MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 629 It-Tlieta, 30 ta' Ottubru, 2001 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 629

It-Tlieta, 30 ta' Ottubru, 2001

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.01 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tlieta, 30 ta' Ottubru, 2001

WERREJ

MINUTI 331

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI 331

TQEGĦID TA' KARTI 336

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR LOTTERIJI U LOGĦOB IEĦOR (KUMITAT)

LOTTERIES AND OTHER GAMES BILL(COMMITTEE STAGE) 337

AĠĠORNAMENT 375

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 380

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru 628 li saret fit-30 ta' Ottubru, 2001 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI

LIĊENZJI – KAĊĊA U NSIB

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm-il talba għal-liċenzja tan-nassaba u kaċċaturi ġiet approvata bejn Jannar u Settembru ta' din is-sena?

Kemm kienu t-talbiet approvati għall-istess perjodu għas-snin 1999 u 2000 separatament?

ONOR.

TONIO BORG (Ministru ta' l-Intern): Ninsab informat illi t-taghrif mitlub mill-Onor.

Interpellant dwar il-ħrug ta' licenzji għal kaċċa u nsib għall-perjodu Jannar – Settembru hu kif jidher hawn taħt:

| |1999 |2000 |201 | |KAĊĊA | 288 | 308 |371 | |INSIB | 44| 89 |270 |

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Carmelo Abela, domanda supplimentari.

ONOR.

CARMELO ABELA: Lill-Ministru ġieli waslulu talbiet, speċjalment mix- shooting federation, biex parti mid-dħul tal-gvern mil-liċenzji tmur lura għall-iżvilupp ta' dan it-tip ta' sport?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

TONIO BORG (Ministru ta' l-Intern): Su due piedi ma niftakarx li saru talbiet simili pero' jista' jkun li dawn saru lid-dipartiment tal- finanzi.

Nafu li saru wkoll diskussjonijiet mal-ministeru għall-ambjent sabiex jiġu ċċarati ċerti affarijiet u jsir improvement fir-regolamenti tal- kaċċa.

Fil-fatt ċerti affarijiet ġew solvuti u oħrajn għadhom fil-proċess li jiġu solvuti.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, domanda supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jista' l-Ministru jgħid kienx hemm żviluppi dwar numru ta' talbiet li saru mill-għaqdiet tal-kaċċaturi biex jiġu żviluppati ranges tal-plattini, kif semma' l-Onor.

Abela?

In vista li hemm diversi talbiet pendenti, fosthom dik tal-Mellieħa - u l-Ministru kemm-il darba ġie rrapportat li qal li hemm diskussjonijiet għaddejjin - jista' jillustra l-aħħar żviluppi li saru f'dan ir-rigward?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, il-gvern kien qal li se joħroġ white paper dwar liġi ġdida li se tkun qed tissostitwixxi l-Ordinanza dwar l-Armamenti.

Din il-liġi tlestiet, ingħatat kopja lill-għaqdiet li jifformaw 'il hekk imsejjaħ gun lobby u hemm il-ħsieb li toħroġ din is-sena stess.

L-iskop prinċipali tagħha huwa li jilliberalizza każi ġenwini, bħal target shooting u sport ieħor – dejjem fuq inizjattiva li kienet ittieħdet mill-Ministru Refalo, dak iż-żmien responsabbli mill-qasam ta' l-isports – permezz ta' kumitat imwaqqaf biex ċerti affarijiet li qabel kienu pprojbiti jibdew jiġu permessi u biex affarijiet oħra li forsi llum qed jiġu abbużati jiġu kkontrollati aħjar.

L-iskop tagħna hu li min huwa ġenwin fl-eżerċizzju ta' l-isports inneħħulu ċerti kontrolli li ilhom hemmhekk żmien twil.

Per eżempju, kien hemm żmien meta l-air guns kienu pprojbiti milli jidħlu Malta - u niftakar li kien hemm min anke kien imur ġurnata ħabs għax jinqabad b'air gun mingħajr ma jkollu permess – meta f'ħafna pajjiżi oħrajn lanqas għandek bżonn ta' liċenzja biex ikollok air gun.

Pero' aħna ma rridux immorru minn estrem għal ieħor u allura l-idea tagħna hi - għax s'issa din għadha idea biss – li dawn it-tipi ta' armamenti, li l- importazzjoni tagħhom diġa' bdiet tiġi permessa, ikunu jistgħu jintużaw biss f'shooting ranges liċenzjati.

Fil-fatt diġa' qegħdin insegwu din il- proċedura.

Issa l-għaqdiet involuti jixtiequ li jwessgħu l-użu ta' l-armi għal skop ta' sports - mhux biss għall-air guns imma anke għal armamenti oħrajn - basta dawn jintużaw f'dixxiplini sportivi.

Mill-banda l-oħra rridu noqogħdu attenti li ma niftħux fejn m'hemmx bżonn li niftħu u nilliberalizzaw.

F'pajjiżi oħrajn it-tendenza hi li wieħed jikkontrolla aktar, u dan minħabba inċidenti li ġraw fejn kien hemm min abbuża minn armi għal skop terroristiku, jew spara bl-addoċċ bħal wieħed miġnun jew inkella fis-saħna tal-mument uża arma għal skop illeċitu.

F'din il-liġi l-ġdida se niddiskutu x-shooting ranges u l-kondizzjonijiet marbuta magħhom.

Il-permess li jingħata mill-planning authority biex tkun tista' ssir shooting range, mhux se jiġi affetwat b'din il-liġi.

Naturalment biex wieħed jiftaħ shooting range iridu jittieħdu l- prekawzjonijiet kollha u, minkejja li hemm diversi talbiet pendenti, mhux bilfors kollha se jiġu aċċettati.

Per eżempju, ix-shootinge range li hemm fil-Bidnija, li hija waħda fost l-aqwa li għandna Malta, minkejja li kienet tintuża għal ċertu żmien, ma kellhiex liċenzja tal-pulizija.

Issa s- sitwazzjoni ġiet regolarizzata u wieħed jista' jagħmel użu minnha mingħajr il-biża' li jistgħu jittieħdu proċeduri kriminali kontra tiegħu.

L-iskop tal-gvern, anke kif espress fil-programm elettorali, huwa li jinkoraġġixxi l-użu ta' dawn ir-ranges għax aħjar wieħed jispara lejn oġġett li m'għandux ħajja milli jispara lejn oġġett li għandu l-ħajja.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi, domanda supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Fl-isfond ta' l-interpellanza li għamel l-Onor.

Abela, jikkonsidra l-Ministru li jagħti ammont mill-flus li jinġabru permezz ta' liċenzji lill-għaqdiet biex ikunu jistgħu jużawhom ħalli x-shooting ranges jsiru aktar attrezzati?

Il-kaċċa hija tradizzjoni, fiha ħafna delizzju u allura nemmen li għandna ninkoraġġixxu liż-żgħażagħ biex jeżerċitaw aktar dan l-isport.

Jien nemmen li aktar milli ninforzaw il-liġi, għandna nedukaw lill-poplu li m'għandux jispara fuq għasafar protetti. .

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Naqbel ma' dak li għadu kif qal l-Onor.

Interpellant li tagħmel kemm tagħmel liġijiet u regolamenti, fl-aħħar mill-aħħar irid ikun hemm ċerta edukazzjoni biex dak li jkun ma jesaġerax.

Jiena xi kultant nirċievi lmenti li l-kaċċaturi jaqbdu wisq magħhom il-pulizija.

Nirċievi wkoll ilmenti li l-pulizija ma jagħmlux xogħolhom fil-kontront tal- kaċċaturi, u probabbilment il-verita' qiegħda x'imkien fin-nofs.

Pero' wieħed irid japprezza li minkejja li hawn min jabbuża, il-maġġoranza kbira tan-nies li jsegwu l-prattika tal-kaċċa josservaw ir-regolamenti.

Dwar jekk parti mill-flus li jidħlu mil-liċenzji għandhomx imorru għand dawn l-għaqdiet, dik kwestjoni tal-ministeru tal-finanzi u ma nistax nirrispondiha jiena.

L-idea ġenerali tal-ministeru tal-finanzi hija li minflok 10% ta' dawn il-flus imorru għall-federazzjonijiet, fosthom ix- shooting federation, ikun aħjar jekk lil dawn nissussidjawhom taħt skemi oħrajn li japplikaw taħt l-għaqdiet kollha ta' l-isports.

Pero' naturalment mhux se nitkellem għan-nom tal-ministru tal-finanzi, għalkemm nemmen li huwa tajjeb li wieħed jgħin lil dawn l-għaqdiet.

Kien hemm żmien meta persuni kienu jmorru jsegwu ċertu sport barra minn Malta u, kieku kellu wieħed japplika l-liġi bil-punto e virgola, dawn kienu qed jagħmlu xi ħaġa illegali jekk jittrenjaw f'Malta.

Issa b'ċertu sforz minn naħa u minn oħra, dawk li qed jipprattikaw f'ranges liċenzjati issa ġew regolarizzati u ħadd ma jista' jaqbad magħhom u jakkużahom li qed jipprattikaw sport b'mod illegali.

Imma naturalment l-appetito vien mangiando u allura wieħed ikun irid aktar konċessjonijiet.

Għalhekk f'dan il-qasam wieħed irid joqgħod attent x'konċessjonijiet jagħti u mill-banda l- oħra joqgħod attent li filwaqt li jinkoraġixxi dan it-tip ta' sport, ma jistax ma jerħix ċerti kontrolli żejda li forsi għamlu żmienhom, limitament għad-dixxiplini sportivi.

Fil-konfront ta' affarijiet oħrajn, per eżempju dwar l-importazzjoni ta' armi li jissejħu antiques, irridu noqogħdu attenti.

Għandna l-idea li għax xi ħaġa għandha 50 sena tkun antika, meta dan m'hu veru xejn.

Veru li biex tkun antika jrid ikollha 50 sena, imma m'huwiex veru li kull ħaġa li għandha 50 sena hija antika!

Fil-fatt gvern preċedenti u anke gvern Nazzjonalista ta' qabel kienu għamlu ċerti regoli dwar dan u issa qed naraw nistgħux inbiddluhom.

Per eżempju, biex wieħed jissejjaħ kollettur irid ikollu liċenzja, u allura għal numru ristrett ta' nies li jkunu kolletturi jista' jkun hemm ċerti konċessjonijiet.

Pero' irridu noqogħdu attenti għax ħafna drabi reat jista' jsir minn arma li tista' tkun perfettament legali fil-pussess ta' xi ħadd, pero' jużaha għal skop li ma jkunx kopert mil-liċenzja nnifisha.

Irridu napprezzaw li għalkemm ma wasalniex fejn xtaqna f'dan il-qasam, sar ċertu progress man man li dan l-isport qed jiġi rregolarizzat.

Għax għalkemm dan kien diġa' jeżisti, min kien qed jeżerċitah kien qed jaġixxi fi sfera ta' illegalita'.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Nirrispetta l-pożizzjoni li qed jieħ l-Ministru, pero' wieħed irid iżomm quddiem għajnejh li numru ta' għaqdiet ilhom b'tobba pendenti għal aktar minn għaxar snin, bħal fil-każ ta' l-għaqda tal- Mellieħa.

Jistgħu almenu jsiru xi arranġamenti biex dawn l-għaqdiet ikollhom aċċess għal permessi temporanju biex forsi darba, darbtejn jew tliet darbiet fis-sena jżommu attivitajiet bħal dawn?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, jiena kkonsultajt ruħi mal-ministru għall- ambjent u ġejt mgħarraf li l-għaqdiet tal-kaċċaturi llum diġa' jingħataw ċerta għajnuna finanzjarja li toħroġ mill-budget.

Dwar il-kwestjoni li qajjem l-Onor.

Farrugia fir-rigward tal-Mellieħa, għalkemm dan japplika għal kullimkien, wieħed irid japprezza li taħt il- liġi ma jistax joħroġ permess jekk ma jkunx hemm permess ta' l-awtorita' ta' l-ippjanar.

Jiġifieri meta jiena rriferejt għall-white paper u għal- liġi dwar l-armi, din m'għandha x'taqsam xejn mal-kwestjoni l-oħra tal- permess tal-planning authority.

Li se jsir hu li fil-white paper il- proposti se jkunu aktar liberali favur dawn ix-shooting ranges, imma jekk il-planning authority tiddeċiedi li f'ċerti postijiet ma jsirux shooting ranges, xorta waħda dawn ma jistgħux isiru.

Illum diġa' teżisti il-possibbilta' li l-pulizija jagħtu permess – dak li jgħidulu l-one-off - għal kompetizzjoni partikolari.

Jeżistu wkoll direttivi interni dwar meta għandhom jinħarġu dawn il-permessi u għalkemm dawn il-kondizzjonijiet ma nafhomx bl-amment, waħda minnhom hi li jrid ikun hemm ċerta distanza minn toroq pubbliċi.

F'dak il-każ għalkemm il-post ma jkunx liċenzjat permanentement bħala shooting range, jista' jingħata permess speċifiku għal avveniment partikolari.

LIĊENZJI – KAĊĊA U NSIB

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm hemm talbiet pendenti għal liċenzji tal-kaċċaturi u nassaba?

ONOR.

TONIO BORG: Filwaqt illi nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat- tweġiba li jien tajt għal mistoqsija parlamentari nru.

29042, ninsab informat illi bħalissa hemm 694 applikazzjoni pendenti għal liċenzji tal- kaċċa u 253 għal liċenzji tan-nassaba.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, domanda supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: X'jista' jsir biex jitħaffef il-proċess ta' dawn il- ħafna talbiet pendenti?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Veru li nzerta li hemm ħafna applikazzjonijiet, pero' ma jiddependix mid-dipartiment tiegħi jekk dawn jitħaffux jew le.

Skond ir- regolamenti, biex tinħareġ liċenzja għall-kaċċa hemm bżonn illi jsir eżami.

F'dan l-eżami wieħed irid jara jekk il-persuna li applikat tagħrafx l- għasafar li jkunu protetti u tkunx taf ir-regolamenti.

L-eżami ma jsirx mill-pulizija iżda mid-dipartiment għall-ħarsien ta' l-ambjent.

Nassigura lill-Onor.

Interpellant li għal min jgħaddi minn dan l-eżami, ma jkunx hemm oġġezzjoni min-naħa tal-pulizija biex tinħareġ il-liċenzja sakemm jiġu sodisfatti r-rekwiżiti tal-liġi.

LIĊENZJI - KAĊĊA U NSIB

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jinformani għaliex qed ikun hemm dewmien esaġerat sabiex il- kaċċaturi u nassaba jingħataw il-liċenzja?

ONOR.

TONIO BORG: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li jien tajt għal mstoqsija parlamentari nru.

MALTA U L-LIBJA – TRAFFIKAR TA' DROGA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jgħid matul dawn l-aħħar tliet snin kemm laqgħat saru bejn l-awtoritajiet Maltin u dawk Libjani sabiex tkun kontrollata aħjar il-problema tat-traffikar tad-droga?

Xi żviluppi saru?

ONOR.

JOE BORG (Ministru għall-Affarijiet Barranin): L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Membru diġa` ngħatatlu mill-Ministru ta` l-Intern.

LIĊENZJI – KAĊĊA U NSIB

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jara li jitħaffef il-proċess ta' l-applikazzjonijiet il-ġodda tal- kaċċaturi u nassaba minħabba li jeżistu każi fejn kaċċaturi u nassaba qed jispiċċaw jistennew madwar sena sabiex tinħarġilhom il-liċenzja?

ONOR.

TONIO BORG: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li jien tajt għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, domanda supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Mr Speaker, peress li jirriżulta li qed ikun hemm dewmien li m'huwiex tas-soltu, jista' l-Ministru jgħidli jekk sarx xi intervent f'dan is-sens biex il-proċeduri jitħaffu?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Apparti li għadu ma sarx l-eżami mid-dipartiment ta' l- ambjent, nistgħu naraw li n-numru ta' applikazzjonijiet żdied konsiderevolment, speċjalment fil-każ ta' l-insib.

Fil-fatt fl-1999 kien hemm 44 applikant u fl-2001 kien hemm 270 applikant, jiġifieri applikaw kważi seba' darbiet aktar.

Fil-kaċċa ukoll hemm żieda għax jekk inqabblu l- ewwel disa' xhur ta' l-1999 ma' l-ewwel disa' xhur ta' l-2001, insibu li n- numru ta' applikazzjonijiet tela' minn 288 għal 371 u allura dan ifisser li d-dipartiment ta' l-ambjent irid jipproċessa dawn l-applikazzjonijiet kollha.

Jiena nwiegħed lill-Onor.

Interpellant li se nindaga mad-dipartiment ta' l- ambjent biex nara li dan il-proċess jitħaffef u nassigurah li malli dawn il- persuni jgħaddu minn dan l-eżami u l-pulizija tara li hemm ir-rekwiżiti meħtieġa, toħroġ il-liċenzja.

VODAFONE – PHONECARDS

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jispjega kif il-kumpannija Vodafone żiedet il-profitti iżda naqqset il-kummissjoni tal-bejgħ tal-phonecards minn 10% għal 7% mill-ewwel ta' Ottubru ta' din is-sena?

ONOR.

ĊENSU GALEA (Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni): L- informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant hija ta' natura purament kummerċjali u għalhekk l-MCA ma tidħolx f'din il-kwestjoni.

FINANZI – INSPECTIONS

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid kemm-il spezzjoni saret fuq l-impjegati fid-dipartimenti li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tiegħu?

Min qed ikun inkarigat minn dan ix- xogħol u kemm hemm impjegati jservu ta' inspectors?

ONOR.

JOHN DALLI (Ministru tal-Finanzi): Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li fid-direttorat ta' l-operations tad-dwana saru ħames spezzjonijiet għal għarrieda fuq 15-il sit differenti.

Dawn twettqu mid- director operations, mill-head of investigations, mill-head of passenger services, mis-senior inspector in charge of airport section u mill- inspector baggage room f'okkażjonijiet differenti.

Fid-direttorat amministrattiv, id-director administration, is-senior principal in charge of EPU, l-asst. director finance and personnel u l-asst director excise and systems wettqu seba' spezzjonijiet fuq impjegati fis- sezzjonijiet li huma responsabbli minnhom.

Barra minn hekk isiru verifiki kuljum fuq is-sick leave ta' l-impjegati mad- dipartimenti kollha tal-ministeru u verifika fuq l-attendenza ta' l- impjegati meta tinħass il-htiega.

AMBJENT – INSPECTIONS

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid kemm-il spezzjoni saret fuq l-impjegati fid-dipartimenti li jaqgħu taħt ir-responsabilita' tiegħu?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH (Ministru għall-Ambjent): Ninsab informat li mill-bidu ta' din is-sena sal-lum saru 134 spezzjoni fuq impjegati tat- taqsima tax-xogħlijiet.

Id-dipartiment tal-finanzi u amministrazzjoni huwa nkarigat minn dan ix- xogħol u s-sezzjoni tas-security officers, fi ħdan l-istess dipartiment, qed tintuża bħala inspectorate.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cilia, domanda supplimentari.

ONOR.

JOE CILIA: Jiġifieri fiċ-ċivil ma jeżistix inspectorate unit li jkopri l-ministeri kollha?

Dan ifisser li l-inspections qed isiru minn ħaddiema stess li jaqgħu taħt il-ministeru?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Safejn jien informat m'hemmx spettorat għaċ- ċivil kollu, imma hemm sistemi ta' spettorati fid-dipartimenti u fil- ministeri differenti, anke fid-dawl tal-fatt li l-emendi li saru riċentement fir-regoli tad-dixxiplina jagħtu poteri akbar minn qabel lill- kapijiet tad-dipartiment biex jeżerċitaw aktar dixxiplina huma stess.

Hemm sezzjoni ta' security officers li jitqabbdu biex ukoll jagħmlu inspections fejn ikollna rapporti jew fejn jinħass il-bżonn li għandhom isiru spezzjonijiet fuq ħaddiema fi ħdan it-taqsima tax-xogħlijiet.

TURIŻMU – INSPECTIONS

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu: Jista' l- Ministru jgħid kemm-il spezzjoni saret matul din is-sena fuq l-impjegati li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tiegħu?

ONOR.

MICHAEL REFALO (Ministru għat-Turiżmu): Naħseb li l-Onor.

Membru jirrealizza li l-ispezzjonijiet isiru mhux fuq il-ħaddiema imma fuq il- ħwienet tax-xogħol, fuq il-lukandi, eċċ. M'hemmx xi tip ta' inspectorate fuq il-ħaddiema ħlief li kull gang ikollu ċ-charge-hand jew l-foreman tiegħu.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cilia, domanda supplimentari.

ONOR.

JOE CILIA: Ma jaħsibx il-Ministru li jkun tajjeb kieku numru ta' ħaddiema li jaqgħu taħt il-ministeru tiegħu jkollhom xi forma ta' checking f'dak li għandu x'jaqsam ma' attendenza ta' xogħol?

Jien mhux qed nagħmel din id-domanda fir-rigward tal-ministeru tiegħu biss imma fir-rigward ta- ministeri kollha.

L-għan tiegħi huwa wieħed.

Meta nafu li hemm diċeriji kbar li fiċ-ċivil għandek diversi każi fejn l-ammont ta' xogħol li għandu jsir mill-ħaddiema ma jsirx kif suppost, ma jaħsibx il-Ministru li jkun għaqli li jkollok nies apposta li jduru u jagħmlu spot checks fuq il- ħaddiema biex nassiguraw ruħna li dak li jkun ikun qed jagħti x-xogħol tiegħu kif suppost?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL REFALO: Mr Speaker, nimmaġina li dawn it-tip ta' spezzjonijiet jew checking fuq ħaddiema għandhom isiru bħala parti mix- xogħol ta' l-istess dipartimenti.

Jekk inti għandek direttur, assistent direttur jew prinċipal, dawn għandhom bħala parti mix-xogħol tagħhom jaraw li n-nies jagħmlu x-xogħol li għalih huma mħallsin.

Għal dak li semma qabel l-Onor.

Interpellant, jien personalment wieħed minn dawk li naħseb li jenħtieġ li jinbena spettorat li jkopri l-gvern kollu.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu issa għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru Zammit Dimech.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Mr Speaker, għan-nom tal-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar vetturi mikrija jew leased mill-ministeru u dipartimenti li jaqgħu taħt ir-responsabbilta` tal-Viċi Prim Ministru, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

U f'ismi nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar infiq li sar mill-proġett ta' riabilitazzjoni tal-Belt Valletta, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Deguara.

ONOR.

LOUIS DEGUARA (Ministru tas-Saħħa): Mr Speaker, inqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar vetturi mikrija jew leased mill-ministeru u mid- dipartimenti li jaqgħu taħt ir-responsabbilta` tiegħi, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

29247; u

f'isem il-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali nqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra:

Tagħrif dwar l-eta` ta' membri fuq bordijiet, kummissjonijiet u entitajiet li jaqgħu taħt ir-responsabbilta` tal-ministeru tal- ġustizzja u gvern lokali, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR LOTTERIJI U LOGĦOB IEĦOR

LOTTERIES AND OTHER GAMES BILL

L-ordni għall-Kumitat ġie moqri.

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Michael Bonnici, President tal-Kumitati, jippresjedi.

(Ikompli mit-30 ta' Ottubru, 2001)

Klawsola 2 – Tifsir.

Clause 2 - Interpretation.

(Posposta mid-29 ta' Ottubru, 2001)

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Klawsola 2 konna ħallejniha biex sħabna ta' l- oppożizzjoni jiċċekkjaw l-emenda li għaddejnilhom.

ONOR.

LEO BRINCAT: Nikkonferma li kollox sew min-naħa tagħna.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, formalment nipproponi din l-emenda.

"W" Subklawsola (1) ta' klawsola 2 għandu jiġi emendat kif ġej:

(a) fit-tifsira ta' "laqgħa approvata", minflok il-kliem "artikolu 45" għandhom jidħlu l-kliem "artikolu 46";

(b) fit-tifsira ta' "korsa approvata għat-tiġrijiet" minflok il-kliem "artikolu 43" għandhom jidħlu l-kliem "artikolu 44";

(c) fit-tifsira ta' "klabb approvat tat-tiġrijiet" minflok il- kliem "artikolu 44" għandhom jidħlu l-kliem "artikolu 45";

(d) fi tmiem it-tifsira ta' "apparat għal-logħob", għandhom jiżdiedu l-kliem "VLT, computer centrali VLT, kartella tat- tombla u ġog tat-tombla,";

(e) minflok it-tifsira ta' "mezzi ta' komunikazzjoni fil- bogħod" għandha tidhol din li ġejja:-

""mezzi ta' komunikazzjoni fil-bogħod" tinkludi kull mezz li tista' tintuża għall-komunikazzjoni, trasmissjoni, trasport u twassil ta' informazzjoni (inkluza informazzjoni fl-għamla ta' data, test, xbihat, ħoss jew diskors) jew għall-għemil ta' kuntratt bejn żewġ persuni jew aktar, mingħajr il-preżenza fiżika simultanja ta' dawk il-persuni; dawk il-mezzi jistgħu jkunu materjal stampat mingħajr indirizz jew b'indirizz, ittra normali, reklamar ta' l-istampa b'formola fejn tista' ssir ordni, katalogu, telefon b'intervent uman (inklużi telefonati li jsiru mill-pubbliku matul programmi tar-radju u t-televiżjoni) jew bla ebda intervent uman (bħalma huma makna għal komunikazzjoni awtomatika, audiotext), radju, videophone (telefon bl-iskrin), videotext (microcomputer u skrin tat- televiżjoni) b'keyboard jew skrin interattiv, posta elettronika, makna facsimile (fax), u televiżjoni (teleshopping), u kull mezz ieħor ta' komunikazzjoni, trasmissjoni, trasport u twassil ta' informazzjoni bil-fil, radju, mezzi ottiċi, mezzi elettromanjetici jew b'xi mezz elettroniku li jkun;";

(f) fit-tifsira ta' "logħbiet oħra", minnufih wara l-kliem "minn detenturi ta' liċenza għal logħba tal-mezzi tax-xandir" għandhom jidħlu l-kliem ", logħbiet VLT operati minn detenturi ta' liċenza ta' VLT,";

(g) fit-test Ingliż tat-tifsira ta' "qualifying shareholding" minflok il-kliem "holding in a company" għandhom jidħlu l-kliem "shareholding in a company";

(h) fit-tifsira ta' "liċenza biex isiru mħatri f'korsa għat- tiġrijiet" minflok il-kliem "artikolu 42" għandhom jidħlu l- kliem "artikolu 43";

(i) fit-tifsira ta' "bord għall-kontroll ta' korsa għat- tiġrijiet" minflok il-kliem "l-artikolu 45" għandhom jidħlu l- kliem "l-artikolu 46";

(j) fi tmiem it-tifsira ta' "apparat rilevanti għal-logħob" għandhom jiġu inklużi l-kliem "VLT u computer ċentrali VLT,";

(k) fit-tifsira ta' "liċenza annwali ta' sala għal-logħob tat- tombla", minflok il-kliem "tibqa" sseħħ għal perjodu ta' sena mid-data ta' meta tinħareġ" għandhom jidħlu l-kliem "tinħareġ għal perjodu effettiv ta' sena";

(l) fit-tifsira ta' "liċenza staġjonali ta' sala għal-logħob tat-tombla", minflok il-kliem "tibqa' sseħħ għal dak il-perjodu kontinwu mid-data meta tinħareġ" għandhom jidħlu l-kliem "tinħareġ għal dak il-perjodu effettiv";

(m) fit-tifsira ta' "logħba żgħira", minflok il-kliem "logħba żgħira kif speċifikat b'regolamenti rilevanti li jsiru taħt l- artikolu 78(2)(g)" għandhom jidħlu l-kliem "logħbiet żgħar jew logħba żgħira speċifikata jew logħbiet żgħar speċifikati b'regolamenti rilevanti li jsiru taht l-artikolu 78(2)(g)";

(n) fit-tifsira ta' "sweepstake" minflok il-kliem "tal-Ħames Skeda" għandhom jidħlu l-kliem "tas-Sitt Skeda";

(o) minnufih wara t-tifsira "uffiċjal pubbliku" għandhom jidħlu dawn it-tifsiriet ġodda li ġejjin:

""Video lottery terminal" jew "VLT" tfisser makna għal-logħob ta' l-azzard li fuqha tintlagħab logħba jew għadd ta' logħbiet fejn l-opportunitajiet ta' rebħ ikunu principalment jiddependu fuq ix-xorti u fejn il-kombinazzjoni ta' rebh tiġi stabbilita permezz ta' numru li jitla' kif jiġi ġie jew ġeneratur ta' simboli installat fil-makna nnifisha, li tagħti r-rebħ biss fil-għamla ta' vouchers ta' ħlas VLT, li tkun imqabbda ma' computer centrali VLT u li mill-inqas ikun fiha dawn il- komponenti li ġejjin, jiġifieri qafas protettiv maqsum f'oqsma diversi (bhall-VLT CPU, printer unit, u l-kaxxa tal-flus) b'apparat uniku li jillokkja ma' l-oqsma diversi msemmija, unita` ta' wiri bil-video, CPU li jipprocessa l-logħba jew logħbiet differenti li jistgħu jintlagħbu permezz tal-VLT, slot fejn jintefgħu l-muniti u, jew karti tal-flus jew kull mezz ieħor kif isir il-ħlas tal-ġugata inkwistjoni, kaxxa tal- flus, printer jew kull mezz ieħor kif tiġi prodotta informazzjoni leġibbli f'format dokumentarja u konnessjoni elettronika għal mal-computer ċentrali VLT;

"VLT CPU" tfisser circuit card waħda jew iktar minn waħda stampati fil-VLT li jistgħu jiġu pprogrammati jew li huma mgħammra bi programmi jew memorji skambjabbli;

"voucher għall-ħlas VLT" tfisser biljett jew dokument ieħor, li jkun fih dik l-informazzjoni u dawk il-karatteristici li jistgħu jiġu preskritti b'regolamenti jew fil-liċenza VLT rilevanti, li ma jkunx flus u li jkun prodott mill-VLT innifsu lil rebbieħ ta' logħba VLT u li jkun skambjabbli jew mifdi għall-premju jew premjijiet attwali ta' dik il-logħba meta dak il-biljett jew dokument jiġi ppreżentat billi jgħaddi minn dawk il-mezzi li jkunu separati minn u mhux inkorporati fil- VLT innifsu wara li jsir kull validament applikabbli u, jew verifiki ta' l-awtentiċita` tiegħu (sew permezz ta' apparati installati fil-VLT innifsu sew xort'oħra);

(p) minnufih wara t-tifsira "chief executive" għandha tidħol din it-tifsira ġdida li ġejja:

""computer ċentrali VLT" tfisser sistema ta' computer operata mid-detentur ta' liċenza VLT li magħha għandhom jitqabbdu l-VLTs kollha attivati fis-sistema, u li jista' jirreġistra l-logħob kollu li jsir permezz ta' dawk il-VLTs u li jissorvelja l-operazzjonijiet kollha li jsiru fi jew permezz ta' dawk il-VLTs u li jahzen u jipprovdi rapporti u tagħrif fuq dawn l-affarijiet hawn qabel imsemmija u fuq dawk il-funzjonijiet l-oħra li jistgħu jiġu preskritti b'regolamenti magħmulin taħt dan l-Att;"; u

(q) minnufih wara t-tifsira "logħba tat-tombla kummerċjali" għandha tidħol din it-tifsira ġdida li ġejja:

""logħba VLT" tfisser logħba li tintlagħab permezz ta' VLT; u "liċenza VLT" tfisser liċenza biex topera logħbiet u logħob VLT permezz ta' VLT jew VLTs maħruġa mill-Awtorita` taħt l-artikolu 42 ta' dan l-Att lil kumpannija reġistrata f'Malta, u "detentur ta' liċenza VLT" għandha tiftiehem skond hekk;"; u

(r) minnufih wara s-subartikolu (2) għandu jidħol dan is- subartikolu (3) ġdid li ġej:

"(3) F'dan l-Att u fir-regolamenti magħmulin taħtu, jekk ikun hemm xi konflitt bejn it-test Ingliż u dak Malti, għandu jipprevali t-test Ingliż.".

"W" Subclause (1) of clause 2 shall be amended as follows:

(a) in the definition of "approved meeting", for the words "article 45" there shall be substituted the words "article 46";

(b) in the definition of "approved racecourse" for the words "article 43" there shall be substituted the words "article 44";

(c) in the definition of "approved racing club", for the words "article 44" there shall be substituted the words "article 45";

(d) at the end of the definition of "gaming device", there shall be included the words "a VLT, a VLT central computer, a tombola scorecard and a tombola scoresheet,";

(e) the definition of "means of distance communication" shall be substituted by the following:

""means of distance communication" includes any means which may be used for the communication, transmission, conveyance and receipt of information (including information in the form of data, text, images, sound or speech) or for the conclusion of a contract between two or more persons, without the simultaneous physical presence of those persons; such means may be unaddressed or addressed printed matter, a standard letter, press advertising with an order form, a catalogue, telephone with human intervention (including phone-ins during radio and television programmes) or without human intervention (such as automatic calling machine, audiotext), radio, videophone (telephone with screen), videotext (microcomputer and television screen) with keyboard or touch screen, electronic mail, facsimile machine (fax), and television (teleshopping), and any other means of communication, transmission, conveyance and receipt of information by wire, radio, optical means, electromagnetic means or by any electronic means;";

(f) in the definition of "other games", immediately after the words "by broadcasting media game licensees" there shall be included the words ", VLT games operated by VLT licensees,";

(g) in the definition of "qualifying shareholding" the words "holding in a company" shall be substituted by the words "shareholding in a company";

(h) in the definition of "racecourse betting licence" for the words "article 42" there shall be substituted the words "article 43";

(i) in the definition of "racecourse control board" for the words "article 45" there shall be substituted the words "article 46";

(j) at the end of the definition of "relevant gaming device" there shall be included the words "a VLT and a VLT central computer,";

(k) in the definition of "seasonal tombola (bingo) hall licence", for the words "remains in force for such continuous period after the date of issue" there shall be substituted the words "is issued for such effective term";

(l) in the definition of "small game", for the words "prescribed in respect of a specified small game by the relevant regulations made under article 78(2)(g)", there shall be substituted the words "prescribed in respect of small games or a specified small game or games by the relevant regulations made under article 78(2)(g);";

(m) in the definition of "sweepstake" for the words "Fifth Schedule" there shall be substituted the words "Sixth Schedule";

(n) immediately after the definition of "totalisator" there shall be included the following new definitions:

""Video lottery terminal" or "VLT" means a gambling machine for the playing of a game or a number of games where the winning chances mainly depend on chance and where the winning combination is determined through a random number or symbol generator installed in the machine itself, which delivers winnings only in the form of VLT payout vouchers, which is connected to a VLT central computer and which contains at least the following components, namely a protective cabinet divided into separate parts (such as the VLT CPU, printer unit, and the cashbox) with unique locking devices to the said different parts, a video display unit, a CPU which processes the game or different games which can be played by means of the VLT, a slot for coins and, or banknotes or other means of receiving payment of the relevant stake, a cashbox, a printer or other means of producing legible data on documentary format and an electronic link to the VLT central computer;

"VLT central computer" means a computer system operated by the VLT licensee to which all activated VLTs in the system must be connected, and which is able to register all gaming taking place through such VLTs and to supervise all operations carried out in or through such VLTs and to store and provide reports and information on the aforesaid matters and any other functions as may be prescribed by regulations made under this Act;

"VLT CPU" means one or several printed circuit cards in the VLT which can be programmed or are equipped with exchangeable programmes or memories;

"VLT game" means a game played by means of a VLT; and "VLT licence" means a licence to operate VLT games and gaming through a VLT or VLTs granted by the authority under article 42 of this Act to a company registered in Malta, and "VLT licensee" shall be construed accordingly;

"VLT payout voucher" means a ticket or other document, containing such information and characteristics as may be prescribed by regulations or in the relevant VLT licence, which is not money and which is produced by the VLT itself to a winner of a VLT game and which is exchanged or redeemed for the actual prize or prizes of such game against presentation of such ticket or document through means which are separate from and not incorporated in the VLT itself after any applicable validation and, or authenticity tests (whether by means of devices installed in the VLT itself or otherwise) are carried out;";

(o) in the definition of "yearly tombola (bingo) hall licence", for the words "remains in force for a period of one year after the date of its issue" there shall be substituted the words "is issued for such effective term of one year"; and

(p) in clause 2 there shall be included a new subclause (3) as follows:

"(3) In this Act and in any regulations made thereunder, if there is any conflict between the English and Maltese texts, the English text shall prevail.".

THE CHAIRMAN: Rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l-emenda "A" kif imressqa u moqrija mill-Ministru fis-seduta tal-bieraħ.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "A" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi emenda "B" kif imressqa u moqrija mill- Ministru fis-seduta tal-bieraħ.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "B" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija l-emenda "W" kif imressqa u moqrija mill-Ministru fis-seduta ta' llejla.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "W" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 2, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 2, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 37 – Ħtieġa ta' liċenza għal logħba bla skop ta' profitt.

Clause 37 - Requirement of a non-profit game licence.

(Posposta mit-30 ta' Ottubru, 2001)

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, għal din il-klawsola għandi din l-emenda:

"X" L-Ewwel Skeda għandha tiġi emendata kif ġej:-

(a) fil-partita 2(a), minflok il-kliem "x'aktarx ikun persuna idonea u adatta biex jassigura" għandhom jidħlu l-kliem "ikun persuna idonea u adatta bil-għan li jassigura" u minflok il-kliem "x'aktarx li junu adatti" għandhom jidħlu l-kliem "ikunu adatti";

(b) fl-ewwel proviso għall-partita 4(1), minflok il-kliem "l- awtorita' għandha, b'avviż bil-miktub, tinforma lid-detntur ta' liċenza" għandhom jidħlu l-kliem "l-awtorita` għandha, kemm-il darba dak it-tibdil jew impożizzjoni ta' kondizzjoni ġdida ma jkunx intalab mid-detentur ta' liċenza nnifsu, tinforma lid-detentur ta' liċenza b'avviż bil-mitkub";

(c) fil-partita 5(1)(b), minflok il-kliem "għandha tħassar tali liċenza:" għandhom jidħlu l-kliem "għandha tħassar tali liċenza mingħajr ma timxi skond id-dispożizzjonijet tal-partita 8 ta' din l- Iskeda";

(d) fil-partita 6(2), minflok il-kliem "il-perjodu ta' liċenza" għandhom jidħlu l-kliem "iz-żmien ta' liċenza"; u

(e) fil-partita 7(c), minflok il-kliem "informazzjoni li tkun falza jew qarrieqa f'dettall partikolari;" għandhom jidħlu l-kliem "informazzjoni materjali li tkun falza jew qarrieqa".

"X" The First Schedule shall be amended as follows:-

(a) in item 2(a), for the words "is likely to be a fit and proper person to ensure" there shall be substituted the words "is a fit and proper person so as to ensure" and for the words "are likely to be fit" there shall be substituted the words "are fit";

(b) in the first proviso to item 4(1), for the words "the authority shall, by notice in writing, inform the licensee" there shall be substituted the words "the authority shall, unless such variation or imposition of a new condition has been requested by the licensee himself, inform the licensee by notice in writing";

(c) in item 5(1)(b), for the words "shall cancel such licence:" there shall be substituted the words "shall cancel such licence without complying with the provisions of item 8 of this Schedule";

(d) in item 6(2), for the words "licence period" there shall be substituted the words "licence term"; and

(e) in item 7(c), for the words "information that is false or misleading in a material particular;" there shall be substituted the words "material information that is false or misleading".

THE CHAIRMAN: Rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l-emenda "U" kif imressqa u moqrija mill-Ministru fis-seduta ta' dalgħodu.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "U" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda "X" kif imessqa u moqrija mill- Ministru fis-seduta ta' llejla.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "X" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 37, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 37, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 38 – Ħtieġa ta' liċenza ta' sala għal-logħob tat-tombla. – (kont.)

Clause 38 - Requirement of a tombola (bingo) hall licence. – (Cont.)

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, għal din il-klawsola se nipproponi din l- emenda:

"Y" It-Tieni Skeda għandha tiġi emendata kif ġej:

Partita 1 għandha tiġi emendata kif ġej:

fil-partita 1(1), minflok il-kliem "tibqa' fis-seħħ għal sena mid-data meta tinħareġ." għandhom jidħlu l-kliem "tinħareġ għal żmien effettiv ta' sena.";

fil-partita 1(2), minflok il-kliem "tibqa' fis-seħħ għal perjodu kontinwu ta' sitt xhur mid-data meta tinħareg." għandhom jidħlu l- kliem "tinħareg għal żmien effettiv ta' sitt xhur.";

fil-partita 1(4), minflok il-kliem "matul il-perjodu ta' operazzjoni tal-liċenza" għandhom jidħlu l-kliem "matul iz-zmien tal-liċenza" u minflok il-kliem "tal-perjodu tal-liċenza" għandhom jidħlu l-kliem "taz-zmien tal-liċenza".

Fil-partita 3(a), minflok il-kliem "x'aktarx ikunu adatti" għandhom jidħlu l-kliem "jkunu adatti" u fil-partita 3(b) minflok il-kliem "x'aktarx li jkunu adatti" għandhom jidħlu l-kliem "jkunu adatti".

Fl-ewwel proviso għal partita 5(1), minflok il-kliem "l-awtorita` għandha, b'avviz bil-miktub, tgħarraf lid-detentur" għandhom jidħlu l- kliem "l-awtorita` għandha, kemm-il darba dak it-tibdil jew dik l- impożizzjoni ta' kondizzjoni ġdida ma tkunx ġiet mitluba mid-detentur tal-liċenza nnifsu, tgħarraf lid-detentur tal-liċenza b'avviż bil- miktub".

Partita 7 għandha tiġi emendata kif ġej: fil-partita 7(1)(a), fit-test Ingliż tagħha, minflok il-kliem "as soon as they becomes aware" għandhom jidħlu l-kliem "as soon as they become aware";

fil-partita 7(1)(b), minflok il-kliem "għandha tħassar tali liċenza:" għandhom jidħlu l-kliem "għandha tħassar tali liċenza mingħajr ma timxi skond id-dispożizzjonijiet tal-partita 10 ta' din l-Iskeda:";

fil-partita 7(2), minflok il-kliem "sub-partita (1) ta' din il- partita" għandhom jidħlu l-kliem "sub-partita (1)(a) ta' din il- partita".

Partita 8 għandha tiġi emendata kif ġej:

fil-partita 8(2)(b), minflok il-kliem "tal-kummerċ tiegħu jew ta' parti sinifikanti minnu;" għandhom jidħlu l-kliem "tal-kummerċ tiegħu kollu kemm hu jew f'parti minnu";

fil-partita 8(2)(f), minflok il-kliem "licence period" għandhom jidħlu l-kliem "licence term";

minflok il-partiti 8(3) u (4) għandhom jidħlu dawn il-partiti li ġejjin:

"(3) Ikun id-dmir ta' kull min iżomm jew ikollu interess ta' kontroll f'detentur ta' liċenza għal sala għal-logħob tat-tombla li jikseb l- approvazzjoni bil-miktub bil-quddiem ta' l-awtorita` qabel ma jittrasferixxi dak l-interess ta' kontroll lil xi persuna oħra, jew xi parti minnu li kieku jġegħluh itemm milli jibqa' jżomm jew ikollu interess ta' kontroll fid-detentur ta' liċenza jew li kieku jġiegħlu lir-riċevent li jakkwista interess ta' kontroll fid-detentur ta' liċenza, u jekk tingħata dik l-approvazzjoni, dik il-persuna tista' mbagħad tittrasferixxi dak l-interess ta' kontroll jew parti minnu kif hawn qabel imsemmi biss kif suġġett għal dawk il-pattijiet u l- kondizzjonijiet li jistgħu jiġu speċifikati mill-awtorita` fl- approvazzjoni tagħha.

Persuna li taġixxi bi ksur tad- dispożizzjonijiet ta' din is-sub-partita (3) tkun ħatja ta' reat kontra dan l-Att.

Ikun id-dmir tad-detentur ta' liċenza għal sala għal-logħob tat-tombla u tad-diretturi kollha tiegħu li jgħarrfu lill- awtorita` minnufih hekk kif isiru jafu li xi persuna li żżomm jew li jkollha interess ta' kontroll fid-detentur ta' liċenza tkun bi ħsiebha tittrasferixxi dak l-interess ta' kontroll jew parti minnu kif hawn qabel imsemmi lil xi persuna oħra, u fin-nuqqas ikunu ħatja ta' reat kontra dan l-Att.

Għall-fini ta' din is-sub-partita (3) u ta' kull dispożizzjoni oħra ta' din l-Iskeda li tagħmel referenza għal din is-sub-partita (3), "interess ta' kontroll f'detentur ta' liċenza għal sala għal-logħob tat-tombla" tfisser parteċipazzjoni diretta f'detentur ta' liċenza għal sala għal-logħob tat-tombla li tkun tirrappreżenta mill-inqas għoxrin fil-mija tal-kapital ta' ishma votanti maħruġ minn dak id- detentur ta' liċenza.

(4) Jekk detentur ta' liċenza għal sala għal-logħob tat-tombla jieħu xi waħda mill-azzjonijiet stabbiliti fil-paragrafi (a) sa (e) tas-sub-partita (2) ta' din il-partita 8, jew jekk persuna msemmija fis-sub-partita (3) ta' din il-partita 8 jaghmel trasferiment ta' interess ta' kontroll fid- detentur ta' liċenza jew parti minnu kif imsemmi fl-imsemmija sub-partita (3) lil xi persuna oħra, mingħajr l-approvazzjoni bil-miktub u bil-quddiem ta' l-awtorita`, jew bi ksur ta' xi pattijiet u kondizzjonijiet speċifikati mill-awtorita` f'tali approvazzjoni, l-awtorita` tista', mingħajr preġudizzju għas-setghat li għandha taht il-partiti 9 u 10 ta' din l- Iskeda:

(a) toħroġ direttiva fejn tiddikjara tali azzjoni jew trasferiment bħala wieħed null u bla ebda effett, liema direttiva għandha tkun effettiva kontra kull min ikun involut f'dik l-azzjoni jew trasferiment minkejja d-dispożizzjonijiet ta' kull liġi oħra; u, jew

(b) toħroġ direttiva lil dak id-detentur ta' liċenza jew, skond il- każ, lil dik il-persuna biex jaghmlu jew jiddeżistu milli jagħmlu xi att li l-Awtorita` tista' tqis li jkun adatt fiċ-ċirkostanzi,

u dak id-detentur ta' liċenza jew, skond il-każ, dik il-persuna għandhom jikkonformaw ruhhom ma' kull direttiva bhal dik lilhom maħruġa mill-awtorita` skond il-paragrafu (b) ta' din is-sub-partita (4), u fin-nuqqas ikunu ħatja ta' reat kontra dan l-Att.".

Fil-partita 9(c), minflok il-kliem "informazzjoni li tkun falza jew qarrieqa f'xi dettall partikolari;" għandhom jidħlu l-kliem "informazzjoni materjali li tkun falza jew qarrieqa;".

Il-kelma "jew" fi tmiem il-partita 9(f) għandha titħassar u l-partita 9(g) għandha tiġi enumerata mill-ġdid bħala partita 9(h) u minnufih wara l-partita 9(f) għandha tiżdied il-partita 9(g) ġdida kif ġej:

"(g) persuna bħal dik imsemmija fil-partita 8(3) ta' din l-Iskeda jittrasferixxi interess ta' kontroll fid-detentur ta' liċenza jew tali parti minnu bħalma hemm imsemmi f'dik il-partita 8(3) lil xi persuna oħra, mingħajr l-approvazzjoni bil-miktub u bil-quddiem ta' l- awtorita` kif inhu meħtieġ b'dik il-partita 8(3), jew bi ksur ta' xi pattijiet u kondizzjonijiet speċifikati mill-awtorita` f'xi approvazzjoni bħal dik; jew".

"Y" The Second Schedule shall be amended as follows:-

Item 1 shall be amended as follows:

in item 1(1), for the words "remains in force for one year after the date of its issue." there shall be substituted the words "shall be issued for an effective term of one year.";

in item 1(2), for the words "remains in force for a continuous period of six months after the date of its issue." there shall be substituted the words "shall be issued for an effective term of six months.";

in item 1(4), for the words "original or renewed period of operation of the licence" there shall be substituted the words "original or renewed term of the licence" and for the words "original or renewed period of the licence" there shall be substituted the words "original or renewed term of the licence".

In item 3(a), for the words "are likely to be fit and proper" there shall be substituted the words "are fit and proper" and in item 3(b) for the words "are likely to be fit" there shall be substituted the words "are fit".

In the first proviso to item 5(1), for the words "the authority shall, by notice in writing, inform the licensee" there shall be substituted the words "the authority shall, unless such variation or imposition of a new condition has been requested by the licensee himself, inform the licensee by notice in writing".

Item 7 shall be amended as follows:

in item 7(1)(a) for the words "as soon as they becomes aware" there shall be substituted the words "as soon as they become aware";

in item 7(1)(b), for the words "shall cancel such licence:" there shall be substituted the words "shall cancel such licence without complying with the provisions of item 10 of this Schedule";

in item 7(2), for the words "sub-item (1) hereof" there shall be substituted the words "sub-item (1)(a) hereof".

Item 8 shall be amended as follows:

in item 8(2)(b), for the words "of its business or a significant part thereof;" there shall be substituted the words "of its business, whether in whole or in part;";

in item 8(2)(f), for the words "licence period" there shall be substituted the words "licence term";

items 8(3) and (4) shall be substituted by the following:

"(3) It shall be the duty of any person who holds or owns a controlling interest in a tombola (bingo) hall licensee to obtain the prior approval in writing of the authority before transferring such controlling interest to any other person, or such part thereof as would cause him to cease to hold or own a controlling interest in the licensee or as would cause the transferee to acquire a controlling interest in the licensee, and if such approval is given, the said person may then transfer such controlling interest or part thereof as aforesaid only subject to such terms and conditions as may be specified by the Authority in its approval.

A person who acts in breach of the provisions of this sub-item (3) shall be guilty of an offence against this Act.

It shall be the duty of the tombola (bingo) hall licensee and of all the directors thereof to inform the Authority forthwith upon becoming aware that any person who holds or owns a controlling interest in the licensee intends to transfer such controlling interest or part thereof as aforesaid to any other person, and in default they shall be guilty of an offence against this Act.

For the purposes of this sub-item (3) and of any other provision of this Schedule which makes reference to this sub-item (3), "controlling interest in a tombola (bingo) hall licensee" means a direct shareholding in a tombola (bingo) hall licensee which represents at least twenty per centum of the voting share capital issued by such licensee.

If a tombola (bingo) hall licensee takes any of the actions set out in paragraphs (a) to (e) of sub-item (2) of this item 8, or if a person referred to in sub-item (3) of this item 8 effects a transfer of a controlling interest in the licensee or part thereof as referred to in the said sub-item (3) to any other person, without the prior approval in writing of the authority, or in breach of any terms and conditions specified by the authority in any such approval, the authority may, without prejudice to its powers under items 9 and 10 of this Schedule:

issue a directive declaring such action or transfer to be void and of no effect, which directive shall be effective against all persons involved in such action or transfer notwithstanding the provisions of any other law; and, or

issue a directive to such licensee or, as the case may be, to such person to do or restrain from doing any act which the authority may deem appropriate in the circumstances,

and such licensee or, as the case may be, such person shall comply with any such directive issued to it by the authority in terms of paragraph (b) of this sub-item (4), failing which it shall be guilty of an offence against this Act."

In item 9(c), for the words "information that is false or misleading in a material particular;" there shall be substituted the words "material information that is false or misleading".

The word "or" at the end of item 9(f) shall be deleted and item 9(g) shall be re-numbered as item 9(h) and immediately after item 9(f) there shall be included a new item 9(g) as follows:

"(g) any person as is referred to in item 8(3) of this Schedule transfers a controlling interest in the licensee or such part thereof as referred to in the said item 8(3) to any other person, without the prior approval in writing of the authority as required by the said item 8(3), or in breach of any terms and conditions specified by the authority in any such approval; or".

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, dalgħodu kelli xi kummenti jew osservazzjonijiet x'nagħmel fuq it-tieni skeda li minħabba li kien sar il- ħin ma lħaqtx għamilthom.

Għalhekk se nkompli fejn ħallejt.

L-ewwelnett għal dak li għandu x'jaqsam mal-parti dwar assenjament jew ċessjoni ta' liċenza u trasferiment ta' interessi ta' kontroll, ladarba l- awtorita` hija koperta b'garanzija, għalfejn se tidħol fil-kapital tal- kumpannija?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Naturalment il-garanzija m'hijiex qiegħda hemmhekk bħala the ultimate thing.

L-istess kif jaħdem bank, il-collateral m'għandux ikun the be all and end all. Wieħed irid jieħu all preventive measures biex ma jkollux għalfejn jagħfas fuq il-garanzija.

Billi jkollu l- garanzija m'għandux iserraħ rasu u jħalli kollox għaddej.

ONOR.

LEO BRINCAT: Jiġifieri qegħdin nimxu bl-istess kriterji?

ONOR.

JOHN DALLI: Iva.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Rigward paragrafu (3) ta' partita 8, x'jiġri jekk ikollok każ ta' sentenza mill-qorti biex isir il-bejgħ ta' l-ishma f'ċirkostanzi bħal dawn?

Xi jkun l-eżitu?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Jekk ikun hemm sentenza mill-qorti biex isir bejgħ ta' ishma, dan xorta jrid l-approvazzjoni vis-à-vis min se jieħu l-ishma.

Voldieri l-kunċett li kulmin se jkun involut irid ikun "fit and proper" jibqa' għaddej anke jekk hi deċiżjoni fil-qorti li Mr "X" jixtri l-ishma.

Jekk imbagħad Mr "X" huwiex idoneu jew le, finalment tiddeċiedi l- awtorita`.

Jekk dan jixtri l-ishma u jibqa' jinsisti li ma jridx jerġa' jbigħhom, allura l-awtorita` tista' tneħħi l-liċenzja.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Fir-rigward ta' sub-paragrafu (a) ta' paragrafu (4) ta' partita 8, jien nifhem u naqbel li l-awtorita` tista' tħassar il- liċenzja.

Li mhux daqstant ċar huwa għaliex għandu jkollha s-setgħa li effettivament tannulla wkoll il-bejgħ ta' l-ishma.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Għaliex dan huwa mezz kif taċċerta li qed iżżomm il- kontroll ta' min hu ntitolat.

Dan bħall-bank ċentrali.

Jekk xi ħadd jixtri ishma u m'huwiex idoneu biex imexxi bank, ma tħallix li dak it-transfer tax- shares isir.

ONOR.

LEO BRINCAT: F'paragrafu (d) ta' partita 9 qed jintqal li l- awtorita` tista' tordna s-sospensjoni jew it-tħassir ta' liċenzja meta d- detentur ta' liċenzja jonqos milli jwettaq l-obbligi finanzjarji li jkollu meta dawn isiru dovuti u jkollhom jitħallsu.

Li xtaqt nistaqsi huwa meta qed ngħidu "obbligi finanzjarji", qed nirriferu għad-detentur ta' liċenzja versu l-awtorita` biss, jew anke f'każ ta' terzi?

ONOR.

JOHN DALLI: Le, anke f'każ ta' terzi.

ONOR.

LEO BRINCAT: Imbagħad hemm il-paragrafu (g) ta' l-istess partita, fejn qed jingħad li l-awtorita` tista' tħassar jew tissospendi liċenzja jekk raġonevolment tqis li jkun meħtieġ fl-interess nazzjonali.

Issa l- interess nazzjonali xi kultant huwa very difficult to determine għaliex xi ħaġa soġġettiva.

Jiġifieri hawnhekk qed nirriferi għal xi force majeure jew circumstances, jew mhux bilfors?

ONOR.

JOHN DALLI: Le, l-interess nazzjonali jista' jkun li jkunu qegħdin isiru xi attivitajiet hemmhekk li m'għandhomx isiru.

Bil-kunċetti tagħna, per eżempju, biex tħajjar lin-nies jiġu jilagħbu t-tombla ma tistax tagħmel striptease on the side jew fil-gaġeġ.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Innotajt il-kummenti tiegħek.

Fuq paragrafu (2) ta' partita 10, li titkellem fuq proċeduri għat-tħassir jew sospensjoni ta' liċenzja, li xtaqt nistaqsi huwa jekk meta individwu jħoss li ġie ttrattat ħażin fil-proċedimenti min-naħa ta' l-awtorita`, hux se jkollu dritt għall- appell jew forsi at a certain stage jitlob xi forma ta' injunction.

ONOR.

JOHN DALLI: Iva, kull detentur ta' liċenzja li jħossu aggravat mill-awtorita` jista' jew jerġa' jmur għand l-awtorita` u jgħidilha biex tikkonsidra l-każ, jekk imbagħad jibqa' mhux sodisfatt jista' jmur il-qorti u jitlob injunction u dak kollu li jħoss li għandu dritt jitlob bil-liġi.

Jiġifieri l-awtorita` m'hijiex qiegħda fuq il-qrati.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l- emenda "V" kif imressqa u moqrija mill-Ministru fis-seduta ta' dalgħodu.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "V" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda "Y" kif imressqa u moqrija mill- Ministru llejla.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "Y" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 38, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 38, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 39 – Limitu ta' l-eta` f'sala għal-logħob tat-tombla.

Clause 39 - Age limit in a tombola (bingo) hall.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Hawnhekk fejn qed ngħidu li fejn sala tat-tombla tagħmel parti minn kumpless ta' casino, allura l-eta` biex wieħed jista' jidħol jilgħab it-tombla se tkun fuq l-istess kriterji tad-dħul tal-casino, u dan biex ma nagħtux aċċess għall-casino mill-back door bażikament.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Carmelo Ablea.

ONOR.

CARMELO ABELA: Kumment żgħir.

Naturalment l-istess regolamenti li jgħoddu għal sala tal-logħob tat-tombla li semmejna qabel, jgħoddu għal dan ukoll?

ONOR.

JOHN DALLI: Iva.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi klawsola 39.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 39 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 40 - Ħtieġa għal liċenza ta' logħba ta' kommunikazzjoni kummerċjali.

Clause 40 - Requirement of a commercial communication game licence.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, għal din il-klawsola nipproponi żewġ emendi li jgħidu hekk:

"Z" Fi tmiem is-subklawsola (2) ta' klawsola 40 għandu jidħol dan li ġej:

"Kull min jaġixxi bi ksur tad-dispożizzjonijiet ta' dan is- subartikolu (2) ikun ħati ta' reat kontra dan l-Att.".

"Z" At the end of subclause (2) of clause 40, there shall be inserted the following:

"Any person who acts in breach of the provisions of this subarticle (2) shall be guilty of an offence against this Act.".

"AA" It-Tielet Skeda għandha tiġi emendata kif ġej:-

(a) fil-partita 2(a), minflok il-kliem "x'aktarx ikun persuna idonea u adatta biex jassigura" għandhom jidħlu l-kliem "ikun persuna idonea u adatta bil-għan li jassigura" u minflok il-kliem "x'aktarx li jkunu adatti" għandhom jidħlu l-kliem "ikunu adatti";

(b) fl-ewwel proviso għall-partita 4(1), minflok il-kliem "l- Awtorita` għandha, b'avviz bil-miktub, tinforma lid-detentur ta' liċenza" għandhom jidħlu l-kliem "l-awtorita` għandha, kemm-il darba dak it-tibdil jew impożizzjoni ta' kondizzjoni ġdida ma jkunx intalab mid-detentur ta' liċenza nnifsu, tinforma lid-detentur ta' liċenza b'avviż bil-miktub";

(c) fil-partita 5(1)(b), minflok il-kliem "għandha thassar tali liċenza:" għandhom jidħlu l-kliem "għandha tħassar tali liċenza mingħajr ma timxi skond id-dispożizzjonijet tal-partita 8 ta' din l-Iskeda";

(d) fil-partita 6(2), minflok il-kliem "il-perjodu ta' liċenza" għandhom jidħlu l-kliem "iz-zmien ta' liċenza"; u

(e) fil-partita 7(c), minflok il-kliem "informazzjoni li tkun falza jew qarrieqa f'dettall partikolari;" għandhom jidħlu l-kliem "informazzjoni materjali li tkun falza jew qarrieqa".

"AA" The Third Schedule shall be amended as follows:-

(a) in item 2(a), for the words "is likely to be a fit and proper person to ensure" there shall be substituted the words "is a fit and proper person so as to ensure" and for the words "are likely to be fit" there shall be substituted the words "are fit";

(b) in the first proviso to item 4(1), for the words "the Authority shall, by notice in writing, inform the licensee" there shall be substituted the words "the Authority shall, unless such variation or imposition of a new condition has been requested by the licensee himself, inform the licensee by notice in writing";

(c) in item 5(1)(b), for the words "shall cancel such licence:" there shall be substituted the words "shall cancel such licence without complying with the provisions of item 8 of this Schedule";

(d) in item 6(2), for the words "licence period" there shall be substituted the words "licence term"; and

e) in item 7(c), for the words "information that is false or misleading in a material particular;" there shall be substituted the words "material information that is false or misleading".

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Meta ngħidu logħob ta' komunikazzjoni kummerċjali, inkunu qed nirriferu għal-logħob li jsir fuq it-televiżjoni jew ir-radju?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Meta nitkellmu fuq komunikazzjoni kummerċjali nkunu qed nirriferu għal, per eżempju, il-lotteriji ta' taħt it-tap tas-soft drinks.

Il-logħob tat-televiżjoni jaqa' taħt il-broadcasting media games.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jiġifieri hawnhekk li qed ngħidu hu li min ikun intenzjonat li jagħmel xi tip ta' marketing u abbinat miegħu jkun hemm premijiet b'lotterija, dik il-kumpannija trid titlob il-permess.

ONOR.

JOHN DALLI: Iva, fil-fatt din hija l-istess kif għandna llum, fejn kull darba li jagħmlu dawn it-tip ta' lotteriji jew inkella għoti ta' premijiet b'xejn, dejjem irid ikollhom il-permess tal-lottu pubbliku.

ONOR.

CARMELO ABELA: Fil-fatt meta wieħed jaqra d-definizzjoni ta' "logħbiet ta' komunikazzjoni kummerċjali" ma tifhimx mal-ewwel għalxiex qed tirriferi.

ONOR.

JOHN DALLI: Għalhekk ħadt il-parir anke ta' l-esperti tagħna.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Fit-tielet skeda jingħad li l-premijiet ma jridux jeċċedu l-Lm25,000.

B'dan qed infissru li biex xi ħadd jippromwovi prodott partikolari ġdid ma jridx jeċċedi l-Lm25,000?

ONOR.

JOHN DALLI: Iva, hekk hu.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l- emenda "Z" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-emenda "Z" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda "AA" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "AA" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 40, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 40, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 41 - Ħtieġa ta' liċenza għal logħba tal-mezzi tax-xandir.

Clause 41 - Requirement of a broadcasting media game licence.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, għal din il-klawsola nipproponi din l- emenda:

"AB"Fit-tarf tas-subklawsola (2) ta' klawsola 41 għandu jidħol dan li ġej:-

"Kull min jaġixxi bi ksur tad-dispożizzjonijiet ta' dan is-subartikolu (2) ikun ħati ta' reat kontra dan l-Att.".

"AB"At the end of subclause (2) of clause 41, there shall be inserted the following:

"Any person who acts in breach of the provisions of this subarticle (2) shall be guilty of an offence against this Act.".

"AC"Ir-Raba' Skeda għandha tiġi emendata kif ġej:-

(a) fil-partita 2(a), minflok il-kliem "x'aktarx ikun persuna idonea u adatta biex jassigura" għandhom jidħlu l-kliem "ikun persuna idonea u adatta bil-ghan li jassigura" u minflok il-kliem "x'aktarx li jkunu adatti" għandhom jidħlu l-kliem "ikunu adatti";

(b) fl-ewwel proviso għall-partita 4(1), minflok il-kliem "l- awtorita` għandha, b'avviż bil-miktub, tinforma lid-detentur ta' liċenza" għandhom jidħlu l-kliem "l-awtorita` għandha, kemm-il darba dak it-tibdil jew impożizzjoni ta' kondizzjoni ġdida ma jkunx intalab mid-detentur ta' liċenza nnifsu, tinforma lid-detentur ta' liċenza b'avviż bil-miktub";

(c) fil-partita 5(1)(b), minflok il-kliem "għandha tħassar tali liċenza:" għandhom jidħlu l-kliem "għandha tħassar tali liċenza mingħajr ma timxi skond id-dispożizzjonijet tal-partita 8 ta' din l-Iskeda";

(d) fil-partita 6(2), minflok il-kliem "il-perjodu ta' liċenza" għandhom jidħlu l-kliem "iż-żmien ta' liċenza"; u

(e) fil-partita 7(c), minflok il-kliem "informazzjoni li tkun falza jew qarrieqa f'dettall partikolari;" għandhom jidħlu l-kliem "informazzjoni materjali li tkun falza jew qarrieqa".

"AC"The Fourth Schedule shall be amended as follows:-

(a) in item 2(a), for the words "is likely to be a fit and proper person to ensure" there shall be substituted the words "is a fit and proper person so as to ensure" and for the words "are likely to be fit" there shall be substituted the words "are fit";

(b) in the first proviso to item 4(1), for the words "the authority shall, by notice in writing, inform the licensee" there shall be substituted the words "the authority shall, unless such variation or imposition of a new condition has been requested by the licensee himself, inform the licensee by notice in writing";

(c) in item 5(1)(b), for the words "shall cancel such licence:" there shall be substituted the words "shall cancel such licence without complying with the provisions of item 8 of this Schedule";

(d) in item 6(2), for the words "licence period" there shall be substituted the words "licence term"; and

(e) in item 7(c), for the words "information that is false or misleading in a material particular;" there shall be substituted the words "material information that is false or misleading".

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Jiġifieri l-liċenzja hija meħtieġa għal kull logħba?

Għaliex hawn qed jingħad "għal logħba tal-mezzi tax-xandir" mhux "għal logħob tal-mezzi tax-xandir".

Jiġifieri jekk ikollok logħba li tkun mifruxa fuq diversi programmi u ssir logħba f'kull programm, kemm-il liċenzja jkun hemm bżonn?

Jew ikun hemm blanket cover?

ONOR.

JOHN DALLI: Ikun hemm bżonn ta' liċenzja waħda għal kull serie ġdid – naturalment għaliex il-kondizzjonijiet jistgħu jkunu differenti – u mhux liċenzja għal kull programm li tagħmel fl-istess serie.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l- emenda "AB" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "AB" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda "AC" kif imressqa u moqrija mill- Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-emenda "AC" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 41, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 41, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 42 - Ħtieġa ta' liċenza biex isiru mħatri f'korsa għat- tiġrijiet.

Clause 42 - Requirement of a rececourse betting licence.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, għal din il-klawsola nipproponi żewġ emendi li jgħidu hekk:

"AD" F'subklawsola (1) ta' klawsola 42, minflok il-kliem "tal-Ħames Skeda" għandhom jidħlu l-kliem "tas-Sitt Skeda".

"AD" In subclause (1) of clause 42, for the words "Fifth Schedule" there shall be substituted the words "Sixth Schedule".

"AE"Il-Ħames Skeda għandha tiġi emendata u ssir is-Sitt Skeda u għandha iktar minn hekk tiġi emendata kif ġej: (a) fil-partita 2(1) tagħha, minflok il-kliem "tibqa' sseħħ għal sena mid-data minn meta tinħareġ." għandhom jidħlu l-kliem "għandha tinħareġ għal żmien effettiv ta' sena.";

(b)fil-partita 2(3), minflok il-kliem "matul il-perjodu ta' operazzjoni tal-liċenza" għandhom jidħlu il-kliem "matul iż-żmien tal- liċenza" u minflok il-kliem "tal-perjodu ta' operazzjoni tal-liċenza" għandhom jidħlu il-kliem "taż-żmien tal-liċenza"

(c)fil-partita 4(a), minflok il-kliem "x'aktarx ikun persuna idonea u adatta biex jassigura" għandhom jidħlu il-kliem "ikun persuna idonea u adatta bil-ghan li jassigura" u minflok il-kliem "x'aktarx li jkunu adatti" għandhom jidħlu l-kliem "ikunu adatti";

(d)fl-ewwel proviso għall-partita 6(1), minflok il-kliem "l-awtorita` għandha, b'avviż bil-miktub, tgharraf lid-detentur ta' liċenza" għandhom jidħlu l-kliem "l-awtorita` għandha, kemm-il darba dak it- tibdil jew impożizzjoni ta' kondizzjoni ġdida ma jkunx intalab mid- detentur ta' liċenza nnifsu, tgħarraf lid-detentur ta' liċenza b'avviż bil-miktub";

(e)fil-partita 7(1)(b), minflok il-kliem "għandha tħassar dik il- liċenza:" għandhom jidħlu l-kliem "għandha thassar dik il-liċenza mingħajr ma timxi skond id-dispożizzjonijiet tal-partita 10 ta' din l- Iskeda";

(f)fil-partita 8(2), minflok il-kliem "il-perjodu ta' liċenza" għandhom jidħlu l-kliem "iż-żmien tal-liċenza"; u

(g)fil-partita 9(c), minflok il-kliem "informazzjoni li tkun falza jew qarrieqa f'xi dettall partikolari" għandhom jidħlu l-kliem "informazzjoni materjali li tkun falza jew qarrieqa".

"AE"The Fifth Schedule shall be amended to read as the Sixth Schedule and shall be further amended as follows:

(a)in item 2(1) thereof, for the words "remains in force for one year after the date of its issue" there shall be substituted the words "shall be issued for an effective term of one year.";

(b)in item 2(3), for the words "original or renewed period of operation of the licence" there shall be substituted the words "original or renewed term of the licence" and for the words "original or renewed period of the licence" there shall be substituted the words "original or renewed term of the licence";

(c)in item 4(a), for the words "is likely to be a fit and proper person to ensure" there shall be substituted the words "is a fit and proper person so as to ensure" and for the words "are likely to be fit" there shall be substituted the words "are fit";

(d)in the first proviso to item 6(1), for the words "the authority shall, by notice in writing, inform the licensee" there shall be substituted the words "the Authority shall, unless such variation or imposition of a new condition has been requested by the licensee himself, inform the licensee by notice in writing";

(e)in item 7(1)(b), for the words "shall cancel such licence:" there shall be substituted the words "shall cancel such licence without complying with the provisions of item 10 of this Schedule";

(f)in item 8(2), for the words "licence period" there shall be substituted the words "licence term"; and

(g)in item 9(c), for the words "information that is false or misleading in a material particular" there shall be substituted the words "material information that is false or misleading".

Din il-klawsola qed tirregola l-għoti ta' liċenzji kil-każ ta' logħob fuq it-tiġrijiet taż-żwiemel.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Carmelo Abela

ONOR.

CARMELO ABELA: Din hija xi ħaġa li se tilliberalizza aktar?

ONOR.

JOHN DALLI: Le, din qegħdin nagħmluha biex it-tiġrijiet taż-żwiemel indaħħluhom fil-qafas regolamentari tal-gaming.

Illum ħadd ma jaf fir- realta` x'inhu jiġri u ħadd m'għandu kontroll fuq dak li qiegħed jiġri.

Dan qegħdin nagħmluh biex indaħħlu l-betting fuq it-tiġrijiet taż-żwiemel fis-settur regolamentari u naħseb li hekk għandu jkun.

Xorta pero` vis-à- vis l-operazzjoni tat-tlielaq mhux se jeħodha over il-ministru tal-finanzi imma se tibqa' l-prerogattiva tal-ministru ta' l-isports li jgħid li f'"dak" is-site jista' jkun hemm tlielaq taż-żwiemel jew tlielaq tal-klieb.

Fejn mbagħad jidħol il-betting, se jkun hemm il-kontroll ta' l-awtorita`.

ONOR.

CARMELO ABELA: Min-naħa ta' l-oppożizzjoni aħna naqblu li jkun hemm regolamentazzjoni u li wieħed jara x'inhu jiġri.

Żgur li s-sitwazzjoni preżenti m'hijiex waħda feliċi u ċertament li din hija ħafna aħjar milli hemm bħalissa, dejjem ovvjament jekk taħdem sew.

Bħalissa l-betting qed isir minn min qed jorganizza t-tiġrijiet.

Din issa se tinfired?

ONOR.

JOHN DALLI: Li qed isir huwa li l-ministru ta' l-isports, li bażikament huwa responsabbli mill-betting, qed jagħti lill-kumitat li jorganizzaw it-tlielaq taż-żwiemel id-dritt li jorganizzaw, mhux jikkontrolla, is-sweepstakes.

Dawn imbagħad qegħdin jagħmlu subcontracting lil nies privati.

Din hija s-sitwazzjoni llum, pero` bħala regola fil-fatt ma tantx jeżisti kontroll u qegħdin nipprovaw indaħħluh.

ONOR.

CARMELO ABELA: Imma l-mistoqsija tiegħi hija jekk fil-preparazzjoni ta' dan il-abbozz ta' liġi sarux konsultazzjonijiet ma' l-owners taż- żwiemel.

ONOR.

JOHN DALLI: Saru konsultazzjonijiet fit-tul mal-kumitat responsabbli mit-tiġrijiet taż-żwiemel, mhux ma' l-owners taż-żwiemel.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Mr Chairman, meta l-Ministru qed jgħid "tibqa' fis- seħħ għal sena" – b'riferenza għall-emenda li saret - qed nirreferu għal staġun jew għal sena kalendarja?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Qed nirriferu għal sena ta' 12-il xahar għaliex min ikun irid liċenzja tagħtih liċenzja ta' sena biex ikollu żmien ta' preparazzjoni.

ONOR.

CARMELO ABELA: Fil-fatt dan huwa l-argument tiegħi għaliex jista' jagħti l-każ li liċenzja tkun se tispiċċa mal-bidu ta' l-istaġun.

Naturalment jekk ma jkunx hemm problemi din se tiġġeddidlu u se jkun mgħarraf minn qabel.

Xtaqt ni niċċarawha ħalli ma jkunx hemm problemi wara.

ONOR.

JOHN DALLI: Iva, nifhem x'qed tgħid u huwa veru li tista' tkun problema prattika.

Fil-fatt il-parir li qed jingħatali huwa li ndaħħlu emenda fejn ngħidu "għal perijodu li tiddeċiedi l-awtorita` basta mhux iktar minn sena" biex ma jkunx hemm l-overlapping ta' l-istaġuni kif qed jgħid l-Onor.

Abela.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: F'każ li jkun hemm club li għal xi raġuni jew oħra jiġi biex jgħaddi l-liċenzja lil ħaddieħor, naturalment dejjem bl- approvazzjoni ta' l-awtorita`, xi kriterji se jintużaw mill-awtorita` biex isir il-bdil?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: L-istess kriterji li jintużaw biex l-awtorita' taċċetta l-ewwel detentur tal-liċenzja.

ONOR.

CARMELO ABELA: U jista' jsir anke waqt li l-liċenzja hija valida?

ONOR.

JOHN DALLI: Iva, jista' jsir trasferiment.

Per eżempju, bniedem jista' jiddeċiedi li jirtira u jkun irid jgħaddi l-liċenzja lil ħaddieħor biex ikompli jopera.

Dik il-persuna li tkun se tieħu l-liċenzja jrid ikollha l-permess ta' l-awtorita` biex tieħu l-liċenzja.

Mr Chairman, nitlob il-permess biex nipposponu din il-klawsla sakemm issir l-emenda.

THE CHAIRMAN: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u klawsola 42 ġiet posposta.

Klawsola 43 – Approvazzjoni ta' korsi għat-tiġrijiet.

Clause 43 - Approval of racecourses.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, għal din il-klawsola nipproponi din l- emenda:

"AF"Klawsola 43 għandha tiġi emendata kif ġej:

(a) minflok il-kliem "Artikolu 78(5) kull fejn dawn jinsabu għandhom jidħlu l-kliem "Artikolu 78(6)";

(b) fil-paragrafu (b) ta' subklawsola (1) ta' klawsola 43 minflok il- kliem "Artikolu 43" għandhom jidħlu l-kliem "Artikolu 44"; u

(c) fil-proviso għal subklawsola (4) ta' klawsola 43 minflok il- kliem "il-ministru għandu, b'avviż bil-miktub, jinforma lid-detentur ta' ċertifikat" għandhom jidħlu l-kliem "il-ministru għandu, kemm-il darba dak it-tibdil jew impożizzjoni ta' kondizzjoni ġdida ma jkunux intalbu mid-detentur taċ-ċertifikat innifsu jinforma lil dak id- detentur.".

"AF"Clause 43 shall be amended as follows:

(a) for the words "Article 78(5)" wherever they appear there shall be substituted the words "Article 78(6)";

(b) in paragraph (b) of subclause (1) of clause 43 for the words "Article 43" there shall be substituted the words "Article 44"; and

(c) in the proviso to subclause (4) of clause 43 for the words "the said minister shall, by notice in writing, inform the holder of the certificate" there shall be substituted the words "the said minister shall, unless such variation or imposition of a new condition has been requested by the holder of the certificate himself, by notice in writing inform such holder".

Hawnhekk qegħdin ngħidu li l-ministru responsabbli mill-isports jista' jagħti ċertifikat biex ikun hemm art li fuqha jistgħu jsiru t-tiġrijiet u l- kondizzjonijiet relatati magħhom.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Li jippreokkupani huwa dak li hemm f'subklawsola (4) fejn qed jingħad li l-ministru responsabbli mill-isports iqis li jkun adatt li jibdel xi kondizzjoni jew li jimponi xi kondizzjoni ġdida f'xi tali ċertifikat ta' approvazzjoni eċċ. Il-kunċett li l-kondizzjonijiet jistgħu jinbidlu ħesrem ħin bla waqt, lili jinkwetani.

Nerġa' ngħid li l- liġi tista' tiġi mġebbda minn kwalunkwe amministrazzjoni u kultant issib differenza fl-interpretazzjoni anke bejn ministru u ministru ieħor jew adviser ta' ministru u adviser ta' ministru ieħor.

Jien ma nafx jekk il-ministru jħossx li għandha tingħata l-liċenzja għal żmien li jidhirlu hu - jekk hux għal sena jew ammont ta' snin ma nidħolx fiha - imbagħad jekk irid ibiddel ir-regoli tal-logħba joħroġ applikazzjonijiet ġodda bil-kondizzjonijiet riveduti kif irid il-gvern.

Jien m'iniex qed ngħid li l-gvern m'għandux id-dritt li jbiddel ir- regolamenti, imma li dawn jinbidlu halfway through, frankament lili tippreokkupani daqsxejn għaliex naħseb li tagħti ftit poteri eċċessivi.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Jien nifhem sew il-preokkupazzjoni ta' l-Onor.

Brincat, pero` nerġa ngħid li f'dawn it-tip ta' ċirkostanzi huwa importanti li bniedem ikun jista' jaġixxi malajr biex kull abbuż jiġi mneħħi immedjatament.

Hemm bżonn li nagħtu l-benefiċċju tad-dubju lill-ministru, ikun min ikun, li dan se jaġixxi fl-interess tal-poplu, fis-sens li jekk se jbiddel xi kondizzjoni, dan jagħmlu għaliex ikun fl-interess taċ-ċittadini in generali u mhux biex ipattiha lil "dak" jew lill-"ieħor".

Allaħares nibdew naħsbu li l-gvern isir fuq din il-bażi; il-ministru għandu r- responsabbilita` li jipproteġi liċ-ċittadin u jekk ikun hemm xi ħaġa li qed issir ħażin, anke jekk tkun qed issir fil-qafas ta' liċenzja li ngħatat, il- ministru m'għandux joqgħod jistenna li tingħalaq il-liċenzja, jagħmel staġun sħiħ bil-problema, imbagħad jirranġa l-liċenzja meta tagħlaq, imma għandu jkollu d-dritt li jaġixxi immedjatament.

Jien ngħid li fiċ- ċirkostanzi ta' dan l-ambjent li qed nitkellmu fuqu, jiġifieri tal-logħob, dan huwa importanti.

ONOR.

LEO BRINCAT: Jiġifieri lanqas taħseb Ii għandu jkun hemm xi forma ta' notice period qasir – m'iniex se nissuġġerixxi kemm, inħalliha fid- diskrezzjoni tal-Ministru – li fih ikunu jistgħu jiġu ċċarati l-affarijiet mal-partijiet ikkonċernati?

ONOR.

JOHN DALLI: Lest li nikkonsulta, pero` jien ngħid li jekk qed issir xi ħaġa ħażina trid tirranġaha mill-ewwel għaliex inkella jinħolqu l- problemi.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq flejjes kbar.

Jekk tkun qed issir xi ħaġa, vale la pena li tagħmilha anke jekk tagħmel ġimgħa biex tagħmilha.

Jien minn dak il-lat qed narahom l-affarijiet.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Rigward l-approvazzjoni ta' korsa għat-tiġrijiet, aħna bħalissa għandna korsa waħda, dik tal-Marsa.

Qed nifhmu li jekk ikun hemm oħrajn iridu jkunu it-tip ta' dik li hemm il-Marsa?

ONOR.

JOHN DALLI: Tista' tkun anke korsa għat-tiġrijiet tal-klieb.

ONOR.

CARMELO ABELA: Imma, per eżempju, it-tiġrijiet li jsiru fit-toroq li jkollhom il-permess, jistgħu jitqiesu li qed isiru fuq korsa?

ONOR.

JOHN DALLI: Jekk tippermettili xtaqt nirrispondi għall-kumment li għamel ftit aktar kmieni l-Onor Brincat dwar it-tibdil fil-kondizzjonijiet.

Fil-fatt qed jgħiduli li fl-iskeda hemm diġa` previst li meta l-awtorita` jkollha intenzjoni li tbiddel xi kondizzjonijiet għandha tinforma lid- detentur tal-liċenzja u tagħtih ċans biex jirreaġixxi għalihom.

Rigward dak li staqsa l-Onor.

Abela, nista' ngħid li fil-liġi qegħdin ngħidu li t-tiġrijiet jistgħu jiġu organizzati biss fil-korsa taż-żwiemel.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jiġifieri meta nitkellmu fuq korsa tat-tiġrijiet, inkunu qed nifhmu korsa simili bħal tal-Marsa li naturalment ikollha bżonn il-permessi ta' l-awtorita` ta' l-ippjanar biex tinbena eċċ.

ONOR.

JOHN DALLI: Iva, trid tkun korsa kkontrollata.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "AF" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 43, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 43, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 44 – Approvazzjoni ta' clubs tat-tiġrijiet

Clause 44 - Approval of racing clubs.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, għal din il-klawsola nipproponi din l- emenda:

"AG"Klawsola 44 għandha tiġi emendata kif ġej:-

(a) minflok il-kliem "Artikolu 78(5)" kull fejn jinstabu għandhom jidħlu l-kliem "Artikolu 78(6); u

(b) fil-proviso għal subklawsola (4) ta' klawsola 44, minflok il-kliem "il-ministru għandu, b'avviż bil-miktub, jinforma lid-detentur taċ- ċertifikat" għandom jidħlu l-kliem "il-ministru għandu, kemm-il darba dak it-tibdil jew dik l-impożizzjoni ta' kundizzjoni ġdida ma jkunx intalab mid- detentur taċ-ċertifikat innifsu, b'avviż bil-miktub jinforma lil dak id- detentur.".

"AG"Clause 44 shall be amended as follows:

(a) for the words "Article 78(5)" wherever they appear there shall be substituted the words "Article 78(6)"; and

(b) in the proviso to subclause (4) of clause 44, for the words "the said minister shall, by notice in writing, inform the holder of the certificate" there shall be substituted the words "the said minister shall, unless such variation or imposition of a new condition has been requested by the holder of the certificate himself, by notice in writing inform such holder.".

Dan ukoll huma kondizzjonijiet li taħthom il-ministru responsabbli mill- isport jista' japprova clubs tat-tiġrijiet.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor Carmelo Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jiġifieri f'din il-klawsola qed ngħidu li jista' jkun hemm aktar minn club wieħed li fl-istess żmien jorganizza t-tiġrijiet, naturalment f'korsa approvata, u li dan għandu jingħata l-permess mill- ministru responsabbli mill-isports.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: B'hekk wieħed ikun jista' jaċċerta ruħu li dawn ikunu clubs organizzati.

ONOR.

CARMELO ABELA: Għar-rigward ta' organizzazzjoni ta' logħob li jagħmel kull club, imbagħad japplikaw il-klawsoli li tkellimna fuqhom qabel u l-awtorita` imbagħad f'dan il-każ tiegħu over hi?

ONOR.

JOHN DALLI: Iva, u tikkontrolla bl-inspectors tagħha.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l- emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "AG" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 44, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 44, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 42 – Ħtieġa ta' liċenza biex isiru mħatri f'korsa għat-tiġrijiet.

Clause 42 - Requirement of a racecourse betting licence.

(Posposta aktar kmieni fil-Kumitat)

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, nitlob il-permess biex nirtira emenda "AE" li ressaqt aktar kmieni fil-Kumitat.

THE CHAIRMAN: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u l-emenda ġiet irtirata.

THE CHAIRMAN: Mr Chairman, se nipproponi l-emenda li ġejja:

"AH" Il-Ħames Skeda għandha tiġi emendata u ssir is-Sitt Skeda u għandha iktar minn hekk tiġi emendata kif ġej:

(a) minflok il-partiti 2(1) u (2) għandhom jidħlu dawn il-partiti li ġejjin:-

"2 (1) Liċenza biex isiru mħatri f'korsa għat-tiġrijiet għandha tinħareġ għal dak iż-żmien, li ma jkunx ta' aktar minn sena, li l- awtorita' tista' tispeċifika fil-liċenza.

(2) Kemm-il darba ma tkunx ġiet imħassra qabel, liċenza biex isiru mħatri f'korsa għat-tiġrijiet tista' tiġġedded mill-awtorita' għal perjodu jew perjodi oħra, li kull wieħed minnhom ma jkunx jeċċedi sena, skond kif l-awtorita' tista' tistabbilixxi.".

(b) fil-partita 2(3), minflok il-kliem "matul il-perjodu ta' operazzjoni tal-liċenza" għandhom jidħlu il-kliem "matul iż-żmien tal-liċenza" u minflok il-kliem "tal-perjodu ta' operazzjoni tal- liċenza" għandhom jidħlu l-kliem "taż-żmien tal-liċenza";

(c) fil-partita 4(a), minflok il-kliem "x'aktarx ikun persuna idonea u adatta biex jassigura" għandhom jidħlu il-kliem "ikun persuna idonea u adatta bil-għan li jassigura" u minflok il-kliem "x'aktarx li jkunu adatti" għandhom jidħlu l-kliem "ikunu adatti";

(d) fl-ewwel proviso għall-partita 6(1), minflok il-kliem "l- awtorita` għandha, b'avviż bil-miktub, tgħarraf lid-detentur ta' liċenza" għandhom jidħlu il-kliem "l-Awtorita` għandha, kemm-il darba dak it-tibdil jew impożizzjoni ta' kondizzjoni ġdida ma jkunx intalab mid-detentur ta' liċenza nnifsu, tgħarraf lid- detentur ta' liċenza b'avviż bil-miktub";

(e) fil-partita 7(1)(b), minflok il-kliem "għandha tħassar dik il-liċenza:" għandhom jidħlu l-kliem "għandha tħassar dik il- liċenza mingħajr ma timxi skond id-dispożizzjonijiet tal-partita 10 ta' din l-Iskeda";

(f) fil-partita 8(2), minflok il-kliem "il-perjodu ta' liċenza" għandhom jidħlu l-kliem "iż-żmien tal-liċenza"; u

(g) fil-partita 9(c), minflok il-kliem "informazzjoni li tkun falza jew qarrieqa f'xi dettall partikolari" għandhom jidħlu il- kliem "informazzjoni materjali li tkun falza jew qarrieqa".

"AH"The Fifth Schedule shall be amended to read as the Sixth Schedule and shall be further amended as follows:

(a) items 2(1) and (2) shall be substituted by the following:-

"2(1) A racecourse betting licence shall be issued for such term, not exceeding one year as the authority may specify in the licence.

(2) Unless it is previously cancelled, a racecourse betting licence may be reviewed by the authority for a further period or further periods, each of which shall not exceed one year, as the authority may determine.".

(b) in item 2(3), for the words "original or renewed period of operation of the licence" there shall be substituted the words "original or renewed term of the licence" and for the words "original or renewed period of the licence" there shall be substituted the words "original or renewed term of the licence";

(c) in item 4(a), for the words "is likely to be a fit and proper person to ensure" there shall be substituted the words "is a fit and proper person so as to ensure" and for the words "are likely to be fit" there shall be substituted the words "are fit";

(d) in the first proviso to item 6(1), for the words "the authority shall, by notice in writing, inform the licensee" there shall be substituted the words "the authority shall, unless such variation or imposition of a new condition has been requested by the licensee himself, inform the licensee by notice in writing";

(e) in item 7(1)(b), for the words "shall cancel such licence:" there shall be substituted the words "shall cancel such licence without complying with the provisions of item 10 of this Schedule";

(f) in item 8(2), for the words "licence period" there shall be substituted the words "licence term"; and

(g) in item 9(c), for the words "information that is false or misleading in a material particular" there shall be substituted the words "material information that is false or misleading".

THE CHAIRMAN: Rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l- emenda "AD" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "AD" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija l-emenda "AH" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "AH" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 42, kif emendata?

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 42, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi

Klawsola 45 - Ħatra ta' Bord għall-Kontroll ta' Korsi għat-Tiġrijiet.

Clause 45 - Appointment of Racecourse Control Boards.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, għal din il-klawsola nipproponi emenda li tgħid hekk:

"AI"Klawsola 45 għandha tiġi emendata kif ġej:-

(a) minflok il-kliem "Artikolu 78(5)" kull fejn dawn jinsabu għandhom jidħlu l-kliem "Artikolu 78(6)"; u

(b) fis-subklawsola (1) ta' klawsola 45, minflok il-kliem "tat- Tmien Skeda" għandhom jidħlu l-kliem "tad-Disa' Skeda.".

"AI"Clause 45 shall be amended as follows:-

(a) for the words "Article 78(5)" wherever they appear, there shall be substituted the words "Article 78(6)"; and

(b) in subclause (1) of clause 45, for the words "Eight Schedule" there shall be substituted the words "Ninth Schedule".

"AJ" It-Tmien Skeda għandha tiġi emendata billi tibda tinqara bħala d- Disa' Skeda u għandha tiġi emendata ulterjorment billi fil-paragrafi 9 u 10 minflok il-kliem "l-artikolu 78(5)" kull fejn dawn jinsabu għandhom jidħlu l-kliem "l-artikolu 78(6)".

"AJ" The Eighth Schedule shall be amended to read as the Ninth Schedule and shall be further amended as follows: in paragraphs 9 and 10 for the words "article 78(5)" wherever these occur there shall be substituted the words "article 78(6)".

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: F'din il-klawsola qed jingħad li l-ministru responsabbli mill-isport se jkollu l-poter li jaħtar il-bord tal-kontroll għal kull korsa ta' tiġrija li jkun hemm.

Bħalissa, minbarra l-korsa tal- Marsa jeżistu wkoll interessi oħrajn bħal, per eżempju, tal-ponies u tal- polo.

Filwaqt li jien naqbel ma' din il-klawsola rrid ngħid li jkun tajjeb li l-ministru responsabbli mill-isport, meta jiġi biex jaħtar dan it-tip ta' bord għall-kontroll tal-korsa tat-tiġrijiet, iżomm quddiem għajnejh l- interessi l-oħrajn li qed jagħmlu użu mill-korsa tal-Marsa biex ma jkunx hemm komplikazzjonijiet wara.

ONOR.

JOHN DALLI: Naħseb li huwa suġġeriment raġonevoli li għandu jinstema`.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l- emenda "AI" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "AI" għaddiet nem.con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda "AJ" kif imressqa u moqrija mill- Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "AJ" għaddiet nem.con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 45 kif emendata.

Dawk favur" (Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 45, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 46 – Restrizzjoni fuq il-kreditu.

Clause 46 - Restriction on credit.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, din hija klawsola importanti ħafna fejn qed tgħid li hu projbit li min qed jopera xi logħob jew huwa detentur ta' liċenzja jagħti self jew kreditu biex isir il-logħob.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jien naqbel ma' din il-klawsola, pero` naħseb li f'dan il-każ aktar hija kwestjoni ta' pulizija milli ta' awtorita`.

ONOR.

JOHN DALLI: Le, ta' l-awtorita` ukoll għaliex tista' tneħħi l- liċenzja.

ONOR.

CARMELO ABELA: Hawnhekk, apparti milli l-awtorita` tneħħi l- liċenzja f'każ li detentur ta' liċenzja jew operatur ikun instab li sellef xi flus għal skop ta' logħob tidħol ukoll il-pulizija bil-proċeduri?

ONOR.

JOHN DALLI: Le, hawnhekk m'aħniex nagħmlu emendi għall-kodiċi kriminali imma qed nagħmlu liġi dwar il-gaming.

Ovvjament se jkun hemm penalitajiet pero` l-iktar ħaġa importanti hawhekk hija li min jagħmel xi ħaġa llegali titteħidlu l-liċenzja.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi klawsola 46.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 46 għaddiet nem. con.

Klawsola 47 – Kif japplika l-Kodiċi Ċivili.

Clause 47 - Applicability of the Civil Code.

MR CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, din il-klawsola qiegħda tgħid li artiklu 1716 tal-kodiċi ċivili ma jkunx japplika bħala logħob awtorizzat u dan huwa fir-rigward ta' xiri u bejgħ ta' futures fuq l-istock exchange.

Jiġifieri għalkemm dan huwa tip ta' logħob m'aħniex qed indaħħluh taħt din il-liġi.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi klawsola 47.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 47 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 48 - Ħlas ta' ġugati u premjijiet.

Clause 48 - Payment of stakes and prizes.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, din il-klawsola tirregola kif għandhom jitħallsu l-premijiet u l-obbliġi ta' min għandu liċenzja biex iħallashom u naturalment il-protezzjoni li hemm versu l-ġukatur.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Jiena napprezza li l-gvern qed jimxi fuq il- provisions rilevanti tal-gaming act jiġifieri m'iniex qed nipprova nissuġġerixxi li għandna nerġgħu nivvintaw ir-rota, pero` qed insemmi xi ħaġa li forsi tista' tqum anke fi stadju ulterjuri meta nitkellmu dwar dak li għandu x'jaqsam ma' ħasil ta' flus.

Jiena nifhem il-konsiderazzjoni li wasslet lill-gvern biex l-ewwel kien qed itella' u jniżżel jekk jipprojbixxix l-aċċettazzjoni tal-credit cards f'dan it-tip ta' logħob imbagħad iddeċieda li jekk jagħmel hekk ikun qiegħed jirrestrinġi anke dak li huwa offshore betting hawnhekk.

Jien naħseb li l-użu tal-credit cards għandha tiġi kkonsidrata anke mill-aspett ta' ħasil ta' flus.

M'iniex qed ngħid li qed isir hekk, imma jekk wieħed jara anke dan l-aħħar fil-Parlament Ewropew id-definizzjoni li ngħatat għal "ħasil ta' flus" - forsi qed noħroġ barra s-suġġett għaliex money laundering jiġi ttrattat iktar tard imma qed nagħġen kollox flimkien – isib li d-definizzjoni twessgħet ħafna anke minħabba ċ-ċirkostanzi kif evolvew f'dawn l-aħħar xhur jew ġimgħat.

Filwaqt li qabel il-money laundering kien iktar marbut ma' lack of compliance min-naħa ta' financial institutions, illum dan twessa' b'tali mod li qed jinkludi ċerti professjonisti bħal nutara, accountants, avukati u anke l-casinos.

Instab ukoll – u dan huwa punt li jisħqu fuqu l- iktar l-IRS Amerikana - li l-iktar li jista' jagħti lok għall-abbuż huwa meta jkun hemm riferenza għall-użu tal-credit cards f'dak li huwa casino games.

Nerġa' ngħid, li naf li ma kienx hemm din it-tip ta' projbizzjoni fil-Gaming Act ta' l-1998, jiġifieri m'iniex qed ngħid dan bi kritika għal- liġi għaliex naħseb li qed jiġri biss huwa li qed tiġi rolled over, imma fid-dawl taċ-ċirkostanzi kif evolvew f'dawn l-aħħar xhur jew ġimgħat, kien hemm xi rethinking min-naħa ta' l-amministrazzjoni fuq l-implikazzjonijiet tal-kwestjoni ta' payments li jsiru bil-credit cards?

THE CHAIRMAN: l-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Le, rethinking bħala tali ma kienx hemm.

Naturalment wieħed irid iżomm ċertu skrutinju fuq dawn it-transazzjonijiet, isiru kif isiru.

Per eżempju, aħna diġa` għandna ċertu skrutinju fuq il-casinos f'dak li jirrigwarda cash transactions; xi ħadd jiġi b'xi Lm50,000 cash u jixtrihom chips u prattikament ikun ikkonvertihom.

U allura diġa` qegħdin b'għajnejna miftuħin.

L-inspectors li jkunu fil-casinos - u aħna l-aktar li qed nirriferu huwa għal hemmhekk mhux għal min imur jilagħab il-lottu bil-credit card - huma instructed sabiex jagħmlu scanning mhux biss ta' transazzjoni pure cash imma anke ta' trasazzjonijiet bi credit cards.

Aħna nħossu li minflok ngħidu li m'għandhomx jintużaw credit cards, ikun aħjar jekk neleboraw sistemi ta' kontroll fuq kif dawn qegħdin jintużaw.

ONOR.

LEO BRINCAT: L-importanti hu li skond ma qal il-ministru l- awtoritajiet huma sodisfatti bil-level of compliance li qed ikun hemm anke minn casinos li ġew illiberalizzati.

ONOR.

JOHN DALLI: L-importanti f'dan kollu hu li jkollna spettorat professjonali u jaf x'inhu jagħmel.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawosla 48.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 48 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 49 – Awtorita` biex l-infiq isir mid-dħul u t-twaqqif tal-Fond tal- Lotterija Nazzjonali għal Kawżi Ġusti.

Clause 49 - Authority to meet expenditure out of revenue and condition of National Lottery Good Causes Fund.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, għal din il-klawsola nipproponi emenda li tgħid hekk:

"AK" F'paragrafu (b) ta' subklawsola (6) ta' klawsola 49 minflok il- kliem "artikolu 58(2)" għandhom jidħlu l-kliem "artikolu 59(2)".

"AK" In paragraph (b) of subclause (6) of clause 49 for the words "article 58(2)" there shall be substituted the words "article 59(2)".

Mr Chairman, b'din il-klawsola qed inwaqqfu l-fond għall-kawżi ġusti li se jaħdem billi parti mill-introjtu li jkollu l-gvern mil-liċenzjar ta' dan il- logħob, ikun xi jkun, ma tmurx fil-fond konsolidat imma tmur ġo dan il-fond speċjali li mbagħad il-ministri konċernati, jiġifieri dak tal-finanzi, l- isport, il-kultura u s-servizzi soċjali, ikunu jistgħu jiddedikawh għal ċerti kawżi l-iktar l-iktar dawk li huma volontarjat li nħossu li għandhom jiġu mgħejjuna.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, dan il-punt li se nqajjem diġa` qajjimtu fil-kuntest ta' awtoritajiet oħrajn, imma naħseb li jkun tajjeb li nerġa' nagħmlu issa la min-naħa tagħna nħossu daqshekk fuqu.

Jien ma nħossx li s-surplus ta' l-awtorita` - jekk ikun hemm surplus – għandu jibqa' f'idejn l-organizzazzjoni imma għandu jmur fil-fond konsolidat, iżjed u iżjed meta l-pajjiż għandu ċerti problemi fiskali.

ONOR.

JOHN DALLI: Nista' nassigurak li se jmur fil-fond konsolidat.

Fil-fatt li se jiġri huwa li r-revenue item fil-budget "lotteries" se jiġi sostitwit b'żewġ affarijiet; income tax li allura se jmur direttament fil- fond konsolidat tal-kumpannija li tkun qed tmexxi l-logħob u l-liċenzja li tkun sostanzjali fil-miljuni kull sena għaliex hija persentaġġ mit-total turnover.

Dak se jibda jidher taħt "licences and fees" tal-fond konsolidat.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Li ridt ngħid huwa li f'subklawsola (7) li titkellem fuq il-kawżi ġusti, l-għaqdiet sportivi m'humiex imsemmija.

ONOR.

JOHN DALLI: Għaliex dawk jistgħu jinbidlu minn żmien għal żmien, skond il-bżonn.

ONOR.

CARMELO ABELA: Le, jien m'iniex qed nirriferi għall-ismijiet ta' l-għaqdiet imma qed nissuġġerixxi li fejn hemm "li jkollhom skopijiet ta' xorta reliġjuża, filantropika, kulturali, edukattiva, soċjali jew ċivika" tidħol ukoll il-kelma "sportiva".

ONOR.

JOHN DALLI: Iva, naħseb li nistgħu ndaħħluha u għalhekk se nipprponi emenda verbali li tgħid hekk:

F'subklawsola (7) ta' klawsola 49 wara l-kliem "reliġjuża, filantropika, kulturali," għandhom jiżdiedu l-kliem "sportiva,".

In subclause (7) of clause 49 immediately after the words "reliġious, philanthropic, cultural," there shall be inserted the word "sports,".

ONOR.

CARMELO ABELA: Dwar il-mod ta' kif se jitqassam dan il-fond, se jkun hemm speċi ta' kumitat imwaqqaf bejn il-ministru tal-finanzi u l- ministru responsabbli mill-isport?

ONOR.

JOHN DALLI: Le, m'hemmx kumitat formali per se.

Sal-lum il- ministru tal-finanzi għandu l-prerogattiva li jqassam hu flus minn dan il- fond lil ħafna soċjetajiet bħall-orfanatrofiji u għaqdiet sportivi u fil- fatt kemm-il darba nwieġeb domandi parlamentari fejn ngħid għand min marru l-flus.

Pero` imbagħad ikun hemm ammonti sostanzjali li bi qbil mal- ministri konċernati, nagħtu skond l-okkażjoni.

Per eżempju, meta jkun hawn l-olympic games ngħaddu madwar Lm50,000 minn dan il-fond lill-kumitat olimpiku Malti.

Nagħu wkoll, dejjem bi qbil, sussidju ta' Lm4,000 fis-sena lill-assoċjazzjoni tal-basketball biex inħeġġuhom ikomplu b'dan l-isport.

Min-naħa soċjali imbagħad għandna għaqdiet bħall-Caritas u l-Eden Foundation li xi kultant nagħtuhom mijiet ta' eluf minn dan il-fond, naturalment bi qbil u b'budget ippreparat mal-ministru tal-politika soċjali.

ONOR.

CARMELO ABELA: Imma jkun hemm bord ta' konsulenza?

ONOR.

JOHN DALLI: Iva, se nagħmlu hemm bord ta' konsulenza biex wieħed ikun jista' jidħol f'ċertu dettall.

ONOR.

CARMELO ABELA: Naqbel ma' dan li qed jgħid il-ministru għaliex ħafna drabi jkun meħtieġ li jinstabu fondi addizjonali biex wieħed jaqdi l- ħtieġijiet, kemm ta' għaqdiet kbar kif ukoll ta' għaqdiet żgħar li forsi b'Lm100 jagħmlu festa.

ONOR.

JOHN DALLI: U ma tistax tkun tassattiv f'dawn l-affarijiet.

Per eżempju, kelli każ ta' istituzzjoni li tieħu ħsieb ix-xjuħ li riedu jagħmlu estensjoni u kellhom iħallsu xi Lm70,000 għall-permess tal-planning authority u ġew għandi għall-eżenzjoni.

Jien kontra li nagħti eżenzjonijiet kemm jista' jkun u allura f'dak il-każ – din l-istituzzjoni kienet immexxija minn NGO – rajt li aħjar naqbad Lm70,000 minn dan il-fond u nagħtihomlhom biex huma jkunu jistgħu jħallsu għall-permess.

Dan huwa l-mod kif jiġi amminstrat dan il-fond.

ONOR.

CARMELO ABELA: F'dak li għandu x'jaqsam mas-Super 5 li se tiġi assorbita f'dan kollu, kien hemm klawsola fiha li tgħid li 35% minnhom imorru għall-isport.

Din issa se tkun inkorporata f'dan il-fond?

ONOR.

JOHN DALLI: Iva, se tkun inkorporata f'dan il-fond.

ONOR.

CARMELO ABELA: Għad hemm kwestjoni għaddejja dwar l-argument li l- 35% għandhom imorru għand il-kunsill għall-isport u mhux għand il-ministru tal-finanzi li jiddeċiedi hu.

ONOR.

JOHN DALLI: Fil-fatt qatt ma sar hekk.

ONOR.

CARMELO ABELA: U huwa proprju għalhekk li l-kwestjoni baqgħet għaddejja.

ONOR.

JOHN DALLI: Pero` issa qed tiġi ċċarata li tkun f'dan il-fond imbagħad jitqassmu b'konsultazzjoni mal-ministru responsabbli mill-isport.

ONOR.

CARMELO ABELA: Ħaġa oħra li nixtieq ngħid hija jekk jikkonsidrax il- ministru li d-dikjarazzjoni ta' kull ammont riċevut u minfuq jitpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra mingħajr ma wieħed jagħmel domanda għalih.

ONOR.

JOHN DALLI: Pero` mhux neċessarjament għandu jkun hemm id- dettalji kollha ta' kif ingħataw, għax l'apetito vien mangiando.

ONOR.

CARMELO ABELA: Iktar milli kif ingħataw, l-ammonti li ngħataw.

ONOR.

JOHN DALLI: Il-problema hi li mbagħad kulħadd jibda jitħajjar.

Fil-fatt waħda mill-problemi kbar li kelli meta sirt ministru tal-finanzi kien li kont nirċievi madwar 15-il talba fix-xahar għall-għajnuna; kulħadd jivvinta x'jagħmel imbagħad il-premjijiet irid iħallashom il-ministru tal- finanzi minn dan il-fond.

Jien dik qtajtha u ħadt deċiżjoni li matul is- sena m'iniex se nagħti aktar dawn il-pezzi bukkuni lil kulħadd u nagħmlu eżerċizzju darba f'sena fejn naraw liema huma dawk l-istituzzjonijiet li għandhom jibbenefikaw b'xi mod.

Jien naħseb li b'hekk wieħed ipoġġi ċerta dixxiplina fis-sistema għaliex tassattivament jekk ma tkunx xi ħaġa vera straordinarja, dejjem ngħidu "le" għal kulmin jivvinta xi ħaġa matul is- sena.

Pero` rridu noqogħdu attenti għaliex jekk l-accounts se jkunu pubbliċi allura se jkollna min jgħid li għaliex "dak" ħa "daqstant" hu għandu jieħu wkoll.

Jien m'għandi ebda problema biex ngħid li dan ir-rapport għandu jitpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra u fil-fatt qed ngħidilhom biex ilestu emenda fuq il- linji ta' dak li ssuġġerixxa l-Onor.

Abela.

Mr Chairman, nitlob għalhekk il-permess sabiex nipposponu din il-klawsola sakemm issir l-emenda.

THE CHAIRMAN: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u Klawsola 49 ġiet posposta.

Klawsola 50 - Poter li tissellef jew toħloq kapital.

Clause 50 - Power to borrow or raise capital.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, din il-klawsola hija waħda normali fuq bażi kummerċjali, mhux għaliex l-awtorita` se jkollha bżonn tissellef.

Fil- fatt din se jkollha l-flus ħerġin minn widnejha, pero` għal li jista' jkun qed ngħidu li hija awtorizzata tissellef jekk ikollha bżonn tagħmel hekk.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 50.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 50 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 51 - Avvanzi mill-gvern.

Clause 51 - Advances from Government.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, hawnhekk qed nagħmlu l-istess ħaġa.

Żgur li mhux se jkun hemm il-bżonn li wieħed javvanza xi flus lil din l- awtorita`, pero` naħseb li xorta għandna nħallu din il-possibilita` għall- formalita`.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Qed nifhem sew, li mhux se jkun hemm recourse għall- estimi supplimentari f'ċirkostanzi bħal dawn?

ONOR.

JOHN DALLI: Le, se jkun hemm, naturalment dejjem made by the minister out of the consolidated fund.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri; No) Il-mistoqsija hija Klawsola 51.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 51 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 52 - Tislif mingħand il-gvern.

Clause 52 - Borrowing from Government.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, f'din il-klawsola qegħdin ngħidu li jekk l-awtorita` għandha bżonn flus biex tagħmel nefqa kapitali l-gvern jislef lill-awtorita` fuq kondizzjonijiet li jkunu appropriate.

Jekk isir dan, naturalment ikun irid jidher fil-kontijiet tal-gvern.

Jiġifieri jekk, per eżempju, l-awtorita` trid tinvesti f'sistema elettronika ta' kontroll ġenerali li jiswa ħafna flus, din tista' tmur għand il-gvern u titolbu jislifha.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Aktar kmieni l-Ministru tana l-assigurazjoni li fejn ikun hemm surplus fund ta' l-awtorita` dawn jiġu mgħoddija lill-fond konsolidat.

F'każ bħal dan naħseb li jkun iktar ta' konfort li jekk se jintuża t-treasury clearance fund l-aġġustament neċessarju mal-fond konsolidat isir sa tmiem is-sena finanzjarja.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Pero` mhux neċessarjament, fil-fatt is-sistema ta' accrual accounts għalhekk tiddaħħal biex tagħti levelling of expenditure ħalli l-istatistika tkun aktar ekwiparabbli.

Jekk inti se tixtri asset li se jservik għal għaxar snin ma tiċċarġjahx to expense dik is-sena li tħallsu imma jekk jista' jkun tiċċarġjah to expense matul l-għaxar snin li qed tużah u li qed jagħtik il-frott.

Dak huwa wieħed mill-kunċetti bażiċi ta' accrual accounting li ż-żewġ naħat tal-Kamra jaqblu li għandna nimxu għalih.

Issa f'dan il-każ qegħdin ngħidu li jekk hi kwestjoni li qed tixtri a capital asset li se tużah għal numru ta' snin l-awtorita` mhux neċessarjament tiċċarġjah l-ewwel sena fil-fond konsolidat; tista' tiċċarġjah fit-treausury clearance fund għaliex dak għalhekk qiegħed imbagħad jiġi ċċarġjat mill-konsolidat fil-perijodu ta' meta jiġi wżat dak l-asset partikolari.

Issa hawnhekk se nagħmel daqsxejn parentesi għaliex saru xi kummenti – m'iniex qed ngħid għall-Onor.

Brincat – fis-sens li t-treasury clearance fund huwa xi fund moħbi.

Dan m'hu moħbi xejn.

It-treasury clearance fund fil-fatt qiegħed biex jagħmel tajjeb għan-nuqqas ta' l-accrual accounting li għandna.

Veru li xi kultant inpoġġu fih djun li mhux se jitħallsu lura, imbagħad finalment we have to clear them off the books kif qed nagħmlu issa, pero` it-treasury clearance fund huma flus li qegħdin joħorġu u jistgħu jerġgħu jidħlu.

Għalhekk ma naqbilx ma' l-Onor.

Brincat fejn qal li fl-aħħar tas-sena irridu nġibu għax-xejn it-treasury clearance account għaliex allura tista' ma tuża xejn it-treasury clearance fund.

It-treasury clearance fund tużah meta l-ispiża tkun se ġġorrha minn sena għal sena mingħajr ma tiċċarġja l-consolidated account.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi klawsola 52.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 52 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 53 – Estimi ta' l-Awtorita`.

Clause 53 – Estimates of the Authority.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, din il-klawsola titkellem dwar l-estimi ta' l-awtorita` u qed ngħidu li dawn għandhom jiġu sottomessi lill-ministru għall-approvazzjoni tiegħu.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairmam, kif konna rrimarkajna anke meta konna qed niddiskutu l-communications authority li jidher ċar li hija t-template li ġiet użata għal diversi awtoritajiet oħrajn u anke f'dan il-każ partikolari, konna nsibu iktar konfort li kieku apparti mill-approvazzjoni tal-ministru, estimi bħal dawn jitressqu għall-approvazzjoni tal-Kamra kollha nnifisha.

Veru li jista' jinġieb l-argument li wieħed jista' jirrikorri għall-PAC imma jien naħseb li meta qed nitkellmu fuq awtorita` ta' ċerta portata jkun hemm iktar weight jekk ikun hemm l-iskrutinju tal- Kamra kollha.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Fuq dawn l-estimi li qegħdin ngħidu, se naraw fil- klawsola ta' wara li dawn se jiġu ppreżentati fuq il-mejda tal-Kamra, pero` llum għandna l-PAC li jista' jaqbadhom u jiflihom f'ħafna aktar milli nifluhom hawnhekk fil-kumitat of the full House.

Jiġifieri jien naħseb li dan il-parlament għandu l-mekkaniżmu li jiċċekkja mingħajr ma noqogħdu niddedikaw seduti partikolari għalihom fil-parlament as a full House.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Dan huwa punt dibattibbli jiġifieri ma tistax taqbad u taqta' linja dritta imma jien naħseb li meta jkollna awtoritajiet iservi ta' sorvelja iktar jekk dawn jiġu diskussi fil-Kamra kollha.

B'daqshekk ma rridx ngħid li l-PAC huwa mpotenti, pero` naħseb li jekk ikunu għall- iskrutinju tal-Kamra kollha jkunu jistgħu jipparteċipaw rappreżentanza iktar wiesgħa milli sempliċiment l-erba' jew it-tliet rappreżentanti ta' naħa u ta' oħra.

Din m'hijiex xi kwestjoni li se noqogħdu nfettqu fuqha imma dan il-punt konna sħaqna dwaru meta kellna l-communications authority, qajjimnieh ukoll fil-kuntest ta' l-awtoritajiet l-oħrajn kollha u nħossu li m'għandniex nagħmlu eċċezzjoni fir-rigward ta' l-awtorita` li għandna quddiemna llum.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi klawsola 53.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 53 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi

Klawsola 54 – L-infieq għandu jkun skond l-estimi approvati.

Clause 54 – Expenditure to be accorking to approved estimates.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, għal din il-klawsola se nipproponi din l- emenda:

"AL" F'subklawsola (1) ta' klawsola 54 minflok il-kliem "artikolu 53" għandhom jidħlu l-kliem "artikolu 54".

"AL" In subclause (1) of clause 54 for the words "article 53" there shall be substituted the words "article 54".

Hawnhekk qed ngħid liladarba jsiru l-estimi allura l-awtorita` tkun obbligata li tara li l-infiq tagħha jkun konformi ma' l-istess l-estimi.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l- emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "AL" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 54, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 54, kif emendata għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 55 – Pubblikazzjoni ta' estimi approvati.

Clause 55 – Publication of approved estimates.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, din il-klawsola qed tgħid li l-ministru irid, fi żmien tmien ġimgħat minn mindu jiġu ppreżentati l-estimi ta' l- awtorita`, ipoġġihom fuq il-Mejda tal-Kamra.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi klawsola 55.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 55 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 56 – Kontijiet u verifika.

Clause 56 – Accounts and audit.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, għal din il-klawsola se nipproponi din l-emenda:

"AM" F'subklawsola (3) ta' klawsola 56 minflok il-kliem "artikolu 53" għandhom jidħlu l-kliem "artikolu 54".

"AM" In subclause (3) of clause 56 for the words "article 53" there shall be substituted the words "article 54".

Din hija klawsola li tipprovdi għall-auditing ta' l-awtorita` mill-awditur ġenerali li naturalment għandu kull fakulta` li jagħmel l-audit ta' din l- awtorita` u anke hemm li l-ministru jista' jordna audit hu wkoll.

THE CHAIRMAN: Onor. Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Jiena xtaqt inkun naf jekk hemmx xi ħsieb li l- kontijiet jibdew jinżammu on an accrual basis minflok ma jkunu on a cash basis.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Naħseb nistgħu nordnaw bħalma ordnajna f'każi oħra li l-kontijiet jibdew isiru on an accrual basis.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l- emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "AM" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 56, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 56, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordanta biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 57 - Depożitu ta' kull dħul u ħlas mill-Awtorita`.

Clause 57 - Deposit of revenues and payments by the Authority.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, hawnhekk qegħdin nitkellmu dwar il-mod kif l-awtorita` għandha tirregola l-flus li tirċievi; trid tagħmel bank accounts u żżomm l-accounts tagħhom bil-mod kif inhu regolat hawnhekk fid- dettall.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki( (Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 57.

Dawk favur( (Onor. Membri: Aye) Dawk kontra( Agreed.

Klawsola 57 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 58 - Riserva għal premjijiet mhux mitlubin

Clause 58 - Unclaimed prizes reserve

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, għal din il-klawsola nipproponi emenda li tgħid hekk:

"AN" F'subklawsola (2) ta' klawsola 58, minflok il-kliem "fl-artikolu 49(6)." għandhom jidħlu l-kliem "fl-artikolu 50(6):" u minnufih wara għandhom jiżdiedu l-kliem "iżda fil-każ ta' terminazzjoni jew ta' tħassir tal-liċenza għal-Lotterija Nazzjonali, il-fondi kollha li jkunu akkreditati lir-riserva għall-premjijiet mhux mitlubin fit-tmien jum wara d-data ta' dik it-terminazzjoni jew ta' dak it-tħassir għandhom jitħallsu mid-detentur tal-liċenza tal-lotterija nazzjonali lill-awtorita' sa mhux aktar tard minn ġimgħatejn minn dik id-data ta' terminazzjoni jew ta' tħassir.".

"AN" In subclause (2) of clause 58, for the words "Article 49(6)." there shall be substituted the words "article 50(6):" and immediately thereafter there shall be added the words:

"provided that in the case of termination or cancellation of the national lottery licence, all funds standing to the credit of the unclaimed prizes reserve on the eighth day after the date of such termination or cancellation shall be paid by the national lottery licensee to the authority by not later than two weeks from such date of termination or cancellation.".

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, subklawsola 4 qed jingħad li "il- ministru jista' b'regolamenti japplika d-dispożizzjonijiet ta' dan l- artikolu lil detenturi oħrajn ta' liċenza għal logħbiet jew lil dawk il- kategoriji ta' detenturi oħrajn ta' liċenza għal logħbiet li jistgħu jiġu speċfikati fl-istess regolamenti."

Jekk il-premjijiet ikunu in kind kif ġieli jsir f'każi ta' logħob fuq it-television, il-gvern se jitlob li jkun jaf x'inhu l-oġġett jew anke l-valur ta' dak l-oġġett(

ONOR.

JOHN DALLI: Jien naħseb li meta wieħed ikun qed japplika għal liċenzja għandu jagħti d-dettalji kollha ta' dak li se jtellgħu f'dak l- istadju, jiġifieri mhux biss jgħidu x'se jtellgħu imma anke l-valur ta' dak li se jtellgħu.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Il-perijodu li wieħed jista' jieħu l-premju tal- logħba, tkun xi tkun, se jkun stipulat fil-liċenzja mogħtija(

ONOR.

JOHN DALLI: Le, dak il-perijodu dejjem ikun miftuħ.

Fil-fatt dan il-fond qiegħed proprju sabiex il-premjijiet li ma jkunux ġew mirbuħa jiġu akkumulati fih.

Dan il-fond jispiċċa biss u jitħallas lill-awtorita` darba l-liċenzja tagħlaq.

Hemmhekk qed ngħidu li li tmient ijiem l-għeluq ta' liċenzja, kull rigal li ma jkunx ġie mitlub, jintilef.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jiġifieri jintilef minn min rebħu u l-flus imorru għand l-awtorita`?

ONOR.

JOHN DALLI: Iva.

ONOR.

CARMELO ABELA: Forsi huwa l-każ li fil-liċenzja jitniżżel perijodu ta' żmien(

ONOR.

JOHN DALLI: Fil-fatt qed jinformawni li f'kull liċenzja se jkun hemm stipulat iż-żmien sa meta jista' jintalab il-premju.

Hawnhekk dejjem qed nitkellmu għal-Lotterija Nazzjonali mhux għal lotteriji kwalunkwe li jiġu organizzati.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jikkonsidrax il-Ministru li dawk il-premjijiet li ma jiġux claimed imorru fil-fond tal-kawżi ġusti.

ONOR.

JOHN DALLI: Nitolbok ma torbotlix idejja, wara kollox dan il-fond huwa fl-interess ta' kulħadd li jkun hemm.

Naħseb li din l-unika ċirkostanza fejn il-ministru tal-finanzi jqassam għaliex mill-bqija dejjem jieħu, u allura huwa l-uniku mument fejn jista' jidher xi ftit sabiħ!

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Jekk il-kumpannija - hawnhekk qed nitkellmu dwar l- emenda li ġiet ippreżentata li tgħid "provided that in the case of termination or cancellation of the lottery licence" - tkun falluta tista' tittrasferixxi fondi a detriment tal-kredituri sakemm ma tkunx koperta minn xi forma ta' garanzija bankarja revokabbli?

ONOR.

JOHN DALLI: Jien naħseb li l-garanziji bankarji qed jiġu stipulati, pero` barra minn hekk hemm liġijiet oħra fil-pajjiż, bħal- liġijiet tal-kumpanniji li jgħidu li jekk wieħed jagħmel kummerċ in a bankrupt situation ikun ħati personalment u jkun liable għall-obbligi kollha tal-kumpannija.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l- emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "AN" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 58, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 58, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 59 – Kuntratti ta' Appalt.

Clause 59 – Contract of supply of works.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, hawnhekk bażikament qed ngħidu li x- xiri sa Lm3,000 li tagħmel l-awtorita` jista' jsir bl-awtorita` ta' l- awtorita` nnifisha, pero` xiri li jammonta għal aktar minn Lm3,000 irid isir skond il-proċeduri normali tal-financial regulations.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, hawnhekk tqum il-preokkupazzjoni li konna wrejna waqt id-diskussjoi tal-Malta Communications Authority Act.

Fil-fatt taħt ċirkostanzi normali l-procurement procedures kienu jkunu dawk applikabbli in terms of the public service procurement regulations ta' l- 1996, imma fil-fatt jidher li s-suġġeriment tal-lotto privatisation team kien li jimxu fuq il-mudell tal-Malta Communications Authority Act.

Dan ifisser li biex ma jkunx hemm ċertu dewmien u ċerti formalitajiet qed jiġu bypassed ċerti proċeduri stabiliti b'mod partikolari d-dipartiment tal- kuntratti.

Għalkemm jien wieħed li nemmen fl-expediency u li ma jkunx hemm burokrazija żejda, ma neħux gost b'ċirkostanzi fejn jiġu bypassed ċerti regolamenti tal-gvern, b'mod partikolari d-dipartiment tal-kuntratti.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Pero` hawnhekk qed ngħidu li kull xiri ta' aktar minn Lm3,000 irid isir permezz ta' tenders.

Fil-fatt il-klawsola tgħid "by the authority to exceed three thousand liri in value, or such other ammount as the minister may by regulations prescribe, except after notice of the intention of the authority to enter into the contract has been published and competitive tenders have been issued".

ONOR.

LEO BRINCAT: Apparti minn hekk, qed jintqal ukoll li għandu jiġi ppublikat l-avviż ta' l-intenzjoni ta' l-awtorita` li tagħmel il-kuntratt.

Jien qed nifhimha sew li dan se joħroġ fil-gazzetta tal-gvern?

ONOR.

JOHN DALLI: Naturalment għaliex huwa reklam bħal tas-soltu; bażikament it is an issue of a tender.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi klawsola 59.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 59 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 60 – Money Laundering

Clause 60 – Money Laundering

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, hawnhekk billi l-money laundering anke kif semma l-Onor.

Brincat qabel huwa konsiderazzjoni li wieħed irid jagħtiha importanza kbira, qed ngħidu li minn żmien għal żmien il-ministru, flimkien mal-ministru responsabbli mill-ġustizzja jista' joħroġ guidelines dwar il-kondotta jiġifieri ta' sistemi li għandhom jiġu operati biex niġġieldu l-money laundering u dawn il-guidelines jsiru mil-licensees, lill-uffiċjali ta' l-awtorita', lid-diretturi ta' l-awtorita' u lil kulmin għandu x'jaqsam ma' l-operat ta' gaming fil-pajjiż.

ONOR.

LEO BRINCAT: Jista' l-Ministru jindika it-tibdiliet li hemm mal- gaming act?

ONOR.

JOHN DALLI: Tlabt lill-advisers jikkonfrontaw iż-żewġ liġijiet u aktar tard inkun nista' nagħti l-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Brincat.

Nitlob il-permess tal-Kumitat sabiex sakemm ikollna risposta nipposponu din il-klawsola.

THE CHAIRMAN: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u l-klawsola 60 ġiet posposta.

Klawsola 61 – Rapport Annwali

Clause 61 – Annual Report

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, f'din il-klawsola qegħdin nispeċifikaw il-ħtieġa li jsir rapport anwali ta' l-awtorita` u li naturalment dan jitpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi Klawsola 61.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 61 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 62 - Trasferiment ta' proprjeta` lill-awtorita`

Clause 62 - Transfer of assets to the authority

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Qed ngħidu li l-proprjeta` li illum hija proprjeta` tal- gvern - għaliex din l-operazzjoni hija governattiva - li se jkollha bżonn l- awtorita` biex tmexxi, għandhom jiġu ttrasferiti lill-awtorita`.

M'aħniex qed nitkellmu pero` fuq proprjeta` immobbli.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jien naħseb li l-klawsola qed titkellem fuq proprjeta` immobbli wkoll.

ONOR.

JOHN DALLI: Iva, imma proprjeta` immobbli tista' tiġi trasferita by Presidential order.

ONOR.

CARMELO ABELA: Għal dak li għandu x'jaqsam ma' proprjeta` mobbli naħseb li jkun tajjeb kieku kellha ssir lista mill-ministru fejn jingħata rendikont ta' x'għadda mid-dipartiment għal għand l-awtorita`.

ONOR.

JOHN DALLI: Fil-fatt dan l-inventarju jsir biex kulħadd ikun jaf xi tneħħa mir-responsabbilta` tad-dipartiment u x'għadda taħt ir- responsabbilta` ta' l-awtorita`.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 62.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 62 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 49 – Awtorita` biex l-infiq isir mid-dħul u twaqqif tal-Fond tal- Lotterija Nazzjonali għal Kawżi Ġusti.

Clause 49 - Authority to meet expenditure out of revenue and constitution of National Lottery Good Causes Fund.

(Posposta aktar kmieni fil-Kumitat)

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, għal din il-klawsola nipproponi emenda li tgħid hekk:

"AO" Fis-subklawsola (8) tal-klawsola 49, minnufih wara l-ewwel sentenza, għandha tidħol sentenza ġdida kif ġej:

"Il-ministru għandu, kemm jista' jkun malajr u mhux aktar tard minn erba' ġimgħat wara li l-istess dikjarazzjoni tkun ġiet ċertifikata mill-awditur ġenerali kif jipprovdi dan is-subartikolu, jew jekk f'kull waqt matul dak il-perijodu l-Kamra ma tkunx qiegħda f'sessjoni, fi żmien erba' ġimgħat mill-bidu tas-sessjoni li tiġi minnufih wara, jara li kopja ta' tali dikjarazzjoni titqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra.".

"AO" In subclause (8) of clause 49, immediately after the first sentence, there shall be included the following new sentence:

"The minister shall, at the earliest opportunity and not later than four weeks after such statement has been certified by the auditor general as provided in this subarticle, or if at any time during that period the House is not in session, within four weeks from the beginning of the next following session, cause a copy of such statement to be laid on the Table of the House.".

THE CHAIRMAN: Rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-emenda "AK" għal klawsola 49 kif imressqa u moqrija mill-Ministru aktar kmieni fil- Kumitat.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "AK" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija l-emenda verbali tal-Ministru aktar kmieni fil-Kumitat.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda verbali għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija l-emenda "AO" għal klawsola 49 li għadu kemm ressaq il-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "AO" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 49 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 49, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 60 - Money Laundering

Clause 60 - Money Laundering

(Posposta aktar kmieni fil-Kumitat)

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: B'risposta għad-domanda li għamel aktar kmieni l- Onor. Brincat irrid ngħid li din il-klawsola hija kważi dentika għall- klawsola tal-Gaming Act, l-unika differenza li hemm hija li f'subklawsola (2) tal-Gaming Act in-nies li jistgħu jkunu involuti huma biss il-casino employees.

Hawnhekk qed niftħuha għal nies oħrajn biex b'hekk ninkludu ħafna iktar nies li se jkunu responsabbilizzati mill-casino employees, naturalment għaliex il-gaming act kien relatat mal-casinos bażikament.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Xtaqt nistaqsi kif din se taħdem fil-prattika.

Jekk ikun hemm xi suspetti, l-awtorita` se tqabbad l-ispetturi tagħha jew inkella se ddaħħal lill-pulizija?

ONOR.

JOHN DALLI: Il-guidelines se jkunu jispeċifikaw il-proċeduri li jridu jintużaw f'każ ta' suspett.

Jekk impjegat ikollu suspett ta' money laundering se jkun obbligat li jagħmel rapport.

Li se jiġri huwa li aħna dalwaqt se nressqu liġi quddiem din il-Kamra - wara li niddiskutiha ma' l- oppożizzjoni – liema liġi se twaqqaf il-finance intelligence unit (FIU) li se jkun iffokat biss fuq il-kontroll tal-money laundering.

L-ewwel persuna li jkollha suspett ta' money laundering hija obbligata tagħmel ir- rapport tagħha lil dan il-unit.

ONOR.

CARMELO ABELA: Din hija simili għal tal-banek.

ONOR.

JOHN DALLI: Iva, japplikaw l-istess proċeduri.

ONOR.

CARMELO ABELA: Imma r-rapport lil min irid isir?

Lill-awtorita' jew lill-pulizija?

ONOR.

JOHN DALLI: Le, lill-FIU direttament.

ONOR.

CARMELO ABELA: Imma s'issa dan l-organu għadu ma jeżistix.

ONOR.

JOHN DALLI: Le, bħalissa r-rapport isir lill-pulizija.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 60.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 60 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 63 – Kif jiftehmu l-liġijiet eċċ. Clause 63 – Construction of laws etc.

ONOR JOHN DALLI: Mr Chairman, għal din il-klawsola nipproponi emenda li tgħid hekk:

"AP" Fi klawsola 63 minflok il-kliem "Artikolu 62(1)(a)" għandhom jidħlu l-kliem "Artikolu 63(1)(a)" u minflok il-kliem "Artikolu 62(1)(b)" kull fejn jinsabu għandhom jidħlu l-kliem "Artikolu 63(1)(b)".

"AP" In clause 63 for the words "Article 62(1)(a) there shall be substituted the words "Article 63(1)(a)" and for the words "Article 62(1)(b)" wherever they appear there shall be substituted the words "Article 63(1)(b)".

Din il-klawsola hija pjuttost legalistika u qiegħda tispjega kif għandhom jiġu interpretati liġijiet oħra li jiġu affettwati.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l- emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur( (Onor. Membri: Aye) Dawk kontra( Agreed.

L-emenda "AP" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 63, kif emendata.

Klawsola 63, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 64 – Dispożizzjonijiet transitorji li jirrigwardaw it-trasferiment ta' kull attiv.

Clause 64 - Transitory provisions relating to the transfer of assets.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, għal din il-klawsola nipproponi emenda li tgħid hekk:

"AQ" Fi klawsola 64, minflok il-kliem "Artikolu 62(1)(a)" kull fejn dawn jinsabu għandhom jidħlu l-kliem "Artikolu 63(1)(a)" u minflok il- kliem "Artikolu 62(1)(b)" kull fejn dawn jinsabu għandhom jidħlu l-kliem "Artikolu 63(1)(b)".

"AQ" In clause 64, for the words "Article 62(1)(a)" wherever they appear, there shall be substituted the words "Article 63(1)(a)" and for the words "Article 62(1)(b)" wherever they appear there shall be substituted the words "Article 63(1)(b)".

Mr Chairman, din il-klawsola qiegħda tikkontempla l-proviżjonijiet ta' transizzjoni li jrid ikun hemm meta l-lotterija nazzjonali tibda titħaddem mil-privat.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki( (Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l- emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

L-emenda "AQ" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 64, kif emendata.

Klawsola 64, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 65 - Il-Ministru jista' jagħmel dispożizzjonijiet biex jistabbilixxi l-proprjeta` trasferita lill-Awtorita`.

Clause 65 – Minister may make provisions to determine assets transferred to the Authority.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, din il-klawsola qed tagħti lill-ministru il-poter li jagħmel dawk ir-regolamenti u provisions meħtieġa biex jistabilixxi x'se jiġi ttrasferit lill-awtorita` u kif għandu jiġi ttrasferit.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki( (Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi klawsola 65.

Klawsola 65 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi

Klawsola 66 – Piena għal reati kontra dan l-Att.

Clause 66 - Penalty for offences against this Act.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

"AR" Fit-tielet proviso tas-subklawsola (1) ta' klawsola 66, minflok il-kliem "Artikolu 73(2)" għandhom jidħlu l-kliem "Artikolu 74(2)".

"AR" In the third proviso to subclause (1) of clause 66, for the words "Article 73(2)" there shall be substituted the words "Article 74(2)".

Din il-klawsola qed tistabilixxi l-penalitajiet ta' din il-liġi u tgħid li kull persuna li tinstab ħatja ta' reat kontra din il-liġi tista' tiġi mwaħħla multa ta' mhux inqas minn Lm3,000 u mhux iktar minn Lm100,000 jew sentejn ħabs jew il-multa u l-ħabs flimkien u jekk tkun reċidiva l-multi jogħlew għall-minimu ta' Lm5,000 u massimu ta' Lm150,000 u piena ta' mhux inqas minn sitt xhur u mhux iktar minn tliet snin.

Dawn huma pieni ftit ħorox u għamilnihom hekk għaliex il-frott ta' l-atti kontra din il-liġi jistgħu jirrendu ammonti sostanzjali u allura jrid ikollna d-deterrent meħtieġ biex nimmilitaw kontra l-abbużi.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Carmelo Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Mr Chairman, min-naħa ta' l-oppożizzjoni ċertament li naqblu li jkun hemm dawn it-tip ta' pieni għaliex fl-aħħar mill-aħħar wieħed irid jifhem il-gravita` tagħhom u tajjeb li jasal il-messaġġ li min jabbuża jrid iħallas.

Naħseb li l-fatt li jkun hemm pieni sostanzjali jservu ta' deterrent u jien nittama li jkun hekk ħalli ħadd ma jabbuża minn dwn it-tip ta' affarijiet.

Issa xtaqt nistaqsi xi jfisser dak li hemm f'subklawsola (2) fejn qed jingħad li l-multa tinġabar mill-ministru responsabbli mill-isport bħala dejn ċivili.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Hawnhekk qegħdin ngħidu li fejn hi l-prerogattiva tal- ministru ta' l-isport, il-multi jrid jiġborhom hu.

Jiġifieri hu se jkun responsabbli mill-enforcement tagħhom.

ONOR.

CARMELO ABELA: Imma tinstab ħati mill-qorti.

ONOR.

JOHN DALLI: Naturalment, imma l-azzjoni tittieħed mill-ministru responsabbli mill-isports għaliex hu qed jagħti l-awtorizzazzjoni mhux l- awtorita`.

ONOR.

CARMELO ABELA: Meta wieħed jinstab ħati mill-qorti u din tordna l- ħlas ta' tant ammont ta' flus, dawk il-flus għandhom imorru għand il- ministru responsabbli mill-isports?

ONOR.

JOHN DALLI: Dawn finalment se jgħaddu għand il-gvern, pero` billi l-ministru responsabbli mill-isport huwa dak li se jirrappreżenta l-gvern f'din l-azzjoni għaliex hu responsabbli li jagħti l-permess għal-liċenzji, jekk ikun hemm atti kontra dawk il-klawsoli li għandhom x'jaqsmu mal- ministeru tiegħu, allura n-nomine fil-kawża jkun hu u allura jiġbor il- multa hu.

Pero` hu jagħmel dan bħala aġent tal-gvern u għalhekk il-flus finalment jgħaddu għand il-gvern.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l- emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "AR" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 66, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 66, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Sar il-ħin.

Fid-9.00 p.m. il-Kamra rriżumiet u l-President tal-Kumitati rrapporta progress u talab il-permess sabiex il-Kumitat jerġa' jiltaqa'.

MR SPEAKER: Grazzi.

Nitlob lill-Ministru sabiex jekk jogħġbu jressaq l- Aġġornament tal-Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal għada l-Erbgħa, 31 ta' Ottubru 2001 fid-9.00 a.m. b'din l-aġenda:-

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi dwar Lotteriji u Logħob Ieħor – Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Ibħra Territorjali u ż-Żona Kontigwa - Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kunsill Nazzjonali għall-Kultura u l-Arti - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Kostituzzjoni tal-Kariga ta' Avukat Ġenerali u dik ta' Avukat tar-Repubblika - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Patrimonju Kulturali - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi dwar is-Servizzi Veterinarji - Tielet Qari; u

Riżoluzzjoni tal-Prim Ministru dwar il-qagħda fil-pajjiż - Kontinwazzjoni.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Kriminali - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar it-Trattament Xieraq ta' l-Annimali - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar Soċjetajiet Koperativi - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Probation - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Ratifika ta' Konvenzjonijiet dwar Proċeduri Legali - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni u l-Privatezza tad-Data - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Amministrazzjoni ta' Art tal-Gvern - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Liċenzji tal-Kummerċ - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar is-Sigurta' fl-Ikel - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Uffiċċju tal-Posta - Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

Evarist Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Mr Speaker, il-gvern jidher li ddeċieda li jgħolli l-ħlasijiet għall-eżamijiet tas-SEC u tal-MATSEC.

Fejn qabel il- ħlas tar-reġistrazzjoni għal dawn l-eżamijiet kien ta' Lm3, issa se jsir Lm5.

Eżami tal-matrikola tal-livell avvanzat li qabel kien Lm8 issa se jsir Lm9 kull eżami.

Eżami prattiku li qabel kien Lm2 issa se jsir Lm3 għal kull suġġett.

Se jogħla wkoll l-eżami fil-livell intermedjarju għax fejn qabel kien Lm7 issa se jsir Lm8 għal kull suġġett.

Se jogħlew ukoll l-eżamijiet għaċ-ċertifikati ta' l-edukazzjoni sekondarja - dak li nsibuh bħala s-SEC - fejn fil-livell ordinarju, li jagħmluh dawk l-eluf ta' adoloxxenti li jispiċċaw l-edukazzjoni sekondarja tagħhom, fejn qabel l-eżami kien Lm5 issa se jsir Lm6 kull wieħed.

Dawn iż-żidiet fil- ħlasijiet ikomplu jitfgħu aktar piżijiet fuq eluf ta' familji Maltin - kemm jekk issejħilhom miżati kif ukoll jekk issejħilhom tariffi jew taxxi – li diġa' qegħdin iġorru piż finanzjarju kbir x'ħin jiġu biex jedukaw lil uliedhom.

Issa se jkomplu jiżdiedu dawn il-piżijiet għaliex, kif qed naraw, iż-żieda fil-ħlasijiet għall-eżamijiet hija kbira.

Jekk wieħed jieħu anke l-persentaġġi fil-ħlas tar-reġistrazzjoni se jkun hemm żieda qawwija ta' 66% għax fejn qabel kienet Lm3 se ssir Lm5.

Imbagħad hemm żieda qawwija wkoll f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-eżamijiet tas-SEC, qabża ta' 20%, għaliex jekk qabel kont tħallas Lm5 għal kull suġġett, issa eżami għal ċertifikat ta' edukazzjoni sekondarja se jsir Lm6.

Fil-każ tal-matrikola fil-livell avvanzat għandek qabża ta' 12%.

Fl- eżami prattiku għandek qabża ta' 50% għaliex minn Lm2 se jsir Lm3.

Għandek qabża wkoll ta' 14% fil-livell intermedjarju.

Jiġifieri qed naraw li f'dawn iż-żidiet li se jħabbar il-gvern fuq l-eżamijiet SEC intermedjarju u MATSEC, se jkun hemm żieda li tvarja minn 12% għal 66%.

Jien nikkalkola li dawk l-eluf ta' studenti li qabel kienu jħallsu Lm53 biex jagħmlu għaxar eżamijiet tas-SEC, issa se jkollhom iħallsu mill-inqas Lm65, qabża ta' aktar minn 20%.

L-istess dawk li jagħmlu l-eżamijiet f'livell post- sekondarju biex ikomplu jistudjaw, li jridu jagħmlu żewġ eżamijiet fil- livell avvanzat u erbgħa fil-livell intermedjarju.

Dawn qabel kienu jħallsu Lm44 u issa se jkollhom iħallsu Lm50, jiġifieri qabża ta' 13%.

Kif diġa' għedt, dawn se jkomplu jżidu l-piżijiet fuq il-familji.

Fl-aħħar tliet snin il-familji raw il-ħlasijiet ta' l-edukazzjoni jogħlew, Mr Speaker.

Biżżejjed wieħed jgħid li jekk tieħu anke l-indiċi tal-prezzijiet f'dik il- parti li tirrigwarda l-ispiża ta' l-edukazzjoni, għandek issib li fl-aħħar tliet snin din qabżet b'iktar minn 6%.

Jekk fl-1997 kienet 107%, is-sena li għaddiet telgħet għal 113%, bil-parti l-kbira minn din iż-żieda ġejja minn ħlasijiet ġodda u qawwijja li jridu jagħmlu eluf ta' familji fl- edukazzjoni ta' uliedhom.

Żdiedu l-prezzijiet tal-kotba, żdiedu l- prezzijiet tal-karti ta' l-istationery, il-prezzijiet tal-basktijiet, il- prezzijiet taż-żraben, il-prezzijiet ta' l-uniformijiet.

Żdiedu wkoll il- ħlasijiet tal-privatijiet u żdiedu wkoll il-ħlasijiet tal-miżati ta' l- iskejjel privati.

Issa l-piż finanzjarju li jkollhom iġorru eluf ta' familji se jkompli jiżdied b'din iż-żieda li se jħabbar il-gvern fuq il- miżati ta' l-eżamijiet SEC u MATSEC.

Fl-aħħar tliet snin il-piż tal-ħlasijiet fl-edukazzjoni żdied ukoll minħabba li l-gvern daħħal it-taxxa tal-VAT fuq l-edukazzjoni.

Biżżejjed ngħidu li fuq il-bini ta' skejjel u fuq ix-xiri ta' tagħmir għall-iskejjel issa jridu jħallsu l-VAT ta' 15%, xi ħaġa li dan il-gvern qed ikollu jagħmel biex jiġi in line mar-regoli ta' l-Unjoni Ewropea.

Ir-regoli ta' sħubija fl-Unjoni jgħidu li jkun hemm VAT ta' 15% fuq il-bini, fuq it- tagħmir u fuq is-servizzi għall-edukazzjoni, u l-gvern kellu jdaħħal din it-taxxa tal-VAT fuq l-edukazzjoni.

Din hija xi ħaġa li ma tissemmiex fil- propaganda tal-Partit Nazzjonalista dwar l-Unjoni.

Isemmu l-programmi edukattivi u jagħtu l-impressjoni giddieba li l-programmi edukattivi fl- Unjoni huma b'xejn għal min huwa membru ta' l-Unjoni, meta ta' min jgħid li l-ħlasijiet għal dawk il-programmi joħorġu mit-taxxi li l-Kummissjoni Ewropea tiġbor mill-pajjiżi membri.

Fost it-taxxi li tiġbor il-Kummissjoni Ewropea hemm it-taxxa tal-VAT u hemm ukoll il-ħlasijiet li jagħmlu diversi pajjiżi li jieħdu sehem f'dawn il- programmi edukattivi.

Jiġifieri anke din l-istqarrija li sħubija fl-Unjoni tintitolana għal xi sehem b'xejn fil-programmi edukattivi ta' l-Unjoni, hija qarrieqa.

Il-propagandisti tal-Partit Nazzjonalista favur sħubija fl- Unjoni ma jgħidux li qabel ma għadna dħalna, diġa' qed ikollna t-taxxa tal- VAT fuq l-edukazzjoni.

Kif diġa' għedt, qed jiżdiedu l-ħlasijiet fuq l- eżamijiet tal-MATSEC u tas-SEC, u se jkomplu jiżdiedu l-piżijiet finanzjarji u l-problemi finanzjarji għal eluf ta' familji, li se jkomplu jżidu mat-taxxi, ħlasijiet, tariffi u l-miżati kollha ġodda li daħlu f'dawn l-aħħar tliet snin.

U dan meta fil-kampanja elettorali tiegħu, il-Partit Nazzjonalista b'fuq quddiem nett Dr. Fenech Adami, kien wiegħed darba wara l-oħra li se jnaqqas it-taxxi.

Infatti f'Awissu 1998, f'San Ġiljan, kien qal li se jnaqqas il-piż tat-taxxi u kien anke għamel wegħda solenni li ma jżidx it-taxxi.

Issa f'dawn l-aħħar jiem qiegħed jgħid li hu qatt ma qal li mhux se jżid it-taxxi.

Fil-fatt dan qalu fil-kampanja elettorali, imma mhux talli ma naqqasx dawk it-taxxi talli żiedhom.

Biżżejjed wieħed jgħid li fl-aħħar tliet snin iż-żieda fit-taxxi telgħet għal Lm170 miljun, u waħda mir-raġunijiet għaliex il-familji qegħdin ibatu hija li gidma kbira minn dak li qed idaħħlu qiegħed imur fil-ħlas tat- taxxi, fil-ħlas tal-kontijiet u fil-ħlas li jitlob il-gvern minnhom għal xi ħaġa jew oħra.

Mela mhux talli ma nżammitx il-wegħda li jnaqqas it-taxxi, mhux talli nkisret il-wegħda li ma jagħmilx taxxi, talli l-gvern ta' Fenech Adami għamel taxxi f'ħafna oqsma delikati, bħal taxxi fl-edukazzjoni u taxxi oħra fil-qasam tal-ġustizzja fejn qiegħda ssir aktar diffiċli biex tagħmel kawża l-qorti, liema taxxi sħabi diġa' kellhom iċ-ċans jitkellmu dwarhom.

Dawn qed jikkaġunaw tbatijiet umani għaliex pajjiżna qiegħed jerġa' jsir irkant fejn tirbaħ mhux skond kemm għandek bżonn jew kemm għandek ħila, iżda skond kemm għandek flus.

U biż-żieda li qiegħed jipproponi l-gvern, anke fil-ħlasijiet ta' l-eżamijiet SEC u MATSEC, se jkompli jżid il-problemi għall-familji.

Biex tkompli tagħqad, minkejja li fl-ewwel tliet snin il-piż tat-taxxi żdied b'Lm170 miljun, sadanittant id-dejn baqa' jiżdied u tela' b'Lm277 miljun oħra.

Ħafna minn dan id-dejn se jkollhom iħallsuh meta jibdew jaħdmu dawk li bħalissa għadhom l-iskola u li diġa' qegħdin jintlaqtu ħażin b'dawn il-ħlasijiet il-ġodda li qed jagħmel il-gvern.

Tajjeb li jingħad li dan huwa d-dejn ta' dawk li kienu jgħidu li l-flus mhumiex problema - onfoq, onfoq, onfoq ħalli jħallsu ta' warajna! - u t-tfal se jkunu qegħdin iġorru dan il-piż.

Il-mod irresponsabbli kif tmexxew il-finanzi tal-gvern bejn l-1992 u l-1996 wassalna għas-sitwazzjoni fejn pajjiżna qiegħed jonfoq iżjed fi ħlas ta' imgħaxijiet tad-dejn milli jonfoq fuq l- edukazzjoni jew fuq is-saħħa.

Bħalma pajjiżna qiegħed jitfa' aktar flus biex jipprova jsewwi l-problemi tal-passat milli jinvesti fil-futur, issa qiegħed ikompli jżid il-problemi b'dawn il-ħlasijiet li beħsiebu jħabbar ta' l-eżamijiet SEC u MATSEC biex fil-fehma tiegħi jkompli jweġġa' l-eluf ta' familji li uliedhom qed jieħdu edukazzjoni.

Kif għedt, dawn diġa' għandhom spejjeż kbar biex ilibbsu lil uliedhom, biex jixtrulhom il-kotba, biex jixtrulhom dak li għandhom bżonn għas-servizz edukattiv, il-miżati, il- privatijiet.

Biex tagħqad, issa qed jiżdiedu wkoll il-ħlasijiet ta' l- eżamijiet SEC u MATSEC.

Biex aktar iweġġgħu l-familji, din iż-żieda fil-ħlasijiet tal-MATSEC m'hijiex akkumpanjata b'xi bidliet fl-eżamijiet tas-SEC u tal-MATSEC jew b'xi titjib fis-sistema.

Dan qed ngħidu għax is-sistema fiha nuqqasijiet li jridu jiġu rranġati u indirizzati, imma waqt li l-gvern se jħabbar żidiet fil-ħlasijiet ta' l-eżamijiet SEC u MATSEC - s'issa għadu ma ħabbarhomx - sadanittant mhux qed iħabbar titjib.

Kieku fl-istess nifs qiegħed iħabbar titjib u tibdil, kieku tgħid jista' jiġġustifika ż-żieda fil-ħlasijiet imma mhux qed jagħmel hekk.

U fost it-tibdil u t-titjib li l-ġenituri u l- eluf ta' studenti qegħdin jistennew, hemm ir-reviżjoni tal-karti.

Bħalissa jekk tkun ersaqt għall-eżami – naturalment wara li tkun ħallast Lm15 - u titlob li jkun hemm reviżjoni tal-karta, is-sistema hi li l-bord tal-MATSEC jagħti l-karta tiegħek lil xi eżaminatur ieħor, jara hu, jibgħatlek xi kummenti fuq fuq imma ma jagħmilx l-aktar ħaġa importanti, li jħallik tara l-karta ta' l-eżami.

Jiena naħseb li wasal iż-żmien li dan isir.

Jiena naf li hemm reżistenza qawwija kontra din l-idea, pero' dawk li jagħmlu l-eżami tas-SEC u l-MATSEC u jħallsu l-flus għandu jkollhom din il-faċilita'.

Hawnhekk ta' min jgħid li għal kull karta ta' l-eżami jitħallsu Lm15 u din mhux ċajta.

Hemm minn Lm15 jaqlagħhom f'ġurnata, jiġifieri m'hijiex ċajta għal min huwa bi dħul baxx u bi dħul medju li jħallas dawn il-ħlasijiet kollha.

U għallinqas għandu jkollok is- sodisfazzjon li r-reviżjoni tal-karta ssir bis-serjeta' u li inti tara l- karta li tkun ktibt u li fuqha jkun hemm il-kummenti ta' kif mort.

Naf li hemm min ma jaqbilx u qiegħed jirreżistiha din, pero' jiena naħseb li għandha ssir u jiena nimpenja ruħi li gvern Laburista jimbotta biex min jagħmel dawn l-eżamijiet, ikollu d-dritt li jara l-karta ta' l-eżami.

Din hija xi ħaġa li wara kollox diġa' qed taħdem f'pajjiżna - fil-każ ta' l- eżamijiet għad-dħul fil-junior lyceum – u jkun hemm mijiet li jmorru jaraw il-karta, sistema li daħlet b'serjeta' fl-eżamijiet tal-junior lyceum.

In- nies għandhom aktar sodisfazzjon li m'hemmx logħob u li l-marka li jkunu ngħataw tkun il-marka li tassew ikun ħaqqhom.

U jiena naħseb li wasal iż- żmien li anke fl-eżamijiet tas-SEC u l-MATSEC, li minnhom jiddependi l- futur ta' eluf ta' żgħażagħ, tidħol din is-sistema.

F'pajjiżi oħra fejn għandhom eluf ta' żgħażagħ jagħmlu dawn l-eżamijiet, din is-sistema teżisti.

Jiena nħoss li dan sar wieħed mid-drittijiet moderni ta' meta jkollok aċċess għall-informazzjoni ta' affarijiet li jolqtuk.

The right to know, id-dritt li tkun taf, għandu jidħol ukoll fil-każ ta' l-eżamijiet, u għalhekk jiena assolutament nikkundanna d-deċiżjoni anti-soċjali tal-gvern li jżid il-ħlasijiet ta' l-eżamijiet tas-SEC u l-MATSEC mingħajr għallinqas, biex jitfa' ftit balzmu fuq il-ferita, iħabbar titjib u tibdil għall-aħjar fis-sistema ta' dawn l-istess eżamijiet.

U hemm x'jirranġa f'dawn l-eżamijiet!

Madwar erba' xhur ilu jien kont bgħatt ittra li fiha kien hemm 12-il rakkomandazzjoni dwar kif għandhom jitjiebu l-eżamijiet tas-SEC u tal- MATSEC.

U ta' min jenfasizzaha din għaliex mhux l-ewwel darba li niġu kkritikati min-naħa tal-gvern li aħna xi oppożizzjoni negattiva, li aħna xi oppożizzjoni li qatt ma nipproponu xejn u li sempliċement ngħidu le għal dak kollu li jagħmel il-gvern.

Dan mhux veru u l-eżempju ta' kemm aħna lesti nikkoperaw, ta' kemm aħna lesti nagħtu l-ideat tagħna, ta' kemm aħna lesti naħdmu għall-ġid tal-pajjiż u għall-ġid taż-żgħażagħ tagħna, joħroġ anke minn dawn il-proposti li jiena ressaqt biex titjieb is-sistema tas-SEC u tal-MATSEC.

Fuq quddiemnett ta' dawn ir-rakkomandazzjonijiet kont għedt li hemm bżonn li tissaħħaħ is-sistema tas-sigurta' fl-istampar u t-tqassim tal-karti ta' l-eżami, biex jiġi żgurat li l-karti ta' l-eżami ma jiġux fl- idejn qabel ma jitqassmu lill-istudenti qabel il-ħin ta' l-eżami.

Meta ktibt dan kont naf x'qed ngħid.

Dan għedtu għal raġunijiet serji u min imexxi dawn l-eżamijiet jaf għaliex għamilt din ir-rakkomandazzjoni, pero' fuq din nieqaf hawn.

Għedt ukoll li kull persuna li tmexxi ċentru fejn isiru l-eżamijiet għandha tkun persuna serja u m'għandhomx aktar jiġu ttolerati każi fejn ikollok lil xi ħadd li jmexxi ċentru, jaqbad jiġbor il-karti ta' l-eżamijiet u jaqbad u jħalli dawn il-karti ta' l-eżamijiet f'idejn il-purtinar biex ikun jista' jitlaq minn hemm qabel ma jiġu tal-MATSEC jiġbru l-karti ta' l-istudenti.

Ir-responsabbilta' li jiġbor il-karti ta' l-eżami u jagħtihom lil min jiġi jiġbor il-karti ta' l-eżami hija ta' min imexxi ċ-ċentru.

Min imexxi l- eżamijiet jaf li dak li għedt huwa minnu u r-rakkomandazzjoni li għamilt kienet għall-ġid, u jaf ukoll li ma kontx qed nitkellem jew nagħmel xi akkużi fil-vojt.

Għedt ukoll li dawk li jissorveljaw l-istudenti għandhom ikunu persuni serji u m'għandux ikun hemm każi fejn l-istudenti jitħallew jagħmlu li jridu.

Dawn ir-rakkomandazzjonijiet kont bgħatthom erba' xhur ilu u kont qiegħed nirriferi għall-eżamijiet li saru f'Mejju ta' din is- sena, pero' jiddispjaċini ngħid li nuqqasijiet li jiena kont tkellimt dwarhom reġgħu seħħew fir-resits f'Settembru li għadda.

Kien hemm ċentru ta' l-eżami fejn inġabru l-istudenti biex jagħmlu l-eżami u mbagħad sabu li jew bagħtulhom il-karta ta' suġġett ieħor u qagħdu jistennew il-karti jiġu, jew li ma bagħtulhomx karti biżżejjed u qagħdu jagħmlu photocopy.

Din m'hijiex serjeta', u fl-istess ħin li hemm dan in- nuqqas ta' serjeta', il-gvern qed jgħolli l-ħlasijiet għal dawn l-eżamijiet u dan m'huwiex sew.

Jista' jkun hemm ukoll organizzazzjoni aħjar tal-post fejn l-istudenti jagħmlu l-eżamijiet, biex kemm jista' jkun ma jiġġerrewx min-naħa għall-oħra tal-pajjiż.

Hemm bżonn li nirranġaw biex dawn jagħmluhom f'ċentri li huma aktar komdi minn dawk li hemm bħalissa.

Fir- rakkomandazzjoni tiegħi kont għedt ukoll li dawk li jagħmlu l-eżami ta' l- oral lill-istudenti għandhom jingħataw kriterji komuni għal kulħadd fuq xiex jimxu, u l-bord tal-MATSEC għandu jispjega sewwa x'inhuma dawn il- kriterji.

Dan għedtu biex mhux ikollna min jimxi mod u min jimxi mod ieħor.

Il-marki ta' l-orali huma parti importanti mill-marki għall-eżami intier, u allura huwa aktar importanti li l-marki li jkun qiegħed jagħti min jagħmel l-oral, ikun qiegħed jagħtihom skond kriterji li huma ċari għal kulħadd.

Naħseb ukoll li l-bord tal-MATSEC għandu jistampa iżjed malajr il-past papers.

Bħalissa l-istudenti u l-għalliema qed isibuha diffiċli jsibu karti ta' l-eżamijiet tas-snin li għaddew għaliex hawn qegħdin idumu ma jiġu stampati.

Huwa importanti li jkun hawn dawn il-karti ta' l-eżamijiet fl-idejn biex l-istudenti jkollhom fuq xiex jaħdmu.

U la qegħdin nitkellmu fuq l-eżamijiet tas-SEC u tal-MATSEC, irrid nirriferi anke għal dak li jidher li qiegħed jiġri fil-kamp tal-Malti, fejn min imexxi l-qasam tal- Malti fil-livell sekondarju fassal sillabu li jaġevola l-kotba tiegħu stess fil-każ tat-tagħlim tal-Malti.

Dik m'hijiex ħaġa tajba.

Dan m'għandux jiġri, u importanti li kemm fit-tfassil tas-sillabu tal-Malti kif ukoll tal- kotba li jużaw għall-Malti, għandna ngħaddu l-aħjar għall-mod kif jitgħallem il-Malti u mhux jiġu magħżula l-kotba tal-persuna li tkun qed tmexxi dan il-qasam.

Ma naħsibx li dawn huma affarijiet li huma ta' ġid.

Naħseb ukoll li huwa importanti li l-eżaminaturi jevalwaw it-tweġibiet u joħorġu rapporti b'aktar serjeta' u b'aktar regolarita'.

Per eżempju, ta' min jistaqsi fejn hu r-rapport ta' l-eżaminaturi dwar l-eżamijiet li saru f'Mejju tas-sena 2000, fejn evalwaw kif marru l-istudenti.

Illum ninsabu kważi f'Novembru tas-sena 2001.

Ir-rapport ta' l-eżaminaturi tas-sena 2000 ħareġ jew ma ħareġx?

Għaliex għal min jidħol fil-klassi, għal min jgħallem lill-istudenti, dak ir-rapport, jekk isir b'mod serju, mhux biss jevalwa kif imorru l-istudenti fit-tweġibiet tagħhom imma jirrifletti fuq is- sistema, biex is-sistema titjieb u biex it-tagħlim jitjieb.

Dan qed ngħidu għaliex irridu niftakru li m'għandniex nużaw l-eżamijiet biex neżaminaw lill-istudenti biss.

Għandna nużaw l-eżamijiet biex inkejlu wkoll jekk l- għalliema humiex jgħallmu effettivament u jekk l-iskejjel humiex ikunu effettivi.

U tajjeb li jittieħdu passi biex fir-rapport tagħhom l- eżaminaturi jagħmlu din it-tip ta' analisi.

Kif sejrin l-istudenti?

Kif jirrifletti fuq l-iskejjel li ġejjin minnhom?

Kif jirrifletti fuq it- tagħlim?

Għaliex huwa importanti li aħna ma neżaminawx biss lill-istudenti imma neżaminaw ukoll is-sistema, neżaminaw ukoll l-iskejjel u naraw jekk it- tagħlim huwiex qiegħed ikun effettiv.

Jien naħseb ukoll li meta nħarsu lejn il-MATSEC irridu nħarsu lejn aspett ieħor.

Jiena naħseb li l-istrutturi tal-MATSEC u dawk li jmexxu l-eżamijiet tal-MATSEC għandhom ikunu iżjed sensittivi għal persuni bi bżonnijiet speċjali.

Per eżempju, min għamel l-eżami ta' l-Universita' ta' Londra fix- xhur li għaddew sab li din l-universita' hija sensittiva iżjed mill-bord tal-MATSEC.

Dan kellu problema f'idejh - u għaliex ma setax jikteb, talab li juża l-laptop għaliex bil-laptop setgħa jaħdem - u l-Universita' ta' Londra qaltlu iva meta l-Universita' ta' Malta, permezz tal-MATSEC, qaltlu le.

Żgur li dan m'huwiex aċċettabbli, u jiena naħseb li rridu naraw kif ngħinu aktar lil dawk li jkollhom xi bżonnijiet speċjali, dawk li jkollhom xi diżabilita' u dawk li jkollhom xi problema.

Noqogħdu nitkellmu ħafna fuq aċċessibilita' u fuq rampi u fuq lifts, imma inutli toqgħod tmur l-iskola u mbagħad issib li l-eżamijiet m'humiex iddisinjati b'mod li jgħinu tassew lil min ikollu xi problema speċjali.

Nerġa' ngħid li m'huwiex aċċettabbli li l-Universita' ta' Londra tkun iktar sensittiva mill-board tal-MATSEC f'Malta stess.

B'riferenza għal dak li kont qed ngħid dwar il-Malti, naħseb ukoll li rridu niżguraw li min ifassal il-kurrikulu u min jissuġġerixxi l-kotba li jintużaw fil-kurrikulu m'għandux ikun persuna waħda għax sfortunatament din il-persuna qed tispiċċa ddaħħal il-kotba tagħha fil-kurrikulu – u jiena naf li ilha teżisti din il-ħaġa – u dan mhux aċċettabbli u naħseb li hemm bżonn ta' aktar serjeta'.

Pero' nerġa' ngħid - u dan kien il-punt ewlieni tad-diskors tiegħi illejla – li jiena nikkundanna d-deċiżjoni tal-gvern li jgħolli l-eżamijiet tal-MATSEC għax b'dan il-pass qiegħed iżid mat-taxxi u mal-piżijiet ġodda li daħħal fuq tant familji.

Dawn il-ħlasijiet se jweġġgħu doppjament għaliex m'humiex akkumpanjati b'tibdil u tisħiħ fl- eżamijiet tal-MATSEC.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada l-Erbgħa, 31 ta' Ottubru 2001 fid-9.00 bl-aġenda kif komunikata mill-Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

TRASPORT - INSPECTORS

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm l-ispezzjoni fuq impjegati fid- dipartiment li jaqgħu taħt ir-responsabilita' tiegħu saru matul din is- sena?

Min qed ikun inkarigat minn dan ix-xogħol u kemm hemm impjegati li qed jaħdmu bħala jew iservu ta' inspectors?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li ma saret l-ebda spezzjoni kemm fil- Ministeru kif ukoll fid-Dipartimenti li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħi fuq l-impjegati matul din is-sena.

Ta` min jgħid ukoll li ma jeżistux inspectors fil-Ministeru u fid-Dipartimenti għal dan it-tip ta` xogħol.

SERVIZZI EKONOMIĊI - INSPECTORS

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm l-ispezzjoni fuq impjegati fid-dipartiment li jaqgħu taħt ir-responsabilita' tiegħu saru matul din is-sena?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ninsab infurmat li fid-dipartimenti li jiffurmaw parti mid-dekasteru li għalih jiena responsabbli ma hemmx impjegati li qed jaħdmu jew iservu bħala inspectors fuq impjegati oħra.

Huwa d-dmir ta' kull kap tad-dipartiment li jara li l-impjegati li tagħhom huwa responsabbli jaqdu d-doveri tagħhom bl-abbilta' kollha f'kull ħin.

INTERN - INSPECTORS

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm l-ispezzjoni fuq impjegati fid-dipartiment li jaqgħu taħt ir-responsabilita' tiegħu saru matul din is-sena?

ONOR.

TONIO BORG: Għalkemm ninsab infurmat illi fid-dipartimenti li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħi ma jsirux spezzjonijiet formali, irid jinghad illi huwa d-dover tal-kapijiet tad-dipartimenti li jagħmlu dak kollu possibli biex ma jsirux abbuzi u biex ix-xogħol ta' l-impjegati tagħhom isir dejjem iżjed effiċjenti u effettiv.

SKEJJEL TAL-KNISJA - WORKING GROUP

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'xogħol għamel il-working group li twaqqaf bejn l- awtoritajiet edukattivi u rappreżentanti ta' l-iskejjel tal-Knisja dwar il- każ imqajjem minni f' mistoqsija parlamentari nru 21701 u 20515?

X' Kienu l- konklużjonijiet milħuqa?

Xi ftehim intlaħaq?

Jista' jpoġġi koppja tal- ftehim fuq il-Mejda?

Meta se jidħlu fis-seħħ ir-rakkomandazzjonijiet?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-Working Group li kien twaqqaf iltaqa' diversi drabi.

Fil-ħidma tiegħu huwa wettaq diversi konsultazzjonijiet, ġie ppreparat l-ewwel abbozz ta' rakkomandazzjonijiet, u inġabru r- reazzjonijiet għalih.

Jonqos li l-Working Group jasal għall- konklużjonijiet tiegħu.

Hu ttamat li dan il-Grupp ma jdumx ma jissottometti r-rakkomandazzjonijiet finali tiegħu.

MINOR STAFF – IMĠIEBA SESSWALI MHUX XIERAQA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x' passi qed jittieħdu biex jiġu mneħħija mill- iskejjel u mill-kuntatt mat-tfal minor staff b' imġieba sesswali żgur mhux xieraq għall-ambjent skolastiku?

Kemm kellna nċidenti ta' din ix-xorta fis-snin skolastiċi 2000, 20001 u din is-sena?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li fil-perjodu msemmi, kien hemm żewġ każi ta' membri tal-minor staff fl-iskejjel li kienu rrapputati dwar imġieba sesswali fuq il-post tax-xogħol.

Qed tittieħed azzjoni skond kif provdut fir-Regolamenti tad-Dixxiplina tal-Kummissjoni għas-Servizz Pubbliku.

Fl- ewwel każ ħarġet l-akkuża u l-individwu diġa` ġie trasferit f'dipartiment ieħor.

Fit-tieni każ qed isiru l-investigazzjonijiet preliminarji bi preparazzjoni għall-akkuża formali.

JUNIOR LYCEUM/MCAST – STUDENTI FL-ISTESS GROUNDS

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jivverifika lmenti li qed jaslu mingħand ġenituri li jibgħatu lill-uliedhom fil-Junior Lyceum St Joseph li fil-grounds tal- iskola qed ikun hemm studenti żgħażagħ tal-Kulleġġ Malti għall-Arti, Xjenza u Teknoloġija li ċerta mġieba tagħhom mhix dejjem tkun adattata għal studenti sekondarja ta' dik l-eta'?

X' passi se jittieħdu biex ma jkunx hemm dan it-taħlit bejn l-istudenti sekondarji u post-sekondarji?

ONOR.

LOUIS GALEA: Fil-fatt diġa' qed jiġu kkunsidrati proposti li saru mill-Kap ta' l-iskola St Joseph Junior Lyceum dwar miżuri biex din il- kwistjoni tiġi regolata.

ETC - IMPJEGATI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hu l-għadd ta' Diretturi f' Boards Governattivi, Parastatali u oħrajn li jmexxu intrapriżi pubbliċi li huma reġistrati bħala impjegati mill-ETC (Korporazzjoni għax- Xogħol u Taħriġ)?

Kemm minn dawn huma reġistrati wkoll mill-istess ETC li qed jagħmlu xogħol ieħor f' impjieq full-time jew part-time?

Jista' jikkonferma li l-Membri tal-Board li jamministra ċ-Ċentru Malti ta' l-Arbitraġġ, li ġew maħtura f' Novembru tal-1998, ġew infurmati mill-ETC fit-13 ta' dan ix-xahar li l-bidu ta' l-hekk-imsejjaħ ''impjieg tagħhom'' kien għadu kif ġie reġistrat?

In vista tal-fatt li dawn diġa kellhom xogħol ieħor, jistax jgħid li dan huwa każ ta' reġistrazzjoni doppja?

Jekk it-tweġiba hija fin-negattiv, għalfejn ġew mgħarrfa li ġie reġistrat ''il-bidu ta' l-impjieg'' tal-membri konċernati?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: B'riferenza għall-Mistoqsija Parlamentari Numru 29168:

In-numru ta' persuni li huma reġistrati mal-Korporazzjoni għax-Xogħol u t-Taħriġ bħala Diretturi ta' Boards Governattivi u Parastatali huwa ta' 380.

Minn dawn it-380 persuna, 42 għandhom xogħol ieħor full-time filwaqt li 102 għandhom xogħol ieħor part-time ma' entitajiet privati oħra.

Fir-rigward il-formoli ta' Bidu t'Impjieg tad-Diretturi taċ-Ċentru Malti ta' l-Arbitraġġ, ninsab infurmat li l-formoli tal-Ingaġġ ta' l-istess Diretturi waslu għand il-Korporazzjoni f'Ottubru 2001, bid-data ta' bidu t'impjieg 1998 u għalhekk fit-13 t'Ottubru 2001 intbgħatet l-irċevuta tagħhom.

Għalkemm persuna ikollha iktar minn xogħol part-time jew iktar minn xogħol full-time wieħed, fl-istatistika tal-Korporazzjoni dejjem tingħadd bħala persuna WAĦDA.

Għalhekk jekk fil-każ li persuna tkun reġistrata f'iktar minn part-time wieħed, dejjem tingħadd bħala PERSUNA WAĦDA u għalhekk titqies bħala f'impjieg wieħed.

Il-Membri taċ-Ċentru tal-Arbitraġġ ġew magħrfa issa, peress li l- Korporazzjoni irċeviet il-formoli issa.

Ta' min ifakkar li skond l-Avviż Legali numru 110/1993 kull impjieg, anke jekk bħala direttur, għandu jkun reġistrat mal-Korporazzjoni.

KUNSILLI LOKALI - PROĠETTI

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid liema proġetti ġew iffinanzjati mill- Kunsill Lokali tal-: i) Belt ii) Floriana iii) Ħamrun iv) Pieta' v) St. Venera sena b' sena mill-introduzjoni tal-Kunsill Lokali fl-1993 'l hawn?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onorevoli Interpellant li kemm il- Ministru kif ukoll id-Dipartiment tal-Kunsilli Lokali ma jzommu ebda statistika tal-proġetti ffinanzjati mill-Kunsilli Lokali u dan għaliex dawn il-funzjonijiet huma resposabbiltajiet tal-Kunsill Lokali.

FLORIANA - SLUM CLEARANCE

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid f' hiex waslu l- pjanijiet għall-proġett ta' slum clearance f' Balzunetta l-Floriana?

Meta hu maħsub li jinbeda dan il-proġett?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jien infurmat li fi żmien qasir ser jiġi ffirmat il-konvenju għax-xiri ta' stabbiliment kummerċjali li jifforma parti minn dan il-proġett.

Sadanittant l-Awtorita' ta' l-Ippjanar qiegħda tikkunsidra l-applikazzjoni li ġiet sottomessa ftit tax-xhur ilu.

ĠBIR TA' BULKY REFUSE

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid jistax jinġabar l-ammont kbir ta' bulky refuse li nġabar fl-inħawi bejn Ta' Qali, l-Imtaħleb u l-Baħrija?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nirreferi l-Onorevoli Interpellant għat- tweġiba li tajt għall-Mistoqsija Parlamentari numru 25000 (Seduta 530).

MOLL TAL-FURJANA - RIABILITAZJONI

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid fejn waslu l-pjanijiet dwar ir-riabilitazzjoni tal- Moll fil-Floriana?

X' xogħlijiet huma ppjanati li jsiru?

Meta hu maħsub li jibdew dawn ix-xogħlijiet?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li l-Proġett tal-Mall inbeda billi qed issir is-sistema ta' irrigazzjoni.

Wara xhur ta' diskussjoni mal-Kunsill Lokali u entitajiet oħra, l-Proġett għar- Riabilitazzjoni tal-Belt Valletta lestew il-pjani u qed tiġi ppreparata l- applikazzjoni għall-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Il-proġett ta' pavimentazzjoni jsir wara li jkun hemm l-approvazzjoni ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Ser tinħareġ ukoll sejħa għal offerti għar-restawr tal-funtana ta' l-ajkla.

MINOR STAFF – PROBLEMI TA' VJOLENZA , XORB, DROGI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jistgħux jittieħdu passi biex minor staff li ntbagħtu fl-iskola Primarja ta' San Pawl il-Baħar u li għandhom problemi ta' vjolenza ta' xorb u ta' drogi ma jibqgħux jaħdmu fl-iskola biex ma jkunux f' kuntatt mat-tfal għal raġunijiet ovvji?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li malli s-sezzjoni tal-Procurement u Administration ġiet informata bl-inċident li sar fl-iskola ta' San Pawl il- Baħar in-nies involuti f'dan il-każ ġew imneħħija u ser jgħaddu Bord ta' Dixxiplina.

Fl-istess ħin intbagħtet ittra lill-Management and Personnel Office biex dawn in-nies jiġu trasferiti mid-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni.

SLIEMA – SKOLA PRIMARJA – ĦIN TWIL BARRA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jistgħux jittieħdu passi biex tfal li jattendu l- iskola Primarja ta' Tas-Sliema ma jitħallewx ħin twil fit-toroq madwar l- iskola qabel tibda l-iskola b' periklu għalihom minħabba l-ħafna karozzi li jgħaddu mill-inħawi?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li ttieħdu passi u twaħħlu sinjali biex it- triq ta' quddiem l-iskola tingħalaq bejn it-8.00 - 8.45a.m. u bejn is-14.00 - 14.45p.m.

Il-pulizija jkun preżenti f'dawn il-ħinijiet u joqgħod f'kantuniera fejn il-karozzi jinżammu milli jidħlu.

L-iskola wkoll għandha No entry signgħ u jitpoġġa fil-post meħtieġ.

AWTORITAJIET

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jagħti b' referenza għall-mistoqsija parlamentari nru 28852, l-informazzjoni skond l-etajiet li dawn il-persuni għandhom maqsuma f' dawk li huma anqas minn 29 sena, bejn it-30 u l-45 sena u 'l fuq minn 46 sena?

ONOR.

AUSTIN GATT: Qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra l-informazzjoni mitluba.

DIVIŻJONI TAS-SAĦĦA - LAQGĦAT

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid f' dawn l-aħħar xahrejn saru laqgħat bejn id- Diviżjoni tal-Edukazzjoni u l-Awtoritajiet dwar il-problemi li jinqalgħu minħabba li nhar ta' Tlieta jarma is-suq fil-Birgu?

Id-Diviżjoni qed jkolla xi kuntatti mar-rappresentanti tal-bejjiegħa tas- suq imsemmi dwar din il-kwistjoni?

B' liema riżultat?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-materja ma tikkonċernax lid-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni b'tali mod li hi tagħmel kuntatt mal-bejjiegħa tas-sut ta' Bormla.

Il-bejjiegħa konċernati għandhom permessi maħruġa regolarment mill-awtoritajiet kompetenti.

Il-Ministeru tiegħi u s-Segretarjat Parlamentari fil-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi ilna niddiskutu l-aspetti tal-problema u x'soluzzjoni tista' tiġi adottata meta darba fil-ġimgħa filgħodu jarma dan is-suq.

CENTENARY STADIUM - INĊIDENT

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid wara li l-Ħadd 21 ta' Ottubru kien hemm inċident li seta' kellu konsegwenzi serji meta żiemel sfratta, kisser is-serkin, u telaq jiġri ħdejn is-Centenary Stadium fejn ħabat u għamel ħsara lil xi vetturi qabel ma inqabad għaliex waqa', jekk hemmx permess tal-pulizija biex isiru tiġrijiet taż-żwiemel fit-triq pubblika li iddur mat-training grounds tal- football f' Ta' Qali nhar ta' Ħadd kmieni fil-għodu?

Jekk hemm permess u dan mhux fil-Ħadd imsemmi biss, għaliex ma kienx hemm pulizija għassa biex vetturi ma jitħallux jgħaddu?

Jekk m' hemmx permess x' passi ħadu il-pulizija wara il-każ tal-21 ta' Ottubru u anke fi Ħdud oħra speċjalment ukoll il-Ħadd 14 ta' Ottubru?

Jista' l-Ministru jiżgura li dan il-periklu jitneħħa minn din it-triq biex dawk li jkunu sejrin għall-logħob fis-Centenary Stadium u oħrajn li jridu jgħaddu minn hemm ma jiffaċċjawx problemi bħal dawn?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi ma kienx hemm permessi tal- Pulizija sabiex isiru tiġrijiet taż-żwiemel fil-post imsemmi mill-Onorevoli Interpellant.

Dwar l-inċident, minn indagini li għamlet il-Pulizija irriżulta illi s-sewwieq ta' 65 sena ħassu stordut waqt li kien għaddej biż- żiemel tiegħu u waqa` minn fuq il-karettun.

Il-bihma baqgħet sejra u sakemm waqfet, laħqet laqtet ma' erba' karozzi li kienu ipparkjati.

Is- sidien ta' dawn il-vetturi rrinunzjaw għal proċeduri kriminali kontra dan is-sewwieq, wara li huwa għamel tajjeb għal ħsarat ikkagunati.

Infurmat ukoll illi l-Puliżija ser tkompli tagħmel ronda f'dawn l-inħawi sabiex kemm jista' jkun ma jkunx hemm abbuzi ta' din ix-xorta.

AIR MALTA – SIGURTA' LAXKA

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jinvestiga informazzjoni li fuq ċertu flights ta' l-Air Malta l-aktar Malta - Tripoli is-sigurta eżerċitata hija laxka ħafna bil-konsegwenza li luggage tittella' fuq l-ajruplan meta l- propretarju tagħha ma jkunx attwalment tela' fuq l-istess flight?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena nfurmat li kull bagalja li tiġi checked-in trid tgħaddi mis-sistema ta' sigurta' li hemm fl-ajruport.

Barra minn hekk l-Air Malta qed tħallas għas-servizzi ta' żewġ pulizija biex jissorveljaw kull bagalja li tiġi għal fuq it-titjiriet Malta-Tripoli u jeskortaw il- bagalji kollha sakemm l-ajruplan jiġi mgħobbi.

Dawn il-pulizija jibqgħu ħdejn l-ajruplan sakemm jitlaq.

Kull meta jkun hemm xi diskrepanza, l-ajruplan ma jitħalliex jitlaq sakemm din tiġi riżolta.

SAĦĦA - VETTURI

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant qed titpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra.

SIGURTA' SOĊJALI - VETTURI

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Qiegħed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra Tabella li turi l-informazzjoni mitluba mill-Onor Interpellant.

VALLETTA REHABILITATION PROJECT

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Qed inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra l- informazzjoni mitluba.

MALTA DIARY PRODUCTS

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid peress li fl-inħawi tal-Malta Diary Products fil-Ħamrun hemm akkumulazzjoni ta' raw milk li jiġbed insetti u ġrieden, tista' ssir xi ħaġa dwar dan?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninsab infurmat li spezzjonijiet minn uffiċċjali ta` dan id-Dipartiment isiru fuq bażi regolari ġewwa l-MDP, kif ukoll fl-inħawi tal-fabbrika.

Għaldaqstant ninforma li għalkemm waqt l-ispezzjonijiet ma` nstab l-ebda akkumulu ta` ħalib nej, ġie nnotat li l-gullies fil-'vehicle wash up area' huma parzjalment miżduda w allura, jibqa` xi għadajjar ta` ilma wara l-ħasil ta` t-trakkijiet u bowsers.

L-MDP diġa` ġew infurmati sabiex tittieħed l-azzjoni neċessarja biex tali sitwazzjoni tiġi remedjata.

ECONOMIC PROGRAMME

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid ġiex ppubblikat ir-rapport dwar il-Pre-Accession Economic Programme li kellu jiġbor fih il-Macroeconomic Stability and Fiscal Position tal-Gvern Malti inkonnessjoni ma' l-alignment ta' pajjiżna ma' l- acquis ta' l-UE?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onorevoli Interpellant li r-rapport dwar il-Pre-Accession Economic Programme ntbgħat lill-Kummissarju Ewropeja fl-1 ta' Ottubru.

Dan il-Programm qed jiġi evalwat mill-Kumitat tal-Ekonomija u Finanzi tal-ECOFIN Council biex wara jkun diskuss ma dak ta' pajjiżi oħra f'laqgħa li se issir fi Brussels fis-27 ta' Novembru li ġej.

Wara dan kollu l-kummissjoni tippublika l-PEP's ta' dawn is-7 pajjiżi kandidati billi tqegħdilna fuq il-Website tal-Preidenza Belġjana.

ECONOMIC FORECASTING

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid fiex waslu l-pjani tal-Ministeru li jsaħħaħ l-Economic Forecasting Capacities tiegħu sabiex ikun jista' jieħu sehem fil-Mutual Economic Surveillance Programmes tal-UE, kif ukoll sabiex ikun jista eventwalment jaderixxi ruħu mar-Reporting Procedures tant l-Excessive Deficit Procedure u l-iStabilityand Growth Pact?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onorevoli Interpellant li bħal issa din il-funzjoni qed tinqeda b'riżorsi tal-Economic Planning Division fi ħdan il- Ministeru għas-Servizzi Ekonomiċi.

Iżda hemm il-ħsieb li l-Ministeru tal- Finanzi jibni dawn il-kapaċitajiet fi ħdanu stess.

OVERVIEW OF ALIGNMENT WITH THE ACQUIS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jikkonferma dak li hemm fl-Overview of Alignment with the Acquis -Vat Capter 10 Taxation fit-trattativi tagħna mal-UE fejn jintqal li l- Parlament Malti ser jadotta emendi għall-liġi tal-Vat sat tieni quarter tas- sena 2002 sabiex jiżgura compliance sħiħa mal-acquis tal-UE?

ONOR.

JOHN DALLI: Nixtieq niġbed l-attenzjoni ta' l-Onorevoli Interpellant illi fl-Overview of Alignment with the Acquis tal-Position Paper fuq Chapter 10 - Taxation, hemm imniżżel illi l-Parlament Malti ser jadotta emendi għall-liġi tal-VAT sat-tieni quarter tas-sena 2002 sabiex jiżgura compliance sħiħa mal-acquis tal-UE ħlief għat-talbiet li qed isiru f'Sezzjoni C ta' l-istess dokument.

Bħalissa qegħdin isiru negozjati bejn Malta u l-UE fuq għadd ta' arranġamenti speċjali f'dak li għandu x'jaqsam mal-VAT.

Għalkemm il-Gvern se jipprova jagħmel l-emendi neċessarji għal-liġi tal-VAT sa nofs is-sena d- dieħla, dan jiddependi ħafna mill-progress tan-negozjati.

BUSINESS CHANGE MANAGEMENT PLAN

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jaġġorna lil din il-Kamra dwar fhiex wasal il-Business Change Management Plan li kien tfassal a bażi ta' proġett ta' għajnuna teknika wiesgħa mill-Kummissjoni Ewropeja fil-qafas ta' dak li jissejjaħ Fiscal Blueprints Exercise?

Billi fil-Position Paper dwar l-Acquis jintqal li dan il-pjan kellu jiġi implimentat gradwalment u mistenni jitlesta sa tmiem is-sena 2002, jista' jgħid jekk il-pjan huweix miexi on track u fiex wasal?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onorevoli Interpellant li t-twettiq tal- Business Change Management Plan miexi kif ippjanat.

Twaqqfu Pre-accession Units fid-Dipartimenti tad-Dwana u tal-VAT waqt li nħattru żewġ Project Managers barranin biex jorgannizzaw ix-xogħol meħtieġ.

Ix-xogħol mwettaq s'issa jinkludi:

- aġġornament ta' għadd ta' regolamenti biex jiġu kompatibli ma' dawk ta' l-UE - titjieb fil-faċilitajiet għal klijenti tad-Dipartimenti bħal ftuħ ta' l-One-Stop Shop fid-Dipartiment tal-VAT. - issaħħu l-istrutturi amministrattivi tad-Dipartimenti biex ix- xogħol ikun aktar effettiv - ingħata taħriġ lil ħaddiema fuq diversi oqsma bħal customer care service, programmi ta' l-informatika, infurzar ta' taxxa u management - għadd ta' ħaddiema intbagħtu jipparteċipaw f'seminars u laqgħat organizzati ie minn FISCALIS, TAIEX u IOTA - ġew introdotti proċeduri ġodda - għadd ta' ħaddiema intbagħtu f'pajjiżi membri biex jaraw aktar mil- viċin il-prattiċi ta' xogħol

Is-sena d-dieħla se tkompli l-attivita fl-oqsma li semmejt waqt li se jsir ukoll xogħol fuq l-interkonnettivita bejn id-Dipartimenti tad-Dwana u l-VAT ma' l-Kummissjoni ta' l-UE.

FISCALIS PROGRAMME

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid billi kien ġie irrapurtat li Malta kienet qed tieħu sehem fil-Fiscalis Programme wara li ġiet aċċettata fuq bażi proviżorja - liema sehem kien maħsub biex ittejjeb is-sistemi ta' taxxi indiretti fit-tħaddim tas-suq intern, jista' jgħid jekk twaqqfitx il-bażi legali li tippermetti sehem sħiħ f' dan il-programm?

Tista' taġġorna lill-Kamra dwar din il-ħidma?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onorevoli Interpellant li risposta għall din il-mistoqsija tingħata f'xi seduta oħra.