh dwar dan.

Per eżempju, il-koperattiva tal-gwardjani lokali xebgħet tipprova titkellem miegħu u turih ċerti affarijiet pero` din irċeviet biss acknowledgements.

Fil-fatt jien informat li fil-ġranet li ġejjin din se tagħmel stqarrija għall-istampa għax is-Sur Reuben Sciberras li kien fl-istess ministeru tas-Sur Carbonaro imma irriżenja qabel ...

Issa anke hawnhekk ma nafx kemm hu korrett il-mod li bih mexa s-Sur Sciberras, pero` ċerti affarijiet tkun tafhom mill-investigazzjoni.

Mr Speaker, ta' min isemmi wkoll li lill-ministru kienu qed jistaqsuh għalfejn il-kunsill lokali tal-Belt kien qed iħallas Lm7 s-siegħa lill- kumpannija tal-gwardjani lokali għas-servizz minflok Lm4.90.

Il-poplu Malti għandu jkun jafhom dawn l-affarijiet għax dawn il-flus qed joħorġu minn bwietu.

Per eżempju, il-ministru jaf li f'Tas-Sliema saru madwar 200,000 taħrika preskritta taħt is-sistema tal-gwardjani lokali?

Jaf il- ministru li l-gwardjani lokali jitħallsu bil-¥1.67 u li dawn qed jiswew lill-pubbliku Malti madwar Lm15 kull siegħa?

Per eżempju, għalfejn bis- sistema ta' l-infurzar tal-liġijiet li suppost qed tiġi kkontrollata mill- eżekuttiv, il-ministru telaq kollox u ħalla kollox f'idejn il-kumpanniji privati bi prezz esaġerat?

Pero` l-agħar ħaġa kienet li l-ministru ħass li kellu jirriżenja u ma talabx li ssir investigazzjoni indipendenti qabel ma l-Prim Ministru jiddeċiedi mod ieħor.

Is-serjeta` hekk titlob pero` l- ministru din m'għamilhiex u għalhekk qed iqumu s-suspetti.

Allura għalfejn il-ministru ma jridx jilqa' din l-isfida?

Jekk il-ministru verament iħobb it-trasparenza, l-onesta`, il-valuri nsara u s-serjeta` għandu jaqbel ma' din il-mozzjoni u jesiġi li jkun hemm inkjesta parlamentari indipendenti fuq il-każ tas-Sur Carbonaro.

Jekk ma jsirx hekk il-ministru jkun qed juri nuqqas ta' serjeta`, pero` fuq il-Prim Ministru mhux se nikkummenta għax dan kien ħażin mill-bidu nett.

Il- ministru għallinqs kiteb ittra ta' riżenja pero` l-Prim Ministru ħa l- vizzju li jibqa' għaddej u l-verita` hi li llum ħadd m'għadu jieħdu bis- serjeta`.

Jien m'iniex se noqgħod insemmi każi għaliex ma nieqaf qatt.

Għalhekk dwar il-każ tas-Sur Carbonaro dan il-parlament għandu jara li toħroġ il-verita` fl-interess tal-poplu Malti kollu u fl-interess tad- demokrazija.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

Il-Ministru Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT (Ministru għall-Ġustizzja u Kunsilli Lokali): Mr Speaker, jien inħtart Segretarju Parlamentari fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru fl-24 ta' Settembru ta' l-1998 u Ministru tal-Ġustizzja fl-24 ta' Marzu ta' l-1999.

Fit-18 ta' Novembru 1998 jien ktibt lis-segretarju tal-kabinett fejn indikajtlu x-xewqa tiegħi li s-Sur Carbonaro jiġi ingaġġat bħala segretarju privat.

Is-Sur Carbonaro kien ilu mpjegat mal-gvern sentejn u kellu grad 16 fis-servizz pubbliku.

Konsegwentement iċ-ċaqliqa tiegħu għal mas-segretarjat privat tiegħi ma kienx ingaġġ ta' xi persuna ġdida minn barra s-servizz iżda ingaġġ ta' persuna fis-servizz li kienet qed tagħmel xogħol fis-servizz pubbliku.

B'ittra tas-6 ta' Jannar ta' l-1999 jien kont ġejt informat mill-Uffiċċju tal-Prim Ministru li kien hemm oġġezzjoni għall-ħatra tas-Sur Carbonaro fuq il-bażi biss li s-Sur Carbonaro ma kellux il-grad rikjest skond ir- regolamenti li kien ħareġ dan il-gvern.

Minħabba f'hekk l-uffiċċju tiegħi reġa' kiteb lill-Uffiċċju tal-Prim Ministru f'April biex is-Sur Carbonaro jiġi ngaġġat bħala secretariat officer u li din il-ħatra tkun backdated sat- 28 ta' Settembru 1998 meta nħtart jien oriġinarjament.

Bħal fil-każijiet kollha ta' l-ingaġġi fis-segretarjati privati tal-ministri u skond regoli maħruġa biss minn dan il-gvern, is-Sur Carbonaro ġie screened mill-pulizija u ma nstab xejn kontra tiegħu.

Eventwalment fl-4 ta' Mejju l-Uffiċċju tal- Prim Ministru aċċetta n-nomina tas-Sur Carbonaro bħala secretariat officer u fit-8 ta' Ġunju 1999 is-Sur Carbonaro ffirma l-kuntratt relattiv li se npoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra.

Kuntrarjament għal dak li ġie allegat, mill-ewwel sa l-aħħar ġurnata tax- xogħol tiegħu ̧ is-Sur Carbonaro dejjem tħallas bħala secretariat officer u mhux bħala segretarju privat u jien se npoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-P3s relattivi tiegħu li jekk jitqabblu mas-salarji li hemm u li tpoġġew fuq il- Mejda tal-Kamra wieħed jinduna mill-ewwel li l-ħlas tiegħu huwa ta' secretariat officer u mhux ta' segretarju privat.

Sa Ottubru tas-sena 2000 jien la kelli segretarju privat u lanqas assistent segretarju privat.

Fil-fatt is-segretarju privat tiegħi, is-Sur Grech, inħatar fit-12 ta' Ottubru 2000 u għadni sal-lum m'għandi lil ħadd fil-pożizjzoni ta' assistent segretarju privat.

Għalhekk irrid nikkonstata li sitt xhur qabel ma s-Sur Carbonaro ġie arrestat diġa` kien hemm persuna oħra bħala segretarju privat.

Dan il-fatt kien ukoll pubbliku għax kien aċċessibbli fuq l-internet, jekk ma rrispondejtx xi domanda minn dak iż-żmien 'l hawn.

Qed ngħid dan għax ir-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 11539 - li ilha tikkwota l-Oppożizzjoni u li hija msemmija fil-mozzjoni u li għaliha rriferew diversi drabi fejn is-Sur Carbonaro ġie deskritt bħala secretariat officer b'additional responsibilities private secretary ingħatat fid-29 ta' Novembru 1999, sena qabel ma jien appuntajt is- segretarju privat tiegħi u sena u nofs qabel ma seħħ dan il-każ.

Pero` indipendentement mill-argumenti ta' x'kien jew ma kienx jew id- deskrizzjoni tal-pożizzjoni li kellu, ir-realta` hi - dan huwa fatt li nistgħu nippruvawh - li s-Sur Carbonaro dejjem għamel l-istess xogħol fis- segretarjat tiegħi mill-ewwel ġurnata sa l-aħħar ġurnata.

Ix-xogħol tiegħu kien li jżomm id-diary, jagħmel l-appuntamenti, jieħu t-telefonati u jieħu ħsieb il-korrispondenza ġenerali.

Għalhekk ix-xogħol li jien assenjajt lis- Sur Carbonaro kien purament amministrattiv u ma kellu ebda xogħol delikat jew konness ma' affarijiet serji kif ġie allegat mill-Kap tal-Oppożizzjoni.

Is-Sur Carbonaro f'ebda mument ma kellu x'jaqsam mat-tfassil, implimentazzjoni jew deċiżjonijiet dwar policy, direttivi jew diskussjonijiet dwar dipartimenti li jaqgħu fid-dekasteru tiegħi jew ma' kitba jew korrispondenza li kienet riferibbli għal xi dipartiment speċifiku li jaqa' fid-dekasteru tiegħi.

Dawn kollha kienu direttament taħt uffiċjali oħra tas-segretarjat tiegħi.

Is-Sur Carbonaro lanqas qatt ma kien involut f'xi laqgħa fejn ġiet diskussa policy jew xogħol ta' xi dipartiment li għalih jien responsabbli u lanqas biex iżomm il-minuti, għajr forsi għal xi laqgħa fil-bidu nett sentejn u nofs ilu.

Dan m'iniex qed ngħidu jien imma jista' jixhdu kull segretarju permanenti, kull direttur, kull assistent direttur, ħaddiema oħra fis- servizz pubbliku, organizzazzjonijiet u individwi privati li jien iltqajt magħhom f'dawn is-sentejn u nofs.

Għalhekk huwa ċar u probabbli li s-Sur Carbonaro la kellu xogħol delikat u wisq inqas affarijiet serji f'idejh.

In vista ta' l-insinwazzjonijiet magħmula mill-Kap ta' l-Oppożizzjoni jkun tajjeb li ngħid ukoll li jien lis-Sur Carbonaro ma kontx nafu personalment qabel ma nħtart segretarju parlamentari fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru.

Dan ma kienx canvasser tiegħi f'ebda elezzjoni ġenerali u lanqas kont naf lill- familja tiegħu.

Fil-fatt ġejt introdott miegħu minn persuna li tafna t- tnejn wara li nħtart segretarju parlamentari.

Qed ngħid hekk biex ikun ċar li jien ma kelli ebda obbligu lejn is-Sur Carbonaro u ma kont qed inpatti għall-ebda pjaċir jew għajnuna li jien sibt mingħandu qabel ma nħtart.

Jien ġejt informat mill-pulizija li s-Sur Carbonaro kien ġie arrestat f'xi ħin nhar it-Tlieta, 13 ta' Marzu 2001, ftit qabel il-ħin tal-parlament meta kien imiss lili nitkellem fl-għeluq tat-Tieni Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi dwar il-Kostituzzjoni fejn konna qegħdin niddiskutu l-introduzzjoni tal- kunsilli lokali.

L-għada fid-9.00 a.m. jien mort l-uffiċċju tal-Prim Ministru fil-parlament u offrejtlu r-riżenja tiegħi.

Jien la qgħadt nistenna jekk is-suspetti tal-pulizija jirriżultawx fondati u wisq inqas qgħadt nistenna jekk is-Sur Carbonaro jiġix akkużat.

Bejn meta ġejt informat bl-arrest u meta rajt lill-Prim Ministru l-għada filgħodu, jien la kellimt lill-istess Prim Ministru u lanqas lil ebda persuna oħra fil-gvern jew fil-partit dwar il-każ u d-deċiżjoni tar-riżenja kienet biss tiegħi u wasalt għaliha b'konvinzjoni waħdi.

L-allegazzjoni li kien hemm xi attentat minni jew minn xi ħaddieħor li jinħeba dan l-inċident hi, fl- opinjoni tiegħi, banali.

Għalkemm ma stennejtx lill-pulizija takkuża lis- Sur Carbonaro qabel ma tajt ir-riżenja tiegħi jidhirli li etikament, kemm jien kif ukoll il-media tal-Partit Laburista, kellna nistennew sakemm il- pulizija tispiċċa l-investigazzjoni u tressaq lis-Sur Carbonaro l-qorti, jekk jirriżultawlha l-provi qabel ma dan il-fatt joħroġ.

Għal min hu kurjuż għalfejn jien offrejt ir-riżenja, is-sempliċi fatt li persuna fis-segretarjat tiegħi tiġi arrestata fuq suspett li kisret il-liġi huwa biżżejjed skond il-prinċipji li almenu jien nemmen fihom biex lili jobbligani li nagħmel il-pass li għamilt.

M'għandix responsabbilita` diretta, personali, politika jew amministrattiva għal dak li ġara.

Jien responsabbli, jekk trid tgħid hekk, li l-fiduċja li tajt lill-persuna sentejn u nofs ilu, ġiet ittraduta minn dik il-persuna u għax irrikonoxxejt din ir-responsabilita` offrejt li nirriżenja.

Mr Speaker, jien bdejt biex stqarrejt il-fatti kollha għax nemmen li dan il- parlament irid jiġġudika l-aġir tiegħi fuq il-fatti u mhux fuq il-paroli.

Żgur li ma għamiltx din l-istqarrija għall-benefiċċju tal-Kap ta' l- Oppożizzjoni.

L-Onor.

Sant il-fatti jafhom għaliex huma kollha pubbliċi iżda qatt ma kellu rispett għall-verita` tagħhom.

Fl-opinjoni tiegħi, l- Onor. Sant fil-politika dejjem mexa bil-prinċipju li l-għan jiġġustifika l- mezzi u l-għan uniku tiegħu huwa li jkun fil-gvern akkost ta' kull tgħawwiġ neċessarju.

Għalhekk u għalhekk biss ma nistax ma nsemmiex l-ipokrezija politika tal-pożizzjoni ta' l-Onor.

Sant li llum jippretendi li huwa l- paladin tal-korrettezza politika mentri l-fatti juru għal kollox bil- maqlub.

Il-fatti li se nsemmi mhux se nsemmihom biex niġġustifika l-każ tiegħi imma se nsemmihom biss biex nuri li dak li jippriedka llum l-Onor.

Sant huwa għal kollox differenti mhux biss minn kif mexa bħala prim ministru imma minn kif mexa proprju ftit xhur ilu.

F'kull każ li se nsemmi - u se nsemmi ħamsa mhux tnejn - ħadd ma refa' ebda responsabbilta`, ħadd ma offra riżenji, ħadd ma ntalab jirriżenja, ma saret l-ebda stqarrija fil-parlament u ma ntalbet jew saret ebda risposta.

L-ewwel każ jikkonċerna lill-Onor.

Charles Buhagiar meta kien ministru responsabbli mix-xogħlijiet pubbliċi.

Fit-2 ta' Novembru ta' l-1996, ftit wara l-elezzjoni, l-Onor.

Buhagiar ingaġġa lil ċertu Noel Xuereb bħala xufier.

(Interruzzjonijiet) Nidħku wara, Onor. Sant.

Fl-14 ta' Frar ta' l- 1997 ix-xufier tal-ministru ġie arrestat u akkużat b'lottu klandestin u ġustament il-ministru l-għada keċċih.

M'hemmx dubju li l-Onor.

Buhagiar mexa korrettament iżda l-Onor.

Buhagiar la offra r-riżenja u lanqas talabhielu l-Onor.

Sant.

Issa billi l-ewwel l-Onor.

Sant daħak u jien ipprevedejt li se jidħak għax hawnhekk qed nitkellmu fuq xufier, issa se nsemmi nies li la kienu xufiera u lanqas bidilli.

Jien se ngħid kif aġixxa l-Onor.

Sant meta kien prim ministru fil-każ ta' Frans Sammut.

Fis-26 ta' Settembru ta' l-1995 is-Sur Frans Sammut li kien kap ta' skola ttella' b'azzjoni dixxiplinarja quddiem il-PSC wara li ġie akkużat li b'riżultat dirett ta' l-azzjonijiet li mexa bihom u b'nuqqas ta' imġiba professjonali u etika nħolqot sitwazzjoni fl-iskola li kellu hu fejn ir-relazzjonijiet tant marru lura li effettwaw b'mod negattiv lit- tmexxija ta' l-iskola.

Dan sar sena qabel ma l-Onor.

Sant ġie elett prim ministru.

Minkejja dawn l-akkużi gravi quddiem il-PSC, malli l-Onor.

Sant ġie elett prim ministru, ħa lis-Sur Sammut fis-segretarjat privat tiegħu u sena wara, l-akkużi kollha li kien hemm quddiem il-PSC waqgħu kollha għax id-dipartiment ta' l-edukazzjoni kiteb li m'għandux aktar interess li jkompli bil-każ ladarba s-Sur Sammut ma baqax fid-dipartiment ta' l- edukazzjoni imma mar ma' l-Onor.

Sant.

Għalhekk intesa kollox.

Issa jien ma naħsibx li waqt li kien ma' l-Onor.

Sant is-Sur Sammut kien jagħmillu t- te` jew isuqlu l-karozza!

Issa se nitkellem ftit fuq l-Onor.

Sant bħala kap ta' l-oppożizzjoni.

Fit- 28 ta' Diċembru ta' l-1996 l-Onor.

Sant innomina lis-Sur Norman Zammit bħala chairman tal-METCO, waħda mill-korporazzjonijiet ewlenin.

Sentejn u disa' xhur wara, meta l-Onor.

Sant kien reġa' sar kap ta' l-oppożizzjoni, is-Sur Zammit ġie akkużat b'serq ta' pitturi.

Issa l-każ tas-Sur Carbonaro seħħ sentejn u sitt xhur wara li jien innominajtu u l-każ tas-Sur Zammit seħħ sentejn u disa' xhur jiġifieri hemm tliet xhur differenza.

Forsi ftit jew wisq nistenna li l-Onor.

Sant jirriżenja minn kap ta' l- oppożizzjoni imma dan lanqas qal li kellu xi responsabilita` fuq dan il- każ.

Każ riċentissimu huwa dak tas-Sur Raymond Attard li huwa kandidat tal- Partit Laburista fl-elezzjoni tal-kunsilli lokali u li peress li huwa l- aktar bniedem li ġab voti f'Raħal Ġdid, dan ħa l-kunsill lokali.

M'hemmx dubju li d-deċiżjoni li s-Sur Attard ikun kandidat tal-Partit Laburista kienet ta' l-Onor.

Sant.

F'Novembru ta' l-1995 s-Sur Attard instab ħati li waqt id-dimostrazzjoni ta' l-għaqda tan-numri dan sawwat u kkaġuna ġrieħi ħfief lil disa' persuni, fosthom lil Peppi Azzopardi, lil Fr Joe Fsadni u lil Natalino Fenech.

Illum dan il-bniedem huwa sindku Laburista b'deċiżjoni ta' l-Onor.

Sant.

Issa se nsemmi l-aktar każ lampanti ̧ fl-opinjoni tiegħi, ta' l-Onor.

Joe Mizzi li kien ministru mingħajr portafoll fl-uffiċċju tal-prim ministru.

Fil-25 ta' Ottubru ta' l-1995 ċertu Anton Sevasta ġie akkużat fil-qorti bi produzzjoni u tqassim ta' software tal-Microsoft li kien ikkuppjat.

Dan ġara sena qabel l-elezzjoni.

F'Jannar ta' l-1996, disa' xhur qabel l- elezzjoni, il-qorti tal-maġistrati ddeċidiet li hemm prima facie provi biżżejjed biex is-Sur Sevasta jgħaddi ġuri u tela'.

Imbagħad fl-4 ta' Novembru ta' l-1996, 10 xhur wara li kien hemm deċiżjoni tal-qorti li dan irid jgħaddi ġuri, dan ġie ngaġġat fis-segretarjat privat ta' l-Onor.

Joe Mizzi f'executive clerical grade u din analoga – dawn ma kellhomx id- distinzjonijiet li għandna aħna - preċiż għas-Sur Carbonaro.

Dan ifisser li persuna b'ġuri pendenti ddaħħlet taħdem fis-segretarjat privat ta' l- uffiċċju ta' l-Onor.

Joe Mizzi li kien responsabbli mill-pulizija, mit- telekomunikazzjonijiet u mill-MITTS.

Barra minn hekk fit-22 ta' Jannar ta' l-1997 is-Sur Sevasta għadda ġuri, instab ħati, weħel Lm5,000 multa u sena priġunerija sospiża għal erba' snin u minkejja dan kollu baqa' fl-impjieg sakemm tan-naħa l-oħra spiċċaw mill-gvern.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Dawn l-affarijiet approvahom l-Onor.

Sant pero` qatt ma talab riżenji fuqhom jew xi inkjesta.

Jien semmejt fatti inkontestabbli u jekk hemm bżonn, dawn il-files nistgħu nesebuhom mingħajr problema.

Dan huwa r- record ta' l-Onor.

Sant u dawn il-fatti dokumentabbli nistgħu nipprovawhom u fuq il-bażi ta' dawn il-fatti dan il-parlament jista' jiġġudika min jimxi ta' raġel hawn ġew.

Issa nixtieq nitlob il-permess tal-Kamra sabiex inqiegħed xi dokumenti fuq il-Mejda tal-Kamra.

MR SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

AUSTIN GATT: Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja ta' korrispondenza dwar in-nomina tas-segretarjat privat tiegħi b'riferenza partikolari għall-ħatra tas-Sur Andre` Carbonaro bħala secretariat officer fl-istess Ministeru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI (Prim Ministru): Mr Speaker, nixtieq nagħmel intervent qasir ħafna għaliex il-mozzjoni tgħid li "tikkundanna lill-Prim Ministru Fenech Adami u lill-gvern immexxi minnu talli qegħdin jirrikorru għal strateġemmi ta' riżenji finti biex ir-responsabbli għolja tal-gvern jevitaw li jagħtu rendikont ta' għemilhom.".

Minn dan il-paragrafu jidher ċar li qed niddiskutu din il-mozzjoni għax l-Onor.

Austin Gatt, kif għadu kif spjega hu stess, immedjatament malli sar jaf li persuna fis- segretarjat tiegħu ġiet arrestata, l-għada filgħodu – dan jien nikkonfermah - ġie l-uffiċċju tiegħi biex jgħarrafni dwar dan.

L-Onor.

Gatt kien qalli li dwar dan il-każ ma ħass li kellu l-ebda responsabbilta`, pero` minkejja dan ħass li ladarba din il-persuna ġiet nominata minnu huwa kellu joffri r-riżenja tiegħu.

Jien staqsejtu jekk kellux indikazzjoni li dan ir-reat allegat jew dawn ir-reati allegati setax kellhom xi konnessjoni max-xogħol tiegħu pero` huwa qalli li dan il-bniedem sempliċement kien jieħu ħsieb id-diary u l-appuntamenti u ma' jagħmel xejn aktar.

Jien għidtlu li fuq din l-ispjegazzjoni ma kellux għalfejn joffri r- riżenja imma ladarba din kien laħaq kitibha u kien qed joffrihieli, jien kelli nikteb fuqha li ma kontx se naċċettaha.

Jien naħseb li dak li għamel l-Onor.

Gatt kien b'sens ta' irġulija, jiġifieri ma kien hemm ebda raġuni li jien naċċetta r-riżenja.

Imbagħad niġi ffaċċjat b'kundanna li jien u l-gvern tiegħi m'aħniex responsabbli!

Jien għadni kif smajt b'attenzjoni dak li qal l-Onor.

Austin Gatt dwar kif iġib ruħu l-Onor.

Alfred Sant, kemm bħala prim ministru kif ukoll bħala kap ta' l-oppożizzjoni u lill-Onor.

Sant nixtieq infakkru ftit f'dawk li jissejħu ipokriti.

L-ipokrezija hija xi ħaġa li tispikka fil-mozzjoni mressqa minnu meta l-background tiegħu għadu kemm spjegahulna tant tajjeb l-Onor.

Austin Gatt.

L-Onor.

Sant m'għandux għalfejn jieħu skandli għax m'hawnx biex tieħu skandli u ċertament li llum sirna nafu kif ġab ruħu hu f'ċirkostanzi li jistgħu jixbħu lil dawn li qegħdin jiġu allegati.

L-Onor.

Anġlu Farrugia żeffen lili fin-nofs billi qal li dakinhar li ngħatat is-sentenza mill-kummissjoni dwar l-impjiegi fil-każ tas-Sur Emmanuel Camilleri jien kont għamilt riżenja finta.

Niftakar li dakinhar jien kont fil-karozza sejjer lejn id-Dar Ċentrali tal-Partit Nazzjonalista u smajt ir-reżukont ta' dik is-sentenza fuq ir-radju li kienet tgħid li jien kont aġixxejt b'diskriminazzjoni politika.

Jien mill-ewwel għedt li din hija xi ħaġa li ridt nirriżentaha bil-qawwa kollha u dakinhar stess filgħaxija sejjaħt lill-membri tal-Kabinett u għedtilhom li jekk is- sentenza kienet qed tgħid hekk, jien kelli nirriżenja u fil-fatt hekk għamilt.

Jien stess kont mort bl-ittra għand il-President, pero` hu m'aċċettahiex.

Naħseb li l-Onor.

Anġlu Farrugia, bħala ex-supretendent tal-pulizija, bħala avukat u bħala membru ta' din il-Kamra jaf - jekk ma jafx infakkru – li jien kont għamilt kawża fil-Qorti Ċivili biex nimpunja dik is-sentenza fil-konfront tiegħi personali.

Kawżi kontra l-prim ministri u kontra l-gvernijiet – kemm tiegħi u kemm ta' qabli – hawn bil- gzuz, pero` nerġa' ntenni li jien ̧ l-Onor.

Eddie Fenech Adami, Prim Ministru, għamilt kawża u għedt li ma kontx se naċċetta r-riżultanzi ta' dik il-kummissjoni.

Dik il-kawża baqgħet pendenti sa meta saret l-elezzjoni ta' l-1996, u l- prim ministru suċċessur tiegħi, dak iż-żmien, l-Onor.

Alfred Sant, ċeda dik il-kawża mingħajr ma kkonsultani.

Għalija din hija prova li dik il- kundanna tal-kummissjoni ma kenitx fil-konfront ta' l-Onor.

Eddie Fenech Adami imma kienet fil-konfront tal-prim ministru.

Effettivament meta mbagħad bdiet tinstema' dik il-kawża u rriżultaw l-affarijiet niftakar li ma mortx nikkonsulta għax ma kontx se nitkellem fuq hekk.

Nista' ngħid li Dr Carmelo Mifsud Bonniċi li kien l-avukat ta' Emmanuel Camilleri ddikjara fil-qorti li hu ma kienx qiegħed isostni li jien personalment għamilt xi inġustizzja imma li l-inġustizzja saret mill-burokrazija tal- gvern tal-ġurnata li jien kont prim ministru tiegħu u allura saret fil- konfront tal-prim ministru.

Mr Speaker, jien nixtieq nattira l-attenzjoni ta' l-Onor.

Anġlu Farrugia li meta l-kap ta' l-oppożizzjoni ċeda dik il-kawża bħala prim ministru ma kienx qed iċedi l-kawża tal-Prim Ministru, l-Onor.

Eddie Fenech Adami għax ma kellu ebda prokura tiegħu imma kienet konferma li jien personalment ma kelli ebda responsabbilta`.

Fil-fatt kieku ma setax iċedi din il-kawża.

Mr Speaker, kif għedt diġa`, jien m'iniex se nitkellem fit-tul imma nixtieq insemmi biss fatt. Jien għandi fiduċja sħiħa fil-Ministru Austin Gatt u rrid infaħħru għax-xogħol li għamel.

Kuntrarjament għal dak li semma l- Onor. Anġlu Farrugia, l-Onor.

Austin Gatt qiegħed imexxi l-ministeru tiegħu b'effiċjenza, b'serjeta` kbira u b'impenn kbir u r-riżultati tal- ħidma tiegħu jinħassu.

Jien deherli li ma kelli ebda raġuni għalfejn nitlef il-fiduċja tiegħi fih għax kien hemm xi ħadd li ġie arrestat u eventwalment ġie akkużat fuq affarijiet li issa jidher - jien kont naf biss mill-Onor.

Gatt – li ma kellu x'jaqsam xejn max-xogħol tal-ministru.

Nerġa' ngħid li jien ġejt invokat f'din il-mozzjoni għax sempliċement – insostni li għamilt tajjeb u tajjeb ħafna - ma aċċettajtx ir-riżenja ta' l-Onor.

Austin Gatt.

Jiena naħseb li hija ipokrezija li tiġi l-oppożizzjoni li mingħajr ma tistenna ebda riżultanzi ta' xejn, tagħmel l-akkużi u tgħid li l-ministru għamel sew li offra r-riżenja meta nafu li f'każijiet simili l-kap ta' l- oppożizzjoni ma ħassx li għandu jgħid lill-ministri tiegħu biex jirriżenjaw.

Għalhekk ma nistax nifhem għalfejn ġejna ffaċċjati b'mozzjoni bħal din li żgur ma tagħmilx ġieħ lil din il-Kamra.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Mario Galea.

ONOR.

MARIO GALEA: Mr Speaker, naħseb li huwa l-politiku li m'għandux sens ta' etika u ta' irġulija ̧ li lest li jieħu rikba minn kull karru li jgħaddi minn quddiemu u li fl-istess ħin jiġi jaqa' u jqum minn jekk il- politiku konċernat - f'dan il-każ il-Ministru Gatt - għandux tort jew le li jibda jallega u jitfa' t-tajn.

L-oppożizzjoni ta' l-Onor.

Alfred Sant ilha tagħmel hekk; għamlet hekk qabel l-1996 u qed terġa' tagħmel hekk fil- preżent.

Issa nqala' l-każ ta' l-impjegat fil-ministeru tal-Ministru Austin Gatt u naħseb li meta l-oppożizzjoni semgħet lill-Onor.

Austin Gatt jitkellem u jispjega l-fatti, indunat li dan m'għamel xejn ħażin.

Pero` l-Kap ta' l-Oppożizzjoni xorta ddeċieda li jieħu rikba politika minn fuq dan il-karru.

Qed ngħid dan għax kif inqala' dan il-każ, il-Kap ta' l-Oppożizzjoni ma ra xejn, ħataf l-okkażjoni kif għamel drabi oħra u rikeb dan il-karru għax naħseb li rraġuna bil-mod li rikba politika b'xejn m'huwiex ta' min jitlifha.

Għalhekk bħas-soltu ma tax kas fejn kien sejjer dan il-karru u hu u sħabu, bil-media Laburista b'kollox bdew isabbtu u jgħajtu għax riedu li jismagħhom kulħadd.

Pero` l-Kap ta' l-Oppożizzjoni ma ndunax li dan il- karru daħħlu fi sqaq u meta nduna kien tard wisq għax ġie hawn u talab biex issir inkjesta.

Imbagħad l-Onor.

Austin Gatt ġustament qallu li ladarba jrid li ssir inkjesta ̧ kien lest li jaċċetta basta jkun hemm nies serji.

Qallu wkoll li jekk mill-inkjesta jinstab li hu ̧ jiġifieri l-Onor.

Gatt ̧ ikun għamel xi ħaġa ħażina ̧ hu jkun lest li jirriżenja imma jekk isibuh innoċenti għandu jirriżenja l-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

Għalhekk jiddispjaċini ngħid li dan baqa' msakkar ġewwa l-isqaq li daħal fih u s'issa ħarab minn din ir-riżenja.

Jekk jirriżulta li l-Onor.

Gatt jinstab li m'għamel xejn ħażin il-Kap ta' l- Oppożizzjoni għandu jirriżenja għax mhux l-ewwel darba li dan ipprova jħammeġ lin-nies.

Għandna Kap ta' l-Oppożizzjoni li jrid jagħmel ġustizzja fuq ħaddieħor imma mbagħad mhux lest li joqgħod għall-prinċipji tal- ġustizzja hu.

Għandna Kap ta' l-Oppożizzjoni li jaħseb li għandu l-virtu` li lil min ifettillu u lil min ikollu bżonn, skond il-mument, jakkużah, jinvestigah, jiġġudikah u jissentenzjah.

Għandna Kap ta' l-Oppożizzjoni li jesiġi li kulħadd għandu jkun accountable ta' dak li jgħid minbarra hu.

Għandna Kap ta' l-Oppożizzjoni li jaħseb li għandu d-dritt li jitlob ir- riżenja ta' kulħadd imma ara xi ħadd jazzarda jitlob tiegħu.

Għandna Kap ta' l-Oppożizzjoni li taħt il-paraventu tal-konvinzjoni morali jista' jħammeġ u jivvinta fuq kulħadd imma hu jippretendi li huwa untouchable.

Mr Speaker, għall-Onor.

Alfred Sant, jekk impjegat fil-ministeru ta' ministru Nazzjonalista jiżbalja għandu jirriżenja l-ministru, pero` meta taħt gvern Laburista żbalja ministru, l-Onor.

Alfred Sant, dak iż-żmien prim ministru ̧ kitiblu u qallu biex darb'oħra ma jerġax jagħmilha.

Dawn huma d-double standards tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

L-Onor.

Austin Gatt semma lista sħiħa ta' nies, fosthom persuna li kienet se tgħaddi ġuri u ġiet ikkundannata u minkejja dan ġiet impjegata fl-uffiċċju ta' l-ex- ministru bla portafoll.

Ara x'wiċċ irid ikollok biex imbagħad tagħmel plejtu mill-każ ta' Andre` Carbonaro!

Din l-istess strateġija intużat mill-Kap ta' l-Oppożizzjoni qabel l-1996.

Lil min ma pprovatx tħammeġ l-oppożizzjoni taħt l-Onor.

Alfred Sant?

Imbagħad x'ġara?

Fl-1996 tela' fil-gvern il-Partit Laburista u ħatar lil Dr Edgar Mizzi – minn hawnhekk insellimlu għas-servizz li ta; dan qbilna miegħu fuq ċerti affarijiet u ma qbilniex fuq affarijiet oħra - u beda jinvestiga l-każijiet li kien ilu jirrepeti l-Onor.

Alfred Sant li mbagħad sar prim ministru.

Dawn il-bżieżaq li tant nefaħ qabel l-elezzjoni ta' l- 1996 spiċċaw infaqgħu f'wiċċu waħda wara l-oħra.

Għalhekk jien ngħid li jekk l-elezzjoni ta' l-1996 ma swiet għal xejn, swiet biex l-Onor.

Alfred Sant - l-ewwel bħala kap ta' l-oppożizzjoni u mbagħad bħala prim ministru - tilef il-kreddibilta` tiegħu għaliex wera kemm kien lest jallega mingħajr ma jissostanzja.

L-Onor.

Sant wera wkoll kemm kien lest li jkisser lil kulmin ifettillu mbasta jinqeda hu u l-partit tiegħu.

Din m'hijiex irġulija imma huwa qerq.

Min hu kburi b'kelmtu ma jagħmilx affarijiet bħal dawn.

Allura jien nistaqsi: F'dan il-pajjiż din it-tip ta' politika rridu?

Irridu li wieħed iħammeġ u jikkalunja n-nies skond il-bżonn u skond kif jaqbillu fil-mument, l-aqwa li jinqeda?

Wara din il-mozzjoni li ppreżenta l-Kap ta' l- Oppożizzjoni, tan-naħa l-oħra m'għandhomx jieħdu għalihom għax qed inkunu ebsin fi kliemna u m'għandhomx jippretendu li niġu hawn u ngħidu n-nursery rhymes.

Skond il-ħlas li se jagħtuna se nagħtuhom il-bqija.

Il-politika li qed jimxu biha nsejħilha politika ta' prostituzzjoni għax tinqeda bin- nies l-aqwa li tissodisfa l-bżonn tiegħek tal-mument.

X'jimporta jekk dak li tkun qed takkuża jkunx innoċenti jew le!

L-aqwa li tinqeda int u tiġi taqa' u tqum minn ħaddieħor.

Mr Speaker, din m'hijiex korrettezza politika imma kif diġa` għedt hija politika ta' prostituzzjoni u dan jindika f'liema stat tinsab fih l- oppożizzjoni ta' l-Onor.

Sant.

L-ironija hi li min qed jipprattika din il- politika jiġi hawnhekk u jippretendi li għandu l-virtu` tal-korrettezza politika jew jippretendi li għandu dritt li jagħtina lectures dwar l-etika fil-politika.

Jien ngħid li politika bħal din tbaxxi lil min jagħmilha mhux lil min tkun indirizzata lejh, jiġifieri din il-mozzjoni tbaxxi lil min ippilotaha u mhux lill-Ministru Austin Gatt jew lill-Prim Ministru.

U kif igħidu, Malta żgħira u n-nies magħrufa.

Tan-naħa l-oħra qatt ma ndenjaw ruħhom jaraw jekk ikunx hemmx ftit verita` f'dak li jkunu qed jallegaw u f'dak li jkunu qed jgħidu.

Din il-mozzjoni bil-vilta' kollha qed titlob lil dan il-Parlament biex jikkundanna lill- Ministru Austin Gatt u lill-Prim Ministru Eddie Fenech Adami.

Issa jekk hawn xi ħadd li għandu jiġi kkundannat f'dan il-parlament hija l- oppożizzjoni Laburista għaliex qatgħet qalbha li tikkonvinċi li n-nies bis- sewwa u qed tirrikorri għall-politika tad-dnewwa.

Min m'għandux politika ta' konvinzjoni qed jirrikorri għall-politika tal-konvenjenza.

L-aġir ta' l- oppożizzjoni huwa kundannabbli u allura n-naħa tal-gvern hi solidali mal- Ministru Austin Gatt li qed jiġi targeted intortament biex għal darb'oħra tinqeda l-oppożizzjoni.

Għalhekk din in-naħa tal-Kamra mhux biss se tivvota b'saħħa kontra din il-mozzjoni iżda tirriafferma l-fiduċja kollha tagħha fil-Prim Ministru Eddie Fenech Adami u fil-Ministru Austin Gatt li mxew bl-aktar mod korrett, serju u responsabbli f'din il- kwestjoni.

Jien nagħlaq billi lill-membri ta' l-oppożizzjoni ngħidilhom: Istħu jekk tafu kif!

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI (Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali): Mr Speaker ̧ jien qomt nitkellem fuq din il-mozzjoni mhux biex niddefendi lill-Prim Ministru jew lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali - dawn m'għandhom bżonn ta' l-ebda difiża - imma biex nitkellem dwar il-valuri tal-politika li nemmen fihom u dwar l-eżerċizzju li għal darb'oħra qed isir min-naħa ta' l-oppożizzjoni u li huwa mmexxi mill-Kap ta' l-Oppożizzjoni u sfortunatament mill-Onor.

Anġlu Farrugia, li huwa mmirat biex jimmina dak li aħna nemmnu fih.

Fl-opinjoni tiegħi, din il-mozzjoni fiha erba' affarijiet magħġunin flimkien.

L-ewwelnett din hija eżempju ieħor ta' diżonesta` politika mneżża' minn kull sens ta' etika u minn dak li jiena insejħilhom brakes morali li jżommuk lura milli tieħu jew iġġib ruħek b'tali mod u manjiera li ma tagħtix kas il-fatt li qed tittratta mal-bnedmin qegħdin jagħmlu ħilithom biex jaħdmu bid-dmirijiet tagħhom.

Għaliex meta inti tkejjel li għandek xi vantaġġ purament politiku partiġġjan allura lanqas biss ikollok il-morali li teżerċita brakes fuqek innifsek.

Meta wieħed jagħsar din il-mozzjoni jsib li m'hi xejn ħlief eżerċizzju ta' ipokrezija politika.

Għal darb'oħra din il-mozzjoni, li bir-rispett kollu hija mħawda politikament, hija eżerċizzju min-naħa tal-Kap ta' l- Oppożizzjoni biex jiżvaluta l-politika f'pajjiżna.

Fl-opinjoni tiegħi din hija mozzjoni li tikxef l-iskopijiet mudlama li l-oppożizzjoni dejjem kellha kull meta ġiet immexxija mill-Onor.

Alfred Sant; aktar 'il quddiem nispjega x'irrid ngħid b'dawn l-affarijiet.

Mr Speaker, jien għedt li mhux l-ewwel darba li qed isiru dawn l-affarijiet għax bir-rispett kollu issa drajniha l-istrateġija tal-Kap ta' l- Oppożizzjoni li ilha titħaddem mill-mument li hu sar kap tal-Partit Laburista.

Din hija strateġija mmirata lejn l-individwu, lejn il-persuna, lejn l-attakki personali u lejn it-tfigħ tat-tajn biex iddaħħal id-dubju u mbagħad ma tissostantjax u ma tressaq ebda provi.

Wara li l-Onor.

Sant tela' fil-gvern ħa l-azzjonijiet biex dawk l-akkużi kollha li kien ivvinta minn żniedu meta kien fl-oppożizzjoni jinvestigahom u jara x'ġara, pero` kien irriżulta li dawn kienu akkużi foloz u invenzjonijiet ta' rasu.

Pero` issa ħalli niġi għall-punt li għamilt jiena dwar kif ninterpreta l- mozzjoni li din il-Kamra għandha quddiemha.

Jien diġa` għedt li dan huwa eżempju ieħor ta' diżonesta` politika mneżża' minn kull sens ta' etika u brakes morali.

Issa jien se nispjega għaliex qed nagħmel dan l-istatement pero` min hu serju ma joqgħodx jidħak bħalma qed jagħmel l-Onor.

Sant faċċata tiegħi.

Min hu serju dawn l-affarijiet jeħodhom bis-serjeta` għax li takkuża lil xi ħadd f'din il-Kamra li m'għandux etika, li m'għandux brakes morali u li ma jafx fejn hu l-limitu ta' dak li huwa etikament korrett, hija xi ħaġa serja.

Din diġa` ġrat darb'oħra.

Fil-fatt riċentement f'dibattitu li kellna waqt id- diskussjonijiet tal-budget tas-sena li għaddiet kellna dokument quddiemna u Alla jbierek l-Onor.

Sant bħala Kap ta' l-Oppożizzjoni kien ippreżentalna traduzzjoni bil-Malti ta' dak id-dokument li meta mbagħad iċċekkjajnih indunajna li kien uża espressjonijiet bil-Malti li ma kenux it- traduzzjoni leali tat-test bl-Ingliż.

B'hekk huwa pprova jiżvijja li dan il-Parlament u lil dan il-pajjiż billi ppreżentalna test falsifikat ta' traduzzjoni ta' dokument.

Issa x'għandna f'din il-mozzjon u galiex qed ngħid li għal darb'oħra għandna prova oħra?

L-ewwelnett irrid ngħid li l-Onor.

Anġlu Farrugia dejjaqni immensament fl-introduzzjoni li għamel u se nispjega għaliex u se nikkwota l-ewwel paragrafu tal-mozzjoni li jgħid hekk:

"Wara li kkunsidrat iċ-ċirkostanzi ta' l-arrest tas-Sur Andre` Carbonaro, membru tas-segretarjat privat tal-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali l-Onor.

Austin Gatt mit-taqsima tad-droga tal-pulizija li ttella' quddiem il-qorti b'akkuża ta' reati kontra l-liġijiet tal- kambju".

Mr Speaker, jien naħseb li ex-supretendent tal-pulizija jaf aktar minni x'inhu jagħmel.

Fil-mozzjoni dawn qed igħidu – u hawnhekk toħroġ il- malinnita, il-ħażen u l-brakes morali ineżistenti li għandha fl- oppożizzjoni li għandna faċċata tagħna - li dan il-bniedem ittella' quddiem il-qorti b'akkuża ta' reati kontra l-liġijiet tal-kambju pero` dehrilhom li għandhom iniżżlu "arrestat mit-taqsima tad-droga tal- pulizija."

Imma ma kienx kuntent b'hekk l-Onor.

Anġlu Farrugia!

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Jekk jogħġobkom, żommu l-ordni.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Fl-introduzzjoni tad-dibattitu l-Onor.

Farrugia għoġbu jitfa' dan id-dubju.

(Interruzzjonijiet) Fl-introduzzjoni tiegħu l-Onor.

Anġlu Farrugia qal li s-Sur Andre` Carbonaro irid jgħaddi minn proċess ̧ għandu dritt li jiġi ġġudikat u għandu d-dritt għad-difiża tiegħu pero` dan diġa` kkundannah u diġa` qed jipprova jċappsu b'affarijiet serji oħrajn.

L-Onor.

Anġlu Farrugia u l-Kap ta' l-Oppożizzjoni użaw dan il- metodu malinn u mingħajr brakes morali u dan juri li ma jafux x'inhi etika għax dawn qed iċappsu persuna li m'hijiex qiegħda hawn biex tiddefendi ruħha.

Issa f'dan il-Parlament għandna regola li tissalvagwardja lil min ikun jiffaċċja proċess kriminali li tgħid li m'għandniex nitkellmu fuq affarijiet li huma soġġett għall-akkużi kriminali.

Imbagħad niġu ffaċċjati b'mozzjoni bħal din li suppost qed titkellem fuq responsabbilta` politika!

Pero` Alla jbierek f'din il-mozzjoni inkitbet il-frażi "arrestat mit- taqsima tad-droga tal-pulizija" biex dan id-dubju jidħol fl-għeruq.

Allura jista' xi ħadd jgħidli jekk dan huwiex eżempju ċar, iċċertifikat u mbollat ta' diżonesta` politika li hi mneżża' minn kull sens ta' etika u ta' brakes morali!

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Jekk jogħġobkom, inżommu l-ordni.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jien mhux biss nissorprendi ruħi imma nibqa' nikkonferma li għandna nies f'dan il-Parlament li ma jafux x'inhi irġulija, serjeta` u etika.

Nistgħu ma naqblux fuq toroq politiċi u nistgħu nargumentaw fuq il-politika imma ma jistax ikun li tinżel f'dan il- livell baxx wara li fl-1996 irnexxielek, bl-istrateġija politika, tasal fejn ridt tasal!

Il-membri ta' l-oppożizzjoni mingħalihom se jirrepetu din l-istrateġija!

Jien nemmen bil-qawwa li l-poplu Malti kixifiha din il- maskra u jaf il-kruha tal-wiċċ veru li hemm moħbija warajha.

Pajjiżna m'għandux jippermetti li nħallu lil min jimmina b'dan il-mod dawn il- prinċipji ta' etika u morali ta' kif għandna nġibu ruħna f'dan il- Parlament u barra minnu.

L-ironija hija li dalgħodu ġejna hawnhekk niddiskutu mozzjoni dwar kif għandna nedukaw lil uliedna, imbagħad dawn jiġu hawnhekk jagħtu l-agħar lezzjoni li jistgħu jagħtu permezz ta' din il-mozzjoni dwar kif m'għandniex nedukaw lill-poplu Malti.

Dan huwa eżempju ta' diżonesta` politika.

Mr Speaker, jien għedt li dan huwa eżerċizzju ta' ipokrezija politika li anke ġie ssostanzjat mill-Ministru Austin Gatt.

Ir-riga ta' l-onesta` politika tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni, ta' l-Onor.

Anġlu Farrugia u ta' l- oppożizzjoni kollha hija bħaċ-chewing gum għax tiġġebbed skond kif ikun jaqbel.

L-Onor.

Sant qal bid-dikjarar li jemmen f'dan il-prammatiżmu u li lanqas jagħmel differenza bejn l-anġli u x-xitan.

Kif qalu l-Onor.

Austin Gatt ̧ l-Onor.

Mario Galea u l-Prim Ministru, tan-naħa l-oħra jippretendu li l-kejl għalihom għandu jkun differenti mill-kejl għal ħaddieħor.

U x'inhi ipokrezija?

Nistgħu niftħu ktieb u nfittxu d- definizzjoni tal-kelma "ipokrezija"?

Ipokrezija tfisser wiċċ b'ieħor u li dak li tipprova tiġġudika fuq ħaddieħor m'intix kapaċi tiġġudikah għalik innifsek!

Din hija l-ipokrezija u d-daħk fil-wiċċ.

Mr Speaker, ta' min jara ftit ukoll kif twieldet din il-mozzjoni għax hija eżempju ċar ta' ipokrezija.

Mela dan il-każ tfaċċa bejn it-13 u l-14 ta' Marzu u ħareġ fil-pubbliku.

Fl-20 ta' Marzu, li kien it-Tlieta ̧ ġejna fil-Parlament waqt il-ħin tal-mistoqsijiet u dakinhar il-Kap ta' l- Oppożizzjoni għamel serje ta' mistoqsijiet lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali.

Dakinhar f'ħin minnhom il-Ministru Gatt dar fuq il-Kap ta' l- Oppożizzjoni u qallu biex jagħmlu inkjesta, basta jsib lil xi ħadd serju u ta' fiduċja li jkun jista' jinvestiga dan il-każ bis-serjeta`.

L-Onor.

Gatt kien qallu wkoll li jekk hu, jiġifieri l-ministru, jinstab ħati, jirriżenja.

Statement politiku b'saħħtu bħal dan għandu jiġi rikonoxxut.

Imbagħad ġustament il-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali kompla jgħidlu li l- miżien għandu żewġ bilanċi u qallu "Jekk jien ninstab li għamilt xi ħaġa ħażina nirriżenja, pero` jekk tinstab li b'mod falz u ipokrita għamilt akkużi fil-konfront tiegħi li b'xi mod jew b'ieħor irriżultaw li kienu foloz, trid tirriżenja int".

U mhux billi l-Onor.

Farrugia kkwota lil Pamela Hansen.

Fis-seduta ta' nhar it-Tlieta, 20 ta' Marzu saret sfida mill-iktar ċara u bla tlaqliq lill-Kap ta' l-Oppożizzjoni fejn mill- Ministru Gatt fejn qallu hekk u se nikkwota:

Trid l-inkjesta?

Mela le!

Ħalli ssir l-inkjesta!

Agħżel persuna li għandek fiduċja fiha inti personalment bħala kap ta' l-oppożizzjoni, imbasta din il-persuna tkun serja.

Pero` l-inkjesta għandna niffaċċjawha t-tnejn li aħna għax li qed tallega inti huwa serju u f'dan il-pajjiż ma tistax tibqa' għaddej tfajjar left, right and centre.

L-accountability u t-trasparenza m'għandhiex tiġi biss minn min jiġi akkużat imma għandha tiġi wkoll minn min iħammeġ idejh bit- tajn.".

Li kieku rrid, jien nista' nilgħabha din il-logħba wkoll, imma jien għandi brakes morali, mhux bħalek.

Aħna kollha nistgħu nilagħbuha din il-logħba, pero` aħna għandna ċerti prinċipji u valuri.

Fil-fatt din hi d-differenza bejn din in-naħa u n-naħa l-oħra; filwaqt li aħna għandna brakes morali, in- naħa l-oħra m'għandhiex.

Nerġa' nirripeti li l-isfida kienet biex kemm il- Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali kif ukoll il-Kap ta' l-Oppożizzjoni jiffaċċjaw l-accountability u t-trasparenza t-tnejn li huma billi jekk b'xi mod jew ieħor il-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali jinstab ħati jirriżenja, pero` mbagħad jekk jirriżulta li b'xi mod jew ieħor il-Kap ta' l-Oppożizzjoni vvinta minn żniedu, jirriżenja hu.

U x'kienet ir-risposta tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni għal din l-isfida?

X'għamel fi żmien 28 siegħa l-Kap ta' l-Oppożizzoni?

(Interruzzjonijiet) Dażgur li lanqas temmen!

Ħalli ngħidlek, Onor. Cuschieri, kemm ikollok raġun ma temminx!

Minflok ma l-Kap ta' l-Oppożizzjoni aċċetta din l- isfida, żgiċċa bħal serp wara l-kantuniera billi ppreżenta mozzjoni u talab għal inkjesta parlamentari.

Din kienet is-soluzzjoni li ħareġ biha l-Onor.

Alfred Sant, Kap ta' l-Oppożizzjoni, permezz ta' mozzjoni li ġiet iffirmata mill-Onor.

Anġlu Farrugia!

Onor. Sant, dan ċertament m'huwiex mod kif tiskappa mill-isfida li poġġielek l-Onor.

Gatt fejn qed jgħidlek li t-tnejn tridu tkunu accountable.

F'dan il-pajjiż hemm bżonn li din l-istrateġija moqżieża li ntużat fis-snin li għaddew u li għadha tintuża sal-lum ma tibqax titħalla ssir.

Min jagħmel l-akkużi għandu jkollu l-kuraġġ li jpoġġi l-onesta` u l-irġulija tiegħu fuq il-mejda u jgħid li jekk l-akkużi li qed jagħmel ma jirriżultawx, huwa lest li jirriżenja.

Din hi l- irġulija, imma minflok intgħażlet it-triq tal-ġwejjed u tad-dgħajjef billi f'dan il-parlament tressqet mozzjoni li, nerġa' nirripeti, m'hi xejn ħlief skuża komda għall-Kap ta' l-Oppożizzjoni biex jiżgiċċa minn din l-isfida.

Nerġa' ngħid li dan huwa eżempju ta' diżonesta` politika u ta' kif l-Onor.

Alfred Sant jipprova jiżgiċċa mill-isfida qawwija li poġġa quddiemu l- Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali.

Bla ebda dubju, din il-mozzjoni hija eżerċizzju fl-iżvalutazzjoni tal- politika u tal-politiċi għax jien ili s-snin konvint li l-istrateġija politika ta' l-Onor.

Sant hija li jimmina u jiżvaluta lill-politiku Malti, u l-Kap ta' l-Oppożizzjoni jemmen li jista' jirbaħ jekk jiżvaluta l- politika Maltija.

Jien ngħid li din il-mozzjoni m'hi xejn għajr eżerċizzju min-naħa tiegħu biex jiżvaluta lill-politiku għax hu jemmen li meta jkun fl- oppożizzjoni, din l-istrateġija tista' twasslu fejn jixtieq jasal.

Kif għedt diġa`, l-Onor.

Austin Gatt u l-Prim Ministru m'għandhomx bżonn lil min jiddefendihom.

Tafu min għandu bżonn difiża qawwija?

Il-politiku; dak li jissagrifika lilu nnifsu u jagħmel ħiltu kollha ħalli jipprova jġib lil pajjiżna 'l quddiem biex imbagħad isib lil min iħammġu għax ikollu interess li jeħodlu postu u għax ikollu ambizzjoni enormi ta' poter.

Din hija r-realta`, Mr Speaker.

Hija realta` kiefra għal pajjiżna u allura nagħmlu sew li aħna nqumu u nirribattu b'saħħitna, u l-Onor.

Austin Gatt jagħmel sew li jqum u jgħid lill-Onor.

Sant biex jara kif mexa hu u biex jara x'għamel u x'ma għamilx hu.

Il-Ministru Gatt qal dan mhux biex jiġġustifika ruħu imma biex l-Onor.

Sant jara kif mexa hu meta kellu l- poter u r-responsabbilta` f'idejh.

Huwa eżerċizzju fl-iżvalutazzjoni tal- politika meta l-valuri u l-kriterji għal ħaddieħor ikunu jgħoddu mod, u għalik ikunu jgħoddu mod ieħor.

Il-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali għamel pass ta' rġulija meta minkejja li ma kellu l-ebda konnessjoni ma' l- investigazzjoni li qed issir mill-pulizija ...

Fil-fatt l-unika konnessjoni li kellu kienet li l-persuna li qed tiġi akkużata kienet taħdem fis- segretarjat tal-ministeru tiegħu u l-ministru, b'sens ta' rġulija, dar lejn il-Prim Ministru u offra r-riżenja tiegħu minn ministru.

Kif qal illejla stess, min-naħa tiegħu, il-Prim Ministru staqsa jekk l-investigazzjoni kenitx qed turi li kien hemm xi konnessjoni bejn il-Ministru Gatt u dan il- każ, pero` ma rriżulta xejn minn dan kollu.

Min-naħa tiegħu, il-Prim Ministru apprezza l-fatt li wieħed mill-aħjar ministri li għandu fil- Kabinett offra r-riżenja tiegħu, pero` dak il-ħin stess iddeċieda li ma kienx hemm raġunijiet għal xiex dik ir-riżenja kellha tiġi aċċettata.

Mr Speaker, meta taqra din il-mozzjoni, taqleb għajnejk ta' taħt fuq.

Per eżempju, paragrafu minnha jgħid hekk:

"Tikkundanna lill-Prim Ministru, l-Onor.

Fenech Adami, u lill-gvern immexxi minnu talli qegħdin jirrikorru għal strataġemmi ta' riżenji finti biex responsabbli għolja tal-gvern jevitaw li jagħtu rendikont ta' għemilhom.".

Issa bir-rispett kollu, jekk hawn xi ħadd li qed jipprova jagħmel xi strataġemma, huwa l-Kap ta' l-Oppożizzjoni b'din il-mozzjoni, u jekk hawn xi ħadd li qed jipprova jevita li jagħti rendikont ta' għemilu, huwa wkoll il-Kap ta' l-Oppożizzjoni għax ma kellux il-kuraġġ li jidħol għall-isfida li poġġewlu quddiemu.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni qiegħed jipprova jaħrab milli jagħti rendikont ta' għemilu, kif għandu d-dmir li jagħmel.

(Onor. Membri: Hear, hear) Fiha nnifisha, il-mozzjoni qiegħda tnaqqar ir-raġuni li għaliha l-Prim Ministru ddeċieda li din ir-riżenja ma jaċċettahiex.

Alla jbierek, il-mozzjoni hija mozzjoni ta' sfiduċja fil-konfront tal- ministru tal-ġustizzja, li b'irġulija ppreżenta l-ittra tar-riżenja tiegħu, u fil-konfront tal-Prim Ministru għaliex bil-prinċipji u bil-loġika li hu dejjem wera, deherlu li ma kienx hemm raġunijiet validi għal xiex il- Ministru Gatt għandu jirriżenja.

Meta nġib quddiem għajnejja l-ħames każi li semma l-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali nirrealizza aktar kemm il- Kap ta' l-Oppożizzjoni jimxi mod meta jkun fil-gvern u mod ieħor meta jkun fl-oppożizzjoni.

Meta wieħed ikun qed jipprova jitfa' t-tajn, ikun qed jagħti l-ikbar prova li hu ma jemminx fil-valuri politiċi, pero` l-Kap ta' l-Oppożizzjoni m'huwiex qed jinduna li dak it-tajn qed jibqa' mwaħħal ma' jdejh.

Fl-opinjoni tiegħi, l-oppożizzjoni għażlet li tisfrutta lil dan il- parlament għall-iskopijiet malinni tagħha.

Issa ejjew nagħtu ħarsa lejn il- mozzjoni kif ġiet ippreżentata quddiemna.

L-ewwelnett il-mozzjoni tibda billi tagħmel il-premessi - u diġa` hemm premessi li huma diżonesti fihom infushom - pero` mbagħad tkompli billi tikkundanna lill-Prim Ministru u lill-gvern immexxi minnu talli dawn qed jirrikorru għall-istrataġemmi ta' riżenji finti.

Il-mozzjoni ssostni wkoll li l-Ministru Gatt huwa responsabbli direttament, personalment, politikament u amministrattivament mill-aġir tas-Sur Carbonaro imbagħad tgħaddi biex tistqarr in-nuqqas ta' fiduċja tagħha lejn il-Prim Ministru u l-Ministru Gatt.

Din il-mozzjoni l- ewwel qed tikkundanna lill-Prim Ministru, imbagħad qed tikkundanna lill- Ministru Gatt, imbagħad qed tistqarr in-nuqqas ta' fiduċja tagħha fil-Prim Ministru u fil-Ministru Gatt u mbagħad, fl-aħħarnett, believe it or not, qed tesiġi li ssir inkjesta parlamentari.

Jien nistaqsi lill-Kap ta' l- Oppożizzjoni: Tista' tgħidli x'inkjesta parlamentari trid li ssir issa, wara li l-froġa diġa` għamiltha?

Inti kkundannajt u ġġudikajt mhux biss lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali u lill-Prim Ministru, imma anke lil dik il-persuna li għad trid tgħaddi mill-ġudizzju fil-qrati.

U x'se nagħmlu f'din l-inkjesta?

Se nieħdu vot?

Se nieħdu division?

B'dan il- mod irridu nagħmluhom l-inkjesti?

Din hi s-serjeta`?

Għaliex qed nippruvaw nistrumentalizzaw u niżvalutaw lil dan il-parlament f'eżerċizzju fittizju u stupidu?

Jien nistaqsi wkoll lill-Kap ta' l-Oppożizzjoni: Fuq xiex qed tesiġiha din l-inkjesta?

Għax inti diġa` kkundannajt, iġġudikajt u wasalt għall-konklużjonijiet tiegħek.

L-inkjesta parlamentari għal xiex tridha?

Biex toqgħod tkompli tirkeb il-mewġa ta' ħmieġ li qed tipprova tirkeb?

F'dan il-livell għoġbok tirrudiċieha l-politika?

Aħna m'aħniex se nħallu lill-oppożizzjoni tirredikola lil dan il-parlament f'dan il-livell b'inkjesta finta.

(Interruzzjonijiet) Onor. Sant, ilqa' l-isfida li saritlek ħalli naraw jekk intix dispost li tkun accountable billi meta tagħmel akkuża tkun lest li tiffaċċja l-konsegwenzi tagħha għaliex min hu serju hekk jagħmel.

Din in-naħa ma tistax tħalli din il-mozzjoni għaddejja kif inhi.

Kif jaf kulħadd, aħna, ta' din in-naħa, nistgħu nieħdu l-vot, din il-mozzjoni tkun defeated u noħorġu barra bid-daqq.

Għall-bidu jkollok tentazzjoni li tagħmel hekk, imma mbagħad meta toqgħod tirrifletti tirrealizza li dan huwa każ ċar ta' xi ħadd li b'xi mod jew ieħor, irid ikompli b'dik l-istrateġija li tkisser il-politika.

Għalhekk din in-naħa dehrilha li għandna nippreżentaw emenda għal din il-mozzjoni mressqa mill-Kap ta' l- Oppożizzjoni u mill-Onor.

Anġlu Farrugia li tgħid hekk:

Fl-ewwel paragrafu li jiġi wara l-kliem "Din il-Kamra tar- Rappreżentanti:", ħassar il-kliem "mit-taqsima tad-droga tal- Pulizija";

Fit-tieni paragrafu ħassar il-kliem "liema kariga timplika funzjonijiet ewlenin fi ħdan l-operat tal-Ministeru tal-Ġustizzja";

Ħassar l-aħħar erba' paragrafi li jibdew bil-kliem "Tikkundanna lill ..." u ssostitwihom b'dan li ġej:

"Tikkundanna lill-Oppożizzjoni għan-nuqqas ta' serjeta` li għal darb'oħra wriet fil-kwestjoni tar-riżenja offruta mill-Ministru tal- Ġustizzja, liema riżenja ma ġietx aċċettata mill-Prim Ministru għaliex ma hemm ebda konnessjoni bejn dak li ġie mixli bih l-uffiċjal konċernat u l-funzjonijiet li kien qed jeżerċita l-istess uffiċjal fil- Ministeru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali;

Terġa' tafferma l-fiduċja sħiħa tagħha fil-Prim Ministru u fil- Ministru tal-Ġustizzja.".

Mr Speaker, f'dawn l-aħħar ftit minuti nixtieq nispjega fil-qosor il-punti li din l-emenda qiegħda tagħmel b'mod konsistenti mal-punti li jien semmejt.

L-ewwelnett aħna qed inħassru mill-mozzjoni l-kelma "moqżieża", liema kelma qed tikxef l-intenzjonijiet veri ta' l-oppożizzjoni wara din il- mozzjoni.

Jien diġa` spjegajt ukoll għaliex il-kliem "mit-taqsima tad- droga tal-Pulizija" għandhom jitħassru.

It-tieni parti ta' l-istess emenda tgħid li għandhom jitħassru l-kliem "liema kariga timplika funzjonijiet ewlenin fi ħdan l-operat tal-Ministeru tal-Ġustizzja".

Fil-mozzjoni ntużat din il-frażi biex jiġu mgħawġa l-fatti.

Fil-fatt l-ispjegazzjoni dwar dan il-punt diġa` għamilha l-Ministru Gatt fejn spjega x'kariga kellu l- uffiċjal in kwestjoni u ppreżenta saħansitra dokumentazzjoni biex jissostanzja dak li kien qed jgħid.

Fl-aħħarnett aħna qed inħassru l-kliem kollu fejn qed tissemma l-kundanna u t-talba għall-inkjesta u qed ngħidu li minħabba ċ-ċirkostanzi kollha kif żviluppaw f'dan id-dibattitu, il- paragrafi kollha li hemm hemmhekk qegħdin inħassruhom mill-mozzjoni oriġinali u nissostitwixxuhom b'kundanni oħra, imma din id-darba minn din in-naħa, bħal per eżempju, kundanna għan-nuqqas ta' serjeta`, għan-nuqqas ta' etika, għan-nuqqas ta' brakes morali, għal min irid jipprova jisfrutta u juża lil dan il-parlament għal skopijiet li huma ta' għajb, u għal min ma kellux il-kuraġġ li jkun accountable daqskemm qed jippretendi li jkun accountable ħaddieħor.

L-aħħar dikjarazzjoni li qiegħda ssir f'din l- emenda li jien qed inressaq hija dikjarazzjoni ta' konferma ta' fiduċja li din il-Kamra qiegħda tiddikjara fil-Prim Ministru għall-mod kif ittratta din il-kwestjoni.

Mr Speaker, m'hijiex l-ewwel darba li qegħdin niffaċċjaw mozzjoni ta' dan it-tip min-naħa ta' l-Oppożizzjoni, pero` jien nixtieq nifraħ lill-Prim Ministru għas-serjeta` li wera f'din is-sitwazzjoni.

Din l-emenda qiegħda wkoll tagħti konferma ta' fiduċja fil-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali li mill-bidu nett - jiġifieri mhux mill-ewwel sigħat jew mill-ewwel ġranet imma mill-ewwel ftit minuti - wera xi tfisser irġulija u serjeta` billi refa' dak li deherlu li kellu jerfa' u kellu l-kuraġġ politiku li jmur quddiem il-Prim Ministru u jgħidlu: "Jien lil dan ir-raġel tajtu l-fiduċja tiegħi, imma hu għażel li ma jissostitwix din il-fiduċja lura biex issa, wara li ġara dak li ġara, qed jiġi investigat.

Jien ma rridx niġġudika lil din il-persuna għax dak huwa xogħol il-qorti, pero` ġaladarba kont jien li lil din il-persuna tajtha l-fiduċja, qed jidhirli li issa kif żviluppaw iċ- ċirkostanzi għandi noffri r-riżenja tiegħi".

Huwa għal dawn ir-raġunijiet li din in-naħa se tivvota favur dawn l-emendi li qed inressaq jien u allura eventwalment favur il-mozzjoni kif emendata b'mod li nkunu qegħdin inwaqqgħu kompletament il-mozzjoni kif imressqa oriġinarjament mill-Kap ta' l-Oppożizzjoni u mill-Onor.

Anġlu Farrugia.

Grazzi, Mr Speaker.

(Onor. Membri: Hear, hear)

MR SPEAKER: Min jissekonda, jekk jogħġobkom?

ONOR.

MARIO GALEA: Nissekonda.

MR SPEAKER: Issa nitlob lill-Kap ta' l-Oppożizzjoni biex, jekk jogħġbu, jikkonkludi d-dibattitu.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Speaker, se naqsam id-diskors tiegħi f'żewġ partijiet; l-ewwel parti se tkun leġġera, jew aħjar, redikola u tad-daħk, imbagħad fit-tieni parti tad-diskors tiegħi se nidħol fis-serjeta`.

Illejla meta smajt lill-erbgħa tan-naħa tal-gvern jitkellmu ftakart f'dak li qal l-Onor.

Mario Galea fil-konferenza ġenerali tal-Partit Nazzjonalista preċiżament fuq dan is-suġġett.

Huwa qal li se jkunu for all and all for one.

Illejla kellna erba' muskettieri.

(Onor. Membri: Hear, hear) Issa min minnhom kien Porthos, min minnhom kien Aramis u min minnhom kien D'Artagan ma nafx, imma hija xi ħaġa tal-mistħija li dan il-gvern, li jemmen fid-demokrazija Ewropea, jidħol bil-mentalita` ta' one for all and all for one għal diskussjoni bħal din.

Tafu xi tfisser din il-frażi?

Li jekk minn kukkanja ta' nies ikun hemm xi wieħed minnhom li b'xi mod jew ieħor żbalja - u iktar 'il quddiem se nitkellem fuq in-natura ta' dan l- iżball - din il-kukkanja ta' nies jingħaqdu flimkien; one for all and all for one.

Jien naf gżira oħra, li m'hijiex 'il bogħod minna, li taħdem bil- mentalita` ta' one for all and all for one, u naraha bħala xi ħaġa tal- mistħija li għandna din l-attitudni tingħalaq ma' kullimkien.

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Jekk jogħġobkom żommu l-ordni.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Speaker, smajt lill-Onor.

Gonzi jitkellem fuq il- brakes morali.

Issa jekk hawn ġew hawn xi ħadd li m'għandux brakes morali, dan huwa l-Onor.

Gonzi.

Biżżejjed ngħid li l-Onor.

Gonzi għamel ħames snin jgħidilna, bħala speaker ta' dan il-parlament, kemm privatament, kemm bl- iktar mod konfidenzjali kif ukoll bl-iktar mod miftuħ li m'għandux ambizzjonijiet politiċi.

Jien kont wieħed minn dawk li fdajtu fuq dik il- bażi personali, pero` hu kien mill-bidu nett qed jimmanipula lil ta' madwaru biex jilħaq fejn laħaq.

Allura dan se jitkellem fuq l- iprokresija?!

Dan se jitkellem fuq il-brakes morali?!

Inkella xi ngħidu għall-akkużi u mhux akkużi li semma l-Onor.

Mario Galea?

Jien niftakar l-akkużi li kien għamel l-Onor.

Galea wara li seħħ inċident fi Triq Sant'Anna ġewwa l-Furjana fejn ġew akkużati ċerti nies fuq kolliżjoni fantażma, liema nies assolutament ma kellhom x'jaqsmu xejn.

Allura bilfors ngħid li tan-naħa l-oħra veru huma muskettieri; all for one and one for all. Inkella xi ngħidu għal meta l-Prim Ministru beda jitkellem fuq l-ipokresiji meta dan, kull darba li poġġejnielu xi punti quddiemu, żgiċċa minnhom bl-ikbar couldn't care less?

Imma l-aqwa li all for one and one for all!

L-istess ħaġa nistgħu ngħidu għal kif in-naħa tal- gvern ħarset lejn il-vavata ta' l-Onor.

Austin Gatt - qisna qed nilagħbu x- xixu tal-vavi tal-Mandraġġ; jekk tgħaddi tiegħi tirriżenja int u jekk tgħaddi tiegħek nirriżenja jien!

Imma dawn x'affarijiet huma?!

Nerġa' nirripeti; hawnhekk qisna qed nilagħbu x-xixu fil-Mandraġġ.

Imma possibbli li b'dan il-mod qed inħarsu lejn l-isfidi li jiġu quddiemna biex immexxu lil pajjiżna bl-iktar mod serju?!

L-aħħar darba l-Onor.

Gatt qalli li jaf b'żewġ każi oħra simili għal dan il- każ, imma meta ta' "The Times" staqsewh x'inhuma dawn il-każi ma riedx isemmiehom.

Jien bqajt attent biex nisma' x'inhuma dawn il-każi li l-Onor.

Gatt kien se jipprova jimbolla fuqi jew fuq il-gvern Laburista sakemm illum, b'ċerta serjeta` leġġera, elenka xi ħames każi farseski.

Jekk l- Onor. Gatt qed jipprova jibbaża l-argument tiegħu li jien, l-Onor.

Anġlu Farrugia u l-oppożizzjoni ipokriti fuq dawn il-każijiet, jien ngħidlu: Ejjew nippruvaw inżommu sens ta' proporzjon.

Naf li bħalissa l-Onor.

Gatt qed iħossu dahru mal-ħajt, pero` jien nagħtih parir biex ma jġebbidx il- lasktu daqstant.

Ħalli nsemmi l-każijiet li semma hu.

Per eżempju, semma l-każ ta' driver mis-segretarjat ta' l-Onor.

Buhagiar li ġie mtella' mill-pulizija fuq logħob klandestin.

Imma jien nistaqsi: X'għandu x'jaqsam xufier ma' segretarju privat?

It-tieni każ li semma huwa dak ta' Frans Sammut, liema każ ittella' quddiem il-PAC.

Imma hawnhekk jien nerġa' nistaqsi: X'għandu x'jaqsam każ amministrattiv ma' każ kriminali?

Allura jekk se nibdew nargumentaw b'dan il-mod, nistgħu nistaqsu wkoll x'ġara minn Grioli, l-ex-direttur eżekuttiv tal-housing authority, li mid-dehra bdew proċeduri kontra tiegħu.

L-Onor.

Gonzi, il- paladin tal-beati, lanqas biss ried jgħidilna x'sar minn Grioli u li dan spiċċa fl-office of the prime minister.

Imbagħad l-Onor.

Gatt semma l-każ ta' Norman Zammit, chairman tal-METCO.

Bir-rispett kollu, safejn naf jien Norman Zammit ġie mtella' mill-pulizija meta aħna konna fl-oppożizzjoni.

Veru li l-lasktu tista' ġġebbidha, Onor. Gatt, imma tista' ġġebbidha daqshekk?

Xi stajt nagħmel jien fuq Norman Zammit ġaladarba dak iż-żmien aħna konna fl-oppożizzjoni?

L-Onor.

Gatt kompla billi semma l-każ ta' Raymond Attard, li ma nafx f'liema sena ttella' l-qorti mill-pulizija għax attakka lil Peppi Azzopardi.

Din l- akkuża hija simili għall-akkuża li għamlu lill-ministru ta' l-affarijiet barranin Ġermaniż, meta dan waqt xi dimostrazzjoni milli organizza attakka lil xi ħadd.

Imma bir-rispett kollu, dan il-każ, li ġie investigat mill- organi konċernati, x'għandu x'jaqsam mal-każ ta' Carbonaro, li ttella' l- qorti mit-taqsima tad-droga tal-pulizija u qed jiġi pproċessat?

Imbagħad l- aħħar każ li semma l-Onor.

Gatt kien dak ta' Sevasta fejn qal li fis- segreterija ta' l-Onor.

Joe Mizzi kien jaħdem ċertu wieħed Sevasta li ttella' l-qorti u ġie kkundannat.

Jien lil Sevasta nafha bħala waħda li tagħmel ix-xagħar.

Hekk nafha lil Sevasta jien għax mill-bqija ma naf xejn fuq dan il-każ.

ONOR.

AUSTIN GATT: Dan il-każ kien fuq il-gazzetti!

ONOR.

ALFRED SANT: Imma jien xorta waħda ma smajtx bih.

Kieku kollox ikun hemm fuq il-gazzetti!

Per eżempju, ċerti affarijiet li se ngħidlek iktar 'il quddiem kienu fuq il-gazzetti wkoll u allura inti jmissek taf bihom, pero` ma tidhirx li taf bihom!

Bir-rispett kollu, Onor. Gatt, imma dan kien kulma kellek xi tgħid dwar l- ipokresija?

Jekk smajt difiża fjakka, din kienet proprjament tal-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali.

Bir-rispett kollu, imma suppost ministru tal- ġustizzja jkollu iktar saħħa u funzjonijiet minn ministri oħra.

Mhux għax il-ministri l-oħra m'għandhomx xogħol importanti wkoll, imma bir-rispett kollu, ngħidu aħna, il-ministru tal-ġustizzja jirrappreżenta lill-pajjiż iktar b'dinjita` mill-ministru tal-biedja.

Dan kien il-mod kif deherlek li għandek tiddefendi ruħek illejla?

Jiddispjaċini, imma llejla waqqajt wiċċ dan il-pajjiż l-art meta tkellimt bil-mod kif tkellimt; qisna, nerġa' nirripeti, qed nilagħbu x-xixu fil-Mandraġġ.

Qabel ma ngħaddi biex nitkellem fuq xi ħaġa oħra, nixtieq ukoll nagħmel parentesi u naċċenna għal ċerti kliem li nuża.

Per eżempju, intom użajtu spiss il-frażi "ħareġ ta' raġel".

Imma għaliex ħareġ ta' raġel u mhux ta' mara?

X'għandu x'jaqsam dan il-kliem sessist?!

Aħna li ridniekom huwa li turu minn hawnhekk kif tkun tmexxija trasparenti u moderna b'valuri li mhux biss ikunu serji imma jkunu accountable ukoll.

Id-demokrazija tesiġi li nagħtu rendikont ta' għemilna.

Se nagħlaq l-ewwel parti tad-diskors tiegħi - li kif għedt kienet waħda leġġera - billi ngħid li bir-rispett kollu, il- frażi all for one and one for all hija tajba għall-ktieb ta' Alexandre Dumas mhux biex niddefendu xi ħaġa li nkunu qed niddiskutu f'dan il- parlament u li allura tkun ta' ċerta serjeta`.

Issa ħalli mmur għal dawk l-affarijiet li kellhom ikunu għad-diskussjoni llejla.

Donnu la l-Prim Ministru, la l-Ministru Gonzi - bil-beatudnijiet kollha tiegħu - u lanqas l-Onor.

Gatt ma rrealizzaw li hawn qed nitkellmu fuq ministeru u fuq ministru tal-ġustizzja.

Meta waqt li aħna konna fil- gvern, il-ministru tal-ġustizzja ta' dak iż-żmien - l-ikbar ġentlom li għandna fil-partit - irriżenja, aħna kollha kemm aħna fhimna l-problema politika li kienet tinqala' li kieku huwa m'għamilx hekk.

Imma jien xorta waħda ma ngħidx li l-irġulija kienet titlob hekk.

L-irġulija x'għandha x'taqsam?

Seta' kien mara l-ministru tal-ġustizzja ta' dak iż-żmien!

Imma dak iż-żmien l-Onor.

Charles Mangion, bl-ikbar serjeta` - u nixtieq nieħu l- okkażjoni biex insellimlu minn hawnhekk - aċċetta kif taħdem demokrazija moderna u ma qagħadx joqgħod ilaqlaq jew jipprova jilgħab il-boċċi, qisu qiegħed il-Mandraġġ, imma ra x'inhuma l-għażliet li kellu u ddeċieda.

L-Onor.

Gonzi jħobb jilgħabha tal-beatu, imma he's far from being a beatu, u mbagħad għalhekk iweġġgħuh ċerti insinwazzjonijiet.

Aħna tajna prova kull darba ta' kif għandhom isiru l-affarijiet.

Wara kollox xi tfisser il- frażi "responsabbilta` politika u amministrattiva"?

Huwa proprju fuq din ir-responsabbilta` politika u amministrattiva li qed niċċalinġjaw lill- Onor. Gatt u mhux f'li kellu x'jaqsam ma' xi ħasil tal-flus jew ma' xi tibdil ta' kambju.

Responsabbilta` politika u amministrattiva tfisser li għandek l-operat tiegħek li qiegħed online kontinwament, li trid tirrispondi għal dak li jiġri u li trid tkun trasparenti, speċjalment fir- rendikontijiet li tagħti.

Tista' tkun effiċjenti ħafna imbagħad ikollok ġudizzju fuq persuna li jkun żbaljat jew inkella, min-naħa l-oħra, jista' jkollok ġudizzju mill-aħjar fuq persuna u mbagħad l-operat amministrattiv tiegħek ikun hopeless.

Jekk ma timxix ma' xi wieħed minn dawn iż-żewġ prinċipji, dawn jistgħu jwassluk biex tikkozza.

U f'dak il-każ x'jiġri?

Noqogħdu nagħlqu għajnejna dejjem?

Kultant, wara li jingħata rendikont, tagħlaq għajnejk, pero` bir-rispett kollu, il-prinċipji tad-demokrazija jitolbu li jingħata rendikont serju, ġudizzju politiku u personali, kontroll fuq dak li jkun għaddej u trasparenza.

Qed nitolbu xi ħaġa ta' barra minn hawn meta qed nistaqsu għal dawn l-affarijiet?

Dażgur li le!

Għaliex Mendelson kellu jirriżenja mill-gvern Ingliż?

Fil-fatt din semmieha l-Onor.

Anġlu Farrugia wkoll.

Għax qagħad jittraffika d-droga?

Għax qagħad jittraffika fil-kambju?

Għax ma kellux ġudizzju fuq ċerti affarijiet u beża' jagħti rendikont tagħhom.

Hemm ċerti affarijiet li ma tistax tagħmilhom meta jkollok responsabbilta` politika u amministrattiva.

Forsi s-sistema Ingliża hija iktar avvanzata minn tagħna, u Mendelson ikkozza minnufih.

Aħna m'aħniex ngħidu li l-Onor.

Gatt, b'xi mod jew ieħor, kien involut fil-każ ta' Carbonaro, iżda aħna nistaqsu: Min poġġa lil Carbonaro fejn qiegħed?

Mhux l-Onor.

Gatt?!

U min żammu hemmhekk matul is-sentejn li l-Onor.

Gatt ilu ministru?

Mhux l- Onor. Gatt?

Allura hija xi ħaġa ta' barra minn hawn li nistaqsu jekk din il-persuna kellhiex xi mpatt fuq dak li kienet qed tagħmel permezz tal-post li appuntaha fih il-Ministru Gatt?

Jista' jkun li l-kariga għenitha biex tagħmel ċerti affarijiet.

Fuq dan, min-naħa tal-gvern għandna strataġemma ċara.

Il-Ministru Gatt għamel riżenja finta, il-Prim Ministru m'aċċettahiex u bqajna fejn konna.

Meta niftakru x'kienu jgħidu l-membri tan-naħa l-oħra fl-1994 u fl-1995 fuq il-kultura tar-riżenji jaqbadna d- daħk.

Fil-fatt għadni kif qrajt żewġ artikli li kien kiteb l-Onor.

Gatt fl-1994 u 1995 fuq il-kultura tar-riżenji.

X'differenza bejn kif tkellem fuq il- kultura tar-riżenji dakinhar u kif tkellem illum!

Kemm jinbidlu l- affarijiet!

Qabel kien hemm il-kultura tar-riżenji u issa jkollna xi kuġin jismu "Lou Bondì" li jrew malajr jikteb fuq il-gazzetti u jgħid: Ara kemm hu bravu l-Onor.

Gatt, kif qatagħlu lsienu lill-Onor.

Sant!

Illum mhux kultura ta' riżenji għandna imma l-kultura tal-kuġini; all for one and one for all!

Imma dan hu l-mod kif għandna naħdmu?

Imbagħad minnufih tistaqsi: F'dan il-pajjiż hemm xi benchmarks?

Hemm xi linji li fuqhom ikunu jistgħu jintrabtu l-investigazzjonijiet u r- riżenji?

Dażgur li hemm!

Fil-fatt hemm tlieta li rajniehom għaddejjin.

Hemm riżenja mhux finta - li m'iniex se nsemmieha għal raġunijiet ovvji - u hemm żewġ riżenji finti; ir-riżenja finta ta' l-Onor.

Fenech Adami f'Ottubru ta' l-1994 meta ma qabilx mad-deċiżjoni ta' l-employment commission u ppreżenta l-petizzjoni tiegħu lill-President xorta waħda - hu kien jaf li ħadd mill-Kabinett ma kien se jaċċetta li jidħol minfloku u li l-President ma kienx se jaċċetta r-riżenja tiegħu – u r-riżenja finta li kellna fl-aħħar tas-sena li għaddiet meta wara li xbajna ntambru lill- Ministru Borg li dak li kien qed isir fil-ħabs kien skandlu - il-ħin kollu ħerġin il-ħabsin tant li l-ħabs sar qisu l-lukanda Hilton - u wara li l- Ministru Borg baqa' jirrifjuta li jagħmel inkjesta suret in-nies, fl-aħħar is-Sur Cassar, li huwa d-direttur tal-ħabs, ġie mbottat biex jagħmel riżenja finta biex imbagħad qalulu li m'għandux għalfejn jirriżenja.

Dan m'huwiex il-mod ta' kif għandhom isiru l-affarijiet.

Jekk tinqala' problema għandek tiffaċċjaha u toħroġ il-fatti fuqha u mela tuża din l- istrataġemma kull darba!

Anke l-mod kif l-Onor.

Gatt kiteb l-ittra ta' riżenja tiegħu lill-Prim Ministru, jidher ċar li huwa kien qed jagħmilhielu ċara li ma kienx qed jistennieh jilqa' r-riżenja tiegħu!

Imbagħad jekk jitqajjem id-diskors fuq dan is-suġġett, iqum il-beatu Gonzi u jgħidilna: Imisskom tistħu li qed timminaw il-fiduċja fil-politikanti ta' dan il-pajjiż!

Bir-rispett kollu, imma l-fiduċja fil-politikanti ta' dan il-pajjiż titnaqqar meta jkollna lil min jaħdem b'sistema ta' riżenji finti u ta' manipulazzjoni ta' opinjoni biex il-fatti jibqgħu ma joħorġux.

Issa ħalli nsemmi eżempju ieħor ta' riżenja li ma kenitx finta.

Jien għadni kemm għedt kemm huma importanti simbolikament il-ministeru tal- ġustizzja u l-ministru tal-ġustizzja, imma anke l-brigadier ta' l-armata huwa importanti, kemm simbolikament kif ukoll materjalment.

Ara f'Diċembru ta' l-1993 ma kellniex riżenja finta.

Dak iż-żmien il-brigadier ta' l- armata kien irriżenja minħabba ċirkostanzi li ma tantx huma differenti mill- każi li għandna quddiemna.

Dak iż-żmien, għalkemm kulħadd qabel li l- brigadier Calleja kien bniedem rett, ħadd ma qal li ma kellu x'jaqsam xejn fil-każ u fil-fatt dan mhux talli rriżenja talli wara sar magħruf li minn Kastilja stess - jiġifieri mill-Prim Ministru li għandna llum u li llejla għamlilna perorazzjoni sħiħa dwar kemm huwa konvint li l-Onor.

Gatt m'għandu x'jaqsam xejn mal-każ ta' Andre` Carbonaro - kienu mibgħuta diversi imbottaturi biex il-brigadier Calleja jirriżenja.

Allura skużi, aħna qed nimxu mal-prinċipju ta' two weights and two measures jew fejn irridu qed nagħmlu riżenji finti u fejn irridu nagħmlu riżenji oħra li ma jkunux finti?

Hawnhekk jien ma semmejtx ir-riżenja ta' l-Onor.

Mangion għax dik ir-riżenja ma kenitx saret minħabba li kien hemm involut fin-nofs każ kriminali imma kien hemm involuta biss xi ħaġa amministrattiva.

Jien naħseb li hemm bżonn nirriflettu iktar fuq il-każ li għandna quddiemna bħalissa.

Waħda mill-problemi li għandi, per eżempju, hija biex nirrikonċilja dak li smajna llum mingħand l-Onor.

Gatt ma' data li għandna quddiemna.

Kieku saret inkjesta parlamentari dwar ċerti fatti li ġew rilevati mill-Onor.

Gatt, dawn il-fatti kienu jkunu kkonstatati fl-inkjesta parlamentari.

Ħalli nispjega x'irrid ngħid.

L-Onor.

Gatt qalilna li f'April ta' l-1999 l-OPM insista li Andre` Carbonaro ma jkunx private secretary imma jkun secretariat officer, u din il-kariga tkun backdated sa minn meta Carbonaro daħal jaħdem fil-ministeru ta' l-Onor.

Gatt.

Allura issa jien nistaqsi: Kif fil-parliamentary question li rriferejna għaliha fil-mozzjoni tagħna u li l-Onor.

Gatt irrisponda għaliha fid-29 ta' Novembru ta' l-istess sena, jiġifieri sitt xhur wara li l-OPM insista li Andre` Carbonaro ma jkunx private secretary, l-istess Onor. Gatt qal li Andre` Carbonaro huwa secretariat officer u additional responsibility- private secretary?

M'hijiex spjegazzjoni billi l-Onor.

Gatt jgħidilna li ma kellux private secretary ġaladarba f'risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 11,539 li ta lill-Onor.

Evarist Bartolo huwa qal li Andre` Carbonaro huwa secretariat officer u additional responsibility- private secretary.

Ta' min jgħid ukoll li fir-risposta parlamentari l- Onor. Gatt żied jgħid ukoll li din il-kariga qiegħda skond id-dokument ta' engagement of staff of private secretariat tal-Prim Ministru.

Imbagħad irridu nsemmu wkoll il-ħafna ittri fejn fihom is-Sur Andre` Carbonaro kien jiffirma bħala private secretary.

Per eżempju, żewġ ittri li ntbagħtu lill-kunsill lokali tal-Gudja huma ffirmati minn Andre` Carbonaro bħala private secretary, u hawnhekk ta' min jgħid ukoll li dawn l- ittri huma datati 30 ta' Ġunju, 1999 u 16 ta' Marzu, 2000, jiġifieri dawn l- ittri nkitbu wara li sar dak il-ftehim ma' l-OPM f'April ta' l-1996 biex is- Sur Andre` Carbonaro ma jkunx private secretary.

Issa dawn iż-żewġ ittri huma tnejn mill-ħafna ittri li rajt miktuba mis-Sur Andre` Carbonaro bħala private secretary.

Billi joqogħdu juruna l-P3 tas-Sur Carbonaro?!

Dan m'hux daħk fil-wiċċ?!

Meta bniedem jingħata kariga ġdida, li jgħodd l- iktar ma jkunx kemm dan ikun qed jitħallas imma kif ikun qed jidher man- nies u x'inhi s-saħħa li għandu fid-dipartiment jew fil-ministeru.

Fl- aħħar tad-diskors tiegħi se nqiegħed dawn iż-żewġ ittri fuq il-Mejda tal- Kamra.

Nerġa' nirripeti li bħal dawn iż-żewġ ittri rajt diversi ittri oħra li ntbagħtu lil kunsilli lokali oħrajn kollha ffirmati bħala Andre` Carbonaro, segretarju privat.

Mr Speaker, fl-aħħar tad-diskors tiegħi nixtieq inqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra wkoll photocopy tal-business card ta' Andre` Carbonaro, liema business card tindika li Andre` Carbonaro huwa l-private secretary tal- Ministry of Justice and Local Government.

Meta kellna dak il-give and take famuż, fejn riedna nilagħbu l-logħba tax-xixu tal-Mandraġġ, l-Onor.

Gatt qal: Mela jien se noqgħod nara l-business cards ta' kulħadd?!

Tajjeb li wieħed ikun jaf li dawn il-business cards ikunu jridu jiġu approvati mill- OPM u allura jien nistaqsi: X'informazzjoni qed tiġi mogħtija?

Possibbli li minkejja li kien hemm ftehim mod ma' l-OPM, internament il-Ministeru tal- Ġustizzja u Gvern Lokali kien qed jaħdem b'mod differenti?!

Fl-aħħar tad-diskors tiegħi nixtieq inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra wkoll estratt mill-Malta Year Book 2000 u mill-Malta Year Book 2001.

Fil-fatt fil-Malta Year Book 2000, fejn hemm listed il-ministeri u hemm imniżżel li l-Minister of Justice and Local Government huwa l-Onor.

Austin Gatt hemm miktub ċar u tond li l-personal assistant tiegħu huwa Tony Mifsud Bonnici filwaqt li l-private secretary tiegħu huwa Andre` Carbonaro.

Issa biex tabilħaqq inkun għedt kollox, irrid ngħid ukoll li fil-Malta Year Book 2001 hemm miktub li l-personal assistant tal-Minister of Justice and Local Government huwa Tony Mifsud Bonnici u l-private secretary tiegħu huwa Claudio Grech.

Iktar 'il quddiem għandi xi ngħid ukoll fuq is-Sur Claudio Grech, pero` għalissa ħalli nkompli b'dak li kont qed ngħid.

Hemm jew m'hemmx lok għall-mistoqsijiet?

Dażgur li hemm lok għall-mistoqsijiet, l- iktar meta l-Onor.

Gatt spjega x'inhu x-xogħol tas-Sur Carbonaro, u llejla qalilna li hu mill-bidu nett kellu dak ix-xogħol.

Ħalli nfakkar x'qalilna l-Onor.

Gatt.

Huwa qalilna hekk:

"Ġie għalhekk approvat fil-pożizzjoni ta' secretarial officer u ngħata x-xogħol fl-uffiċċju tiegħi li prattikament huwa ta' assistent segretarju privat fis-sens li minn mindu beda jaħdem miegħi, is-Sur Carbonaro kellu tliet mansjonijiet; l-ewwelnett li jżommli d-diary u jagħmel l-appuntamenti, it-tieni nett li jipproċessa l-mistoqsijiet parlamentari u t-tielet nett li jieħu ħsieb il-korrispondenza ġenerali.

Din il-pożizzjoni assolutament qatt ma nbidlet, kemm minn mindu kont segretarju parlamentari kif ukoll wara li sirt ministru.".

Mela mid-definizzjoni li qed jagħti l-ministru stess jidher ċar daqs il- kristall li s-Sur Carbonaro kien qed jagħmel xogħol ta' segretarju privat mill-bidu sa l-aħħar u hekk kien qed jippreżenta lilu nnifsu.

Dawn huma funzjonijiet ċentrali li bihom jista' jkollok ċerti kuntatti u li tista' twessa' l-kuntatti tiegħek, u allura hemm x'tinvestiga, mela m'hemmx!

M'iniex qed ngħid li qed nissuspetta li l-Onor.

Gatt kien involut f'money laundering jew f'taħwid ta' skambji imma li l-Onor.

Gatt għandu responsabbilta` personali, diretta, amministrattiva u politika biex is-Sur Carbonaro jkun fejn ikun, iva, u issa ma jistax ifarfar din ir- responsabbilta`!

Wara kollox kien hu li għażlu lis-Sur Carbonaro.

Imbagħad jien inkompli nistaqsi: Is-Sur Carbonaro kellu ċans juża l- funzjoni tiegħu biex imexxi l-affarijiet li kellu?

Jien naħseb li kellu ċans jagħmel dan!

Fil-fatt safejn naf jien huwa nqabad b'karozza tal- ministeru u din il-karozza damet ġurnata taħt idejn il-pulizija.

Allura l- ministru kif jista' jfarfar din ir-responsabbilta` mit-tieqa u jgħid li dan il-każ m'għandux x'jaqsam max-xogħol tiegħu bħala ministru?

Mela ministru m'għandux ċerti responsabbiltajiet li jrid jerfagħhom?

Aħna għalhekk irridu li ssir inkjesta parlamentari, Mr Speaker!

Issa nixtieq inwessa' l-osservazzjonijiet tiegħi u nħares lejn is- segretarjat kollu kemm hu, kif għamel l-Onor.

Anġlu Farrugia, għax fis- segretarjat ta' l-Onor.

Gatt ma jidhirx li hemm każ wieħed biss li ta' min jistaqsi dwaru.

Insemmi, per eżempju, il-każ famuż tas-Sur Reuben Sciberras, li qed jgħidu li huwa communications coordinator, għax dejjem qed nivvintaw terminoloġiji ġodda għal affarijiet li kienu jsiru qabel.

Xi ħadd jista' jinnega l-fatt li s-Sur Reuben Sciberras għażlu l-Ministru Gatt?

Xi ħadd jista' jinnega li s-Sur Sciberras għadu kemm telaq mis- segretarjat tal-Ministeru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali biex imur jaħdem mal- kumpannija kbira tal-wardens?

Din qiegħda fuq il-gazzetti u fil-fatt fl- aħħar tad-diskors tiegħi se nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja ta' stqarrija għall-istampa f'dan ir-rigward.

M'iniex qed ngħid li l-Onor.

Gatt imbotta lis-Sur Sciberras biex jitlaq mal-wardens, imma x'sens ta' fiduċja jista' jkollu dan il-pajjiż meta xi ħadd li jkun qed jaħdem ma' ministeru, fl-istess ħin ikun involut fit-tfassil tas-sistema tal-wardens, liema sistema qed tqanqal ħafna problemi, u dan l-individwu jispiċċa biex imur jaħdem ma' kumpannija li qed taħdem f'dak l-ambjent?

Biex inkun għedt kollox, irrid ngħid ukoll li l-Ministru Gatt ħareġ stqarrija fejn fiha huwa nnega li s-Sur Sciberras kellu x'jaqsam mas-sistema tal-wardens u qal li l- uniku involviment tiegħu kien speċifikament marbut max-xogħol tiegħu kif definit fil-kuntratt li kellu fi ħdan il-ministeru, jiġifieri bħala uffiċjal responsabbli mill-komunikazzjoni.

F'din l-istqarrija l-Onor.

Gatt qal ukoll li s-Sur Sciberras kien jieħu ħsieb il-koordinazzjoni mal-mezzi ta' komunikazzjoni tal-kampanja relatata ma' l-introduzzjoni tal-gwardjani lokali f'Malta u Għawdex, u ġieli deher f'xi programmi fuq il-mezzi tax- xandir biex jispjega kif kienet se taħdem din is-sistema.

Imma, Mr Speaker, jekk wieħed jara x'qalet il-kumpannija li ngaġġat lis-Sur Reuben Sciberras isib li s-Sur Demartino, li jaħdem ma' din il-kumpannija - dan m'huwiex dak tal-Mosta; forsi jiġi minnu - qal hekk:

"At the justice and local government ministry, he was active in the introduction of local wardens.

Due to Mr Sciberras' experience in the set-up of the local enforcement system, we feel confident that his arrival at our company is a step in the right direction of consolidating the operation.".

Skużi, imma issa lil min se naqbdu nemmnu?

Se nemmnu lill-Onor.

Gatt li għadu kemm tilef lis-Sur Reuben Sciberras mis-segretarjat tiegħu, jew se nemmnu lill-kumpannija li ngaġġatu u li qed tgħid li ngaġġatu proprjament għax għandu din l-esperjenza fis-setting-up tas-sistema tal-wardens?

Nerġa' ngħid li jien m'iniex qed ngħid li kien il-Ministru Gatt li mbotta lis-Sur Sciberras biex imur fil-kumpannija tal-wardens, imma l-Ministru Gatt għandu responsabbilta` f'din il-ħaġa, mela m'għandux!

Iktar u iktar meta hu stess qed jammetti li s-Sur Sciberras ħadem b'mod li kiser paragrafu 38 tal-kodiċi ta' etika ta' l-uffiċjali pubbliċi, liema paragrafu jgħid li:

"L-uffiċjali pubbliċi li jkunu spiċċaw minn mas-servizz għandhom jiżguraw li ma jaċċettawx impjieg u li jieħdu sehem f'attivitajiet li jistgħu jitfgħu dell fuq l-integrita` tagħhom jew fuq dik ta' l- organizzazzjoni li qabel kienu magħha impjegati jew fuq dik tas- servizz pubbliku in ġenerali.".

Imbagħad il-Ministru Gatt kien kompla jgħid li:

"Il-ministeru jaqbel kemm mal-kelma kif ukoll ma' l-ispirtu ta' dan il- provvediment, iżda m'għandu l-ebda mezz effettiv kif jista' jinforza pass li kien jieħu immedjatament li kieku kellu l-poter li jieħdu.".

Issa bir-rispett kollu, x'jiġifieri li l-ministeru m'għandu l-ebda mezz effettiv kif jista' jieħu l-passi neċessarji?

Allura l-ministeru kif jista' jassigura li x-xogħol isir bl-iktar mod trasparenti?

Quddiemna għandna l-każi ta' Sciberras u Carbonaro.

Allura jien ħammiġt lil xi ħadd jew inkella għedt xi ħaġa ta' barra minn hawn meta tkellimt kif tkellimt?

Jien naħseb li messha ttieħdet azzjoni min-naħa tal-Prim Ministru biex ma nidħlux għal din l-istrataġemma ta' riżenja finta u mbagħad ikun hemm fire wall madwar il-każ kollu u ma jkunx hemm iktar mistoqsijiet, ma jkunx hemm iktar spjegazzjonijiet u ma jkunx hemm iktar tifsil.

Nerġa' ngħid li qed nitkellmu fuq il-ministeru tal-ġustizzja; m'aħniex qed nitkellmu fuq ...

To be fair, il-ministeri kollha huma importanti, pero` hemm ċerta serjeta` ikbar fil-mod ta' kif jippreżenta ruħu l-ministeru tal-ġustizzja.

Lill- Ministru Gatt smajtu jgħid, kemm l-aħħar darba kif ukoll illum, li jkun hemm screening min-naħa tal-pulizija.

Jien, ngħid is-sew, ma kontx naf bih dan l-iscreening.

Forsi dan l-iscreening daħħlu l-gvern preżenti mill-1998 'l hawn, u naħseb li huwa tajjeb li jkun hemm screening min-naħa tal- pulizija, pero` fl-aħħar mill-aħħar ir-responsabbilta` tibqa' dik tal- ministru.

Għalhekk meta nara din l-istrataġemma ta' riżenji finti biex l- affarijiet jinżammu 'l barra mid-domain pubbliku u li kull darba li wieħed iqajjem xi ħaġa jkun qisu qed jattakka l-irġulija ta' xi ħadd - u dan meta suppost il-ministru konċernat u iktar u iktar il-Prim Ministru għandhom jieħdu ħsieb li l-affarijiet isiru trasparenti - nixxokkja ruħi.

Mr Speaker, jien kont nistenna li l-Prim Ministru, meta jirċievi r-riżenja tal-Ministru Gatt, kien se jirranġa miegħu, anke b'konsultazzjoni ma' l- oppożizzjoni, jekk kien ikun hemm bżonn, biex issir inkjesta parlamentari.

X'hemm ta' barra minn hawn f'ħaġa bħal din meta fin-nofs hemm involuta persuna ta' fiduċja fil-Ministeru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali li ttellgħet fuq każ kriminali, liema każ kulħadd jaf bih?!

Dan iwassalni għat-tielet każ li jkompli jqajjem mistoqsijiet kbar.

Jekk naċċettaw il-verżjoni li saret s'issa, jiġifieri li s-Sur Carbonaro ma kienx baqa' segretarju privat uffiċjalment wara ċertu żmien, għalkemm dan baqa' jiffirma bħala segretarju privat ...

Jista' jkun li għalkemm daħal it-tieni individwu bħala segretarju privat, l-ewwel individwu xorta baqa' jippreżenta ruħu bħala segretarju privat?

Ma nistgħux neskluduha din il-possibbilta` u inkjesta parlamentari biss setgħet tiddetermina dawn l-affarijiet.

Jekk inħarsu lejn il-faċċata tal-Malta Year Book 2001, insibu li bħala segretarju privat ma jidhirx aktar is-Sur Carbonaro imma jidher is-Sur Claudio Grech.

Il-ministru assigurana li jsir screening fuq dawn l- appointments kollha mill-pulizija.

Issa ta' min jgħid li s-Sur Claudio Grech kien inqabad ħati fl-1995 u reġa' nstab ħati fl-1996 li ffalsifika identity card tal-pulizija u fil-fatt ġie conditionally discharged għal sitt xhur.

Issa ma nistgħux ngħidu iktar li dan m'huwiex is-segretarju privat tal-Ministru Gatt.

Fl-aħħar tad-diskors tiegħi jien se nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra d-dokumenti relattivi tal-qorti li wasslu għal dan il- każ.

Allura b'daqshekk qed nipprova nħammeġ?

Dawn huma fatti u mhux iktar paroli.

Nixtieq inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra wkoll silta minn "The Times of Malta" tat-13 ta' Marzu, 1996, li tgħid hekk:

"A university student was yesterday found guilty of forging a police identity card during a summer job at the headquarters computer centre.

Claudio Grech, 20 of Hamrun, was conditionally dicharged for six months by Magistrate Dr. Dennis Montebello.".

Mid-dehra dan huwa s-segretarju privat il-ġdid tal-ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Speaker, on a point of order!

MR SPEAKER: L-Onor.

Gatt, on a point of order.

ONOR.

AUSTIN GATT: Ħalli ngħin lill-pubbliku jiġġudika aħjar.

Minbarra s-sentenza li qed jirriferi għaliha l-Kap ta' l-Oppożizzjoni, li ddeskriviet il-mottiv pwerili ta' l-imputat fejn qalet li huwa għamel dan ir-reat biex jikkonvinċi lit-tfajla tiegħu li huwa mdaħħal fil-korp tal- pulizija - u dan kollu ġara qabel ma s-Sur Grech daħal mal-gvern - se nitlob il-permess biex inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra curriculum vitae tas-Sur Grech dwar ix-xogħlijiet kollha afdati mill-Prim Ministru Alfred Sant - għax hawn ta' min jgħid li s-Sur Grech kien jaħdem f'dipartiment li kien jaqa' direttament taħt il-Prim Ministru - u dwar kemm-il darba l-Prim Ministru Alfred Sant bagħtu jistudja barra minn Malta u f'Malta.

Se nitlob ukoll il-permess biex inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra l-evalwazzjoni taċ- ċivil fejn hemm internal performance fuq is-Sur Grech u fuq kollox - għax mid-dehra min ta l-informazzjoni lill-Kap ta' l-Oppożizzjoni ma tahielux kollha - se nitlob biex inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra wkoll ittra tal-co- signatory tiegħu, l-Onor.

Farrugia, li rrappreżenta lis-Sur Grech quddiem il-PSC meta l-kummissarju tal-pulizija ċaħħdu milli jagħmel eżami għal spettur tal-pulizija.

Fil-fatt dak iż-żmien il-PSC qalet li minkejja dik is-sentenza, huwa għandu dritt jagħmel eżami għal spettur tal-pulizija u wara qalet li għandu dritt saħansitra li jilħaq prinċipal.

L-Onor.

Anġlu Farrugia qal hekk f'din l-ittra li se nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

"Id-deċiżjoni tal-kummissarju hija irraġunevoli, inġusta u ċertament inproprjament diskriminatorja.",

u iktar 'il quddiem kompla jgħid hekk:

"Din l-inġustizzja manifesta li saret mal-klijent tiegħi għandha tiġi rrimedjata.".

Nerġa' nirripeti li dan huwa kliem il-co-signatory tiegħek, Onor. Sant!

(Onor. Membri: Hear, hear)

MR SPEAKER: Hawn permess biex id-dokumenti li rrifera għalihom l-Onor.

Gatt jitqiegħdu fuq il-Mejda tal-Kamra?

(Onor. Membri: Iva)

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja tal-curriculum vitae dettaljata tas-Sur Claudio Grech flimkien ma' informazzjoni dwar il-karriera ta' l-istess Grech;

Kopja tas-sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati dwar il-każ tal-Pulizija vs Claudio Grech datata 12 ta' Marzu 1996; u

Kopja ta' ittra datata l-1 ta' April 1996 mibgħuta minn Dr Angelo Farrugia liċ-Chairman tal-Kummissjoni għas-Servizz Pubbliku dwar il- każ tas-Sur Claudio Grech.

MR SPEAKER: L-Onor.

Sant.

ONOR.

ALFRED SANT: Jien nifraħ lill-Onor.

Anġlu Farrugia li professjonalment iddefenda lis-Sur Claudio Grech daqstant tajjeb, u sewwa għamel - professjonalment dak li għandu jagħmel - imma issa qed nitkellmu fuq ir-responsabbilta` politika.

Issa in facem curiae għandna lill- ministru li qed jammetti li kien jaf b'din il-ħaġa, imma ma qalilniex.

(Interruzzjonijiet) Is-segretarju privat tiegħu nstab ħati li ffalsifika ...

(Interruzzjonijiet) Ma jistax ikun nibqgħu sejrin hekk, Mr Speaker!

Jien ma waqqaftux u allura hu m'għandux għaliex iwaqqafni.

(Interruzzjonijiet) Jekk qed tinħaraq, inħaraq kemm trid, imma ħallini nispiċċa dak li għandi xi ngħid.

ONOR.

AUSTIN GATT: Point of order, Mr Speaker!

MR SPEAKER: Il-Ministru Gatt, on a point of order.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Speaker, il-Kap ta' l-Oppożizzjoni qed jimmiżinterpreta dak li għedt jien.

Jien kont naf minn meta rajt ir-record li s-Sur Grech kien instab ħati mill-qorti, u dan ħareġ mill-iscreening stess, pero` meta rajt kemm fdajtu int, Onor. Sant, u x'ċertifikat għamillu l-Onor.

Farrugia deherli li għandi nafdah jien ukoll.

MR SPEAKER: Kompli, Onor. Sant.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Speaker, inqala' argument, u l-argument huwa ċarissimu; li bħala segretarju privat attwalment il-Ministru Gatt għandu lil xi ħadd li l-qorti sabitu ħati ta' ffalsifikar ta' identifikar tal- pulizija, xejn iktar u xejn inqas.

Qed nitkellmu fuq is-segretarjat tal- ministeru tal-ġustizzja u gvern lokali issa.

Seta' qalilna qabel biha din il-ħaġa, pero` huwa m'għamilx hekk.

Quddiemna għandna l-każ ta' Carbonaro, il-każ ta' Sciberras u l-każ ta' Grech.

Allura m'għandniex raġun li nitolbu li ssir inkjesta fuq din il-ħaġa?

Il-ministru qed jgħidilna li huwa uża l-judgement tiegħu biex idaħħal lil Grech bħala s-segretarju privat tiegħu, kif ovvjament uża l-judgement tiegħu biex idaħħal lil Sciberras u lil Carbonaro.

Lil Carbonaro mhux aħna vvintajnieh!

Lil Sciberras mhux aħna vvintajnieh!

Lil Grech mhux aħna vvintajnieh!

Hemm qegħdin!

Mr Speaker, bir-rispett kollu, din m'hijiex iktar kwestjoni li aħna qed nivvintaw l-affarijiet imma l-affarijiet qegħdin hemm.

Il-każ li ġie difiż professjonalment minn membru ta' din in-naħa x'għandu x'jaqsam?!

Mela l- fatt li l-ministru għandu lil xi ħadd miegħu li qed jagħmel atti kriminali jfisser li l-ministru huwa implikat fl-atti kriminali?!

Mhux dak huwa the point of issue.

The point of issue hija r-responsabbilta` personali, politika u amministrattiva, u jirriżultalna ċar minn dak li qed naraw quddiemna li iva, il-Ministru Gatt għandu jkun soġġett għal dan l- eżerċizzju ta' inkjesta parlamentari għax qed jirriżulta li l-ġudizzju tiegħu fuq dawn it-tliet każi li semmejt ma tistax tafdah.

Għalhekk imbagħad nerġgħu mmorru lura minn fejn tlaqna.

M'hijiex iktar leġġera dik ta' one for all and all for one; min hu D'Artagan, min hu Porthos u min hu Aramis.

Il-mistoqsija hija din: F'soċjeta` demokratika se nkunu accountable?

Se nkunu lesti li nagħtu l-ispjegazzjonijiet u ninvestigaw l-affarijiet?

Se nkunu lesti nagħmluhom quddiem kulħadd?

Għax l-istrataġemma ta' riżenji finti m'hijiex qed taħdem, u qed indaħħlu u nkomplu ndaħħlu sfiduċja fil-mod kif jitmexxa l-pajjiż.

Din l-istrataġemma diġa` għamilnieha qabel l-1996, u m'hu veru xejn li l-beatu l-Onor.

Gonzi kien ħa għalih fuq xi ħaġa.

Kienet ovvja mill-bidu nett l-istrateġija tiegħu; li qed jilgħabha li se jitlaq minn kariga ta' speaker biex jindiegħes u jindiegħes imbagħad jagħmel fattih.

Mhux ovvja din!

Kieku ma konniex aħna li ressaqna ċerti każijiet 'il quddiem, kienu jsiru ħafna iktar ħniżrijiet milli saru!

Mr Speaker, irrid nagħmilha ċara li dik se tibqa' l-approach tagħna - it- trasparenza f'din id-demokrazija tagħna.

Il-ministri ma jistgħux jibqgħu one for all and all for one; iridu jkunu lesti li jirrispondu.

L- istrataġemma ta' riżenji finti qed tgħatti ċerti affarijiet li m'humiex iktar aċċettabbli u f'dan il-każ fl-opinjoni tagħna l-Ministru Gatt għandu jkun soġġett għal investigazzjoni parlamentari.

Aħna qed nesprimu bl-iktar mod ċar kundanna kemm għall-aġir tal-Ministru Gatt kif ukoll għall-aġir tal- Prim Ministru.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Fl-aħħarnett inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja ta' żewġ ittri datati 30 ta' Ġunju 1999 u 16 ta' Marzu 2000 iffirmati mis-Sur Andre` Carbonaro, Segretarju Privat fil-Ministeru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali, mibgħuta lis-Segretarju tal-Kunsill Lokali tal-Gudja;

Kopja tal-business card tas-Sur Andre` Carbonaro, Segretarju Privat fil-Ministeru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali;

Estratt mill-Malta Year Book 2000 u mill-Malta Year Book 2001, b'riferenza għall-Ministeru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali;

Estratt mit-traskrizzjoni mhux riveduta tas-seduta parlamentari Nru 516 ta' l-20 ta' Marzu 2001;

Kopja ta' stqarrija għall-istampa maħruġa mill-Ministeru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali fis-26 ta' Marzu 2001 b'riferenza għall-kariga li kellu s-Sur Rueben Sciberras fil-Ministeru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali;

Estratt mill-gazzetta "The Times" tat-13 ta' Marzu 1996 li turi artiklu intitolat "University student forges police identity card"; u

Kopja ta' sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati dwar il-każ Pulizija vs Claudio Grech, datata 12 ta' Marzu 1996.

Nirringrazzjak, Sur President.

MR SPEAKER: Nirringrazzjak.

Se npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi l- emenda mressqa mill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali għall-mozzjoni mressqa u moqrija mill-Onor.

Anġlu Farrugia.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MR SPEAKER: Din id-division tittieħed minn hawn u 20 minuta oħra.

Billi fid-9.00 p.m. intalbet votazzjoni s-seduta ġiet sospiża u rriżumiet 20 minuta wara.

MR SPEAKER: Se nerġa' npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi l-emenda mressqa mill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali għall- mozzjoni mressqa u moqrija mill-Onor.

Anġlu Farrugia.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MR SPEAKER: Division.

VOTAZZJONI NRU.

FAVUR : 34

L-Onor.

|Abela Anthony |Galea Censu |

| |Agius Francis |Galea Louis |

| |Asciak Michael |Galea Mario |

| |Azzopardi |Galea Pace | |Frederick |Victor |

| |Azzopardi Jason|Gatt Austin |

| |Bonnici Josef |Gonzi Lawrence |

| |Bonnici Michael|Hyzler George |

| |Borg Joe |Mifsud Bonnici | | |Antoine |

| |Borg Tonio |Mifsud Bonnici | | |Carmelo |

| |Cristina |Mugliett Jesmond| |Dolores | |

| |Dalli John |Pullicino George|

| |D'Amato Helen |Pullicino | | |Orlando Jeffrey |

| |Debono Giovanna|Refalo Michael |

| |Deguara Louis |Vassallo Edwin |

| |Farrugia Jean |Vella John | |Pierre | |

| |Fenech Adami |Zammit Ninu | |Eddie | |

| |Frendo Michael |Zammit Dimech | | |Francis |

| KONTRA: 28

l-Onor.

|Abela Carmelo |Farrugia Angelo |

| |Agius Chris |Farrugia Michael|

| |Attard Montalto|Farrugia Noel | |John | |

| |Bartolo Evarist|Gulia Gavin |

| |Borg Karmenu |Herrera Jose` |

| |Brincat Leo |Law Rita |

| |Buhagiar |Mangion Charles | |Charles | |

| |Cardona Chris |Mizzi Joe |

| |Chircop Karl |Parnis Silvio |

| |Cilia Joe |Refalo Anton |

| |Coleiro Marie |Sammut Joseph | |Louise | |

| |Cuschieri |Sant Alfred | |Joseph | |

| |Dalli Helena |Vassallo Adrian |

| |Debono Grech |Vella Karmenu | |Joe | |

| L-emenda għaddiet.

MR SPEAKER: Issa se nqiegħed il-mistoqsija fuq il-mozzjoni mressqa mill- Onor Anġlu Farrugia, kif emendata bl-emenda tal-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MR SPEAKER: Din id-division se tittieħed issa stess.

VOTAZZJONI NRU.

FAVUR : 34

L-Onor.

|Abela Anthony |Galea Censu |

| |Agius Francis |Galea Louis |

| |Asciak Michael |Galea Mario |

| |Azzopardi |Galea Pace Victor| |Frederick | |

| |Azzopardi Jason|Gatt Austin |

| |Bonnici Josef |Gonzi Lawrence |

| |Bonnici Michael|Hyzler George |

| |Cristina |Mugliett Jesmond | |Dolores | |

| |Dalli John |Pullicino George |

| |D'Amato Helen |Pullicino Orlando| | |Jeffrey |

| |Debono Giovanna|Refalo Michael |

| |Deguara Louis |Vassallo Edwin |

|KONTRA: 28

L-Onor.

|Abela Carmelo |Farrugia Angelo |

| |Agius Chris |Farrugia Michael |

| |Bartolo Evarist|Gulia Gavin |

| |Borg Karmenu |Herrera Jose` |

| |Brincat Leo |Law Rita |

| |Cardona Chris |Mizzi Joe |

| |Chircop Karl |Parnis Silvio |

| |Cilia Joe |Refalo Anton |

| |Cuschieri |Sant Alfred | |Joseph | |

| |Dalli Helena |Vassallo Adrian |

| Il-mozzjoni, kif emendata, għaddiet.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Nitlob lill-Viċi Prim Ministru sabiex jekk jogħġbu jressaq l-Aġġornament tal-Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar it-Tnejn, 2 ta' April 2001, fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza tad-Dwana – Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta - Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni ta' l-Erarju – Kumitat;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kunsill Malti għall-Iżvilupp Ekonomiku u Soċjali - Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar l-Amministrazzjoni ta' Art tal-Gvern - Tieni Qari;

Riżoluzzjoni tal-Prim Ministru dwar il-qagħda fil-pajjiż – Kontinwazzjoni; u

Xi aġenda oħra li tista' tiġi komunikata aktar tard.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Ippjanar ta' l-Iżvilupp - Kumitat Permanenti.

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni u l-Privatezza tad-Data – Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Condominia - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kwarantina tal-Pjanti - Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

Joseph Sammut.

ONOR.

JOSEPH SAMMUT: Mr Speaker, f'dawn il-ftit minuti li għandi għad- dispożizzjoni tiegħi nixtieq nindirizza tliet punti prinċipali.

L-ewwel punt jittratta l-qagħda tal-mediċini f'pajjiżna, b'mod partikolari ċerti mediċini ta' importanza għal saħħet il-pazjenti lokali.

Nixtieq nittratta wkoll dwar il-problemi li residenti fin-nofsinhar ta' Malta, b'mod partikolari dawk ta' Ħal Għaxaq, qed jiffaċċjaw għar-rigward tal-provvista ta' l-elettriku, ta' l-ilma u l-istat tat-toroq li jgħixu fihom.

Nixtieq li jekk ikun fadal ħin, nagħmel ukoll xi osservazzjonijiet fir-rigward ta' l-awtorita` ta' l-ippjanar.

Kif diġa` għedt nixtieq niddedika ftit ħin dwar il-provvista tal-mediċini lokalment.

Dan l-aħħar waqt xi żjarat li għamilt f'xi djar inqala' s- suġġett fejn issemmew b'mod partikolari l-pilloli tat-tip diamox u set pilloli ieħor tat-tip phenindione.

Kien hemm ilmenti dwar il-fatt li la fl- ispiżerija tal-gvern fl-Isptar San Luqa u lanqas mill-ispiżeriji lokali ma tista' ssib tixtri dawn it-tip ta' pilloli.

In-neċessita`, l-importanza u l-gravita` ta' dan in-nuqqas joħroġ b'mod partikolari fejn jirrigwarda l- pilloli tat-tip diamox.

Fil-fatt indirizzajt interpellanza parlamentari lill-Ministru konċernat permezz ta' mistoqsija parlmentari 24527 u min-naħa tiegħu fl-istess risposta, il-Ministru għamel riferenza għal risposta oħra mogħtija permezz ta' l-interpellanza nru.

Dan juri li l-gravita` tan-nuqqas u n- neċessita` ta' dawn il-pilloli nħasset ukoll minn membri oħra li diġa` ltaqgħu ma' dan il-każ.

Ir-risposta kienet li daħlet xi kunsinna, spiċċat, inġiebet kunsinna oħra żgħira, spiċċat u suppost għandha tasal kunsinna oħra.

Hawnhekk wieħed jibda jiddubita, jistaqsi u jagħmel riferenza għall-kritika li kienet saret meta l-gvern Laburista ta' ftit xhur ilu kien introduċa l-miżura li permezz tagħha kien impona l-miżata nominali ta' 50c - ngħid nominali għax 50c relattivament ma jfissru xejn - fejn kulmin kien imur b'riċetta kien irid iħallasha.

Kien hawn ħafna storbju għaliex qalu li kienu qegħdin jittieħdu flus il-poplu u li dan m'għandux ikun.

Biss matul dak il-perijodu li kien hemm dik it-tariffa, ħadd ma kien igorr mill-provvista tal-pilloli; kulmin kien imur għall- pilloli kien isibhom.

Hawnhekk forsi wieħed kien jammira l-iskop li kien hemm wara dik it- tariffa, fis-sens li daħal il-kontroll.

Illum bit-tneħħija ta' din it- tariffa n-nies m'humiex isibu l-pilloli li jkollhom bżonn.

L-akkuża hi li hawn min qed japproprja ruħu minn pilloli li ma jagħmilx użu minnhom u jiddisponi minnhom ħażin.

Hawnhekk tidħol ir-responsabbilta` ta' l- amminstrazzjoni.

Fl-opinjoni tiegħi għandhom jittieħdu miżuri serji biex jekk hu każ ta' ħela allura jiġi kkontrollat.

L-introduzzjoni ta' dik il- miżura kellha l-għan li ġġiegħel lil kulħadd ikun responsabbli lejn l-ordni li jagħmel.

It-tip ta' pilloli li qegħdin insemmu d-diamox, jeħduhom persuni li jbatu minn pressjoni fl-għajnejn u għalhekk wieħed jista' jimmaġina l-gravita` u l-importanza tagħhom.

Jien iltqajt ma' każ fejn speċjalista eżamina persuna li qed tbati minn pressjoni f'għajnejha u rrikmandalha u ppreskrivilha dawn il-pilloli għal perijodu ta' sitt xhur, pero' tul dan il- perijodu kollu din il-persuna la sabet tixtri dawn il-pilloli mill- ispiżerija tal-gvern u lanqas mill-ispiżeriji privati.

Il-konsegwenza li tista' tiffaċċja din il-persuna hi li titlef id-dawl t'għajnejha.

Illum naraw kemm l-amministrazzjoni preċedenti kienet qed iddaħħal ċerta responsabbilta` u sigurezza biex jinstabu dawk il-pilloli tant neċessarji, mhux billi noqogħdu niftaħru li tneħħiet din il-miżura ta' 50c.

Jekk huwa l-każ li hemm il-ħela u hemm min qed japproprja ruħu minn pilloli mill- ispiżeriji governattivi li m'għandux jieħu, għandhom jittieħdu dawk il- passi mill-iktar fis sabiex persuni li verament ikollhom bżonn il-pilloli ma jbatux il-konsegwenzi.

Punt ieħor li xtaqt nirreferi għalih hu l-istat li għadhom qed igħixu fih ċerti residenti fl-area ta' Ħal Għaxaq, illum fis-sena 2001.

Qed nirreferi għall-parti tal-Millieri, il-parti tal-Qattus, Triq Telleritu, Triq il- Bwar, Triq Ġużepp Barbara, Triq Sebastian Saliba u l-akkwati tal-madwar.

Hawnhekk għandna stat li verament huwa tal-biki.

Jiena bdejt ninvolvi ruħi direttament fil-kampanja elettorali f'Ottubru ta' l-1996 imma sal-lum għadu ma sar relattivament xejn biex dawn it-toroq jitranġaw, fosthom dawk ta' l- area tal-Qattus.

Ninsab infurmat li dawn it-toroq ilhom f'dan l-istat għal mill-inqas 15-il sena u mhux każ ta' sempliċement toqba 'l hawn u 'l hemm, imma huma litteralment maqlugħin kollha.

Dan l-aħħar jidher li saru xi xogħlijiet fejn ġie mgħoddi l-main ta' l-ilma imma ma ġiex imqabbad.

Jidher li fil-perijodu 1997-1998 kien għadda d-drenaġġ imma t-toroq baqgħu maqlugħin kif dejjem kienu.

Kien hemm interpellanza sabiex min hu responsabbli jara li dawn isiru u l-Ministru ndika li se jsiru xi xogħlijiet fl-area ta' Ħal Għaxaq, imma dan se jsir meta jitlestew il- kordinamenti li għandhom isiru.

Naħseb li hemm każ serju ta' urġenza biex jitlestew dawn it-toroq.

Barra l-urġenza li jitlestew it-toroq, nixtieq inġib għall-attenzjoni ta' din il-Kamra t-tbatija li ċerti nies qegħdin jgħaddu minnha, b'mod partikolari dawk fl-area tal-Qattus.

Hawnhekk għandna stat fejn apparti li t-toroq mhux iffurmati, għalkemm il-bini huwa kollu lest hemm min għadu sal-lum mingħajr il-provvista ta' l-ilma.

Għandek min, b'mod partikolari fl-akkwati ta' Triq Telleritu, li minbarra li għadu jrid jiddependi mill-bjar tiegħu għall-ilma, għadu wkoll jinqeda bil-fossa għaliex lanqas is-sistema tad-drenaġġ għadha ma waslet.

Għandek il-bini li ilu lest is-snin u sal-lum ir-residenti għadhom jiddependu mill- bir u mill-fossa.

Naħseb li wasal iż-żmien li l-ministeru konċernat u l- ministru responsabbli jieħdu l-passi kollha neċessarji biex ix-xogħlijiet li għandhom isiru, isiru.

Hemm ukoll il-każ ta' Triq il-Bwar u Triq Ġużeppi Barbara fejn ir- residenti, għalkemm jgħixu f'dinja żviluppata u għandhom il-provvista tad- dawl, ma jistgħux igawdu l-faċilitajiet li toffri d-dinja moderna.

Dan minħabba li meta marru l-impjegati ta' l-Enemalta biex jaraw x'saħħa ta' dawl hemm, irriżulta li hi ta' 175 watts, jiġifieri jekk tixgħel bozza trid titfi l-oħra u biex tixgħel it-televiżjoni trid titfi l-fridge.

Din hija ħaġa ta' l-iskantament għaliex hemmhekk hemm substation, jiġifieri suppost li l-provvista tad-dawl ma tkunx daqshekk ħażina.

Din hija sitwazzjoni li fid-dinja tal-lum mhix aċċettabbli, iktar u iktar meta tqis li sar investiment tant qawwi f'power station li suppost kellha ssolvi darba għal dejjem il-problemi tad-dawl.

Hawnhekk irrid ngħid li Ħal Għaxaq mhux l-uniku post fejn għandhom il- problema ta' dawl baxx; hemm ċerti postijiet ġewwa ż-Żurrieq, bħal Triq it- Torri, fejn għalkemm ġie ndikat li se ssir substation relattiva eċċ, sal- lum din għadha ma saritx u s-sitwazzjoni hi ta' l-istess gravita` li qegħdin insemmu.

It-tielet punt li xtaqt nagħmel riferenza għalih jirrigwarda l-awtorita` ta' l-ippjanar.

Dan l-aħħar qed ninnutaw li l-iżvilupp m'għadux ikun - bħalma kien forsi fil-passat - fuq skali żgħar imma qed ikun ta' ċerta kobor, bħalma qed isir, per eżempju, fl-area ta' Fleur-de-Lys fejn qabel kien hemm il-fabbrika tal-Canada Dry, biex insemmi post wieħed.

Hemmhekk għandek area enormi fejn għaddej skavar mhux ħażin u naħseb li fl-awtorita' ta' l-ippjanar wasal iż-żmien li jibda jsir pjanar bis-serjeta` biex wieħed jibża' għall-ambjent.

Fi żmien il-Kavallieri, il-ġebla kienu jaqtgħuha mill-istess post u jagħmlu użu minnha u għalhekk il-barrieri kienu jkunu żgħar u bil-kemm kont tinduna bihom.

Illum il-kobor tal-barrieri sar xi ħaġa kbira u t-tiċrit ġo l-art sar ikerrah l-ambjent kollu.

Ħaġa ta' l- iskantament hi li għandna dawn l-areas daqshekk kbar fejn qed isir qtugħ ta' blat enormi u m'hu qed isir xejn bih; sempliċement jitqatta' biex jintrema f'barriera li naħseb li wasal iż-żmien li l-awtorita' ta' l- ippjanar tibda tiddedika ftit tal-ħin sew dwar kif għandha tintuża l-ftit materja prima li hawn.

Kulħadd jaf li l-ħajja tal-barrieri lokalment hija waħda żgħira u ma naħsibx li għandha ħafna tul għax il-ġebla aktar ma jmur aktar qed tiskarsa.

B'dan il-mod tkun qed issalva l-ambjent b'mod estetiku, tkun qed tissalvagwardja l-kampanja minnha nnifisha, tkun qed tnaqqas il-ħela, tipprolonga l-użu u barra minn hekk tnaqqas problema kbira li tikkonċerna r- rimi.

Naħseb li wasal iż-żmien li l-awtorita' ta' l-ippjanar tibda tiddedika iktar ħin verament għall-ambjent u mhux sempliċiment tkun qiegħda hemmhekk biex tagħfas fuq iż-żgħir u tirrendilu ħajtu miżerja b'ħafna tariffi għoljin biex sempliċiment tiġġustifika l-pagi ta' l-uffiċjali tagħha.

Ħaġa oħra li rrid insemmi hija t-triq qalb il-blat li hemm int u nieżel f'Wied iż-Żurrieq, liema triq oriġinarjament kienet tintuża mis-sajjieda u ilha hemm is-snin.

Nisimgħu ħafna dwar li rridu nagħmlu footpaths u jinqalgħu ħafna argumenti dwar jekk għandhomx isiru jew le, imbagħad għandek footpath li diġa` hija rranġata, u qed tiġi mill-inġenji għaliex qegħdin jiġu mitfugħa bl-addoċċ fuqha.

U dan kollu qed isir bil-barka ta' l-awtorita' ta' l-ippjanar!

Naħseb li wasal iż-żmien li jittieħdu passi sabiex affarijiet li diġa` jeżistu u li m'huma qegħdin itellfu lil ħadd u li m'huma se jieħdu xejn minn ta' ħadd imma qegħdin hemmhekk għax jappartjenu lill-poplu Malti, jiġu ppreservati.

Dan sabiex ikunu t'użu kemm għat-turisti li jinżlu minn dawk il-postijiet bil-mixi kif ukoll għall-istess Maltin li fil-ġranet sħan li bdew ġejjin jagħmlu użu minnhom.

Nirringrazzjak.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Iktar rimarki?

L-Onor.

Charles Buhaġiar.

ONOR.

CHARLES BUHAĠIAR: Sur President, fid-dibattitu li kellna llejla fuq mozzjoni ta' l-oppożizzjoni, il-Ministru Austin Gatt waqt id-diskors tiegħu, għoġbu jirriferi għall-każ ta' persuna li kienet impjegata bħala xufier meta jien kont ministru.

Jien m'iniex se nitkellem dwar dan il-każ, pero` naħseb li huwa mill-iktar inġust li f'dan il-Parlament insemmu nies li ma jistgħux jiddefendu ruħhom.

Il-persuna konċernata, is-Sur Noel Xuereb, m'huwiex uffiċjal pubbliku u ma jaħdimx mal-gvern, għalhekk ma jistax jiddefendi ruħu f'dan il-Parlament.

Huwa proprju minħabba f'hekk li 'l quddiem xtaqt inpoġġi fuq il-Mejda tal- Kamra kopja tas-sentenza tal-qorti li ngħatat fil-konfront ta' Noel Xuereb.

Fil-fatt Noel Xuereb kien tressaq il-qorti fuq reat imma effettivament ma kienx instab ħati.

U se naqra hawnhekk il-parti rilevanti tas-sentenza li kienet ingħatat li tgħid hekk:

"il-qorti ma ssibx lill-imputat Noel Xuereb ħati ta' l-ebda waħda mill- akkużi u konsegwentement tilliberah minn kull imputazzjoni u piena.

Tordna wkoll ir-rilaxx tal-flus elevati mingħand dan l-imputat billi l- istess m'humiex konnessi mar-reati li taw lok għal dawn il- proċeduri.".

Hawnhekk hawn każ fejn persuna tressqet il-qorti imma ma nstabitx ħatja u għalhekk m'għandniex noqogħdu nsemmu dawn l-affarijiet fil-Parlament, speċjalment meta l-persuna ma tistax tiddefendi ruħha.

Jien inħossha nġusta li l-Ministru Gatt illejla għoġbu jiġi f'dan il-Parlament u joqgħod iqajjem il-każ hawnhekk, minkejja li jaf li din il-persuna ma nstabitx ħatja.

Minkejja li din il-persuna nstabet innoċenti mill-qorti, il- Ministru Gatt għoġbu jerġa' jgħaddiha ġuri hawnhekk f'dan il-Parlament.

Mr Speaker, il-ġurijiet tagħmilhom il-qorti u hi tiddeċiedi min hu ħati, min mhux u lil min tillibera.

U f'dan il-każ il-qorti ddeċidiet li l- persuna konċernata mhix ħatja ta' l-akkużi li nġiebu kontriha.

U għalhekk mhux sewwa li f'dak id-dibattitu l-Ministru Gatt uża kif uża l-argument.

It-tieni punt li xtaqt insemmi jirrigwarda stqarrija li ħareġ il-Ministru Zammit Dimech biex jirribatti stqarrija li kont għamilt jien waqt konferenza politika u konferenza stampa li kienet saret f'Wied il-Għajn.

Nhar is-Sibt li għadda f'Wied il-Għajn, jien flimkien mas-Sindki ta' Wied il-Għajn, iż-Żejtun u Ħaż-Żabbar konna għamilna konferenza stampa biex niġbdu l-attenzjoni tal-gvern li f'dawn it-tliet irħula hemm telqa kbira; affarijiet li kienu mibdija, jew ma tkomplewx jew inkella tħallew għal rashom u ma sar xejn fuqhom.

Iktar minn hekk, għas-sena li ġejja u għas- snin li ġejjin m'hemm maħsub li jsir l-ebda nvestiment f'dawn in-naħat.

Biex jirribatti din l-istqarrija li għamilnilu l-ministru għoġbu jgħid li matul il-tliet snin li għaddew intnefqu Lm5 miljuni fuq proġetti ta' embellishment.

Jien m'għedtx li fit-tliet snin li għaddew ma sarux proġetti ta' embellishment; fil-fatt fl-1998, Gvern Laburista nefaq Lm3 miljun għal din il-għan.

Dan ifisser li minn dawk il-Lm5 miljuni trid tnaqqas Lm3 miljuni li ntnefqu taħt gvern Laburista.

Fl-1999 intnefqu Lm1 miljun f'xogħol ta' embellishment u s-sena li għaddiet intnefqu ftit inqas minn Lm1 miljun.

Dan ifisser li l-argument ma kienx li ma ntnefqux flus imma dwar il-mod kif intnefqu.

Fil-fatt is-sena li għaddiet il-parti l-kbira tal-flus intnefqu ġewwa tas-Sliema, fis-sena ta' qabel, għalkemm ntnefqu xi flus ġewwa Wied il-Għajn, Marsaxlokk u Birżebbuġa, ir-raġuni kienet li kien hemm proġetti mibdija minn gvern Laburista fl-1998 u għalhekk il-gvern Nazzjonalista ma kellux għażla oħra ħlief li jkomplihom.

Fil-fatt għamel sew li komplihom.

Fil-kumplament ta' l-istqarrija tiegħu l-ministru qal li mhux veru li m'huma se jagħmlu xejn matul din is-sena ġewwa Marsascala, Birżebbuġa u Marsaxlokk.

Qal li se jitkompla r-restawr tat-Torri ta' San Tumas ġewwa Wied il-Għajn, u li se jsir ftit landscaping work fil-bajja ta' San Tumas.

Fil-fatt dawn iż-żewġ xogħlijiet huma mibdijin diġa` u x-xogħol ta' restawr tat-Torri ta' San Tumas kważi spiċċa.

Jien nistaqsi lill-Ministru x'se jagħmel ġo Birżebbuġa u Marsascala għaliex f'din l-istqarrija ma semma xejn fuq dawn iż-żewġ lokalitajiet.

Mela veru kellha raġun l-Oppożizzjoni li tgħidu li fin-naħa t'isfel tal-pajjiż m'hu qed jagħmel xejn din is-sena!

Anke jekk tara l-budget li hemm ivvutat għal din is-sena, issib li dan huwa kollu fuq xogħlijiet ta' embellishment f'Sliema u San Ġiljan.

Mhux talli hekk, talli anke xogħlijiet li ilhom imwiegħda ħafna f'Buġibba u l- Qawra għadhom ma tlestewx.

Infakkar f'dak il-famuż ħajt li qiegħed fejn il-Gillieru u li hekk kif inbidel il-gvern fl-1998 kien inqala' minn hemm għax qalu li kien ikrah.

Effettivament dan kien retaining wall biex iżomm it-triq milli taqa' għal isfel u issa ġie qisu building site; għaddew sentejn u nofs u building site kien, building site għadu u hekk se jibqa' għax għalissa m'hemmx flus ivvutati għalih.

Basta neħħejnieh!

Bħalma se nħallu wkoll ġewwa l-Qawra l- pożizzjonijiet fejn suppost għandhom jeħlu l-fanali fil-promenade ta' taħt li hemm fil-Qawra!

Hemmhekk diġa` hemm il-pajpijiet tal-conduit imtellgħin ma' fejn se jaqbdu l-fanali.

Ilhom lesti xi sentejn u l-fanali mhux se jitwaħħlu għax m'hemmx vot għalihom għal din is-sena, l-istess bħalma mhux se jitwaħħlu l-fanali ġewwa l-bajja fuq il-promenade ta' Marsascala.

Ma twaħħlux u mhux se jitwaħħlu għax m'hemmx budget għalihom.

Fl-istess stqarrija li għamel, il-ministru ta raġuni lil dak li għedna aħna għax hu ċar li kulma sab x'isemmi hu li se jkomplu bir-restawr tat- Torri ta' San Tumas u li se jagħmlu ftit landscaping work fil-bajja ta' San Tumas.

Dawk xogħlijiet ta' embellishment li se jsiru!

Ħalli jsiru dawn imma hemm ħafna iktar xogħlijiet x'jagħmlu!

Biex inkun qed ngħid kollox, il-ministru qal ukoll li fejn hemm l-iskart se jneħħuh.

Bħal dak li qallu għaliex id-Dipartiment għall-Immaniġġjar ta' l-Iskart ineħħi l- iskart minn fejn jinġema' allura dak huwa proġett!

Tant sirna laissez- faire u tant dan il-gvern m'hu qed jagħmel xejn li meta nagħmlu xi ħaġa li suppost nagħmlu insejħulha proġett.

Il-fatt li tiġbor l-iskart li jintefa' 'l hawn u 'l hemm hu parti mix-xogħol tal-gvern u mhux proġett.

Fl-istqarrija li kont għamilt meta konna Wied il-Għajn kont għamilt diversi domandi u fost l-iktar affarijiet importanti li staqsejt għan-nom tan-nies ta' Wied il-Għajn kien hemm, per eżempju, dik jekk hijiex se ssir xi ħaġa biex il-karozzi li jkunu neżlin mill-bypass ta' Wied il-Għajn lejn iċ- ċentru ma jibqgħux jgħaddu miċ-ċentru ta' Wied il-Għajn bil-konsegwenza li jkun hemm konfużjoni enormi ta' traffiku.

Domanda oħra kienet jekk huwiex se jsir il-bus terminus f'Wied il-Għajn li ilu mwiegħed ħafna.

Infakkar li Wied il-Għajn huwa t-tielet l-ikbar terminus tal-karozzi tal-linja ġewwa Malta fix-xhur tas-sajf wara dak tal-Belt hu Buġibba.

Da huwa proġett ieħor tal-gvern Laburista li tħalla fuq l-ixkaffa bħalma tħalla fuq l- ixkaffa l-proġett li semmejt qabel ta' triq ġdida li tagħmel bypassing taċ- ċentru.

X'qed isir biex ġewwa Ħaż-Żabbar nevitaw il-problema kbira ta' l- għargħar li hemm, liema ilma minn Ħaż-Żabbar jispiċċa f'Wied il-Għajn.

Dan huwa proġett ieħor imħejji minn gvern Laburista u li dan il-gvern għoġbu għal darb'oħra ma jkomplihx.

Jien ċert li kieku dan il-gvern kellu ħsieb li jkompli dawn il-proġetti, il-ministru kien isemmihom.

Proġetti oħrajn li kienu maħsubin għal Birżebbuġa huma per eżempju t- tkomplija ta' l-embellishment fil-bajja tal-Qajjenza.

Anki hawnhekk ma jissemma' xejn u għandi nifhem li m'hu se jsir xejn.

Wieħed jista' jgħid l- istess għal Marsaxlokk u dawn l-areas kollha.

Għandna gvern li dawn l- affarijiet jinsihom u jikkonċentra l-isforz tiegħu biss fuq tas-Sliema u fuq San Ġiljan.

Għaliex il-Ministru minn hemm irid jitla'!

Allura hemmhekk nagħmlu x-xogħol u fil-postijiet l-oħra telqa kbira!

Nistieden lin-nies li qed jisimgħuna biex imorru Buġibba u jaraw jekk hux veru li madwar 40% jew 50% tal-fanali lanqas jinxegħlu m'għadhom, jew jekk jinxegħlu għandhom il-bozoz maqtugħin.

Jaraw, per eżempju, l-ħsara li qed issir lis-siġar li hemm miżrugħin hemmhekk!

Jaraw il-ħsara li qed issir fuq il-promenades t'hemmhekk u li mhux qed tiġi rranġata, it-telqa u n- nuqqas ta' manutenzjoni ta' dawn l-affarijiet kollha.

Hu verament ta' ħasra li f'dan il-pajjiż nirraġunaw bil-mod li għax proġett ikun inbeda minn gvern imbagħad jitla' gvern ieħor, il-proġett ma jitkompliex.

Dan mhux sewwa għaliex meta jsiru dawn il-proġetti jintnefqu miljuni ta' liri li jkunu nġabru mingħand il-poplu kollu u nemmen li l- gvern, hu min hu, huwa tenut li jagħmel manutenzjoni xierqa fuq proġetti ta' din il-kwalita` speċjalment meta jkunu proġetti maħsuba biex isebbħu lill-pajjiż.

Minflok ma l-proġetti jilħqu l-għan tagħhom li jsebbħu lill- pajjiż, jispiċċaw biex huma stess ikunu eyesore.

Mr Speaker, is-sena li għaddiet!

Is-sena li għaddiet sar proġett ġewwa tas- Sliema li ġie jiswa madwar Lm60,000 biex isir embellishment ta' San Ġiljan li tiġi taħt Taormina Kiosk.

Niftakar lill-Ministru Refalo u l-Ministru Zammit Dimech għax kienu mdeffsin fiha t-tnejn imorru hemm isfel fuq dik il- bajja, jduru magħha u jgħidu li hemmhekk se jagħmluh blue flag beach.

Qalu wkoll li se jagħmlu l-beach furniture liema beach furniture se tkun magħmula b'tali mod u manjiera li tkun tista' tiżżarma fix-xitwa ħalli ma ssirilhiex ħsara.

Jekk wieħed imur hemmhekk li l-beach furniture saret imma baqgħet ma tneħħitx minkejja l-wegħda li se jneħħuha biex ma ssirilhiex ħsara.

(Interruzzjonijiet) Għalhekk qed issirilha ħsara għax ma tneħħitx!

Għax din kienet maħsuba biex titneħħa u tħalliet hemm!

Dan ifisser li anke proġetti li saru riċentement qed jitħallew fi stat ta' telqa.

Mhux sew li f'dan il-pajjiż nonfqu mijiet ta' eluf u miljuni ta' liri biex inwettqu proġetti imbagħad m'aħniex kapaċi nsibu sistema biex dawn il- proġetti nmantnuhom kif inhu xieraq.

Dan mhux sewwa mhux biss għaliex il- pajjiż ikollu dehra ta' telqa kif fil-fatt għandu llum, fejn qisu ħadd m'hu qed jagħti kas ta' xejn imma għaliex ifisser li effettivament ħafna flus li jinġabru minn fuq it-taxxi tal-poplu m'humiex qegħdin jintnefqu sew u ħadd m'hu qed jieħu ħsieb biex dawk il-flus jiġu nvestiti biex jagħtu l- aħjar return għal pajjiżna.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal nhar it-Tnejn, 2 ta' April 2001 fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif ikkomunikata mill-Viċi Prim Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

GWARDJANI LOKALI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħati breakdown taċ-ċitazzjonijiet maħruġa mill- gwardjani lokali għax-xahar ta' Jannar u Frar u sa 19 ta' Marzu fil-lokal ta St Paul's Bay?

ONOR.

AUSTIN GATT: Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-informazzjoni mitluba.

GWARDJANI LOKALI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħati breakdown taċ-ċitazzjonijiet maħruġa mill- gwardjani lokali għax-xahar ta' Jannar u Frar u sa 19 ta' Marzu fil-lokal ta' l-Imtarfa?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onorevoli Interpellant li s`issa fl- Imtarfa m`hemmx Gwardjani Lokali.

ST MICROELECTRONICS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Wara li l-kumpannija globali ST Microelectronics dan l-aħħar ħabbret fl- istampa internazzjonali li kienet ser tirrevedi 'l isfel it-tbassir tagħha għall-kumplament tas-sena finanzjarja, jista' l-Ministru jgħid jekk dan huwiex mistenni li jkolli xi impatt dirett fuq il-GDP ta' pajjiżna?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Tajjeb jingħad li l-istampa internazzjonali irrapurtat kif il-kumpaniji fis-settur tas-semiconducters, fosthom inkluża l-ST Microelectronics, qed iħabbtu wiċċhom ma' tnaqqis fil-prezz tal- prodotti tagħhom, prinċipalment minħabba li l-qasam tal-kompjuters ma baqax jespandi bir-ritmu antiċipat.

Dan qed iwassal biex dawn il-kumpaniji jirrevedu l-isfel it-tbassir tagħhom dwar turnover.

Madankollu huwa mistenni li sa l-aħħar tas-sajf is-settur ikun diġa' reġa lura għall-livell ta' attivita' milħuqa fis-snin li għaddew.

Minħabba f'hekk, mhux mistenni li t-turnover ta' l-ST Microelectronics f'Malta għal din is-sena ser ikun daqstant differenti minn dak tas-sena li għaddiet u għalhekk mhux qed ikun antiċipat xi impatt partikulari fuq il-Prodott Gross Domestiku ta' pajjiżna.

SAN ĠWANN - TINDIF

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Fid-dawl tal-ġrieden, siringi u skart li spiss qed ikun hemm faċċata tal-bini fi Triq l-Istefanotis, San Ġwann, jistgħu jittieħdu passi mid-dipartiment konċernat u possibbilment flimkien mal-kunsill lokal biex jissebbah l- ambjent u jiġi indirizzat dan l-inkonvenjent għar-residenti ta' l-inħawi?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninforma lill-Onorevoli Interpellant illi l- Ministeru għall-Ambjent kien diġa' beda t-tħejjijiet neċessarji biex isir proġett ta' tisbiħ u titjib f'dan il-post.

Sadanittant il-Ministeru qed jagħmel il-verifiki meħtieġa dwar jekk l-area in kwestjoni hix art pubblika jew le.

MFSC - KONSULENTI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid kemm hemm konsulenti Maltin fuq il-kotba tal-MFSC?

Min huma, kemm qed jitħallsu u kemm jaħdmu sigħat fil-ġimgħa?

Kif u meta ġew ingaġġati?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onorevoli Interpellant li l-konsulenti Maltin fuq il-kotba tal-MFSC fis-27 ta' Marzu 2001 huma kif ġej:

Paul Vella - Lm 2,000 - ma għandux siegħat fissi u qiegħed jipprovdi is-servizz tiegħu fuq bażi ta' assignment speċifiku.

Ingaġġat fit-28 ta' Frar 2000 fuq xogħol relatat ma' accounting.

Charles Theuma - Lm 500 fix-xahar.

Ingaġġat fil-23 ta' Frar 2001 fuq bażi ta' minimu ta' 40 siegħa fix-xahar fuq xogħol ta' IT strategy and development.

Mrs Joanne Cassar - Lm 500 fix-xahar.

Ingaġġata fil-21 ta' Lulju 2000 fuq bażi ta' nofs ta' nhar kuljum sa l-aħħar ta' Marzu 2001 fuq xogħol relatat ma' business development.

Anthony Azzopardi - Lm 12,000 fis-sena.

Ingaġġat fil-21 ta' Lulju 2000 fuq bażi full-time ta' minimu ta' 40 siegħa fil-gimgħa fuq xogħol relatat ma' human resources.

Il-konsulenti kollha ġew ingaġġati b'deċizjoni tal-Bord tal-Gvernaturi.