MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 871 It-Tnejn, 17 ta' Frar, 2003 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 871

It-Tnejn, 17 ta' Frar, 2003

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.02 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tnejn, 17 ta' Frar, 2003

WERREJ

MINUTI 338

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI 338

TQEGĦID TA' KARTI 343

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-KODIĊI ĊIVILI (IT-TIENI QARI)

CIVIL CODE (AMENDMENT) BILL (SECOND READING) 344

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR TPAĊIJA U NETTING F'KAŻ TA' INSOLVENZA (IT-TIENI QARI)

SET-OFF AND NETTING ON INSOLVENCY BILL (SECOND READING) 347

AĠĠORNAMENT 366

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 370

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 870 li saret fit-12 ta' Frar, 2003 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI

MSIDA: MISRAĦ IL-BARRIERI - FLOODING

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Leo Brincat) staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' il-Ministru jara li ssir bankina fuq in-naħa tar-residenzi San Josetto u Unicorn f'Misraħ il-Barrieri, l-Imsida, minħabba flooding li spiss jiġi kkawżat kull meta jkun il-maltemp?

ONOR.

NINU ZAMMIT (Ministru għall-Agrikoltura u Sajd)(f'isem il-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali): Il-kostruzzjoni ta` bankini ġodda m`hijiex funzjoni tal-kunsilli lokali u għalhekk nitlob lill-Onor.

Interpellant jirriferi l-mistoqsija tiegħu lill-ministru kkonċernat.

UE - IMPORTAZZJONI TA' TABAKK

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: B'riferenza għat-tweġiba mogħtija għall-mistoqsija parlamentari 38133 u anke għall-fatt li – jien u nikkwota informazzjoni mill-website relattiva waqt il-ħin tal-mistoqsijiet - il-Ministru beda jgħid li t-tariffi li kont qed nikkwota jien huma esaġerati u m'humiex vera, jista' jekk jogħġbu jgħidilna x'inhi t-tariffa korretta?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajtu għall-mistoqsija parlamentari 38274.

UE - IMPORTAZZJONI TA' IKEL PROĊESSAT

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: B'riferenza għat-tweġiba mogħtija għall-mistoqsija parlamentari 38134 u anke għall-fatt li – jien u nikkwota informazzjoni mill-website relattiva waqt il-ħin tal-mistoqsijiet - il-Ministru beda jgħid li t- tariffi li bdejt nikkwota jien huma esaġerati u m'humiex vera, jista' jekk jogħġbu jgħidilna x'inhi t-tariffa korretta?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nirriferi lill-Onor.

ENVIRONMENTAL LANDSCAPES CONSORTIUM LTD.

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' il-Ministru jgħid kemm hi l-ispiża tal-pjanti u siġar li xtara l-konsorzju li qed jieħu ħsieb l-urban and rural landscaping?

Minn fejn inxtraw?

ONOR.

NINU ZAMMIT: L-environmental landscapes consortium ltd hija kumpannija privata u għalhekk hi stess tixtri l-pjanti minn diversi pajjiżi bl-aħjar prezzijiet.

Ir-rati ta' ħlas huma kif stabiliti fil-kuntratt.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Farrugia, domanda supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Imma jidhirli li l-proprjetà għadha tal-gvern u anke l-flus il-gvern qed joħroġhom.

Allura għalfejn qed tiġi wżata proprjetà tal-gvern u fiex qed jintnefqu l-flus?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Il-proprjetà għadha tal-gvern u tibqa' tal-gvern.

Jiġifieri dik l-art mill-Bombi sal-Blata l-Bajda kienet tal-gvern, għadha tal-gvern u se tibqa' tal-gvern.

Il-consortium jitħallas talli qed jimmaniġġja u jagħmel ix-xogħol.

Ovvjament hemm kuntratt miftiehem bejn il- consortium u l-gvern li jinkludi rati miftiehma għal kull item.

Mal-consortium hemm xi 300 ħaddiem li qabel kienu jaħdmu direttament mal- ministeru għall-agrikoltura u sajd, bil-kuntrattur jitħallas skond l- ammont ta' siġar li jħawwel jew jiżbor u anke jitħallas tal-manutenzjoni li jagħmel, kif ukoll jekk isir xi dawl f'ċerti areas li jiġu landscaped.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Allura la l-proprjetà hija tal-gvern u l-flus qed joħroġhom il-gvern, kif jista' jkun li l-parlament ma jiġix informat bil- flus li ħerġin?

Jien nemmen li l-Ministru huwa fid-dmir li jagħti din l- informazzjoni lill-Kamra, Sur President.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Sur President, ikolli naqbel ma' l-Onor.

Interpellant li l-poplu għandu dritt ikun jaf x'qed jitħallas il-consortium u se nieħu l- inkarigu li niġbor l-informazzjoni.

Dawn il-pagamenti jsiru minn flus pubbliċi u l-poplu għandu jkun informat x'inhu jitħallas il-consortium.

Però l-interpellanza li tidher fuq l-order paper hija dwar l-ispiża tal- pjanti u siġar li xtara l-consortium, li żgur m'għandha x'taqsam xejn mas- supplementary question li għamilli.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Imma nista' inkun naf kemm hi n-nefqa s'issa tax- xogħlijiet li qed jagħmel dan il-consortium?

Għalkemm il-Ministru qed idur tajjeb ma' dak li qed nistaqsih, naħseb li l-informazzjoni li qed nitolbu jista' faċilment jagħtihieli.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Jiddispjaċini imma fil-file m'għandix din l- informazzjoni għax il-mistoqsija oriġinali ma kenitx f'dan is-sens.

Jien inwiegħed lill-Onor.

Interpellant li fl-ewwel okkażjoni li jkolli nagħti l- informazzjoni kollha dwar il-ħlasijiet li ġew mgħoddija lill-consortium, jekk saru ħlasijiet mill-gvern.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jista' almenu l-Ministru jgħid kemm hi s-somma vvotata għall-kuntratt tal-consortium?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ikolli għal darb'oħra nistqarr li fil-file m'għandix ir-risposta għal dak li jixtieq ikun jaf l-Onor.

Interpellant, però inwiegħdu li fl-ewwel opportunità li jkolli nġib l-istima tal-kuntratt kollu kemm hu.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jista' il-Ministru jgħid jekk irċeviex x'ilmenti minn operaturi oħra, fis-sens li l-consortium mhuwiex jixtri mingħandhom minkejja li għandhom prezzijiet orħos.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: La jien u lanqas ħadd m'għandu dritt jindaħal minn fejn jixtri l-consortium.

Il-consortium jixtri minn fejn jidhirlu hu u aħna m'għandniex dritt nindaħlulu jixtrix mingħand Noel Farrugia, jixtrix mingħand Ninu Zammit jew inkella jixtrix mingħand Austin Gatt!

Naturalment il-gvern iħallas bir-rata miftiehma.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jiddispjaċini, Mr Speaker, imma forsi ma spjegajtx ruħi sew.

Jista' il-Ministru jgħid jekk il-ministeru jew id-dipartiment irċevewx ilmenti li l-consortium qed jixtri xtieli, pjanti u siġar li huma ogħla meta hawn minnhom available fis-suq bi prezz orħos.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ikolli nerġa' ngħidlek li ma tistax tindaħal lill- consortium minn fejn jixtri.

Anke jekk jiġi xi ħadd jilmenta miegħi, jien ma nistax immur ngħid lill-consortium biex jixtri mingħand X jew mingħand Y għax ma nistax nindaħal.

L-importanti huwa li l-kuntrattur iħawwel prodotti ta' kwalità, skond l-ispecifications u skond il-ftehim tal- kuntratt, bil-consortium jitħallas bir-rati miftiehma.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Xtaqt nistaqsi x'inhi r-raġuni li l-ħaddiema tad- dipartiment ta' l-agrikoltura ġew informati li min imur mal-konsorzju, ma jistax jiġi ttrasferit.

Fil-fatt intalbu xi transfers mill-ħaddiema li ma ġewx milqugħa minħabba dan l-arranġament.

Iżda f'dawn l-aħħar erbgħa jew ħames ġimgħat saru xi trasferimenti ta' xi ħaddiema.

Jista' il-Ministru jgħidilna fuq liema bażi saru dawn it-transfers?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Mr Speaker, għalkemm hawnhekk m'għandix informazzjoni dwar dan li qed jgħid li seħħ l-Onor.

Interpellant, nista' ngħid li sar ftehim li dawn it-301 ħaddiem jiġu ttrasferiti lock, stock and barrel għal mal-privat, bil-barka tal-unions biex ngħid hekk.

Jiġifieri żgur li sar kollox above board, mingħajr ma ħadd ġie sforzat għaliex kien hemm involuti l-unions.

Iżda jekk kemm-il darba jkun hemm call for applications fl- istess ministeru jew fis-servizz ġenerali, dawn il-ħaddiema xorta jistgħu japplikaw u xorta jistgħu jingħataw promotion.

L-Onor.

Interpellant semma xi każi ta' trasferiment li jien ma naf xejn dwarhom.

Naf biss li kien hemm impjegat li talab biex imur fis-segretarjat ta' xi ministeru, u ovvjament meta ministeru jitlob xi nies għas- segretarjat, ikun fejn ikun, dan jingħata t-transfer.

Però jien se niċċekkja fuq dawn il-każi li semma biex inkun nista' ngħaddilu l- informazzjoni li qed jitlob.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Imma fil-fatt jistgħu jsiru trasferimenti?

Forsi nbidlet il-proċedura?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Safejn naf jien it-transfers huma miżmuma.

Però fil- bidu ta' din il-leġislatura ħarġu ċerti proċeduri kif jintgħażlu n-nies li jaħdmu mal-ministri u mas-segretarji parlamentari.

Kull ministeru li jitlob is-servizzi ta' impjegati taċ-ċivil jew inkella ta' korpi parastatali, jista' jieħu n-nies kollha li jagħmel talba għalihom.

ENVIRONMENTAL LANDSCAPES CONSORTIUM LTD

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Kemm ġew trasferiti ħaddiema li kienu bdew jaħdmu mal-konsorzju ta' l-urban & rural landscaping minn mindu beda jopera?

Ma' liema dipartiment?

Kemm huwa n-numru ta' ħaddiema li fil-fatt talbu transfer?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Mr Speaker, din il-mistoqsija saret fil-21 ta' Jannar u sa dakinhar kien ġie ttrasferit ħaddiem wieħed, fuq talba tiegħu stess, li mar mal-ministeru tal-ġustizzja u gvern lokali.

Minbarra dan, daħlet talba waħda għal transfer u din għadha qed tiġi kkonsidrata.

ENVIRONMENTAL LANDSCAPES CONSORTIUM LTD

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' il-Ministru jgħid kemm hu n-numru ta' ħaddiema li marru mal- konsorzju l-ġdid ta' l-urban and rural landscaping?

Kemm hu n-numru ta' dawn il-ħaddiema fil-preżent?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Jien informat li fl-1 ta' Novembru, 2002 ġew deployed mal-kumpannija 301 ħaddiem mill-urban and rural landscaping services.

Matul Novembru rriżenja wieħed u ġie ttrasferit wieħed, u ġew deployed 25 ħaddiem ieħor mill-Kalaxlokk għal ma' din il-kumpannija.

B'hekk illum l- environmental landscapes consortium ltd għandu 324 ħaddiem tal-gvern, minbarra ħaddiema oħra mpjegati direttament mill-istess konsorzju

ENVIRONMENTAL LANDSCAPES CONSORTIUM LTD

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' il-Ministru jgħid kemm intnefqu flus s'issa mill-flus allokati għall-konsorzju ta' l-urban and rural landscaping?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Jien informat li mill-flus allokati għall-ELC s'issa ħarġu żewġ ċertifikati, wieħed ta' Lm196,992.58 (incl.

VAT) f'Novembru 2002 u ieħor ta' Lm184,205.32 (incl.

VAT) f'Diċembru 2002.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, domanda supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Sur President, peress li jidhirli li l-gvern għandu monitoring unit sabiex jispezzjona x-xogħlijiet u jivverifika l-infiq inkwestjoni, jista' il-Ministru jgħidilna jekk saritx din il-verifika u jekk sarux dawn l-ispezzjonijiet?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ovvjament biex isir il-ħlas irid isir il-kejl tax- xogħol.

Jien informat li hemm grupp apposta mid-dipartiment ta' l- agrikoltura li jiltaqa' regolarment ma' dan il-konsorzju biex jara l- andament tax-xogħol, kif ukoll biex jara jekk il-pjanti li jkunu qegħdin jitħawlu humiex skond l-ispecifications kif miftiehma fil-kuntratt.

Jiġifieri hemm monitoring kontinwu bejn il-ministeru u l-konsorzju.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella, domanda supplimentari.

ONOR.

GEORGE VELLA: Sur President, jidhirli li f'xi gazzetta qrajt li se toħroġ skema li biha n-nies jiġu mħajra jibnu ħitan tas-sejjieħ u ta' dan jitħallsu bejn Lm45 u Lm50 kull qażba.

ONOR.

NINU ZAMMIT: U Lm45 għall-pedament li jkun qed jilqa' l-ħamrija.

ONOR.

GEORGE VELLA: Kollox sew, imma apparti dan, x'se jagħmel il-gvern bin-nies li hemm fid-dipartiment ta' l-ambjent li huma mħarrġin bħala rubble-wall builders u issa ħadu l-istatus tagħhom?

X'qegħdin jagħmlu hemmhekk dawn?

Jekk kemm-il darba l-gvern se jibda jħajjar lill-privat jibni r-rubble-walls hu, jista' il-Ministru jispjega lill-Kamra x'se jkun jinvolvi dan bħala spettorat?

Min se jiddeċiedi li dak il-ħajt ikun inbena skond is-sengħa?

Kif se nikkalkolaw kemm se jitħallas min ikun bena l- ħajt?

Meta għandek mal-100 ruħ fid-dipartiment ta' l-ambjent li huma teknikament kwalifikati bħala rubble-wall builders, għaliex se nidħlu f'dawn l-ispejjeż ġodda li se joħorġu minn flus il-poplu biex inħallsu lil min jibni ħajt tas-sejjieħ, jew aħjar, lil min jgħid li jkun bena ħajt tas- sejjieħ?

Ma taħsibx li dan jagħti ħafna lok għall-abbuż, Sur President?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nibda mill-aħħar punt li semma l-Onor.

Vella.

Il- ħlas għal dan ix-xogħol mhux se jsir bil-mod li qed jgħid l-Onor.

Vella sempliċement għax imur xi ħadd fid-dipartiment u jgħid li bena ħajt.

Aħna għalhekk ġibna erba' quantity surveyors fid-dipartiment, Sur President.

L-iskop prinċipali hu biex ma nħallux li tintilef il-ħamrija għax meta ma jkunx hemm ħitan tas-sejjieħ x'jilqgħu, tintilef il-ħamrija.

(Interruzzjonijiet) M'aħniex qegħdin nitkellmu fuq dawn l-aħħar erba' snin imma fuq għexieren ta' snin.

Duru dawra mal-kampanja u taraw li hawn diversi ħitan tas-sejjieħ li twaqqgħu, bir-raba' lanqas biss għadu jiġi maħdum.

Issa biex neliminaw it-telf ta' ħamrija qegħdin inniedu skema li permezz tagħha, il-bidwi jew inkella s-sid li jkun jaħdem ir-raba', imur id- dipartiment u jimla' formola apposta fejn jindika l-area li fiha jkollu ħitan tas-sejjieħ imwaqqa'.

Imbagħad il-quantity surveyors imorru jiċċekkjaw l-affarijiet on site, jieħdu l-qies tas-selħa - selħa jgħidulha meta taqa' parti mill-ħajt - u jagħmlu l-istima.

Il-bidwi jista' jagħżel jekk jagħmilx ix-xogħol hu u jitħallas hu, Sur President.

Ovvjament dan ma jfissirx li kull bidwi jaf jibni ħajt tas-sejjieħ, għaliex dan jirrikjedi ċerta sengħa, ċerta arti u jrid ikollok ċerta paċenzja.

Meta bniedem jibni ħajt tas-sejjieħ ikun qisu qed jagħmel biċċa mużajk.

Meta jħares lejn il-laqx li jkollu fl-art, minn għajnejh jinduna fejn l-aħjar li tiffittja kull laqxa għax il-ħitan tas-sejjieħ ma jinbnewx billi jitwaddab it-tajn bejn ġebla u oħra.

M'hijiex xi sengħa ta' barra minn hawn, imma dak il-bennej li jkun għajjur għal dak ix-xogħol ikun kapaċi jtella' dak il-ħajt.

GĦalhekk il-bdiewa li huma kapaċi jibnu ħitan tas-sejjieħ jistgħu japplikaw biex jagħmlu dan ix-xogħol huma, imma qabel ma jsir il-ħlas se jkun hemm is-certification li ssir mill-quantity surveyors.

Hemm grupp ta' erbgħa li għandhom esperjenza kbira li se jiċċekkjaw ix-xogħol.

Jista' ikollok każi fejn ikunu waqgħu ħitan tas-sejjieħ u tkun qed tintilef ħafna ħamrija, imma s-sidien ta' dik ir-raba' ma jkollhomx is-sengħa biex jibnu dawn il-ħitan.

Allura bi qbil mal-ministeru konċernat, dan ix-xogħol isir min-nies imħarrġa apposta li jaħdmu mad-dipartiment ta' l-ambjent jew mad-dipartiment ta' l-agrikoltura.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Mr Speaker, qed nifhem tajjeb li se jkun hemm skema li biha min għandu ħitan imwaqqgħin jew se jaqgħu jista' jirrapporta lill- awtoritajiet, imorru s-surveyors jaraw x'inhuma l-ħsarat u mbagħad jiddeċiedu min jagħmlu dak ix-xogħol ta' restawr tal-ħajt, jekk hux il- privat jew inkella n-nies tal-gvern?

Imma għalfejn dan kollu meta hemm grupp ta' rubble-wall builders tas-sengħa mal-gvern li qed jieħdu l-pagi?

Dan faċilment tista' tuża l-expertise ta' dawn in-nies u ma jkollokx għalfejn iddaħħal il-privat u naturalment toħroġ il-flus u la tiġi bżonn surveyors u lanqas inspectors għax dawn kapaċi jagħmlu dan ix-xogħol, bħalma għamlu drabi oħra.

Jiġifieri ma nafx għalfejn se jidħol dan l- element tal-privat jekk mhux biex noħorġu aktar flus mill-Kaxxa ta' Malta.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Mr Speaker, hawn li qed nagħmlu hu li wieħed imur fid-dipartiment ta' l-extension services biex javża li għandu ħajt imwaqqa' u japplika għall-għajnuna.

Ovvjament in-nies tad-dipartiment mhux se jiftħu l-kexxun u jaqbdu u jagħtuh il-flus.

L-ewwel imorru l-quantity surveyors jieħdu l-qies tas-surface area li trid tinbena u mbagħad tiġi determinata l-għajnuna li l-bidwi jista' jingħata.

Il-bidwi jista' faċilment jaqbad u jagħmel ix-xogħol hu, u hawn ħafna bdiewa li jagħmlu dan ix-xogħol huma stess.

Meta taqa' selħa normalment il- bdiewa jkunu kapaċi jtellgħuha huma stess.

Hawn bdiewa li jkollhom selħa u jwaqqgħu biċċa oħra mill-ħajt biex ifittxu l-bebbux u mbagħad jerġgħu jibnuha.

MR SPEAKER: Ikkonkludi jekk jogħġbok, Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Meta l-bidwi jkollu selħa fil-ħajt tas-sejjieħ, id- dipartiment jiddeterminalu kemm se jitħallas tagħha u jista' jtellagħha hu stess.

Jekk il-bidwi ma jkunx kapaċi jagħmel ix-xogħol hu, jista' jqabbad lil ħaddieħor.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu għal Tqegħid ta' Karti.

Insejjaħ lill-Ministru Ċensu Galea.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

ĊENSU GALEA (Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali 61 ta' l-2003 - regolamenti ta' l-2003 dwar linji mikrijin fit-telekomunikazzjonijiet; u

Avviż Legali 63 ta' l-2003 - the carriage by air (international and non-international carriage)oOrder, 2003;

f'isem il-Ministru ta' l-Intern u l-Ambjent inqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra:-

Lista tal-persuni li għaddew mill-eżami għall-post ta' spettur fil- korp tal-pulizija, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 38584; u

Tabella li turi l-għadd ta' persuni barranin li għandhom permess ta' residenza permanenti f'Malta, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari 38595; u

f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Barranin inqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra:-

Avviż Legali 62 ta' l-2003 – ordni ta' l-2003 li jemenda l-ordni dwar il- konvenzjoni dwar l-aspetti ċivili fis-sekwestru internazzjonali ta' minuri.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Austin Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT (Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali 64 ta' l-2003 - avviż ta' dħul fis-seħħ ta' diversi artikoli ta' l-Att ta' l-2002 dwar Proċeduri fil-Qrati u t-Tribunali (Att XXXI ta' l-2002); u

Avviż Legali 65 ta' l-2003 - avviż ta' dħul fis-seħħ ta' diversi artikoli ta' l-Att ta' l-2002 dwar Proċeduri fil-Qrati u t-Tribunali (Att XXXI ta' l-2002); u MR SPEAKER: Grazzi.

Ngħaddu issa għal Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-KODIĊI ĊIVILI

CIVIL CODE (AMENDMENT) BILL

L-ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mit-12 ta' Frar 2003.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

MR SPEAKER: Rimarki?

Il-Ministru Austin Gatt, jekk jogħġbu, jagħmel il- winding-up.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Speaker, sinċerament ma fhimtx l-oppożizzjoni x'kienet qed tgħid.

Mhux qed inkun sarkastiku imma naħseb li l- pożizzjonijiet kif tpoġġew mill-kelliem dwar il-ġustizzja l-Onor.

Anglu Farrugia u mill-Onor.

Jose' Herrera huma drastikament differenti.

L- argument li għamel l-Onor.

Farrugia hu li f'dan il-każ ma jidhirlux li dan il-Parlament għandu jilleġisla.

Il-pożizzjoni li ħa l-kelliem ta' l-oppożizzjoni dwar il-ġustizzja kienet li l-kriterji li għandna fil-kodiċi ċivili li jintużaw biex jiġu kkalkolati d-danni mill-qrati - kriterji li ilhom hemm mill-1962 u qatt ma ntmessu minn dan il-Parlament u li tant huma vasti li kif qal l-Onor.

Herrera ġew interpretati b'diversi modi kultant konfliġġenti wkoll mill-qrati tagħna - m'għandniex immissuhom.

Qal li għandna nħalluhom wesgħin kif inhuma u għandna nħallu lill-qrati tagħna li jagħmlu l-interpretazzjoni tagħhom.

Iddeskriva, kultant anke b'ċerta emozzjoni, li l-emendi li qed jagħmel dan il-Parlament huma interferenza tal-leġislattiv fuq il-branka ġudizjarja ta' pajjiżna.

Iddeskriva din il-leġislazzjoni bħala interferenza inaċċettabbli f'kull demokrazija.

Għalissa m'iniex se noqgħod nidħol fuq kemm hu ġustifikat jew le.

Imma qed ngħid li ħa l-pożizzjoni li kull leġislazzjoni li b'xi mod tbiddel il-kriterju preżenti li jeżisti huwa ekwivalenti għall- interferenza fil-qorti, ergo m'għandhiex issir.

Il-pożizzjoni ta' l-Onor.

Herrera ma kenitx din.

L-Onor.

Herrera li speċjalizza f'dan il-qasam tal-liġi fil-fatt fl-espożizzjoni tiegħu tana overview tajba ħafna ta' kif żvolġiet l-ġurisprudenza f'dan il-qasam u semma kif kellna sentenzi differenti u qal li mhux sew li tmur quddiem imħallef u jiddeċiedi mod u tmur quddiem imħallef ieħor u jiddeċiedi mod ieħor.

Anzi jien deherli li esaġera meta beda jsemmi nies b'ismihom u qal mhux sew li jkollok lil Joe Micallef Stafrace, lil Joe Galea Debono u lill- ex-imħallef Berti Manche' li kienu jadottaw il-kriterji ta' Butler vs Herd, il-famuża sentenza ta' l-1967, u mhux jillikwidaw fuq il-kriterji li mħallfin oħra kienu jużaw.

L-Onor.

Herrera qal li ċerti mħallfin ġebbdu l-liġi biex ħarġu teoriji ġodda u kien jippretendi mill-gvern li jekk se jbiddel, jagħmel liġi li ssegwi l-kriterji ġodda.

Fil-fatt qal liema kriterji jixtieq jara u semma l- kriterji li jaddotta l-Imħallef Gianninu Caruana Demajo.

Mela l-Onor.

Farrugia qiegħed jgħid li għandna nħallu kollox kif inhu, ma nagħmlux leġislazzjoni u nħallu kollox f'idejn l-imħallfin u l-Onor.

Herrera qed jgħid li ejja nbiddlu, pero` huwa oxxen li tbiddel billi tadotta l-kriterji ta' Butler vs Herd għax għandna l-kriterji li qed jadotta riċentement l- Imħallef Gianninu Caruana Demajo.

U għalhekk jien tħawwadt.

U sinċerment tħawwadt għax ma nafx preċiż x'inhi l-pożizzjoni ta' l-oppożizzjoni.

Jopponu l-leġislazzjoni bħala punt ta' prinċipju?

Nifhem li wieħed jista` jeħodha din il-pożizzjoni.

Jew jopponu l-leġislazzjoni għaliex ma tadottax kriterji li huma jidhrilhom li għandhom jiġu adottati u addotajna kriterji differenti?

Naħseb li kulħadd japprezza li dawn huma żewġ pożizzjonijiet differenti li lili jħalluni kemm kemm imħawwad.

X'qed jipprova jagħmel il-gvern?

Naħseb li min segwa lill-Onor.

Herrera jifhem għaliex il-gvern kellu jintervjeni.

Apparti naqblux kif intervjena, imma żgur li kien hemm bżonn ta` intervent.

L-Onor.

Herrera għamel espożizzjoni tajba ħafna ta' kif żviluppat il-ġurisprudenza.

Bdejna bil- famuża sentenza Butler vs Herd li mill-kriterji miżeri li hemm fil-qorti ċivili tagħna addottat ċerti gwidi kif tiġi biex tillikwida d-danni.

Dik il-kawża li kull student ta' l-universita` jitgħallima baqgħet tintuża għal snin twal.

Hemm formola, mhux se noqgħod nidħol fiha, ta' kif issir il-likwidazzjoni u dejjem baqgħet tiġi segwita.

L-imħallef Mifsud Bonnici, kif qal l-Onor.

Herrera, kien biddel din l-interpretazzjoni rigward is-snin.

Qabel kienet titħaddem fuq 25 sena future earnings u l-Imħallef Mifsud Bonnici dehrlu li kellu jestendiha saż-żmien ta' l-irtirar.

Mhux qed ngħid jekk għandux raġun jew le, u m`hu se nagħti la raġun u lanqas tort lill-ebda imħallef.

Qed ngħid il-fatti x'inhuma.

Dik l-interpretazzjoni għal xi żmien twaqqgħet mill-qorti ta' l-appell pero' għal xi żmien wara reġgħet ġiet restawrata mill-qorti ta' l-appell.

Imħallef ieħor kien ta sentenza fejn interpreta b'mod differenti l-lump sum payment u l-parti li għandha titnaqqas.

Imħallfin oħra ma aċċettawx dik l-interpretazzjoni u hawnhekk l-Onor.

Herrera ġustament qal li llum qegħdin f'sitwazzjoni fejn lill-klijent nista' ngħidlu min qabel li jekk l-kawża tiegħu se tinzerta quddiem imħallef "A" se jieħu Lm50,000 u jekk se tinzerta quddiem imħallef "B" se jieħu Lm10,000.

Din hija waħda mir-raġunijiet għaliex il-gvern dehrlu li għandu jintervjeni.

Jien bħala minsitru tal-ġustizzja dejjem sostnejt ma' kull prim imħallef li hemm ċerti oqsma fil-liġi fejn il-ġudikatura teħtieġ li tibda tagħmel sentencing policy, speċjalment f'pajjiż żgħir bħal tagħna.

Issa naf li mhux faċli u naf li m'hijiex fit-tradizzjoni tagħna.

Pero' ħadd ma jifhem - dak li jgħid ġustament u naqbel miegħu l-Onor.

Herrera – kif fl- istess każ ta' żewġ persuni b'diżabilita' naxxenti mill-istess inċident fl- istess ċirkostanzi, wieħed jieħu Lm50,000 u wieħed jieħu Lm10,000.

Bl- istess mod huwa diffiċli tifhem kif żewġ persuni li jagħmlu l-istess xogħol u li tilfu id kull wieħed ġo fabbrika, tabib jgħid li wieħed għandu diżabilita' ta' 20% u tabib ieħor jgħid li għandu diżabilita' ta' 5%.

Soluzzjoni minnhom li sabu l-qrati barranin hija li jkun hemm sentencing policies fuq livell ta' ġudizzjarju.

Il-ġudikatura tagħna hija dejjem irrifjutaw li jkollhom sentencing policies u jimxu bil-premessa li l- ġudikant jirrispondi biss lejn il-kuxjenza tiegħu u lejn Alla u allura jrid iħalli f'idjeh biex jiżen iċ-ċirkostanzi.

U allura jiġru l-anomaliji li semma l-Onor.

Herrera, kif fl-istess ċirkostanzi wieħed joħroġ b'danni ta' Lm50,000 u l-ieħor joħroġ b'danni ta' Lm10,000.

Sur President, għandna problemi oħra.

Għandna l-problemi tal-likwidazzjoni tad-danni u jien mingħajr ma b'xi mod qed niftiehem li qed nikkritika ċerti sentenzi ma nistax sinċerament fil-kuxjenza tiegħi nifhem x'inhuma dawn is- sentenzi.

Kif fuq bażi tal-liġi li għandna llum, imut tifel taħt l-eta' u jiġu likwidati danni ta' Lm0.25miljun.

Hija xi ħaġa impossibbli għaliex kif qal l-Onor.

Herrera, aħna m'għandniex il-kunċett ta' danni tal-pain and suffering u l-biża` tiegħi hija li jekk jiġu likwidati dawn l-ammonti biex nikkompensaw il-pain and suffering li ġustament il-ġenituri għandhom żgur iħossu u qed iħossu....

Pero' m'għandniex il-bażi fil-liġi u hawn hija l- preokuppazzjoni tal-gvern u għalhekk kellna nbiddlu jew nidħlu iktar fil- kriterji għaliex għandna liġi li hija inadegwata għaż-żmenijiet tal-lum għaliex saret fis-sittinijiet.

Allura għandna bżonn nintervjenu biex nagħmluha adegwata għaż-żmienijiet tal-lum.

Fl-pinjoni tiegħi l-uniku żball li għamel l-Onor.

Herrera fid-diskors tiegħu huwa kien proprju fejn qal li messna nirrikonoxxu l-prinċipju tal- pain and suffering u ma daħħalniex fil-liġi.

Hemm żbaljat l-Onor.

Herrera.

Għaliex?

Għax għall-ewwel darba qed indaħħlu l-kunċett tal-pain and suffering fil-liġi.

Nistgħu ma naqblux fuq il-limiti li saru, Lm0.25 miljun f'każ u Lm20,000 fil-każ tal-pain and suffering.

Irrid ngħid li Lm0.25 miljun limitu li għamilna, li jistgħu jbiddluh il-Ministru tal-Ġustizzja u l-Ministru tal-Finanzi b'legal notice, huwa l-ogħla ammont li qatt ġie ordnati mill-qrati tagħna.

Jiġifieri bdjena diġa' mill-ogħla ammont u qed inżommu ruħna miftuħin biex dan inżiduh.

Għall-ewwel darba qed indaħħlu l- kunċett tal-pain and suffering u jekk ikun hemm bżonn li ngħollu l-limitu ta' Lm20,000 li hemm preżenti fil-liġi, dan il-gvern lest li jgħollih.

Imma jidhrilna li l-ewwel darba li qed indaħħlu dan il-kunċett tal-pain and suffering għandna nibdew bil-baxx u se mai nitilgħu iktar 'il fuq 'il quddiem.

Sur President, għalhekk nagħlaq billi ngħid li l-intenzjoni tal-gvern qatt ma kienet dik li pprova jgħid l-Onor.

Farrugia.

Din m'hijiex interferenza fl-eżerċizzju tad-diskrezzjoni tal-qorti, imma hija biss updating ta' liġi u ta' żewġ klawsoli li ilhom fil-kodiċi ċivili tagħna mill-1962.

Iċ- ċirksotanzi sew ta` kif jinqalgħu l-inċidenti tad-danni kif ukoll ta' kif għandhom jiġu likwidati d-danni tbiddlu sostanzjalment minn 40 sena 'l hawn u l-intervent ta' dan il-leġislattiv huwa neċessarju biex aħna jkollna liġijiet aġġornati li jagħtu każ iċ-ċirkostanzi tal-lum.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Se npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Kodiċi Ċivili, Kap. 16" ikun moqri t- Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRI: Division.

MR SPEAKER: Din id-division tittieħed minn hawn u 20 minuta oħra.

Billi intalbet votazzjoni, il-Kamra ġiet sospiża fis-6.50 p.m. u rriżumiet 20 minuta wara.

MR SPEAKER: Se nerġa' npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Kodiċi Ċivili, Kap. 16", ikun moqri t- Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

VOTAZZJONI NRU.

FAVUR : 23

L-Onor. | | | |Abela Anthony |Galea Pace | | |Victor | |Agius Francis |Gatt Austin | |Azzopardi |Gonzi Lawrence | |Frederick | | |Azzopardi Jason |Hyzler George | |Bonnici Josef |Mifsud Bonnici | | |Antoine | |Bonnici Michael |Mugliett Jesmond| |Borg Tonio |Pullicino George| |Cristina Dolores |Vassallo Edwin | |Dalli John |Vella John | |Deguara Louis |Zammit Ninu | |Galea Censu |Zammit Dimech | | |Francis | |Galea Louis | |

KONTRA : 15

L-Onor. | | | |Abela Carmelo |Gulia Gavin | |Bartolo Evarist |Herrera Jose' | |Borg Karmenu |Law Rita | |Coleiro Marie |Mizzi Joe | |Louise | | |Cuschieri Joseph |Parnis Silvio | |Dalli Helena |Sammut Joseph | |Farrugia Angelo |Vella George | |Farrugia Noel | |

Il-mozzjoni għaddiet u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri t-Tieni Darba.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Speaker, nipproponi li dan l-Abbozz ta' Liġi jiġi ttrattat mill-Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi, maħtur skond il-Mozzjoni Nru. 14 tas-27 ta' Ottubru ta' l-1998.

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Nissekonda.

MR SPEAKER: Il-mistoqsija hi li dan l-Abbozz ta' Liġi jiġi trattat mill- Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' l-Abbozzi ta' Liġi.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR TPAĊIJA U NETTING F'KAŻ TA' INSOLVENZA

SET-OFF AND NETTING ON INSOLVENCY BILL

MR SPEAKER: Il-Ministru tal-Finanzi.

ONOR.

JOHN DALLI (Ministru tal-Finanzi): Mr Speaker, nipproponi t-Tieni Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jipprovdi li jkunu nfurzati dispożizzjonijiet ta' tpaċija u netting f'każ ta' falliment jew insolvenza u biex jemenda diversi liġijiet finanzjarji u kummerċjali oħra".

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

AUSTIN GATT: Nissekonda.

MR SPEAKER: Rimarki?

Il-Ministru tal-Finanzi.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Speaker, dan l-abbozz ta' liġi qed idaħħal fl- istatut legali tagħna ċerti konċetti ġodda fil-qasam tan-negozju u l- kummerċ u qed jemenda wkoll il-liġi dwar il-kumpanniji.

Fil-fatt din il- liġi u dawn l-emendi huma kontinwazzjoni tat-tibdil li għamilna fis-settur finanzjarju ftit xhur ilu meta minn dan il-Parlament għaddejna numru sostanzjali ta' liġijiet ġodda biex jemendaw il-qafas u l-istrutturi taċ- ċentru finanzjarju u tal-mod kif isir in-negozju f'pajjiżna.

Dan qed isir bażikament biex naġġornaw il-liġijiet tagħna kemm mal-pożizzjonijiet f'pajjiżna kif ukoll mal-pożizzjonijiet internazzjonali.

Filwaqt li qegħdin intejbu l-liġijiet u r-regolamenti tagħna u qegħdin indaħħlu, kif diġa` għedt, konċetti ġodda, fl-istess ħin qed nikkoreġu xi difetti li identifikajna bl-esperjenza matul is-snin.

Bl-emendi li qed nagħmlu għal din il-liġi qed nissinkronizzaw il-liġijiet tal-kumpanniji mal-liġijiet, l- emendi u t-tibdil li għamilna f'liġijiet oħra.

Qegħdin ukoll ninkorporaw il-mixja li saret matul l-aħħar snin f'dak li hu regolamentar tas-settur finanzjarju u tas-settur kummerċjali biex tikber il-protezzjoni għall- konsumatur, ikun organizzat aħjar l-ambjent li fih naħdmu u jkun hawn level playingfield bis-serjeta`.

Hemm bżonn li ninkorporaw dawn l-avvanzi u l-iżviluppi li saru internazzjonalment għaliex kif tgħallimna l-esperjenza riċenti m'aħniex waħedna.

Pajjiżna m'huwiex waħdu fl-ebda qasam u għalhekk m'aħniex f'sitwazzjoni li nieħdu xi attitudni li aħna nistgħu nagħmlu li rridu f'xi qasam ̧ għalkemm nisimgħu min jgħid li għandu jkollna rajna f'idejna.

Illum kulħadd irid jirrealizza li d-dinja li qed ngħixu fiha llum hija dinja fejn kulħadd huwa dipendenti minn kulħadd u allura hemm interess globali biex isiru regolamenti li jaraw kif ir-relazzjonijiet bejn individwi, bejn il-pajjiżi u bejn entijiet li jinnegozjaw minn pajjiż għal ieħor ikunu regolati ħalli jassiguraw li kollox isir bl-aħjar mod.

Inti tista' tkabbar in-negozju fil-pajjiż billi żżid il-kredibbilta`.

Issa din tiżdied biss meta aħna nkunu magħrufa li m'aħniex cowboys imma aħna serji u għax serji aħna mhux biss nifhmu dak li jkun qed jiġri madwarna imma jkollna wkoll il-kapaċita` li nwettqu u nimplimentaw il-livelli għolja ta' regoli li jiġu żviluppati minn żmien għal żmien.

Sur President, f'dan is-settur finanzjarju, aktar minn kwalunkwe settur ieħor għaliex jaqsam il-fruntieri tal-pajjiżi, huwa importanti ħafna li nkunu konformi ma' dak li qed jiġri fid-dinja.

Dawn ir-regolamenti ma jiġux żviluppati għall-gost jew għax xi ħadd ifettillu li jrid jagħmel xi regolament imma ħafna drabi jiġu żviluppati għaliex inkunu għaddejna minn xi esperjenzi qarsa.

Per eżempju, riċentement rajna l-esperjenza qarsa li għaddiet minnha l-Amerika meta kellha fallimenti sostanzjali li ġew minħabba nuqqas ta' kontrolli qawwija fuq il-mod kif kienu jiġu rapportati l-accounts ta' kumpanniji kbar.

Fil-fatt f'dak li għandu x'jaqsam ma' standards u ma' regoli dwar kif wieħed għandu jirrapporta l-attivita` tiegħu kien hemm ċerti loopholes.

Ir-riżultat kien li finalment dawk il- kumpanniji u l-awdituri tagħhom li ma kenux qed jimxu kif għandhom jimxu spiċċaw f'inkwiet kbir.

Kieku spiċċaw f'inkwiet kbir dawk biss li pperpetwaw dawn l-affarijiet ma kenitx problema pero' fir-realtà spiċċaw f'inkwiet kbir id-debituri tagħhom, dawk li kellhom jieħdu l-flus mingħandhom u dawk il-ħafna mijiet ta' eluf li kellhom ishma f'dawn il- korporazzjonijiet u kienu fdaw flushom fl-andament ta' dawn il-kumpanniji.

Sur President, kull pajjiż li jibża' għal ismu - u aħna nibżgħu ħafna għal isimna -, kull pajjiż li jipproġetta ruħu bħala pajjiż serju - u aħna pproġettajna ruħna u aċċettati bħala pajjiż serju -, kull pajjiż li jrid jiġbed lejh in-negozju - u aħna rridu niġbdu n-negozju; mhux in-negozju ta' min iħarrab flusu minn pajjiżu imma negozju ta' min irid isir bażi tajba, serja u effiċjenti minn fejn ikun jista' jaħdem – joqgħod attent ħafna minn dawn l-iżviluppi.

Fil-fatt aħna ninsistu li fiċ-ċentru finanzjarju tagħna dawk li joperaw f'pajjiżna ma joperawx għaliex iridu jaħarbu minn pajjiżhom imma joperaw għaliex jifhmu li jekk jużaw is-sistemi li nħaddmu f'pajjiżna jkunu jistgħu jsiru aktar effiċjenti.

L-importanti hu li dawn ikollhom preżenza reali f'pajjiżna u jħaddmu xogħol veru minn dan il-pajjiż.

Imbagħad f'dak li għandu x'jaqsam ma' kumpanniji qegħdin niċċaraw ir-responsabbiltajiet tad-diretturi x'inhuma u nagħmlu insistenzi fuq kif dawn għandhom jaqdu d-doveri tagħhom.

Qed indaħħlu wkoll ċerti kunċetti ġodda biex insaħħu r-regime finanzjarju u kummerċjali ta' pajjiżna fosthom ir-recovery provisions ġodda fil-liġijiet tal-kumpanniji u l-market abuse offences li bihom qed nemendaw il-liġi ta' l-insider dealing.

Naturalment saru ħafna konsultazzjonijiet ma' dawk li jaħdmu f'dan is-settur biex ġew identifikati difetti li kellna fil- leġislazzjoni tagħna.

Aħna lkoll umani u meta nilleġislaw f'dan il- Parlament ma nkunux perfetti lanqas u naħseb li din hija biċċa xogħol għall- avukati għax minn żmien għal żmien iridu jagħtu ċerti interpretazzjonijiet fuq il-provvedimenti tal-liġi.

Għalhekk wieħed ikun jista' jagħmel ċerti korrezzjonijiet u dan huwa li qed nagħmlu.

Qegħdin nesiġu wkoll li tiżdied il-protezzjoni għall-konsumatur.

Fil-liġi dwar ir-regolaturi li ħloqna, mhux biss f'dan is-settur permezz ta' l-MFSA imma anke f'setturi oħra ̧ l-attenzjoni speċjali u speċifika hija fuq il- konsumatur.

Huwa importanti li l-konsumatur mhux biss ikun moqdi imma jkun moqdi tajjeb, bi kwalità tajba u bl-aħjar prezzijiet.

Għalhekk anke f'dawn il-liġijiet qed naraw li jiġu salvagwardati u msaħħa dawk il- provvedimenti kollha li għandhom x'jaqsmu mal-protezzjoni tal-konsumatur.

Wieħed mill-elimenti ġodda li qed indaħħlu f'din il-liġi hija t-tpaċija f'każ ta' falliment.

Fil-liġi tagħna qed indaħħlu provvedimenti ġodda biex meta kumpannija tkun qiegħda fi proċess ta' falliment, kulmin ikollu jieħu mingħand din il-kumpannija u fl-istess ħin ikollu jagħtiha, ma jitqiesx bħala debitur u kreditur imma bażikament jitqies bħala jew debitur jew kreditur skond l-ammont nett li jkollu bejn dak li jkollu jieħu u dak li jkollu jagħti.

Din hija t-tpaċija.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq il-proċess li bih f'kumpannija li qed tfalli, kreditur li fl-istess ħin ikun debitur ikun jista' jnaqqas minn dak li jkollu jieħu mingħand il-kumpannija, dak li jkollu jagħti u viċiversa.

Dan huwa kunċett ġdid għal-liġi tagħna u mhux qed ninkluduh mingħajr ma kellna diskussjonijiet estensivi ma' min jifhem f'dawn is-suġġetti.

Aħna rajna wkoll xi jsir barra minn pajjiżna u rajna li fil-fatt din il-prattika ta' tpaċija jew kif inhi magħrufa aħjar bħala n-netting hija prattika li mhux biss hija rikonoxxuta f'ħafna pajjiżi anzi hija prattika mandatorja.

Għalhekk aħna u niżviluppaw il-kunċett rajna l-possibbiltajiet kollha u diversi ta' kif nistgħu ndaħħlu dawn il-kunċetti.

Rajna, per eżempju, jekk dawn għandniex indaħħluhom biss għas-settur ta' funds jew għas-settur finanzjarju u ma ndaħħluhomx għas-setturi kollha f'pajjiżna.

Pero` wara li kkonsidrajna kollox wasalna għall-konklużjoni li jkun tajjeb li dan il-kunċett ta' netting ikun japplika across the board f'pajjiżna, ikun japplika għal kulħadd.

U hemm ħafna raġunijiet għal dan.

L-ewwelnett aħna naħsbu li dan huwa ta' benefiċċju għall-ekonomija tagħna għax tnaqqas l-exposure ta' kredituri lill-kumpannija partikolari u għalhekk indirettament tkun qed tnaqqas ir-riskju tan-negozju.

U meta tnaqqas ir- riskju f'dan l-ambjent tan-negozju tkun qed timmottiva li jkun hemm ħafna iktar negozju.

GĦaldaqstant naħsbu li din il-ħaġa hija ta' benefiċċju għall-ekonomija tal-pajjiż.

U ladarba hija ta' benefiċċju, jekk noqogħdu nagħmlu differenza bejn settur u ieħor nistgħu nkunu qegħdin indaħħlu ċerta preferenza għal ċerti kredituri fuq kredituri oħrajn, u dan ma ridniehx minħabba l-komplikazzjonijiet li nafu li jinqalgħu kull darba li jkun hemm xi problema, meta tibda tagħmel limitazzjonijiet ta' dan it-tip, fuq x'jidħol u ma jidħolx fil-klassifikazzjoni li tkun stabbilixxejt.

GĦalhekk iddeċidejna li dan il-kunċett ta' tpaċija għandu jidħol u jkun japplika għas-sitwazzjonijiet kollha f'pajjiżna.

Dan l-abbozz ta' liġi li qegħdin niddiskutu llum qed jemenda wkoll l-Att dwar il-kumpanniji li konna għaddejnieh minn dan il-Parlament fl-1995 u daħal fis-seħħ fl-1 ta' Jannar ta' l-1996.

Jiġifieri għandna esperjenza ta' iktar minn sitt snin b'din il-liġi.

Konna għamilna ħafna studji meta ġejna biex nagħmlu din ir-riforma qawwija fil-liġi tal-kumpanniji.

Niftakru li l-liġi li kellna, il-Companies Ordinance, kienet liġi antika ħafna u kellha ħafna emendi.

Fl-opinjoni tiegħi meta għaddejna din il-liġi b'mod unanimu minn dan il- Parlamnet għamilna pass enormi 'l quddiem għax konna stabbilixxejna standards ġodda fil-qasam legali tal-kumpanniji.

F'sitt snin kellna l- opportunita` li nevalwaw tajjeb kemm kienu effettivi l-miżuri differenti li ħadna.

Fil-fatt rajna li f'din il-liġi li hija wżata minn ħafna nies, għalkemm hija liġi tajba u effettiva ħafna, hemm xi nuqqasijiet.

Hemm ċerti żballji żgħar li setgħu ħolqu problemi f'dik li hija interpretazzjoni u ċerti kliem li ġie wżat f'ċerti provisions kienu ambigwi fl- interpretazzjoni tagħhom, u llum qegħdin naraw il-konsegwenzi tagħhom.

Kien hemm ċerti attivitajiet li ma kenux ġew ikkonsidrati waqt li konna qed nagħmlu l-liġi u tħallew barra anke minħabba ċirkostanzi ġodda li jinqalgħu minn żmien għal żmien.

Naturalment kif nafu ma tistax taħseb għall- eventwalitajiet kollha meta tkun qed tilleġisla, allura minn żmien għal żmien tieħu l-opportunita` biex fejn hemm xi toqob tkun tista' ssoddhom.

Għalhekk rajna l-bżonn li naraw x'inhuma dawn in-nuqqasijiet u nirranġawhom.

Meta ġejna biex nagħmlu dan l-eżerċizzju ma ngħalaqniex f'kamra u qbadna u għamilna l-affarijiet aħna kif fettlilna, imma żviluppajna dawn il-kunċetti u dawn l-emendi ma' dawk li jaħdmu fis-settur, mal-Malta institute of accountants u mal-Malta commercial banks association.

B'hekk stajna nagħmlu l-filtru biex dak li qed nagħmlu llum jkun tajjeb kemm jista' jkun u rilevanti għal żmenijietna u kemm jista' jkun ikopri s-sitwazzjonijiet kollha li naħsbu li jistgħu jinqalgħu.

Dawn l-emendi li qegħdin nissuġġerixxu huma frott ta' dawn il-konsultazzjonijiet.

Per eżempju, qegħdin nagħmlu emendi fuq l-offerti ta' ishma li jsiru lill-pubbliku u qegħdin niddefinixxu x'inhuma dawn l-offerti.

Wieħed irid ikun iebes ħafna fil-kondizzjonijiet ta' meta joħorġu offerti lill-pubbliku.

Irid ikun metikoluż b'mod qawwi dwar it-tip ta' informazzjoni li trid tgħaddi mill- kumpannija għal dawk li possibbilment jistgħu jixtru l-ishma tagħha meta jkun hemm offerta għall-pubbliku.

GĦax wieħed jassumi li ħafna min-nies ma jkollhomx informazzjoni u ma jkunux jifhmu daqshekk l-implikazzjonijiet ta' x'ikun qed jiġri fil-pajjiż, internazzjonalment u fil-kumpannija nnifisha u kif jista' jeffettwalhom l-investiment.

GĦalhekk wieħed jesiġi li jkun hemm prospectuses b'ċertu dettall li jagħtu l-informazzjoni meħtieġa lill-pubbliku konċernat.

Pero` wieħed ma jistax jistenna li jkun hemm dan il-livell qawwi ta' informazzjoni u proċess amministrattiv fil-konidzzjonijiet kollha.

Per eżempju, ma tistax timponi ċerti regolmenti meta kumpannija toffri shares b'xejn lil xi individwi, jew meta tkun qed issir offerta ta' shares lil ftit nies, u li kull wieħed minn dawn in-nies ma ħallasx iktar minn Lm50,000 biex jixtri dawn l-ishma, jew inkella fil-każ ta' offerti fejn il- ħlas għall-ishma b'mod totali ma jiswewx iktar minn Lm10,000.

Jien qed ngħid għal ċirkostanzi fejn wieħed jifhem li m'għandhomx jitqiesu bħala offerti lill-pubbliku.

Dawn m'għandhomx jiġu mgħoddija mill-istess ħtiġijiet amministrattivi li tgħaddi offerta lill-pubbliku.

Pero`, billi qabel ma kellniex dawn it-tip ta' definizzjonijiet, allura kien hemm ċerti problemi biex isiru ċerti tranżazzjonijiet.

Per eżempju, offerti li jsiru lill-membri eżistenti, offerti li jsiru meta se jkun hemm merger jew take- over bid, wieħed irid jarahom mil-lenti daqsxejn differenti milli jarahom normalment meta nitkellmu fuq offerta lill-pubbliku.

Ħaġ'oħra li qegħdin nidħlu f'ċertu dettall fuqha u niddefinixxu iktar fil- profond biex wieħed ikun jista' jifhem iktar preċiż x'inhu rikjest minnu huma d-doveri tad-diretturi.

Qegħdin nagħmlu statements ċari fuq l- istandards of performance mistenni mid-diretturi.

Fil-liġi qegħdin ngħidu - u dak li jkun miktub fil-liġi jindika mhux biss l- intenzjoni tal-leġislatur imma jagħti piż ikbar fuq l-azzjonijiet li għandhom jittieħdu minn dawk ikkonċeranati - li d-diretturi għandhom jaħdmu fl-aħjar interess tal-kumpannija u jaħdmu in good faith.

Id-diretturi għandhom ikunu responsabbli li jippromwovu t-tkabbir u s-saħħa tal- kumpannija u għalhekk għandhom ikunu responsabbli kemm għall-governance tal- kumpannija, kif ukoll li jipprovdu superviżjoni adegwata ta' dak li jiġri fil-kumpannija.

M'għandux ikun hemm skużi li ma jafx.

Suppost li direttur ikun jaf sewwa l-affarijiet li jaqgħu taħt ir-responsabbiltà tiegħu.

Qed ngħidu li direttur m'għandux jagħmel profitt mill-kumpannija mingħajr ma l- kumpannija tkun taf, jiġifieri l-kwestjoni tal-conflict of interest.

Id- direttur irid iħaddem il-poteri li jkollu b'mod tajjeb.

Element ieħor importanti li qegħdin nintorduċu f'din il-liġi huwa dak li qed jissejjaħ company rescue, company recovery procedure.

Din hija proċedura li se tapplika għal kumpanniji kbar - kbar fis-sens tagħna - li għandhom exposure ta' kreditu ta' madwar Lm200,000.

Din tipprovdi għal proċedura li biha kumpannija li tista' tiġi salvata tingħata n-nifs u ma tgħaddix għal-likwidazzjoni, mingħajr ma jkun hemm problemi għal dawk li qed jipprovaw isalvaw il-kumpannija.

Sur President, illum jekk wieħed ikun involut f'xi kumpannija bħala direttur, u l-kumpannija tkun għaddejja minn xi problemi, pero` jaf li l- problemi jistgħu jiġu solvuti għax huma problemi temporanji, il-fatt li f'ċertu perjodu inti insolvent u xorta tibqa' topera dik il-kumpannija, fil- liġi tagħna qed tidħol f'liabilities qawwijin.

Minħabba f'hekk ikun hemm biża' kbir mid-diretturi li jagħmlu xi ħaġa anke jekk din ix-xi ħaġa tkun tfisser li kumpannija partikoalri tista' tkun salvata.

Naturalment l-interess tagħna huwa li jekk ikun hemm problemi nkunu nafu x'inhuma.

Jekk ikun hemm problemi li ma jistgħux jiġu solvuti allura kulħadd irid jieħu l-azzjoni li għandu jieħu.

Pero` jekk ikun hemm kumpannija għaddejja minn xi diffikultà temporanja, ma taqtgħalhiex rasha imma jekk jista' jkun tipprova ssalvaha.

U dawn il-proċeduri jeżistu f'ħafna pajjiżi.

Per eżempju, chapter 11, li ilha teżisti żmien fl- Amerika, hija xi ħaġa simili għall-company recovery procedures li qegħdin ninkludu issa fil-liġi tagħna.

Hawnhekk m'aħniex qegħdin nitkellmu fuq kumpannija falluta għal kollox.

Qegħdin nitkellmu fuq kumpannija li riesqa lejn falliment, pero` wieħed jista' jara li jekk jittieħdu ċerti miżuri din tista' tiġi salvata.

F'dak il-każ qegħdin ngħidu li għandu jsir rikors il-qorti wara li d-diretturi jkunu ħadu deċiżjoni li jagħmlu din il-proċedura f'general meeting.

Imbagħad il-qorti tappunta kontrollur speċjali għal dik il-kumpannija, li jrid ikun bniedem ta' ċerta kompetenza u esperjenza fil-management, biex jieħu over il-management tal-kumpannija.

Hawnhekk m'aħniex qegħdin nitkellmu fuq likwidatur, imma fuq manager ta' kumpannija.

Hanwhekk hija d-differenza.

Jiġifieri dan ma jkunx interessat li jillikwida l-assi, li jara kif se jagħlaq il-kumpannija u jżarmaha.

Imma dan ikun interessat li jara li l-kumpannija tiġi managed aħjar, isalvaha u jibniha.

Fl-istess ħin il-poteri ta' l-uffiċjali tal-kumpannija jiġu sospiżi, għax il-poteri jgħaddu f'idejn dan il-kontrollur, u naturalment dan irid jagħmel il-funzjoni tiegħu bl-ikbar ċarezza.

Din il-proċedura tfisser li ma jkunx hemm possibbilta` ta' winding-up tal- kumpannija, li kull azzjoni minn kredituri tiġi ffriżata għal xi żmien u li mingħajr il-kunsens tal-qorti ma jsiru ebda proċeduri legali kontra l- kumpannija.

Però hawnhekk qegħdin ngħidu wkoll li din il-proċedura lanqas tista' titħalla tibqa' ssir sine die, ma tisspiċċa qatt.

Qed nagħtu terminu ta' 12-il xahar li fih dan il-kontrollur ikun irid jagħmel it-turn- around ta' din il-kumpannija u jġibha fuq bażi soda.

Naturalment imbagħad irid jiġi sottomess il-final report and recovery plan biex jiġi approvat mill-qorti.

Żvilupp ieħor ġdid li qegħdin nagħmlu f'din il-liġi huwa t-tibdil ta' l- isem ta' natura ta' relazzjoni kummerċjali li kellna s'issa, li kienet il- partnership en commandite, li issa se nibdew insejħulu limited partnership.

L-ewwelnett ħalli nispjega x'inhu dan il-partnership en commandite u x'se jkun dan il-limited partnership.

Il-partnership en commandite ikun partnership li fih għallinqas wieħed mill- membri jkollu unlimited liability pero` l-bqija tal-membri l-oħra jkunu limited liability.

Jiġifieri jekk tmur xi ħaġa ħażina fil-kumpannija, il- liability tagħhom tkun limitata għall-ammont li jkunu investew.

Limited liability company hija kumpannija li fiha l-membri kollha għandhom limited liability.

Il-partnership en commandite, li ilha żmien twil fil-liġi tagħna, hija hybrid bejn il-partnership li fiha l-membri kollha għandhom unlimited liability u l-limited liability company li fiha l-membri kollha għandhom limited liability.

U hawnhekk għandek mix bejn limited partners u unlimited partners.

Il-limited partnership li qegħdin nitkellmu fuqu - u kumpannija li tkun limited partnership ġġib l-isem LP warajha biex inkunu nafu li ċerta kumpannija hija limited partnership - se jkun limitat biss għas-settur finanzjarju, għall-kumpanniji li l-oġġettiv tagħhom huwa li jkun hemm collective investment scheme.

Aħna naħsbu li b'din l-istruttura daqsxejn revamped li qed nagħtu lill- partnership en commandite għal dan l-iskop tista' tkun marketed ħafna aħjar milli ġiet marketed bħalissa.

Għax jekk wieħed jara x'ġara jsib li l- partnership en commandite f'pajjiżna sfortunatament m'hijiex xi forma ta' relazzjoni imfittxija ħafna.

Pero` fil-collective investment schemes naħseb li tkun xi ħaġa importanti għax fiha qegħdin ngħidu li se jkun hemm xi ħadd li fil-biċċa l-kbira jkun il-promotur stess tal-funds.

Jista' jkun li bank jew entita' finanzjarja, biex jagħti assigurazzjoni lil min se jinvesti jgħid li għandu unlimited liability u allura r-riżorsi kollha tiegħu se jkunu disponibbli jekk xi ħaġa tmur ħażina.

Pero' fl-istess ħin ikollok dawk li jinvestu li jistgħu jkunu limited liability partners fl- attivita' u hekk huma ma jidħlux responsabbli għal aktar mill-investiment tagħhom jekk xi ħaġa tmur ħażina.

Sur President, qed nagħmluha possibbli li jekk waqt li jkun sar xi xoljiment ta' xi kumpannija kien hemm xi assi, per eżempju, li ma jkunux reġistrati jew li ma kenux meħuda into account, dan jista' jiġri għax issa fil-liġi qegħdin nipprovdu li jistgħu jsiru ċerti korrezzjonijiet anke li jekk kumpannija ġiet maqtugħa mir-reġistru jew għaliex kien hemm xi frodi fil-mod kif ġie preżentat il-każ biex jinqata' jew inkella għaliex kien hemm xi illegalita' li tista' terġa' tiġi inkluża fir-reġistru.

Qed ngħidu pero' li anke hawnhekk, ma tistax tagħmel l-affarijiet qisu b'eternità u qegħdin ngħidu li dawn it-tip ta' proċeduri ma jistgħux jittieħdu wara li kumpannija tkun inqatgħet għal aktar minn ħames snin.

Qegħdin nagħmlu wkoll ċerti provvedimenti oħra.

Per eżempju, aħna għandna faċilita' biex kumpannija tista' tinqasam u f'dan il-każ qegħdin nestendu l- flessibilita' f'dan ir-rigward billi ngħidu li din id-diviżjoni tista' ssir kemm diviżjoni f'kumpanniji li diġa' jeżistu kif ukoll bil-ħolqien ta' kumpanniji ġodda.

Qegħdin nagħmlu emenda wkoll fuq meta l-annual return ta' kumpannija tiġi sottomessa.

Minflok kollha jiġu sottomessi f'data waħda, li bażikament hija l-aħħar tas-sena finanzjarja tagħhom, qegħdin ngħidu li issa jistgħu jibdew jiġu sottomessi fl-anniversarju tar-reġistrazzjoni tagħhom.

Dan ukoll għandu jagħti workloads aħjar ukoll lir-reġistru tal- partnership.

Dan għaliex b'dan il-mod, il-workload tiegħu tkun tista' tiġi smoothened out aħjar matul is-sena u allura jkun jista' jagħti servizz aħjar lill-komunita' li jaqdi.

Qegħdin nilleġislaw ukoll il-provvedimenti li għamilna fil-budget biex kumpanniji privati żgħar ikunu eżenti milli jagħmlu audit, u wkoll biex nagħmluha possibbli li dokumenti jistgħu jiġu reġistrati u mgħoddija lill-kontrollur tal-kumpanniji permezz ta' mezzi elettroniċi.

Sur President, f'din l-introduzzjoni li għamilt ipprovajt nagħti ħarsa fuq fuq dwar l-emendi li għandna din il-liġi li qiegħed nissuġġerixxi li l- Kamra tikkonsidra.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, se nagħmel l-ewwel osservazzjoni tiegħi.

L-ewwelnett din il-liġi bħala oppożizzjoni flejnieha bir-reqqa li tirrikjedi u l-konklużjoni li wasalna għaliha hija li hija liġi teknikament tajba, pero' hemm xi nuqqasijiet li se niġbed l-attenzjoni dwarhom fl- intervent tiegħi.

Irrid ngħid ukoll li għalkemm jidher li l-Ministru rrikorra għall-istess tattika li rrikorra fil-liġi preċedenti li żewwaq magħha emendi għal liġijiet oħrajn, se jkollna niffaċċjaw sitwazzjoni fis- sens li hija liġi li fis-sustanza naqblu magħha għaliex l-oġġezzjonijiet tagħna huma purament tekniċi u m'humiex affarijiet ta' prinċipju, imma min- naħa l-oħra mbagħad hemm ċerti emendi li m'għandhomx x'jaqsmu mal-Companies Act li jirrigwardaw b'mod partikolari l-Business Promotions Act u l- Freeport Act.

Minħabba li ġew infilsati mal-liġi li għandna quddiemna, dawn qed iżommuna lura milli nagħtu l-kunsens tagħna għal-liġi.

Minkejja dan li qed ngħid nixtieq nagħmilha ċara minn issa biex ma niġix miżinterpretat kemm minn min qed jismagħna u anke mill-media, li l- pożizzjoni kritika li se nieħdu tittratta biss dak li għandu x'jaqsam mal- Business Promotion Act u l-Freeport Act.

Nerġa' ngħid li l-liġi fejn għandha x'taqsam mal-Companies Act, minkejja xi nuqqasijiet li jista' fiha, bħala oppożizzjoni nħossu li hija liġi teknikament tajba u dwarha se nipprova nkun oġġettiv kemm jista' jkun.

Sur President, fil-fehma tagħna l-vojt li fiha din il-liġi huwa fis-sens li ma tindirizzax kif suppost l-interessi tax-shareholders.

Ma tiddefenixxix ir-responsabbiltajiet quddiem il-liġi ta' ċerti karigi li llum qed ikunu spiss evidenti f'kumpanniji kbar bħal dawk tas-CEOs u tas-COOs, jiġifieri ta' chief excutive officers u taċ-chief operating officers.

Illum dawn iż- żewġ karigi nsibuhom f'diversi kumpanniji kemm pubbliċi, kemm parastatali u anke f'kumpanniji privati.

Fl-istess ħin inħoss li l-liġi tonqos milli taħtaf l-opportunita' li timbotta 'l quddiem anke l-kunċett ta' dak li jissejjaħ corporate governors.

Dan huwa kunċett li tela' 'l fuq fil-profil tal-kumpanniji anke f'kuntest globali u tela' 'l fuq l-iktar wara l- inċidenti li kien hemm tal-Worldcom u ta' l-Enron.

Dan il-kunċett kien żied fl-importanza kemm fl-Istati Uniti imma anke ġewwa l-Unjoni Ewropea u fl- kontinent Ażjatiku, forsi għalkemm f'dan l-aħħar mhux bl-istess importanza u gravita' daqskemm fil-partijiet l-oħra tad-dinja.

Jidher li min-negotiating papers bejn Malta u l-Unjoni Ewropea, li kienu ppubblikati x-xahar li għadda, il-gvern Malti ma talab ebda konċessjonijiet mill-Unjoni Ewropea f'dan ir-rigward tant li jidher li aċċetta l-alignment mal-liġijiet ta' l-Unjoni Ewropea bħala kważi fait acompli mingħajr ma ra fejn seta' biddel jew saħħaħ il-pożizzjoni tiegħu minkejja t-tajjeb li jista' fihom il-liġijiet ta' l-Unjoni Ewropea fuq dan is-suġġett speċifiku.

Sur President, il-gvern tana analiżi komparattiva bil-quddiem - u ta' dan nirringrazzja lill-ministru għaliex is-soltu din it-tip ta' analiżi komparattiva tiġi mogħtija lilna meta niġu għall-istadju ta' kumitat - u b'hekk stajna nqabblu l-liġi eżistenti kif inhi llum mat-tibdil propost min- naħa tal-gvern.

Forsi l-iktar punt importanti li joħroġ hu dwar x'kien qed iwassal lill-gvern biex jagħmel dan it-tip ta' tibdil.

Jiena naħseb li huwa tajjeb li meta jkollna liġijiet tekniċi bħal dawn issir din il-prassi, għax din tevita ħafna mistoqsijiet żejda li jistgħu jsiru min-naħa ta' l- oppożizzjoni.

Wara kollox m'aħniex il-leġislaturi tekniċi imma aħna leġislaturi kwalifiċi ta' dan il-Parlament.

Għaldaqstant naħseb li din iffaċilitat anke l-eżerċizzju min-naħa tagħna biex sar l-iskrutinju tal- liġi li għandna quddiemna.

Sur President, irrid ngħid li mill-analiżi li għamilt min-naħa tiegħi jidher li b'mod ġenerali l-gvern qed jipprova jipprovdi għall-ħteġijiet tal- lum.

Iżda apparti milli qed jinkorpora l-ħteġijiet ta' l-Unjoni Ewropea, qiegħed jitfa' aktar responsabbilta' fuq id-diretturi u l-uffiċjali tal- kumpanniji.

Fl-opinjoni tiegħi, wara l-esperjenzi tal-Price Club u d-Daewoo u oħrajn ma jidhirx li hawn salvagwardi konkreti biżżejjed fl-interessi tal- kredituri.

Ma jidhirx li hawn salvagwardi konkreti biżżejjed ukoll rigward l-effett fuq l-ekonomija speċjalment fir-rigward ta' dawk li huma added costs li jistgħu jikkawżaw kif ukoll dwar il-possibbilta' li jerġa' jitqajjem is-suq ta' l-ishma u l-attivita' kummerċjali fil-borża ta' Malta.

Dwar il-każ tad-Daewoo jien naħseb li trid tkun inkjesta minn gvern Laburista ġdid biex joħorġu l-fatti kollha, u aħna beħsiebna mmexxu f'dan ir-rigward meta nidħlu fil-gvern fil-ġimgħat li ġejjin.

Irrid ngħid ukoll li għalkemm qed isir ċertu xogħol rimedjali fil-każ tal-Price Club, jidhrilna li dak qed isir tard wisq, biex ma nużax il-kliem Ingliż "too little too late".

U qed ngħid hekk għaliex din il-liġi ma tistax tiġi miflija purament mill-aspett legali mingħajr ma wieħed iġib quddiem għajnejh l-eku tal-falliment riċenti tal-Price Club.

Dan qed ngħidu aktar għaliex mill-passi li ħa l-likwidatur jifdher li hemm materjal qawwi biżżejjed f'idejh li juri li l-affarijiet ma tmexxewx sew mill-kumpannija mill-bidunett.

Jien m'iniex se nazzarda li nasal għal ċerti konklużjonijiet gratwiti għaliex ikun imprudenti min-naħa tiegħi li nagħmel dan, speċjalment meta l- każ qed jiġi mgħarbel mil-likwidatur.

Iżda waħda mill-mistoqsijiet fuq fomm kulħadd illum hi - u meta qed ngħid fuq fomm kulħadd mhux qed nitkellem biss fuq is-soċjeta' politika imma anke n-nies tan-negozju u practitioners oħrajn - jekk setgħux jittieħdu passi qabel mill-awtoritajiet dwar is- supermarket chain meta kienu ilhom għaddejjjin xniegħat u allegazzjonijiet dwar l-operat tagħhom.

Malta żgħira u f'pajjiż bħal Malta ovvjament ħafna drabi l-qażba ma ċċaqċaqx għalxejn, għalkemm mhux dejjem javveraw ruħhom ix-xniegħat li wieħed ikun neċessarjament qed jisma' fuqhom.

Dan qed ngħidu għaliex hemm is-suspett li seta' kien hemm min kellu kull interess li ma jitteħdux il-passi ebsin kontra ċerti nies at the right time.

Ma rridux ninsew li fost il-kawżi li hemm pendenti hemm l-akkuża li ċerti ex-diretturi tal-kumpannija, allegatament innegozjaw b'mod frodulenti, u agħar minn hekk hemm l-akkuża li baqgħu jinnegozjaw saħansitra meta l-kumpannija kienet insolventi.

Wieħed irid jara jekk il- grupp kollu jinstabx ħati għall-insolvenza tal-katina ta' ħwienet ikkonċernati.

Kif diġa' ġie rrapportat fil-media, il-likwidatur, fost affarijiet oħra, qed jakkuża lid-diretturi – u jien qed nibbaża ruħi fuq press reports, jiġifieri m'hu qed nagħmel l-ebda disclosure ta' confidential information – li l-kumpannija ma kellhiex kapital biżżejjed u huma baqgħu jinnegozjaw indipendentement minn dan.

Kien hemm nuqqas ta' professjonaliżmu fil-mod kif sar l-operat tal-kumpannija u hija preokkupanti ħafna li saru dikjarazzjonijiet foloz li permezz tagħhom ġew imqarqa l-kredituri.

Dan kollu jien qed ngħidu biex infakkar li l-gvern u r-regolaturi responsabbli, meta aħna konna għamilna l-kritika tagħna kienu qalu li m'għandhomx għalfejn jindaħlu għaliex min jinnegozja, kemm jekk jixtri u kemm jekk ikun kreditur, għandu jkun hemm bil-quddiem ir-riskji għal xiex effettivament ikun dieħel.

Dan huwa argument li jġib miegħu memorji tal- liġi tal-ġungla għaliex l-awtoritajiet, fil-fehma tagħna, ma jistgħux jibqgħu iktar impotenti meta negozju ma jkunx qed jitmexxa skond ir-regoli u l-liġijiet tal-pajjiż.

Għadni niftakar lin-naħa l-oħra tikkritikana meta aħna konna qajjimna dan il-każ fil-Parlament u anke barra l-Parlament.

Dawn kienu anke akkużawna li aħna konna qegħdin nindaħlu fejn ma jesaniex.

Jien inħoss li l-impotenza ta' l-MFC - għaliex dak iż-żmien kienet MFC u mhux MFA - ma tantx tista' tiġi skużata jew ġustifikata.

Dan mhux qed ngħidu biex niffoka speċifikament fuq il-Price Club iżda biex niftaħ aktar għajnejn l-awtoritajiet.

Illum saret moda li jinħarġu l-bonds minn kumpanniji lokali u dan ikabbar il-ħtieġa li jkollna l-ispotlight kontinwament fuq l-operat ta' diversi kumpanniji li jirrikorru għal dawn il- bond issues.

Jien inħoss li min jonqos minn dmirijietu hemm bżonn li jkollu passi serji fuqu, anzi saħansitra jekk jista' jkun qabel ma jkollu l-opportunita' li jonqos minn dmirijietu.

Għalkemm fl-ebda stadju jiena qatt allegajt li l- gvern wera inkompetenza by design fil-każ tal-Price Club, by the fault iva, inħoss u nerġa' ngħid li llum, li l-gvern kien ħati fil-każ tal-Price Club.

Aħna konna ħadna gost meta ltqajna mal-Malta Association of Credit Management.

Hija sfortuna li din l-association kellha titwaqqaf proprju wara li ħafna mill-kredituri ngidmu.

Jien kont nippretendi li din it-tip ta' assoċjazzjoni kellha titwaqqaf ħafna iktar qabel kien hemm din l- esperjenza qarsa fost il-komunita' kummerċjali Maltija.

Apparti milli ħadna gost li ltqajna magħhom u wegħidnihom l-appoġġ kollu tagħna u anke wrejna li aħna lesti li ninkludu ċerti suġġerimenti minn tagħhom fil-manifest elettorali tagħna meta tiġi elezzjoni ġenerali, segwejt b'attenzjoni anke l- osservazzjonijiet li għamlu fil-media.

Dawn għamlu diversi mistoqsijiet l- aktar fil-kuntest ta' dak li jissejjaħ il-company recovery procedure, ħaġa li nitkellmu dwarha fir-rigward ta' din il-liġi li għandna quddiemna llum.

Fl-opinjoni tiegħi jkun tajjeb li nindirizzaw lil din il-Kamra wħud minn dawn il-mistoqsijiet għaliex inħoss li huma relevanti ħafna għad-dibattitu li għandna għaddej quddiemna llum, Sur President.

Nibda billi ngħid li għalkemm kumpannija tkun trid tkopri d-depożitu mitluf fil-kuntest ta' l-ispecial controller jew toffri l-garanziji xierqa, mhux jingħad fil-liġi x'jiġri jekk il-kumpannija ma tkunx f'pożizzjoni li tiddepożita s-somma rikjesta jew jekk l-assi tagħha jkunu diġa' ġew użati bħala guarantee.

It-tieni nett nistaqsi: X'garanzija għandna li l-ispecial controller li jintgħażel biex jimmaniġġja kumpannija f'qagħda kritika jkun wieħed mingħajr konflitt ta' interess?

It-tielet punt: X'ilqugħ se jkun hemm biex ma jiġix imxekkel l-iskop tat-twaqqif ta' l-ispecial controller jekk huwa jiġi mitlub jagħti l-kunsens tiegħu biex id-diretturi jew l- uffiċjali tal-kumpannija jkunu jistgħu f'ċerti każi jeżerċitaw id- drittijiet antiki tagħhom?

Fl-aħħarnett hemm punt validu ferm meta dawn poġġew il-mistoqsija dwar min se jiżgura li r-recovery plan propost se jiġi osservat u min se jiżgura li r-rakkmandazzjonijiet magħmula mill-ispecial controller fir-rapport finali tiegħu se jiġu attwalment osservati.

Fuq l-aspett tal-corporate governments nitkellem aktar tard kif nitkellem anke dwar kunċett li naħseb għadu ma daħalx biżżejjed f'pajjiżna imma li għamilna riferenza għalih fil-policy documents meta aġġornajna l-politika ekonomika u finanzjarja tagħna f'Ottubru tas-sena 2001, dak li jissejjaħ is- CSR jew kif inhu magħruf aħjar bħala l-corporate social responsability.

Hemm differenza bejn corporate governments u corporate social responsabbility u nittama li fl-intervent tiegħi jkolli ċans forsi nelabora dwar dawn iż-żewġ aspetti importanti.

Imma ħalli niġu lura issa għal-liġi nfisha.

Filwaqt li kont qed inħejjji ruħi għal dan id-dibattitu nnotajt b'interess kemm l-osservazzjonijiet li għamel fl-istampa Dr Max Ganado dwar dan l-abbozz kif ukoll il-kummenti ta' l-AG dwar diretturi, eċċ. Li ma joħroġx ċar mil-liġi huwa jekk meta nitkellmu dwar shareholders għandniex f'moħħna ordinary shareholders biss jew għandniex f'moħħna anke dawk li huma preferential holders.

Meta qed inwessgħu d-definizzjoni minn obbligazzjoni ta' kumpannija għal soċjetajiet kummerċjali oħra, ikun tajjeb ukoll jekk fl-interpretazzjoni ta' din id- definizzjoni nkunu nafu jekk dan jinkludix anke għaqdiet li jistgħu jkunu semi-kummerċjali bħalma hija l-kurja.

Forsi tistaqsuni: X'għandha x'taqsam il-kurja ma' dan kollu?

Għandha x'taqsam għaliex il-Kurja f'ċerti każi tidħol f'ċerti atti kummerċjali u tajjeb li wieħed jistaqsi jekk dan japplikax anke għal dawn it-tip ta' għaqdiet jew organizzazzjonijiet li għandhom funzjoni semi-kummerċjali, li meta wieħed isemmihom normalment ma jaħsibx fuqhom f'kuntest purament kummerċjali.

Għalkemm il-liġi tagħmel tajjeb li tisqarr li offerta fejn inqas konsiderazzjoni tista' titħallas minn xi persuna għal azzjonijiet akkwistati wara offerta li tkun għallinqas ta' Lm50,000, ma jintqal xejn x'jista' jiġri effettivament jekk l-azzjoni tkun ta' inqas minn Lm50,000.

Hawnhekk nistaqsi: X'se jżomm lil dawn l-azzjonisti milli jiddisponu minnhom b'mod separat?

Daqstant ieħor m'huwiex ċar fil-liġi jekk il-gvern huwiex jitkellem dwar il-potential subscribers jew dwar in-numru attwali li se jibbenefikaw.

Fi kliem ieħor l-ishma li qed nitkellmu dwarhom se jkunu trasferibbli jew mhux se jkunu trasferibbli?

Meta jitkellem dwar l-ittri kummerċjali u l-formoli ta' l-ordnijiet tiegħu kollha l-abbozz ma jgħidx jekk l-ismijiet tad-diretturi u tas-segretarji tal-kumpannija humiex se jitħallew barra jew le.

Ċerti provvedimenti qegħdin jillimitaw l-obbligu tas-soċji għal żewġ każi speċifiċi, Sur President.

Jew meta s-soċji kollha jiftiehmu li jxolju jew f'dawk il-każi provduti mill-emendi nfushom.

Anke meta l-abbozz ta' liġi jittratta l-mod li bih is-soċjetà għandha tiġi stralċjata b'mod li jkun provdut fl-att ta' l-assoċjazzjoni, ma jintqalx x'jiġri jekk xi soċju ma jkunx jista' jew jirrifjuta li jagħmel dan.

F'ħin minnhom fil-fatt fl- abbozz ta' liġi qed jiddaħħal proviso ġdid fejn jintqal li għallinqas wieħed mis-soċji solidali jkun jew individwu jew korp ġuridiku li jkollu l- obbligazzjonijiet tiegħu garantiti bir-responsabbiltà mhux limitata u in solidum tas-soċju jew tas-soċji tiegħu.

Dan ifisser li jrid ikun hemm xi ħadd soċju jew mhux soċju li qed jagħmel garanzija illimitata?

U jekk inhu hekk, għaliex dan m'għandux jiġi estiż ukoll għal xi persuna jew anke għal korp ġuridiku?

Meta qed jiġi provdut dwar amministrazzjoni li jaħtru minn fosthom is-soċji li għandhom, dawn għandhom ikunu soċji solidali minn fosthom.

Għallinqas dan huwa l-argument u r-raġunar min-naħa tagħna.

Fejn ma naqbel xejn mal- provvediment partikolari tal-liġi huwa fejn jintqal li regolamenti magħmula taħt dan l-artiklu jistgħu jagħmlu dispożizzjonijiet differenti għal każijiet differenti jew għal klassijiet ta' każijiet.

Dan qed ngħidu għaliex apparti milli qed iżid il-poteri tiegħu l-ministru - u meta qed ngħid "il-ministru" ma jfissirx li qed ngħid neċessarjament il-ministru tal- lum, jista' jkun ministru Laburista - qed jingħata d-dritt ukoll li jagħmel ir-regolamenti fid-diskrezzjoni tiegħu.

Aħna bħala Partit Laburista d- discretional powers inħossu li għandhom ikunu limitati kemm jista' jkun.

Dan il-punt għamilnieh fil-kuntest ta' diversi liġijiet oħrajn u nħossu li għandna nagħmluh anke fil-kuntest ta' din il-liġi, xejn xejn għall- konsistenza fil-kritika tagħna.

Jien sinċerament nitlob li fl-istadju ta' kumitat dan il-provvediment jiġi mifli b'ċerta reqqa minħabba l- implikazzjonijiet perikolużi tiegħu u minħabba l-lok li jista' jagħti għal ċertu abbuż fil-poter.

Sur President, għandna anakroniżmu ieħor dwar meta jistgħu jinbidlu l- articles of associaton.

Kontra dak li hemm implikat fl-abbozz tal-liġi, l- articles of association jistgħu jibdluhom is-soċji stess meta jkunu jridu.

U kif inhi abbozzata l-liġi r-reġistratur lanqas m'hu qed jinżamm responsabbli anke wara r-reġistrazzjoni li dan kollu jkun iħares għal kollox il-provvedimenti ta' dan l-Att.

Wieħed kien jistenna - u ngħidha b'ċerta kritika - li l-liġi mhux biss kellha toffri dan il-konfort, iżda kellha wkoll tgħidilna x'passi għandu jieħu meta jsir jaf li hemm xi difett bħal dan.

Għalkemm il-liġi tgħid li kull test preċedenti emendat tal-memorandum ta' l- istatut jista' jiġi mwarrab mir-reġistratur, fil-fehma tagħna, għalkemm dan għandu jiġi mwarrab, għandu jiġi miżmum fir-records tar-reġistratur għal kull riferenza li tista' ssir wara.

U dan qed ngħiduh for posterity, ħalli jkun hemm dawn ir-records miżmuma għand ir-reġistratur għal kull referenza li tista' ssir għalihom.

Aħna nemmnu li t-tħaris ta' dan l-att għandu jkun salvagwardat mir- reġistratur innifsu, u fuq hekk qed nagħmlu enfasi qawwija fil-kritika tagħna ta' dan l-abbozz.

Il-liġi kif inhija abbozzata tgħidlek li l- ammonti li jinkisbu mill-kredituri jistgħu jintużaw sabiex isiru ħlasijiet jew tqassim lill-azzjonijisti.

Dan jista' jsir anke jekk il-kumpannija jkollha problemi ta' likwidità.

Jien nemmen li ċerti deċiżjonijiet bħal dawn li hemm riferenza għalihom fi klawsola 46 għandhom jitħallew għad- deċiżjoni u għad-diskrezzjoni ta' l-istess azzjonisti.

Il-gvern ukoll qed jipproponi li mal-passiv, il-liabilities jidħlu wkoll il- kliem "mar-riservi".

Imma jien inħoss li dawn għandhom jindikaw li huma azzjonijiet ta' l-istess kumpannija kif ukoll il-kriterju tal-valur li qegħdin jingħataw.

Aspett ieħor li m'huwiex ċar fl-abbozz ta' liġi huwa jekk hux qiegħed jiġi propost li fejn in-net asset value jkun aktar mill- valur nominali, dan jista' jsir imma f'initial subscription ix-shares iridu jinħarġu at a premium.

Jintqal ħafna dwar id-dritt tal-vot ta' l-azzjonisti iżda ma jintqal xejn x'jiġri dwar xi tkun il-pożizzjoni jekk fil-laqgħa l-azzjonisti jitilqu 'l barra qabel jissejjaħ il-vot jew jekk jagħżlux li ma jivvotawx.

Lanqas jintqal, per eżempju, jekk jistgħux jiġu provduti garanziji minn terzi u jekk dawn il-garanziji jistgħux ikunu kkondizzjonati.

Meta l-liġi titkellem dwar obbligi ta' diretturi ta' kumpanniji nittama li dan jinkludi wkoll id-diretturi fuq il-kumpanniji parastatali.

Fil-bidu ta' l-intervent tiegħi jien semmejt il-karigi tas-CEO u s-COO, jiġifieri ċ-chief executive officer u ċ-chief operating officer.

Meta l- liġi titkellem dwar it-tmexxija ġenerali tal-kumpannija u l- amministrazzjoni u anke l-immaniġġjar tagħha, tajjeb li nkunu nafu x'inhi l- pożizzjoni u anke r-relazzjoni legali tad-diretturi u s-CEO s-COO u issa kariga oħra wkoll, li ħafna drabi tkun fuq quddiem, dik tas-CFO li huwa ċ- chief financial officer.

Il-liġi tagħmel tajjeb li titkellem dwar nies li m'għandhomx jagħmlu profitti sigrieti jew personali mill-pożizzjoni tagħhom mingħajr il-kunsens tal-kumpannija.

Dan qed ngħidu għax dan jista' jiġri faċilment f'kumpanniji parastatali, kemm jekk qed nitkellmu dwar l-MDC kif inhi llum u anke dwar il-Malta enterprise, kif jixtieq jikkostitwiha l-gvern jekk jibqa' għaddej b'din l-inizjattiva tiegħu.

Kemm jekk nibqgħu bis-sistema preżenti u anke bis-sistema proposta mill-gvern Nazzjonalista - li aħna ma naqblux magħha fundamentalment - aħna nħossu li fiż-żewġ options wieħed għandu joqgħod attent ħafna għall-possibbiltà li jista' jkollok dawn it-tip ta' konflitti personali.

Importanti wkoll li dak li jkun ma jkollu ebda konnessjoni ma' xi kumpannija fl-istess ġeneru, Sur President.

Meta mbagħad il-liġi tgħidlek li d-diretturi ma jistgħux jieħdu xi benefiċċju li b'xi mod jew ieħor għandu x'jaqsam ma' l-eżerċizzju tas-set-up tagħhom, qed inisslu anke f'dawk li huma perks, ngħidu aħna l-użu tal-karozza tal-kumpannija.

Dan qed ngħidu għax jekk se ninterpretaw il-liġi strettament kif propost, hekk tkun tfisser il-liġi.

M'iniex qed ngħid neċċessarjament li l-leġislatur qed jgħid kif qed ngħid jien, imma jekk se ninterpretaw il-liġi ad litteram, naħseb li din trid tkun l-interpretazzjoni li wieħed jagħti lil-liġi kif qed tiġi emendata.

Jien nemmen li f'kull każ id-deċiżjoni tal-bord jew tas-CEO għandha tkun biżżejjed.

Li għandu joħroġ ċar huwa li meta qed nemendaw l-artikolu 138 ta' l-Att prinċipali għandna nagħmluha ċara li dak li jkun għandu jkun responsabbli għad-danni li ssofri l-kumpannija b'mod personali.

Il-mod kif inhu abbozzat l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna jfisser ukoll li minkejja l-ftehim li għamel il-gvern mal-Malta international airport u mal- Maltapost, sakemm dak li jkun ikollu 50% ta' l-ishma, huwa dejjem jista' jneħħi lid-diretturi appuntati mill-minority shareholders, u dan anke permezz ta' subartiklu (2) t'artiklu 140 ta' l-att prinċipali.

Punt kardinali ieħor li aħna narawh dubjuż huwa dak li l-abbozz ta' liġi se jżid l-onus fuq l-uffiċjali tal-kumpannija meta dawn m'għandhomx is-saħħa tad-diretturi.

Dwar ir-riżoluzzjoni għax-xoljiment, naħseb li jkun aħjar li l-leġislatur jingħata kopja ta' din ir-riżoluzzjoni fi żmien 14-il jum, anke jekk dan ikun ikkonfermat fi żmien 14-il jum mix-xoljiment proprju.

Sur President, l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna qed jipproponi wkoll li meta l-qorti tkun ordnat li l-kumpannija tkun stralċjata volontarjament bis-saħħa tad-dispożizzjonijiet tal-liġi, dik il-kumpannija għandha titqies li tkun xoljiet mid-data li fiha jkun ippreżentat ir-rikors għall-istralċ.

Issa jien nistaqsi ġenwinament: X'inhu l-vantaġġ ta' din il-bidla, l-iktar in vista tal-fatt li jista' jkun hemm każijiet fejn ir-rikors idum ma jsir?

Anke fejn l-abbozz ta' liġi qed jgħid li kull direttur għandu jagħmel rikors il-qorti, naħseb li jkun iktar jagħmel sens li kieku kellu jsir rikors wieħed f'isem id-diretturi kollha.

Jien nemmen li vakanza ta' stralċjarju m'għandhiex tkun limitata biss għall- mewt jew għar-riżenja tiegħu.

GĦaliex qed ngħid dan?

Qed ngħid dan għax jista' jkun hemm ċirkostanzi fejn ikun hemm anke t-tneħħija ta' l- istralċjarju tant li din hija kkontemplata f'partijiet oħra ta' l-abbozz ta' liġi, pero` hija kkondizzjonata fuq ir-rikors speċifiku u għalhekk ma tinkludix eventwalitajiet oħrajn.

Min-naħa l-oħra, jekk l-istralċjarju jinħatar mill-qorti, għandha tkun l-istess qorti li tinforma lir- reġistratur.

Hija xi ħaġa stramba li dan l-abbozz ta' liġi għadu jsemmi l-ittri li jintbagħtu bil-posta meta llum għandna mezzi elettroniċi biex nagħmlu dan, fosthom permezz tal-faxes u ta' l-e-mails, u għalhekk naħseb li l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna għandu jiġi aġġornat f'dan ir-rigward billi jsir provvediment li jipprovdi li l-ittri jintbagħtu permezz tal-mezzi elettroniċi li semmejt, li llum mhux biss qed jagħmlu użu minnhom in- negozji jew l-azjendi kummerċjali ta' pajjiżna imma l-households kollha Maltin u GĦawdxin.

Il-provvedimenti ta' proċedura biex kumpannija tirkupra - u hawn nistgħu nieħdu bħala eżempju lit-tarzna - tista' tintuża bħala paraventu mill-gvern innifsu, u għalhekk ikun tajjeb li wieħed jifli dan il-punt b'ċerta reqqa.

Ma joħroġx ċar mill-abbozz ta' liġi nnifsu dwar x'għandha tkun il- pożizzjoni taċ-chief executive officer u ta' l-awditur meta huma jħossu li kumpannija ma tistax tħallas id-djun tagħha.

Fil-każ tal-ħatra tal- kontrollur speċjali mill-qorti, għallinqas il-qorti għandha tisma' xi oġġezzjonijiet li jista' jkun hemm dwar l-individwu li jkun sejjer jinħatar.

Ikun tajjeb li waqt il-winding-up il-Ministru jgħidilna wkoll bħala a point of information jekk biex il-kontrollur speċjali jikkonsulta mad-diretturi dwar xi ħaġa partikolari jridx bilfors il-permess tal-qorti.

Ġaladarba l- kontrollur speċjali jista' saħansitra jaħtar lill-managers, ikun tajjeb li wieħed jistaqsi jekk allura dan jistax jittrasferixxi lill-managers jew jibdlilhom il-funzjoni tagħhom.

Jien inħoss li l-qorti m'għandhiex tintrabat biss li tagħmel dak li jgħidu d-diretturi imma f'ċerti każi anke dak li jgħidu r-rappreżentanti tal-kredituri.

Inħoss li huwa importanti li nibqgħu nżommu l-focus tagħna fuq il- parastatali għax jien nemmen li l-provvedimenti li hemm fl-abbozz ta' liġi dwar negozji frodulenti u dwar negozji ħżiena jistgħu jeffettwaw b'mod dirett lid-diretturi ta' kumpanniji parastatali.

Dwar l-aspett tas- segretezza professjonali, huwa ironiku l-fatt li filwaqt li f'liġijiet oħrajn dgħajjifna ħafna l-professional secrecy act, hawnhekk qed nirrikonoxxu l-kunfidenzjalita` tar-rapporti sensittivi kif ipprovduta fl- għoti ta' dokumenti lir-reġistratur għal dik li hija reġistrazzjoni.

Osservazzjoni importanti oħra li xtaqt nagħmel hija li fl-opinjoni tiegħi, l-iktar fil-każ ta' kumpanniji barranin, sakemm ma jkunx hemm tibdil fir- reġistrazzjoni tad-diretturi, rappreżentanti jew individwi għandhom jibqgħu jinżammu legalment responsabbli għal kull fini tal-liġi, anke jekk ma jibqgħux iżommu dik il-kariga.

Jien naħseb ukoll li kull reġistrazzjoni għandha tkun ikkonfermata mill-individwu konċernat, biex ma ngħidx ukoll li, per eżempju, din għandha tkun countersigned mill-konslu.

Qed ngħid dan għax hawnhekk qed niddiljaw mad-dinja kollha, kemm ma' kumpanniji rinomati kif ukoll ma' kumpanniji li m'humiex rinomati.

Hemm bżonn ukoll li jkun hemm salvagwardji biżżejjed fir-rigward ta' kumpanniji barranin ħalli l- Maltin u l-Għawdxin ma jingidmux bil-konsegwenza li mbagħad ikollhom joqogħdu jiġru wara flushom barra minn pajjiżna.

Dan li qed ngħid huwa importanti, għax huwa importanti li nkunu nafu x'se jiġri meta nkunu qed niddiljaw ma' persuni barranin.

Dawn se jiġu mfittxija għall-penalitajiet barra mill-pajjiż u taħt il-liġi barranija?

Jekk iva, x'inhuma s- salvagwardji li se jkollna għal dan kollu f'pajjiżna nnifsu?

Sur President, ma nistax ngħid li l-proċeduri li hawn f'dan l-abbozz ta' liġi huma ħżiena, imma jkun tajjeb jekk wieħed jistaqsi ġenwinament - jiġifieri mhux biex ifettaq - kemm l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna qiegħed jipproteġi l-interessi tal-Maltin li qed jiddiljaw ma' kumpanniji reġistrati barra minn Malta u li l-assi netti tagħhom f'Malta jistgħu jkunu insinifikanti jew imblokkati mill-istralċjarju barrani.

Dawn huma l-ewwel kummenti tiegħi fuq dan is-suġġett, u issa se ngħaddi biex nitkellem fuq aspett ieħor li jittratta l-company law innifisha.

Sur President, ikun tajjeb li wieħed jara jekk wasalx iż-żmien li jiddaħħal f'pajjiżna l-kunċett tal-partial liability.

Qed nagħmel dan il-punt l- iktar bħala mistoqsija.

Jiġifieri m'għandhiex neċessarjament tiġi addottata, u jien se naċċetta l-ispjegazzjoni li se ssir min-naħa tal- ministru f'dan ir-rigward.

Personalment nemmen li l-kunċett tal-partial liability jista' jsaħħaħ ħafna dak li qed nitkellmu fuqu llum.

Qed nagħmel dan il-punt minħabba li llum l-unsecured creditor huwa kompletament espost filwaqt li l-kredituri ta' stoffa dejjem jieħdu l-garanziji tad-diretturi.

L-unsecured creditor mill-kapital biss jista' jgawdi.

La d-diretturi u lanqas ix-shareholders ma jkunu liable f'limited liability company.

Bil- partial liability ix-shareholders, apparti mill-kapital li jinvestu, ikunu wkoll partial liable għad-djun tal-kumpannija, u għalhekk l-importanti huwa li niżviluppaw u nimplimentaw il-mekkaniżmi tal-company law, li jwasslu biex isaħħu l-effiċjenza u l-kompetittivita` tan-negozju.

Issib lil min jargumenta li biex tiġi miġġielda l-imġieba frodulenti u l- abbużi mill-kumpanniji, għandhom jiġu miksuba permezz ta' enforcements legal instruments speċifiċi li jkunu barra mill-company law tal-pajjiż.

Fost dawn il-miżuri hemm informazzjoni ikbar għall-kredituri u x- shareholders, tisħiħ tax-shareholders' rights u tal-minority protection kif ukoll tisħiħ tad-dmirijiet tal-bord fis-sens li tiżdied l-accountability tad-diretturi meta kumpannija ssir insolvent.

Jien nemmen li d-diretturi tal-kumpanniji għandhom jinżammu responsabbli, kemm meta jħallu lill- kumpannija tkompli bin-negozju tagħha kif ukoll meta jkun maħsub li l- kumpannija m'hijiex se tkun f'qagħda li tħallas id-debiti jew id-djun tagħha.

Ħafna jargumentaw li hemm bżonn li ssir sistema tal-ħarsien tal-kredituri mingħajr ma jiġu rrestrinġiti żżejjed il-kumpanniji u d-diretturi tagħhom ħalli b'hekk ikunu jistgħu jagħmlu l-għażliet tagħhom dwar il-prospett ta' insolvency, kemm jekk jiddeċiedu li jipprovaw isalvaw lill-kumpannija kif ukoll jekk ipoġġuha f'liquidation.

Sur President, aspett sensittiv ieħor huwa dak li jissejjaħ id-director's disqualification, fejn ikollok direttur li jkun qed jiddiskwalifika lilu nnifsu.

Ħafna drabi huwa diffiċli ħafna li tinforza l-proċeduri kriminali u ċivili, u jekk tinforzahom jista' jkun tard wisq.

Bħalissa hemm kurrent biex jiġu harmonised il-proċeduri ta' l-insolvency.

Jien nemmen li d- disclosure tkun effettiva biss sakemm ikun hemm regolamenti ċari li jikkonċernaw it-tagħrif innifsu u sakemm id-disclosure tkun tista' tiġi effettivament inforzata.

Hemm min għandu l-fehma li d-disclosure requirements ma jistgħux jissostitwixxu kompletament ir-regolamentazzjoni li forsi wieħed qed jikkonċepixxi fil-kuntest ta' dan l-abbozz ta' liġi.

Jien naħseb li biex ikollna r-riżultati mixtieqa, iktar milli jkollna biss provvedimenti legali, hemm bżonn li jinħoloq il-mekkaniżmu, il-mezz, il- kuxjenza u l-kultura dwar kif f'pajjiżna jista' jiġi żviluppat il-best practice u anke l-konverġenza.

Hemm bżonn, per eżempju, li jibda jkollna insolvency tests qawwija u regolamentazzjoni tal-liability u tad-dmirijiet tad-diretturi.

Possibbiltajiet oħra huma l-metodi tal-financial reporting, id-disclosure requirements, dawk li jissejħu equity regulations u l- provvedimenti tal-garanziji mix-shareholders u d-diretturi biex jieħdu over il-liability tal-kumpanniji konċernati f'każi ta' insolvency.

Punt ieħor li rridu nħarsu lejh huwa l-ħarsien tal-kreditur meta kumpannija tkun fl- istadju tar-restructuring.

Sur President, qabel ma ngħaddi l-kummenti tiegħi dwar il-Freeport Act u dwar l-emendi għall-Business Promotion Act, nixtieq nitkellem dwar xi ħaġa li m'hijiex imsemmija fl-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna u li nħoss illi huwa importanti ħafna li nirriferu għaliha, jekk mhux fl-abbozz ta' liġi direttament, fid-dibattitu intern li jkollna għaddej, iktar u iktar in vista tal-fatt li qed nitkellmu dwar il-Company Law.

Qed nirriferi għall- corporate governance.

Jien inħoss li ġaladarba l-gvern kien qed imiss il- liġi tal-kumpanniji b'mod radikali, kien ikun qed jagħmel sew li kieku daħħal xi forma ta' qafas regolatorju dwar il-corporate governance biex dawn ma jibqgħux biss dikjarazzjonijiet piji u sbieħ fuq il-karta biss mingħajr ebda saħħa ta' liġi.

Dan qed ngħidu għaliex wara dak li ġara fl- Istati Uniti bil-każ ta' Enron u bil-każ tal-WorldCom, illum kulħadd jaf li hemm mewġa qawwija biex corporate audit committees ikunu aktar ebsin ma' l- awdituri kif ukoll ma' l-assessments li jagħmlu dwar il-qagħda finanzjarja tal-kumpanniji li jirrappreżentaw.

Li għadu mhux ċar huwa jekk ir-rwol tal- board members u tas-superviżjoni tal-management għandux jinqasam, u din hija xi ħaġa li llum qed tiġi ddibattuta fl-Istati Uniti u fl-Ewropa, kemm fil-pajjiżi li qegħdin fl-Unjoni Ewropea kif ukoll fil-pajjiżi li m'humiex fl-Unjoni Ewropea.

Fil-prattika huwa diffiċli li dan isir fl-Istati Uniti għaliex jekk nieħdu l-kumpanniji li hemm listed fuq l-iStandard and Poor's 500 stock market index insibu li ħafna drabi dawn ikunu managed miċ-chairman tagħhom, li ħafna drabi jkun ukoll iċ-chief executive officer tal-kumpannija.

Min-naħa l-oħra, l-Ewropa huwa diffiċli li tirrikonċilja dan kollu ma' l-istock corporation law nazzjonali.

Jekk nieħdu l-Ġermanja, insibu li hemmhekk hemm linja ċara ta' demarkazzjoni bejn il-funzjonijiet tal-management u s- superviżjoni fost id-diretturi eżekuttivi u anke d-diretturi non- eżekuttivi.

Jekk inħarsu lejn l-iskandli li qamu fl-Istati Uniti, insibu li ħafna drabi dawn kienu dovuti proprju għall-konċentrazzjoni ta' poter li kien hemm fost il-leadership structures tal-kumpanniji konċernati.

M'iniex qed ngħid li dawn l-iskandli saru minħabba f'hekk, imma qed jiġi attribwit li setgħu saru l-iktar minħabba l-konċentrazzjoni ta' poter li kien hemm f'dawn il-kumpanniji, jiġifieri minħabba li l-istrutturi tat- tmexxija tal-kumpanniji konċernati kellhom konċentrazzjoni ta' poter qawwi żżejjed.

Għalhekk huwa importanti li jkun hemm sistemi ta' kontrolli interni.

Wara kollox kif qal xi ħadd dan l-aħħar, l-importanti m'humiex l- istrutturi imma n-nies li jkunu qed jaħdmu fihom għax jista' jkollok strutturi sbieħ fuq il-karta, jista' jkollok l-ikbar corporation fid-dinja - jiġifieri hawnhekk forsi qed nitlaq xi ftit lil hinn mill-company law li għandna għad-diskussjoni quddiemna u qed nitkellem iktar f'kuntest iktar wiesa` billi qed nirriferi wkoll għal corporations kbar - imma huma n-nies li jaħdmu f'dawn l-istrutturi li jagħmlu d-differenza kollha.

Li ma nistax nifhem huwa kif l-Unjoni Ewropea, li anke mill-konvenzjoni tagħha tidher li tixtieq tgħaqqad u tarmonizza b'rata iktar mgħaġġla milli kienet qed tagħmel qabel ma twaqqfet il-konvenzjoni, sal-lum żammet lura milli toħroġ b'sistemi uniformi ta' corporate governance.

Ikun tajjeb jekk wieħed jgħid li dan id-dibattitu beda - u hawnhekk qed nirriferi anke għall- Unjoni Ewropea, biex insemmi l-pożittiv ukoll - qabel ma feġġew dawn l- iskandli li semmejt iktar kmieni fl-Istati Uniti, l-iktar meta bdew jiżviluppaw b'rata mgħaġġla l-hekk imsejħa "equity markets" jew "capital markets" fejn hemmhekk l-institutional shareholders bdew isiru iktar attivi għaliex riedu jiżguraw li effettivament il-management jimmaniġġja lill- kumpanniji konċernati b'mod li jimmassimizza l-interessi tax-shareholders infushom.

Illum id-dibattitu, iktar ma jgħaddi ż-żmien iktar qiegħed jiffoka - anke fil-kamp internazzjonali - fuq il-ħarsien tad-drittijiet tax- shareholders minoritarji, u għalkemm ċerti kodiċi ta' etika kellhom influwenza pożittiva fuq is-swieq kapitali, personalment naħseb li d-dinja ekonomika m'għandhiex tieqaf hawnhekk.

Forsi wieħed jista' jistaqsi: Allura se noqogħdu nippriedkaw fuq id-dinja ekonomika miċ-ċokon ta' gżiritna?

Jien naħseb li għandna dritt nesprimu ruħna, u fl-opinjoni tiegħi meta quddiemna jkollna diskussjoni bħal din m'għandniex nilbsu l-blinkers u nħarsu biss f'kuntest strettament legali imma għandna nħarsu lejn kif qed tevolvi x-xena internazzjonali fil-qasam kummerċjali, kemm lejn dawk li huma xejriet pożittivi kif ukoll lejn dak li huwa tagħlim minn esperjenzi negattivi.

Jien nemmen li aħna, bħala nies li nħobbu nżommu ruħna aġġornati ma' dak li jkun għaddej, għandna nagħmlu s-suġġerimenti tagħna dwar kif il-kunċett tal-corporate governance jista' jissaħħaħ.

Jien nemmen ħafna fil-corporate governance, kemm f'kuntest lokali kif ukoll f'kontest internazzjonali.

Fil-fatt meta l-Borża ta' Malta ħadet ċerti passi f'din id-direzzjoni, jien kont fost l-ewwel nies li faħħart il-pass tagħha, u għalkemm ikkritikajtha fuq affarijiet oħra, fuq dak li għamlet fir-rigward tal-corporate governance faħħartha, biss għedt li xtaqt li marret xi ftit iktar lil hinn minn dak li għamlet sal-lum biex forsi jkun hemm xi ħaġa li torbot iktar minn sempliċement declarations of intent, li wieħed ma jistax ma jaqbilx magħhom.

Madanakollu fl-aħħar mill-aħħar li huwa importanti - u hawnhekk qed nitkellem f'termini ġenerali u m'iniex qed nillimita ruħi biss għal Malta - m'humiex l-istrutturi tal-kumpanniji, bħal per eżempju, jekk kumpannija għandhiex a one tier board jew a two tier board, imma li l-corporate governance structures jiġu addottati b'mod li jiżguraw li l-istruttura formali tkun tista' sservi b'mod effettiv kemm l-interessi tax-shareholders kif ukoll l-interessi ta' l-istakeholders tal-kumpannija.

Meta jkun hemm differenzi fin-national corporate governance arrangements tista' tinħoloq ċerta inċertezza, kemm fost l-issuers kif ukoll fost l-investituri nfushom.

M'għandniex xi ngħidu, inċertezzi bħal dawn joħolqu ostakli serji għas-suq kapitali, li jkun irid jaħdem b'mod effettiv u effikaċi.

Fil-fehma tiegħi, huwa ta' għajb li sal-lum il-community law baqgħet b'fommha sieket dwar is-suġġett tal-corporate governance.

Per eżempju, jien ma naqbel xejn ma' dak li qal dan l-aħħar il-kummissarju Ewropew, Fritz Bolkestein, meta kien qed jitkellem fuq il-pjan ta' azzjoni ta' l- Unjoni Ewropea dwar il-company law fejn qal li fil-fehma tiegħu, meta niġu għal pjan ta' azzjoni tal-company law, m'għandux ikun hemm EU corporate governance code komprensiv.

Issa jien m'iniex qed nagħmel dan il-kumment fil-kuntest tad-dibattitu li għaddej bħalissa dwar ir-referendum - naħseb li llum għandna fora oħrajn fejn niddiskutu din l-issue - imma qed nagħmlu sempliċement għax nemmen li huwa pass kontro-produċenti u forsi anke daqsxejn illoġiku li meta l-Unjoni Ewropea għandha l-opportunita` li ddaħħal kodiċi komprensiv li jkun all-embracing, tidher li qed iżżomm lura milli tieħu dan il-pass, u fil-fatt jidher li din hija policy tal- kummissarji tagħha stess.

Min-naħa tiegħi, jien nappella lill-gvern Malti biex jieħu lead f'dan il-qasam importanti fid-dawl fejjiedi ta' dak li għamlet s'issa l-Borża ta' Malta, għalkemm nerġa` ngħid kont nippretendi li l-Borża ta' Malta kienet se tieħu iktar passi kuraġġjużi milli ħadet s'issa.

Sfortunatament, l-aħħar kummenti tiegħi fuq dan l-abbozz il-liġi huma l- iktar kummenti negattivi.

Naħseb li l-kritika li għamilt s'issa kienet kostruttiva u pjuttost teknika għax ma kkritikajt xejn dwar is-sustanza ta' dan l-abbozz ta' liġi.

Nerġa` ngħid li l-intenzjonijiet tal-gvern dwar it- tisħiħ tal-company law hija xi ħaġa li aħna, bħala Partit Laburista, naqblu magħha.

Allaħares il-company law ma tiġix perjodikament aġġornata u modernizzata għax inkella nistaġnaw.

Jien ma ħadtx gost biss bil- konsultazzjonijiet li jidher li kien hemm imma anke bir-reazzjonijiet li kien hemm fuq l-istampa lokali għax jidher li l-key players li se jiġu milqutin minn din il-company law daħlu fiha sew u qed jaraw l-aspetti pożittivi kif ukoll id-difetti żgħar li jista' jkun fiha.

Fil-fatt dawn qed jawguraw li din il-company law tkompli tissaħħaħ, u din hija xi ħaġa li aħna, min-naħa tagħna, nawgurawha wkoll tant li lesti li nagħtu l-istess kontribut li qed nagħtu fl-istadju tat-Tieni Qari anke meta iktar 'il quddiem ngħaddu għall-istadju ta' kumitat.

Madanakollu minħabba li għandna r-riżervi tagħna fuq żewġ emendi relattivament żgħar, sfortunatament se jkollna nivvotaw kontra l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna.

Dan huwa un peccato, kif jgħidu t-Taljani, għaliex fil-prinċipju aħna naqblu ma' dan l-abbozz ta' liġi u li kieku ma kienx għal dawk iż-żewġ emendi żgħar, konna nivvotaw favuru.

L-ewwel emenda li qed nirriferi għaliha hija dik li hemm proposta għall-Business Promotion Act.

L-ewwelnett irrid ngħid li din l-emenda hija dubjuża għax klawsola 15 diġa` qiegħda inkluża fl-Income Tax Act u t-tieni nett għalkemm meta ġie emendat l-Industrial Development Act kien hemm phasing-out provisions li l-artikli rilevanti kienu se japplikaw biss għall-kumpanniji li kienu in esistenza sa l-1 ta' Novembru tas-sena 2000 jew għall-proġetti li ġew approvati sa dik id-data, l-emenda proposta tgħid li minkejja dawn il-provvedimenti, kumpanniji li ġew ifformati qabel l-1 ta' Novembru tas- sena 2000 m'humiex se jibbenefikaw mit-tax holiday ta' għaxar snin, mill- export incentive scheme u mill-investment incentive scheme mis-sena ta' assessment 2004.

Fil-fehma tagħna, ir-revoka ta' dawn l-inċentivi tmur kontra l- provvedimenti t'artikolu 25 ta' l-att prinċipali, li kien jiggarantixxi proprju dawn l-inċentivi.

Kuntrarjament għal dak li jaħsbu ħafna nies, meta nsemmu s-sena ta' assessment 2004, ta' min wieħed jgħid li din ma tibdiex fl-1 ta' Jannar, 2003 għaliex kumpannija jista' jkollha l- accounting year tagħha u jekk, per eżempju, is-sena tagħha tintemm fit-30 t'April, għaldaqstant jista' jkollok ċirkostanzi li l-profitti tas-sena finanzjarja li tkun bdiet fl-1 ta' Mejju, 2002 u spiċċat fit-30 t'April, 2003 ikunu jaqgħu taħt l-assessment għas-sena 2004.

Għaldaqstant l-emenda proposta tista' tirrevoka l-eliġibbilta` ta' kumpanniji għal ċerti inċentivi tat-taxxa b'effett retrospettiv, u fl-opinjoni tiegħi huwa ħażin li ndaħħlu xi miżura retrospettiva, tkun xi tkun l-intenzjoni tal- leġislatur.

Dan qed ngħidu għax meta qed nitkellmu dwar affarijiet li jolqtu t-taxxa, irridu niftakru li t-taxxa hija cost ta' l-industrijalist u ta' l- investitur, u meta ndaħħlu dan l-element fejn inċaqilqu l-goalposts b'lura, inkunu qed noħolqu element ta' inċertezza anke f'dik li hija tax treatment ta' l-affarijiet tan-negozju.

Għalhekk jien sinċerament nitlob lill-gvern biex jerġa` jikkonsidra l-implikazzjoni ta' din l-emenda, sakemm il-gvern m'għandux idejh marbutin min-naħa ta' l-Unjoni Ewropea, u qed ngħid dan għaliex għandi informazzjoni li għalkemm suppost il-Business Promotion Act sar biex inkunu kompatibbli ma' l-Unjoni Ewropea, dan l-att qed ikollu jerġa` jiġi emendat proprju biex jiġi saħansitra iktar konformi ma' dak li trid l-Unjoni Ewropea.

Sur President, ikun tajjeb li l-ministru jikkonfermali dak li smajt, jiġifieri li hemm xi ħsieb li jinħarġu xi legal notices biex għallinqas dawn l-inċentivi jibqgħu jgħoddu għall-ismall and medium-sized enterprises.

Nittama li jien korrett f'dak li smajt ħalli għallinqas mill-mitluf nieħdu li nistgħu u l-SMEs jibqgħu jiġu koperti minn dawn it-tip ta' provvedimenti.

Jien smajt ukoll li bħala kompromess il-gvern, minn naħa jogħġob lil Brussels u min-naħa l-oħra jipprova forsi jbenġel xi ftit id- daqqa li qed jagħti f'dawn l-emendi, qed jipprova jsib triq - issa jekk sabhiex jew le ma nafx; forsi jgħidilna l-Ministru - biex dawk il- kumpanniji li jeħlu fit-tests li jsiru biex jiġi ddeterminat jekk dawn jikkwalifikawx bħala SMEs ikunu jistgħu jibbenefikaw minn xi forma ta' back- dated investment credits.

Pero` din hija xi ħaġa li forsi jkun jista' jitfa' iktar dawl fuqha l-Ministru fil-winding-up.

Il-kritika tiegħi dwar il-Freeport Act hija bejn wieħed u ieħor l-istess kritika li għamilt fuq il-Business Promotion Act.

Qed ngħid dan għax għall- Freeport Act reġa` għandna sensiela ta' emendi li jolqtu l-inċentivi li kienu eliġibbli għalihom il-kumpanniji liċenzjati taħt il-freeport authority.

Hawnhekk qed nitkellmu dwar licensed company profits eżentati mill-income tax, dwar dividends distribwiti mill-profitti li jiġu eżentati mit-taxxa, dwar benefiċċji ristretti għan-non-residents, dwar eżenzjoni mid- dazju taħt il-provvedimenti tad-duty on documents and transfers act fir- rigward ta' ċerti transfers, dwar eżenzjoni mill-exchange control, li llum saret superfluwa billi eventwalment l-exchange control spiċċa, kif ukoll provvedimenti dwar expatriate employees, fosthom exemption mill- kontribuzzjoni tal-bolla u limitazzjoni tat-taxxa fuq l-income tagħhom għal 30%.

Għalkemm it-tax exemption u t-tax-free dividends se jkomplu japplikaw sas-sena ta' assessment 2001, il-kumpanniji liċenzjati mill-freeport authority qabel l-1 ta' Novembru, 2000 jew f'dik id-data m'humiex se jkunu jistgħu jagħmlu claim għal dawk iż-żewġ benefiċċji fiskali.

Fi kliem ieħor, il-kumpanniji tal-freeport se jkunu jistgħu jibbenefikaw minn investment allowances u minn accelarated depreciation, imma mbagħad m'humiex se jkunu jistgħu jibbenefikaw minn tax holidays u minn export and investment incentive schemes.

Din hija xi ħaġa li tinkwetana għax aħna nħossu - u dan qed ngħidu mingħajr partiġjaniżmu - li qed issir mhux għax il-gvern qed jaqbel magħha imma għax qed iħoss l-imbottatura minn Brussels.

Jekk dan huwa minnu verament, huwa ta' għajb għax minflok inkunu qed indaħħlu inċentiv, inkunu qed indaħħlu diżinċentiv għal żewġ oqsma importanti, li huma l-Business Promotion Act u anke l-Freeport Act, li jolqtu lill-kumpanniji sussidjarji tal-freeport direttament.

Fi kliem ieħor, jidher ċar li irrispettivament minn dak li ġie maqbul fis-sena 2001 dwar il-phasing out ta' ċerti benefiċċji fiskali applikabbli għall-freeport companies, il-provvedimenti tat-tax-free profits and dividends m'humiex se jibqgħu japplikaw għall-kumpanniji tal-freeport mis-sena ta' assessment 2004 u l-inċentivi għall-expatriate employees m'humiex se jibqgħu japplikaw mill-1 ta' Jannar, 2003.

Biex inkun għedt kollox, skond dak li qed nifhem, il-kumpanniji tal-freeport u l-expatriate employees xorta waħda se jkunu jistgħu jagħmlu claim għal ċerti benefiċċji hekk kif ipprovdut fil-Business Promotion Act.

Sur President, dawn kienu l-kummenti prinċipali tiegħi fuq dan l-abbozz ta' liġi.

Nerġa` ngħid li aħna, bħala prinċipju, naqblu ma' l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna, pero` ma naqblux ma' l-emendi li qed iressaq il-gvern dwar il-Business Promotion Act u dwar il-Freeport Act u għaldaqstant kontra qalbna se jkollna nivvotaw kontra dan l-abbozz ta' liġi.

Nerġa` ngħid, jien nittama li l-Ministru ħa l-kritika li għamilna fi spirtu kostruttiv.

Mhux biss il-kritika li għamilna għall-Companies Act imma wkoll il-kritika l-oħra, għax il-kritika l-oħra ma saritx biex inkunu partiġġjani jew minħabba l-Unjoni Ewropea imma saret għaliex aħna nħossu li qed noħolqu diżinċentiv flok inċentiv.

Nittama wkoll li dak li jista' jirrimedja, il- gvern jirrimedjah.

Min-naħa l-oħra, jekk hemm xi punti li jħoss li jistgħu jiġu emendati anke fi stadju ta' kumitat, jagħtihom l-attenzjoni neċessarja ħalli b'hekk ikun jista' jirreaġixxi bl-istess spirtu pożittiv u kostruttiv li għamlet il-kritika tagħha l-oppożizzjoni dwar dan l-abbozz ta' liġi.

Grazzi.

MR SPEAKER: Nirringrazzjak.

Iktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Sur President, qabel ngħaddi għal dak li rrid ngħid dwar l-abbozz innifsu nixtieq nagħmel ir-referenza għal ċertu andament amministrattiv li l-kumpanniji tagħna se jkunu suġġetti għalih.

M'hemmx dubbju, kumpannija tagħmel il-profitti u tiġġenera l-attivita` tagħha mhux biss mill-ġid ta' l-assi tagħha imma anke mis-sitwazzjoni tal-pajjiż li fih tkun qiegħda topera.

Issa fiċ-ċirkostanzi u s-sitwazzjoni tagħna minħabba ċ-ċokon ta' art twelidna, pajjiżna jiddependi ħafna mill-importazzjoni ta' materja prima għall-industriji tagħna, inkluż dawk ta' l-ikel.

Allura se nkunu qegħdin inpoġġu ċerti piżijiet, regoli u sistemi li jridu jkunu konformi magħhom il-kumpanniji tagħna.

Dawn r-regoli, mekkaniżmi u sistemi amministrattivi jistgħu jġibu diffikultajiet f'dik li hija kompetittivita`.

GĦaliex qed ngħid li jistgħu jġibu diffikultajiet f'dik li hija kompetittivita`?

Jekk aħna rridu nsostnu dak li l-kumpanniji jiġġeneraw bħala attivita` sabiex irendu, irridu naraw li l-politika tal-pajjiż tkun qiegħda tindirizza l-allinjament ta' dan il- prinċipju.

Qed nuża l-kelma "allinjament" għax peress li ilna erba` snin nitkellmu fuq l-allinjament li pajjiżna jrid jagħmel ma' l-Unjoni Ewropea rrid inkun qiegħed nitkellem b'mod ċar u b'mod li niftiehem sew man-naħa l- oħra.

Issa li ġew iffinalizzati n-negozjati u ġie anke artikolat it-trattat, għalkemm għadu ma tpoġġiex fuq il-Mejda tal-Kamra u lanqas ġie ppublikat, jirriżulta li l-gvern aċċetta dak li qaltlu l-Unjoni Ewropea dwar l- importazzjoni, cioe` li fuq l-importazzjoni attwali, ġejja minn fejn ġejja, m'hemmx eżenzjoni u l-ministru tal-finanzi, ikun min ikun, irid jitgħabba b'piżijiet ta' taxxi indiretti.

F'dan il-każ qiegħed nirreferi għal taxxi indiretti fuq is-sorsi ta' ikel li aħna rridu nimportaw.

Tant hu hekk li l- prodotti li se jiġu importati f'pajjiżna minn barra l-Unjoni Ewropea se jkollhom jogħlew minħabba mekkaniżmi u regoli li se jiġu fis-seħħ.

Dawn, barra li se jkunu ta' piż fuq il-kumpanniji tagħna se jġibu wkoll piżijiet oħra ta' taxxi indiretti fuq il-konsum ta' l-ikel biex aħna niġu in line mal-prezzijiet interni.

Dan huwa riskjuż.

Kulħadd jaf x'ġara u x'esperjenza kerha għaddiet minnha dan l-aħħar dik iċ-chain kbira ta` supermarkets.

Bis- suq u bir-regoli ta' llum, fuq prodotti li ma nipproduċux, pajjiżna la huwa marbut li jħallas levy lill-Awstralja, la huwa marbut li jħallas levy lill- Istati Uniti ta' l-Amerika u lanqas huwa marbut li jħallas levy lejn il- pajjiż, fil-każ tagħna Malta.

Mela b'dan l-abbozz li għandna quddiemna se nkunu qed nirregolaw kemm l-andament tal-liġi kif ukoll dak li jagħmel kompettitivi lill-kumpanniji tagħna.

Il-professuri ta' din il-Kamra jgħidulna li l-World Trade Organisation se tirregola l-prezzijiet tal-qmuħ u taċ-ċereali.

Dawn jinsew li l-popli, la huma tan-nazzjonalisti, la huma tal-laburisti, la huma ta' l-Amerikani u lanqas ta' l-Unjoni Ewropea.

Il-popli huma t'Alla l-ħallieq u xemx u xita hu biss jaf meta.

Dawn donnhom jinsew li l-qamħ u l-prezz tiegħu jiddependu mix-xemx u x-xita.

Jekk hawn min jaħseb li hawn xi ħadd fid-dinja li jista` jirregola l-prezz tal-qamħ li minnu jieklu t-tjur u l-bhejjem, il-Maltin u l-GĦawdxin u l-miljun turist iżuru pajjiżna kull sena sejjer żball.

Meta nkunu qd nilleġislaw irridu naraw li noħolqu ċerti strutturi amministrattivi b'mod realistiku biex jindirizzaw it-teknikalita` legali jew it-teknikalita` finanzjarja - sejħilha li trid, jiena layman f'dan ir- rigward - pero' imbagħad ma rridux nagħlqu u nġibu f'bottelneck minn fejn veru ġejja l-kompettitivita` ta' dik il-kumpannija ħalli tkun tista` trendi, tiffjorixxi u tkabbar l-attivita` tagħha.

U nispjega għaliex qed inġibuh f'bottleneck, Sur President.

Huwa fatt li bis-sħubija sħiħa ta' Malta fl-UE ħa nitilfu dak li ngawdu llum.

U x'ingawdu llum?

L-Unjoni Ewropea tonfoq nofs il-budget tagħha għall-agrikoltura.

Issa minkejja s-sħubija tagħna fl-Unjoni Ewropea aħna m'aħniex se nibbenefikaw minn 90% ta' din l-akbar nefqa ta' l-Unjoni Ewropea.

Għaliex?

Għaliex aħna m'għandniex art biżżejjed biex nipproduċu z- zokkor, m'għandniex art biżżejjed biex nipproduċu l-qmuħ, ix-xgħir u l- qamħerrun.

Irridu niftakru li miċ-ċereali ssir il-birra, miz-zokkor isiru l- luminati u l-juices u mill-qmuħ u ċ-ċereali tiddependi ħafna l-attivita` sija tal-pizzar, sija tal-furnar u sija ta' ħafna prodotti essenzjali fil- ħajja ta' kuljum li jiġu kkunsmati u mibjugħa f'pajjiżna.

Imbagħad hemm prodotti oħra bħalma huwa l-laħam aħmar.

Anke f'dan il-każ f'pajjiżna m'għandniex art biżżejjed fejn inkabbru l-bhejjem biex nissodisfaw id- domanda sija li għandhom l-outlets tagħna, bħas-supermarkets u grocers biex ilaħħqu mad-domanda ta' 400,000 ruħ u naturalment il-miljun turist li tajjeb jew ħażin f'pajjiżna mhux biss jiġġeneraw dik l-attivita` kollha fil- lukandi imma m'hemmx dubju fil-postijiet kollha tad-divertiment inkluż fir- restaurants, snack bars, take-aways u f'dak kollu li jagħmel l-ekonomija tagħna fil-qasam tat-turiżmu.

Mela aħna nafu li llum se nitilfu dan il-vantaġġ meta nissieħbu.

Pajjiżna, jidħol jew ma jidħolx fl-Unjoni Ewropea, xorta jrid jibqa' jimporta dawn il- prodotti mis-swieq internazzjonali, mis-swieq li l-aktar ikunu vantaġġjużi, inkluż dawk ta' l-Unjoni Ewropea.

Issa dan il-vantaġġ se narmuh b'daqqa ta' pinna.

Għandna gvern li qed jaħbi lill-poplu din ir-realta` u ma jgħarrfux x'inhu l-argument tal-prezzijiet fis-swieq internazzjonali.

Sur President, 'il hinn mill-argument tax-xemx u xita meta qed nitkellmu fuq il-provvista ta' l-ikel u fuq is-sors ta' materja prima ta' l-ikel hemm l-andament ta' kull pajjiż.

Jiġifieri kull pajjiż ikollu l-prezz intern tiegħu biex ikun kompetittiv għaliex inti sew fl-Amerika, sew fl-Unjoni Ewropea, sew fil- Ġappun ikollok prezzijiet li jikklassifikawhom skond dak li jifhmu huma bħala prezz fis-suq internazzjonali biex imbagħad minn hemmhekk pajjiżi bħal Malta u oħrajn ikunu jistgħu jixtru dawk is-sorsi b'sistemi ta' prattika tas-swieq internazzjonali fejn kull pajjiż ma jkunx qed ibigh il- prodott tiegħu marbut ma' ċerti esiġenzi, ma' ċerti obbligi li ġġib is- sistema u l-istruttura amministrattiva ta' dak il-pajjiż jew ta' dak il- blokk.

Jiġri bħal meta aħna nidħlu għand tal-ħanut, nitolbuh flixkun birra u jekk nixrobuh ġewwa jżommilna Lm0.50 u jekk nixorbuh barra jżommilna 30c.

Issa meta Malta tixtri bi prezzijiet internazzjonali l-istess ikun qed jiġri għax il-gvernijiet u dawn il-blokki ekonomiċi jbaxxuhom tali li minnhom inaqqsu l-ispejjeż li jġibu magħhom kieku dawk il-prodotti ġew ikkunsmati f'pajjiżhom, bħalma huwa l-iskart, ir-riċiklaġġ u ħafna afafrijiet oħra li jġibu l-ispejjeż għal dak il-poplu, għal dak ir-reġjun jew għal dik l-unjoni.

Mela pajjiżna minħabba s-sħubija diġa` se jiġġenera diffikultajiet kbar ta' kompetittivita`.

Għandna gvern li huwa mgħobbi b'deficit kbir.

Issa bis-sħubija fl-Unjoni Ewropea se jkompli jitgħabba b'piżijiet iktar ta' taxxi li obbligat li jħallas.

Għaliex?

Għax kellna l- kap negozjatur tal-gvern, is-Sur Richard Cachia Caruana, li ffinalizza negozjati ma' l-Unjoni Ewropea għan-nom tal-poplu biex dak li Malta storikament importat f'dawn l-aħħar snin, mill-għada ta' sħubija tibda tkun konformi mal-prezz intern ta' l-Unjoni Ewropea u tkun suġġetta li tħallas tariffi kbar kemm-il darba jinstab li barra minn dak il-pajjiż ta' l-Unjoni Ewropea t-tali sors ta' materja prima jista` jinxtara bi prezz orħos.

Minflok spjegaw lill-poplu kemm tiswa din il-miżura u minflok tul dawn l- erba' snin taw l-informazzjoni ċara, issa qed joħorġu dikjarazzjonijiet li veru li l-prezzijiet se jkollhom jogħlew pero` l-konsumatur m'hu se jħallas xejn.

Meta mbagħad tanalizza l-affarijiet u x'qed jgħid il-gvern issib li dan mhux minnu.

Per eżempju, il-gvern qed jgħid bejn Mejju ta' l-2004 u Diċembru ta' l-2004 se jissussidja bi Euro 11 miljun.

Jiġifieri lill-bdiewa tagħna li jipproduċu l-ħaxix frisk għall-borma se jagħtihom xi Euro 7.5 miljun u biex jissussidja l-prezz għoli ta` l-Unjoni Ewropea se jkollu joħroġ Euro 11 miljun.

Dawn illum qed niffrankawhom u nistgħu nibqgħu niffrankawhom jekk iz-zokkor inġibuh mill-bqija tad-dinja kemm-il darba jkun kompetittiv mingħajr ma nkunu suġġetti li nħallsu levy ta' Lm250 fuq kull valur ta' Lm100 li se timponilna l-Unjoni Ewropea wara sħubija.

Mela l- gvern se joħroġ Euro 11 miljun u ma jridx jgħid kemm hu l-prezz veru estern u intern ta' l-Unjoni Ewropea.

Ma nafx għaliex ma jridx jgħid għax illum jekk tidħol fl-internet tkun taf kemm hi d-differenza tal-prezz għax hemm mekkaniżmi li b'mod tekniku jissejħu TARIC, l-integrated tariffs of the European communities u minn hemmhekk jistgħu jiġu kklassifikati dawn l- aspetti.

Mela jekk iz-zokkor huwa 18c, 20c, jew 22c ogħla, il-gvern qed jgħid li se joħroġ 12c biss meta qed jiddikjara li se joħroġ Euro 11 miljun fuq l-importazzjoni ta' dawn il-prodotti.

Irridu nżommu quddiem għajnejna li l-Unjoni Ewropea ma tissussidjax biss iz- zokkor ġo l-ixkora, imma tissussidja z-zokkor jekk ikun fi flixkun tal- minerali, jekk ikun fi flixkun tal-juice, jekk ikun fil-ġelat u jekk ikun applikat bħala kompożizzjoni fil-gallettini u f'tant affarijiet li aħna nimportaw u nesportaw.

Fl-istess ħin wara dan it-taħwid kollu tant ikkumplikat biex tispjegah, il-gvern, għax hekk aċċetta s-Sur RCC mhux se jħalli lill-kumpanniji Maltin - aħna suppost qed nirregolawhom b'din il- liġi u qed ngħidu li se jkollna mekkaniżmi iktar effiċjenti - jesportaw dawk il-prodotti tagħhom li jkunu qed jiġu ssussidjati mill-gvern Malti lejn is-swieq ta' l-Unjoni Ewropea.

X'ifisser dan?

Mela jien għandi fabbrika tal-gallettini – tan-naħa l-oħra qed jgħidu li se niftħulha suq ta' 380 miljun ruħ fl-Unjoni Ewropea u wara t-tkabbir ta' 500 miljun ruħ – li se tispiċċa biex titgħabba bil-prezzijiet interni tal- materja prima li timporta.

Issa biex tagħmel il-gallettini trid id-dqiq li jiġi mill-qamħ, triq it-trab tal-ħalib xkumat u t-trab tal-bajd biex il- prodott ikun iktar jappella għad-domanda tal-konsumaturi u tkun trid iz- zokkor u l-butir biex tagħmel l-għaġina.

Illum dawn il-ħames prodotti m'għandhiex levy fuqhom l-industrija tagħna, sija jekk trid tużahom biex tagħmel il-gallettini lokalment, sija jekk trid tużahom biex tagħmel il- custard u sija jekk trid tużahom għal prodotti oħrajn.

Issa jekk nissieħbu fl-Unjoni Ewropea din il-kumpannija trid tkun konformi mal-prezzijiet interni.

Il-gvern qed jgħidilha li se jissussidja d-differenza ta' l-ispiża li se tirrikjedi l-bidla wara sħubija biex niġu integrati mal-prezzijiet interni u ma jiddikjarax kemm huma l-prezzijiet, imma jiddikjara kemm hu s- sussidju.

Allura għandna ħallata ballata ta' affarijiet, li għalkemm qegħdin daqstant viċin li jittieħdu deċiżjonijiet importanti, m'aħniex nispjegawhom b'mod kredibbli lil min hu involut.

Mela min-naħa qed nipprovaw inpoġġu l-argumenti kif il-kumpanniji jridu jwieġbu għal regolamenti sabiex permezz tal-liġi jkunu artikolati ċerti kondizzjonijiet u ċerti mekkaniżmi li huma jridu jkunu obbligati li jeżerċitaw sabiex iżommu konformi ma' dan li qed jilleġisla l-gvern, imbagħad fl-istess ħin nafu li qed inpoġġulhom giljottina u ma nafux jekk hux se jibqa` jkun hawn spazju għalihom dawn il-kumpanniji.

Nerġa` ngħid, fiċ-ċirkostanzi ta' pajjiżna nidħlu jew ma nidħlux fl-Unjoni Ewropea dejjem se nibqgħu niddependu mill-importazzjoni, sija biex nitimgħu t-tjur u l- bhejjem, sija biex nipproduċu l-art agrikola, sija biex insostnu l- provvista ta' l-ikel għall-400,000 ruħ li għandna f'Malta u sija biex insostnu l-provvista ta' l-ikel tal-miljun turist li jżuru pajjiżna.

Allura jiena ngħid: Kif nistgħu nilleġislaw b'mod li l-kompetittivita` ta` kumpannija nġibuhielha fix-xejn?

Għaliex qed ngħid li inġibuhielha fix- xejn?

L-ewwelnett jafu li mhux dawn il-prodotti biss li qed insemmi se jogħlew.

Hemm għaxar prodotti essenzjali għall-ħajja ta' kuljum li aħna llum m'għandniex levies fuqhom u nidħlu jew ma nidħlux xorta waħda rridu nimportawhom, li fuqhom se jkun hemm spiża ta' taxxa indiretta ta` madwar Lm20 miljun jew Lm25 miljun fis-sena, fost dawn insibu l-butir, iz-zokkor, il-qmuħ u ċ-ċereali.

Sur President, għalkemm ħaddieħor jgħid li World Trade Organisation trid iġġib prezzijiet l-istess fis-swieq internazzjonali, jien nibqa` ngħid li din hija ħrafa għaliex il-qmuħ u x-xgħir ma jkabbru ħadd ħlief it-temp, u l- elementi tan-natura ma jikkmandahom ħadd u ma jafhom ħadd, la id-WTO u lanqas ħadd.

Dawk ħalaqhom il-Ħallieq u huma f'idejh u f'idejh se jibqgħu, jaħseb x'jaħseb min hu intelliġenti.

Mela minħabba dan l-argument, li dejjem hekk se jibqa`, jgħidu xi jgħidu tan-naħa l-oħra, għax-xemx u xita Alla jaf meta, il-hard wheat li timporta Malta għola għax kien hawn nuqqas, għax sew meta jiġi l-ilma u sew meta ma jiġix dejjem ikun hemm xi argument li ma jistax ikollok kontroll fuqu.

Issa peress li għadna ma dħalniex fl- Unjoni Ewropea il-gvern issussidja l-aħħar 12,000 tunnelleta li xtrat il- Medigrain b'Lm0.5 miljun mill-price stabilisation fund ħalli l-furnara u l- pizzara li jagħmlu użu mid-dqiq biex jagħmlu l-ħobż u l-pizza ma jkollhomx jgħollu l-prezzijiet.

Sal-lum għadu jista' jagħmilha hekk il-gvern, imma jekk nidħlu fl-Unjoni Ewropea dak in-Lm0.5 miljun ikollu jitgħabba fuq il-furnara tagħna u allura l-ħobża ta' kuljum ikollha togħla għal tar-restaurants, għal tal-lukanda, għal tat-take-away, għal dak li għandu dar privata għall-anzjani u għal kull min jixtri dan is-sors tal-ħajja ta' kuljum.

L-istess jiġri fil-każ tal-pizzara u tad-dulċiera li jużaw id-dqiq bħala parti integrali mill- ħidma tagħhom.

Peress li dan il-hard wheat jiġi mill-Amerika, bis-sħubija sħiħa fl-Unjoni Ewropea, pajjiżna fiċ-ċirkostanzi preżenti kif seħħew mhux biss ma jkunx jista` jissussidja b'Lm0.5 miljun din il-kunsinja, talli peress li jkun ġej minn barra l-Unjoni Ewropea jkollu jeħel is-somma ta' Lm61 fuq kull valur ta' Lm100 qamħ li jimporta.

Mela fuq jekk nimportaw b'Lm1 miljun ikollna nagħmlu spiża ta' iktar minn Lm600,000.

Allura, ngħid jien, dawn l-argumenti ċari li l-blokok tad-dinja ekonomiċi tant jiġġieldu fuqhom għaliex magħhom huwa marbut l-investiment tagħhom, kif f'pajjiżna ma nitkellmux fuqhom?

Issa għaliex l-Unjoni Ewropea tgħabbi lil pajjiżna b'tariffa ta' Lm61 fuq kull valur ta' Lm100?

Għax l-Unjoni Ewropea tonfoq flus sostanzjali għal din l-industrija tal-qamħ u ma tkunx trid, la lill- Kanada, la lill-Amerika, la lill-Awstralja u lill-ebda reġjun jew blokk ieħor ekonomiku fid-dinja li jippenetra fis-suq tagħha għax inkella hi ma tbigħx dawk il-prodotti li tkun qed tissussidja.

Din hija l-protezzjoni.

Għal dan l-iskop huma t-tariffi.

Dan bħal meta inti tmur ġo bank u minflok jitolbok levy jew tariffa jew inkella minflok jorbtok bi kwota jagħmillek kondizzjonijiet li l-ewwel trid tagħmel assigurazzjoni biex jekk allaħares qatt tiġi nieqes l-investiment li int tkun se tagħmel miegħu jkun kopert.

Imbagħad l-istess bank jitolbok garanzija ta' likwidita` jew ta' proprjeta` biex hu jassigura li dak l-investiment li lilek ikun qed jagħtik l- opportunita` li tagħmel, inti tkun tista` tmexxih 'il quddiem u tassigurah skond l-esiġenzi tat-tali bank.

Il-pajjiżi jaħdmu bl-istess mod, pero` ma jitolbux lill-industriji tagħhom biex jagħmlu garanzija ta' likwidita` jew biex jagħmlu garanzija ta' proprjeta`.

Imma jgħinu lill-industriji tagħhom b'mod li jagħmlu l- protezzjoni.

Issa jekk hijiex protezzjoni permezz ta' dazju, jekk hux protezzjoni permezz ta' tariffa, jekk hux protezzjoni permezz ta' xi kwota jew ta' xorta oħra, l-iskop ikun dejjem li wieħed jipproteġi l- kompetittivita` ta` dak il-pajjiż għax mingħajr il-kompetittivita` inutli tagħmel investiment għax tkun qisek qed titkellem mal-waħx.

MR SPEAKER: Onor. Farrugia, ippermettili ninterrrompik għax sar il-ħin.

Se tibqa' in possession?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Iva, se nibqa` in possession.

Fid-9.20 p.m. id-diskussjoni kienet interrotta u baqgħet aġġornata.

MR SPEAKER: L-Onor.

Edwin Vassallo, f'isem il-Viċi Prim Minsitru u Ministru għal-Politika Soċjali, jekk jogħġbu jressaq l-aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR EDWIN VASSALLO (Segretarju Parlamentari): Sur President, nipproponi l-aġġornament tal-Kamra għal nhar it-Tlieta, 18 ta' Frar 2003, fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi dwar Tpaċija u Netting f'każ ta' Insolvenza - Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar Verifika Interna u Investigazzjonijiet - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummissarju għat-Tfal - Tieni Qari; u

Riżoluzzjoni tal-Prim Ministru dwar il-qagħda fil-pajjiż – Kontinwazzjoni.

Abbozz ta' Liġi dwar il-Mediċini – Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Ċivili – Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

Is-Segretarju Parlamentari Edwin Vassallo.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Sur President, fil-ġurnali li jirriflettu l- politika ta' l-oppożizzjoni, qed ikun hemm akkużi li dan il-gvern qed jaħbi l-verita` lis-self-employed fir-rigward tal-preparamenti li saru fin- negozjati ta' Malta għas-sħubija fl-UE.

Ovvjament din hija parti mill- istrateġija ta' l-oppożizzjoni biex flimkien ma' dawn li jappoġġjaw l-idea tagħhom jaħdmu għall-vot tal-"Le".

Jiena ngħid li mhux veru li l-gvern qed jaħbi l-verita` lis-self-employed rigward il-ġejjieni tagħhom fl-UE.

Anzi dan qed jaħdem fuq żvilupp ta' politika imprenditorjali li se twassal biex f'pajjiżna jkollna tip ta' protezzjoni ġdida għall-SMEs kollha.

Il-kelma "protezzjoni" ilna nisimgħuha f'dan il-pajjiż fil-kuntest ta' sussidji u levies pero` dawk huma tip ta' protezzjoni antiki li fl- ekonomija tal-lum jistgħu jagħmlu sens pero` m'għadhomx l-aħjar tip ta' protezzjoni li n-negozju tagħna jeħtieġ.

Il-protezzjoni li dan il-gvern jemmen fiha u li permezz tagħha għandu jipproteġi lill-SMEs hu l-iżvilupp tal-politika imprenditorjali, politika li ġġib l-ewwel u qabel kollox l- interess ta' l-SMEs.

Jista' ikun hawn min qed jismagħna u jgħid dan hu s- soltu paroli fil-vojt, imma jiena ngħid li dan hu impenn li sejjer jittrasforma ruħu f'ħidma konkreta jekk il-poplu jivvota "Iva" fit-8 ta' Marzu.

Għalhekk għandna d-dmir li mmorru lkoll nivvotaw "Iva" fir- referendum ħalli dan l-impenn jittrasforma ruħu f'ħidma matul il- leġislatura li ġejja meta pajjiżna ikun imsieħeb fl-UE.

Gvern elett meta l-pajjiż ma jkunx imsieħeb fl-UE u gvern elett f'pajjiż imsieħeb fl-UE huma żewġ gvernijiet differenti.

L-ewwel wieħed se jkun qed jagħżel il-prioritajiet skond kif jaqbel lilu f'dak il-ħin u l-ieħor se jkun qed jagħżel il-prioritajiet skond kif jaqbel lilu f'rabta ta' politika fuq livell Ewropew sabiex isaħħaħ il-politka li jkun qed jagħżel għalih f'pajjiżu.

Hekk ġara meta l-gvern Malti ddeċieda li jintrabat f'isem l- SMEs ma' l-UE meta rratifika l-European Charter for SMEs, liema charter hu kuntratt li l-gvern Malti ffirma biex jindika eżatt x'għandha tkun il-ħidma tiegħu fir-rigward ta` żvilupp ta' policies, ta' kif se jieħu deċiżjonijiet u ta' kif se jagħżel il-prioritajiet.

U dan m'għamlux waħdu imma għamlu flimkien ma' pajjiżi oħrajn li raw l-istess ħtiġijiet u prioritajiet u għalhekk b'vot "Iva" għall-UE, l-SMEs se jaċċertaw ruħhom li ma jistax jibqa' jkollu gvern li fiż-żmien l-elezzjoni jitkellem fuq kemm huma importanti s-self-employed imbagħad wara l-elezzjoni jinsihom.

Min se jivvota iva, se jkun qed jorbot lill-gvern ma' programm ta' ħidma u żvilupp ta' politika li permezz ta' l-għaqdiet tan-negozji li hu jissieħeb magħhom, dan jista' jkollu l-sehem fit-teħid tad-deċiżjonijiet.

L- oppożizzjoni ma jridux li jiġi konfermat s-suċċess tal-politika ta' dan il- gvern, speċjalment dik barranija u allavolja huma qed jgħidu li mhux se jtelqu, dawn qed jagħmlu minn kollox biex in-nies ibeżżgħuhom mill-UE u jpinġuha bħala xi tip ta' forza li tikkmanda lill-pajjiżi membri mingħajr ma dawn il-pajjiżi jkollhom xi sehem fid-deċiżjonijiet.

Qed ipinġu s- sħubija ta' Malta fl-UE bħallikieku aħna se nkunu xi kolonja bħalma konna taħt l-Ingliżi.

Sur President, ta` l-oppożizzjoni ma jgħidux li bis-sħubija mhux biss mhux sejrin nitilfu s-sovranita` tagħna imma sejrin inseddqu s-sovranita` tagħna għax aħna se jkollna say fuq dak kollu li jiġri fl-UE, u mhux f'Malta biss!

Meta deċiżjoni tittieħed minn pajjiż waħdu, il-pajjiżi l-oħrajn m'humiex marbutin li jistmaw dik id-deċiżjoni imma meta d-deċiżjoni tittieħed bħala grupp, din tkun deċiżjoni stmata u ta' aktar piż.

Ftit tal-ġranet ilu, jiena tkellimt ma' l-għaqdiet tan-negozji fuq dik li tissejjaħ the Green Paper for Entrepreneurship in Europe li hija dokument li jifforma bażi ta' konsultazzjoni pubblika bejn il-pajjiżi msieħba u dawk li applikaw.

Dan ifisser li aħna nistgħu nagħtu l-opinjoni tagħna waqt li għadha green paper u hekk inkunu f'pożizzjoni li niżviluppawha aħjar.

Dan hu l-mod kif in-negozji, permezz tal-għaqdiet li huma jkunu membri tagħhom u li jkunu qed jirrappreżentawhom fil-livell ta' amministrazjzoni ta' l-UE, ikollhom aktar say fl-UE.

Dan ifisser li bħalma l-għaqdiet nazzjonali ikollhom say fuq bażi nazzjonali, l-għaqdiet Ewropej ikollhom say fuq dak li jiġri fl-UE u b'hekk jistgħu jinfluwenzaw x'isir jew le f'liġi partikolari li tolqot is-settur tagħhom.

L-għaqdiet nazzjonali jistgħu wkoll jappellaw għand l-UE jekk ikun hemm xi problemi mal-gvern nazzjonali.

Dan ifisser li meta negozjant jew self-employed ikun qed jivvota iva għall- UE, dan ikun qed jagħżel li jkollu aktar say f'dak li jiġri mhux biss f'Malta imma anke madwar il-pajjiżi kollha ta' l-UE.

L-oppożizzjoni trid li dawn id-drittijiet kollha jintilfu.

Illum il-ġurnata, Malta hi membru prospettiv fl-UE u għalhekk l-għaqdiet tan-negozji tagħna ġew mitluba jagħmlu l-kummenti tagħhom fuq din il-green paper li għada pitgħada ssir policy paper li l-pajjiżi msieħba fl-UE jimxu fuqha.

Dak huwa l-mod ta' kif jittieħdu d-deċiżjonijiet fl-UE u aħna bħala gvern irridu nimxu b'dan il-mod biex nipproteġu lin-negozji tagħna u mhux b'sistemi antiki bħas- sussidji, levies u tariffi li wara kollox jispiċċaw fuq dahar il-konsumatur meta jmur jixtri xi ħaġa.

Dawk il-metodi setgħu kienu metodi tajbin fi żmienhom, pero` llum qegħdin nagħrfu li hemm metodi aħjar ta' kif nipproteġu lin-negozji tagħna.

Meta wieħed iħares lejn iż-żewġ programmi ta' ħidma li qed nħaddmu għal din is-sena, dan jinduna li hemm madwar 80 inizjattiva msawrin bħala objettivi tal-ħidma tagħna u dawn kollha ħarġu mill-eżerċizju ta' implimentazzjoni ta' dan il-European Charter tal-SMEs li rreferejt għalih aktar qabel.

Jiena stess iffirmajt f'isem il-gvern Malti dan iċ-charter u bdejna nfasslu pjan ta' ħidma ta' kif aħna se nimplimentaw dan iċ-charter Ewropew.

Il-gvern b'sena minn quddiem qed jgħid li għandu minn ta' l-anqas dawn it- 80 inizjattiva - qed nirreferi għan-negozji ż-żgħar - li f'għeluq is-sena jiena nista' niġi kritikat għax ma laħħaqthomx kollha jew ma implimentajtx tajjeb xi wieħed minnhom.

Aħna ppubblikajna wkoll dan il-pjan ta' ħidma kif għamilna s-sena li għaddiet u ta' qabel biex ikun magħruf il-mod ta' kif il- gvern se jkun qed jiżviluppa l-politika imprenditorjali tiegħu f'dan il- pajjiż, kif se jkun qed inaqqas il-burokrazija, kif se jkun qed iżid l- edukazjoni u taħriġ għal dan il-qasam, kif se jsib mezz irħas u eħfef biex jgħin lin-negozji biex jibdew jaħdmu, kif se jkun hawn liġijiet u regolamenti li huma business friendly aktar milli hawn bħalissa, kif irridu naraw li naħdmu biex ikun hawn iktar nies tas-sengħa u min għandu s-sengħa mhux jieqaf kif kien hawn min qed ibeżża' imma nipprovdulu fejn jaħdem u nieħdu ħsieb li naraw li s-sengħa tiegħu tkun apprezzata.

Għal din għandna kważi 30 inizjattiva fil-programm ta' ħidma mill-Kunsill Malti għall- Artiġjanat.

Irridu naraw kif intejbu l-aċċess permezz ta' l-internet, biex nagħtu aċċess għal kulħadd u biex in-nies jagħmlu użu aħjar ta' l-internet għax il-komunikazzjoni hi għodda ferm importanti fin-negozju illum.

Irridu naraw kif se nagħmlu biex ngħinu lil min irid jesporta, kif se nġibu aktar 'il quddiem inizjattivi li jiffavorixxu lill-SMEs fir-rigward ta' taxxi u affarijiet relatati ma' finanzi.

Irridu naraw kif insaħħu l-kapaċitajiet teknoloġiċi ta' l-intrapriżi ż-żgħar, kif noħolqu mudelli ta' kummerċ eletroniku li jirnexxu u ninkoraġġu n-negozji biex jużawhom.

Irridu naraw kif se niżviluppaw rappreżentanza aktar b'saħħitha u iktar effettiva ta' l- interessi ta' entrapriżi ż-żgħar kemm fil-livell ta' UE u kemm f'livell nazzjonali.

Sur President, dawn l-affarijiet kollha li semmejt huma d-direzzjoni li l- UE qed tagħtina L-UE qed tixprunana ngħarfu x'inhuma r-realtajiet tal-lum u qiegħda tagħti prioritajiet lill-gvernijiet biex aħna naħdmu fuqhom b'sinerġija mhux fuq livell nazzjonali biss imma fuq livell Ewropew ukoll.

Din hija l-protezzjoni li jeħtieġu n-negozji tagħna biex jaraw li jtejbu l- ambjent u ċ-ċirkostanzi li fihom qed jaħdmu n-negozji żgħar tagħna ħalli mbagħad l-attivita` kummerċjali tikber.

Dan huwa l-mod ta' kif l-UE trid lill-gvernijiet imsieħba joħolqu iktar impjiegi.

Għalhekk, Sur President, x'ħin tara din il-green paper, inti tara kif l-UE qed tgħid lill-membri tagħha biex jagħtu importanza lil min hu żgħir fin-negozju.

Se nkunu liberi niżviluppaw pero` skond dawn il-prinċipji li l-pajjiżi msieħba ddeċidew li għandhom ikunu l-aħjar prinċipji li għadni kemm semmejt ftit tal-ħin ilu u li jinkludu li jkollok anqas burokrazija, mezz irħas u eħfef biex wieħed jidħol fin-negozju u iżjed taħriġ fl-imprenditorija għax ma jistax ikun li joħroġu persuni mill-istituzzjonijiet edukattivi tagħna li jkunu jafu t- teknika tax-xogħol imma mbagħad ma jkunux jafu it-teknika kummerċjali ta' kif ibigħu s-servizz jew il-prodott tagħhom.

L-UE qed tgħid lill-membri tagħha biex jagħtu kas tan-negozji ż-żgħar, self-employed u nies tas- sengħa.

Aħna nafu li waħda mill-ħtiġijiet ta' dan il-pajjiż hu li nipprovdu spazju fejn in-nies tas-sengħa jkunu jistgħu jaħdmu.

Aħna sovrani għax l- implimentazzjoni ta' dawn il-prinċipji hi f'idejna u l-UE just tixprunana fid-direzzjoni t-tajba.

Fatt tajjeb hu li l-gvern se jkun hemm min jiċċekkjah fil-futur għax meta pajjiżna jidħol fl-UE, dan qed jiggarantixxi ġejjieni bi standards ta' kwalita` fejn bħalma l-gvern jiċċekja jekk is-self-employed hux qed jimxu sew, l-UE se tiċċekja li l- gvern qed jimxi sew ukoll.

Bħalma l-gvern jibgħat tas-sanita` lil dawk li jbigħu l-ikel biex jassigura l-iġene, hekk ukoll l-UE tibgħat in-nies biex tiċċekkja li aħna nsegwu l-punti kollha li hemm fiċ-charter.

Meta self-employed jivvota "iva" fir-referendum, dan ikun qed jivvota favur ġejjieni fejn il-gvern se ikollu jaħdem b'mod attiv biex jipprovdi dak kollu li għandu jipprovdi skond iċ-charter, u diġa` semmejt uħud mill-punti li dan il-gvern se jkollu jsegwi għall-ġid ta' l-SMEs.

Meta jivvotaw "iva", tal-SMEs ikunu qed jivvotaw għal protezzjoni ġdida li fost l-oħrajn tinkludi li ma tħallix il-gvern iżid l-ispejjeż u l-burokrazija għan- negozji.

Ta' l-oppożizzjoni ma' jistgħu jgħidu xejn ħlief li dan mhux veru, pero` aħna qed ngħidu l-verita`, qed ngħixuha issa din il-verita` u dan mingħajr m'għandna dawk il-fondi li neħtieġu biex noffru lis-self-employed servizz aħjar.

Jiena nittama li iktar self-employed jagħrfu li l-ġejjieni mhux ġejjieni ta' biża' imma ta' opportunitajiet u jivvutaw "iva" għax din tfisser iżjed opportunitajiet ġodda.

Bħalissa hawn ħafna ilħna biex n-nies jivvotaw "iva" jew "le" pero` jiena nappella biex in-nies ma jivvutawx "le" minħabba politika li għada pitgħada tiġi "iva" għax aħna ta' l-oppożizzjoni nafu kif jagħmlu.

Dawn qalu "le" għal ħafna affarijiet fil-bidu fosthom għall- airport, għall-power station u għall-VAT u llum li għadda ż-żmien, l- oppożizzjoni ġiet favurihom għax ma nistgħux nimmaġinaw pajjiżna mingħajr powerstation jew mingħajr airport sura ta' nies.

Lejliet l-elezzjoni tal-1996, Alfred Sant kien wiegħed alternattiva għall- VAT, għamel pljetu sħiħ, wiegħed li se jneħħiha u qal li jekk ma jneħħhiex fi żmien sitt xhur jirriżenja.

Sitt xhur għaddew u l-VAT baqgħet hemm imma hu ma riżenjax.

X'ħin ġie biex ibiddel il-VAT inqala' skoss inkwiet u daħħal taxxa diżastruża.

Issa wara dak l-inkwiet kollu, dan biddel fhemtu u qal li l-VAT se jżommha.

Għalhekk, jiena nappella biex in-nies jifhmu u ma jivvotawx "le" għax għada pitgħada l-oppożizzjoni toħroġ tgħid li hi taqbel ma' l-UE ukoll.

Il- verita` aħna qed ngħiduha u għalhekk il-poplu għandu jibża' biss min dawk li qed jgħidu "le" għax fl-aħħar mill-aħħar dawn qed jidħku bihom.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada t- Tlieta, 18 ta' Frar, 2003 fis-6.00 p.m. bl-agenda kif komunikata mis- Segretarju Parlamentari.

Fl-9.50 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

MEPA - SLUDGE FIL-BAĦAR

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l-Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid xi pjani hemm sabiex il-gvern jonora l-wegħda li sas-sena 2004 ma jintefax aktar sludge fil-baħar?

X'analisi saret s'issa min-naħa tal-MEPA?

ONOR.

TONIO BORG: Nitlob lill-Onor.

Membru jgħid għal liema tip ta` sludge qed jirriferi.

MEPA – KAŻI TA' BULLYING

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l-Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid kemm hemm irrapportati każi ta' bullying jew disprezz min-naħa ta' l-impjegati tal-planning directorate versu l- impjegati ta' l-environment directorate fi ħdan il-MEPA?

X'passi dixxiplinarji ttieħdu mid-direttur ġenerali fid-dawl ta' dawn il-każi?

GĦaliex dawn il-każi ma ġewx irrapportati mill-ewwel lill-bord tal-MEPA?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi ma kien hemm l-ebda rapporti ta` bullying jew disprezz min-naħa ta` l-impjegati tal-planning directorate fil- konfront ta` l-impjegati ta` l-environment protection directorate.

GĦELUQ TA' INCINERATURI

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u l- Infrastruttura: Il-Gvern Nazzjonalista kien wiegħed lill-poplu li sa l- aħħar ta' din is-sena se jkun għalaq l-inċineraturi kollha, peress li dawn qegħdin ikunu ta' detriment sħiħ.

Jista' il-Ministru jgħid f'liema stadju qiegħed il-gvern sabiex il-proġetti li għandu f'dan ir-rigward tassew iseħħu?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Għalkemm il-ministeru għar-riżorsi u l- infrastruttura m'għandu l-ebda inċineratur taħt it-tutela tiegħu, xorta waħda nikkonferma li numru ta' inċineraturi eżistenti jridu jingħalqu sa l- aħħar ta' din is-sena.

Għal aktar tagħrif dettaljat, nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel il- mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

MEPA – LIVELLI TA' BENZENE FL-ARJA

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l-Ambjent: Jista' il-Ministru jiżvela fejn il-MEPA sabet li l-livelli ta' benzene fl- arja kienu jeċċedu l-livelli ddikjarati taħt ir-regolamenti maħruġa minn din l-istess amministrazzjoni?

X'passi ttieħdu mill-MEPA biex dawn il- livelli jonqsu?

Kemm huwa veru li bl-introduzzjoni tal-lead replacement petrol, l-emissions ta' benzene fl-arja jistgħu jiżdiedu?

ONOR.

TONIO BORG: Id-data li nġabret qed tiġi inserita u r-riżultat se jiġi ffinalizzat dalwaqt.

Biss skond l-indikazzjonijiet li għandna, mhux se jkun hemm emissions ogħla ta` benzene fl-arja bl-użu tal-lead replacement petrol.

MEPA - CARTAGENA PROTOCOL

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l-Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid jekk Malta rratifikatx il-Cartagena protocol?

X'għamlet il-MEPA f'dawn l-aħħar 11-il xahar f'dan ir-rigward?

ONOR.

TONIO BORG: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajtu għall-mistoqsija parlamentari 37705.

UE – REGOLAMENTI GĦALL-PRODUZZJONI TA' L-IKEL

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jgħid x'se jkun l-impatt ekonomiku fuq fabbriki lokali li jippakkjaw ikel u xorb, sabiex dawn jiġu konformi mad-direttivi u r- regolamenti ta' l-Unjoni Ewropea, fejn jirrigwardja l-ippakkjar, l-iskart mill-ippakkar kif ukoll il-materjal u l-livelli ta' kontaminanti fl- ippakkjar ta' dawn l-affarijiet?

X'se jkun l-impatt ekonomiku fuq il- konsumatur?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Tajjeb jingħad li anke fil-qasam tal-produzzjoni ta' l-ikel, hawn numru ta' fabbriki li jesportaw il-prodott tagħhom lejn is- suq Ewropew.

Dawn diġa' jikkonformaw mar-regolamenti u mad-direttivi ta' l- Unjoni u m'hemm l-ebda raġuni għala minn jipproduċi għas-suq lokali, m'għandux ikun f'qagħda li jagħmel l-istess.

Il-konsumatur lokali wkoll jistenna li dawn ir-regolamenti u direttivi jiġu osservati.

Il-gvern qiegħed jgħin biex dan il-għan jintlaħaq fl-iqsar żmien possibbli, anke permezz ta' skemi ta' assistenza kemm mill-IPSE kif ukoll mid-dipartiment ta' l-agrikoltura, u għaldaqstant l-impatt fuq il-konsumatur mistenni li jkun wieħed pożittiv taħt kull aspett.

Ta' min ifakkar li dawn it-tipi ta' prodotti kważi kollha għad għandhom levy qawwija fuqhom.

Għalhekk minkejja l-introduzzjoni ta' standards aktar esiġenti f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-ippakkjar u affarijiet oħra, xorta mistenni li dawn il-prodotti jorħsu b'mod sinifikanti meta Malta tissieħeb fl-Unjoni u l-levies jispiċċaw għal kollox.

Dwar implikazzjonijiet f'aktar dettall, ta' min jgħid li dawn ivarjaw minn prodott għal ieħor.

Fil-fatt l-IPSE ħejjiet numru ta' studji settorjali li wħud minnhom diġa' ġew ippubblikati.

ŻEJTUN: TRIQ TAL-BARRANI - TRAFFIC LIGHTS

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li għadhom ma sarux it-traffic lights fit-Triq tal-Barrani, Żejtun, eżatt mal-junction ta' Vjal il-25 ta' Novembru?

Billi f'dan il-post iseħħu għadd ta' inċidenti, xi drabi anke fatali, jista' il-Ministru jgħid meta hu maħsub li jsiru u jitlestew dawn it-traffic lights?

Jaħseb li fid-dawl ta' l- inċidenti serji f'dan il-post, dawn il-lights għandhom jingħataw preferenza fuq oħrajn?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat illi l-awtorita' ta' l-ippjanar ħarġet il-permessi meħtieġa biex f'din il-junction jitwaħħlu t-traffic lights, bix-xogħol isir skond kif ikunu jippermettu l-prioritajiet li quddiemu jkollu d-direttorat.

ŻEJTUN: TRIQ ID-DAĦLA TA' SAN TUMAS - ASFALTAR

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: B'riferenza għall-mistoqsijiet parlamentari dwar Triq id- Daħla ta' San Tumas, fiż-Żejtun, jista' il-Ministru jgħid jekk hemmx il- ħsieb li din issir mill-gvern wara li saret il-parti tat-triq ta' Wied il- GĦajn mill-kunsill lokali, waqt li dik il-parti taż-Żejtun baqgħet qisha wiċċ il-qamar?

Billi dan l-aħħar saret trinka fil-parti tat-triq imsemmija, li allura kompliet ħaffret it-triq li issa spiċċat fi stat tant perikoluż li ma tistax issuq fiha, u fid-dawl tal-fatt li minn din it-triq jgħaddu eluf ta' karozzi kuljum, possibbli niġi informat jekk din hijiex se ssir?

Jista' xi ħadd minn tar-roads department iżur din it-triq ħalli jara b'għajnejh f'liema stat tinsab?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta mogħtja għall-mistoqsija parlamentari 36476.

Madanakollu tajt struzzjonijiet lill-awtorita' dwar it-trasport pubbliku biex terġa' tispezzjona din it-triq sabiex ikun zgurat illi t-tiswija tat- trinka li qed jirriferi għalija l-Onor.

Interpellant tkun sodisfaċenti, ħalli ma jkunx hemm periklu għal min jgħaddi minn hemm.

MDINA - STABILIMENT TA' L-IKEL

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu: Jista' il- Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari 38406 u jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-liċenzji kollha relattivi għan-negozju li d-dettalji tiegħu qed jintbagħtu separatament?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Nistieden lill-Onor.

Membru jindika, anke b'mod kunfidenzjali, għaliex qed jitlobni dan it-tagħrif.

UE – NEGOZJATI DWAR XIRI TA' BINI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 38479 u jgħid jekk in-negozjati ma' l-Unjoni Ewropea dwar proprjeta' humiex ristretti għax- xiri ta' bini jew jinkludux ukoll l-akkwist ta' l-art?

Jekk fl- affermattiv, dan fejn huwa definit?

ONOR.

JOE BORG: Fin-negozjati għas-sħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea, ġie miftiehem li jinhemeż protokoll apposta mat-trattat ta' sħubija li jgħid:

"Bearing in mind the very limited number of residences in Malta and the very limited land available for construction purposes, which can only cover the basic needs created by the demographic development of the present residents, Malta may on a non-discriminatory basis maintain in force the rules on the acquisition and holding of immovable property for secondary residence purposes by nationals of the Member States who have not legally resided in Malta for at least five years laid down in the Immovable Property (Acquisition by Non- Residents) Act (Cap.

Malta shall apply authorisation procedures for the acquisition of immovable property for secondary residence purposes in Malta, which shall be based on published, objective, stable and transparent criteria.

These criteria shall be applied in a non-discriminatory manner and shall not differentiate between nationals of Malta and of other Member States.

Malta shall ensure that in no instance shall a national of a Member State be treated in a more restrictive way than a national of a third country.

In the event that the value of one such property bought by a national of Member State exceeds the thresholds provided for in Malta's legislation, namely 30,000 Maltese lira for apartments and 50,000 Maltese lira for any type of property other than apartments and property of historical importance, authorisation shall be granted.

Malta may revise the thresholds established by such legislation to reflect changes in prices in the property market in Malta."

Id-dettalji dwar dak li qed jistaqsi l-Onor.

Interpellant se jiġu koperti fl-emendi fil-liġi relevanti li għandhom jitressqu fil-parlament.

UE - REĠISTRAZZJONI TA' KUMPANNIJI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' il-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari 38478 u cioe,` b'riżultat tal-ftehim milħuq ma' l-Unjoni Ewropea, jista' jgħid jekk ċittadin ta' l-Unjoni jistax jirreġistra kumpannija f'Malta skond il- provvedimenti tal-Companies Act, 1995?

Jekk il-kumpannija tkun Maltija, dan ikun jikkonforma mal-wording tad-deroga li l-kumpannija ma jkollha ebda restrizzjoni dwar l-għadd ta' proprjetajiet li tista' takkwista?

ONOR.

KUMMERĊ BARRANI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: B'riferenza għall-mistoqsijiet parlamentari 38465 u 38429, jista' il- Ministru jgħid x'inhu l-persentaġġ ta' kummerċ barrani invoiced f'dollari Amerikani, kemm għal dik li hija importazzjoni kif ukoll esportazzjoni?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-kalkolu tal-perċentwali li qed jistaqsi dwaru l- Onor. Interpellant huwa eżerċizzju kumpless ħafna, anke minħabba li bosta miċ-ċifri relevanti jinżammu biss fuq bażi ta' munita Maltija.

Għaldaqstant l-aħjar stima tibqa' dik magħmula mill-bank ċentrali bħala bażi għad- definizzjoni tal-basket ta' muniti barranin li jiġi stabilit sabiex jinħadem il-valur tal-lira Maltija.

Dan il-basket huwa ntiż li jirrifletti l-karatteristiċi ewlenin tal-kummerċ ta' Malta mal-kumplament tad-dinja.

Fil-preżent dan il-basket huwa kompost minn 70% tal-valur tiegħu mill-euro, 20% mill-isterlina u 10% mid-dollaru Amerikan.

UNIVERSITA' – SERQ MINN KAROZZI

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm saru rapporti ta' serq u vendikazzjonijiet fuq karozzi ta' l-istudenti u ta' l-istaff ta' l- universita' minn Ottubru 2002 'il hawn?

X'passi ttieħdu wara dawn l- offiżi?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li mill-1 ta' Ottubru 2002 'il hawn, il- precincts office irċieva ħames rapporti ta' serq u vandaliżmu fuq karozzi stazzjonati fil-campus ta' l-universita'.

Bħala prekawzjoni, dan l-uffiċċju introduċa sistema ta' rondi minn persuni pajżana biex jissorveljaw kemm id-dawra tar-ringroad kif ukoll il-carparks ta' l-universita'.

Il-precincts office ħareġ ukoll avviżi lill-membri ta' l-istaff kollu biex fejn jaraw xi ħaġa suspettuża, jirrapportaw lil dan l- uffiċċju kif ukoll lill-pulizija ta' l-għassa ta' l-Imsida.

Dan l-uffiċċju għamel ukoll kuntatt mal-pulizija tal-mobile squad sabiex huma wkoll jagħmlu rondi kultant żmien iżda mhux fuq bażi regolari, biex iservu bħala deterrent għal min jagħmel dawn l-atti vandali.

Minn meta ġiet fis-seħħ din is-sistema naqsu drastikament dawn l-atti vandali.

MEDIGRAIN - IMPJEGATI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jgħid kemm hemm persuni jaħdmu mal-Medigrain?

Liema huma l-impjiegi u l-ħatriet differenti li għandhom dawn l-impjegati?

Kemm hemm persuni f'kull impjieg f'livell differenti tal-kumpannija?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jien informat li l-ħaddiema tal-Medigrain jammontaw għal 21.

Dawn huma mqassmin kif ġej:

|Chairman eżekuttiv |1 | |Deputat chairman |1 | |General manager |1 | |Accounts officer |1 | |Kontrollur finanzjarju |1 | |fuq bażi part time | | |Segretarja personali |1 | |Skrivan grad II |1 | |Messaġġier/xufier |1 | |Silo foreman/inġinier |1 | |Technician |1 | |Mechanical fitter |2 | |Siloman |2 | |Deliveryman |2 | |Weighbridge operator |2 | |Labourer |3 |

MEDIGRAIN – ALLOWANCES, PERKS U SALARJI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jgħid x'salarji, allowances u perks oħrajn għandhom il-persuni li jokkupaw l-ogħla ħatriet fil-Medigrain?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Iċ-chairman eżekuttiv tal-Medigrain għandu Lm12,260 u l-użu ta' karozza u l-użu ta' telefon ċellulari; waqt li d-deputat chairman għandu Lm6,000 u l-użu ta' karozza u Lm200 allowance.

Il-general manager għandu Lm13,260 u l-użu ta' karozza u l-użu ta' telefon ċellulari.

PORTĦIELES – CONTAINERS NEQSIN

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jgħid kemm containers insterqu jew instabu neqsin wara li għaddew mill-PortĦieles fis-sena 2002?

X'kien f'kull każ il- kontenut tal-containers li naqsu?

X'passi ttieħdu f'kull każ?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jien informat li matul is-sena 2002 kien irrapportat każ wieħed ta' container li naqas minn ġewwa l-PortĦieles.

F'dan il-container, il-kontenut kien dikjarat bħala xorb alkaħoliku u bil- każ ġew mgħarrfa l-awtoritajiet kompetenti.

S'issa din is-sena ma kellniex rapporti ta' containers li naqsu mill- PortĦieles.

ARMI GĦALL-KORP TAL-PULIZIJA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l- Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid jekk fis-sena 2002 u fl-ewwel xahrejn ta' din is-sena, il-gvern xtarax armi u apparat ieħor għall-korp tal-pulizija?

Jista' jgħid mnejn importahom?

Jista' jgħid jekk f'kull każ il-materjal importat wasalx għand il-korp tal-pulizija?

Jirriżulta li kien hemm każi fejn il-materjal ma wasalx?

X'sar minnu?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi matul is-sena l-oħra u din is- sena, il-korp tal-pulizija ma xtarax armi.

Jekk l-Onor.

Interpellant jagħtina aktar tagħrif dwar apparat ieħor imsemmi fil-mistoqsija, inkun nista` nivverifika ulterjorment.

AĠENZIJA GĦALL-ĦARSIEN TAL-PATRIMONJU - IMPJEGATI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm hemm persuni jaħdmu ma' l-aġenzija għall- ħarsien tal-patrimonju?

X'kondizzjonijiet, ħlasijiet u responsabbilta- jiet għandhom?

X'budget għandha din l-aġenzija biex twettaq il-ħidma tagħha tul is-sena 2003?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li bħalissa l-impjegati ma' din l-aġenzija huma 177, ilkoll ġejjin mid-dipartiment tal-mużewijiet ħlief għaċ-chief executive.

Il-kondizzjonijiet, ħlasijiet u responsabbilta-jiet għadhom kif kienu taħt id-dipartiment tal-mużewijiet, jiġifieri bħall-ħaddiema tal-gvern.

Il-budget ta' l-aġenzija għal din is-sena huwa ta' Lm1,170,000 bħala rikorrent u Lm550,000 bħala kapital.

FONDAZZJONI GĦALL-ISKEJJEL T'GĦADA – SYMPOSIUM

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid jekk il-ministeru jew xi qasam li jaqa' taħtu, inkluż xi fondazzjoni, f'Jannar 2003 ġabux Malta xi persuna mir-Renju Unit?

X'attivita' żamm waqt iż-żjara tiegħu?

X'diskorsi għamel lid-diretturi ta' l-edukazzjoni?

X'qalilhom dwar is-sehem li għandu jkollhom il-kunsilli lokali fix-xogħol ta' l-iskejjel tal-gvern?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-fondazzjoni għall-iskejjel t'għada stiednet lil Prof Steven Male mill-Universita' ta' Leeds biex jikkonduċi symposium fuq is-suġġett ta' value management.

Kienu mistiedna għas- symposium diversi diriġenti tad-diviżjoni ta' l-edukazzjoni kif ukoll persuni relatati ma' xogħlijiet mill-fondazzjoni għall-iskejjel t' għada.

Informat li Prof Male ma daħalx fil-mertu ta' x'sehem għandu jkollhom il- kunsilli lokali fix-xogħol ta' l-iskejjel tal-gvern.

KODIĊI ĊIVILI - JOINT ACCOUNT

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l- Ambjent: Minħabba l-hassle fil-każ ta' mewt ta' xi ħadd b'joint account, tista' issir emenda fil-Kodiċi Ċivili sabiex l-account ma jinżammx?

ONOR.

TONIO BORG: Nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jirriferi din il- mistoqsija lill-ministru konċernat.

ŻEJTUN: TRIQ XROB L-GĦAĠIN - DRENAĠĠ

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u l- Infrastruttura: Jista' il-Ministru jgħid meta se toħroġ it-tender sabiex isir id-drenaġġ fi Triq Xrob l-Għaġin, fiż-Żejtun?

Meta hu maħsub li jsir dan ix-xogħol?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li t-tender sabiex isir id- drenaġġ fi Triq Xrob l-Għaġin, fiż-Żejtun ħarġet u għalqet.

Din qiegħda f'fażi ta' aġġudikazzjoni.

Appena din it-tender tiġi aġġudikata, ix-xogħol ikun jista' jinbeda.

ŻEJTUN: TRIQ IL-BAJJA TA' SAN TUMAS - ASFALTAR

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid meta se ssir Triq il-Bajja ta' San Tumas fiż-Żejtun, minħabba li dan l-aħħar din inqalgħet u tinsab fi stat tant ħażin li trid issir mill-ġdid?

ONOR.

ĊENSU GALEA: M'għandi xejn xi nżid mar-risposta mogħtija għall- mistoqsija parlamentari 38567.

ŻEJTUN: TAL-BARRANI - TRAFFIC LIGHTS

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid meta se toħroġ it-tender sabiex isir ix-xogħol fuq it-traffic lights f'Tal-Barrani?

Meta hu ppjanat li dan ix-xogħol isir?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta mogħtija għall-mistoqsija parlamentari 38566.

UNIFORMI TAL-PULIZIJA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l- Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid kemm intnefqu flus fuq uniformijiet, raincoats u aċċessorji oħra tal-pulizija fl-2002?

Jikkonferma li għad hemm pulizija li għad ma ngħatawx raincoat u lembuba fost affarijiet oħra?

Meta hu maħsub li dawn jingħatawlhom?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi matul is-sena l-oħra, il-korp tal- pulizija nefaq is-somma ta` Lm128,934 fuq uniformijiet, ilbies protettiv u aċċessorji oħra.

Dwar ir-raincoats, ġentilment nirriferi lill-Onor.

Membru għat-tweġiba li tajtu għall-mistoqsija parlamentari 38355; filwaqt illi dwar il-lembubi ninsab informat li l-konsenja waslet u dawn issa qed jitqassmu.

UNIVERSITA' – KORS TA' SPETTUR TAL-PULIZIJA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l- Ambjent: Issa li se jibda l-kors fl-universita' ta' spettur tal-pulizija, jista' il-Ministru jgħid għaliex mhux dawk kollha li għaddew intgħażlu għall-kors?

Jista' ipoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra, il-lista fl-ordni tal- mertu ta' dawk kollha li għaddew mill-eżami, interviews, eċċ?

Jista' jgħid ukoll liema huma l-membri fil-korp, bir-rank tagħhom?

X'inhi l-eta' ta' kull wieħed u kemm minnhom huma nisa?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi mhux l-applikanti kollha li għaddew mill-intervista għall-post ta` spettur fil-korp tal-pulizija ġew mitluba jibdew il-kors fl-universita`, peress li ma kienx hemm vakanzi biżżejjed.

Dan kien stipulat fis-sejħa għal applikazzjonijiet tal-25 ta` Ġunju, 2002.

Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra tabella bit-tagħrif kif mitlub mill- Onor. Interpellant fl-aħħar tliet partijiet tal-mistoqsija.

DETOX CENTRE - ATTENDENZA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid matul Jannar 2003 kemm kien hemm nisa u rġiel separatament li fittxew l-għajnuna tad- detox centre għall-ewwel darba minħabba l-abbuż tad-droga?

X'inhi l-iżgħar u l-akbar eta' f'kull każ?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-informazzjoni mitluba qed tinġabar u risposta tingħata f'xi seduta oħra.

DRENAĠĠ U SUSTANZI PERIKOLUŻI FIL-BAĦAR

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għar-Riżorsi u l- Infrastruttura: Jista' il-Ministru jgħid x'se jsir biex titwettaq il-wegħda li sa Marzu 2007 ma jibqax jintrema' drenaġġ u ma jibqgħux jintremew sustanzi perikolużi fil-baħar?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li l-pjan hu li jsiru tliet impjanti tat-trattament, wieħed f'Għawdex u tnejn f'Malta, kif ukoll titjib fl-infrastruttura fix-xlokk ta' Malta kif ukoll f'Għawdex.

Dan isir sabiex id-drenaġġ kollu ta' Malta u Għawdex jiġi msoffi qabel ma jintrema l-baħar u b'hekk il-gvern ikun qed iwettaq il-wegħda tiegħu.

Iktar dettalji jinsabu fil-justification document għad-direttivi 76/464/EEC u 91/271/EEC fuq il-website tal-MIC.

DELIMARA POWER STATION

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għar-Riżorsi u l- Infrastruttura: Jista' il-Ministru jgħid x'se jsir biex il-power station ta' Delimara tkun konformi ma' l-istandards ta' l-Unjoni Ewropea sa l-aħħar ta' l-2005 u biex jitnaqqas it-tinġis tat-trab fin?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li l-korporazzjoni Enemalta qed tħares lejn diversi possibbiltajiet biex tnaqqas it-tinġis tat-trab fin mill-power station ta' Delimara, ħalli niġu konformi ma' l-emission limit values stipulati mill-Unjoni Ewropea dwar impjanti ġodda.

Dawn jistgħu jiġu kkontrollati kemm at combustion level bil-kwalita' ta' fuel - low ash content of fuel oil - additivi li jiżdiedu mal-fuel u l-burners li jintużaw, kif ukoll billi tikkontrolla fil-livell taċ-ċumnija billi wieħed jibni dust removal plant - electrostatic precipitator - biex ineħħi t-trab fin li joħroġ miċ-ċumnija.

Informat ukoll li diġa' qed isiru testijiet fil-livell ta' combustion.

PETROL – VOLATILE ORGANIC COMPOUNDS

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għar-Riżorsi u l- Infrastruttura: Jista' il-Ministru jgħid kif se jkun qed jikkontrolla d- dħaħen perikolużi li joħorġu mill-petrol sa l-aħħar ta' l-2004?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li l-kontroll ta' volatile organic compounds li joħorġu mill-petrol jiġi affetwat billi s-sistema tal- ħażna, mili ta' bowsers, ġarr u filling fil-petrol stations tkun waħda magħluqa u li tkun armata b'vapour recovery units.

BENGĦAJSA - IMPJANT TAL-GASS

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għar-Riżorsi u l- Infrastruttura: Jista' il-Ministru jinformani fejn se jinbena mpjant ġdid tal-gass?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li s-sit fejn il- korporazzjoni Enemalta qed tippjana li tibni l-impjant il-ġdid tal-gass huwa f'Bengħajsa, ħdejn l-oil tanking depot.

WIED IL-GĦAJN - TRIQ IS-SIBBIEN

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid jekk ġietx esproprjata xi art sabiex issir Triq is-Sibbien, f'Wied il-Għajn?

Kemm tħallsu flus għal din l-esproprjazzjoni?

Jista' ipoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra site plan li turi l-area esproprjata?

ONOR.

ĊENSU GALEA: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant għadha qed tinġabar u tingħata f'seduta oħra.

MDINA - PROĠETT TA' PAVIMENTAR

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u l- Infrastruttura: Issa li tħabbar li se jinbeda l-proġett tal-pavimentar ta' l-Imdina, jista' il-Ministru jgħid jekk hux se jiġu eliminati l-bankini?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li l-proġett imsemmi jipprevedi li kull fejn hemm bankina, din tinżamm.

ĊITTADINI BARRANIN – PERMESS TA' RESIDENZA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l- Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid kemm hawn persuni barranin li għandhom permess ta' residenza permanenti f'Malta u li jaħdmu f'Malta?

Minn liema pajjiżi huma dawn il-barranin?

X'inhu n-numru minn kull pajjiż differenti separatament?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi n-numru ta` persuni barranin li għandhom permess biex joqogħdu Malta hu kif jidher fit-tabella li qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra.

Ninformah ukoll li residenti permanenti barranin ma jistgħux jaħdmu hawn Malta mingħajr permess.

RAĦAL ĠDID - QTUGĦ FIL-PROVVISTA TA' L-ELETTRIKU

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jara li titranġa s-sistema tad-dawl viċin residenza ta' familja li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, peress li tista' tgħid li kważi kuljum qiegħed jinqata' d-dawl, bil-konsegwenza li dawn in- nies ma jistgħux jużaw appliances daqshekk bżonjużi għal dan iż-żmien tax- xitwa?

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-talba ta' l-Onor.

Interpellant ġiet mgħoddija lill-korporazzjoni Enemalta sabiex issir l-investigazzjoni meħtieġa u jekk ikun il-każ, tittieħed l-azzjoni relattiva.

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jara li tiġi rrimedjata s-sitwazzjoni tad-dawl tar- residenza li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, peress li d- dawl qed jinqata' ta' spiss?

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-talba ta' l-Onor.

RAĦAL ĠDID - PENSJONI MHUX KONTRIBUTORJA

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li twaqqfet il-pensjoni mhux kontributorja tal-persuna li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-persuna indikata minnu se tiġi informata personalment bl-eżitu tal-każ tagħha.

WIED IL-GĦAJN: TA' MUNITA – PROPRJETA'

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid jekk sarx xi ftehim minn xi dipartiment jew aġenzija li taqa' fir-responsabilita' tiegħu sabiex tiġi akkwistata jew tintuża proprjeta f'Ta' Munita, l/o Wied il- Għajn?

Għal liema skop se tintuża din il-proprjeta'?

Jista' ipoġġi fuq il- Mejda tal-Kamra kopja tal-ftehim li sar mas-sidien?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninsab informat li ma sar ebda ftehim minn xi dipartiment jew aġenzija li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħi għall-akkwist jew użu ta' proprjeta' fil-post indikat.

RAĦAL ĠDID – ILMA F'RESIDENZA PRIVATA

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u l- Infrastruttura: Jista' il-Ministru jara li tissewwa toqba li hemm taħt cable tal-Maltacom li jinsab quddiem residenza li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, peress li qed jidħol l-ilma minn din it-toqba?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Peress li l-funzjoni li għaliha qed jirriferi l-Onor.

Interpellant hi waħda minn dawk mgħoddija lill-kunsilli lokali, nissuġġerilu li jindirizza l-mistoqsija tiegħu lill-kunsill lokali konċernat.

BARRANIN JAĦDMU BLA PERMESS

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l- Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid kemm tressqu persuni l-qorti akkużati li ħaddmu persuni barranin b'mod illegali matul dawn l-aħħar 12-il xahar?

F'liema data u fejn inqabdu jaħdmu dawn il-persuni?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi bejn l-1 ta` Frar 2002 u l-31 ta` Jannar 2003 il-pulizija ressqet 15-il persuna quddiem il-qorti fuq akkużi li ħaddmu persuni barranin illegalment.

Dawn il-każi seħħew fid-dati u fil- lokalitajiet kif ġej:

|Qormi |07.02.02| |Mellieħ|02.05.02| |a |26.06.02| |Sliema |10.05.02| |Luqa |21.09.02| |Ta` |10.05.02| |Xbiex | | |Vallett|21.03.02| |a |27.09.02| | |23.01.03| |Balzan |13.11.02| |Kirkop |16.01.03|

BARRANIN JAĦDMU BLA PERMESS

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid kemm tressqu ħaddiema barranin il-qorti wara li nstabu jaħdmu illegalment?

F'liema data u f'liema post instabu jaħdmu?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor Interpellant li l-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar u risposta tingħata f'xi seduta oħra.

GUDJA: TRIQ ĦAL RESQUN - TINDIF

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' il-Ministru jara li tiġi mnaddfa l-area ta' quddiem Triq Ħal Resqun fil-Gudja li issa ilha tiġi wżata bħala miżbla?

ONOR.

AUSTIN GATT: Bħalma jaf l-Onor.

Interpellant, il-kunsilli lokali huma korpi statutorji ta` gvern lokali b`personalita` legali distinta u fil- qadi tal-funzjonijiet tagħhom jaġixxu skond il-prioritajiet, esiġenzi u l- mezzi tagħhom.

Billi mhux ċar għal liema area l-Onor.

Membru qed jirriferi, nitolbu jkun aktar speċifiku sabiex tiġi stabilita ta` min hi r-responsabbilta' tad- tindif.

TRIBUNAL GĦALL-INVESTIGAZZ-JONI TA' INĠUSTIZZJI - KUMPENS

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Prim Ministru: Jista' il-Prim Ministru jgħid kemm hemm persuni li nqatgħatilhom is-sentenza mit-tribunal għall-investigazzjoni ta' inġustizzji u għadhom ma ħadux il-kumpens?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab informat illi minn total ta' 677 kazi decizi, bhalissa hemm 50 kaz li jinvolvu 56 persuna li nqatghatilhom is- sentenza mit-tribunal għall-investigazzjoni ta' ingustizzji u li ghadhom ma hadux il-kumpens.

Minn dawn hemm tmien kazi li qeghdin jigu kkontestati mill-awtoritajiet jew dipartimenti koncernati u 42 kaz li ghadhom qeghdin jigu pprocessati.

KWALITA' TA' L-ARJA

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru ta' l-Intern u l-Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid x'se jkunu dawk l-obbligi li se jkollu jadotta l- gvern biex jiffranka Lm3 miljun u Lm 16.6 miljun fis-sena dwar il-kwalita' ta' l-arja, kif hemm fil-ktejjeb tal-MIC 'Il-Pakkett tas-Sħubija', paġna 37, nota 68?

ONOR.

TONIO BORG: F`paġna 37, nota 68 tal-pubblikazzjoni msemmija hemm miktub li "Malta tista` tiffranka bejn Lm3 miljun u Lm16.6 miljun fis-sena jekk tapplika l-istandards ta` l-UE dwar il-kwalita` ta` l-arja".

Dan joħroġ minn studju li għamlet il-Kummissjoni Ewropea dwar il-benefiċċji finanzjarji li l-pajjiżi kandidati jkollhom jekk japplikaw l-istandards ta` l-UE.

(Ara l-website - http://europa.eu.int/com/ environment/enlarg/ benefit.htm.)

RAĦAL ĠDID - SERVIZZ TAT-TELECARE

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' il-Viċi Prim Ministru jara li l-armla li tgħix weħidha u li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, tingħata s-servizz tat-telecare?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninsab informat li l-applikazzjoni għas-servizz tat-telecare mill-persuna indikata mill-Onor.

Interpellant waslet fid- dipartiment fis-16 ta' Jannar 2003 u fit-3 ta' Frar 2003 u d-dokumenti meħtieġa ntbagħtu lill-Maltacom.

MEPA – ĦLASIJIET PENDENTI

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l-Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li l-MEPA baqgħet ma ħallsitx żewġ kontijiet ta' prodotti li nxtraw xhur ilu?

Possibbli jittieħdu l-passi biex dawn il-kontijiet jitħallsu?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li wara xi diffikulta` amministrattiva, se jsir il-ħlas fuq dawn iż-żewġ kontijiet żgħar.

ŻEJTUN - PEDESTRIAN CROSSING

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Possibbli l-Ministru jintervjeni personalment biex issir il- pedestrian crossing li ilha tintalab xhur sħaħ fil-post li d-dettalji tiegħu qed nehmeż under separate cover?

Billi fil-post imsemmi hemm periklu kbir għal dawk li jkunu jaqsmu, possibbli ssir f'qasir żmien?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li fl-1 ta' Novembru, 2002 id- direttorat għall-maniġġ tat-traffiku approva pedestrian crossing skond pjanta maħruġa mid-direttorat tat-toroq.

Għandu jiġi nnotat li l-bżonn ta' din il-pedestrian crossing huwa minħabba stabiliment kummerċjali u għalhekk huwa rakkmandat li kif suppost jirriżulta mit-traffic impact assessment ta' dan l-iżvilupp, din il- pedestrian crossing għandha tiġi implimentata bħala parti mill-proġett ta' l-istabiliment kummerċjali u mhux mill-awtorita' dwar it-trasport.

BIRŻEBBUĠA: TRIQ IL-KUNĊIZZJONI - ASFALTAR

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' il-Ministru jara li Triq il-Kunċizzjoni, f'Birżebbuga - ritratt tagħha qiegħed jintbagħat separatament - titkompla u ma titħalliex fl-istat li hi għax qed tkun ta' periklu, l-aktar matul il- lejl?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta mogħtija għall-mistoqsija parlamentari 35823.

BIRŻEBBUĠA – KAŻ TA' PENSJONANT

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li l-persuna li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, tnaqqsulha madwar Lm150 mill-pensjoni tagħha?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajtu għall-mistoqsija parlamentari 29772.

WIED IL-GĦAJN: TRIQ IL-GIDWET - DOUBLE LINES

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Possibbli li l-awtorita' ta' l-immaniġġjar tat-traffiku tieħu passi minnufih biex isiru double yellow lines mal-garage tad-dar li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, għaliex il-persuna msemmija ta' spiss titlef ix-xogħol minħabba li ma tkunx tista' iddur bix-xarabank tagħha hi u ħierġa mill-garage?

Billi diġa' saret talba bil-miktub mill- awtorita' dwar it-trasport pubbliku u anke minni personalment imma baqa' ma sar xejn, possibbli jittieħdu passi rimedjali fl-aqsar żmien?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li d-direttorat għall-maniġġ tat- traffiku rċieva t-talba bil-miktub mingħand il-persuna rriferuta għaliha mill-Onor.

Interpellant u għadda kopja ta' dan l-ilment lill-kunsill lokali konċernat.

Sal-lum id-direttorat ma rċieva l-ebda risposta mill-kunsill.

Iżda għandu jiġi kkjarifikat li l-każ imsemmi huwa problema ta' enforcement li jaqa' taħt ir-responsabbilta' tal-pulizija jew gwardjani lokali, skond ir-regolamenti ta' l-1994 dwar vetturi bil-mutur.