MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 627 It-Tnejn, 29 ta' Ottubru, 2001 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 627

It-Tnejn, 29 ta' Ottubru, 2001

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.01 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tnejn, 29 ta' Ottubru, 2001

WERREJ

MINUTI 232

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI 232

TQEGĦID TA' KARTI 236

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR LOTTERIJI U LOGĦOB IEĦOR (KUMITAT)

LOTTERIES AND OTHER GAMES BILL (COMMITTEE STAGE) 237

AĠĠORNAMENT 259

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 264

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 626 li saret fl-24 ta' Ottubru, 2001 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI

RABAT – GĦAR BARKA - TRASPORT PUBBLIKU

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jinformani għaliex minkejja li twessgħet it-triq, it-trasport pubbliku ma ġiex estiż għar-residenti ta' Għar Barka fir-Rabat?

Jista' l-Ministru jara li din l-inġustizzja tiġi rrimedjata bla telf ta' żmien?

ONOR.

ĊENSU GALEA (Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni): Jien informat li minkejja li saru laqgħat ma` l-assoċjazzjoni tat-trasport pubbliku biex tiġi riżolta din it-talba, jidher li għad hemm xi problemi min-naħa tas-sidien.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Farrugia, domanda supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Sur President, hawnhekk qed nitkellmu fuq talba għall-estensjoni tas-servizz tat-trasport pubbliku, talba li ilha pendenti għal aktar minn 15-il sena.

Jista' l-Ministru jara li jittieħdu l-passi bil- għan li ċ-ċittadini ma jibqgħux isofru inkonvenjent?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien kemm-il darba għedt li ma naqbilx ma' din il- pożizzjoni li qed tieħu l-assoċjazzjoni tat-trasport pubbliku.

Veru li l- assoċjazzjoni tista' xi drabi tkun tal-fehma li f'xi lokalita' partikolari jkun hemm numru żgħir ħafna ta' commuters u allura ma jkunx vale la pena li minn hemm tgħaddi tal-linja, pero' nista' nikkonferma li f'dik il-parti li qed jirriferi għaliha l-Onor.

Interpellant hemm komunita' pjuttost kbira u allura hemm lok li tgħaddi tal-linja, imqar darba kull siegħa.

Min-naħa tiegħi nwiegħed li se nibqa' ninsisti sakemm xi darba jkollna din ir-rotta.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joseph Cuschieri, domanda supplimentari.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Mr Speaker, xi żmien ilu l-kunsill lokali ta' San Ġiljan kien ressaq mozzjoni biex il-venda ta' San Ġiljan terġa' tmur lura fejn kienet qabel, u cioe' viċin il-pjazza ta' San Ġiljan, u kienet saret talba speċifika lill-awtorita' għat-trasport pubbliku għal dan il- għan.

Jista' l-Ministru jgħid x'konsiderazzjoni ttieħdet u fiex waslet din it-talba?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Speaker, filwaqt li bl-ebda mod ma niċħad li xi darba setgħet saret xi talba simili mill-kunsill lokali ta' San Ġiljan, nista' nikkonferma li fl-aħħar tliet snin qatt ma ġiet diskussa t-tali proposta.

Għalkemm il-venda fejn tinsab illum toħloq diversi problemi li m'humiex żgħar, jidhrilna li dan il-post huwa ferm aktar ċentrali milli fejn kienet qabel il-venda.

Il-ħsieb hu li jsir upgrading tal-post – qed ngħid għall-inħawi ta' Paceville, fejn riċentement ġie żviluppat carpark - biex il-venda tkun tista' taqdi aħjar il-bżonnijiet tal-commuters.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Apparti li dak li għadu kemm qal il-Ministru żgur li mhijiex ix-xewqa tal-Ġiljaniżi, irrid infakkru li kienet saret talba oħra kemm mill-kunsilli lokali kif ukoll mir-residenti biex il-venda tas-Savoy tkun aktar frekwenti.

Jista' l-Ministru jgħid x'konsiderazzjonijiet ttieħdu f'dan ir-rigward?

Jista' jgħid ukoll x'qed isir biex it-triq il-ġdida ta' Pembroke, dik li tagħti għal-lukandi, tiġi mdawla aħjar?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Speaker, irrid ngħid li l-kwestjoni tal-venda tas- Savoy ma ġietx diskussa ħlief f'xi laqgħa jew tnejn li kelli mal-kunsill lokali ta' Tas-Sliema.

Madanakollu l-kunsill lokali ta' Tas-Sliema għandu talbiet pendenti quddiem il-ministeru - u anke quddiem l-awtorita' - għar- rigward tal-mod ta' kif Tas-Sliema hija moqdija.

Jidher ċar li dawk il- partijiet ta' Tas-Sliema li m'humiex mal-front qed ibatu inkonvenjenzi konsiderevoli u allura nista' ngħid li t-talba għal żieda f'dan is-servizz qed tiġi kkonsidrata.

Għar-rigward tat-triq li twassal minn Regional Road għal Pembroke, ħsibna biex nagħmlu pajpijiet li minnhom jgħaddi s-servizz tad-dawl u nispera li aktar tard matul din is-sena jew inkella fil-bidu tas-sena d-dieħla, din it-triq tkun imdawla.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Mr Speaker, ħalli nieħdu kollox fil-kuntest tiegħu.

Meta Tas-Sliema u San Ġiljan kienu inqas frekwentati mit-turisti u l-popolazzjoni ma kenitx daqshekk kbira u lanqas daqshekk anzjana, kien hemm il-venda ta' Spinola, kien hemm il-venda tas-Savoy u kien hemm il- venda tax-xatt, u nistgħu ngħidu liberament li t-traġitti tal-linja kienu frekwenti.

Issa li r-rotot inbidlu u żdiedet il-konċentrazzjoni, l-aktar rotta frekwenti saret il-venda li hemm ġewwa Paceville, waqt li tas-Savoy saret l-anqas waħda frekwenti – tax-xatt ġiet ineżistenti - bil- konsegwenza illi malli tal-linja titlaq minn San Ġiljan u tkun għadha bilkemm waslet Balluta jew il-pjazza ta' San Ġiljan, speċjalment filgħodu, tkun diġa' mimlija u allura ma tkunx tista' tgħabbi lill-passiġġieri li jkunu jridu jmorru għax-xogħol.

Kultant tal-linja li titlaq mis-Savoy ukoll tinżel lejn ix-xatt, peress li m'hijiex daqshekk frekwenti.

Din hija d-diffikulta' li qed isibu r- residenti ta' dawn l-inħawi, u dan meta suppost qed nippromwovu l-użu tat- trasport pubbliku aktar milli l-użu tat-trasport personali.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Fil-komplessitivita' tagħha, il-frekwenza tal-karozzi tal-linja fuq ir-rotta ta' Tas-Sliema tvarja bejn tlieta u erba' minuti minn waħda għal oħra, imma jista' jkun ukoll li f'ċerti ħinijiet partikolari ma jkunx hemm karozzi biżżejjed fuq din ir-rotta.

L-akbar diffikulta' qiegħda tinħoloq fuq ir-rotta bejn ix-xatt ta' Tas- Sliema u x-xatt tal-Gżira.

Minkejja li minn hemm jgħaddu numru konsiderevoli ta' karozzi tal-linja, ħafna minnhom ikunu mimlijin u allura n-nies tal-Gżira m'humiex qed ikunu moqdijin biżżejjed.

F'dan ir-rigward qegħdin nippruvaw inżidu l-frekwenza tal-karozzi li jitilqu mix-xatt ta' Tas-Sliema - almenu f'ċerti ħinijiet tal-ġurnata - biex in-nies, speċjalment dawk li jirkbu mill-Gżira, ikunu moqdijin aħjar.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Peress li l-Ministru issa għadu kif għamel dikjarazzjoni illi hemm il-ħsieb li tiżdied il-frekwenza tal-karozzi tal- linja mix-xatt ta' Tas-Sliema, jista' jgħidilna x'inhu t-target tiegħu?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Speaker, aktar minn dikjarazzjoni għamilt statement ta' fatt. Diversi drabi l-kunsill lokali preċedenti tal-Gżira talab lill-awtorita' tat-trasport - u anke lili personali – għal żieda fil- frekwenza, u jiena se nara li din it-talba tiġi milqugħa mill-aktar fis.

TA' QALI - PACKING STATION – OVERTIME

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jinformani kemm-il siegħa overtime inħadmu fil- packing station tal-patata bejn Jannar u Settembru ta' din is-sena?

Kemm tħallas kull individwu sa issa u kemm baqa' x'jitħallas?

ONOR.

NINU ZAMMIT (Ministru għall-Agrikoltura u Sajd): Fil-packing station tal-patata nħadmu 3,391 siegħa sahra bejn Jannar u Settembru ta' din is-sena, li jġibu ammont totali ta' Lm9,739.16.

Din is-sahra saret minn 116-il ħaddiem u ma fadal l-ebda sahra x'titħallas.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, domanda supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jista' l-Ministru jikkonferma jekk il-processed product price comparison report - li jien kelli l-okkażjoni nippreżenta lill-media nhar is-Sibt iżda l-Ministru qal li ma kienx jafx bih - sarx mill-EMCS u jekk il-kumpannija tqabbdetx mid-dipartiment biex tagħmel dan ir-rapport?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nirringrazzja lill-Onor.

Farrugia talli reġa' qajjem dan il-każ.

Il-ġimgħa l-oħra jien ġejt mistoqsi jekk nafx li hemm rapport lest li jagħti l-price differentials fuq diversi prodotti.

Jiena weġibt skond risposta li kelli minn wieħed mill-esperti - inzerta jafu sew l-Onor.

Farrugia - u għedt li dan ir-rapport ma nafx bih.

Issa dik ir-risposta li tajtek hija tajba għaliex dan ir-rapport ta' l-EMCS għadu m'huwiex lest għax qiegħed in draft form u għad irid jiġi ffinalizzat.

Għalhekk jien għedt li ma nafx bih, u mhux billi saru ħafna kummenti fuq il-gazzetta "KullĦadd".

Irrid ngħid li hemm rapporti oħra u anke saru diskussjonijiet kemm formali kif ukoll informali biex insibu bilanċ u naraw x'miżuri finanzjarji nistgħu ndaħħlu, ħalli dawn is-setturi mhux biss insaħħuhom imma nżommuhom sostenibbli għall-futur.

Kien hemm anke setturi li ħejjew proposti u għamluhom in writing, fosthom dawk ta' l-għeneb li jintuża għall-inbid, u anke ta' l-ipproċessar tat-tadam.

Safejn naf jien kull rapport li ġie ffinalizzat ġie ppubblikat, bħar-rapport ta' Bari.

Jien nistieden lill- Onor. Interpellant biex jekk irid jattendi għal dawn id-diskussjonijiet.

Għaliex le, kulħadd irid jagħti palata f'dan ix-xogħol!

Meta nagħmlu l- kritika tagħna, jekk kemm-il darba tkun kostruttiva, inkunu qegħdin ngħinu biex insibu s-soluzzjonijiet ġusti għal dawn is-setturi.

(Interruzzjonijiet)

Dwar dak li qed isemmi l-Onor.

Mizzi, kien hemm kawża u min ipprova jagħmel dak li prova jagħmel weħel sentenza sospiża ta' sentejn.

Pero' biex inkompli fuq dan ir-rapport, dan għadu in draft form, għadu m'huwiex finalizzat u ladarba jkun finalizzat, dan ir-rapport jiġi ppubblikat bħar- rapporti l-oħra kollha.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Bla ma noqgħod nidħol fil-kwestjoni jekk ir-rapport kienx draft jew le - ma jidhirlix illi l-EMCS tippreżenta rapporti draft - jista' l-Ministru jgħid lil min tqassam dan ir-rapport?

MR SPEAKER Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Li naf hu li l-EMCS ġiet imqabbda tagħmel dan ir- rapport - li nerġa' ngħid għadu qed jiġi diskuss qabel ma jiġi ffinalizzat - u sakemm għadu in draft form ma jiġix quddiemi.

(Interruzzjonijiet) Imma sakemm ma jiġix quddiemi, mhux se noqgħod nara lil min tqassam!

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Imma għandi nifhem li l-Ministru huwa informat lil min tqassam!

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Li nista' ngħid hu li ladarba qed isir ċertu studju dwar settur partikolari, meta jkun lest dan ir-rapport jgħaddi għandi u mbagħad jien niddiskutih ma' l-esperti fil-ministeru.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Ladarba l-Ministru qed jgħid li dan ir-rapport għadu m'huwiex finalizzat, x'tip ta' riċerka għad trid issir biex nistabilixxu jekk il-prezzijiet humiex ġusti jew le?

Għax issa mhux fuq l- industrija in ġenerali qed nitkellmu imma fuq xi ħaġa speċifika, fuq processed products, jiġifieri fuq xi ħaġa purament selettiva.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Mr Speaker, tista' tagħmel mitt elf rapport għax jekk se tieħu l-prezzijiet tal-bieraħ u tibbaża fuqhom, inti tkun qed tibbaża ruħek fuq a static model u mhux fuq wieħed elastiku.

Jekk se tagħmlu fuq l- 1997, trid tieħu l-prezzijiet ta' barra u l-prezzijiet lokali kif kienu fl- 1997, tara d-differenza ta' bejniethom u toħroġ l-ammonti.

Issa l-verita' hi li ċ-ċirkostanzi nbiddlu mill-1997 'il hawn.

Per eżempju, jekk inti tieħu s-settur tal-laħam abbażi ta' sentejn ilu, qabel ma kien hawn il-marda tal-mad cow, qabel ma kien hawn il-foot and mouth disease u meta l-prezz tal-majjal kien 'il isfel, bilfors ikollok price differentials kbar.

Biċ-ċirkostanzi tal-lum u bil-prezzijiet għoljin, il-price differentials joħorġu inqas.

(Interruzzjonijiet)

Hemm ċerti affarijiet li l-konsulenti jafu li għandhom ikomplu jaħdmu fuqhom, fuq il-mod kif għandu jsir ir-restructuring, jekk għandhiex issir consolidation tal-proċess kollu, u dan flimkien mar-raħħala u l-partijiet l-oħra interessati.

Dawn huma options li minnhom joħorġu l-price differentials.

Għax jekk inti għandek kollox magħqud u għandek aktar effiċjenza, allura jkollok price differentials inqas.

Nerġa' ngħid li ladarba għadhom qed jagħmlu l-istudji, meta r-rapport ikun finalizzat ikun jista' jiġi ppubblikat bħalma ġew ippubblikati rapporti oħrajn.

MR SPEAKER L-Onor.

Carmelo Abela, domanda supplimentari.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jista' l-Ministru jgħid jekk ir-rapport ta' Bari tpoġġiex fuq il-Mejda tal-Kamra?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Dwar ir-rapport ta' Bari, kieku l-oppożizzjoni kellha tattendi għall-meetings tal-MEUSAC kien ikollha kull opportunita' li tingħata kopja tar-rapport.

WIED INĊITA – OVERTIME

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jinformani kemm-il siegħa overtime inħadmu f'Wied Inċita bejn Jannar u Settembru ta' din is-sena?

Kemm tħallas kull individwu sa issa u kemm għad baqa' x'jitħallas?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Jien informat li bejn Jannar u Settembru ta' din is- sena f'Wied Inċita saru sitt sigħat sahra minn żewġ ħaddiema u anke saru 2,000 vjaġġ bil-bowser ta' l-ilma minn 11-il ħaddiem.

Is-sahra kienet tammonta għal Lm14.32 u tħallset kollha.

Kif jaf l-Onor.

Interpellant, ix-xufiera tal-bowsers jitħallsu Lm2.50 extra għal kull vjaġġ li jagħmlu, liema ħlas isir mill-vot tas-sahra.

Sal- lum dawn ix-xufiera tħallsu Lm5,000 u fadlilhom jirċievu Lm882.50.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, domanda supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jista' l-Ministru jinformana dwar il-pjani li qed iħejji l-gvern għall-privatizzazzjoni tas-sezzjonijiet li jaqgħu taħt id- dipartiment ta' l-agrikoltura?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Mr Speaker, nixtieq ngħid li Wied Incita hija area ta' madwar 120 tomna u sservi bħala post fejn jitkabbru x-xtieli, kif ukoll isservi bħala post fejn iz-zkuk li jinqatgħu miż-żbir tas-siġar jinbiegħu biex jintużaw għal fireplaces.

Dan l-aħħar Wied Incita beda jiġi rranġat u anke ħriġna proposal fejn issejjaħ il-privat biex jagħti l-ideat tiegħu dwar kif il-post jista' jiġi rranġat dejjem aktar.

Il-ħsieb huwa li Wied Incita jiġi utilizzat b'mod aħjar, fis-sens illi jiddaħħal l-element privat, ħalli b'hekk nimxu fuq linja fejn dan l-istabiliment nagħmluh jaħdem aħjar.

Għaldaqstant qed jitħaddmu proġetti biex flimkien mal-privat, nutilizzaw aħjar il-human resources li għandna u bil-mod il-mod inkunu f'pożizzjoni li jkollna aktar xtieli, anke biex ikunu jistgħu jinbiegħu lill-pubbliku.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru Louis Galea.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Edukazzjoni): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja tar-rapport annwali ta' l-EU programmes unit fi ħdan il- ministeru ta' l-edukazzjoni għas-sena 2001, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

29144; u

Tabelli li jagħtu tagħrif dwar l-għadd ta' studenti li qagħdu għall- eżamijiet tal-matematika tal-MATSEC fis-sessjoni ta' Mejju 2000 u Mejju 2001 u r-riżultati miksuba, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

29149; u

f'isem il-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar opportunitajiet u servizzi għal persuni li għandhom l- awtiżmu, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja tal-highway code maħruġ f'Settembru 2001, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari numru 29158;

f'isem il-Ministru ta' l-Intern inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar konsulenti fid-dipartimenti li jaqgħu taħt id-dekasteru tal-ministeru ta' l-intern, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

29239; u

f'isem il-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali nqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra:

Lista tal-persuni li qed jagħmlu t-traduzzjoni għall-Malti ta' liġijiet u dokumenti oħra ta' l-Unjoni Ewropea, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 29146.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Deguara.

ONOR.

LOUIS DEGUARA (Ministru tas-Saħħa): Mr Speaker, inqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar l-ammonti dovuti mill-ministeru tas-saħħa lil ditti farmaċewtiċi sat-23 ta' Ottubru 2001, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR LOTTERIJI U LOGĦOB IEĦOR

LOTTERIES AND OTHER GAMES BILL

L-ordni għal Kumitat ġie moqri.

FIL-KUMITAT

L-Onor Michael Bonnici, President tal-Kumitati, jippresjedi.

Klawsola 2 - Tifsir.

Clause 2 - Interpretation.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI (Ministru tal-Finanzi): Sur President, għal klawsola 2 għandi din l-emenda:

"A" Subklawsola (1) ta' klawsola 2 għandha tiġi emendata kif ġej:-

(a) minflok it-tifsira ta' "logħba" għandha tidħol din it-tifsira li ġejja:-

""logħba" tfisser u tinkludi, ħlief għall-finijiet tat-tifsiriet ta' "makna għal-logħob tad-divertiment" u "logħba tad- divertiment" f'dan is-subartikolu, logħba ta' l-ażżard u logħba ta' l-ażżard u abbilita', imma ma tinkludix (i) ġrajja ta' sport, għalkemm tinkludi mħatra dwar l-isport u kull logħba ta' l-ażżard u logħba ta' l-ażżard u abbilita' oħra li l-operazzjoni jew il-logħob tagħha jkun jiddependi minn ġrajja ta' sport jew minn sett ta' ġrajjiet ta' sport jew ir-riżultat jew riżultanza ta' dawn u (ii) logħba tad-divertiment,";

(b) minnufih wara t-tifsira "logħba bla skop ta' profitt" għandha tidħol din it-tifsira ġdida li ġejja:- ""logħba tad-divertiment" tfisser logħba li tintlagħab permezz ta' makna għal-logħob tad-divertiment;";

(ċ)minnufih wara t-tifsira ta' "lotterija nazzjonali" għandha tidħol din it-tifsira ġdida li ġejja:-

""makna għal-logħob tad-divertiment" tfisser kull tip ta' makna, sew jekk din titħaddem elettrikament, elettronikament, mekkanikament, manwalment jew xort'oħra, li tintuża għall-fini li jintlagħbu logħbiet esklużivament għal skopijiet ta' divertiment u mhux għal skopijiet ta' logħob ta' l-ażżard, u li titħaddem permezz tat-tfigħ fil-makna ta' xi munita jew ta' token ta' makna għal- logħob tad-divertiment u li meta din tkun qiegħda titħaddem ġugatur li jirbaħ la jirċievi u lanqas ma jiġi offrut ebda benefiċċji ħlief l-opportunita' li tagħtih l-azzjoni awtomatika tal-makna li jerġa' jilgħab il-logħba mingħajr il-ħtieġa li jerġa' jitfa' l-flus jew tokens ta' makna għal-logħob;"; u

(d) minnufih qabel it-tifsira ta' "totalizzatur" għandha tidħol din it- tifsira ġdida li ġejja:-

""token ta' makna għal-logħob tad-divertiment" tfisser dak l-oġġett qisu munita li jinxtara biex jintefa' f'makni tad-divertiment minflok muniti tal-flus, għat-tħaddim ta' dawk il-makni;".

"A" Subclause (1) of clause 2 shall be amended as follows:-

(a) immediately before the definition of "approved meeting" there shall be added the following new definition:-

""amusement game" means a game played by means of an amusement machine;

"amusement machine" means any type of machine, whether operated electrically, electronically, mechanically, manually or otherwise, used for the purpose of playing games exclusively for amusement purposes and not for gambling purposes, and which is operated by the insertion of money or any amusement machine token and where in the operation thereof a successful player neither receives nor is offered any benefit other than the opportunity afforded by the automatic action of the machine to play the game again without the insertion of other money or amusement machine tokens;

"amusement machine token" means a device which can be bought for insertion in amusement machines instead of money, for the operation of such machines;"; and

(b) for the definition of "game" there shall be substituted the following:-

""game" means and includes, except for the purposes of the definitions of "amusement machine" and "amusement game" in this subarticle, a game of chance and a game of chance and skill, but does not include (i) a sport event, although it includes a sport bet and any other game of chance and game of chance and skill the operation or playing of which depends on a sport event or a set of sport events or the result or outcome thereof and (ii) an amusement game;".

Mr Chairman, jien beħsiebni nressaq emenda oħra għal klawsola 2 – kopja tagħha diġa' għaddejtha lill-oppożizzjoni - pero' ma nixtieqx li f'dan l- istadju nressaqha formalment.

Is-suġġeriment tiegħi huwa li niddiskutuha fil-kumitat u nirfinawha as we go along.

Hawn għandna definizzjoni ta' l- attivita` kollha li se tiġi rregolata u qegħdin indaħħlu wkoll emendi biex din il-liġi tkun tista' tirregola l-hekk imsejjaħ logħob tal-VLTs, li llum bit-teknoloġija ġdida huwa possibbli li dawn jiġu rregolati minn computer ċentrali li jista' jirregola t-tip ta' logħob li jintlagħab fuq dawn il- makni.

Kontra l-amusement machines stand-alones li mdorrijin bihom aħna, il-logħob li jintlagħab fuq dawn il-makni jiġi downloaded minn dan is- central unit.

Allura l-gvern - jew inkella min qed jopera - ikollu kontroll assolut ta' x'tip ta' logħob ikun qed jintlagħab fuq dawn il- units.

Barra minn hekk, ikun hemm ukoll kontroll assolut u sħiħ fuq x'qed jintlagħab u kemm qed jintlagħab fuq kull makna.

B'hekk ikollna iktar kontroll dwar id-dħul fuq dawn il-makni u naturalment iktar ekwita' fuq dak li jkun qiegħed isir.

Ħaġa oħra li qed indaħħlu għaliex qabel qatt ma kienet għadha rregolata, hija d-definizzjoni ta' "broadcasting media games".

Dan huwa l-logħob li llum qed jintlagħab fuq ir-radju u t-televiżjoni, li naturalment importanti ħafna li ma nħallux l-affarijiet għaddejjin mingħajr kontroll ta' xejn għaliex dawn jistgħu jibdew jikbru u jieħdu ċerta statura.

Kulħadd jaqbel li din għandha tibda tkun regolata, kemm minħabba abbuż, kemm minħabba tip ta' logħob u kemm minħabba ħafna affarijiet oħra.

Mr Chairman, għalissa nieqaf hawnhekk.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, naqbel mas-suġġeriemnt tal-Ministru u napprezza ħafna li nhar l-Erbgħa li għaddew, fi tmiem is-seduta, għaddieli d-dokumentazzjoni kollha, pero' xtaqt niċċara xi affarijiet.

Fil-prinċipju m'għandi xejn x'noġġezzjona għall-element ta' kontroll li jiddaħħal mas-sistema ta' VLT, iżda li nixtieq nissuġġerixxi huwa li peress li din hija liġi estensiva, jekk hemm xi emendi oħrajn għall-partijiet sussegwenti, dawn ikunu f'idejna malajr kemm jista' jkun ħalli nkunu nistgħu nagħmlu l-iskrutinju u l-kritika tagħna b'mod kostruttiv.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: L-informazzjoni li għandi hija li l-emendi li baqa' huma biss irtokki għal-liġi, imma nwiegħed li ngħaddi l-informazzjoni kollha lill-oppożizzjoni appena tkun f'idejja.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, rigward klawsola 2, l-ewwel kumment li xtaqt ngħaddi huwa dwar il-kwestjoni tad-definizzjoni wiesgħa u ġdida ta' "broadcasting media games".

Jekk m'iniex sejjer żball, dawn il-phone-ins diġa` huma suġġetti għall-VAT.

Li nixtieq inkun naf huwa jekk hemmx il- ħsieb li ssir xi forma ta' tassazzjoni ulterjuri fuqhom.

It-tieni nett, fl-istess kuntest ta' broadcasting media games, fin-nota ta' spjegazzjoni qed jintqal li l-ministru huwa empowered li jista' jagħmel regulations, inter alia billi jippreskrivi fees u duties li jitħallsu fir- rispett ta' broadcasting media game licences.

Iżda fl-istess nota qed jintqal ukoll li minkejja dan kollu, m'huwiex maħsub li jsiru dawn it-tip ta' regolamenti għalissa.

Allura l-mistoqsija naturali hija x'inhu l-iskop li l-ministru jagħti dawn il-poteri lilu nnifsu meta ma jidhirx li għandu l- ħsieb li jattwa dawn it-tip ta' regolamenti in the short to medium term.

Iżjed u iżjed meta iktar tard il-ministru qed jagħti raġunijiet min-naħa tiegħu għaliex ikollu jemenda din il-liġi fi stadju ulterjuri, anke minħabba li din il-liġi jkun irid iġibha in line ma' ċerti klawsoli marbutin mal-case law ta' l-Unjoni Ewropea.

Xtaqt nistaqsi wkoll jekk il-liġi kollha nnifisha hijiex marbuta mal-leġislazzjoni ta' l-Unjoni Ewropea.

Qed nistaqsi hekk għaliex meta ġejna għad-definizzjoni ta' dak li jissejjaħ "commercial communication game", fl-ispjegazzjoni tiegħu l-Ministru qal li din kienet ispirata mill-corresponding definition tal-European state lotteries u t-toto association, li fiha nnifisha hija bbażata fuq il-case law ta' l-Unjoni.

Allura qed nistaqsi jekk kienx hemm partijiet oħra marbuta ma' dan kollu għaliex fi stadju ulterjuri qed jintqal "that when this legislation is published, the new Act may need some amendments to implement such EU legislation."

Imma fl-istess ħin qed jintqal li d- diskussjonijiet fuq livell ta' EU għadhom fi stadju prematur u għadha m'hijiex ċara daqstant il-pożizzjoni ta' l-EU fir-rispett ta' commercial communication games, u għaldaqstant qabel ma' l-gvern jieħu in konsiderazzjoni dawn il-provisos hemm bżonn li l-pożizzjoni tkun ċara, anke min-naħa ta' l-Unjoni Ewropea.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: L-ewwelnett il-poter li l-ministru jagħmel ir- regolamenti, anke jekk dawn m'humiex envisaged li jsiru immedjatament, huwa mod normali ta' kif wieħed għandu jopera għaliex din il-liġi m'hijiex qed issir għal issa jew għal għada imma qed issir biex titħaddem fil-futur.

Id-dritt li jsiru r-regolamenti, kif kont għedt fit-tieni qari, huwa sabiex wieħed jagħti flessibbilta` fl-operat li kif jinqalgħu okkażjonijiet u sitwazzjonijiet ġodda, allura l-amministrazzjoni tkun tista' taġixxi b'mod mgħaġġel ħalli torjenta ruħha kemm jista' jkun mas-sitwazzjoni li tkunu qed tiżviluppa.

Għalhekk qed ngħidu li qed nagħtu poter li jsiru emendi permezz ta' regolamenti, pero` l-liġi fiha nnifisha se jkun fiha dak kollu li naħsbu li għandna bżonn issa.

Anke l-iskedi li hemm huma magħmula għall-bżonnijiet li naħsbu li għandna llum, pero` fil-futur jista' jinqala' l-bżonn li dawn jiġu emendati, u dak huwa li qed ngħidu aħna, cioe' li nżommu l-poter li nemendaw.

Vis-à-vis l-Unjoni Ewropea, naturalment meta nkunu qed nilleġislaw aħna nieħdu minn ħafna liġijiet differenti and we do not try to reinvent the wheel.

Jiġifieri hemm ħafna definizzjonijiet li jkunu diġa` lesti u ħafna sistemi li jkunu diġa` pprattikati barra minn pajjiżna.

Biex jgħinuna niżviluppaw din il-liġi, aħna ġibna l-espert legali tal-European toto and lotteries organistation biex jagħtina l-pariri fuq kif għandna niżviluppaw din il-liġi tagħna u naġġornaw il-Gaming Act li kienet teżisti qabel.

Issa rigward l-Unjoni Ewropea, tajjeb jingħad li fil-kuntest tal-lotteriji ftit hemm regolamentazzjoni fl-Ewropa.

U qed nirriferi għall-Ewropea qua entita` u mhux il-European lottery and toto organisation għaliex dawk għandhom l-expertise tagħhom, l-istess expertise li ġibna għal din il-liġi.

L-Ewropa as such ma tikkontrollax lotteriji, jiġifieri din hija area li bażikament hija rregolamentata mill-inqas u at this stage m'hemm xejn.

Għalhekk aħna qed ngħidu li darba nidħlu fl-Ewropa u jkollna bżonn nirregolamentaw, probabbli jkollna nemendaw din il-liġi għaliex din il-liġi mhux qed nagħmluha minħabba l-Ewropa imma ppruvajna nieħdu l-aħjar elementi li jeżistu, b'expertise ukoll li ġibna minn barra biex ikollna liġi li tista' tkun imħaddma tajjeb u li tagħtina dak kollu li għandna bżonn.

Fuq il-broadcasting media games naturalment l-awtorita`, ladarba tiġi mwaqqfa, se jkollha l-kompitu tanalizza x'tip ta' games huma u jekk tkun se tesiġi xi fees, x'tip ta' fees se jkun hemm.

Mhux neċessarjament li se jkun hemm il-fees, imma jekk se nibdew nagħmlu games ta' ċertu livell fejn nibdew inqassmu l-miljuni minn fuq it-television, is-sitwazzjoni tista' tinbidel.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: F'ħafna partijiet tal-liġi hemm riferenza għat-taqsima tal-privatisation unit li għandha x'taqsam ma' dik li hija lotterija nazzjonali.

Is-section li qed tittratta l-proċeduri tal-privatisation, nifhem li hi l-privatisation unit tal-gvern sakemm ma jitwaqqafx xi kumitat ad hoc?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Fil-fatt aħna għandna l-privatisation unit tal-gvern li jagħti direzzjoni ġenerali tal-privatisation kollha li għaddejjin minnha bħala programm, pero` għal kull azjenda jew attivita` li qed nipprivatizzaw ikun hemm speċi ta' kumitat ta' esperti.

F'din il- privatisation partikolari kellna nies li daħħalnihom mill-MIMCOL biex jagħmlu ċerta analisi ta' x'irridu nagħmlu.

(Interruzzjonijiet) L-istess chairman jippresjedi dawn il-units u s-segretarju huwa l-istess ukoll, pero` imbagħad magħhom bħala advisers indaħħlu membri oħrajn.

F'dan il-każ kellna l-esperti, li kif għedt ġew mil-lottery and toto European organisation.

Kellna nies mill-Ingilterra speċjalizzati fil-hardware u fl- information technology li analizzaw u studjaw l-offerti li ntefgħu, speċifikament l-parti li għandha x'taqsam mat-tekonoloġija f'dawk li huma lotteriji.

Jiġifieri aħna ġibna dak l-expertise li kien meħtieġ biex inkunu nistgħu nagħmlu l-aħjar tip ta' deċiżjonijiet.

U f'din il-liġi wkoll xrobna kemm stajna mill-esperjenza ta' kulħadd.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, qed ninnota li l-ministru qed jingħata wisq poteri diskrezzjonali fir-rigward ta' diversi klawsoli, mhux biss fil- kontest tad-definizzjonijiet li għandha f'din il-klawsola imma anke f'partijiet oħrajn tal-liġi nnifisha.

Fil-fatt fi kritika li forsi jkolli ċans li nagħmel riferenza għaliha iktar 'il quddiem, anke assoċjazzjonijiet bħal-lotto receivers ħassew li kien hemm wisq poteri diskrezzjonali mogħtija lill-ministru.

Eżempju tipiku huwa li meta niġu għad-definizzjoni ta' national lottery qed jintqal li għalkemm eventwalment l-operations tan- national lottery se jingħataw b'liċenzja lil private operators, aktar milli se tkun prerogattiva ta' l-awtorita`, l-operation se tkun "the prerogative of the minister who is empowered to operate the same at any time when a national lottery licence is not in force".

Aħna fil-prinċipju kontra t-twaqqif ta' l-awtorita` għall-istess raġunijiet li konna kontra t-twaqqif ta' awtoritajiet oħrajn – m'hemmx għalfejn nidħol fihom issa għaliex diġa` dħalna fihom fl-istadju tat-tieni qari – pero` ġaladarba l-gvern bħala policy qed iħoss il-ħtieġa li jwaqqaf awtorita` anke f'dan il-kuntest, x'inhi r-raġuni allura li f'dawk il-każi fejn minkejja li tista' tiġi mogħtija l-liċenzja lil private operators, l- operation innifisha se tibqa' prerogattiva tal-ministru iktar milli ta' l- awtorita` li sejra titwaqqaf?

X'inhu l-iskop li wieħed iwaqqaf awtorita` meta l-poteri xorta se jibqgħu f'idejn il-ministru tal-ġurnata?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: L-ewwelnett irridu nifhmu li meta qed nagħmlu dawn il- liġijiet qegħdin nagħmlu differenza sħiħa bejn ir-regolatur u l-operatur, li tfisser li l-awtorita` jekk se tkun regolatur qatt ma tista' tmexxi l- lotteriji.

Dak huwa l-prinċipju u rridu nibdew minnu; l-awtorita` hija s- supervisor li tara li l-affarijiet isiru sew u allura qatt m'hu se jkollha l-fakulta` li tmexxi l-lotteriji hi.

Issa hawnhekk qed ngħidu li l- ministru għandu d-dritt li jmexxi l-lotteriji - mhux se jkun il-ministru u lanqas il-ministeru li jmexxu l-lotteriji – fis-sens li huwa l-gvern, bl- organizzazzjoni tiegħu, li se jmexxi l-lotteriji, bħalma llum il-ministeru tal-finanzi għandu d-dipartiment tal-lottu li jaqa' direttament taħtu u jmexxi l-lotteriji hu.

Pero` hawnhekk qed ngħidu wkoll li l-ministru jista' jagħti liċenzja lil terza persuna biex tmexxi l-lotteriji hi u ma jibqax allura jmexxi l-lotteriji l-gvern.

Jiġifieri din id-deskrizzjoni rridu nifhmuha f'dan is-sens, cioe' li l-lotterija hija prerogattiva tal- gvern u allura l-ministru jista' jmexxi l-lotteriji hu jew jista' jagħtiha b'konċessjoni lil xi ħadd; u li l-awtorita` qua li hija regolatur ma tistax tmexxi l-lotterija hi għaliex inkella ma jkunx hemm separazzjoni bejn il- kunċett ta' regolatur u dak ta' operatur.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Fl-istess kuntest nixtieq li issa ngħaddi għad- definizzjoni ta' dak li jissejjaħ "a non-profit game".

Meta titkellem dwar a non-profit game, il-liġi titkellem dwar game li tkun organizzata minn non-profit organisation u n-net proceeds tagħha jkunu intenzjonati għal għaqdiet reliġjużi, filantropiċi, kulturali u whatever.

X'jiġri fil-każ fejn ikollok a profit-making organisation - ħalli nieħdu l- eżempju ta' television stations, la qbadniha fuq il-broadcasting – bħal, per eżempju, Net Television jew Super One, jew Max Plus li huma profit- making organisations jew suppost li jagħmlu profitti, imma li jorganizzaw a non-profit game għal għanijiet reliġjużi, filantropiċi jew karitattevoli?

Jien inħoss li dawn donnhom li qed jiġu esklużi minn dan kollu għaliex hawnhekk qed ngħidu li mhux biss l-intenzjoni trid tkun non-profit-making imma trid tkun a non-profit organisation stess li torganizzahom.

X'jiġri f'dan il-każ allura?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Meta niġu biex nikkonsidraw x'inhi lotterija li m'hijiex għall-qligħ, aħna qegħdin inkunu restrittivi ħafna apposta.

M'hijiex għall-qligħ mhux għax il-lotterija nnifisiha m'hijiex se tħalli l- flus.

Jiġifieri n-non-profit game m'hijiex qed tiġi definita li neċessarjament mhux se tħalli flus għaliex jekk mhux se tħalli flus m'hemmx għalfejn tagħmilha.

(Interruzzjonijiet) In-non-profit games m'humiex se jkunu maqbudin b'ċerti fees u taxxi, u allura rridu nirrestrinġuhom biss għal non-profit organisations għaliex dawn se jkollhom il-konċessjoni li ma jħallsux taxxa.

Meta aħna qegħdin neżentaw logħob partikolari mit-taxxa, qed neżentawhom minħabba r-raġuni għalfejn qed isiru u sakemm huma għal raġunijiet totalment filantropiċi.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

LEO BRINCAT: Per eżempju, lejn l-aħħar tas-sena fuq il-PBS issir maratona għall-ġbir ta' flus.

F'dak il-każ l-organisers ikunu jridu jagħmlu an ad hoc request?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Iva, u jgħidu li this is a non-profit game għaliex il- proceeds kollha se jmorru għal skopijiet filantropiċi.

ONOR.

LEO BRINCAT: Allavolja din tkun qed tiġi organizzata minn stazzjon jew stazzjonijiet li jistgħu jkunu profit-making?

ONOR.

JOHN DALLI: F'dak il-każ iridu jagħmlu a specific request.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Carmelo Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Ġaladarba qed nitkellmu fuq "logħob bla skop ta' profitt", xtaqt li hawnhekk indaħħlu l-kelma "sportiv" għaliex filwaqt li meta qed nitkellmu fuq "organizzazzjoni mingħajr skop ta' profitt" hemm imsemmija clubs u assoċjazzjonijiet sportivi, fid-definizzjoni ta' "logħob bla skop ta' profitt" l-isports m'huwiex imsemmi.

ONOR.

JOHN DALLI: Noqogħdu attenti għaliex wieħed waħda mil-logħob se tkun il-logħba tal-pools fuq l-isports innifsu.

Allura qegħdin ngħidu li każin ta' l-isports se jkun jista' jorganizza dawn il-non-profit games b'kontroll limitat?

Irridu noqogħdu attenti.

ONOR.

CARMELO ABELA: Le, jien qed norbothom flimkien ma' non-profit game u non-profit organisation.

ONOR.

JOHN DALLI: Id-definizzjoni ta' "a non-profit game" tgħid hekk:

" ....... a game organised by a non-profit organisation, the net proceeds of which are intended for a religious, philantropic, cultural , educational, social or civic purpose".

ONOR.

CARMELO ABELA: Imma fid-definition ta' f'non-profit organisation", sport clubs and sport associations huma imsemmija.

ONOR.

JOHN DALLI: Ippermetti sakemm nikkomunika ma' l-advisers.

(Interruzzjonijiet) Fil-fatt il-parir li qed ningħata huwa li ma tagħmilx differenza jekk indaħħlu l-kelma "sports" fid-definizzjoni u għalhekk nipproponi din l-emenda:

"B" Fit-tifsira ta' "logħba bla skop ta' profitt" wara l-kliem "reliġjuż," għandhom jidħlu l-kliem "sportiv,".

"B" In the definition of "non-profit game" immediately after the words "religious," there shall be inserted the words "sports,".

MR CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Xtaqt ngħid xi ħaġa oħra, aktar għall-preċiżjoni.

Fejn hemm "non-profit organisation" hemm imdaħħlin sports clubs u sports associations, pero` nafu li jeżistu wkoll l-isports federations.

Qed ngħid dan biex tkun ċara li b'associations qed nifhmu wkoll federations u ħadd ma jħossu eskluż.

ONOR.

JOHN DALLI: Clubs and associations għalija jinkludu wkoll federations.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: L-importanti huwa li n-natura tkun sportiva.

Jekk humiex fondazzjonijiet jew affarijiet oħra ma nidħlux fiha.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Fil-każ ta' "korsa approvata għat-tiġrijiet", it- tifsira qed tinkludi wkoll kull art li tmiss mal-korsa.

Fil-preżent għandna korsa waħda li qiegħda l-Marsa, fejn hemm premises li jmissu mal- korsa innfisha minbarra li hemm ukoll parking area.

Forsi l-Ministru jista' jispjega ftit għalfejn din it-tifsira hekk wiesgħa?

ONOR.

JOHN DALLI: L-ewwelnett ma rridux ninsew li aħna qed nitkellmu fuq il-logħob.

Jiġifieri għalkemm normalment it-tiġrija ssir fil-korsa, il- logħob ma jsirx fuq il-korsa imma jsir fuq l-art kontigwa.

Dak hu li qed ngħidu.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Bonnici.

ONOR.

LEO BRINCAT: Fit-tifsira tan-non-profit game, il-Ministru stess qed jgħid li l-karatteristika li tiddistingwi logħba li hija non-profit qiegħda fl-għan li minnu jiġu derived in-net proceeds.

Biex dawn l- għaqdiet ikunu jistgħu jiggwidaw ruħhom, se jkun hemm xi parametri speċifiċi li jispeċifikaw kif wieħed jasal għan-net proceeds?

Jiġifieri f'xi legal notice jew f'xi avviżi oħra li jistgħu jiġu ppubblikati, se jiġu ddeterminati jew identifikati liema expenses se jiġu allowed bħala deductions?

Kif se jkun jaf organiser li ammont ikun l-ammont net li jkun jista' jikkwalifika għall-għan ta' dan l-eżerċizzju?

ONOR.

JOHN DALLI: Le, m'hu se jkun hemm l-ebda template preċiż ta' xi spejjeż wieħed irid idaħħal.

Naturalment meta qed nitkellmu fuq net proceeds for non-profit games, qed ngħidu dak li jdaħħal u minnu jnaqqas dak li joħroġ.

Issa n-normalita` hija li dak li joħroġ huma l-premjijiet għaliex meta qed titkellem fuq dawn it-tip ta' organizzazzjonijiet, ħafna drabi tkun qed titkellem fuq organizzazzjonijiet li jkunu mmexxija minn voluntiera.

Pero` jekk, per eżampju, jiġi organizzat coffee morning u fih issir tombla bħala fund-raising għal waħda minn dawn l-organizzazzjonijiet, dan ikollu l-ispejjeż tal-post, tal-kafe`, tal-pastizzi, tat-tickets u forsi tar-reklami.

Dawn kollha huma spejjeż anċillari, pero` m'hu se jkun hemm l-ebda template fejn ngħidu x'inhuma l-ispejjeż allowed.

Mr Chairman, f'dan l-istadju nipproponi li nipposponu din il-klawsola sakemm inlestu l-emenda li rriferejt għaliha aktar kmieni.

THE CHAIRMAN: Hawn qbil?

(Onor. Membri: Iva)

Klawsola 2 ġiet posposta.

Klawsola 3 – Logħba msejsa fuq ir-riżultat ta' logħbiet.

Clause 3 - Games which can be played by persons in Malta.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, għal din il-klawsola għandi emenda li tgħid hekk:

"C" F'subklawsola (1) ta' klawsola 3 minnufih wara l-kliem "dan l- Att" għandhom jidħlu l-kliem "u regolamenti magħmula aktar 'il quddiem taħt dan l-Att".

"C" In subclause (1) of clause 3 immediately after the words "this Act" there shall be inserted the words "and regulations made thereunder".

Mr Chairman, f'din il-klawsola qegħdin ngħidu li l-logħob li jista' jsir f'Malta huwa biss dak il-logħob li huwa awtorizzat.

Ebda logħob li mhux awtorizzat ma jista' jsir f'Malta.

L-awtorizzazzjoni ssir jew permezz ta' liċenzjar bħalma se jsir fil-każ ta' dik li qed tissejjaħ lotterija nazzjonali, jew permezz ta' permessi li jingħataw minn żmien għal żmien lil min japplika biex jagħmel xi logħob f'Malta.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki( (Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l- emenda kif mressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur( (Onor. Membri: Aye) Dawk kontra( Agreed.

L-emenda "C" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 3 kif emendata.

Klawsola 3, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 4 - Logħba msejsa fuq ir-riżultat ta' logħbiet.

Clause 4 - Games based on the result of games.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

"D"Fi klawsola 4:-

(1) minflok il-kliem "l-artikolu 78(2)(ġ)" għandhom jidħlu l-kliem "l-artikolu 77(2)(ġ)"; u

(2) minflok il-kliem "operati minn xi detentur ta' liċenza ta' każino` taħt l-Att dwar il-Logħob, jew xi detentur ta' liċenza taħt dan l-Att," għandu jidħol dan li ġej:-

"dak li jkollu f'idejh liċenza ta' każino` maħruġa taħt l-Att dwar il-Logħob fit-termini ta' dik il-liċenza jew ta' min ikollu f'idejh liċenza taħt dan l-Att skond it-termini tal-liċenza,".

"D"In clause 4:-

(1) for the words "article 78(2)(g)" there shall be substituted the words "77(2)(g)"; and

(2) for the words "operated by any casino licensee under the Gaming Act, or a licensee under this Act," there shall be substituted the following:-

"operated by the holder of a casino licence issued under the Gaming Act in terms of such licence or by a licensee under this Act in terms of this licence",".

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, rigward din il-klawsola l-ewwelnett xtaqt nistaqsi jekk min għandu liċenzja ta' casino hux se jkollu bżonn liċenzja oħra mill-ġdid mill-awtorita`(

ONOR.

JOHN DALLI: Dawk il-liċenzji kollha li jeżistu se jiġu awtomatikament rinovati mill-awtorita`.

ONOR.

LEO BRINCAT: Fl-istess klawsola hemm ukoll riferenza għal riżultati ta' xi logħba li tkun leġittimament organizzata barra minn Malta, imbagħad ovvjament tingħata l-approvazzjoni bil-quddiem u bil-miktub ta' l- awtorita`.

Hawnhekk qed nitkellmu dwar il-backing li qed isir mill- kumpanniji reġistrati Malta?

Jew qegħdin nitkellmu dwar il-possibbilta' l- Maltin ikunu jistgħu jipparteċipaw f'lotteriji barranin direttament jew indirettament( Ma tantx hija ċara din.

ONOR.

JOHN DALLI: Din il-klawsola hija indirrizzata lejn il-logħob klandestin u qed issir definizjoni aħjar biex jiġi kkontrollat dan il- logħob.

Meta qegħdin nitkellmu fuq dan it-tip ta' logħob qegħdin nirriferu għal xi ħadd li, per eżempju, fuq it-tlugħ tas-Super 5 jorganizza l-lottu.

Huwa dak it-tip ta' logħob li qed jiġi pprojbit.

ONOR.

LEO BRINCAT: Iva, imma jien qed nirriferi għal dak li qed jissejjaħ logħob leġittimament organizzat barra mill-pajjiż.

ONOR.

JOHN DALLI: Le, hawnhekk qegħdin ngħidu li, per eżempju, il- lotterija Ingliża m'għandhiex tintlgħab hawn Malta.

Huwa illegali li l- lotterija Ingliża jew il-pools Taljani jew Ingliżi jintlagħbu f'Malta.

ONOR.

CARMELO ABELA: Per eżempju, għal dawn l-aħħar staġuni kien hawn gazzetta li torganizza tip ta' logħba fuq il-kampjonat Taljan u Ingliż.

ONOR.

JOHN DALLI: Imma dik ħaġa oħra, dik qiegħda tiġi organizzata f'Malta.

ONOR.

CARMELO ABELA: Imma fuq logħob li jsir barra.

ONOR.

JOHN DALLI: M'għandux x'jaqsam il-logħba fuqhiex se tagħmilha; l- importanti hu min jorganizzaha.

Ladarba min qed jorganizzaha huwa lokali u jkun talab il-permess, allura hija legali.

Tant hu hekk li jekk tara l- logħob li jsir anke f'dawn il-gazzetti, dejjem ikun hemm id-DPL number u din hija xi ħaġa li ilha ssir minn dejjem.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki( (Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l- emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur( (Onor. Membri: Aye) Dawk kontra( Agreed.

L-emenda "D" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 4 kif emendata.

Klawsola 4, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 5 – Logħbiet li jistgħu jiġu operati eċċ minn persuni f'Malta.

Clause 5 - Games which can be operated etc, by persons in Malta.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, għal din il-klawsola nipproponi emenda li tgħid hekk:

"E" Fi klawsola 5:-

(1) wara l-kliem "dan l-Att" għandhom jidħlu l-kliem "u regolamenti li jsiru 'l quddiem taħt l-istess Att"; u

(2) minflok il-kliem "artikolu 78(3)" għandhom jidħlu l-kliem "artikolu 77(3)".

"E" In clause 5:-

(1) immediately after the words "this Act" there shall be added the words "and regulations made thereunder"; and

(2) for the words "article 78(3)" there shall be substituted the words "article 77(3)".

Hawnhekk qegħdin nerġgħu nenfasizzaw it-tip ta' logħob li jista' jiġi organizzat f'Malta u dan qegħdin nagħmluh anke skond dak li jeżisti f'pajjiżi oħra żviluppati fejn għandhom l-istess definizzjonijiet.

L-emenda "E" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 5 kif emendata.

Klawsola 5, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 6 - Reati kontra din it-Taqsima ta' l-Att.

Clause 6 - Offences against this Part of the Act.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, f'din il-klawsola qegħdin niddefenixxu r- responsabbilta` ta' l-azzjoni li tkun qed tittieħed.

Jiġifieri mhux biss min qiegħed jagħmel u jorganizza l-logħob għall-profitt tiegħu jista' jkun ħati ta' reat jekk ikun qed isir logħob klandestin, pero` anke kumpanniji li jipprovdu ċertu servizz bħal, per eżempju, servizz ta' informatika li jkunu jafu b'dak li qed isir u li dik l-operazzjoni li tkun qed tiġi hosted fuq central computer jew l-operazzjoni li jkunu qegħdin jgħinu permezz ta' informazzjoni li jkunu qegħdin jgħaddu tkun qed tintuża għal skop biex jiġi organizzat logħob klandestin.

Per eżempju, jekk xi ħadd ikun qed jibgħat informazzjoni ta' tiġrijiet lin-nies li mingħajr liċenzja qegħdin jieħdu l- imħatri fuq tiġrijiet ta' żwiemel barra minn Malta u jagħmlu kuntatt ma' xi organizzazzjoni biex jibagħtulhom l-informazzjoni u rriżultati ta' dawn it- tiġrijiet in real time u dik l-istess organizzazzjoni tkun taf għalfejn din l-informazzjoni qiegħda tiġi mitluba, allura hi wkoll tista' tkun liable ta' reat.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, jien nifhem dak li spjega l-Ministru u naqbel miegħu ukoll, pero` ħalli npoġġih fil-każ ta' medium ta' komunikazzjoni bħal television station.

Jekk jiena se nġib reklam ta' lotterija jew whatever fuq stazzjon televiżiv jew tar-radju.

Il-final onus of responsibility huwa fuq l-individwu li qed itella' dik l-attivita` jew fuq min għandu l-medium innifsu( Ejjew ngħidu li jiena pprovdejt DPL number fittizju, l-onus tar-responsabbilta` ta' min huwa?

Ta' min qed itella' l-attivita` jew tal-medium li qed jippromwovi l-attivita` nnifisha(

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Fil-fatt anke llum, meta wieħed iġib reklam fuq it- television ta' xi logħba, huwa obbligat li jġib n-numru tal-permess.

Dan l- obbligu mhux sempliċement biex wieħed jgħid li ġab in-numru imma huma mod ta' kontroll.

Allura sakemm ikun hemm dan l-onus li trid iġġib in-numru tal-permess meta qed tirriklama lotterija, jekk ikun hemm lotterija li m'hijiex bil-permess u allura m'għandhiex dan in-numru u tiġi ppubblikata xorta, allura l-istazzjon televiżiv ikun qed jikser il-liġi.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Mr Chairman, wieħed irid jiftakar li taħt il-liġi tagħna ir-responsabbilta` hija individwali.

Jiġifieri min jinganna fis-sens li jgħid li għandu liċenzja biex jopera xi ħaġa u fil-fatt ma jkollux, huwa responsabbli hu.

Issir minn min issir din il-ħaġa, ikun irid jieħu r-responsabbilta` kriminali tagħha hu għaliex fil-fatt din hija responsabbilta` kriminali għaliex qed ngħidu li "it shall be an offence".

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki( (Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 6.

Dawk favur( (Onor. Membri: Aye) Dawk kontra( Agreed.

Klawsola 6 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 7 – Importazzjoni eċċ ta' apparat rilevanti għal-logħbiet.ie

Clause 7 - Importation etc. of relevant gaming devices.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, għal din il-klawsola nipproponi emenda li tgħid hekk:

"F" Klawsola 7 għandha tiġi emendata kif ġej:-

(a) f'subklawsola (1) tagħha, minflok il-kliem "jimporta, jagħmel" għandhom jidħlu l-kliem "jimporta, jimmanifattura, jagħmel" u wara l- kliem "liċenza valida" għandhom jidħlu l-kliem "għal dan l-iskop";

(b) f'subklawsola (2) tagħha, minflok il-kliem "timporta, tagħmel" għandhom jidħlu l-kliem "timporta, timmanifattura, tagħmel"; u

(ċ) f'subklawsola (3) tagħha, minflok il-kliem "timporta, tagħmel" u "l-importazzjoni, il-manutenzjoni" għandhom jidħlu l-kliem "timporta, timmanifattura, tagħmel" u "l-importazzjoni, il-manifattura, il- manuntenzjoni" rispettivament.

"F" Clause 7 shall be amended as follows:-

(a) in subclause (1) thereof, for the words "import, maintain" there shall be substituted the words "import, manufacture, maintain" and after the words "valid licence" there shall be inserted the words "to this effect";

(b) in subclause (2) thereof, for the words "import, maintain" there shall be substituted the words "import, manufacture, maintain"; and

(c) in subclause (3) thereof, for the words "imports, maintains" and "importation, maintenance" there shall be substituted the words "imports, manufactures, maintains" and "importation, manufacture, maintenance" respectively.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Fil-fatt naqbel ma' dan u kieku l-Ministru m'għamilx l-emenda kont se nagħmel suġġeriment f'dan is-sens għaliex huwa importanti li apparti minn importation, maintenance and supply, ikun hemm ukoll l- element tal-manifattura.

ONOR.

JOHN DALLI: Fil-fatt din il-klawsola tikkontrolla x'tip ta' makkinarju jintuża għal-logħob għaliex jekk ma tikkontrollax il-makkinarju titlef kwalunkwe kontroll.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki( (Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l- emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

L-emenda "F" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 7 kif emendata.

Dawk favur( (Onor. Membri: Aye) Dawk kontra( Agreed.

Klawsola 7, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 8 – Projbizzjoni dwar l-eta`.

Clause 8 - Age prohibition.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, f'din il-klawsola qegħdin nispeċifikaw l- eta` minima ta' min jista' jilgħab u qegħdin ngħidu li din m'għandhiex tkun taħt is-16-il sena.

Qegħdin ngħidu wkoll li jekk xi ħadd li huwa iżgħar minn 16-il sena jinqabad jilgħab f'xi lokalita`, allura l-owner tal- lokalita` jew min ikun biegħlu l-logħba ma jkunx ħati ta' reat jekk jipprova li hu jkun talab xi mezz ta' identifikazzjoni biex jiċċertifika l- eta`, Jiġifieri jekk hu jkun talab identifikazzjoni minn persuna u dan jagħtih identifikazzjoni falza allura ma tistax iżżommu responsabbli li qiegħed iħallih jilgħab għaliex hu jkun ġie ngannat.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Mifsud Bonnici.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: B'din il-klawsola qegħdin inneħħu r- responsabbilta` imsejħa vicarious responsibility.

Il-fatt li żagħżugħ taħt l-eta` jinqabad f'dawn iċ-ċirkostanzi ma jfissirx li awtomatikament għandu jerfa' r-responsabbilta` min qed jopera, imma jekk dan ta' l-aħħar jipprova li qabel ma daħħlu ra l-identifikazzjoni li kienet turi li huwa ġuvni ta' eta` superjuri, allura tispiċċalu r-responsabbilta` kriminali.

Dan huwa ġust għaliex jekk xi ħadd ikun ġie ngannat m'għandux jitgħabba b'responsabbilta` kriminali.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, fin-nota ta' spjegazzjoni l-Ministru qed jgħid li għal dik li hija age limit din qed tiġi kwalifikata bħala 18-il sena għall-foreigners u 25 sena għal ċittadini Maltin.

ONOR.

JOHN DALLI: L-eta` ta' dħul għall-casinos m'hijiex qiegħda tiġi affettwata b'din il-klawsola.

Dawk se jibqgħu.

Meta qed ngħidu 16-il sena m'aħniex qed ninkludu l-eta` ta' dħul għall-casinos.

ONOR.

LEO BRINCAT: Qed ngħid hekk għaliex fin-nota ta' spjega li għandi mal-liġi għandi miktub hekk: "article 8 refers to article 39 and in terms of this article 39, the age limit has been increased to 18 years for foreigners and 25 years for Maltese citizens in case of commercial tombolas organised within tombola/bingo halls which form part of a casino complex etc."

Jiġifieri qisha qed tiġi emendata.

ONOR.

JOHN DALLI: L-Onor.

Brincat għandu raġun hawnhekk, fis-sens li hemm dan it-tip ta' l-abbinament, pero` fi klawsola 39 – li niġu għaliha aktar tard – qegħdin nitkellmu fuq bingo halls u qegħdin ngħidu li meta bingo hall hija abbinata ma' casino, allura l-etajiet tal-casino japplikaw għal dik il-bingo hall partikolari.

Pero` meta tkun bingo hall separata, allura l-eta` ta' 16-il sena tapplika.

Dan biex ma jkollniex sitwazzjonijiet fejn żgħażagħ taħt l-eta' li jkunu jridu jilagħbu fil- casino, bl-iskuża li deħlin fil-bingo hall.

Din hija l-unika raġuni għalfejn qed isir dan.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Mr Chairman, fl-istadju tat-Tieni Qari jien għamilt suġġeriment biex l-eta` minn 16-il sena titla' għal 18-il sena għaliex inħoss li f'dan it-tip ta' logħob għandna nkunu ftit iktar stretti.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: B'mod emozzjonali ngħid li naqbel għaliex iktar ma tgħolli l-eta` aktar tista' tirrestrinġi, pero` din hija bħall-affarijiet projbiti kollha u rridu noqogħdu attenti.

Illum tfal ta' 16-il sena għandhom ċertu livell ta' maturita`, tant li dalwaqt ikollna l-pressjoni biex dawn jibdew jivvotaw.

Irridu noqogħdu attenti li naraw li peress li dawn diġa` jiffrekwentaw ċerti postijiet, ma nirrestrinġux iżżejjed għaliex inkella noħolqu problemi ta' kontroll.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jien naqbel mal-Ministru, fis-sens li l-problema ta' l-infurzar teżisti f'ħafna liġijiet.

Forsi għandna naħsbuha ftit anke għall-fatt li biex wieħed jilgħab ċertu logħob għandu bżonn il-finanzi, u ta' 16-il sena żgur li l-finanzi jridu jiġu mill-pocket money li jagħtuh il- ġenituri.

Veru li teżisti l-problema ta' l-infurzar imma jekk noqogħdu sejrin hekk allura nistgħu anke nagħmluha ta' eta` inqas.

Jien naħseb li għandna nikkonsidraw li l-eta` tkun ta' 18-il sena bid-diffikultajiet kollha li din iġġib magħha, anke fir-rigward ta' infurzar.

Għandna nagħtu kas ta' dan anke fid-dawl tal-problemi soċjali li jeżistu sforz ta' logħob eċċessiv, għaliex fl-aħħar mill-aħħar l-eċċessiv huwa l-ħażin.

Jien naħseb li għandna nikkonsidraw dan is-suġġeriment anke jekk ma titteħidx deċiżjoni issa.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Fil-fatt qegħdin jinformawni li l-ħsieb hu li l- awtorita` tesiġi li dawk kollha li se jkollhom liċenzja ta' operazzjoni ta' logħob, se jkollhom jieħdu sehem fi protection plan għal min jilgħab.

Dan se jkun pjan devised biex ma jħallix ċerti abbużi jsiru.

F'dan il-pjan għandu jkun hemm focus fuq dawn il-ġukaturi żgħar biex wieħed jara kif ikunu protetti bl-aħjar mod possibbli.

Nerġa' ngħid li ż-żewġ naħat tal- Kamra naħsbu li l-logħob fih innifsu m'huwiex xi ħaġa sabiħa jew tajba, pero` r-realta` hi li jekk nagħlqu l-bibien kolha nkunu qegħdin noħolqu problemi kbar ta' abbużi.

Kif għedna fis-Second Reading, il- projbizzjoniżmu joħloq biss skop ta' abbuż u allura rridu nagħmlu l- affarijiet b'mod kemm jista' jkun ikkontrollat kif qegħdin nipprovaw nagħmlu f'din il-liġi.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Hawnhekk qed ngħidu ġustament li jekk wieħed jitlob dokument ta' identita` u dan id-dokument ikun falz, dak li jkun talab id- dokument huwa protett.

Fil-fatt hija mandatorja li wieħed jitlob dokument ta' identita`(

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Li qed ngħidu huwa li huwa obbligu li wieħed ma jħallix tfal taħt is-16-il sena jilagħbu.

Issa hawnhekk qegħdin ngħidu li jekk ikun hemm xi ħadd taħt is-16-il sena li nqabad jilgħab, aħna se ngħidu lil min offrilu l-possibbilta` li jilgħab li qed jagħmel ħażin, pero` dan jista' jġib id-difiża li talab il-karta ta' l-identita`.

Allura dan ifisser li għalkemm fil-liġi m'aħniex qegħdin ngħidu li kulħadd għandu l- obbligu li jitlob il-karta ta' l-identita`, huwa fl-interess ta' dak li jkun li jitlobha jekk ikollu xi dubju dwar xi eta` għaliex jekk fil-fatt jinqabad xi ħadd taħt l-eta` li jkun qed jilgħab, l-unika difiża li jkollu min ikun tah il-possibbilta` li jilgħab hija li hu jkun talbu għall-karta ta' l-identita`.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Mr Chairman, din il-ħaġa m'aħniex qegħdin neħduha b'leġġerezza, fis-sens li dak li jkun mhux sempliċement irid jgħid li talab għall-karta ta' l-identita` imma jrid jipprova dan.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jiġifieri l-Ministru ma jħossx li għandna nagħmluha mandatorja, almenu għal dawk li jkunu jidhru li m'għandhomx 16-il sena?

ONOR.

JOHN DALLI: Imma kif se nagħmluha fil-liġi?

Ngħidu li jekk dak li jkun ma jkunx jidher li għandu 16-il sena, titolbu l-identity card!

Hawn min ma jkunx jidher li għandu ċerta eta` u hawn min jidher li għandu iktar; jiġifieri ma tistax tgħid fil-liġi li jekk dak li jkun ikollu dubju dwar l-eta` huwa obbligat li jitlob għall-karta ta' l-identita`.

Jien naħseb kif inhi qiegħda b'mod intelliġenti u tajjeb.

ONOR.

CARMELO ABELA: Pero` għandha tkun tinftiehem li f'każ ta' dubju għandhom jitolbu għal identifikazzjoni, anke biex jiddefendu lilhom infushom.

ONOR.

JOHN DALLI: Huwa għal din ir-raġuni li qiegħda miktuba b'dan il- mod.

Hawnhekk qegħdin ngħidulhom li huwa fl-interess tagħhom li fejn ikollhom dubju jitolbu għall-karta ta' l-idenitita`.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 8.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 8 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 9 – Twaqqif u kompożizzjoni ta' l-Awtorita' dwar il-Lotteriji u l- Logħob

Clause 9 - Establishment and composition of the Lotteries and Gaming Authority.

THE DEPUTY CHAIRMAN (Onor. Carmelo Mifsud Bonnici): Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, għal din il-klawsola nipproponi emenda li tgħid hekk:

"G" Klawsola 9 għandha tiġi emendata kif ġej:-

(1) f'subklawsola (2) minflok il-kliem "Il-President u l-membri ta' l-Awtorita'" għandhom jidħlu l-kliem "Il-President u l-membri l-oħra ta' l-Awtorita'";

(2) f'subklawsola (4) wara l-kliem "ma tkunx kwalifikata li" għandhom jidħlu l-kliem "tinħatar jew li"; u

(3) fit-test Ingliż ta' subklawsola (7) minflok il-kliem "to be appointed to be" għandhom jidħlu l-kliem "to be appointed as".

"G" Clause 9 shall be amended as follows:-

(1) in subclause (2) for the words "The Chairman and the members of the Authority" there shall be substituted the words "The Chairman and the other members of the Authority";

(2) in subclause (4) immediately after the words "not be qualified to" there shall be inserted the words "be appointed and"; and

(3) in the English text of subclause (7) for the words "to be appointed to be" there shall be substituted the words "to be appointed or to".

Bħalma kelli okkażjoni ngħid fit-Tieni Qari, illum diġa` jeżisti organu ta' superviżjoni li hu l-gaming board.

Kulma qegħdin nagħmlu hawnhekk huwa li nittrasformaw xi ħaġa li diġa` teżisti f'xi ħaġa li naħsbu li jkollha iktar saħħa biex taġixxi a skopijiet ta' kontroll kif irriduha taġixxi.

U allura qed nagħtuha iktar u iktar awtorita` biex hi torganizza kemm jista' jkun l- affarijiet b'mod li żżid l-effiċjenza fl-operat tagħha.

Din il-lotteries and gaming authority, kif se tkun imsejħa, se tkun l-unika awtorita` li se jkollha d-dritt ta' regolamentazzjoni u superviżjoni fuq l-operazzjonijiet ta' logħob f'Malta.

Din l-awtorita` se tkun magħmula minn chairman u erba' membri oħrajn li se jkunu appuntati għal perijodu ta' mhux aktar minn tliet snin bid-dritt li jistgħu jerġgħu jiġu appuntati.

Barra ċ-chairman, il-ministru jaħtar wieħed mill-membri l-oħrajn bħala deputy chairman.

Naturalment mhux kulħadd jista' joqgħod fuq din l-awtorita` u bħalma għamilna f'awtoritajiet oħra, għandna ċerti nies li qegħdin ngħidulhom li ma jistgħux ikunu appuntati fuq l-awtorita`.

Dawn huma l-membri parlamentari, l-imħallfin u l-maġistrati, nies li għandhom xi interess finanzjarju fl-operat ta' l-awtorita`, xi ħadd li ġie deskritt bħala fallut, xi ħadd li ġie misjub ħati b'xi offiża kriminali li ġġib magħha l- piena tal-ħabs jew inkella xi ħadd li nstab ħati taħt xi offiża ta' dan l- att.

Membru ta' l-awtorita` jispiċċa meta jgħaddilu ż-żmien tal-ħatra tiegħu jekk jirriżenja jew jekk jiġi skwalifikat.

Jiġi skwalifikat naturalment meta għal raġunijiet li jiġu ppruvati, jiġi ddeterminat li mhux kapaċi jaqdi dmirijietu kif għandu jaqdihom.

Meta jiġi vakat xi post fuq l- awtorita`, il-ministru għandu l-fakulta` li jappunta membru temporanju li naturalment jispiċċa mill-kariga tiegħu hekk kif il-membru permanenti jiġi appuntat.

F'subklawsola (8) qed nagħmluha ċara li kull membru li b'xi mod jista' jkollu xi conflict of interest, anke jekk ma jkunx interess li jiskwalifikah milli jkun membru, għandu jinforma lill-bord ta' l-awtorita` b'dan l-interess, u dan għandu jiġi recorded fil-minuti u anke jiġi nformat il-ministru immedjatament biex hekk ikun hemm it-trasparenza fl-operat tal- bord ta' din l-awtorita`.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, jien naħseb li din hija l-iktar parti tal-liġi li fil-prinċipju qegħdin noġġezzjonaw għaliha.

Mingħajr ma nidħol fid-dettalji li dħalt fihom waqt l-istadju tat-Tieni Qari, ngħid biss li aħna nħossu li l-qagħda finanzjarja tal-pajjiż ma tirrekjedix li jkun hemm daqshekk awtoritajiet ifaqqsu, u jiddispjaċina li kellu jkun il-ministeru tal-finanzi li għamel l-istess kif għamlu ministeri oħrajn u qed jagħti lok biex ikomplu jiżdiedu aktar awtoritajiet mal-patafjun li diġa` għandna.

Minn notamenti li ġentilment għaddieli l-Ministru, jidher ċar li ħlief għal xi modifiki żgħar, dawn il-poteri ta' l-awtorita` qed jiġu bbażati piu` o meno fuq it-template tal-Malta Communications Authority Act, u iżjed u iżjed, kif aħna konna oġġezzjonajna b'mod fundamentali għal dak l-Att partikolari, minħabba dan il-paralleliżmu bejn il-communications authority u l-lotteries and gaming authority kif stipulat f'din il-klawsola, aħna ovvjament noġġezzjonaw bil-qawwa kollha għal din it-tip ta' struttura.

Jekk kien hemm xi difetti fil-gaming board, dawn setgħu ġew modifikati.

Jekk forsi kien hemm xi affarijiet konfliġenti, fis-sens li kien hemm xi overlap bejnhom u d-department of public lotto, dawn setgħu ġew thrashed biex forsi l-affarijiet jiġu aktar streamlined b'mod iktar effiċjenti u trasparenti.

Imma xorta ma nħossux li kien hemm il-ħtieġa li jitwarrab il- gaming board, u m'iniex qed ngħid hekk għaliex dan introduċejnih aħna.

Aħna jidhrilna li anke l-pjani tal-gvern dwar il-privatizzazzjoni fuq l- operat tal-lottu, xorta waħda ma kenux jiġu mxekkla kieku baqa' dak il- qafas tal-gaming board kif kien hemm qabel.

Jien fis-Second Reading għamilt suġġeriment – m'iniex nippretendi li l- ministru neċessarjament jintrabat bih f'dan l-istadju għaliex jekk qed nitkellmu dwar bord jew awtorita`, ovvjament in-nomini jsiru fi stadju ulterjuri – li la hawnhekk qed nitkellmu fuq xi ħaġa li hemm min hemm fil- gvern, trid tkun profit-making, biex forsi tiġi riflessa d-dimensjoni soċjali u l-concern ta' kull amministrazzjoni li wieħed jittratta l-aspett soċjali u l-problemi relatati mal-logħob, speċjalment il-logħob eċċessiv, forsi jkun ġest simboliku pożittiv li l-gvern jikkonsidra li waħda mill- persuni li tkun tokkupa kariga f'din l-awtorita`- għalkemm nerġa' ngħid li aħna fil-prinċipju ma' l-awtorita' ma naqblux - tkun xi persuna relatata ma' xi assoċjazzjoni karitatevoli jew non-profit-making li qiegħda taħdem favur il-kawża ta' trażżin jew tegħlib tal-problema ta' l-abbużi u l- addiction ta' dak li huwa logħob eċċessiv.

Meta mmorru mbagħad għal paragrafu (c) ta' subklawsola (4) naraw li qed jingħad li jiġu skwalifikati ministri, segretarji parlamentari, membri parlamentari u mħallfin.

Imbagħad ngħidu wkoll li jiġu skwalifikati anke persuni falluti, dawk li jinstabu ħatja ta' reati punibbli bi priġunerija, eċċ., u dawk li għandhom interess finanzjarju jew xorta oħra.

Allura f'kuntest bħal dan, nies bħal lotto receivers ma jistax jiġi kkonsidrat li jkollhom xi forma ta' rappreżentanza?

M'iniex qed ngħid hekk għaliex irċevejt il-memorandum tagħhom - għaliex kont diġa` qajjimt dan il-punt fis- Second Reading meta kont għadni ma rċevejt xejn mingħandhom formalment – imma meta nikkonferma li meta konna qed naħsbu fuq linji ta' xi forma ta' privatizzazzjoni, konna diġa` qed naħsbu li jekk l-idea timxi ' l quddiem, kellna l-ħsieb nagħtu għarfien xieraq lil-lotto receivers u anke lill- impjegati li jaħdmu fid-dipartiment tal-lottu pubbliku.

Fil-memorandum li rċevejt proprju llejla u li qrajtu ftit fuq fuq qabel bdiet is-seduta, hemm ċerti affarijiet - qed ngħid hekk mhux biex inkun opportunista u nilgħab għall-gallerija, imma għaliex sinċerament l- oppożizzjoni qed turi ċertu tħassib - ...

Minħabba li l-liġi se tiġbor flimkien diversi leġislazzjonijiet pendenti tal-lottu u l-lotteriji, se jkun hemm repeal tal-Public Lotto Ordinance.

B'konsegwenza ta' dan se jiġri li kull riferenza diretta li kien hemm għall-kunċett ta' lotto receiver se tgħib.

Allura effettivament se jiġri li l-istatus li kienu jgawdu l-lotto receivers u li għadhom igawduh sal-lum f'forma leġislattiva, se jgħib ukoll.

Fil-fatt jekk wieħed jixtarr il-liġi sew, minkejja li hija liġi twila, estensiva u komprensiva, wieħed isib li fl-ebda stadju m'hemm riferenza għal-lotto receivers, la hemm definizzjoni ta' x'inhu lotto receiver u forsi agħar minn hekk lanqas hemm ebda riferenza diretta jew indiretta għall-istatus tagħhom.

Huwa interessanti wkoll li d-draft national lottery licence li ħarġet il- privatisation unit fil-15 ta' Mejju 2001, tagħti definizzjoni ta' lotto receiver u tgħid li "a person appointed by the minister as a lotto receiver in terms and for the purposes of the Public Lotto Ordinance and whose appointment is still in force on the date of issue of this licence".

Allura għandna sitwazzjoni anomala li filwaqt li fil-liċenzja ta' lotterija nazzjonali jew l-abbozz tagħha kif promoss mill-privatisation unit kienet qed issir riferenza għal-lotto receivers, fil-liġi nnifisha ma jidher li hemm ebda riferenza.

Jien naħseb li dan huwa ta' tħassib għaliex kulma qed jintqal, anke fid- definizzjoni tal-liġi li ġentilment għaddieli l-ministru, huwa li jekk ikun hemm prospective licensee, jiġifieri jidħol xi ħadd barrani kif inhuwa l- ħsieb tal-gvern biex jagħmilha ta' operatur, mhux neċessarjament biex jixtri l-assi imma biex jopera u jħaddem il-lotteriji, dan se jkun involut fid-diskussjonijiet u n-negozjati.

Dan qed iħasseb lil-lotto receivers - u jien naqbel magħhom - għaliex diskussjonijiet u negozjati jistgħu jwasslu għal xi forma ta' konklużjoni pożittiva u jistgħu ma jwasslux.

Jidher li huwa kollox rabta ċoff u għaldaqstant naħseb li t-tip ta' serħan il-moħħ li kienu qed ifittxu l-lotto receivers żgur li ma sabuhx la fid- dispożizzjoni ta' dan l-abbozz ta' liġi u lanqas fit-termini konsultattivi li huma maħsuba bejn il-gvern u l-licensees prospettivi.

Tħassib ukoll għalihom huwa mhux biss l-istatus tagħhom - huma qed jinterpretaw il-liġi u għalkemm m'iniex bniedem legali hekk fhimtha wkoll u meta ddiskutejtha ma' xi nies tekniċi hekk kienet l-opinjoni tagħhom - li jista' jagħti l-kas li tant se jkun hemm definizzjoni wiesgħa ta' min jista' jbigħ dawn it-tip ta' logħbiet, li se jkollhom kompetizzjoni ħafna iktar diretta u wiesgħa.

Għaldaqstant jien nitlob lill-Ministru sabiex jew issa jew fi stadju ulterjuri ta' din id-diskussjoni, jgħidilna jekk hux se jkun hemm dan it-tip ta' konfort li qegħdin jitolbu miż-żewġ naħat tal- Kamra l-lotto receivers'.

Dawn bagħtu memorandum indirizzat lil diversi nies – lill-prim ministru, lill-ministru tal-finanzi u lil diversi persuni oħra f'dan il-parlament - u naħseb li wara snin ta' servizz li dawn għamlu fl-istruttura u t-tħaddim tal-lottu, wieħed ma jistax jinjorahom.

Rigward il-każini tal-baned, huwa veru li l-Ministru ta ċerti assigurazzjonijiet, għalkemm il-liġi ma tagħtix dawn it-tip ta' assigurazzjonijiet - forsi dwar dan wieħed ikun jista' jitkellem iktar tard – imma fil-każ tal-lotto receivers, dawn kważi kważi saru non-persons għaliex lanqas hemm riferenza speċifika għalihom fl-ebda klawsola tal-liġi nnifisha.

U jien naħseb li fl-interess ta' dawn il-keyplayers tal-lottu kemm kif nafuh illum, anke kif konna nafuh forsi b'metodi iktar tradizzjonali qabel ma twaqqaf il-gaming board, naħseb li għandu jingħata xaqq dawl li jista' jipprovdi xi forma ta' serħan il-moħħ lil dawn il- persuni.

Osservazzjoni oħra li rrid nagħmel tirrigwarda subklawsola (6), fejn qed jingħad taħt liema ċirkostanzi jista' jitneħħa membru ta' l-awtorita`.

Qed jingħad li membru ta' l-awtorita` jista' jitneħħa mill-kariga minn ministru jekk fil-fehma tal-ministru dan il-membru ma jkunx idoneu biex jibqa' f'dik l-istess kariga, eċċ. Jien persważ li l-ebda ministru, la tal-lum u lanqas oħrajn li jistgħu jiġu 'l quddiem, m'hu se jkun arbitrarju fid- deċiżjonijiet tiegħu, imma kif inhu l-wording ta' din is-subklawsola li sempliċement tgħid "fil-fehma tal-ministru", tista' tissoġġetta lill- membri ta' l-awtorita` biex jispiċċaw "yes man" tal-gvern tal-ġurnata sempliċement biex jibżgħu għas-siġġu tagħhom ħalli t-terminu tagħhom, anke fuq bażi individwali, ma jiġix itterminat qabel l-iskadenza tagħhom li hija massimu ta' tliet snin.

Għalhekk jien naħseb li kif inhi, qiegħda discretionary wisq u tista' tagħti lok għal ċertu abbuż, hemm min hemm fil- gvern u huwa min huwa l-ministru tal-ġurnata.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, jien ma naħsibx li huwa sewwa li nippruvaw inneħħu ċerti elementi diskrezzjonali minn min ikun qiegħed jiggverna, hu min hu l-gvern.

Il-ministru, hu min hu, għandu r- responsabbilta` fuq spallejh li meta jieħu deċiżjonijiet jeħodhom għaliex ikun hemm raġunijiet validi.

Jien nista' ngħid lill-Onor.

Brincat li jien wieħed milli naħseb li meta jkollok dawn it-tip ta' bordijiet għandek tara li tappunta nies għal termini li ma jagħlqux kollha f'daqqa, almenu fl- ewwel snin, ħalli jekk ikollok erba' jew sitt membri jagħlqulek tnejn kull sena u allura jkollok ċerta kontinwita` fil-bord li jkun.

Ma tistax tkun tassattiv u tgħid li trid bilfors tappuntahom għal tliet snin.

Ma naħsibx li għandna nagħmlu din it-tip ta' leġislazzjoni u norbtu jdejn min qed jamministra iktar milli għandna norbtuhom.

Lanqas naqbel, Mr Chairman, li l-kelma "awtorita`" saret qisu xi spettru kull meta tissemma quddiem l-oppożizzjoni.

Illum għandna l-gaming board, liema organizzazzjoni għandha ċerti poteri, liema poteri kollha qed jiġu nklużi f'din l-awtorita`.

M'aħniex qed noħolqu xi ħaġa ġdida imma qegħdin nittrasformaw organu li diġa` jeżisti minn bord governattiv li kellu ċerti poteri, pero` ma kellux awtorita` biżżejjed biex jopera u jħaddem is- sistema li bl-iżvilupp li se jkun hawn f'dan il-qasam tal-lottu se jkun hemm bżonn li jħaddem bħala bord governattiv.

Aħna naħsbu li għandu jirriżulta li bħala awtorita`, bit-tip ta' faċilitajiet ta' operazzjoni li se nagħtuha, se tkun f'pożizzjoni ħafna aħjar li topera.

L-Onor.

Brincat semma wkoll ir-rappreżentanza fuq il-bord u qal li fuq il- bord għandu jkun hemm xi ħadd li jkun ġej mill-qasam filantropiku.

Ir- raġuni għalfejn m'għandux ikun hekk, fl-opinjoni tiegħi, hija ovvja.

Dan huwa bord superviżorju li fih trid nies li jridu jagħmlu supervision fuq l- operat biex ma jħallux qerq isir u li minn żmien għal żmien se jiġu mitluba jieħdu deċiżjonijiet fuq it-tip ta' logħob li se jiġi milgħub.

Inti ma tistax toqgħod tqassam is-siġġijiet fuq il-bord lin-nies li jista' jkollhom xi vested interest fid-dħul mil-liċenzji tal-lotterija biex jgħidlek kif se tqassam dawn il-flus.

In-nies fuq il-bord irriduhom biex ikunu jistgħu jieħdu d-deċiżjonijiet li s-soċjeta` Maltija se tpoġġi fuq spallejhom ħalli jipproteġu kemm jistgħu liċ-ċittadin minn kwalunkwe sfruttar u abbuż.

L- istess meta nitkellmu fuq ir-rappreżentanza tal-lotto receivers.

Aħna qegħdin ngħidu b'mod mill-iktar b'saħħtu li l-prinċipju hu li r- regolatur ma jkollu x'jaqsam xejn ma' l-operazzjoni.

Għaliex ir-regolatur kif se jirregola jekk hu stess qed jopera jew inkella min hemm fuq il-bord għandu b'xi mod interess fl-operazzjoni?

Kif tista' tgħid li l-lotto receivers, li għandhom interess dirett fl-operazzjoni - għandhom interess ta' x'logħob jintlagħab, tal-prezzijiet li bih jintlagħab, tal-mod ta' distribution li jintlagħab m'iniex qed ngħid li qed jagħmlu ħażin għaliex dawn għandhom interess u jagħmlu tajjeb li jaraw li dak l-interess isegwuh tajjeb – tpoġġihom fuq il-bord ħalli jikkontrollaw li ma jsir xejn ħażin fl- operat tal-logħob u li, per eżempju, ma jkunx hemm logħob li jkun addictive?

Issa again, ma jien qed ngħid xejn fuq il-lotto receivers ħalli ħadd ma jieħu għalih għaliex naħseb li f'dan il-pajjiż aħna ftit touchy żżejjed.

Jekk dawn għandhom interess li jkun hawn turnover kemm jista' jkun qawwi biex jieħdu commission ikbar, allura huwa fl-interess tagħhom li jkun hawn logħob addictive li jħajjar iktar nies li jmorru fuq l-banka ħalli jilagħbu l-flus ħalli huma jkollhom aktar kummissjoni.

Allura jagħmel sens li xi rappreżentant tal-lotto receivers ikun fuq il-bord biex jieħu deċiżjoni dwar x'tip ta' logħob għandu jintlagħab?

Dażgur li le!

Huwa għalhekk li filwaqt li aħna daħħalna l-kunċett tal-lotto receivers li finalment huma d- distribution channel tal-logħob tal-lotto, daħħalnih f'dak li għandu x'jaqsam mal-liċenzja.

Jiġifieri meta aħna qed nitkellmu ma' operatur li se nagħtuh liċenzja biex jopera għednilu li hemm il-lotto receivers, għednilu x'inhuma u x'mhumiex imma mhux se ndaħħalhom fil-liġi għaliex din il-liġi hija liġi tar-regolatur u f'liġi tali m'għandux ikun hemm preżenza ta' l-operaturi tal-logħob li se jiġu regolati.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, jien ma nħobbx infettaq mingħajr bżonn imma it is one thing li tgħid li tagħmel bord bi skadenzi differenti kif semma l-Ministru – li għandha ċerta loġika fiha u inklinat li naqbel fuqha – u ħaġa oħra li tneħħi lil xi ħadd mill-kariga.

Hawnhekk il-liġi qed titkellem dwar tneħħija minn kariga qisu kważi għaliex ma ġabx ruħu tajjeb fil-fehma tal-ministru.

Jien inħoss li din hija ġenerika wisq għaliex jista' jkollok xi ħadd li hypothetically ma jkunx qed jiġbed il-ħabel, u l- ministru - nerġa' ngħid li m'iniex qed nirriferi għall-ministru tal-lum imma jista' jkun min ikun - ma jkunx kuntent bil-mod kif qed jaġixxi forsi anke politikament - għalkemm ma nħossx li l-politika għandha tidħol fit- tmexxija ta' awtorita` ta' dan it-tip - u allura dan l-individwu ma jiġix ikkonsidrat idoneu biex jibqa' fil-kariga.

Jien naħseb li l-poter huwa diskrezzjonali wisq favur il-ministru tal-ġurnata.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq qasam li huwa delikat u l-kollega tiegħi l-Onor.

Brincat li kien ministru tal- finanzi naħseb li jifhimni meta ngħid li ħafna drabi ministru jkollu ċerta informazzjoni li fl-opinjoni tiegħu tkun validissima, pero` li ma jkunx jista' joqgħod iperriċha barra jew jgħaddiha mill-vinklu tal-provi u dawn l- affarijiet kollha.

Ħafna drabi jkollok informazzjoni li tikkorraboraha permezz ta' nies differenti, pero` f'Malta jeżisti l-metodu ta' rajt ma rajtx u smajt ma smajtx u aħna nsibu ruħna f'ħafna sitwazzjonijiet - almenu jien niġi fihom u probabbilment l-Onor.

Brincat ġie fihom ukoll – fejn ikun hemm nies li jiġu jagħmlulek ċerti rapporti, inti tikkorraborahom ma' ħaddieħor, imma meta mbagħad ddur fuqhom u titlobhom jixhdu jgħidulek li jridu jibqgħu barra mill-biċċa.

Issa meta jkollok dawn it-tip ta' sitwazzjonijiet, il-ministru għandu jkollu l-awtorita` li f'dawn l-affarijiet delikati jieħu azzjoni?

Għaliex finalment għandna fiduċja fina nfusna li mmexxu tajjeb jew le?

Qatt kien hemm xi ħadd fuq xi bord li tkeċċa għaliex ħares bl-ikrah lejn il-ministru?

Aħna nafu li dan huwa pajjiż miftuħ u jekk xi ħadd jiġi aggravat u mneħħi mingħajr ebda raġuni, hawn mezzi biex id-deċiżjoni tintefa' bħala piż politiku fuq il-politikant li jkun ħadha.

Jiġifieri jien naħseb li nagħmlu ħażin meta noqogħdu qisu aħna stess ma nafdawx lil xulxin u qisu rridu naraw kif se nikkontrollaw lil xulxin u nneħħu d-diskrezzjoni ta' xulxin biex noperaw għaliex għandna xi dubju li se jkun hemm deċiżjoni, xi darba minn xi ħadd li se tkun motivata ħażin.

Minn banda qed ngħidu li l-awtoritajiet ma naqblux magħhom u affarijiet simili, u mill-banda l-oħra qed ngħidu li la hemm awtorita` allura l- ministru ma jindaħal f'xejn jew inkella jrid joqgħod attent u rridu naraw li jrid ikun hemm preskritt preċiż fejn u kif għandu jindaħal il-ministru u l-passi li għandu jieħu.

Jien naħseb li jekk ma nħallux daqsxejn flessibbilta` fl-atteġġjament politiku ma' l-awtorita`, ma nkunux qegħdin noħolqu l-ambjent tajjeb biex anke jkun hemm ċertu kontroll fuq l-awtorita` nnifisha.

Dan li l-Onor.

Brincat qed isejjaħlu flessibbilta` u diskrezzjoni esaġerata, jien naraha bħala diskrezzjoni neċessarja.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Carmelo Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: L-ewwelnett jien naħseb li l-argument ta' sieħbi l- Onor. Brincat ma kienx fis-sens li ġġebbed issa mill-Ministru.

Ovvjament il- ministru finalment iġorr ir-responsabbilta` politika u ma għandu jinħeba wara l-ebda awtorita` għaliex fl-aħħar mill-aħħar għalhekk ġie elett u maħtur.

Pero` il-ħsieb ta' l-Onor.

Brincat kien fis-sens li ħafna drabi nagħmlu terminoloġiji wiesa' wisq u li wieħed jista' jabbuża minnhom.

Huwa importanti li jkollna spjega ċara, kif għadu kif għamel il-ministru, għalfejn ikunu qed isiru ċerti affarijiet ħalli ma jkun hemm l-ebda abbuż mill-ebda ministru, ikun min ikun.

Dwar l-affarijiet kif inhuma llum u d-deċiżjoni li l-gvern jagħmel awtorita` minflok dak li jeżisti llum, jien għadni ma fhimtx għaliex il- gaming board ma setax ġie rtokkat għall-iskopijiet tal-liġi nnifisha.

Jien ma fhimtx eżatt għaliex inħass il-bżonn li titwaqqaf awtorita` meta hemm l-istruttura tal-gaming board.

Huwa veru li dan kellu bżonn ċerti rtokki u kien ukoll il-ħsieb tal-gvern Laburista preċedenti li jipprivatizza parti mid-dipartiment tal-lottu, imma ġaladarba t-tmexxija tal-lotteriji ma kenitx se tibqa' f'idejn il-gvern b'mod dirett, allura għalfejn inħolqot awtorita`?

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Li qed nagħmlu huwa li ntejbu u naġġornaw l- istruttura li hemm illum.

L-awtorita` hija meħtieġa biex, per eżempju, jekk aħna għandna bżonn inspectors li jkollhom expertise fl-informatika nkunu nistgħu nsibuhom.

Il-gaming board li hemm illum jista' juża biss servizzi ta' public officers u allura żgur li mhux se jsib nies imħarrġa fl- informatika biex jaġixxu bħala inspectors fil-qasam tiegħu.

Allura bilfors li hemm bżonn ta' din it-tip ta' flessibbilta`.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jien naqbel li għandu jkun hemm flessibbilta`, anke minħabba r-raġuni li qed tissemma.

Jien jidhirli li l-gaming board ġie mwaqqaf permezz tal-liġi tal-casino u f'dan l-istess abbozz ta' liġi għandna diversi cross-references għal liġijiet oħrajn li jew spiċċaw jew ġew emendati.

Bl-istess mod, il-gaming board li ġie mwaqqaf bil-liġi tal- casino ma setgħetx issir riferenza b'tali mod li din il-flessibbilta` tinżamm xorta?

ONOR.

JOHN DALLI: Kif qed jgħid l-Onor.

Abela, il-gaming board ġie maħluq meta kien hemm deċiżjoni li jiġu estiżi l-liċenzji tal-casinos u fil- fatt dak l-Att se jibqa' jintuża anke għall-casinos.

Aħna qegħdin ngħidu li kien importanti li nagħmlu din l-evoluzzjoni biex nagħtu lill-awtorita` ħafna iktar saħħa biex topera u mhux bilfors tramite l-gvern imma in its own right.

Kif se naraw fil-liġi kif se tiżvolġi quddiemna, l-awtorita` se jkollha d-dritt li timpjega n-nies hi - naturalment il-preferenza tagħna se tkun li kemm jista' jkun nieħdu n-nies mis-servizz pubbliku – biex ikollha l-expertise li għandha bżonn.

Anke meta niġu għad-dixxiplina, naraw li l-awtorita` se jkollha s-saħħa li tagħmilha in its own right u mhux bħala dipartiment tal-gvern bil- problematika kollha li jidħol il-gvern fihom meta jagħmel dawn it-tip ta' affarijiet.

Jiġifieri se jkun hemm iktar faċilta` ta' azzjoni diretta, anke għal min qed jiżbalja.

L-interaction mal-licence holder tista' tagħmlu bħala bord – dik m'hijiex problema – imma l-azzjoni ma' min qed jagħmel l-affarijiet ħżiena, permezz ta' awtorita` se nkunu f'pożizzjoni li tittieħed azzjoni ħafna iktar malajr u flessibbli milli kieku rridu ngħaddu mill-problemi ta' bordijiet u s-soltu protokolli governattivi.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jekk tippermettili xtaqt nagħmel kumment fuq il- preokkupazzjoni tal-każini tal-baned vis-à-vis d-dħul li għandhom mil- logħob tal-lottu.

F'risposta għal domanda parlamentari, il-Ministru qal li dawn il-konċessjonijiet se jiġu diskussi ma' min hu interessat li jopera il- lotteriji.

Forsi l-Ministru jista' jgħidilna kienx hemm xi żviluppi dwar dan minn dakinhar sal-lum.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Le, dan mhux se jkun kompitu ta' min jopera l-logħba.

Il-gvern se jdaħħal ammont ta' flus bħala parti mil-liċenzjar, perċentwali tal-logħob li jsir, il-gvern b'din il-liġi se jaqbad parti minn dak id-dħul u jgħid li dawn huma l-good causes fund u bih se jiggarantixxi d-dħul li hemm fil-każini tal-baned illum u anke se jkun hemm fond biex inkomplu nagħtu l-għajnuna li hemm bżonn tingħata lil dawk l-assoċjazzjonijiet kollha sportivi, kulturali, eċċ. li sal-lum konna qed ngħinu.

ONOR.

LEO BRINCAT: Jiġifieri the present level of income tagħhom se jkun garantit?

ONOR.

JOHN DALLI: Jien ngħid li l-income li għandhom sal-lum il-każini tal-baned se niggarantuh u m'humiex se jieħdu inqas.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Vis-à-vis subklawsola (8), fejn hemm li persuna li tkun membru fuq il-bord u jkollu xi interess f'xi diskussjoni li tkun qed issir dan għandu jinforma mill-ewwel lill-bord u din tiġi minuted, donnu jidher li l-membru jsir jaf bil-fatti rilevanti wara.

Jiena nifhem li fuq l- aġenda jkun hemm imniżżel fuqhiex se tkun tittratta d-diskussjoni tal- laqgħa partikolari u allura naħseb li għandu joħroġ mill-ewwel.

MR CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Hawnhekk qed nitkellmu mil-lat prattiku.

Jekk għall- argument fuq l-aġenda hemm il-ħasil ta' l-art u jibda jissemma' li hemm bżonn ċertu tip ta' materjal speċjali, liema materjal ikun jimportah l- individwu partikolari, mill-aġenda mhux se jkun jaf li d-diskussjoni se tiżviluppa b'dan il-mod, pero` malli jsir jaf li jista' jkollu konflitt ta' interess - u hemmhekk fejn qed jingħad "after the relevant facts have come to his knowledge" – allura jrid jitkellem.

Jiġifieri fl-ewwel okkażjoni li jsir jaf li hu għandu konflitt ta' interess, jista' jkun qabel il-meeting u jista' jkun waqt il-meeting, għandu jitkellem.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki( (Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l- emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur( (Onor. Membri: Aye) Dawk kontra( Agreed.

L-emenda "G" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 9 kif emendata.

Klawsola 9, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 10 – Personalita` ġuridika u rappreżentanza ta' l-Awtorita`.

Clause 10 - Legal personality and representation of the Authority.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, għal din il-klawsola għandi emenda li tgħid hekk:

"H"Klawsola 10 għandha tiġi emendata kif ġej:-

(a) f'subklawsola (2) minflok il-kliem "l-artikolu 57" għandhom jidħlu l-kliem "l-artikolu 58";

(a) fl-ewwel proviso ta' subklawsola (2) wara l-kliem "biex jidhru" għandhom jidħlu l-kliem ", jiffirmaw jew jidhru mod ieħor" u minflok il-kliem "u f'xi att" għandhom jidħlu l-kliem "u, jew f'xi att";

(b) fit-tieni proviso ta' subklawsola (2) minflok il-kliem "id- Direttorat jew" għandhom jidħlu l-kliem "id-Direttorat u".

"H"Clause 10 shall be amended as follows:-

(a) in subclause (2) for the words "article 57" there shall be substituted the words "article 58";

(b) in the first proviso to subclause (2) immediately after the words "to appear" there shall be inserted the words ", sign or otherwise act" and for the words "judicial proceedings and" there shall be substituted the words "judicial proceedings and or"; (c) in the second proviso to subclause (2) for the words "such Directorate or" there shall be substituted the words "such Directorate and"; and

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, fi tmiem l-ewwel paragrafu ta' din il- klawsola qed nitkellmu fuq diversi funzjonijiet jew eżerċizzji ta' dmirijiet jew drittijiet li jkollha l-awtorita` u hemm riferenza għat- twettieq tal-funzjonijiet tagħha taħt dan l-att inkluż is-self jew tislif ta' flus.

F'kuntest bħal dan, is-self min se jiggarantih f'termini effettivi(

MR CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Il-garanzija tas-self tiddependi miċ-ċirkostanzi u mill-policy.

Per eżempju, illum qegħdin nippruvaw li korporazzjonjiiet ma jitolbux garanziji mill-gvern, pero` xi kultant ikun hemm bżonn tingħata, jew minħabba li garanzija tal-gvern tista' tniżżel ir-rata ta' l-interess u allura jkun ta' benefiċċju għal kulħadd, jew inkella għaliex tkun kumpannija li minħabba r-risk element ta' l-operat tagħha l-istituzzjoni finanzjarja li tkun qed issellef tesiġi li jkun hemm garanzija.

Jiġifieri ma tistax tgħid min se jagħti garanzija; tista' ma tingħatax, tista' tagħtiha l-awtorita` nnifisha u jista' jagħtiha l-gvern, pero` li awtorita` tissellef hija parti mill-ħafna elementi li huma neċessarji li jiġu pprovduti.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki( (Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l- emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur( (Onor. Membri: Aye) Dawk kontra( Agreed.

L-emenda "H" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 10 kif emendata.

Klawsola 10, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 11 – Funzjonijiet ta' l-Awtorita`.

Clause 11 - Functions of the Authority.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, għal din il-klawsola nipproponi emenda li tgħid hekk:

"I"Klawsola 11 għandha tiġi emendata kif ġej:-

(1) f'paragrafu (a) ta' subklawsola (1), minnufih wara l-kelma "regolamenti" għandha tidħol il-kelma "maħruġa"; u

(2) f'paragrafu (ġ) ta' subklawsola (1), minflok il-kliem "l- importazzjoni, il-provvista" għandhom jidħlu l-kliem "l-importazzjoni, il-manifattura, il-provvista".

"I"Clause 11 shall be amended as follows:-

(1) in paragraph (a) of subclause (1), after the words "of regulations" there shall be inserted the word "made"; and

(2) in paragraph (g) of subclause (1), for the words "the importation, supply" there shall be substituted the words "the importation, manufacture, supply".

F'din il-klawsola qegħdin ngħidu x'inhuma l-funzjonijiet ta' l-awtorita`, jiġifieri li toħroġ il-liċenzji u l-permessi għal min ibigħ dan il-logħob, li tara li dak li se tagħtih liċenzja biex jorganizza xi logħob huwa idoneu li jorganizza dan il-logħob, li min jorganizza l-logħob jippubblika r- regoli li fuqhom se jintlagħab dan il-logħob u affarijiet oħra ta' kontrolli biex, kif għedna, jiġi assigurat li ma jsirx sfruttament.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Xtaqt nikkummenta fuq paragrafu (e) ta' din il- klawsola fejn qed jgħid li l-awtorita` tista' tuża l-poteri kollha vestiti fiha b'din jew b'kull liġi biex tiżgura li l-logħob jew logħbiet jinżammu ħielsa minn kull attivita` kriminali u biex tipprevjeni, tikxef u tiżgura l-prosekuzzjoni ta' kull reat kontra dan l-att li ma jkunx reat li joriġina taħt id-dispożizzjoni ta' taqsima 2 ta' dan l-Att.

Fit-teorija jien naqbel ma' dan, jiġifieri m'iniex qed nipproponi xi emenda, imma f'termini effettivi, l-awtorita` kemm se jkollha l-mezzi effikaċi biex tagħmel dan( Ħalli nġib eżempju.

Ejjew ngħidu li l-awtorita` b'xi mod jew ieħor toħroġ liċenzja jew permess biex isiru pools tal-football lokali.

Jekk se naraw x'jista' jsir bħala attivita` kriminali marbuta ma' din il-ħaġa, mhux biss qed nitkellmu li jkun hemm pools illegali li jkunu running parallel imma jista' jkollok pools infushom li b'konsegwenza tagħhom ikun hemm xiri ta' players.

L- awtorita` se jkollha l-mezzi biex tinforza( Jiġifieri bħala objective, jien naqbel ma' dan li qed jingħad hawnhekk, imma bħala compliance u enforcement l-awtorita` se tkun kapaċi tagħmel tagħmilhom fil-prattika?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Naturalment irid ikun hemm il-viġilanza totali li l- affarijiet kienu qed isiru sewwa, jiġifieri m'aħniex nitkellmu fuq il- logħob tal-football biss imma anke fuq it-tiġrijiet taż-żwiemel.

Per eżempju, x'se jiġri dwar id-doping fiż-żwiemel( Jien naħseb li l-awtorita` trid tagħmel, u għandha jkollha l-mezzi biex tagħmel, ċertu monitoring ta' x'qed isir.

Jiġifieri l-awtorita` għandha tkun interessata li tara li jkun hemm kontroll efikaċi ta' dawn l-affarijiet - mhux li neċessarjament tagħmel il-kontroll hi għaliex ma naħsibx li l-awtorita` għandha tidħol biex tikkontrolla d-doping fit-tiġrijiet taż-żwiemel – u tara wkoll li jkollha l-mezzi biex tikkontrolla.

L-istess jista' jingħad għax-xiri ta' players.

Jekk ikun il-każ li jsiru pools fuq hekk, li normalment pools fuq il-logħob lokali ma jsirx biex inneħħu t-tentazzjoni, dan ikun reat mhux biss kontra l-logħob imma kontra liġijiet oħrajn.

Allura l-awtorita` għandha tkun interessata li tara li min suppost qed jinforza, fil-fatt ikun qed jinforza b'mod effettiv.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Mifsud Bonnici.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Fil-fatt li hawn sabiħ f'din il-parti tal- liġi hija li aħna qegħdin nagħtu d-dritt lill-awtorita` sabiex tagħmel hi r- rapport u l-kwerela għaliex qed ngħidu "tipprevjeni, tikxef u tiżgura l- prosekuzzjoni".

Jiġifieri waħda mill-poteri li qed nagħtuha hija li hi tkun parti mportanti fil-ġlieda kontra l-kriminalita` u allura qed tagħtiha l-fakulta` u d-dritt li tagħmel ir-rapport u l-kwerela hi.

Jien naħseb li l-klawsola fil-fatt hija miktuba b'mod verament ħelu.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Permezz ta' dan l-istess abbozz ta' liġi qed jinħatar kunsill jew kumitat li jissorvelja dak li jiġri fil-każ tat- tiġrijiet taż-żwiemel.

Jiġifieri in a way l-awtorita` se jkollha riferenza b'mod ċar għal dan il-kunsill jew kumitat.

Issa f'oqsma oħra fejn ma jeżistix dan il-kumitat jew kunsill, x'tip ta' kontroll se jinżamm?

(Interruzzjonijiet)

MR CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Il-pools se jkunu fuq il-logħob ta' barra biss anke biex innaqqsu l-problemi.

ONOR.

CARMELO ABELA: Imma l-liġi tal-pools ta' l-1952 se titħassar permezz ta' dan l-abbozz ta' liġi(

ONOR.

JOHN DALLI: Iva, din il-liġi se teħodilha postha.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jiġifieri d-direttorati jistgħu jeffettwaw b'xi mod il-ħarsien ta' dawn il-funzjonijiet li għandha l-awtorita`( Il-ħsieb li jkun hemm direttorati fuqhiex hu marbut(

ONOR.

JOHN DALLI: Fuq id-direttorati se nitkellmu fil-klawsola li jmiss u għalhekk naħseb li aħjar inħallu din id-diskussjoni għal dak il-ħin.

ONOR.

CARMELO ABELA: F'paragrafu (I) ta' subklawsola (1) qed jingħad "tirċievi u tinvestiga lmenti minn konsumaturi li jkunu jirrigwardjaw il- logħbijiet".

Issa aħna nafu li anke f'dan il-parlament għaddiet il-liġi fuq il-konsumatur u fuq l-għaqdiet tal-konsumaturi eċċ. Kif naħsbu li din se tirrelata mal-liġi dwar il-konsumatur?

ONOR.

JOHN DALLI: Din hija focused fuq il-logħob.

Per eżempju, bniedem għandu complaint għaliex rebaħ xi ħaġa u ma jkunx ingħata l-premju li jkun ġie mwiegħed.

Hawnhekk se noħolqu a focal point fejn dawn il-complaints jiġu mistħarrġa.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jiġifieri każi bħal dawn għandhom imorru direttament għand l-awtorita` u l-awtorita` tinvestiga hi permezz ta' l- ispetturi tagħha.

ONOR.

JOHN DALLI: Iva, u f'każ li jirriżulta li min għamel il-complaint għandu raġun, apparti mill-kwereli kriminali jista' jkun hemm it-teħid tal- liċenzja.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki( (Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l- emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur( (Onor. Membri: Aye) Dawk kontra( Agreed.

L-emenda "I" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 11 kif emendata.

Klawsola 11 kif emendata għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex isir parti mill-abbozzt a' Liġi.

Klawsola 12 - Relazzjonijiet bejn il-Ministru u l-Awtorita`.

Clause 12 - Relations between the Minister and the Authority.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, din il-klawsola titkellem fuq ir- relazzjoni bejn il-ministru u l-awtorita` fejn qed ngħidu li l-ministru huwa nkarigat u awtorizzat li jikkomunika policies tal-gvern lill- awtorita`.

L-awtorita` m'hijiex gvern għaliha - l-ebda awtorita` m'hi gvern għaliha – u għalhekk għandha tirrifletti l-policies tal-gvern tal-ġurnata.

U l-policies tal-gvern jiġu trasmssi lill-awtorita` mill-ministru li jkollu taħt id-dekasteru tiegħu tiegħu l-awtorita` msemmija.

Qed ngħidu wkoll li għandha tingħata l-faċilita` lill-ministru li jkollu l-informazzjoni meħtieġa biex ikun jista' jagħmel monitoring ta' dak li jkun qed jiġri u kull informazzjoni li tintalab mill-ministru, għandha tingħata.

Issa hawnhekk nerġa' ngħid li meta qed insemmu ministru qed nirriferu għall- organizzazzjoni ministerjali li tkun teżisti.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Apparti mill-ispjega li għadu kemm ta l-Ministru, għandi nifhem li f'każ li l-parlament jitlob għal xi informazzjoni li ovvjament tkun tista' tingħata - għaliex ikun hemm affarijiet li għal xi raġuni jew oħra ma tkunx tista' tingħata - il-ministru jkun lest li jagħtiha.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Jekk ma jkollniex din it-tip ta' relazzjoni jiġri bħalma ġara reċentement fil-każ tal-maġistrati li ma redux jgħidu x'inkjesti għandhom.

U huwa proprju għalhekk li qed ngħidu li huwa importanti li l-ministru jkollu aċċess għall-informazzjoni, anke minħabba r- raġunijiet li qed isemmi l-Onor.

Abela.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi klawsola 12.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Agreed.

Klawsola 12 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Sar il-ħin.

Fid-9.00 p.m. il-Kamra rriżumiet u l-President tal-Kumitati rrapporta progress u talab il-permess sabiex il-Kumitat jerġa' jiltaqa'.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru jekk jogħġbu jressaq l-Aġġornament tal- Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal għada t-Tlieta, 30 ta' Ottubru, 2001 fid-9:00 a.m. b'din l-aġenda:

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi dwar Lotteriji u Logħob Ieħor – Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Ibħra Territorjali u ż-Żona Kontigwa - Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kunsill Nazzjonali għall-Kultura u l-Arti - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Kostituzzjoni tal-Kariga ta' Avukat Ġenerali u dik ta' Avukat tar-Repubblika - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Patrimonju Kulturali - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi dwar is-Servizzi Veterinarji - Tielet Qari; u

Riżoluzzjoni tal-Prim Ministru dwar il-qagħda fil-pajjiż - Kontinwazzjoni.

Abbozz ta' Liġi dwar it-Trattament Xieraq ta' l-Annimali - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar Soċjetajiet Koperativi - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Kriminali - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Probation - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Ratifika ta' Konvenzjonijiet dwar Proċeduri Legali - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni u l-Privatezza tad-Data - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Amministrazzjoni ta' Art tal-Gvern - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Liċenzji tal-Kummerċ - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar is-Sigurta' fl-Ikel - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Uffiċċju tal-Posta - Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

Michael Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Mr Speaker, bħalma jaf kulħadd, spiża ewlenija fis-settur tas-saħħa hija dik tal-mediċini, settur li minn dejjem kien pjuttost mitluq u dipendenti fuq sistemi antikwati.

Wieħed irid isemmi li diversi gvernijiet tul dawn l-aħħar 15-il sena pprovaw idaħħlu sistema komputerizzata li sfortunatament ftit ħalliet riżultati tajbin, apparti li fl-1996 gvern Laburista bis-serjeta' pprova jdaħħal ċerta responsabbilta' u ċerta accountability, wara li sab li għal darba oħra reġa' kienet tħaddmet sistema li ma tantx ħalliet riżultati pożittivi.

Appuntu l-gvern Laburista introduċa sistema li kienet bdiet tagħti ċerti riżultati għax permezz tagħha setgħu jiġu identifikati dawk il-batch numbers fl-istores li jkunu waslu biex jiskadu, ħalli mhux nispiċċaw bħalma kien jiġri s-soltu fejn mijiet ta' mediċini jintremew għas-sempliċi raġuni li jkunu skaduti kawża tas-sistema bażwija.

Naħseb li wieħed irid isemmi li bis-sistema l-qadima li kellna, il-mediċina li kienet tinġieb ġdida kienet titpoġġa fuq quddiem fl-ixkafef u l- mediċina l-antika kienet titħalla fuq wara.

Minħabba f'hekk il-mediċina li kienet tiġi delivered l-aħħar kienet tintuża l-ewwel, u dik ta' fuq wara fl-ixkafef kienet tiskadi u meta xi darba kien isir stocktaking konna nibdew insibu mediċini li jkunu skaduti u ovvju li jispiċċaw biex jintremew.

Din il-ħela kienet ilha għaddejja u dan f'sitwazzjoni fejn għandek il-prezzijiet tal-mediċini jiskalaw minn sena għal oħra, u għandek ukoll numru konsiderevolment akbar ta' pazjenti li qed jibbenefikaw minn mediċini b'xejn.

Hawnhekk irrid ngħid li fis-sitwazzjoni ekonomika li jinsab fiha l-pajjiż huwa importanti li wieħed jara li ma jkunx hemm ħela, u hija r-responsabbilta' ta' kull ministru li jara li jiddaħħlu l- istrutturi neċessarji biex dan isir.

Dan għandu jsir anke kieku lanqas biss kien jeżisti deficit, għaliex fl-aħħar mill-aħħar dawn huma flus il-poplu u l-gvern jiġi elett biex jiddeċiedi b'mod responsabbli kif jintnefqu dawn il-flus.

Mr. Speaker, fl-aħħar ftit jiem jiena semmejt il-każ ta' persuna – dan wieħed jista' jsejjaħlu superman ta' l-overtime għax jagħmel madwar l-1,354 siegħa ta' overtime fis-sena, xi ħaġa fiżikament u materjalment impossibbli – u nista' nikkonferma li konna intavolajna mistoqsija parlamentari - ilha hemmhekk tmien xhur issa - pero' jidher li ma sar assolutament xejn għax l-overtime ta' ċerti individwi qisu bla rażan.

Barra minn hekk, ċerti rosters jinħadmu b'tali mod li l-ħaddiema fl- isptarijiet jidħlu jaħdmu kuljum u qisu m'hu qed jiġri xejn.

Naf li forsi l- ministru jiddejjaq li jieħu l-passi kontra ċerti individwi magħrufin għall- kulur politiku tagħhom, imma dik problema tiegħu.

Għandu jkun hu li jara kif jirrispondi għal din is-sitwazzjoni ġaladarba dawn il-flus qed jitħallsu mit-taxxi li jinġabru minn fuq dahar il-poplu Malti.

Nixtieq issa nagħmel ftit rimarki fuq il-mediċini u nixtieq insemmi każ li tajjeb li ssir investigazzjoni bis-serjeta' fuqu, Sur President.

Jidher li sar żball - issa għad irridu naraw jekk kienx żball ġenwin jew le – li wieħed ma kienx jistenna minn ħaddiema fiċ-ċivil, każ li ġara fl-aħħar jiem u li għadu qed jiġri sal-lum rigward mediċina li nxtrat mill-gvern biex tintuża għal waqt l-operazzjonijiet ta' l-għajnejn, mediċina li suppost tiskadi f'Mejju ta' l-2002.

Din il-mediċina tinxtara bil-kaxxi u kull kaxxa jkun fiha 48 pakkett.

Jekk wieħed jara l-prezz tas-suq - għaliex ħafna drabi dawn jinxtraw b'munita barranija - isib li kull pakkett jiġi jiswa' Lm10 u l-każ li se nsemmi jirrigwarda tliet kaxxi li jiġu allura jiswew Lm1,440.

Meta tkun qed tiġi ttrasportata u meta tiġi stored din il- mediċina trid tinżamm f'temperatura ta' bejn 2°C u 8°C. Issa ġara li min ġab il-mediċina ma poġġihiex fit-temperatura rakkmandata, bil-konsegwenza li issa din trid tintrema.

Għaldaqstant se nagħmel xi mistoqsijiet u nistenna tweġiba mingħand il-ministru, naturalment wara li jagħmel l- investigazzjonijiet kollha neċessarji.

Kien hemm awtorizzazzjoni minn xi ħadd f'livell superjuri biex din il- mediċina tintrema, jew inkella bdiet tintrema minn individwi minn rajhom?

Dan qed ngħidu għaliex din il-mediċina ma tteħdetx fl-istores ċentrali ħalli tibda' tintrema' hemmhekk.

L-informazzjoni li għandi hija li fl- iskips ta' l-Isptar San Luqa qed ineħħu l-fjali minn ġol-pakketti, il- pakketti jarmuhom fl-iskips u l-fjali jarmuhom post ieħor.

S'issa l- informazzjoni li għandi jien hija li sal-weekend li għadda kienu diġa' ntremew żewġ kaxxi, jiġifieri diġa' ntremew 96 pakkett.

Dan ifisser li diġa' ntremew b'Lm1,000 u baqa' b'madwar Lm400 oħra x'jintremew.

Anke l- mod kif qed jintremew jitfa' ċerti suspetti li xi ħadd qed jagħmel hekk biex jgħatti xturu u jfarfar minn fuq spallejh ir-responsabbilta'.

Jiena nistenna li r-responsabbilta' għandha tkun f'kull settur.

Jiena nassumi li kien żball li wassal biex din il-mediċina teħżien u tispiċċa mormija.

M'inix qed ngħid li dawn għamlu hekk apposta jew b'kapriċċ, imma għallinqas għandu jkun hemm xi ħadd li jieħu r- responsabbilta' ta' l-żball.

Dan qed ngħidu għax m'hijiex serjeta' li wieħed imbagħad jagħmel ċertu rimi biex jgħatti xturu, u naħseb li għandhom jittieħdu l-passi kollha neċessarji biex din l-istorja ma tirrepetix ruħha.

Nistenna wkoll li tittieħed azzjoni kontra ċerti individwi li suppost xogħolhom hu li jaraw li ma jkunx hemm ċerta ħela, speċjalment fejn jirrigwarda l-approvazzjoni ta' l-overtime.

Mr Speaker, mhux beħsiebni nieħu iktar mill-ħin ta' sieħbi.

Ngħid biss li jien inħoss li s-serjeta' għandha tkun fuq kulħadd.

L-accountability għandha tkun fuq kulħadd għax il-flus in kwestjoni huma flus il-poplu u min huwa accountable għandu jerfa' r-responsabbilta'.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Carmelo Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Mr Speaker, se nieħu l-ħin li baqa' sabiex inwieġeb għal dak li qal is-segretarju parlamentari responsabbli mill-qasam tal- kultura u sports nhar l-Erbgħa li għaddew fl-aġġornament ta' filgħaxija.

Jidher ċar li dakinhar l-Onor.

Mugliett ipprova jsib skuża għall-falza stikka li kien ħa meta tkellem fid-dibattitu dwar il-patrimonju u f'ħin minnhom għajjar lill-president ta' Din l-Art Ħelwa b'diversi aġġettivi.

Jidher ċar li pprova jżeffen lili fin-nofs bħala kelliem ta' l- opppożizzjoni fuq l-isport.

Ħaġa li skantatni wkoll hi li fid-diskors ta' kwarta li għamel, l-Onor.

Mugliett qagħad idur mal-lewża u ma sabx il- kuraġġ li jiskuża ruħu.

Wieħed irid jirrikonoxxi wkoll il-fatt li l- Ministru Louis Galea, f'laqgħa li kellu mal-president ta' Din l-Art Ħelwa, għallinqas skuża ruħu b'mod inkondizzjonat u hawnhekk tidher id-differenza bejn is-segretarju parlamentari u l-ministru tiegħu.

Mr. Speaker, il-parti li żeffen lili fiha tirrigwarda l-kwestjoni tal-white paper ta' l-isports, fejn jiena għedt li qed niġbor il-kummenti u għedt ukoll li r-reazzjoni ta' l-oppożizzjoni ngħaddiha lill-parlament, kif fl- aħħar mill-aħħar huwa l-obbligu u d-dmir tiegħi bħala membru parlamentari.

Proprju fil-launching tal-white paper tas-Sibt 25 ta' Awissu ta' din is- sena, jiena kont stedint ukoll lill-għaqdiet sportivi preżenti u għaqdiet oħrajn li min ried seta' jiltaqa' miegħi bħala rappreżentant tal-Partit Laburista - jew inkella mal-Partit Laburista - u kont għedt ċar u tond ukoll li aħna bħala oppożizzjoni se ngħaddu l-kummenti tagħna fil- parlament.

Dakinhar l-Onor.

Mugliett kien ħeġġeġ lill-għaqdiet biex jiltaqgħu magħna, pero' ma kien għadda l-ebda kumment rigward il-fatt li l- oppożizzjoni kienet se tgħaddi l-kummenti tagħha fil-parlament.

Kien hemm ukoll ċirkostanza oħra fejn jiena stqarrejt li mhux se ngħaddi kummenti fuq il-white paper ħlief fil-parlament - minħabba li ridt nagħmel il-homework tiegħi, kif ġustament għandi nagħmel - u dan kien meta l-white paper kienet qiegħda tiġi diskussa fil-kunsill ta' l-isport.

Dan stqarrejtu fil-preżenza ta' diversi membri, fosthom iċ-chairperson tal-kunsill konsultattiv.

Ngħid għalija għandi d-dubji tiegħi dwar kemm jista' jittieħed bis-serjeta' l-Onor.

Mugliett u dwar kemm hu ġenwin fl-istedina li għamel.

F'diversi okkażjonijiet l-oppożizzjoni Laburista pprovat toffri l-id tal-ħbiberija lin-naħa tal-gvern fuq diversi oqsma differenti, imma din dejjem ġiet rifjutata.

Eżempju ta' dan kienet il-mozzjoni li l-oppożizzjoni ressqet meta seħħ l-inċident barbaru fuq l-Imnajdra.

F'dik il-mozzjoni ma tlabniex għar-riżenja tal-ministru – ħalliha li kieku tlabniha konna nitolbuha għalxejn - imma pproponejna li naħdmu flimkien, gvern u oppożizzjoni, sabiex noħorġu bi pjan konkret ta' kif nistgħu niddefendu u nħarsu l- patrimonju kulturali.

X'ġara dakinhar?

Ftit minuti qabel bdiet is-seduta, il-ministru ppreżenta rapport u qal li dak hu l-pjan tal-gvern rigward il- patrimonju, rapport li ma nafx minn fejn inqala'.

Naf biss li nqala' ftit minuti qabel ma bdiet is-seduta.

Eżempju ieħor kien meta l-kap ta' l-oppożizzjoni kien ippropona li jekk hemm bżonn anke niltaqgħu fis-sajf, iż-żewġ naħat tal-Kamra, biex flimkien infasslu abbozz ta' liġi dwar il-ħarsien u d-drittijiet ta' l- annimali.

X'ġara dakinhar?

Ġara li l-gvern ħalla xhur sħaħ jgħaddu u wara ppreżenta biċċa liġi li ma tiddefendix bis-serjeta' d-drittijiet u l- jeddijiet ta' l-annimali.

U konna nistaqsu anke fil-house business committee dwar meta l-gvern kien beħsiebu jressaq din il-liġi.

Issa ta' min jgħid li aħna bħala oppożizzjoni ħadna l-inkarigu li nippreżentaw bħala mozzjoni l-abbozz ta' liġi li jħares id-drittijiet ta' l-annimali, pero' meta konna nistaqsu fil-house business committee dwar x'se jiġri minn dan l-abbozz, it-tweġiba kienet tkun li l-gvern qiegħed jipprepara abbozz ta' liġi ieħor.

Illum nafu kemm l-abbozz ta' liġi li pprepara l-gvern verament jiddefendi l-interessi ta' l-annimali.

Ma jiddefendihom xejn!

Aħna konna pproponejna wkoll li ssir diskussjoni bla vot, biex żgur ma jkunx hemm partiġġaniżmu, dwar il-problema tan-nuqqas ta' investiment dirett fil-pajjiż, kwestjoni li tolqot lil kulħadd, gvern u oppożizzjoni.

Aħna bħala oppożizzjoni serja ħassejna li għandha ssir diskussjoni fuq problema li qed jiffaċċja l-pajjiż bħalissa.

X'ġara?

Id-dibattitu sar imma sar b'ħafna ħabi u b'ħafna nuqqas ta' serjeta'.

Nista' nsemmi wkoll it- twaqqif tat-tourism authority.

Tajjeb li wieħed ifakkar li meta konna fil-gvern, bejn l-1996 u l-1998, konna pproponejna liġi li twaqqaf din l-awtorita', pero' l-Partit Nazzjonalista dakinhar kien ivvota kontra minħabba raġunijiet partiġġjani.

Aħna żgur li ma mxejniex bl-istess mod meta reġa tela' quddiem dan il- parlament l-abbozz ta' liġi li jwaqqaf l-awtorita' tat-turiżmu.

Dakinhar aħna warrabna l-konsiderazzjonijiet partiġġjani u rraġunajna li ħaġa li kienet utli fiż-żmien li konna fil-gvern aħna, baqgħet utli anke wara li spiċċajna mill-gvern.

L-istess jista' jingħad għall-pjan soċjo-ekonomiku għan-nofsinhar ta' Malta.

Il-Partit Nazzjonalista mill-oppożizzjoni kien qabel ma' dan il-pjan iżda issa, tliet snin wara, dan il-pjan rabba t-trab fuq l-ixkaffa.

Mr Speaker, tajjeb wieħed iżomm quddiem għajnejh ukoll il-mod kif qed niġu ttrattati bħala oppożizzjoni meta ngħidu xi ħaġa li ma togħġobx lill-gvern.

Niġu mgħajra li aħna perikolużi, li ma nifhmux, li aħna fliexken vojta u li aħna rridu nagħmlu l-ħsara.

F'dan il-każ, is-segretarju parlamentari qisu qiegħed jibki u qed jistenna li aħna ngħaddulu l-kummenti tagħna fuq il- white paper, imma mbagħad jekk aħna ngħidu xi ħaġa li ma jkunx jaqbel magħha l-gvern nispiċċaw niġu mgħajra.

Dan minkejja li l-Onor.

Mugliett qed jgħid kemm hu importanti sehem l-oppożizzjoni, stqarrija li ċertament tikkontrasta mad-diskors li jsir minn uħud minn sħabu.

Korrettament l-Onor.

Mugliett għamel appell lill-NGOs sabiex jagħtu l- kontibut tagħhom, ħaġa tajba għaliex fl-aħħar mill-aħħar l-iskop tal-white paper hu biex ikollhom leħen ukoll dawk li m'għandhomx il-possibbilta' li jgħidu tagħhom fil-parlament.

Jiena wkoll inħeġġeġ lill-NGOs biex dawn jagħtu l-opinjonijiet u s-suġġerimenti tagħhom kemm lill-gvern kif ukoll lill-oppożizzjoni.

Is-segretarju parlamentari qal ukoll li aħna m'aħniex se nikkummentaw b'mod partikolari fuq il-liġi ta' l-isport għaliex aħna rridu nirkbu l-karru ta' l-NGOs u pprova jorbot mad-diskussjoni li saret fuq il- patrimonju kulturali.

Hawnhekk irrid ngħid li rigward il-patrimonju kulturali, tajjeb wieħed jgħid li meta deher l-artiklu ta' Martin Scicluna fuq gazzetta bl-Ingliż ta' nhar ta' Ħadd, id-dibattitu kien diġa' beda filgħodu.

Jiġifieri huwa skorrett għall-aħħar l-Onor.

Mugliett li jgħid li aħna qed nirkbu l-karru ta' l-NGOs biex nidhru ħelwin, jew inkella kif akkuża lill-president ta' Din l-Art Ħelwa, li dan qed iġorr xi bandiera tal-Partit Laburista.

Il- fatt li s-Sur Martin Scicluna wera l-istess preokkupazzjoni li wrejna aħna jfisser li aħna konna qegħdin nitkellmu bis-sens għaliex ħaddieħor wera l- istess preokupazzjoni tagħna.

Mr. Speaker, imbagħad għandek anomalija oħra, fis-sens li l-kontribut li aħna nagħtu fil-parlament mhux qiegħed jingħata kredtu.

Dak li ngħidu aħna għall-gvern huwa skorrett, huwa ħażin u mhux ta' min jagħti kasu.

Hekk qed jirraġuna l-gvern u allura jiena bilfors ikolli nistaqsi.

Jekk il-kritika li nagħmlu fil-parlament mhux qed jagħti kasha l-gvern, allura se jagħti kas tal-kummenti li ngħaddu jekk nagħtuhomlu qabel, jiġifieri fi stadju ta' white paper?

Jien inħoss li bħala rappreżentanti fil-parlament dak li għandna ngħidu, għandna ngħiduh fil-parlament u ma nħossx li għandi nikkummenta fuq liġi li għadha fl-istadju ta' white paper.

Wara kollox l- iskop primarju ta' white paper qiegħed biex jagħti opportunita' lill- għaqdiet konċernati u anke lill-pubbliku inġenerali li jikkummenta fuq l- abbozz ta' liġi.

Qed ngħid dan għaliex fl-aħħar mill-aħħar anke aħna bħala oppożizzjoni rridu nagħmlu l-homework tagħna.

Jiena nkun qed nonqos mir-responsabbilta' tiegħi jekk noqgħod nikteb salt kummenti mingħajr ma nipprepara ruħi bis-serjeta' u mingħajr ma' niltaqa' ma' diversi għaqdiet, għalkemm tajjeb wieħed jgħid li jiena diġa' tajt xi kummenti fuq il-white paper ta' l-isport.

Jekk waslux għandu jew le ma nafx, jekk tax kashom jew le ma nafx, pero' naf li kumment minnhom fuq it- twaqqif ta' l-awtorita' wasal.

Meta semmejt dan il-punt, naturalemnt dan ġie mwarrab mill-ewwel bħal ħafna affarijiet oħrajn.

Ta' min isemmi wkoll il-fatt li xi kultant nisimgħu ħafna dmugħ tal-kukkudrilli, imbagħad meta jkun hemm bżonn li wieħed jitkellem fuq affarijiet li jolqtu direttament l- isports dan ma jsirx.

Per eżempju, meta kellna d-dibattitu dwar it-twaqqif ta' l-awtorita' dwar il-lotteriji u logħob ieħor, jiena kont għedt li nħoss li kemm il-ministru ta' l-edukazzjoni u kemm is-segretarju parlamentari responsabbli mill-isports kellhom jagħtu l-kontribut tagħhom għax din il-liġi tolqot direttament lil għaqdiet sportivi, pero' dan m'għamluhx.

Fil-qasam sportiv jiena ma nħobbx indaħħal il-politika partiġġjana, u dan jistgħu jixhduh dawk kollha li naħdem magħhom kemm fil-kunsill ta' l-isport kif ukoll għaqdiet oħrajn li niltaqa' magħhom.

Dik il-linja se nibqa' nżommha, u jekk is-segretarju parlamentari se jipprova jdaħħal il-politika partiġġjana fil-qasam sportiv, jiena se nkun l-ewwel wieħed li nirreżisti.

Dan nagħmlu anke bħala dilettant.

Jekk indaħħlu l-politika partiġġjana ssir il-ħsara u mhux il-ġid lill-isport li tant huwa għal qalbi, bħal ħafna sportivi Maltin u Għawdxin.

Grazzi, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada t-Tlieta 30 ta' Ottubru 2001 fid-9:00 a.m. bl-agenda kif komunikata mill-Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

SAN ANTON - OVERTIME

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jinformana kemm-il siegħa overtime saret f'San Anton bejn Jannar u Settembru ta' din is-sena?

Min għamlu dan l-overtime?

Kemm tħallas kull individwu s'issa u kemm baqa' x'jitħallsu?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ninsab informat li f'San t'Anton saru għaxar sigħat sahra minn żewġ ħaddiema, bejn Jannar u Settembru ta' din is-sena.

Ma fadal l-ebda sahra x'titħallas.

SEZZJONI TAN-NAĦAL - OVERTIME

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jinformana kemm-il siegħa overtime saret fis- sezzjoni tan-naħal bejn Jannar u Settembru ta' din is-sena?

Min għamlu dan l-overtime?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ninsab informat li fit-taqsima tan-naħal ma saret l- ebda sahra bejn Jannar u Settembru ta' din is-sena.

Għalhekk ma tħallas xejn u ma baqa' xejn x'jitħallas.

TAL-KMAND - OVERTIME

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jinformani kemm-il siegħa overtime saret f'Tal- Kmand bejn Jannar u Settembru ta' din is-sena?

Min għamel dan l-overtime?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Jien informat li f'Tal-Kmand saru 101.25 siegħa sahra bejn Jannar u Settembru ta' din is-sena li jammontaw Lm415.67.

Din is- sahra nħadmet minn għaxar ħaddiema.

Ma fadal l-ebda sahra x'titħallas.

KARTI TA' L-EŻAMIJIET - TAĦRIĠ LILL-GĦALLIEMA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'taħriġ hemm maħsub li jingħata lill-għalliema għal tfassil ta' karti ta' l-eżamijiet?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li se jsir taħriġ minn issa sa Diċembru 2001 għal subject co-ordinators ġodda u l-assistenti kapijiet ta' l-iskejjel kollha dwar dan ix-xogħol u aspetti oħra ta' l-eżamijiet.

KURRIKULU NAZZJONALI - IMPLIMENTAZZJONI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'laqgħat qed isiru ma' l-għalliema biex jinformawhom dwar il-proċess ta' l-implimentazzjoni tal-kurrikolu nazzjonali?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li ma waqfux il-laqgħat fl-iskejjel differenti fejn il-kap u l-għalliema rċevew tagħrif dwar l-implimentazzjoni tal-kurrikulu nazzjonali u ddiskutew ukoll x'se tkun il-parteċipazzjoni tagħhom.

Dawk li wasslu dan it-tagħrif kienu ħafna drabi membri jew tad- dipartiment tal-kurrikulu jew tal-fakulta` ta' l-edukazzjoni.

MT NUZZO SCHOOL/ DUN ĠUŻEPP BRIGHELLA JUNIOR LYCEUM

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid għaliex l-istudenti bniet u subien li jmorru l- iskola sekondarja MT Nuzzo u l-junior lyceum Dun Ġużepp Brighella l-Ħamrun qegħdin jinġarru fuq l-istess private (rotta Sliema - Ħamrun) u qed ikun hemm ħafna taħwid sakemm jaslu?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li studenti bniet u subien li jmorru l-iskola sekondarja MT Nuzzo u l-junior lyceum Dun Ġużepp Brighella l-Ħamrun ilhom jivjaġġaw fuq l-istess private (rotta Sliema - Ħamrun) għal numru ta' snin.

Fuq din il-private hemm għalliema nkarigati u ma jirriżultax li jkun hemm taħwid.

Fi kliem din l-għalliema dawn is-subien dejjem iġibu ruħhom sewwa u b'edukazzjoni kbira.

SKEJJEL – TELEVISIONS

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jara li jittieħdu passi biex l-iskejjel li jixtru television għal kull klassi jiġu eżentati milli jkollhom iħallsu għal- liċenzja għal kull erba' klassijiet?

Peress li huma stabilimenti edukattivi, jistgħu jiġu eżentati minn dawn il-ħlasijiet?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-materja diġa` qed tiġi kkonsidrata mill-bord kompetenti li s'issa m'għandux din id-diskrezzjoni u għaldaqstant qed jiġi kkonsidrat tibdil fir-regolamenti u l-impatt tagħhom.

PULIZIJA – IMNAJDRA – ĦSARAT

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid jekk il-pulizija ġabritx il-marki tas-swaba ta' dawk kollha li ġew investigati dwar it-tkissir fl-Imnajdra fil-Ġimgħa l-Kbira li għaddiet?

Jista' jgħid jekk ġewx imqabbla ma' marki tas-swaba li nstabu fit- tempju?

Jista' jgħid x'irriżulta?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi t-taghrif li tajt għal mistoqsija parlamentari nru.

28651 għadu jgħodd.

BORŻA TA' MALTA - GALA DINNER

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid kemm swiet iċ-ċerimonja tal-ftuħ tal-Borza ta' Malta, inkluż l-ispiża fuq il-mistednin li nġabu minn barra u l-gala dinner li sar għall- okkażjoni?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li l-mistiedna barranin li attendew għal fuħ uffiċjali tal-bini l-ġdid tal-Borża ġew Malta primarjament biex jipparteċipaw f'żewġ laqgħat li saru hawn Malta fl-istess perjodu li saret iċ-ċerimonja tal-ftuħ tal-bini tal-Borża.

Dawn iż-żewġ laqgħat kienu waħda tal-Federazzjoni Ewropea tas-swieq kapitali u l-oħra tar-regolaturi tas-swieq f'dawk il-pajjiżi li bħalissa qegħdin f'negozjati biex isiru membri ta' l-Unjoni Ewropea.

Dawn it-tip ta' laqgħat isiru regolarment matul is-sena f'pajjiżi differenti, u kif dejjen isir, il-vjaggi u l-akkomodazzjoni jitħallsu mill-parteċipanti stess.

Il-Borża ħadet l-okkażjoni li ċ-ċerimonji tal-ftuħ jikkoinċidu ma' dawn l- avvenimenti li fihom infushom jirrikjedu ospitalita' lil min ikun qed iżurna għalhekk organizzat diversi attivitajiet għal dawn id-delegati waqt li tiċċelebra l-ftuħ ta' l-uffiċini l-ġodda tagħha, fost dawn gala dinner u ċerimonja u riċeviment tal-ftuħ.

Dawn l-attivitajiet laħqu spiża ta' Lm18,500.

Din is-somma tinkludi l-ispejjeż kollha, fosthom il-catering, kiri ta' sistema tad-dawl u PA, kiri tal-barrakka ta' fuq mingħand id- dipartiment ta' l-agrikoltura, eċċ.

UNIVERSITA' - STUDENTI

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l- Ministru jgħid kemm daħlu persuni fl-Universita' ta' Malta fil-bidu ta' dan ix-xahar?

Kemm minnhom huma studenti full-time u kemm part-time?

Kemm minnhom huma rġiel u kemm nisa?

Liema fakultajiet huma l-iktar popolari fl- Universita'

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-istudenti li daħlu fl-Universita` din is- sena hu dan li ġej:

Undergraduate

|Full-t| | |Part-t| | | |ime | | |ime | | | |Irġiel|Nisa |Tota|Irġiel|Nisa|Total| | | |l | | | | |748 |1060 |1809|152 |139 |291 |

Postgraduate

|Full-t| | |Part-t| | | |ime | | |ime | | | |Irġiel|Nisa |Tota|Irġiel|Nisa|Total| | | |l | | | | |79 |123 |202 |143 |99 |242 |

Il-fakultajiet li fihom l-aktar li daħlu studenti kienu l-fakulta` ta' l- economics, management & accountancy, il-fakulta` ta' l-edukazzjoni u l- istitut għall-ħarsien tas-saħħa u l-fakulta` ta' l-arti.

KUNTRATTURI TAT-TOROQ - ĦLASIJIET PENDENTI

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm ħlasijiet pendenti bħalissa dovuti lill-kuntratturi tat-toroq?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li l-kuntratturi kollha qed jirċievu pagamenti regolari għal xogħol li qed jagħmlu u għalhekk m`hemmx ħlasijiet pendenti f`dan ir-rigward.

Ta` min jinnota li peress li issa jkun qiegħed joqrob tmiem is-sena finanzjarja, l-kuntratturi u d-dipartimenti jkunu qed jagħlqu ħafna mill- kontijiet u għalhekk ikun hemm diversi claims qed jiġu vverifikati minn diversi dipatimenti tal-gvern ikkonċernati fuq dan ix-xogħol sabiex il- ħlasijiet ikunu jistgħu jsiru.

SAĦĦA - PAGAMENTI PENDENTI

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuma l-bilanċi tal-pagamenti pendenti li għandu l-Ministeru tas- Saħħa ma' ditti farmaċewtiċi f'pajjiżna?

Jista' l-Ministru jagħti d- dettalji separatament, ditta, ditta?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-ammonti ta` pagamenti pendenti li l-ministeru għandu ma' ditti farmaċewtiċi sat-23 ta' Ottubru 2001 huma kif jidhru fil- paġni li tpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra iktar kmieni f'din is-seduta.

SAĦĦA - IMPJEGATI

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid kemm impjegati dipartimentali fid-divizjoni tas-saħħa rriżenjaw u rtiraw mis-settur pubbliku matul din is-sena?

Jista' jgħid f'liema grad kienu u jekk bdietx il-proċedura biex il-postijiet battala jimtlew?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninsab informat li n-numru ta` mpjegati fid- diviżjoni tas-saħħa li rriżenjaw u rtiraw matul din is-sena huwa ta` 110.

|Tobba |16 | |Dentisti |2 | |Spiżjara/Pharmacy |7 | |Technician | | |Infermiera |25 | |Paramediċi |7 | |Klerikali |12 | |Awżiljari |14 | |Industrijali |18 | |Gradi oħra |9 | | |110 |

Inbdew proċeduri biex f'xi gradi jimtlew il-postijiet vakanti.

PULIZIJA - INĊIDENTI - TELF TA' ĦAJJA

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm kienu dawk il-persuni li tilfu ħajjithom b'inċidenti varji matul din is-sena?

Jista' jgħid b'liema mod tilfu ħajjithom l- imsemmija persuni?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi din is-sena, sas-16 ta` Ottubru 2001, il-pulizija kellha 26 rapport ta` inċident fejn persuni tilfu ħajjithom b`inċidenti varji.

F`inċident minnhom tilfu ħajjithom żewġ persuni.

It-tipi ta` inċidenti kienu kif ġej:-

|Stradali |11 | |Waqa` minn għoli |6 | |Għarqa |7 | |Sofra ħruq |1 | |Xokk elettriku |1 | |Intlaqat minn jet-ski |1 |

SERVIZZ PUBBLIKU - IMPJEGATI - TRASFERIMENTI

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm-il trasferiment ta' mpjegati sar matul is-sena?

Jista' jgħid f'liema gradi huma dawn l-impjegati?

Kemm minnhom talbu li jiġu trasferiti u kemm ġew trasferiti mingħajr ma talbu huma?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab informat li kien hemm 196 transfer minn ministeru għal ieħor li ġew approvati mill-management and personnel office bejn l-1 ta' Jannar 2001 u d-19 ta' Ottubru, 2001.

Dawn l-impjegati huma mqassma kif ġej:

|Gradi Servizz |92 | |Ġenerali | | |Gradi ta' |4 | |Messaġġiera | | |Gradi Dipartimentali|44 | |Gradi Tekniċi |12 | |Gradi Industrijali |44 |

Dawn it-trasferimenti saru:

|116 |fuq talba ta' | | |l-impjegati stess | |49 |minħabba esiġenzi | | |tas-servizz | | |f'Segretarjati Privati | |31 |tal-Ministri jew | | |tas-Segretarji | | |Parlamentari |

Fil-każ ta' transfers bejn dipartimenti fl-uffiċċju tiegħi, ġew approvati tliet transfers fil-gradi servizzi ġenerali u wieħed fil-gradi ta' messaġġiera.

Tlieta minn dawn it-transfers saru fuq talba ta' l-impjegati stess u l-ieħor minħabba esigenżi tas-servizz.

Tagħrif dwar transfers li ngħataw minn dipartiment għal ieħor f'ministeri oħra bl-approvazzjoni tas-segretarji permanenti rispettivi għandu jintalab lill-ministri responsabbli.

MARSA SPORTS GROUND

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk ix-xogħol li qed isir mal-boundary tal-Marsa sports ground hux kopert bil-permessi neċessarji?

Jista' jgħid ukoll min qed jagħmel dan ix-xogħol?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li d-dipartiment għandu l-permessi kollha meħtieġa biex isir ix-xogħol fil-Marsa sports ground.

Ix-xogħol ġie allokat lil Polidano Group wara li ħarġet sejħa għal tenders.

Il-ħamrija skavata mis-sit, flimkien ma' xi siġar li tneħħew mill-istess post, qegħdin jitpoġġew biswit Triq Aldo Moro biex ikun żgurat li ma ssirx ħsara lil dawn is-siġar u ma tinħeliex ħamrija.

PERSUNI BOARDED OUT

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm persuni ġew boarded out f' dawn l-aħħar tliet snin, lokal b'lokal?

Jista' jagħti l-etajiet ta' dawk li kellhom anqas minn 29 sena, anqas minn 40 sena u dawk li huma ta' aktar minn 41 sena?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba tiegħi għal mistoqsija parlamentari nru.

Inżid li l-istatistika miżmuma ma tindikax l-etajiet tal-persuni li ġew mogħtija pensjoni ta' l- invalidita'.

MALTAPOST

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x' prekawzjonijiet qed jittieħdu mill-Maltapost, fid-dawl ta' l-attakki bioloġiċi globali, permezz tal- posta dan l-aħħar?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li appena bdew l-attakki bioloġiċi globali permezz tas-servizzi postali, Maltapost mill-ewwel ħadet il-passi kollha biex tilqa' kontrihom u minnufih saru kuntatti ma' l-unjoni postali universali u ma' diversi amministrazzjonijiet postali, fosthom dik ta' l- Istati Uniti.

Maltapost imxew fuq il-linji ta' gwida li ntbagħtulhom u bħala l-ewwel pass qassmu ngwanti tal-plastic u dust masks lill-impjegati li jkollhom kuntatt ma' ittri u oġġetti postali.

Is-sitwazzjoni bħalissa hi, li wara li ġew idenifikati xi ittri bi trab ta' natura mhux magħrufa, il-fergħat tal-posta, fejn instabu, ingħalqu fuq struzzjonijiet tad-dipartiment tal-protezzjoni ċivili sakemm isir magħruf ir-riżultat fuq dan it-trab.

Maltapost qed tagħmel dak kollu possibbli biex tissalvagwarda kemm lill- impjegati tagħha kif ukoll lill-pubbliku fiċ-ċirkostanzi preżenti.

AUTISM

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid x' opportunitajiet joffru d-dipartimenti taħt ir- responsabbilta' tiegħu għal tfal bl-autism?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni għal din il-mistoqsija parlamentari qiegħda tinġabar u risposta tingħata f'xi seduta oħra.

AUTISM

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'opportunitajiet joffru d-dipartimenti u l-aġenziji taħt ir- responsabbilta' tiegħu għal tfal bl-autism?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Qiegħed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l- informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant.

AUTISM

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'opportunitajiet joffru d- dipartimenti taħt ir-responsabbilta' tiegħu għal tfal bl-autism?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li studenti bil-kundizzjoni ta' awtiżmu jiġu rriferuti lill-istatementing moderating panel sabiex jiġi stabilit x'għajnuna tista' tingħata għal kull student.

Ġeneralment dawn l-istudenti jkollhom l-appoġġ ta' KGAs li jgħinuhom waqt il-ħin ta' l-iskola.

Biex dan ikun jista' jseħħ il-KGAs għandhom id-dmir li jirrikmandaw programm edukattiv individwali.

Id-diviżjoni ta' l-edukazzjoni qiegħda wkoll tikkunsidra passi oħra biex ittejjeb dan l-appoġġ.

Fil-każ ta' persuni bi bżonnijiet speċjali bħal fil-każ ta' awtiżmu, id- dipartiment ta' l-eżamijiet jimxi mar-regoli tal-bords konċernati ta' l- eżamijiet għall-arranġamenti li jistgħu jkunu permissibbli.

Informat ukoll li t-tfal li huma autistic qegħdin jingħataw l-opportunita` li jipparteċipaw fil-programm ta' skolasport, kemm fi klassijiet normali kif ukoll fi klassijiet speċjali skond il-grad ta' awtiżmu.

XOGĦOL

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Peress li l-persuna li d-dettalji tiegħu qed jintbagħtu separatament qed jallega li kien f'scale 13 u mhux 14 qabel ma ħareġ bil-pensjoni, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'se jiġri f'dan il-każ?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Membru illi l-persuna minnu ndikata ġiet informata bil-miktub dwar ir-rata ta' pensjoni tas-sigurta' soċjali li qed tirċievi.

SKEJJEL PRIVATI - FIFTH FORMERS

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni: Peress li l-fifth formers m'għandhomx it-tielet (l-aħħar) term wara l-Għid, jista' l-Ministru jgħid hux aċċettabbli li l-iskejjel privati jżommu l-flus għal tliet terms għall-fifth formers?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-iskejjel kollha kkonfermaw li l- lezzjonijiet, inklużi dawk tal-Form 5 jibqgħu sejrin, taħt forma jew oħra, wara l-Għid u għalhekk ma jidhirx li hemm xi raġuni għaliex dawn l-iskejjel m'għandhomx jitolbu ħlas għat-tielet term.

LUQA - INDUSTRIAL ESTATE

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx spazju industrijali fl- industrial estate ta' Ħal-Luqa biex jingħata għal kiri jew b'bejgħ?

Ingħata xi spazju industrijali matul dawn l-aħħar tliet snin, jiġifieri minn Settembru 1998 sa Ottubru 2001 f'dan l-industrial estate?

Jekk iva, jista' jagħti dettalji ta' l-ispazju li ingħata, sena b' sena?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ninsab informat li wara Settembru 1998 ma ġewx ikkonsidrati applikazzjonijiet ġodda għal għoti ta' artijiet fiz-zona industrijali ta' Ħal-Luqa, ħlief għal xi talbiet minn inkwilini li kienu kkonfermati qabel l-istess data.

Il-korporazzjoni Maltija ta' l-iżvilupp qed taħdem biex possibbilment tipprovdi aktar spazju fiz-zona industrijali ta' Ħal-Luqa.

PENSJONIJIET – REVIŻJONI

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk għadx hemm pensjonanti, ex-ħaddiema tal-gvern jew ir-romol tagħhom u ex- ħaddiema tal-privat, li l-pensjoni tagħhom marbuta ma' l-iskali tas- salarji tal-gvern li sal-lum għad ma saritilhomx reviżjoni tal-pensjoni skond il-ftehim kollettiv il-ġdid?

Jekk iva, kemm fadal?

Għaliex għadhom ma ħadux reviżjoni?

Dan meta se jsir?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li skond kif jien informat mid-dipartiment konċernat, minn madwar 19,000 pensjonant ex- ħaddiema tal-gvern, jew li l-pensjoni tagħhom skond il-provedimenti ta' l- Att dwar is-Sigurta' Soċjali (Kap 318) hi analogata ma' salarji tal-gvern, 120 każ biss għadhom pendenti għal xi raġuni jew oħra.

Dawn il-każi qed jiġu nvestigati biex issir reviżjoni u kif jitlestew ir- reviżjonijiet il-persuni konċernati jiġu nformati minnufih.

INJECTION TA' L-INFLUWENZA

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid x'policy għandu d-dipartiment tas-saħħa dwar min għandu dritt jieħu l-injection ta' l-influwenza b'xejn miċ-ċentri tas- saħħa?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Persuni li huma ntitolati sabiex jieħdu l-vaċċin ta` kontra l-influwenza mingħajr ħlas miċ-ċentri tas-saħħa huma:

Persuni li huma rikoverati jew li jgħixu f'istituzzjonijiet

Persuni li għandhom aktar minn 65 sena

Persuni li jaħdmu fil-qasam tas-saħħa

Persuni ta` kull eta` li jbatu minn: mard kroniku tal-Pulmun mard kroniku tal-Qalb mard kroniku tal-Fwied mard kroniku tal-Kliewi Ażma kronika Dijabete u Immunodefiċenza QORMI – TRIQ DUN ĠORĠ FENECH - MIŻBLA

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jara għaliex Triq Dun Ġorġ Fenech, Ħal Qormi saret miżbla u min hu responsabbli mill-art li qed tintuża għal dan bil-għan li jgħalaqha ħalli ma tkunx aktar ta' tentazzjoni għal min qiegħed iħammeġ u jikkawża diżastru sħiħ f'din l-area?

Jista' jara li l-iskart goff jitneħħa?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Tlabt lid-dipartiment għall-ħarsien ta' l- ambjent jinvestiga dan il-każ biex imbagħad tittieħed l-azzjoni meħtieġa.

QORMI – DE LA CRUZ AVENUE - TELEPHONE BOX

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li tiġi stallata telephone box f'De La Cruz Avenue - Qormi, minħabba l-għadd ta' nies li jiffrekwentaw l-area, kemm minħabba l-area rikreatttiva li hemm fl-akwata, kif wkoll minħabba s- suq kbir li jintrama kull nhar ta' Sibt?

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-talba ta' l-Onor.

Interpellant ġiet riferuta lill-Maltacom li min-naħa tagħha ser tiddiskutiha mal-kunsill lokali.

GOZO CHANNEL

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l- Ministru tgħid fiex jikkonsisti x-xogħol tal-ħaddiema l-ġodda li daħlu mill- 1 ta' Lulju 2001 sal-lum fil-Gozo Channel persuna b'persuna, xahar b'xahar?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Jien informata li mill-1 ta' Lulju sal-15 ta' Ottubru 2001 il-kumpanija Gozo Channel impjegat persuni f'dawn il-gradi:

|Grad |Xahar |Numru | |Information |Lulju |Wieħed | |Technology | | | |First Officers | | | |fuq il-vapuri |Lulju |Tnejn | |Clerks |Lulju |Tlieta | |Inginerija |Lulju |Tnejn | |Inginerija |Awissu |Wieħed | |First Officer fuq| | | |il-vapuri |Ottubru |Waħda | |Customer Care |Ottubru |Waħda |

L-apprentisti li daħlu mal-kumpanija jaqgħu taħt l-iskema TAS ta' l-ETC, filwaqt li t-tliet clerks ġew impjegati għas-sajf biss bħala student workers.

GOZO CHANNEL – IMPJEGATI

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l- Ministru tgħid kemm kien n-numru ta' ħaddiema li daħlu mill-1 ta' Lulju 2001 sal-lum mal-Gozo Channel xahar b' xahar?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Jiena nfurmata li l-kumpanija Gozo Channel impjegat kif hu mniżżel hawn taħt:

|Lulju |Tmienja | |Awissu |Wieħed | |Settembru |Xejn | |Ottubru |Tnejn |

GOZO CHANNEL

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l- Ministru tgħid kemm kien ilhom jirreġistraw għax-xogħol il-ħaddiema li daħlu jaħdmu mal-Gozo Channel mill-1 ta' Lulju 2001 sal-lum, persuna b'persuna xahar b'xahar?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Jiena nfurmata li l-kumpanija Gozo Channel m'għandhiex informazzjoni kemm ilhom jirreġistraw il-ħaddiema li daħlu magħha.

GOZO CHANNEL

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l- Ministru tgħid kemm ilhom joqgħodu Malta/Għawdex il-ħaddiema li daħlu jaħdmu mal-Gozo Channel mill-1 ta' Lulju 2001 sal-lum, persuna b'persuna xahar b' xahar?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Jiena nfurmata li l-persuni mpjegati mill- kumpanija Gozo Channel mill-1 ta' Lulju 2001 sal-lum għandhom residenza skond il-karta' ta' l-identita' kif imniżżel hawn taħt:

|Lulju |4 f'Għawdex u 4 | | |f'Malta | |Awissu |1 f'Għawdex | |Ottubru |2 f'Malta |

Madankollu l-kumpanija m'għandhiex informazzjoni dwar kemm dawn il-persuni ilhom joqogħdu Malta jew Għawdex.

GOZO CHANNEL

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l- Ministru tgħid kemm minn dawk li daħlu jaħdmu mal-Gozo Channel mill-1 ta' Lulju 2001 sal-lum huma Għawdxin, u kemm Maltin, xahar b'xahar?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Jiena nfurmata li skond il-karta' ta' l-identita, il-persuni mpjegati mill-kumpanija Gozo Channel mill-1 ta' Lulju 2001 sal- lum twieldu kif murija hawn taħt:

|Lulju |3 f'Għawdex u 5 | | |f'Malta | |Awissu |1 f'Għawdex | |Ottubru |2 f'Malta |

DIPARTIMENT TAT-TOROQ - ĠIBJUN

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari nru.

28947, jista' l-Ministru jgħid x'sab id-dipartiment tat-toroq u x'soluzzjoni qed jipproponi?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li d-dipartiment tat-toroq għaddej bix- xogħol biex jistabilixxi fejn sejjer dan l-ilma.

Ta` min jinnota illi s- sena l-oħra d-dħulijiet u l-katusi li hemm fil-post tnaddfu mid-dipartiment tat-toroq, u mill-ġranet tax-xita li kellna minn dakinhar `il hawn ma deherx li kien hemm għargħar f'dik l-area.

EUPU – RAPPORT

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jpoġġi kopja tar-rapport ta' l-EUPU fuq il-Mejda tal- Kamra?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li kopja ta' dan ir-rapport intbagħtet lil kull Membru fl-indirizz residenzjali.

Ser inpoġġi kopja fuq il-Mejda tal- Kamra.

LOGĦOB ILLEGALI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari nru.

28848, jista' l-Ministru jwieġeb it-tieni u t-tielet mistoqsija?

ONOR.

TONIO BORG: B`ieda mat-tagħrif li tajt fit-tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

28848, ninsab informat illi l-lokalitajiet fejn inqabdu l-persuni huma Birżebbugia, Birkirkara, Bulebel, Gżira, Gwardamanga, Ħamrun, Ħal Far, Luqa, Msida, Marsa, Naxxar, Paola, Qormi, Rabat, Senglea, Valletta, Żabbar, Żebbuġ u Żejtun.

Il-logħob klandestin kien ivarja minn lottu, logħol tal-karti, tombla, lotteriji, pools u imħatri.

UNJONI EWROPEA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari nru.

28951, jista' l- Ministru jgħid min huma s-sittin persuna msemmija fit-tweġiba mogħtija?

ONOR.

AUSTIN GATT: Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-informazzjoni mitluba.

ENEMALTA

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara jekk jistax isir id-dawl fi Triq Bir Miftuħ (fejn il- Ġnien ta' Mizzi), minħabba in-nuqqas ta' dawl li hemmm, u minħabba l- ilmenti dejjem deħlin tar-residenti?

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-talba ta' l-Onor.

Interpellant ġiet riferuta lill-korporazzjoni Enemalta sabiex issir l-investigazzjoni meħtieġa u jekk ikun il-każ tittieħed l-azzjoni neċessarja.

EŻAMI TAL-MATRIKOLA

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l- Ministru jgħid kemm kien hemm tfajliet u ġuvintur li rreġistraw għall-eżami tal-Matrikola tal-Matematika f'Mejju 2000 u f' Mejju 2001, għal paper 2A u paper 2B?

X' kienu l-grades tar-riżultati li ġabu l-istudenti f'dawn iż-żewġ eżamijiet?

Kemm kien hemm tfajliet, u kemm kien hemm ġuvintur li ġabu dawn il-grades għaż-żewġ eżamijiet separatament?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-informazzjoni mitluba titpoġġa fuq il-Mejda tal- Kamra iktar kmieni f'din is-seduta.

ŻABBAR – TRIQ IR-REDENTUR - ĦAMRIJA

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid x'qed isir mill-ħamrija ħamra li qed titneħħa bħala parti mit-twessigħ ta' Triq ir-Redentur f'Ħaż-Żabbar?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Il-ħamrija li tneħħiet minn ġnien privat fi Triq ir- Redentur biex isir it-twessigħ ta' din it-triq, kienet kwantita' żgħira u ttieħdet f'għalqa f'Birżebbuga, għal skop agrikolu.

ŻABBAR - CARMEL STREET

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se ssir it-tkomplija tas- surfacing ta' n/s in Carmel Str, Ħaż-Żabbar, parti żgħira li qiegħda quddiem żewġt idjar biss u hi ta' inkonvenjent għal dawn il-familji?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li d-dipartiment tat-toroq diġa' għamel surveys tal-lokalita' biex fejn hemm bżonn tittieħed l-art biex it- toroq ikunu jistgħu jinfetħu u jsiru kollha, għalhekk ix-xogħol imsemmi mill-Onor.

Interpellant ikun jista' jsir meta l-proċess jitlesta'.

QRENDI/SIĠĠIEWI – DAWL

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li titwaħħal bozza bejn żewġ irziezet li hemm fl-inħawi ta' Santa Marija ta' Ħal Xluq fit-triq li tagħti mis- Siġġiewi għall-Qrendi (fejn l-istatwa tal-Madonna) peress li f'dawn l- inħawi jkun hemm dlam ċappa matul il-lejl?

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-talba ta' l-Onor.

RABAT – ST FRANCIS STREET – DAWL

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li tinbidel il-bozza maqtugħa li hemm viċin il-proprjeta' 2, Alley 1, St. Francis Street, Rabat?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ninsab informat li minn investigazzjoni li saret fuq il-post ma jirriżultax li kien hemm xi bozza maqtugħa.

INTERNATIONAL TRADE CENTRE

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jagħti dettalji dwar is-sejħa għall-iżvilupp ta' international trade centre f'Malta li bħalissa qiegħda tidher fil-media internazzjonnali?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għal mistoqsija parlamentari nru.

28967 waqt seduta nru.

PENSJONI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jara jekk il-pensjoni li qiegħda tingħata lill-persuna li d-dettalji dwarha qegħdin jingħataw separatament hi koretta peress li mill-ammont ta' din il-pensjoni qiegħed jiġi mnaqqas ammont ekwivalenti għall-pensjoni li l-istess persuna jieħu mill-Awstralja, imma liema somma suppost għandha tvarja skond it-tibdil fir-rata tal- kanbju?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninsab informat li minn stħarriġ li għamel id- dipartiment tas-sigurta' soċjali ma jirriżultax li lill-persuna ndikata mill-Onor.

Interpellant qed jitnaqsilha mill-pensjoni Maltija l-ammont ekwivalenti għall-pensjoni li qed tirċievi mill-Awstralja mingħajr tibdil fir-rata tal-kambju.

Il-persuna ndikata ġiet informata dwar il-każ.

RABAT - ĠRIEDEN

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jara li tittieħed azzjoni immedjata sabiex tiġi mrażżna l- invażjoni tal-ġrieden fid-djar tan-nies fl-inħawi ta' The Catacombs, Rabat,?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninsab informat li minn stħarriġ li għamlu l- uffiċjali tad-dipartiment tas-saħħa pubblika fuq l-ilment ta` ġrieden fil- viċinanzi tal-Katakombi tar-Rabat, irriżulta li l-problema ta` ġrieden qiegħda toriġina minn stabiliment abbandunat fl-istess żona.

Peress li m'hijiex proċedura normali li jintefa` velenu f'postijiet privati mingħajr il-kunsens tas-sid, id-dipartiment ħa il-passi neċessarji sabiex instab is- sid.

Dan ingħata l-velenu neċessarju li tpoġġa fil-post indikat.

Il- problema ser tibqa` tiġi segwita sakemm tiġi kkontrollata.

HIGHWAY CODE

L-ONOR.

DOLORES CRISTINA staqsiet lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal- kodiċi tas-sewqan (highway code) li tħabbret il-ġimgħa li għaddiet?

ONOR.

ĊENSU GALEA: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra iktar kmieni f'din is-seduta.

MOBILE TOILETS

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid kemm intefqu flus f'bini ta' mobile toilets għall-barrakka ta' fuq li sar matul dawn l-aħħar tliet snin, kull sena separatament?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li ma ntefqu l-ebda ammonti ta' flus minn dan il-ministeru.

Il-mobile toilets fil-barrakka ta' fuq saru mill-istock exchange waqt li kienu qed jibnu t-toilets ġodda f'dan il- ġnien.

Dan sar minnhom bi ftehim mad-dipartiment ta' l-agrikoltura.

TARXIEN – TRIQ IL-KURUNELL MAS - TOROQ

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jara li Triq il-Kurunell Mas ġewwa Ħal Tarxien, li minnha diġa għaddew is-servizzi neċessarji kollha, tiġi livellata u asfaltata mill-aktar fis peress li l-istat diżastruż u atroċi tagħha, li ilu snin kbar, qed joħloq mhux biss inkonvenjenti serji iżda periklu għas-saħħa u ħajjet ir-residenti?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li d-dipartiment tat-toroq qed iħejji programm għal asfaltar ta' toroq simili ma' Malta kollha u x-xogħol fil- lokal isir skond il-prioritajiet le ser jirriżultaw minn dan il-programm.

TARXIEN - TRIQ IL-KURUNELL MAS

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jara li l-munzelli ta' trab, ħamrija, ħaxix ħażin u skart li hemm miġbura u ilhom xhur sħaħ hekk miġbura fi Triq il-Kurunell Mas ġewwa Ħal Traxein jitneħħew mill-aktar fis minħabba l-inkonvenjent enormi li qed joħolqu lir-residenti?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nirriferi l-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għal mistoqsija parlamentari nru.

25000 (Seduta 530).

TARXIEN – TRIQ LEONARD ABELA - TOROQ

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jara li Triq Leonard Abela f'Ħal Tarxien, li minnha ilhom li għaddew is-servizzi neċessarji, tiġi livellata u asfaltata mill-aktar fis peress li l-istat diżastruż u atroċi tagħha, li ilu hekk għal snin twal, qed joħloq mhux biss inkonvenjenti serji iżda periklu għas-saħħa tar-residenti?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li d-dipartiment tat-toroq qed iħejji programm għal asfaltar ta' toroq simili ma' Malta kollha u x-xogħol fil- lokal isir skond il-prioritajiet li ser jirriżultaw minn dan il-programm.

TA' XBIEX - STREET NAMING COMMITTEE

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid hemmx xi ħsieb li l-istreet naming committee jagħti isem lill-parti tal-qasam tal-bini tal-gvern Ta' Xbiex li tagħmel ma' Church Street Msida?

ONOR.

TONIO BORG: Ninforma lill-Onor.

Interpellant illi skond l-Avviż Legali 176 ta` l-1995, kull tismija ta` triq trid toriġina mill-kunsill lokali tal-lokalita`.

SETTUR PUBBOIKU - REDUCED HOURS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jagħti d-dettalji li taħthom fil-preżent ħaddiema nisa fis-settur pubbliku jistgħaw jaħdmu reduced hours?

Hemm xi ħsieb li dawn il- konċessjonijiet jiġu estiżi fil-ġejjieni qarib?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Skond Appendiċi A taċ-Ċirkolari Nru OPM/25/99 dwar is-sigħat imnaqqsa, uffiċjali fis-settur pubbliku li ilhom jaħdmu full- time għal sena (kemm irġiel u nisa) minbarra:

(a) dawk li huma fuq performance agreement/qegħdin fuq kuntratt b'kundizzjonijiet determinati minn qabel,

(b) suldati fl-armata ta' Malta, jew

(c) uffiċjali fi klassi edukattiva jistgħu jaħdmu fuq reduced hours jekk:

i) huma f'perjodu ta' parental leave jew huma intitolati għall-parental leave jekk japplikaw.

Il-parental leave hu leave bla ħlas li jingħata lill- ġenituri sa massimu ta' erba snin biex jieħdu ħsieb it-tifel/tifla tagħhom.

F'dawn il-każi is-sigħat imnaqqsa jistgħu jittieħdu sakemm it-tifel/tifla tilħaq l-eta' ta' tmien snin; jew

ii) huma f'perjodu ta' responsibility leave jew huma intitolati għar- responsibility leave jekk japplikaw.

Ir-responsibility leave hu leave bla ħlas li jingħata sa massimu ta' sena li jista' jiġi mġedded biex l- uffiċjal jieħu ħsieb xi ġenituri anzjani, tfal jew raġel/mara li jkunu b'diżabilita' u jkunu dipendenti fuqhom; jew

iii) għandhom il fuq minn 50 sena u jipproduċu ċertificat mediku mingħand speċjalista li għal raġunijiet mediċi jew raġunijiet umanitarji u familjari serji, ma jistgħux jattendu għax-xogħol fuq bażi full-time.

Impjegati nisa/rġiel li huma eliġibli jistgħu jitolbu li jaħdmu siegħat imnaqqsa għal raġunijiet oħra.

F'dan il-każ huwa l-kap tad-dipartiment li jiddeċiedi jekk hemmx ġustifikazzjoni li dawn l-uffiċjali jaħdmu fuq sigħat imnaqqsa.

Nisab infurmat li għalissa m'hemmx il-ħsieb li dawn il-konċessjonijiet jiġu estiżi fil-ġejjieni qarib

HOUSING

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'konsiderazzjoni qiegħed jingħata l-każ ta' housing soċjali tal-familja li d-dettalji tagħha qed jidhru b'mod separat u li qed jgħixu f'kamra waħda?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jien informat illi l-każ qed ikun ikkunsidrat flimkien ma' oħrajn simili li għandu pendenti quddiemu d-dipartiment ta' l- akkomodazzjoni soċjali.

PERSUNA B'DIŻABILITA' - PARKING BAY

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jara li jitmexxa l-każ ta' applikazzjoni għall-parking bay għal persuna b'diżabilita' li l- partikolarijiet tagħha jidhru separatament, peress li din il-persuna tinħtieġ dan l-ispazju b'mod urgenti?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Il-persuna konċernata għadha m'applikatx għas- servizz tar-reserved parking.

L-istess persuna applikat biss għall-karta ta' l-identita speċjali u għall- blue sticker.

L-applikazzjonijiet kemm il-blue sticker u kemm il-karta ta' l-identita' speċjali preżentement qed jiġu ivvettjati mill-konsulent mediku tal-kummissjoni nazzjonali persuni b'diżabilita'.

BIRKIRKARA – TAL-LAQXIJA - TOROQ ONE-WAY

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk ġiex ikkosultat bid-deċiżjoni li numru ta' toroq fiż-żona tal-Laqxija f'Birkirkara jsiru one-way b'inkonvenjent kbir għal diversi residenti ta' din iz-zona?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infOrmat li tali konsultazzjoni ssir mal-bord għall-kontroll tat-traffiku.

BIRKIRKARA – LAQXIJA

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx ħsieb li jżommu konsultazzjoni pubblika mir-residenti taż-żoni tal-Laqxija (Birkirkara) għar-rigward it-tibdil fl-aċċess tal-karozzi f'diversi toroq ta' din iż- żona?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li l-kunsill lokali nforma lill-bord għall-kontroll tat-traffiku li t-tibdil kien ġie ppubblikat fil-magazine tal-kunsill f`April ta` l-1998 fejn il-pubbliku kien ġie mistieden jagħti l- kummenti tiegħu dwar il-proposti.

GĦAWDEX – NADUR – SERVIZZ TAD-DAWL

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jinvestiga għaliex persuna li applikant għas-servizz ġidid tad-dawl fit-Triq Wied ir-Raħan, Nadur, Għawdex u ħalset is-Lm70 fil- 15 ta' Mejju 2001 sal-lum għadha mingħajr servizz tad-dawl?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ninsab infurmat li minn investigazzjonijiet li għamlet il-korporazzjoni Enemalta jirriżulta li fil-preżent il-konsumatur ma jixtieqx li jkollu brackets imwaħħla mal-faċċata ta' daru u minħabba f'hekk ix-xogħol ma jistax isir.

HOUSING – AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'possibilita' hemm li l-persuna anzjana li isimha qed jintbagħat separatament tingħata akkomodazzjoni alternattiva?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jien infurmat illi l-persuna għadha kemm applikat dan ix-xahar stess u trid post fil-pjan terran fil-Belt.

Din l- applikazzjoni qed tingħata l-attenzjoni kollha fid-dawl tal-bżonnijiet pendenti li għandu quddiemu d-dipartiment konċernat.

HOUSING – MANUTENZJONI

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid meta l-persuna li isimha qed jintbagħat separatament ser isirulha t-tiswijiet tant neċessarji fil-fond tagħha peress li din il-persuna tgħix f' periklu kontinwu, għandha s-saqaf ser jaqa', jidħlilha l-ilma kull meta tagħmel ix-xita u għandha ħsarat oħra?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ma jirriżultax li hemm talba pendenti għat- tiswijiet f'dan il-fond.

Għalhekk għaddejt it-talba ta' l-Onor.

Interpellant lid-dipartiment tal-bini u tiswija għall-azzjoni meħtieġa.

KERA

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jinvestiga u jara għaliex il-kera tal-persuna indikata separatament għadha ma ġietx ri- stabilita minħabba l-bdil fiċ-ċirkostanzi partikolari u dan nonostante li għaddew kważi seba' xhur?

Jista' jagħti struzzjonijet sabiex il-kwestjoni tiġi mħaffa?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jien infurmat illi d-direttur diġa' ta direttivi biex f'Jannar li ġej jiġi rivedut is-sussidju tal-kera.

Dan irid jinħadem fuq id-dħul matul is-sena ta' qabel u għalhekk jekk jinħadem issa ikun fuq id-dħul matul is-sena 2000 meta r-raġel kien għadu ħaj.

PENSJONI

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid għaliex il- persuna li isimha qed jintbagħat separatament m'hi qed tirċievi l-ebda pensjoni ħlief Lm10 fix-xahar meta din il-persuna tgħix f'kamra bla dawl, bla ilma, bla telefon u f'kundizzjonijiet sanitarji inumani?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-persuna minnu ndikata ġiet informata bil-każ.

BOLLI TLA-MILIED - MADONNA TAL-GRAZZJA

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Filwaqt li nirringrazzja lill-Ministru għat-tweġiba 28855, jista' jgħid jekk ir-rakkomandazzjoni li għamel il-bord li jagħti pariri biex id-disinn tal-bolla bix-xbiha tal-Madonna tal-Grazzja tiġi nkorporata fis-sett tal-bolli tal-Milied 2001 u li l-Ministru għadda lill-Maltapost, ġietx aċċettata jew le?

F'każ negattiv, għaliex il-Ministru approva disinji li ma jaqblux ma' din ir-rakkomandazzjoni li saret wara li l-bord studja d-dokumenti ippreżentati u mqiegħda fuq il-Mejda tal-Kamra mal-mistoqisja parlamentari nru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li l-bureau filateliku tal-kumpanija Maltapost ma jħossx li għandha tintlaqa' r-rakkomandazzjoni tal-bord li jagħti pariri dwar id-disinn tal-bolli dwar il-Madonna tal-Grazzja.

Il- kumpanija qalet li d-deċiżjoni ttieħdet fuq kunsiderazzjonijiet kummerċjali u fuq aspettattivi tal-filatelisti, kemm lokali kif ukoll barranin.

Bħalissa sitwazzjonijiet bħal dawn jistgħu jinqalgħu għaliex il-Bord li jagħti pariri dwar id-disinn tal-bolli huwa sempliċiment Bord konsultattiv imwaqqaf b'mod amministrattiv u mhux b'saħħa ta' ligi.

Il-Ligi dwar il Posta li għandna bħalissa quddiem il-Parlament se tkun tipprovdi biex il-Bord ikun imwaqqaf b'saħħa tal-ligi stess u jkollu proviżjonijiet ċari dwar ir-relazzjonijiet li għandhom jitħaddmu bejn l- istess Bord, il-Kumpanija li toħrog il-bolli u l-Ministru.

KIRJA

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: B' referenza għat-tweġiba fil-mistoqisja parlamentari nru.

28941, jidhirlux il- Ministru li l-okkupazzjoni tal-parti l-antika tal-Kalkara tal-Ġir f' Ħaż- Żabbuġ u area oħra madwar is-sit fejn il-kerrej kellu l-kirja humiex okkupati b' mod illegali u abbużiv?

X' kienu l-passi li ħa d-dipartiment f' dan ir-rigward?

X'laqgħat saru minn meta l-kirja ġiet imwaqqfa?

Huwa konxju l-Ministru mill-kundizzjonijiet tal-kirja li l-kerrej mat- terminazzjoni tagħha ma jkollu l-ebda remunerazzjoni ta' xejn?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi l-kirja tal-post li rrefera ghaliha l-Onor.

Interpellant ma gietx imgedda malli d-dipartiment sar jaf li s-sit gie identifikat biex isir il-progett.

Ghalkemm il-kerrej ma għandu l-ebda dritt ghal renumerazzjoni, il-policy tad-dipartiment, kif approvata mill-Parlament, tipprovdi biex fejn persuna tigi mgieghla tohrog minn fond jew sit ghal xi skop pubbliku, id- Dipartiment ikun jista' jikri lill-persuna affetwata fond jew sit alternattiv, permezz ta' direct allocation.

Dan ilu jsir minn dejjem, u d- Dipartiment hass li m'ghandux jagixxi differenti f'dan il-kaz, fejn is-sit qieghed jintuza bhala estensjoni tan-negozju ta' l-inkwilin.

F'dan il-kaz, wara li saru diversi laqghat mal-Ministru ta' l-Ambjent biex jigi identifikat sit alternattiv, gie deciz li l-persuna affetwata tigi offruta sit alternattiv fil-vicinanzi tas-sit fejn il-kerrej kellu il-kirja originali.

XOGĦOL

L-ONOR.

ALFRED SANT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jinvestiga l-każ tal-persuna li d- dettalji qed jintbagħtu separatament li nstab qed jaħdem ma' car wash, fid- 19 ta' Ottubru u nqata' minn fuq ir-reġistru tan-nies qgħeda, peress li jirriżulta li l-persuna daħlet taħdem full-time mal-ħanut imsemmi fil-15 ta' Ottubru, wara li wieġeb għal sejħa fil-gazzetti, is-sid tal-post insista li jħaddmu għal ġimgħa bla ktieb tax-xogħol ''bi prova'', u wara li ġew l-ispetturi tal-Labour Office, irrifjuta li jħaddmu?

Ma jidhirlekx li qed jitwettaq inġustizja ma' din il-persuna li tibqa' maqtugħa mir-reġistru fiċ-ċirkostanzi msemmija?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninsab infurmat li fil-każ li rrefera għalih l- Onor. Interpellant, l-ispezzjoni mill-ispetturi tal-Korporazzjoni tax- Xogħol u Taħriġ ġiet esegwita nhar il-Ġimgħa 19 ta' Ottubru 2001 fis-sebgħa nieqes kwart ta' fil-għaxija.

Ir-raġuni għaliex is-Sur Borg ġie maqtugħ mir-reġistru ta' dawk li qed jirreġistraw għax-xogħol, hija propju għax instab jaħdem waqt li kien qed jirreġistra għax-xogħol.

Kontra sid il-post tax-xogħol sejrin jittieħdu dawk il-proċeduri kollha kontemplati mill-liġi fir-rigward ta' dawk is-sidien tan-negozji li jonqsu li jimlew il-formola ta' bidu ta' mpjieg tal-ħaddiema tagħhom kif huma obbligati li jagħmlu skond l-istess liġi.

Dwar l-aħħar parti tad-domanda nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-persuna kkonċernata tista' tressaq appell quddiem l-Awtorita' Nazzjonali tax-Xogħol fi żmien ħmistax minn mindu nqagħtat mir-reġistru.

HCEB

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l- Ministru jikkonferma jekk hux minnu li l-HCEB ta struzzjonijiet lill- Institute of English Language Studies biex ma jħallsux flus dovuti lill- persuna li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament għaż-żamma ta' strudenti kif inhija liċenzjata li tagħmel?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Jien infurmat li hu minnu li l-H.C.E.B. tat l- istruzzjonijiet li jsemmi l-Onor.

Interpellant.

Ġejt infurmat ukoll li mir- records tal-H.C.E.B. ma jirriżultax li r-residenza in kwistjoni hi liċenzjata.

IMPJEGATI

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: 1 Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' impjegati kollha grad bi grad u dipartiment b' dipartiment, li huma ingaġġati bħala konsulenti, part timers, casuals jew b' xi kuntratt ta' xogħol fid- dipartimenti li jaqgħu taħt id-dikasteru tiegħu?

2 Kemm huwa l-ħlas/remunerazzjoni li qiegħed jirċievi kull impegat?

3 Min awtorizza tali impieg?

4 Hemm xi benefiċċji oħra marbuta ma' tali impieg?

5 Hemm minnhom xi impjegati li uffiċjalment spiċċaw mis-servizz tal-Gvern bl-eta'?

ONOR.

JOE BORG: Risposta tingħata f'seduta oħra.

IMPJEGATI

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: 1 Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' impjegati kollha grad bi grad u dipartiment b' dipartiment, li huma ingaġġati bħala konsulenti, part timers, casuals jew b' xi kuntratt ta' xogħol fid- dipartimenti li jaqgħu taħt id-dikasteru tiegħu?

3 Min awtorizza tali impieg?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onorevoli Intepellant li peress li l- informazzjoni għadha qed tinġabar, l-informazzjoni tingħata f'xi seduta oħra.

IMPJEGATI

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: 1 Jista' l- Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' impjegati kollha grad bi grad u dipartiment b' dipartiment, li huma ingaġġati bħala konsulenti, part timers, casuals jew b' xi kuntratt ta' xogħol fid-dipartimenti li jaqgħu taħt id-dikasteru tiegħu?

3 Min awtorizza tali impieg?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni qiegħda tinġabar.

Tingħata tweġiba f'xi seduta oħra.

IMPJEGATI

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għal Għawdex: 1 Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' impjegati kollha grad bi grad u dipartiment b' dipartiment, li huma ingaġġati bħala konsulenti, part timers, casuals jew b' xi kuntratt ta' xogħol fid-dipartimenti li jaqgħu taħt id-dikasteru tiegħu?

3 Min awtorizza tali impieg?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Linformazzjoni għadha qed tinġabar u rrisposta tingħata f'xi seduta oħra.

IMPJEGATI

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: 1 Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' impjegati kollha grad bi grad u dipartiment b' dipartiment, li huma ingaġġati bħala konsulenti, part timers, casuals jew b' xi kuntratt ta' xogħol fid- dipartimenti li jaqgħu taħt id-dikasteru tiegħu?

3 Min awtorizza tali impieg?

ONOR.

NINU ZAMMIT: It-tagħrif mitlub qed jinġabar.

IMPJEGATI

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: 1 Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' impjegati kollha grad bi grad u dipartiment b' dipartiment, li huma ingaġġati bħala konsulenti, part timers, casuals jew b' xi kuntratt ta' xogħol fid-dipartimenti li jaqgħu taħt id-dikasteru tiegħu?

3 Min awtorizza tali impieg?

ONOR TONIO BORG: Ninsab infurmat illi t-taghrif mitlub mill-Onorevoli Interpellant hu kif jidher fit-Tabella li qed inpoggi fuq il-Mejda tal- Kamra.

DEBT

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid x' inhu id-daqs tad-debt/GDP ratio mbassar għal din is-sena?

X' kien fis-snin 2000, 1999 u 1998?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onorevoli Interpellant li d-daqs tad-dejn net tal-Gvern mal-Prodott Gross Domestiku fis-snin imsemmija fl- interpellanza kien dan li ġej:

1996 : 37.97%

1997 : 46%

1998 : 50.27%

1999 : 49.34%

2000 : 51.81%

2001 : 54.88% (imbassar)

Wieħed jista jara li fis-sentejn ta' Gvern Soċjalista id-dejn żdied b'12.3% waqt li fl-aħħar tlett snin tal-Gvern ġdid Nazzjonalistaq d-dejn żdied b'4.6%.

Dan għaliex waqt li fis-sentejn ta' Gvern Soċjalista, d-deficit lebbet qisu żiemel maħrub, f'dawn l-aħħar tlett snin, id-deficit qed jiġi kkontrollat.

DIABETE

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jinvestiga l-ilment tas-sinjura peress li qalulha li persuni fuq il-35 sena ma jkunux intitolati għal free sticks tad-diabete kif jkunu dawk ta' taħt il-35 sena?

Tikkonferma li r-regolamenti hekk qegħdin u jekk iva ma taħsibx li dawn għandhom jiġu reviewed biex ma ssirx diskriminazzjoni kontra persuni diabetiċi ta' kull eta' li qed ikollhom joħorġu dawn l-ispejjeż minn buthom?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Peress li l-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant hija ta` natura personali, għandha tiġi segwita l-proċedura kif indikata fit-tweġiba għall-mistoqsija numru 13567 f'seduta 235.

Rigward ir-regolamenti, l-pożizzjoni ma tbiddletx minn dik mogħtija fit- tweġiba għall-mistoqsija numru 26392 f'seduta 554.

VISAS

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm kien hemm każijiet irrappurtati ta' serq ta' entry visas mit-taqsima ta' l-Immigrazzjoni tal-Korp tal-Pulizija matul 1999, 2000, 2001?

Kemm ġew imressqa l-qorti persuni obligati b' serq ta' entry visas matul l- istess perjodu?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi matul l-1999, kienu rrapurtati zewg entry visas nieqsa mit-Taqsima tal-Passaporti fl-ajruport, filwaqt li matul is-sena 2000, kienet giet irrapurtata nieqsa entry visa wahda.

Matul l-2001 ma kien hemm xejn.

Zewg persuni gew imressqa quddiem il-Qorti, wara li rrizulta li kienu qed jaghmlu uzu minn tnejn mill-entry visas irrappurtati nieqsa.

TRANSFERS

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm ġew effettwati transfers fil-Korp tal-Pulizija mill- Ajruport Internazzjonali ta' Malta (Taqsima Immigration) u mis-Seaport matul din is-sena?

Jista' l-Ministru jindika l-ismijiet ta' l-uffiċjali trasferiti?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi matul din is-sena ma' kienx hemm membri tal-Korp fit-Taqsima ta' l-Immigrazzjoni ta' l-ajruport u tas- seaport li gew trasferiti.

IMMIGRAZZJONI KLANDESTINA

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jiċħad jew jikkonferma li l-persuna li isimha qed jintbaghat separatament kienet infurmatu direttament b' xi allegati abbużi ta' immigrazzjoni klandestina?

Jekk iva jista' l-Ministru jgħid meta u fejn kellmitu?

ONOR.

TONIO BORG: Il-persuna indikata mill-Onorevoli Interpellant kienet giet tkellimni xi sentejn ilu waqt il-hin li fih nara n-nies li jridu jarawni.

Kienet giet l-aktar fuq it-talba taghha biex issir cittadina Maltija u talbet l-intervent tieghi.

Fil-fatt, minhabba suspetti li kellhom il-Pulizija dwarha, tawni parir biex din it-talba tigi michuda u hekk gara.

F'din il-laqgha mhux minnu li din il-persuna ghamlet allegazzjonijiet kontra Pulizija partikolari u li minhabba f'hekk dawn gew trasferiti.

Hija allegat biss, b'mod generali li kien hemm ufficjali ta' l-Immigrazzjoni li qed jabbuzaw mill-posizzjoni taghhom.

Din l-akkuza 'generali' ghaddejtha lill-Pulizija tal-Immigrazzjoni ghall-investigazzjoni.