MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 523 L-Erbgħa, 28 ta' Marzu, 2001 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 523

L-Erbgħa, 28 ta' Marzu, 2001

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-9.11 a.m.

Talba

SEDUTA NRU.

L-Erbgħa, 28 ta' Marzu, 2001

WERREJ MINUTI 73

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI 73

MOZZJONIJIET

MOZZJONI DWAR L-UNJONI EWROPEA U L-ISKEJJEL 77

AĠĠORNAMENT 103

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 107

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru 522 li saret fis-27 ta' Marzu, 2001 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI

ENEMALTA - KONT

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid għaliex qed ikompli joħroġ il-kont tad- dawl u l-ilma lill-persuna - li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament minn din il-mistoqsija - li ilha mejta iżjed minn sena minkejja li ili xhur inwassal dan l-ilment u kull darba niġi mwiegħed li se jittieħdu l-passi biex dan ma jibqax joħroġ?

ONOR.

JOHN DALLI (Ministru tal-Finanzi) (f'isem il-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi): Tajjeb jingħad li l-kont li qed jirriferi għalih l-Onor.

Interpellant fih biss arretrati u mhux kontijiet kurrenti.

Dawn jammontaw għal Lm114.13 u huma għall-perijodu bejn il-31 ta' Jannar, 1998 u l-5 ta' Settembru, 2000.

Meta dawn l-arretrati jitħallsu kollha, il-kont ma jibqax joħroġ.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Evarist Bartolo, domanda supplimentari.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Ma nafx jekk il-Ministru huwiex f'pożizzjoni li mingħajr ma jidħol fid-dettalji individwali ta' dan il-każ isemmi ċerti aspetti biex jispjega x'jiġri f'każijiet simili.

Din il-persuna mietet, ħalliet kont b'arretrati li għadhom ma tħallsux, l-uniku tifel li kellha ma wiret xejn u qiegħed jgħix fuq is-servizzi soċjali.

Jista' l-Ministru jispjega x'jiġri meta jkollok kont bħal dan?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Peress li dan il-kont huwa ta' l-Enemalta ma nistax inwieġeb bil-preċiż.

Nassumi li dan huwa dejn kummerċjali u mhux dejn statutorju, jiġifieri huwa provvediment ta' servizz mhux bħal taxxa u allura ladarba min irċieva s-servizz miet, ma nafx jekk il-kont jgħaddix fuq l-eredi.

KUMITAT TAL-KUNTRATTI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'rakkmandazzjonijiet saru lill- kumitat tal-kuntratti mill-uffiċjali li jaqgħu taħtu dwar il-kuntratt CT 28/2001?

Jista' jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra r-rapport li għamel il- Perit Zammit dwar dan il-kuntratt?

ONOR.

ĊENSU GALEA (Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni): Jien infurmat li d-dipartiment tat-toroq irrikmanda lill-kumitat tal-kuntratti u dan aċċetta, li dan il-kuntratt jiġi assenjat lill-kumpannija GTZ li kkwotat fost l-irħas rati peress li diġa` jeżisti kuntratt ta' koperazzjoni bejn il-gvern Malti u din l-aġenzija tal-gvern Ġermaniż.

Fir-rigward tat-tieni parti tal-mistoqsija peress li r-rapport sar fuq talba u għall-użu tad-dipartiment tal-kuntratti, l-Onor.

Interpellant hu mitlub jirriferi l-mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

MR SPEAKER: L-Onor.

Evarist Bartolo, domanda supplimentari.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: F'każ li kuntratt jingħata lil kumpannija li diġa` kellha relazzjoni ta' konsulenza mal-gvern, jista' jitqies – kif safejn naf jien qed jitqies minn kuntratturi oħra li jkun fl-interess tagħhom li jqisuh dan – jekk ikunx hemm konflitt ta' interess f'sitwazzjoni bħal din?

MR SPEAKER: Il-Ministru

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Speaker, il-kumpannija GTZ ilha madwar tliet snin tagħti konsulenza lill-gvern Malti dwar l-użu tat-toroq.

Huwa veru li jista' jkun hemm kumpanniji li jqisu dan bħala konflitt ta' interess u fil- fatt għal dan il-kuntratt hemm oġġezzjoni quddiem il-kumitat tal-kuntratti li qed jinvestiga dawn l-allegazzjonijiet.

BANK OF VALLETTA - FERGĦA FIX-XATT TA' TAS-SLIEMA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid għaliex il-Bank of Valletta se jagħlaq il-fergħa li għandu fix-xatt ta' tas-Sliema b'dannu għall-klijenti li joqogħdu fl-inħawi, fosthom pensjonanti, li kienu jsibu din il-fergħa komda u li tista' tintlaħaq malajr?

ONOR.

JOHN DALLI (f'isem il-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi): Tajjeb jingħad li l-gvern għandu biss 25% ta' l-ishma fil-Bank of Valletta u għaldaqstant deċiżjonijiet ta' natura amministrattiva hija fil-kompetenza tal-bord tad-diretturi ta' l-istess bank.

DEPOŻITI F'BANEK BARRANIN

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid jekk il-gvern u l-Bank Ċentrali hux qed isegwu l-iżvilupp li seħħ tul Frar 2001 meta ċittadini Maltin li għandhom depożiti f'banek barranin ġew infurmati minn dawn il-banek li mis-6 ta' April 2001, l- imgħaxijiet tagħhom se jibdew jiġu rrappurtati lid-dipartiment tat-taxxi nterni tar-Renju Unit biex dawn jgħaddu din l-informazzjoni lill- awtoritajiet tat-taxxi tal-pajjiżi differenti li minnhom ġejjin dawn iċ- ċittadini?

Qed jittieħdu xi passi biex anke jkun hemm ftehim bejn il-gvern Malti u dak tar-Renju Unit biex tiġi skambjata din l-informazzjoni dwar depożiti ta' ċittadini Maltin f'banek Ingliżi?

Meta hemm il-ħsieb li l-awtoritajiet tat- taxxa lokali jibdew jiksbu dan it-tagħrif mir-Renju Unit?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li jeżisti ftehim bejn Malta u r-Renju Unit għall-ħelsien minn taxxa doppja u biex tiġi evitata evażjoni fiskali dwar taxxi fuq l-income u qligħ kapitali li fih dispożizzjonijiet li jippermettu li l-awtoritajiet kompetenti taż-żewġ stati jibdlu dik l-informazzjoni neċessarja bl-iskop li jitħaddmu sew il- liġijiet tat-taxxa taż-żewġ stati u hekk tiġi evitata l-evażjoni fiskali.

Permezz ta' dan il-ftehim, id-dipartiment tat-taxxi nterni tar-Renju Unit jista' jgħaddi kull tagħrif li jkollu dwar residenti ta' Malta għand l- awtoritajiet tat-taxxa Maltin.

Mr Speaker, biex forsi nespandi fuq dan il-punt, irrid ngħid li f'dawn l- aħħar ġimgħat tkellimt fuq dan is-suġġett aktar minn darba u spjegajt kif id-dinja - dan huwa effett ukoll tal-globalizzazzjoni - permezz ta' l-OECD qiegħda timxi fuq inizjattivi li jġiegħlu lill-pajjiżi kollha jidħlu f'commitment ta' rappurtar ta' investimenti li jista' jkollhom minn ċittadini ta' pajjiżi mhux tagħhom, meta jiġu rikjesti jagħmlu hekk mill- awtoritajiet kompetenti tat-taxxa tal-pajjiżi konċernati.

Jiġifieri l-OECD, bl-inizjattiva tagħha tal-harmful tax practices, qiegħda issa fi stadju avvanzat u tat ċans sa Lulju li ġej biex il-pajjiżi jirrispondu - naturalment Malta, kif diġa` ġie mħabbar b'mod pubbliku, qed tikkopera bis- sħiħ bl-inizjattiva ta' l-OECD - u l-OECD fil-fatt qiegħda thedded li jittieħdu miżuri ta' protezzjoni kontra dawk il-pajjiżi li ma jikkoperawx ma' din l-inizjattiva.

Fil-fatt se jkollna sitwazzjoni li jekk Ingliż, per eżempju, jinvesti ġo l- Amerika, ikun jista' jieħu l-informazzjoni dwar il-kontijiet tiegħu mill- Amerika.

U hawnhekk fejn jien tajt parir lid-depożitanti Maltin li sakemm aħna hawn Malta għandna l-commitment tal-gvern - dan il-commitment ingħata minn dan il-parlament b'mod ta' consensus - li nżommu s-segretezza fil- kontijiet tal-banek għall-Maltin - naturalment il-Maltin ħadd m'hu se jitlobna informazzjoni fuqhom u aħna m'għandna l-ebda interess infittxu ladarba tajna dan il-commitment - l-ikbar protezzjoni għall-Maltin biex jinvestu huwa f'pajjiżna.

MR SPEAKER: L-Onor.

Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Il-ftehim li l-Ministru rrifera għalih fit- tweġiba tiegħu, jiġifieri l-ftehim fuq it-tassazzjoni doppja, jgħid li d- dipartiment tat-taxxi nterni tar-Renju Unit jista' jgħaddi kull tagħrif jekk ikun mitlub li jagħmel hekk.

Id-dipartiment tat-taxxi nterni ġieli talab li jkollu din l-informazzjoni?

Jiena fil-mistoqsija oriġinali rriferejt għall-fatt li fi Frar li għadda, ċittadini Maltin li għandhom depożiti f'banek barranin ġew informati li mis- 6 ta' April, l-imgħaxijiet tagħhom se jibdew jiġu rrapportati lid- dipartiment tat-taxxi interni biex dawn jgħaddu din l-informazzjoni lill- awtoritajiet.

Jiena qed nifhem li għalkemm Malta m'hijiex f'dik il-lista li ngħatat, b'dan l-arranġament xorta se jibdew jgħaddu din l-informazzjoni, tintalab jew ma tintalabx.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Fil-fatt l-informazzjoni trid tintalab u l-gvern Malti għandu kull interess li jitlobha.

Issa l-awtoritajiet Ingliżi bdew proċeduri ġodda u allura m'għadhiex kif kienet fl-antik, li meta titlob xi ħaġa jibdew jaraw x'hemm imma bażikament qegħdin jitolbu rapporti sħaħ mingħand il-banek tagħhom dwar id-depożiti li jeżistu minn nies barranin.

Din mhux fuq Maltin biss qed jagħmluha imma fuq in-nies kollha li m'humiex Ingliżi.

Naturalment, ladarba l-awtoritajiet tat-taxxa Ingliżi se jkollhom available din l-informazzjoni, issa din se tibda tintalab mingħandhom.

CT 28/2001 - KUNTRATT

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid jekk jirriżultax li kumpannija tefgħet offerta għall- kuntratt CT 28/2001 bil-prezz ta' Euro 395,000 u fin-negozjati wriet li lesta tniżżilha għal Euro 44,500?

Kif kienet lesta tniżżel dan il-prezz?

Jitqies realistiku dan il-prezz ġdid?

B'liema prezz fil-fatt ingħata l- kuntratt?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li minħabba li wieħed mill-offerenti issottometta objezzjoni fit-termini tal-public service procurement regulations, ma nħossx li għandi nwieġeb din il-mistoqsija f'dan l-istadju biex il-każ ma jiġix preġudikat.

CT 28/2001 - KUNTRATT

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid kemm kien hemm kumpanniji/persuni li tefgħu offerta għall- kuntratt CT 28/2001?

Fiex jikkonsisti x-xogħol mitlub?

Min intagħżel biex jagħmel dan ix-xogħol?

B'liema kriterji ġie magħżul?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li kien hemm ħames kumpanniji li tefgħu offerta għat-tender CT 28/2001.

Fir-rigward ta' l- aħħar tliet mistoqsijiet nirriferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta li tajt fil-mistoqsija parlamentari nru.

Tajjeb li nispjegaw hawnhekk fuqhiex qed nitkellmu.

Fil-kwestjoni tal- kostruzzjoni tat-toroq qed ikollna sitwazzjoni ta' kważi monopolju minn kumpannija partikolari li għaqdet taħt l-umbrella tagħha, tista' tgħid, il- kuntratturi kollha li jagħtu dan is-servizz fit-toroq.

Meta f'pajjiżna, li huwa pajjiż żgħir, għandna din is-sitwazzjoni - li mhux neċessarjament hija ħażina u ta' min jikkundanaha - inħass il-bżonn, anke wara diskussjonijiet magħhom, li tiġi mqabbda kumpannija indipendenti biex tagħmel costing ta' l-elementi kollha fir-road construction ħalli l-gvern ikollu bażikament standard ta' cost li jkun maħdum b'mod professjonali dwar l-elementi kollha tal-kostruzzjoni tat-toroq.

B'hekk il-gvern ma jkunx maqbud fil-problema ta' monopolju li l-prezzijiet jibdew jiġu ddettati minn min qiegħed jagħmel it-tender b'mod monopolistiku.

Din it-tender kienet biex jintgħażel dan il- konsulent ħalli jagħti dan il-parir lill-gvern u lil min hu interessat fil- kostruzzjoni dwar il-costing ta' l-elementi kollha fil-kostruzzjoni tat- toroq.

MR SPEAKER: L-Onor.

Evarist Bartolo, domanda supplimentari.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: F'pajjiżna ilu jissemma l-bżonn li jkollna reġistru ta' kuntratturi affidabbli li jagħmlu xogħol bis-serjeta` u li jiġu backlisted jekk jirriżulta li darba wara l-oħra jiksru l- kundizzjonijiet li bihom ingħataw il-kuntratti.

Jista' jgħid fiex wasal ix- xogħol biex ikollna dan it-tip ta' reġistru?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Kif jaf l-Onor.

Membru, dan ix-xogħol ilu għaddej.

Jiena niftakar li meta fl-1996 konna tajna bidu tiegħu, konna pproponejna r- regolamenti ġodda tal-kuntratti u konna għedna li għandu jinħoloq dan ir- reġistru bħala parti minn dawn ir-regolamenti.

Dan il-proċess baqa' għaddej, daqqa bi speed u daqqa bil-mod, pero` ddaħħlu fih in-nies konċernati, iddaħħlet fih ukoll organizzazzjoni li mbagħad ifformat ruħha fil-BICC u llum qegħdin fil-fażi fejn jiġu elenkati l-ewwel regolamenti.

Fil-fatt dan il-proċess qed jippilotah l-Onor.

Edwin Vassallo.

VERDALA - GOLF COURSE

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid x'inhija l-pożizzjoni tal-Ministru fid-dawl ta' l- informazzjoni li qed nibgħat separatament dwar il-golf course tal-Verdala?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH (Ministru għall-Ambjent): Nirriferi lill- Onor. Interpellant għat-tweġiba li qiegħed jagħti l-Ministru ta' l-Intern għall-mistoqsija parlamentari nru.

24513 f'din is-seduta.

VERDALA - GOLF COURSE

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid x'inhija l-pożizzjoni tal-Ministru fid-dawl ta' l- informazzjoni li qed nibgħat separatament dwar il-golf course tal-Verdala?

ONOR.

TONIO BORG (Ministru ta' l-intern): Ninsab infurmat li minkejja dak li hemm miktub fl-informazzjoni li ssottometta l-Onor.

Interpellant, l- applikazzjoni għall-iżvilupp ta' korsa tal-golf fiz-zona magħrufa bħala "It- tafal ta' l-Imdina", taħt il-Hotel Verdala, hija suġġetta għal studju dwar l-impatt ambjentali u deċiżjoni dwar dan l-iżvilupp ma tistax tittieħed qabel dan il-proċess jitlesta.

L-istudju dwar l-impatt ambjentali kien ġie sottomess mill-applikant lill- awtorita` ta' l-ippjanar u dipartimenti u aġenziji oħra tal-gvern li huma d-dipartiment għall-ħarsien ta' l-ambjent, id-dipartiment ta' l-agrikoltura u l-korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma.

Dawn l-entitajiet qegħdin jevalwaw l-informazzjoni pprovduta u meta l-awtorita` ta' l-ippjanar tirċievi l-kummenti ta' l-agenziji l-oħra kollha, tkun tista` tifformola rapport dwar x'emendi jkunu jridu jsiru, jekk ikun hemm bżonn, għal dan l- istudju.

Meta l-istudju jkun approvat il-kontenut tiegħu, dan jiġi miftuħ għal skrutinju pubbliku.

F'dan il-perijodu kulħadd ikollu d-dritt jikkummenta dwar l-iżvilupp propost u l-impatt ambjentali, l-impatt ekonomiku u l- impatt soċjali tiegħu.

Wara dan il-proċess biss tista' l-awtorita` ta' l- ippjanar tieħu deċiżjoni dwar il-proposta ta' korsa tal-golf u dan wara li tiżen il-kummenti kollha u l-informazzjoni pprovduta fl-istudju dwar l- impatt ambjentali.

MR SPEAKER: L-Onor.

Noel Farrugia, domanda supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jista' l-Ministru jinformani jekk effettivament waslux rapporti lill-awtorita` ta' l-ippjanar li numru ta' bdiewa qed jipprovaw jitolbu support finanzjarju, anke self mill-banek, biex jiżviluppaw dwieli fl-inħawi, u qed jiġu nformati li peress li dik iz-zona se tkun soġġetta għal żvilupp ta' korsa, din il-flessibbilita` m'hijiex qed tingħata?

Jekk dawn ir-rapporti waslu, x'inhi l-pożizzjoni li ħadet l- awtorita` fid-dawl ta' dawn iċ-ċirkostanzi?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Jekk fhimtu sew l-Onor.

Interpellant qed jgħid li l- banek mhux qed jagħtu faċilita` ta' self.

Naturalment jien ma nistax nindaħal lill-banek dwar il- faċilitajiet u l-kondizzjonijiet li għandhom jagħtu.

Il-pożizzjoni llum hi li għal dawn l-aħħar ħames snin hemm applikazzjoni pendenti quddiem l-awtorita` ta' l-ippjanar ...

(Interruzzjonijiet) M'għandix informazzjoni li waslu dawn l-ilmenti imma anke kieku stess waslu, l-awtorita` ma tistax tindaħal lill-bank jekk għandux jagħti faċilita` ta' self, kemm għandu jagħti u jekk għandux jistenna jew ma jistenniex, bħalma l-bank ma jindaħalx lill-awtorita` ta' l- ippjanar jekk għandhiex tagħti permess jew le fuq din l-applikazzjoni.

Ħadd ma jista' jgħid li din l-applikazzjoni għaddiet malajr jew inkella li l-proċess tagħha qiegħed isir bl-addoċċ għax hija waħda mill-iktar applikazzjonijiet li ilha pendenti quddiem l-awtorita` ta' l-ippjanar.

L- aħħar deċiżjoni, ftit iktar minn sena ilu kienet li jsir l-EIA qabel ma tittieħed din id-deċiżjoni vi jew va.

Dan l-EIA tlesta mill-applikant, issa qed jiġi evalwat mill-aġenziji kollha tal-gvern, meta mbagħad ikun hemm l-iskrutinju pubbliku neċessarju ta' dan ir-rapport - fuq proġett li qajjem ċerta kontroversja kemm minn min favur u kemm minn min hu kontra, kif tqajjem kull applikazzjoni ta' ċerta natura fl-awtorita` ta' l-ippjanar - tittieħed id-deċiżjoni.

X'jiġri wara mbagħad naraw.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Tqegħid ta' Karti?

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet.

MOZZJONIJIET

MOZZJONI DWAR L-UNJONI EWROPEA U L-ISKEJJEL

MR SPEAKER: L-Onor.

Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Mr Speaker nipproponi:-

Billi l-futur ta' l-eluf ta' tfal u żgħażagħ tagħna u ta' pajjiżna kollu kemm hu jiddependi mill-kwalita' ta' edukazzjoni li nipprovdulhom;

Billi huwa fl-interess komuni tagħna lkoll li naħdmu flimkien biex intejbu l-edukazzjoni ta' wliedna;

Billi l-għażla tar-rabtiet li għandu jkollu pajjiżna ma' l-Unjoni Ewropea hija materja ta' kontroversja politika u ta' natura partiġġjana;

Din il-Kamra tipproponi li:

Għandu jsir minn kollox biex din il-kontroversja titħalla barra mill- iskejjel;

U b'hekk tieqaf il-kampanja sistematika ta' indottrinazzjoni li għaddejja fl-iskejjel tagħna favur il-politika tal-Partit Nazzjonalista li jrid sħubija sħiħa fl-Unjoni Ewropea.

Dan biex l-iskejjel jinżammu ħielsa mill-politika partiġġjana u jkunu jistgħu jaħdmu bis-serjeta' fuq dak li l-ġenituri kollha ta' pajjiżna jixtiequ u dak li ċ-ċittadini onesti qed iħallsu miljuni ta' liri f'taxxi għalih, jiġifieri li l-iskejjel irawmu lill-ġenerazzjonijiet li telgħin ta' Maltin u Għawdxin fil-ħiliet meħtieġa biex jipprovdulhom ħidma u għajxien tajba fis-seklu 21.

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Nissekonda.

MR SPEAKER: Nifhem li hawn ftehim li d-dibattitu jinqasam indaqs bejn iż- żewġ naħat bl-introduzzjoni u l-konklużjoni min-naħa ta' l-oppożizzjoni.

Rimarki?

L-Onor.

Evarist Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Mr. Speaker, huwa importanti li nifhmu biċ-ċar dak li qed nipproponu b'din il-mozzjoni, għaliex diġa` kien hawn min għawwiġha u mmanipulaha.

Mill-ewwel irrid nagħmilha ċara li fil-livelli kollha ta' l- edukazzjoni, l-istudenti jridu jingħataw informazzjoni tajba u korretta dwar kif taħdem l-Unjoni Ewropea, bħalma għandhom jingħataw informazzjoni korretta dwar ir-reġjun Mediterranju fejn ngħixu u anke dwar il-bqija tad- dinja.

Din il-mozzjoni ma tridx tiġi nterpretata bħala waħda fejn l-Unjoni Ewropea qed inqisuha bħala xi suġġett taboo li m'għandux jidħol fl- iskejjel, għaliex jekk nagħmlu hekk la nkunu realistiċi u lanqas inkunu qed nagħmlu sens edukattiv.

L-istudju dwar l-Unjoni Ewropea diġa` huwa wieħed mis-suġġetti diversi li hemm fl-iskejjel tagħna, u huwa importanti li jiġi mgħallem tajjeb u sew.

Per eżempju, fir-rapporti u l-kummenti li l- eżaminaturi tal-bord tal-Matsec jagħmlu fuq l-istudenti tagħna, kemm f'livell intermediate kif ukoll f'livell avvanzat f'suġġetti bħall- ekonomija u l-istudji soċjali fejn l-istudenti jridu jkunu jafu - u importanti li jkunu jafu - kif jaħdmu l-istituzzjonijiet ta' l-Unjoni Ewropea, naraw li kemm-il darba l-kumment tagħhom ikun li the candidates are generally poorly informed about the European economic and monetary union.

Dawn huma studenti li jkunu għamlu l-edukazzjoni post-sekondarja tagħhom dwar l-ekonomija u l-istudji soċjali.

L-Unjoni Ewropea hija parti importanti mid-dinja u għalhekk l-istudenti tagħna għandhom ikollhom tagħrif tajjeb u korrett fuq kif din taħdem.

L-istess problema teżisti wkoll fil-livell sekondarju.

Meta l-istudenti joqogħdu għall-eżami ta' l-istess suġġetti imma f'livell ordinarju, kemm-il darba, l-eżaminaturi jirrimarkaw u jgħidu li an overwhelming majority of the candidates show an almost total lack of knowledge about EU institutions.

Allura huwa importanti - u dan ngħiduh ċar u tond - li fejn hemm diġa` is-suġġetti dwar l-Unjoni Ewropea fil- kontenut edukattiv ta' l-iskejjel dan għandu jiġi mgħallem sew u fejn mhux qed jiġi mgħallem sew rridu naraw x'għandu jsir.

Dan qed ngħidu biex nuru li aħna m'għandniex problema fuq dan u m'għadna ebda allerġija dwar li l- Unjoni Ewropea tkun mgħallma bis-serjeta` fl-iskejjel tagħna.

Fil-ftit żmien li għamilt ministru jiena kont tajt xiehda ta' dan meta waqqafna l- uffiċċju ta' Socrates fl-Universita` u bgħatna bejn sebgħa u tmien żgħażagħ fl-uffiċċju tekniku ta' Socrates fi Brussels.

Huwa meħtieġ li jkun hemm nies imħarrġin fis-sistemi tal-programmi edukattivi ta' l-Unjoni Ewropea, għaliex mingħajr nies imħarrġin fuq dawn is-sistemi ma nkunux nistgħu nħaddmuhom.

M'hijiex l-ewwel darba li laqqajna l-heads ta' l-iskejjel primarji u sekondarji u ġibna anke uffiċjali mill-Unjoni Ewropea biex jitkellmu, per eżempju, fuq kif jaħdem il-programm Comenius li huwa l- programm ta' skambju fil-livelli primarji u sekondarji.

Għalhekk il- mozzjoni li ressaqna aħna m'hijiex biex ngħidu li l-Unjoni Ewropea huwa suġġett taboo li m'għandux jiġi mgħallem fl-iskejjel tagħna.

Aħna ħdimna wkoll biex fl-Universita` tidħol il-European credit transfer system.

Mingħajr din is-sistema - li daħħalna aħna - ix-xogħol li l- istudenti jagħmlu meta jmorru jagħmlu semester f'universitajiet Ewropej taħt l-iskema ta' l-Erasmus ma kienx jiġi rikonuxxut bħala credit fil- korsijiet li jagħmlu fl-Universita' tagħna.

Dan japplika bil-maqlub ukoll, jiġifieri għall-studenti barranin li jiġu hawnhekk minn pajjiżi oħra.

U huwa tajjeb li jiġu studenti barranin jitħalltu ma' l-istudenti tagħna u jitgħallmu minn xulxin, imma kieku ma daħħalniex din is-sistema, dawn il- programmi ma setgħux jitwettqu.

Fi żmienna rnexxielna nġibu wkoll uffiċjali edukattivi ta' l-Unjoni Ewropea li ddiskutew u tkellmu dwar x'għandu jsir biex dawk iż-żgħażagħ u adoloxxenti li jitqiesu vulnerabbli - youth at risk - ma jkunux esklużi milli jgawdu mill-benefiċċji tas-sistema edukattiva.

Jekk dawn iż-żgħażagħ ikunu esklużi jispiċċaw mingħajr is-snajja', il-ħiliet u l-kwalifiki meħtieġa biex jaħdmu u jgħixu fis-soċjeta` kkumplikata u avvanzata tal-lum.

Nerġa nirrepeti li l-partit Laburista għamilha assolutament ċara, anke meta kien fil-gvern, li fuq dan il-qasam irid jimxi bis-serjeta`, u naħseb li l- fatti jitkellmu ċar fuq dan.

Dak li aħna ma rridux li jiġri - u din irridu nagħmluha ċara - huwa li tkompli għaddejja l-kampanja ta' propaganda u ta' indotrinazzjoni li bdiet għaddejja fl-iskejjel tagħna.

Jekk irridu bis-serjeta` il-ġid tat-tfal, taż- żgħażagħ, ta' l-edukazzjoni, u tal-futur ta' pajjiżna, din il-kampanja għandha tieqaf għaliex qed tagħmel ħsara lis-sistema edukattiva.

Jien nistaqsi lill-membri tal-gvern biex jekk jistgħu jgħidulna hemmx xi pajjiż ieħor, minbarra pajjiżna, li applika biex jidħol fl-Unjoni Ewropea jew anke xi pajjiż li diġa` kien membru ta' l-Unjoni fejn fl-iskejjel għaddejja din it-tip ta' kampanja.

Meta qed nitkellem fuq din it-tip ta' kampanja qed nirriferi għal diversi affarijiet, mhux biss għall-MIC kif kien hawn min ħaseb.

Li rrid nikkjarifika huwa li dawk il-laqgħat li għaddejin fl-iskejjel tagħna huma iżjed minn laqgħat imsejħin ta' informazzjoni li qed jorganizza ċ-ċentru.

Meta ngħid iċ-ċentru, nagħmilha ċara li qed nirriferi għall-MIC, li huwa dak iċ-ċentru li twaqqaf bejn Malta u l-Unjoni Ewropea biex suppost jagħti informazzjoni dwar l-istess Unjoni Ewropea.

Hawn m'iniex qed nirriferi biss għal-laqgħat li qed jorganizzaw fl-iskejjel, imma qed nirriferi għal affarijiet oħra.

Per eżempju, jiena nformat li hemm uffiċjali fil-qasam edukattiv li qed imexxu l-kelma li f'kull inizjattiva li ssir fl-iskejjel tagħna hemm bżonn li b'xi mod jew ieħor tidħol il-kwestjoni tas-sħubija fl- Unjoni Ewropea.

Dawn l-uffiċjali qed jgħidu li - u dan jgħiduh bħala għalliema u jgħiduh ma' sħabhom - hemm bżonn li r-referendum tal-gvern fuq l-Unjoni Ewropea ma jintilfx.

Dan huwa differenti minn dik l-informazzjoni korretta u tajba li trid tingħata dwar l-Unjoni Ewropea.

Nerġa' nirrepeti li f'suġġetti bħall-ekonomija, il-ġeografija, l-istudji soċjali u l-istorja, ma noġġezzjonawx li jkun hemm tagħrif dwar il-Unjoni Ewropea, li noġġezzjanaw huwa fuq il-fatt li qed inbiddlu l-iskejjel tagħna f'areni ta' politika partiġġjana.

Per eżempju, spiċċajna fis-sitwazzjoni redikola fejn banda ta' skola ddoqq l-innu ta' l-Unjoni Ewropea għall-prize day.

M'hemmx għalfejn ngħid li waqt ir-rehearsals, minn id-dar huwa favur li Malta tidħol fl-Unjoni Ewropea ċapċap x'ħin sema' dan l-innu, iżda min hu kontra, beda jibbuwja.

Irridu li fl-iskejjel tagħna jkun hemm dan it-tip ta' redikolaġni u fares?

Għandna xi problema biex nisimgħu l-mużika ta' Beethoven aħna?

Jew għaliex se nisimgħu l-mużika ta' Beethoven se tqabbadna xi mard jew xi diżgust?

Jekk rridu li pajjiżna jimxi 'l quddiem u l-iskejjel tagħna jitjiebu u jirnexxielhom jagħtu lit-tfal u liż-żgħażagħ tagħna l-ħiliet meħtieġa biex jirnexxu fis-seklu 21, dan m'huwiex il-mod li bih iridu jitmexxew l- iskejjel.

Eżempju ieħor, huwa tal-laqgħa ta' tħejjija li kellhom it-tfal għas-session li se jagħmlu għada f'dan il-paralment.

Marru jkellmuhom nies kemm min-naħa ta' l-MIC kif ukoll xi uffiċjali edukattivi.

Iż-żewġ partijiet kellmuhom fuq suġġetti differenti u meta dawn l-istudenti jistaqsuhom mistoqsijiet, l-ewwel jisimgħu priedka li tkun kollha kant ta' glorja fuq sħubija fl-Unjoni Ewropea, imma meta jqum tifel u jistaqsi kif se jintlaqat minn sħubija fl-Unjoni Ewropea missieru li jaħdem it-tarzna jew żijuh li jaħdem fl-għelieqi jibqgħu ma jgħidulu xejn.

Din m'hijiex serjeta` u qed ngħid hekk għaliex hemm differenza bejn indotrinazzjoni u edukazzjoni.

Indotrinazzjoni hi meta tagħti verżjoni waħda biss - il-verżjoni li inti tiffavorixxi - u twaqqa' għaċ-ċajt, tiddenegra u tattakka kull pożizzjoni oħra.

U l-MIC qed jagħmel indotrinazzjoni f'dan is-sens mhux biss fl-iskejjel imma fil-pajjiż kollu.

It-tip ta' informazzjoni li toħroġ mil-MIC hija maħsuba biss b'mod propogandistiku għal sħubija fl-Unjoni Ewropea u ma toħroġ l-ebda informazzjoni oħra bħal forom differenti ta' relazzjonijiet li hemm bejn il- pajjiżi u l-Unjoni Ewropea.

Per eżempju, fil-ġimgħa fejn sar ir-referendum fl-Isvizzera u l-Isvizzeri vvotaw fil-maġġoranza kbira tagħhom biex ma jibdewx in-negozjati għal sħubija fl-Unjoni Ewropea, mhux talli ''In- Nazzjon" tilef l-Isvizzera mill-mappa, talli għal ġurnata wara l-oħra f'erba' paġni ta' aħbarijiet ta' barra żorna l-Afghanistan, il-Ġappun u l- pajjiżi l-aktar imbiegħda, saħansitra sabu spazju, għal xi anedotti ħelwin dwar ġmula fid-deżert, u l-Isvizzera baqgħet ma dehret imkien.

Anke fil-workshops li saru dan l-aħħar waqt il-kunsill ġenerali tal-partit Nazzjonalista qalulhom li l-ewwelnett huwa mportanti li wieħed ikun kredibbli u li t-tieni nett ma jeżistix biss dak li jgħid il-partit Nazzjonalista, u li huwa mportanti li jingħataw l-fatti ħalli l-media tal- partit Nazzjonalista tkun iktar kredibbli.

Issa jekk anke ġurnal ta' partit iħoss il-bżonn li biex ikun kredibbli jrid isemmi l-fatti kollha u mhux jiċċensurahom u jaqtagħhom 'il barra, aħseb u ara kemm suppost iċ-ċentru li jagħti informazzjoni fuq l-Unjoni Ewropea hawn Malta, għandu jagħti informazzjoni sħiħa biex ikun kredibbli, u mhux jagħti naħa waħda biss.

Minħabba f'hekk l-MIC iddeġenera f'każin Nazzjonalista.

L-ewwelnett qagħdu attenti li minn fuq sa isfel jimlewh b'nies li mhux biss huma partitarji u attivisti tal-partit Nazzjonalista iżda li kellhom ukoll t-taħriġ tagħhom fil-ħidma tal-propaganda jew fuq Radio 101 jew fil-mezzi tax-xandir tal- partit Nazzjonalista.

It-tieni nett in-nies intagħżlu fuq il-kriterji li jkunu leali, mhux lejn il-verita` jew lejn il-fatti kollha jew l- informazzjoni kollha dwar l-Unjoni Ewropea, imma lejn il-linja tal-partit Nazzjonalista fuq l-Unjoni Ewropea.

Il-bieraħ filgħaxija kont qed insegwi programm fuq NET Television u kelli l-gost noqgħod nara dan ix-xogħol reliġjuż li qed isir ta' evanġelizzazzjoni u anke ta' indotrinazzjoni.

Jiena niddejjaq nuża l-kelma indotrinazzjoni għax illum lanqas lit-tfal li jagħmlu l-Ewwel Tqarbina u l-Griżma ta' l-Isqof m'għadhom jgħallmuhom kif kienu jgħallmu lilna meta konna żgħar, għax dak kienet indotrinazzjoni.

Indotrinazzjoni hija li toqgħod, tisma' xi ħaġa, ma titkellimx u temmen dak li jgħidulek biss.

Din hi l-istorja kollha u wieħed jista' jagħti ħafna fatti biex jipprova dak li qed ngħid jien.

B'dan kollu jien qed nagħmilha ċara li bil-mozzjoni tagħna ma rridux inżommu 'l barra lill-Unjoni Ewropea mill-iskejjel tagħna; din m'għedniha qatt u m'aħniex qed ngħiduha issa.

Jekk irridu li pajjiżna jirnexxi matul dan is-seklu hemm ħafna affarijiet li rridu nagħmlu.

Per eżempju, ħmerija oħra li għamel il-gvern huwa li daħħal il-European studies bħala suġġett fl- iskejjel sekondarji u l-istudenti se jkunu eżaminati fuqu.

Jien nistaqsi lill-membri tal-gvern jgħidulna b'xi pajjiż membru ieħor ta' l-Unjoni Ewropea, fejn il-European studies huwa suġġett eżaminabbli.

Aħna għandna niftakru li meta l-Ministru Louis Galea fil-1999 qal li se jidħol is- suġġett tal-European Studies fl-iskejjel, ir-raġuni kienet biex niġġieldu l- miżinformazzjoni dwar l-Unjoni Ewropea.

X'affarijiet huma dawn?

Tiġġieled il-miżinformazzjoni dwar l-Unjoni Ewropea billi ddaħħal il-European studies għall-istudenti ta' l-iskejjel sekondarji?

U għal-liema tip ta' miżinformazzjoni qed nirreferu?

Li malli nerġgħu niftħu l-applikazzjoni tagħna għal sħubija fl-Unjoni Ewropea jiġu Lm 100 miljun?

Allura dik ma nsejħulhiex miżinformazzjoni?

Ara din it-tip ta' mizinformazzjoni fuq l- Unjoni Ewropea, l-MIC ma riedx ineħħiha.

Mr Speaker, huwa fuq dawn il-affarijiet li qegħdin nikkritikaw l-imġiba u l- aġir tal-gvern.

Li qed jagħmel il-gvern huwa li jdaħħal il-European studies bħala suġġett fl-iskejjel meta hemm ħafna iktar affarijiet li jistgħu jsiru.

Jekk huwa veru li rridu nersqu lejn l-Ewropa bis-serjeta` hemm ħafna affarijiet x'nagħmlu, u mhux taparsi ndaħħlu suġġett wara li ntbagħtu ftit nies f'pajjiżi differenti biex jaraw x'qed jiġri biex isir is-sillabu malajr.

Imbagħad xorta waħda minn hawn u ftit snin oħra, l-istudenti se jkollhom jagħmlu l-eżamijiet tas-Sec ta' dan is-suġġett, u dan meta diġa` għandna problema serja fis-sistema edukattiva tagħna li m'aħniex qed nindirizzawha.

Aħna rridu li t-tfal tagħna jirnexxu fl-edukazzjoni u hemm bżomm li t-tfal tagħna jirnexxu kemm jekk nidħlu fl-Unjoni Ewropea u kemm jekk immorru għall-ftehim li jrid il-partit Laburista ma' l-Unjoni Ewropea.

Kemm f'sitwazzjoni u kemm f'oħra hemm bżonn li l-Maltin u l-Għawdxin ikunu mħarrġa u jkollhom is-snajja' u l-ħiliet meħtieġa.

Jekk irridu li t-tfal tagħna jirnexxu mhux biżżejjed naqbdu u nibagħtu xi nies biex ikellmuhom fuq l-Unjoni Ewropea jew li ndaħħlu l-European Studies bħala suġġett.

Is-sistema edukattiva tagħna hija waħda - u nispera li nsib lil xi ħadd jikkoreġini u jgħidli li qed nesaġera - fejn il-curriculum huwa mgħobbi bl- akbar ammont ta' suġġetti fid-dinja.

Hemm xi 11 jew 12-il suġġett li għandhom sillabi vasti u esaġerati fejn l-istudenti u l-għalliema lanqas qed ilaħħqu magħhom għaliex fl-Ewropa Malta għandha l-inqas ħin li t-tfal iqattgħu fl-iskejjel.

U issa minn fuq, se nkomplu naħlu l-ħin ta' l- istudenti billi ngħabbuhom b'suġġetti bla ebda siwi.

Jekk aħna rridu li t- tfal tagħna jilħqu livelli ogħla milli qed jilħqu u b'hekk nersqu iżjed lejn l-Ewropa, dak li għandna bżonn huwa li t-tfal jirnexxu iżjed fit- tagħlim ta' l-Ingliż.

Is-sena li għaddiet mis-6,700 studenti fl-eta` ta' 16 li għamlu s-Sec ta' l-Ingliż u tal-lingwi Ewropej, terz biss għaddew mill- eżami, u dan fis-sena Ewropea tal-lingwi.

X'qed nagħmlu bis-serjeta` biex per eżempju t-tagħlim tal-Franċiż jikber u jissaħħaħ f'pajjiżna?

U mhux billi xi kultant nagħmlu xi ċerimonja u naqtgħu xi żigarella u nieħdu xi ritratt!

Qed nispiċċaw li minn 6,700 li jispiċċaw l-edukazzjoni sekondarja jgħaddu biss 1,200.

X'qed nagħmlu biex insaħħu l-Ġermaniż f'pajjiżna, fejn jispiċċaw jgħaddu xi 500 student biss mill-eżami?

U x'qed nagħmlu fejn jidħol l-Ispanjol lingwa li qed issir mhux biss ta' importanza Ewropea imma ta' importanza dinjija?

Minn dan il-eżami għaddew biss 55 student!

Jekk irridu li bis-serjeta` pajjiżna jimxi 'l quddiem u jkun f'pożizzjoni aħjar biex jirnexxi fis-seklu 21, huwa f'din id- direzzjoni li rridu naħdmu u mhux noqogħdu naħlu l-ħin fl-indotrinazzjoni stupida u redikola li għaddejja fuq l-Unjoni Ewropea fl-iskejjel tagħna.

Meta s-sena li għaddiet iltaqgħu l-mexxejja ta' l-Unjoni Ewropea f'Lisbona biex jiddiskutu l-futur ta' l-Unjoni Ewropea u l-edukazzjoni ħadd ma ssuġġerixxa li fl-iskejjel għandu jidħol is-suġġett tal-European studies biex il-pajjiż jimxi 'l quddiem.

Ħadd minn dawn il-mexxejja ma ssuġġerixxa li l-uffiċċju ta' propaganda li jkollhom fuq l-Unjoni Ewropea jmur jagħmel diskorsi fl-iskejjel.

Is-suġġerimenti li saru bis-serjeta` kienu li rridu noqogħdu attenti għaliex diġa` waqajna lura ma' pajjiżi bħall-Ġappun u l- Istati Uniti.

Il-problema kbira hija li m'hemmx nies fil-qasam ta' l- informatika, u din hija d-direzzjoni li rridu naħdmu fuqha.

Hemm bżomm li l- gvern jaqra d-dokumenti tal-laqgħa ta' Lisbona biex jara jekk jissemmiex is- suġġett tal-European studies u ħmerijiet oħra bħal dawn.

Dak li jissemma f'dawn id-dokumenti hi l-ħtieġa kbira li t-tfal u ż-żgħażagħ jingħataw il- kompetenzi meħtieġa fil-lingwi, fil-matematika, fix-xjenza u fit- teknoloġija ta' l-informatika, għaliex dak hu l-futur.

Bħalissa pajjiżi fl- Ewropa qed ikollhom jimpurtaw eluf kbar ta' ħaddiema mill-Indja għaliex waqgħu lura.

Imbagħad f'Malta naħsbu biex indaħħlu l-European studies fl- iskejjel jew nibagħtu xi appostli mill-MIC biex lit-tfal ta' disa' jew għaxar snin inkellmuhom fuq l-ambjent, fuq l-Unjoni Ewropea u fuq il- programmi edukattivi ta' l-Unjoni Ewropea!

U t-teachers tagħna x'qed jagħmlu fl-iskejjel?

Possibbli li t-teachers tagħna m'humiex imħarrġa biżżejjed biex waqt li qed jiddiskutu l-ambjent ma' l-istudenti jgħidulhom ukoll dak li tgħid l-Unjoni Ewropea u dak li jgħidu oħrajn dwar il-ħarsien ta' l-ambjent!

Hemm għalfejn nippakkjaw lit- tfal ġo sala u jmur xi ħadd ikellimhom fuq l-Unjoni Ewropea u l-ambjent?

Il- Malta Union of Teachers li tant tgħid u tixtieq li l-professjonalita` ta' l- għalliema tiġi rispettata, kif qed taċċetta dawn l-affarijiet?

Kif tittollerahom?

Għalija dan kollu huwa offiża għall-professjonalita` ta' l- għalliema.

Jekk wieħed irid li din it-tip ta' informazzjoni tgħaddi lill- istudenti - u din trid tgħaddi - m'hemmx bżonn tinqeda b'nies li m'humiex għalliema; m'hemmx bżonn tinqeda bil-propagandisti u bl-ex ġurnalisti Nazzjonalisti li ġew magħżula biex imorru fl-MIC mhux fuq il-kredenzjali tal-kompetenzi tagħhom iżda fuq il-kredenzjali partiġġjani tagħhom.

Dawn ħsiebhom biss biex jimbuttaw is-sħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea.

L-MIC la huma kredibbli f'Malta u lanqas huma kredibbli fi Brussels; u naf x'qed ngħid.

Wieħed jista' jgħid li f'Malta l-MIC mhux qed ikun kredibbli għaliex parti kbira tal-popolazzjoni se tqisu li qed iżomm mal-partit Nazzjonalista.

U l- MIC kif jirreaġixxi għal din il-problema?

L-MIC irreaġixxa bl-agħar mod u bl-aktar mod arroganti, meta l-ex-ġurnalista Nazzjonalista ta' Radio 101 Simon Busuttil, bagħat ittra miftuħa lill-membri parlamentari.

Bniedem serju li jkun qed imexxi qasam ta' informazzjoni u jiġi akkużat li huwa preġudikat u li l-informazzjoni li qed tingħata hija f'sens ta' propaganda u mhux ta' tagħrif serju, għandu b'umilta` - jekk għandu umilta` professjonali - jara li din is-sitwazzjoni hija problema.

Dan il-bniedem jmissu jara kif se jagħti kredibilita` lill-istituzzjoni li għandu x'jaqsam magħha.

Kif jista' dan il-bniedem ikun sempliċement parti minn banda li jdoqq it-trumbun, iħabbat il-katuba u jgħajjat, "Viva l-Unjoni Ewropea", u "Viva l-aġenda tal-partit Nazzjonalista għal-sħubija sħiħa fl-Unjoni Ewropea!".

Jiena ngħid li l-mentalita`, l-attitudni u l-imġiba tal-partit Laburista hija aktar Ewropea minn tan-naħa l-oħra.

Ħafna mill-affarijiet li għamlu n-naħa l-oħra, jiena ngħidilhom mhux "Made in Brussels", imma "Made in Afghanistan".

Per eżempju, it-Taliban, waħda mir-riformi li daħħlu fl-iskejjel tagħhom kienet l-Islamic studies tat-tip tat-Taliban u l-Iżlamiċi stess qed iħossuhom offiżi b'affarijiet li qed jiġru fl-Afghanistan.

U dan il-gvern iddeċieda li jmur fl-istess direzzjoni u jagħmel bħalma qed jagħmlu t-Taliban fl-Afghanistan.

Huwa veru li m'għandniex statwi kbar tal-Bhudda xi ntajru u x'nisplodu, imma l- introduzzjoni tal-European studies huma ta' l-istess tip ta' studji Iżlamiċi tat-Taliban li daħħlu fl-Afghanistan, għax qalu li jridu jkunu puri fil-fidi - naturalment dejjem kif jifhmuha huma - u mhux biss ikunu Iżlamiċi, imma jkunu Talibanisti.

U fil-każ tagħna qed nagħmlu l-istess ħaġa.

Jien nerġa nitlob lil tan-naħa l-oħra sabiex jgħidulna fejn f'pajjiżi oħra li applikaw biex jidħlu fl-Unjoni Ewropea, bħas-Slovenja, l-Estonja, il-Lituanja, Ċipru u l-pajjiżi l-oħra, għaddejja din it-tip ta' kampanja fost tfal anke ta' l-iskejjel primarji u sekondarji u jgħidulna wkoll f'liema membru stat jiġi mgħallem is-suġġett tal-European studies.

Jien tkellimt ma' ħafna nies li huma mlaħħqa kemm fl-Unjoni Ewropea kif ukoll fid-diplomazija ta' pajjiżi li huma membri fl-Unjoni Ewropea u nista' ngħid li daħku b'dawn l-affarijiet.

Billi ddaħħal il-European studies fl-iskejjel ma jfissirx li tkun tajt timbru Ewropew lill-edukazzjoni tiegħek.

Din bħal meta daħħalna n-number plates bl-istilel fuq il-karozzi tagħna.

L- edukazzjoni hija ħafna aktar serja milli ddaħħal number plate fuq karozza.

Din l-idea li naħsbu li għaliex nagħmlu dan it-timbru b'daqshekk inkunu qed navvanzaw u nsiru iżjed Ewropej, hija żbaljata.

Mr. Speaker, din il-mozzjoni hija ċara; il-pożizzjoni tagħna hija polemikuża biss fuq dak li għandu x'jaqsam ma' l-indotrinazzjoni u fuq il- fatt li qed titmexxa 'l quddiem l-aġenda tal-partit Nazzjonalista fl- iskejjel.

Il-qasam edukattiv s'issa huwa wieħed mill-ftit oqsma fejn in- nies jieħdu r-ruħ jisimgħu dwaru għaliex iż-żewġ partiti mhux qed jaqbdu ma' xulxin il-ħin kollu fejn wieħed jgħid abjad u l-ieħor jgħid iswed.

Pero` fil-każ ta' l-Unjoni Ewropea ma nistgħux ngħidu l-istess għaliex f'dan il-każ il-partit Nazzjonalista għandu triq u l-partit Laburista għandu triq oħra.

Din hija materja ta' kontroversja qawwija imma jien ngħid li d-differenzi li għandna fuq l-Unjoni Ewropea m'għandniex ndaħħluhom ukoll fil-qasam edukattiv.

Dan hu dak li qed jagħmel il-partit Nazzjonalista bl-imġiba tiegħu.

Bl-aġir tiegħu il-partit Nazzjonalista se jħassar il-ħafna xogħol li sar biex nibnu għalqa komuni fil-qasam edukattiv liema qasam huwa importanti wisq biex inħallu li l-iskejjel tagħna u l- qasam edukattiv jinbidlu f'arena ta' ġlied partiġġjan u ta' kontroversja partiġġjana.

Għadna fl-istadju li nwaqqfu din il-ħsara u dan jista' jagħmlu biss il-gvern.

Nerġa' ngħid li aħna bl-ebda mod ma rridu nżommu barra u nqisu bħala taboo dak kollu li għandu x'jaqsam ma' l-Unjoni Ewropea.

Hemm suġġetti, post u spazju fejn tista' tingħata informazzjoni serja, imma l-indotrinazzjoni u l- aġenda tal-partit Nazzjonalista trid tibqa' 'il barra mill-iskejjel tagħna għaliex inkella l-iskejjel tagħna se ndawruhom f'kamp tal-battalja partiġġjana.

Għadna fl-istadju li din il-ħsara tista' tieqaf.

Immaġinaw x'se jiġri, mhux biss fl-iskejjel imma fil-pajjiż kollu, iktar 'il quddiem fis-sentejn li ġejjin meta tingrana aktar, kif qed tingrana, l-kontroversja u d-dibattitu dwar ir-referendum u dwar l-għażla ta' Malta għal sħubija fl- Unjoni Ewropea.

Ara kif se nħassru, nintensifikaw u nikkumplikaw aktar il- ħajja fl-iskejjel tagħna fejn diġa` għandna problemi serji ta' kif dawn iridu jsiru tajbin għas-seklu 21.

Diġa` l-iskejjel huma mgħobbija bil-problemi tas-suġġetti żejda u bil- problema ta' kif se ndaħħlu curriculum ġdid u kif se nġeddu l-kotba biex jirriflettu dak il-curriculum u niżguraw li l-eżamijiet tas-Sec u tal- Matsec ma jitilqux f'direzzjoni differenti mingħajr koordinazzjoni ma' dak li qed jiġri fil-curriculum il-ġdid.

Irridu naraw kif se nsaħħu t- teknoloġija ta' l-informatika fejn infaqna miljuni ta' liri u għad għandna computers ċassi u weqfin, mgħottija bil-plastic fl-iskejjel tagħna.

It-triq 'il quddiem fl-edukazzjoni hija li nsaħħu l-ħiliet tat-tfal tagħna biex jirnexxu f'pajjiżna, fil-Mediterran, fl-Ewropa u fid-dinja kollha.

Din biss hija t-triq 'il quddiem li rridu naqbdu.

Jekk il-gvern irid iħassar ix- xogħol li hemm bżonn nagħmlu fl-iskejjel tagħna, allura hija responsabbilta` tiegħu.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Iktar rimarki?

L-Onor.

Jesmond Mugliett.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT (Segretarju Parlamentari): Grazzi, Mr Speaker.

Dalgħodu fil-Parlament qegħdin niddiskutu jekk fil-pajjiż jew fil-qasam edukattiv tagħna, jeżistix verament xi proċess ta' indotrinazzjoni.

Għadna kif smajna lill-Onor.

Bartolo jitkellem u jsemmi ripetutament il-kelma "indotrinazzjoni".

Issa d-definizzjoni tiegħi ta' din il-kelma hija "proċess sistematiku u wiesa' ta' tixrid ta' messaġġ partikolari, ripetut x'aktarx minn pożizzjoni ta' awtorita`, sabiex tbiddel il-ħsieb ta' xi sezzjoni tas-soċjeta`.

Fid-diskors kollu tiegħu l-Onor.

Bartolo ma tax prova li teżisti kampanja sistematika u kampanja sistematika, jiġifieri ripetuta u li tabbuża mis-sistemi kollha ta' l-edukazzjoni.

L-Onor.

Bartolo għamel riferenza wkoll għall-media tal-partit, eċċ, li m'għandhomx x'jaqsmu partikolarment mal-mozzjoni li għandna quddiemna.

Pero' ladarba ssemmiet il-media tajjeb li nfakkar f'dak li kien qal l-ex Ministru Wistin Abela fejn kien qal li għandna nużaw ix-xandir sabiex intellgħu ġenerazzjoni Soċjalista.

Din it-tip ta' indotrinazzjoni dak iż- żmien ma ġratx mhux għaliex ma pprovax jinfurzha l-gvern Laburista ta' dak iż-żmien, imma għax kien hemm partit Nazzjonalista li ġġieled bis-sħiħ billi għamel bojkots, niżel fil-pjazez, fetaħ kawżi fil-qorti u saħansitra fetaħ stazzjon tiegħu li mbagħad ġie blukkjat.

Daqstant kien il-pluraliżmu fix-xandir u l-ħsieb dak iż-żmien!

L-Onor.

Bartolo qal li qed iseħħ proċess ta' indotrinazzjoni fl-iskejjel, qisu xi politiku, qabad l-għalliema kollha ta' l-iskejjel, ġabarhom u qalilhom li jekk ma jgħallmux "din" l-aġenda u jdaħħluha f'kull lezzjoni se jitilfu ħobżhom jew jieħdu xi transfer jew jmorru minflokhom xi ġenituri biex jieħdu l-klassi, kif darba seħħ fl-iskejjel tagħna.

Naħseb li l-mod li semma' kif qed jiġu impustati ċerti suġġetti fl-iskejjel tagħna huwa differenti ħafna mill-mod kif ġie impustat ċertu tagħlim anke fiż-żminijiet Soċjalisti.

Hawn qed nirriferi għal meta kien daħal l-Għarbi fis-sistema edukattiva tagħna.

Dak iż-żmien kellna gvern Soċjalista li ried jipprova jidher sabiħ mal-blokk Għarbi u għalhekk ġiegħel lil kulħadd jitgħallem il- lingwa Għarbija.

Saħansitra kien ikollna l-lezzjonijiet ta' l-Għarbi fuq it-televiżjoni u bdew jitgħallmuh il-ministri f'Kastilja.

Dak iż-żmien, Mr. Speaker, xi ħadd tkellem fuq indotrinazzjoni?

Jekk dawn l-affarijiet li qed jiġru llum qed ngħidulhom indotrinazzjoni, allura x'kien jissejjaħ dak li kien qed jiġri 20 sena ilu f'dan il-pajjiż!

L-Onor.

Bartolo qal ukoll li kien hemm xi banda li daqqet l-innu ta' l- Ewropa. waqt xi prize day.

Imma din nistgħu ngħidulha indotrinazzjoni?

Semma wkoll is-session li għandha ssir għada hawnhekk dwar il-Parlament Ewropew.

Jien għadni kif irċevejt l-agenda ta' din is-session u fost it- temi u r-riżoluzzjonijiet elenkati hemm ir-relazzjonijiet ma' l-Unjoni Ewropea.

Ma nafx mil-liema angolu se jiddibattu l-istudenti, pero` ma jidhirlix li hawn xi premessa jew xi ħaġa li twassal biex ir-relazzjonijiet ma' l-Unjoni Ewropea iridu jkunu ta' tip jew ieħor.

Naħseb li għada l- istudenti se juru kemm huma kapaċi jiddibattu l-Unjoni Ewropea b'mod wiesa' u oġġettiv, u naħseb li jkollna diversi versjonijiet li tkun ukoll risposta għad-dibattitu li għaddej bħalissa fil-parlament.

Mr. Speaker, sar ukoll ċertu diskors li qed nużaw u nippriedkaw lit-tfal ta' għaxar snin.

Huwa daqshekk ħażin li lit-tfal wieħed jgħidilhom x'qiegħed jiġri fl-Ewropa?

Id-diskors tagħhom ta' Svizzera fil-Mediterran m'humiex jgħiduh lit-tfal tagħhom?

Qabel l-elezzjoni, il-partit Laburista kien ħareġ cassette b'kanzunetta "Svizzera fil-Mediterran", liema kanzunetta kienu jkantawha t-tfal.

(Interruzzjonijiet) Allura għalfejn tuża lit-tfal?

L-Onor.

Bartolo qal li s-suġġett tal-European studies qed jiġi impost fuq l- istudenti.

Imma veru qed jiġri hekk, Mr Speaker?

Jekk din hija s- sitwazzjoni, hekk biss forsi nistgħu nibdew nazzardaw nitkellmu fuq indotrinazzjoni, pero` ħalli naraw eżatt kif qiegħed ikun mgħallem il- European studies.

L-ewwelnett dan is-suġġett huwa option subject minn form 3, jiġifieri l-istudenti jistgħu jiddeċiedu jekk jagħżluhx jew le.

Niftakar li darba l-Onor.

Bartolo kien qal li jekk ikun hemm mistoqsija fl- eżami dwar il-Unjoni Ewropea, din bilfors tkun fiha l-premessa li Malta se tidħol fl-Unjoni Ewropea u li jekk tidħol tibbenefika.

Jekk jiġri dan huwa ħażin, pero` l-eżaminaturi ma jagħtux il-marki l-konklużjonijiet imma fuq l- argumenti.

Bħalissa qed niftakar kif konna nitgħallmu ċerti suġġetti, bħal per eżempju, l-Istorja.

Fi żmienna konna nitgħallmu Modern European History, u r-raġuni kienet li impossibbli titgħallem l-istorja tad-dinja kollha u allura trid tiffoka fuq reġjun li huwa l-iktar rilevanti għal pajjiżek.

Anke fil-geography, l-iktar li konna nitgħallmu huwa fuq il-British Isles, għaliex dak iż-żmien is- sistema ta' l-eżamijiet kienet abbinata ma' din il-kultura ta' storja li kienet rilevanti għal pajjiżna.

Il-European Studies huwa suġġett li jittratta l-Ewropa mhux fl-istorja u fil-ġeografija b'mod partikolari, imma fl-oqsma attwali.

Quddiemi bħallissa għandi s-syllabus tal-European Studies u nista' ngħid li dan jitratta fuq European citizenship and democracy; Evolution of the welfare state; Conflict solving and peacemaking processes; European institutions; Economic development and changes in Europe; Communication; Economic blocks and institutions; Electronic commerce; Demography and social realities; Migration u Diversity.

Imma kif jista' wieħed jgħid li dawn huma affarijiet ta' kontroversija!

Kif jista' xi ħadd jgħid li minħabba l-fatt li qed ngħallmu dawn is- suġġetti qed nipprovaw nindottrinaw lill-istudenti?

Huwa tajjeb li l- istudenti jitgħallmu dawn l-affarijiet?

Forsi hawn min jistaqi għalfejn l- Ewropa u mhux il-Mediterran jew inkella għalfejn l-Ewropa u mhux id-dinja.

Aħna rridu nitgħallmu fuq il-Ewropa għaliex l-ewwelnett il-poplu tagħna jidentifika ruħu ma' l-Ewropa u mhux mal-Mediterran u dan jirriżulta wkoll minn studji soċjali.

Ħafna drabi jekk inti trid tistudja sistema jew parti minn kultura trid tillimita ruħek għaliex ma tistax tistudja l-kulturi kollha.

Jekk wieħed jara fejn huma l-għeruq kulturali tagħna u jara s- sistema politika tagħna u minn fejn nesportaw u nimportaw u fejn immorru nilagħbu l-isports, l-eqreb li nħossuna huwa ma' l-Ewropa.

Per eżempju, Bertie Muscat li ħoloq il-kunċett tal-logħob tal-pajijżi ż-żgħar, ħoloqhom ma' l-Ewropa għaliex 'l hemm inħarsu aħna.

Jiġifieri l-fatt li aħna qegħdin inħarsu lejn l-Ewropa u nistudjawha b'mod konxju huwa ħażin jew tajjeb?

Dan il-pajjiż għandu bżonn jkun jaf kif qed tiżviluppa l-Ewropa, kemm jekk nidħlu u anke jekk ma nidħlux fl-Unjoni Ewropea għaliex pajjiżna huwa marbut kulturalment u politikament fis-sistema edukattiva u fl-isports ma' dan il-kontinent.

L-Onor.

Bartolo rrimarka li din il-mozzjoni tiffoka partikolarment kontra l- indottrinazzjoni għaliex l-MIC għaddej b'żewġ kampanji.

L-MIC ma nnegax li qed jagħmel kampanji, anzi qal li qed jagħmel kampanji fuq żewġ oqsma; waħda fuq il-programmi edukattivi Ewropej u oħra fuq l-Unjoni Ewropea u l- ambjent.

L-ewwelnett rigward il-programmi edukattivi Ewropej, il-Malta Labour Party jgħid li m'hemmx kontroversja.

Fil-fatt diversi membri ta' l- oppożizzjoni, fosthom l-Onor.

Bartolo u l-Onor.

Carmelo Abela, kważi dejjem attendew għal- launches tal-programmi edukattivi Ewropej u l-istess Onor. Bartolo dalgħodu qal li hu kien bena l-infrastruttura ta' dawn il- programmi.

Fil-fatt anke jekk inħarsu lejn ir-rapport tal-GWU fuq l- impatt ta' l-Unjoni Ewropea nsibu li dan jgħid li:

"m'hemmx dubju li ħafna mill-politika ekonomika, industrijali u edukattiva ta' l-Unjoni Ewropea hija siewja u msejsa fuq esperjenza ta' bosta snin u l-adozzjoni ta' din il-politika tista' tiswa ta' ġid tal-poplu Malti.".

Allura jekk din il-materja hija ta' siwi għall-istudenti tagħna, m'għandux ikun hemm kontroversja.

Xi kultant anke jekk l-oppożizzjoni tkun favur dawn il-programmi xorta tikkritikahom u tipprova tnaqqas mill-importanza tagħhom u tgħid li wara kollox dawn mhux the be all and end all u li hemm biss ftit studenti li qed igawdu minn dawn il-programmi.

Imma dawn il- programmi rriduhom jew ma rriduhomx?

Jekk irriduhom m'hemmx għalfejn inxellfu t-tajjeb tagħhom u jekk nemmnu fil-programmi Ewropej, irridu nagħtuhom infrastruttura.

U meta l-Onor.

Bartolo jiftaħar li fassal din il- infrastruttura ma jistax jikkritika lil ħaddieħor li qed ikompli jibniha.

L-infrastruttura biex tipparteċipa fil-programmi Ewropej hi li jkollok aġenzija komposta minn kumitat li jkunu jaħdmu fih numru ta' nies full- time, li jkollok budget, u li jkollok materjal informattiv.

Irid ikun hemm ukoll kampanji ta' informazzjoni, għaliex trid tinforma lill-oqsma diversi li jistgħu jipparteċipaw u tgħallimhom kif għandhom jagħmlu dan għaliex jekk ma tagħmilx dan inutli li jkollok dawn il-programmi.

Għalkemm ma naħsibx li għaddejja xi kampanja ta' indottrinazzjoni fuq it-tfal ta' 10 snin huwa tajjeb li niftakru x'inhuma l-programmi ta' l-Unjoni Ewropea, partikolarment il-Comenius li jirrigwarda l-iskejjel primarji u sekondarji.

Meta l-iskejjel jipparteċipaw fil-programm ta' Comenius, iridu jagħmlu programmi ta' exchange ma' istituzzjonijiet simili u joħolqu programmi b'tema.

Per eżempju, l-istudenti ta' l-iskola "Tumas Dingli" ta' Ħ' Attard għamlu tema fuq l-ambjent u l-istudenti ta' l-iskola Marija Immakulata ta' Bormla għamlu tema fuq l-identita` kulturali.

Billi wieħed jgħin l- istudenti jiżviluppaw tema, ma tkunx qed tindottrinahom.

Mr Speaker, l-Onor.

Bartolo nesa jsemmi t-tieni kampanja ta' l-MIC li hija fuq l-Unjoni Ewropea u l-ambjent.

Ħafna drabi l-parteċipazzjoni ta' l-MIC sseħħ wara li jkun hemm stedina mill-kap ta' l-iskola u din ma tistax issejħilha indottrinazzjoni għaliex indottrinazzjoni trid tkun imposta, wiesgħa u sistematika.

Fil-fatt issemmew madwar 23 skola li pparteċipaw f'din il-kampanja pero` dan ma jfissirx li pparteċipaw l-istudenti kollha.

Imma ħalli nidħlu iktar fil-fond dwar il-kampanja li l-MIC qed jagħmel fuq l-Unjoni Ewropea u l-ambjent.

L-ewwelnett, mhux bilfors li din il-kampanja tkun ta' ġid għall-gvern għaliex f'ċerti oqsma bħal fil-kaċċa tista' toħloq iktar kontroversja u tkun kontra l-gvern.

Hemm ċerti aspetti fit-tema ta' l-ambjent fejn il- gvern għadu lura u jekk it-tfal qed jitgħallmu fuq l-ambjent u l-Unjoni Ewropea se jaraw ċerti defiċjenzi li għamel il-gvern, per eżempju, fuq il- waste managements.

Kulħadd jaqbel li f'dan il-pajjiż hemm bżonn indaħħlu ċerta sensittivita` fuq l-ambjent u l-ambjentalisti jaqblu li Malta għandha tidħol fl-Unjoni Ewropea għaliex b'hekk biss jista' jkun hemm ċerti standards.

Ma tistax tqis li l-Unjoni Ewropea hija ħażin f'dak li għandu x'jaqsam l-ambjent anzi hija l-istandard setter għal dak li għandu x'jaqsam ma' l-ambjent.

Hemm pajjiżi iktar avvanzati minnha li jħarsu lejn l- Unjoni Ewropea bħala l-avant garde ta' l-ambjent.

L-Onor.

Bartolo qal li l-għalliema tagħna huma kwalifikati biżżejjed biex jagħtu din l-informazzjoni lill-istudenti, imma naħseb li la l-għalliema u lanqas jien m'aħna kwalifikati li ngħallmu lill-istudenti dwar l-Unjoni Ewropea u l-ambjent.

Trid tkun bniedem tekniku li kapaċi twassal dan it- tagħrif biex tispjega kif inhuma l-affarijiet u kif tiżvolġi ruħha l- politika kemm bid-direttivi u kemm bl-istandards.

Naħseb li fuq dan l- aspett l-għalliema m'humiex kapaċi, partikolarment dawk li ħarġu mill- college xi 30 sena ilu.

Mr Speaker, dan il-parlament għandu jara li ma jkun hemm ħadd li jabbuża mill-awtorita` tiegħu u li l-iskejjel qegħdin jimxu kif suppost.

Matul dan id-dibattitu wieħed seta' jara li din il-kampanja ma teżistiex.

L-MIC m'huwiex proċess daqstant wiesa' u organizzazzjoni daqstant kbira u kapaċi li tilħaq ma' l-iskejjel kollha u fuq kollox taġixxi fuq stediniet biss.

S'issa inqas minn terz ta' l-iskejjel f'pajjiżna stiednu lill-MIC u naħseb li s-suġġetti li qed tittratta huma rilevanti.

L-MIC jitkellem dwar il- programmi edukattivi, biex jiżgura li jkun hemm parteċipazzjoni f'dawn il- programmi.

Din m'hijiex xi ħaġa kontroversjali, anzi t-tema ta' l-Unjoni Ewropea fuq l-ambjent mhux bilfors tgħin lill-gvern fil-proċess tiegħu għal sħubija fl-istess Unjoni.

Grazzi, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Iktar rimarki?

L-Onor.

Jason Azzopardi.

ONOR.

JASON AZZOPARDI: Mr Speaker, fil-qorti nitgħallmu li meta tagħmel akkuża trid iġġib l-għodda u l-provi biex tipprovaha għaliex, huwa inutli li tagħmel akkuża u titfa' t-tajn biss.

Li titfa' tajn bla provi hija l- eħfef ħaġa li jista' jagħmel bniedem, imma hija wkoll l-agħar ħaġa li jista' jagħmel politiku.

Il-mozzjoni ta' l-oppożizzjoni hija biex l- iskejjel jinżammu ħielsa mill-politika partiġġjana.

Iżda min qed jagħmel il- politika partiġġana fl-iskejjel?

Forsi, jista' jkun li kien hemm xi ħadd li fl-1 ta' Jannar 2001 f'okkażjoni pubblika ppreveda li din is-sena se tkun sena ta' kontroversja u ta' konfrontazzjoni politka.

Probabbilment dan kien preavviż għal dan it-tip ta' mozzjonijiet li se jagħmlu n-naħa ta' l- oppożizzjoni fuq materji speċifiċi bħal din, għall-mozzjonijet li diġa` dibattejna u li se inkomplu niddibattu.

M'huwiex ħażin li tinforma u tgħallem, li huwa ħażin huwa li tagħmel propaganda.

L-edukazzjoni u l-informazzjoni huma bbażati fuq il-fatti u mhux fuq il-falsita`.

Allura meta inti għandek kritika ta' l-oppożizzjoni li kważi ippernjata kompletement fuq is-suġġett tal-European Studies meta dan m'huwiex suġġett obbligatorju, allura fejn hi l-indottrinazzjoni?

Għaliex biex ikun hemm indottrinazzjoni trid tirripeti, timmartella u ttanbar.

Għadna niftakru li kien hemm xi ħadd qabel l-elezzjoni ta' l-1998 li qabad żewġ stikek, u beda jħabbat u jtanbar fuq it-tnabar tal-kampanja elettorali.

Din hija indottrinazzjoni, li tkun sistematiku u tirrepeti l- falsita`.

Sal-lum għadna qed nistennew il-provi li l-MIC ta informazzjoni żbaljata, jew pprova jinganna jew iqarraq.

Safejn naf jien is-servizzi ta' l-MIC qed jintużaw mhux biss mid-deputati taż-żewġ naħat tal-Kamra, imma anke mill-kampanji ta' l-IVA u mill-kampanja, li migħ'hijiex favur is- sħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea.

Dan juri l-kreddibilita` ta' l-MIC, li huwa ċentru li jipprovdi informazzjoni oġġettiva u mparzjali.

Mr Speaker, din hija mozzjoni skandaluża, patetika u diżonesta.

M'huwiex veru li qed issir kampanja ta' indottrinazzjoni għaliex il-European Studies huwa suġġett imfassal biex l-istudenti jwessgħu l-orizzonti kulturali tagħhom.

Issa f'din is-soċjeta` ma tistax tgħix ġo vacuum u tkun separat, distint u mitluq mill-kumplament tad-dinja.

Allura x'qed isir f'dan is- suġġett tal-European Studies?

Dan is-suġġett tal-European Studies, li huwa optional għal Form 3 u Form 4, jinkludi roaming exhibition fejn il-kapijiet ta' l-iskejjel, li jinkludu dawk tal-knisja u indipendenti, jistiednu lill- MIC jipprovdi materjal u jtella' esibizzjoni fuq żewġ temi partikolari; programmi edukattivi ta' l-Unjoni Ewropea u l-Unjoni Ewropea u l-ambjent.

Issa jekk hemm pożizzjoni li fuqha ż-żewġ naħat tal-Kamra qablu u qatt ma kien hemm diverġenza kienet proprju l-ambjent u l-programmi edukattivi.

Rigward l-ambjent ftit ġimgħat ilu ż-żewġ naħat tal-Kamra qablu li Malta għandha tissieħeb fil-European Environment Agency li hija aġenzija ta' l- Unjoni Ewropea.

Mela jekk qed nirrikonoxxu li l-Unjoni Ewropea tagħti kontribut tajjeb fl-ambjent, x'hemm ħażin li tinforma?

Min irid jista' jkun informat, imma din m'hijiex xi ħaġa li trid tiġri bilfors.

Fil-fatt il- European Studies huwa suġġett optiona, u l-esebizzjoni li jtella' l-MIC hija roaming exhibition li ssir biss fuq stedina tal-kapijiet ta' l- iskejjel.

Anke rigward il-programmi edukattivi ma naħsibx li hemm xi kontroversja, għaliex ż-żewġ naħat tal-Kamra jaqblu li għandna nipparteċipaw.

Id- differenza hija li filwaqt li l-gvern Nazzjonalista jixtieq jipparteċipa u jkun ffinanzjat mill-fondi li l-Unjoni Ewropea tiprovvdi għal dawn il- programmi bħall-Comenius, Erasmus u Socrates, il-Partit Laburista jħoss li Malta għandha tipparteċipa f'dawn il-programmi u jħallas il-gvern Malti.

Pero` qegħdin naqblu li dawn huma programmi tajbin li jagħtu kontribut siewi.

Ma nistgħux ninjoraw ir-realta` għaliex inkunu qed nagħmlu bħal ostrich.

Kien hemm avukat Ingliż li miet ftit xhur ilu li darba fil-House of Lords kien qal li whoever puts his head in the sand is thereby exposing his thinking parts.

Għalkemm dan kien kumment sarkastiku, kien ukoll veritier.

Min idaħħal rasu fir-ramel ikun qed jirraġuna minn fejn mhux suppost li jkun qiegħed jitfa' l-karru qabel iż-żiemel.

U dan huwa dak li qed tagħmel il-oppożizzjoni.

L-oppożizzjoni qed tipprova tissanzjona n- nuqqas ta' għarfien, ħaġa li hija skandaluża u patetika.

Nispera li b'din il-mozzjoni l-oppożizzjoni ma tridx li jkollna studenti kkastrati intelletwalment, li jkollhom għamad quddiem għajnejhom u li jkunu mitluqin minn dak li qed jiġri madwarhom!

Mr Speaker, fil-programm ta' Comenius, hemm lista ta' skejjel Maltin li huma nvoluti u li qegħdin jipparteċipaw ma' skejjel ta' pajjiżi barranin fuq proġetti ta' interess komuni.

Fost dawn l-iskejjel hemm l-iskola ta' Ħ'Attard li ngħaqdet ma' l-iskejjel ta' l-Irlanda, Italja u Portugal; hemm l-iskola ta' Bormla li ngħaqdet ma' l-iskejjel ta' l-Isvezja u ta' l-Olanda fuq is-suġġett tal-kultura lokali; hemm l-iskola ta' l-Imsida li ngħaqdet ma' l-iskejjel tal-Belġju, Spanja, Italja, l-Estonja u s-Slovenja fuq is- suġġett ta' l-ambjent; u fl-aħħar hemm il-iskola ta' St Martin's College ta' Swatar li ngħaqdet ma' l-iskejjel tar-Repubblika Ċeka, il-Polonja, l- Italja, il-Greċja u l-Olanda biex isir studju fuq il-biodiversita` u qed isir studju komparattiv bejn ir-riserva naturali li hemm ix-Xemxija u riservi simili f'pajjiżi oħrajn.

Dan juri li b'dawn il-programmi aħna qed inwessgħu l-orizzonti kulturali u ambjentali ta' l-istudenti tagħna u għalhekk bir-rispett kollu ma nistax naqbel ma' dak li qed tipproponi l- mozzjoni.

Mr Speaker, wara l-1987 beda jiġi mgħallem is-suġġett tal-computer studies.

(Interruzzjonijiet) L-Onor.

Bartolo qed jikkoreġini u jgħidli li dan is- suġġett ġie ntrodott fil-1985, pero` kien biss wara l-1987 li l-computer studies ġie mgħallem b'mod dettaljat, għaliex qabel il-mentalita` kienet li jekk wieħed għandu computer din kienet sitwazzjoni kważi immorali u illegali.

Fid-dinja moderna tal-lum huwa diffiċli li wieħed ikampa mingħajr ma' jkun computer literate.

Allura x'hemm ħażin li jkun hemm suġġett bħall-European studies li jiġbor f'suġġett wieħed dak li jiġi mgħallem f'diversi suġġetti?

Nagħlaq billi ngħid għat-tieni sena konsekuttiva se jkun hemm il-parlament ta' l-istudenti u wieħed mill-punti fl-aġenda se jkun diskussjoni dwar ir- relazzjonijiet bejn Malta u l-Unjoni Ewropea.

Jien nispera li l-istudenti jagħtu kontributi u veduti differenti, pero` dan ma jistax ikun jekk ma tkunx informat.

L-MIC qed jipprovdi informazzjoni oġġettiva u qatt ma kien hemm provi li dan il-gvern qed jipprovdi informazzjoni żbaljata jew qarrieqa u li qed jagħmel dak li jingħad f'din il-mozzjoni.

L- informazzjoni qed jirċevuha dawk l-istudenti li jagħżlu s-suġġett tal- European Studies.

L-indottrinazzjoni hija s-sistema li kienet tintuża fl- antik minn Mao Tse Tung, fejn jekk individwu ma jagħmilx dak li jitolbuh ċerti reġimi totalitari, ikun hemm konsegwenzi.

Mr Speaker, naħseb li jkun ħażin li jsiru dawn il-paraguni għaliex kulma jagħmlu huwa li jitfgħu dell fuq is-sistema edukattiva tagħna.

L-istudenti tagħna jridu jibqgħu bl-identita` Maltija tagħhom imma jrid ikollhom ukoll appartenenza Mediterranja, speċjalment minħabba l-pożizzjoni ġeografika tagħna u appartenenza Ewropea.

Għalhekk huwa tajjeb li l-istudenti jkunu mgħallma fi tliet oqsma - fl-identita` Maltija, fl-appartenenza Mediterranja u fl-appartenenza Ewropea, għaliex din hija realta` ekonomika u politika li ma tistax tinnega.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Helen D'Amato.

ONOR.

HELEN D'AMATO: Mr Speaker, illum quddiem dan il-parlament hawn mozzjoni ffirmata mill-Onor.

Bartolo fejn l-istess membru qed jallega li t- tfal tagħna qed ikunu ndottrinati permezz ta' kampanja favur din l-imbierka sħubija fl-Unjoni Ewropea.

Fid-diskors li għamel l-Onor.

Membru kien hemm attakk sistematiku kontra l-MIC.

Dan ma ssorprendiniex għaliex dawn l- attakki ilhom isseħħu sa minn mindu twaqqaf dan iċ-ċentru.

L-MIC ġie attakkat mhux biss bħala istituzzjoni imma ġew attakkati wkoll b'mod personali n-nies li jiffurmaw parti minn dan iċ-ċentru u dan biex tiġi mminata l-kredibbilita` ta' l-istess ċentru.

Issa hawn attakk ieħor fuq l- operat ta' l-MIC, speċjalment fuq il-kampanja edukattiva li qed tagħmel fl- iskejjel, dejjem f'dawk l-iskejjel li jitolbu li jkollhom din il-kampanja edukattiva għall-istudenti tagħhom.

Din il-kampanja hija mmirata lejn żewġ oqsma - il-programmi edukattivi ta' l-Unjoni Ewropea u l-Unjoni Ewropea u l- ambjent - u mid-diskorsi li saru fil-Kamra miż-żewġ naħat jidher li suppost hemm qbil.

L-ewwelnett nirriferi għall-kampanja dwar il-programmi edukattivi ta' l- Unjoni Ewropea, fejn l-istudenti f'kull livell edukattiv għandhom l- opportunita` li jipparteċipaw f'programmi mmirati għalihom.

Fid-diskors tiegħu, l-Onor.

Bartolo qalilna li m'għandux allerġiji għall-Unjoni Ewropea, u jien nieħu gost nisma' li l-Onor. membru m'għandu xejn kontra dawn il-programmi.

Fil-fatt l-Onor.

Bartolo kiteb kemm-il darba fil- gazzetti, mhux biss issa kemm ilu fl-oppożizzjoni imma wkoll qabel l- elezzjoni ta' l-1998 meta kien ministru u qed nirriferi partikolarment għall-artiklu Partners of the EU in Education li kien ippublikat f'"The Malta Independent" ta' Awissu 1998.

Allura hawnhekk suppost m'għandniex kontroversji.

Mr Speaker, it-tieni proġett ta' l-MIC huwa li jagħti informazzjoni fuq l- Unjoni Ewropea u l-ambjent.

Issa kif qal ukoll l-Onor.

Jason Azzopardi din it-tema tista' tkun perikoluża anke għan-naħa tal-gvern iżda dan aħna ma nqisuhx, għaliex naraw biss il-ġid li jista' jkun hemm.

Infakkar lill- membri tal-Kamra li xi żmien ilu hawnhekk konna qbilna b'mod unanimu qablet mas-sħubija ta' Malta fil-European Environmental Agency ta' l-Unjoni Ewropea.

Għalhekk anke f'dan il-qasam suppost li m'għandniex kontroversji.

Iżda rrid ngħid bla tlaqliq li dan il-kjass kollu li qam dwar dak li qed isir fl-iskejjel tagħna m'hu xejn ħlief għeneb qares minn min jgħid li suppost irid il-ġid ta' wliedna, m'hu xejn ħlief ingann ta' min bil-provi jrid iċaħħad dawn l-esperjenzi lil uliedna, ingann ta' min illum jgħid mod u għada, jew issa stess, jaġixxi mod ieħor.

Tajjeb inżommu f'moħħna li l- laqgħat li qed isiru fl-iskejjel tagħna huma laqgħat ta' tagħrif dwar programmi li jistgħu jibbenifikaw minnhom uliedna, programmi li jiftħu orizzonti ġodda u aktar wiesgħa għal uliedna, liema programmi huma ffinanzjati mill-Unjoni Ewropea.

Irridu nżommu f'moħħna li l-istudenti u l-ħaddiema tagħna jridu jħabbtu wiċċhom ma' studenti u ħaddiema Ewropej, kemm jekk nidħlu fl'Unjoni Ewropea u kemm jekk ma nidħlux, kemm jekk ikollna sħubija fl-Unjoni Ewropea u kemm jekk ikollna Svizzera fil-Mediterran.

Għalkemm pajjiżna huwa gżira m'aħniex qed ngħixu f'iżolament u għalhekk ma jistax ma jiffaċċjax ir-realtajiet ta' dak kollu li qed jiġri madwaru b'mod partikolari fir-reġjun fejn ngħixu.

Mr Speaker, wara li smajt id-diskors ta' l-Onor.

Bartolo iktar ma stajtx nifhem kif f'nifs wieħed l-oppożizzjoni tgħid li taqbel ma' dawn il- programmi u fl-istess nifs tgħid li b'dawn il-programmi qed nagħmlu propaganda partiġġjana favur l-Unjoni Ewropea.

Ħafna drabi meta nitkellmu man-nies jgħidulna li m'għandhomx biżżejjed informazzjoni dwar l-Unjoni Ewropea u li għalhekk ma jistgħux jaslu għall-konklużjoni.

U issa li qed tingħata l-informazzjoni fl-iskejjel dwar il-programmi edukattivi ta' l- Unjoni Ewropea u dwar l-ambjent - affarijiet li suppost m'humiex kontroversjali - qed niġu akkużati b'indottrinazzjoni.

Ma nifhimx kif l- oppożizzjoni f'nifs wieħed tgħid li trid tiżviluppa l-ħiliet tat-tfal u ż- żgħażagħ Maltin u Għawdxin u fl-istess nifs tipprova tisħet u tirredikola dan ix-xogħol.

L-Onor.

Bartolo semma' r-rapport tal-Matsec fejn kien irrapurtat li hemm deficit fl-iskejjel tagħna dwar dawn is-suġġetti li jenħtieġ li jiġu ndirizzati.

Allura issa għaliex qed ikun hawn din l-oppożizzjoni kollha, meta dan id-deficit qed jiġi rimedjat anke bl-introduzzjoni tal-European Studies.

Il-European Studies m'huwiex suġġett li qed nippruvaw indaħħluh minn imnieħer, widnejn u l-gerżuma ta' l-istudenti.

Dan is-suġġett m'huwiex wieħed obbligatorju bħal suġġetti oħrajn, fosthom il-history, il-geography, il-home economics, il-biology u ċerti lingwi.

Dawn huma kollha options mill-aktar wiesa' li qed noffru lill-istudenti tagħna u jekk xi skola ma toffrix xi option għaliex hija żgħira, dan ikun nuqqas għall-istudenti li jattendu dik il-iskola.

Irridu nagħtu dawn l-opportunijiet lill-istudenti biex ikunu jistgħu jibbenefikaw minn dak kollu li jridu jiffaċċjaw 'il quddiem.

Mr Speaker, l-oppożizzjoni qed tipprova tifred billi tgħid li dawn il- finanzjamenti mill-Unjoni Ewropea se jintnefqu biss fuq ftit studenti universitarji, qishom dawn huma ic-chosen few.

Smajna wkoll li waqt xi laqgħat ma' l-istudenti, fejn kien preżenti wkoll il-kap ta' l- oppożizzjoni, qalu li kulma se jibbenifikaw huma madwar xi 190 studenti, u li fuq dan in-numru qed isir dan l-għaġeb kollu.

Għalkemm l-istudenti universitarji se jibbenefikaw minn dawn l-opportunitajiet, se jgawdu wkoll il-istudenti li qegħdin fil-livell primarju u sekondarju u dawk il- istudenti li qegħdin f'istituti vokazzjonali li għandhom programmi mmirati għalihom.

Missna nfaħħru lil dawk il-iskejjel li għarfu l-importanza tal- programm Comenius u li ħatfu l-opportunita` li jipparteċipaw f'dawn il- programmi.

Infaħħar dawn il-iskejjel li bl-istess kliem tal-mozzjoni ta' l-Onor.

Bartolo "qed irawmu lill-ġenerazzjonijiet li telgħin ta' Maltin u Għawdxin fil-ħiliet meħtieġa biex jipprovdulhom ħidma u għajxien tajba fis- seklu 21".

Din hija t-triq, Mr Speaker.

Fid-diskors tiegħu l-Onor.

Bartolo ta interpretazzjoni ta' dak li suppost l- MIC qed jagħmel fl-iskejjel u li hu kkwalifika bħala indottrinazzjoni.

Issa x'inhu r-riżultat ta' din il-indottrinazzjoni li suppost qed issir fuq l- istudenti u fl-iskejjel?

Hemm numru ta' skejjel li qed jissieħbu ma' skejjel barranin f'pajjiżi Ewropej u li flimkien qed jiżiluppaw proġetti ta' interess ġenerali.

Għalkemm diġa` ssemmew ftit minn dawn l-iskejjel, jien se nsemmi xi ftit oħra.

L-ewwelnett fost il-lista hemm firxa wiesa' ta' skejjel li ġejjin minn diversi lokalitajiet ta' Malta u Għawdex, hemm skejjel primarji u sekondarji, hemm il-Junior Lyceum u hemm skejjel kemm privati u kemm tal-knisja.

Fost dawn l-iskejjel hemm l-iskola Marija Immakulata ta' Bormla; l-iskola Primarja tal-Belt li flimkien ma' skejjel Taljani, Ġermanizi u Irlandizi qed jagħmlu proġett fuq il-bliet fortifikati; l-iskola tal-bniet Adelaide Cini li għalkemm hija area secondary, flimkien ma' istitut Taljan, high school Ingliża u istitut Spanjol qed jagħmlu proġett dwar it-trattament ta' l-ilma; u hemm il-Junior Lyceum Carlo Diacono taż-Żejtun li qed jieħu sehem fil-proġett AIMS - achieving international multicultural schools.

Għalkemm nista' nibqa' nsemmi, fil-ftit ħin li għandi ma nistax insemmi l-proġetti kollha li l- iskejjel għażlu li jagħmlu.

Iżda jien nixtieq nistaqsi lill-poplu Malti u lil kull membru f'din il- Kamra jekk nafux li huwa għal dan it-tip ta' tagħrif li l-oppożizzjoni qed toġġezzjona.

Il-poplu Malti jaf li aħna qed noġġezzjonaw għat-tagħrif li l- MIC qed jagħti fl-iskejjel tagħna?

Jaf il-poplu li din l-informazzjoni li qed jagħti l-MIC fl-iskejjel u li l-oppożizzjoni qed issejħilha indottrinazzjoni, huwa tagħrif għall-espansjoni ta' l-imħuħ ta' uliedna?

Hawn xi ċittadini onesti, li kif qalilna l-Onor.

Bartolo fil-mozzjoni qed iħallsu miljuni ta' liri f'taxxi li qed joġġezzjonaw li wliedhom jipparteċipaw f'programmi bħal dawn?

Hawn xi ġenituri, hu x'inhu l-kulur politiku tagħhom, li jaqblu jew ma jaqblux fis-sħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea, li lesti li jċaħħdu lil uliedhom minn opportunitajiet bħal dawn?

Jekk hawn xi ħadd li huwa lest li jagħmel hekk m'huwiex ċittadin onest iżda huwa ċittadin beżgħan li jippreferi jibni sur madwar l-imħuħ ta' uliedna.

Dan ikun ċittadin li jibża' mill-informazzjoni, u bniedem li m'huwiex infurmat u li tista' tbellagħlu li trid.

Mr Speaker, permezz ta' dawn il-laqgħat l-istudenti qed ikunu nfurmati u mhux indottrinati u minn fuq il-bank ta' l-iskola qed jaqsmu l-ideat tagħhom ma' tfal u żgħażagħ barranin.

Ma rridux ninsew li qabel l- introduzzjoni ta' dawn il-programmi edukattivi l-iskejjel kienu jieħdu inizzjattivi oħra, per eżempju kien hemm inizzjattiva ta' l-għalliema li jħajru lill-istudenti biex ikollhom penfriends.

Kien hemm skejjel oħra li kienu jorganizzaw exchange ta' studenti billi jieħdu l-istudenti tagħhom barra minn Malta biex jipprattikaw il-lingwa u jaraw kulturi differenti.

Dan kien isir a spejjez tal-ġenituri.

Illum għandna opportunita` tad-deheb li dan il-qsim ta' ideat u ta' informazzjoni jista' ssir b'mod strutturat u fuq bażi kontinwa.

Opportunita` li jkunu jistgħu jgawdu minnha l-istudenti kollha, ġejjin minn fejn ġejjin, hi x'inhi l-kapaċita` intellettwali u l-qagħda soċjo-ekonomika tagħhom.

Hija ħasra u ta' għajb li l-oppożizzjoni qed tara dan kollu bħala indottrinazzjoni.

Mr Speaker, la qed nitkellmu dwar indottrinazzjoni nixtieq nikkwota ftit linji minn ktieb stampat fl-stamperija tal-gvern f'Ottubru ta' l-1975 liema ktieb kien jintuża fl-iskejjel sekondarji kollha tal-gvern fit-tagħlim ta' l-istudji soċjali.

Fil-fatt f'parti minn dan il-ktieb kien hemm hekk:

"Wara li salva n-National Bank minn disastru u wara li salva l- impjieg ta' eluf ta' nies, il-gvern waqqaf bank ġdid.

Fl-ewwel sena mill-ewwel għamel Lm1 miljun qligħ, inkiser il-monopolju barrani tax- xandir u wara t-twaqqif ta' Radju Malta l-gvern ħa fidejh ukoll il- kumpanija Redifussion u bdiet Xandir Malta.

Flimkien mal-GWU il-gvern ħa f'idejh għadd ta' industriji li fallew jew kienu waslu biex ifallu bħal Malta Brass, Malta Footwear u Marsa Water Fittings.

Inbniet pitkalija fost l-aqwa fl-Ewropa.

Fil-Milied ingħataw pensjonijiet doppji.

Beda jsir il-Karnival f'Mejju b'xgħira iktar internazzjonali.

Saret riforma fil-posta u l-gvern ikkontrolla sew l-għoli tal-ħajja billi għall-ewwel darba beda jixtri hu stess bil-kwantita` bil-bulk buying.".

Dawn huma biss tmien siltiet minn fost lista ta' 91 li stajt nikkwota minnhom.

Forsi hawnhekk ikun hawn xi membri li jistgħu jgħarfu dawn is- siltiet bħala inizjattivi tal-partit Laburista fis-snin sebgħin jew bħala xi pubblikazzjoni tal-partit Laburista qabel l-elezzjoni ġenerali jew bħala parti minn diskors ta' xi membru Parlamentari jew prim ministru waqt xi mass meeting jew xandira politika.

Imma kif diġa` għedt dawn huma meħuda minn ktieb stampat fl-stamperija tal-gvern f'Ottubru ta' l-1975 u l- istudenti kollha kellhom jistudjaw dan is-suġġett għaliex kien obbligatorju u kienu anke jiġu eżaminati fuqu.

L-istudenti kienu mġiegħla jitgħallmu dan is-suġġett li għalkemm huwa suġġett tajjeb fih innifsu, li kien hemm ħażin kien il-mod kif kien impustat id-diskors.

Dan il-ktieb ta' aktar minn 100 paġna kien jittratta diversi suġġetti soċjali u storiċi u kien jitkellem ukoll dwar movimenti soċjali, pero` l- uniċi movimenti soċjali msemmija kienu dawk tad-duttrina liberali u l- moviment Soċjalista.

Nofs dan il-ktieb kien jittratta l-Kostituzzjoni wara li Malta saret Repubblika u saħansitra l-istudenti kienu mgħarrfa bid- dettalji kollha kif kull membru ta' din il-Kamra kien vvota dakinhar.

Fl- istess ħin dan il-ktieb injora avvenimenti storiċi oħra, fosthom l- Indipendenza, fil-fatt din tissemma biss fil-kuntest tal-Kostituzzjoni ta' l-1964.

Apparti minn affarijiet oħra li ġraw dak iż-żmien, huwa ktieb bħal dan li kull student kellu jistudja bilfors li jurik verament x'inhi l- indottrinazzjoni fl-iskejjel.

Imbagħad il-kelliem ta' l-oppożizzjoni jgħid li qed jiġrilna bħal tat-Taliban u jqabbel l-istudji Ewropej ma' l-istudji Islamiċi li jridu tat-Taliban!

Jien naħseb li aktar dak li kien jiġri fil- 1975 fl-istudji soċjali huwa simili għall-istudji Islamiċi tat-Taliban!

Mr Speaker, ejjew ma nippruvawx inħallu min ibellgħalna r-ross bil-labbra meta jgħidilna li t-tixrid ta' informazzjoni dwar programmi edukattivi ta' l-Unjoni Ewropea huma materja kontroversjali.

Din il-materja tkun kontroversjali jekk inħalluha tkun hekk.

Fl-aħħarnett jiena nħeġġeġ lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni biex ikompli bil- ħidma tiegħu favur it-tixrid ta' informazzjoni dwar l-opportunitajiet li l- istudenti Maltin jistgħu jiksbu minn dawn il-programmi edukattivi.

Inħeġġeġ lill-iskejjel biex jgħarrfu jaħtfu din l-opportunita` u nħeġġeġ ukoll lill- ġenituri biex anke huma jipparteċipaw f'dawn il-proġetti.

Grazzi, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

Il-Ministru Louis Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA: Sur President, m'hemmx dubju li kull ministru ta' l- edukazzjoni u kull persuna li għandha għal qalbha l-valuri tal-liberta` tad- demokrazija u tal-ġustizzja, għandha tkun kontra u tiġġieled kull forma ta' indottrinazzjoni, pero` bl-istess ħeġġa għandna noħolqu kemm jista' jkun għejjun ta' informazzjoni għaliex l-informazzjoni, il-fatti u t-tagħrif oġġettiv huma l-bażi li fuqhom iċ-ċittadini jistgħu jiffurmaw il-ġudizzji tagħhom.

Fl-assenza ta' informazzjoni sħiħa u tal-fatti, iċ-ċittadini jiġu esposti għal manipulazzjoni u misinformazzjoni mill-forzi politiċi u jiġu mmexxija f'direzzjonijiet żbaljati.

Il-mozzjoni li qed tressaq l-oppożizzjoni ma tistax tiġi aċċettata min-naħa tal-gvern u għalhekk qed nipproponu emenda li tgħid hekk:

"A"Ħassar il-paragrafi wara l-ewwel żewġ premessi (paragrafi) u ssostitwixxi b'dan li ġej:

Billi kulħadd jaqbel li huwa ta' l-akbar siwi li wliedna jiksbu l-aħjar għarfien tal-wirt u l-valuri ta' l-Ewropa bħala parti sinifikattiva tal- wirt komuni ta' l-umanita' kollha kemm hi;

Billi hawn qbil sħiħ li l-iżvilupp ta' l-Unjoni Ewropea, li magħha għandna l-biċċa l-kbira ta' l-iskambji ekonomiċi u kummerċjali, huwa l- aħjar żvilupp li seħħ fl-Ewropa wara l-aħħar gwerra li jiggarantaxxi lill- popli Ewropej sigurta', sliem, liberta', demokrazija u prosperita';

Din il-Kamra tapprova li:

- fit-tagħlim dwar l-Ewropa jibqa' jitħalla barra, kif qiegħed jitħalla, kull spirtu ta' politika partiġjana u t-tagħlim jingħata sewwasew fil-perspettiva tal-Kurrikulu Nazzjonali li fuqu hemm qbil ġenerali;

- minbarra li l-iskejjel irawmu lill-ġenerazzjonijiet li telgħin ta' Maltin u Għawdxin fil-ħiliet meħtieġa biex jipprovdulhom ħidma u għajxien tajba fis-seklu 21, ma jonqsux milli jipprovduhom ukoll bil- għodda meħtieġa biex jgħarblu l-iskop tal-ħidma u l-għajxien, ħalli dawn il-ġenerazzjonijiet jagħmlu għażliet ħielsa u meqjusa dwar il- valuri li għandhom ifittxu f'ħajjithom, fosthom ir-rispett tal-verita' u l-istmerrija għat-tgħawwiġ tal-fatti bi skop politiku partiġjan.".

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

HELEN D'AMATO: Nissekonda.

ONOR.

LOUIS GALEA: Sur President, aħna qed nipproponu din il-emenda għaliex m'hemmx dubju li ma nistgħux naqblu ma xi premessi li hemm fil- mozzjoni ta' l-oppożizzjoni.

Aħna naqblu li l-futur tat-tfal u taż-żgħażagħ tagħna jiddependi kollu kemm hu mill-kwalita` ta' edukazzjoni li nipprovdulhom u naqblu li huwa fl-interess komuni li naħdmu flimkien biex intejbu l-edukazzjoni ta' wliedna.

Huwa fatt li d-diskors dwar sħubija sħiħa fl-Unjoni Ewropea huwa suġġett ta' kontroversja pubblika u politika.

Naqblu li fl-iskejjel m'għandux ikun hemm indottrinazzjoni u li l-iskejjel m'għandhomx isiru arena ta' partiġġjaniżmu.

Irridu naħdmu biex l-iskop taċ- ċittadini jkun li jilħqu edukazzjoni u taħriġ li jwassalhom għal xogħol u biex ikunu jistgħu jibbenefikaw mill-opportunitajiet li jeżistu fid-dinja tal-lum, pero` ma naqblux bl-iktar mod kategoriku li hawn xi kampanja sistematika ta' indottrinazzjoni fl-iskejjel tagħna favur il-politika tal- partit Nazzjonalista li jrid sħubija sħiħa fl-Unjoni Ewropea.

Mr Speaker, din hija l-premessa vera tal-mozzjoni tal-lum.

Il-fatti kollha juru li din hija invenzjoni fl-istrateġija tal-partit Laburista maħsuba biex tkompli toħloq miżinformazzjoni fuq l-Unjoni Ewropea u biex jipprova jara li l-informazzjoni, il-fatti u l-istorja dwar l-Unjoni Ewropa tiġi sopressa kemm jista' jkun.

Jekk il-partit Laburista jirnexxi f'dan il-ħsieb allura l-kamp ikun liberu biex jibqa' għaddej bil-kampanja sistematika tiegħu dwar l-Unjoni Ewropea li hija mibnija kollha fuq pożizzjoni partiġġjana.

Il-fatti kollha juru li assolutament m'hemmx din il-kampanja sistematika.

Jiddispjaċini nara li fiż-żmenijiet tal-lum għadna ngħidu li l-edukazzjoni qiegħda hemmhekk biss biex trawwem il-ġenerazzjonijiet li telgħin fil- ħiliet meħtieġa biex jipprovdulhom ħidma u għajxien tajba fis-seklu 21.

Jekk nibqgħu b'din il-pożizzjoni inkunu qed nagħtu tifsira dejqa ta' x'inhu l-iskop u l-missjoni ta' l-edukazzjoni.

Għamilna żmien f'Malta fejn konna nħarsu lejn l-edukazzjoni minn din il-lenti dejqa u utilitarja ta' x'għandha tkun l-edukazzjoni.

Kien hawn żmenijiet meta kien hawn kontroversja kbira fuq dan il-konċett ta' edukazzjoni utilitarja u għalhekk rridu nintroduċu l-kunċett li l-edukazzjoni għandha tipprovdilna l-għodda meħtieġa ħalli nagħrblu l-iskop ta' ħidma u għajxien biex ikollna ċittadini li jistgħu jagħmlu għażliet ħielsa u meqjusa dwar il-valuri li għandna nfittxu f'ħajjitna.

Fost dawn il-valuri hemm li nirrealizzaw x'inhi l- verita`, naraw x'inhuma l-fatti kollha u jkollna l-kapaċita` li niġġudikaw x'inhi din l-verita` u x'inhuwa t-tgħawwiġ tal-fatti għal skopijiet partiġġjani.

Għalhekk, Mr Speaker, nibqa' sorpriż b'din il-mozzjoni ta' l-oppożizzjoni għaliex m'hijiex mozzjoni li tirrigwarda l-edukazzjoni.

Din il-mozzjoni hija ħidma min-naħa ta' l-oppożizzjoni għaliex għandha l-kampanja tagħha kontra l-Unjoni Ewropea u b'mod espedjenti jaqblilha li tinfilsa b'din il- kontroversja fuq l-informazzjoni li qed tingħata fl-iskejjel biex din tiffittja bħala biċċa jigsaw puzzle fl-istrateġija ta' l-oppożizzjoni Laburista kontra l-politika tal-gvern favur l-Unjoni Ewropea.

Jien naħseb li aħna ma tantx nistgħu nieħdu ħafna lezzjonijiet fuq indottrinazzjoni.

L-Onor.

D'Amato għadha kif qalet kif f'kotba ta' l-iskola mxerrda fl-iskejjel primarji u sekondarji kellna falsifikazzjoni ta' l- istorja ta' pajjiżna u b'liema mod sfaċċat kienet issir il-propaganda favur il-gvern Laburista ta' dak iż-żmien.

Li kieku l-partit Laburista huwa kontra l-indottrinazzjoni ma kienx jikkrea movimenti tat-tfal bħall-Brigata Laburista li għal għexiren ta' snin indottrinat lit-tfal f'dik il-linja kważi militarizzata tal-partit Laburista.

Jien niskanta mhux bil- mistoqsija ta' f'liema pajjiż isiru programmi li jagħtu informazzjoni fl- iskejjel imma jiena nistaqsi f'liema pajjiż ssir mozzjoni bħal din.

Jien ċert li m'hawn l-ebda forza politika ġo l-Ewropa li tasal biex tressaq mozzjoni ta' din il-kwalita`.

Din il-mozzjoni hija biċċa oħra mill- istrateġija tal-partit Laburista biex ikompli jissossa l-MIC.

Mr Speaker, qalulna li din il-polemika hija biss fuq l-indottrinazzjoni imma meta nisma' l-lista ta' l-affarijiet li saru minn gvernijiet Laburista anke fuq l-Unjoni Ewropea u naraw bil-provi li l-partit Laburista m'għandux allerġija fuq dan is-suġġett, inqis li hawnhekk wieħed m'hu qed jagħmel xejn iktar milli jgħid kif wieħed għandu jimxi fuq l-edukazzjoni f'dan il-qasam.

Dan il-ktieb li għadu jintuża fis-suġġett ta' l-istudji soċjali – u li kien intuża kemm fi żmien il-ministri Laburisti u kemm fi żmien il-predeċessur tiegħi - jitkellem fuq dan is-suġġett u jitkellem fuq l-Istati Magħqudin ta' l-Ewropa.

L-oppożizzjoni qed tissuġġerixxi li nirtira dan il-ktieb u tajjeb li hawnhekk nikkwota biċċa minn dan il-ktieb li minnu qed jistudjaw uliedna li tgħid hekk:

"Min-naħa l-oħra jekk f'għaqda bħal din li qed insemmu l-Istati membri jitilfu l-karattru tagħhom ikun żball.

Imma dan m'għandux ikun.

Kull stat jibqa' li hu u hekk mela l-Ġermaniż jibqa' Ġermaniż, il-Franċiż jibqa' Franċiż u l-Malti jibqa' Malti.

Dan għar-raġuni li mpossibbli li għal daqqa ta' pinna teqred u ġġib fix-xejn sekli sħaħ ta' storja li matulhom il-poplu jkun iġġieled u tħabat biex jikseb l-għaqda u jsaħħaħ l-indipendenza tiegħu.

Fl-għaqda Ewropea kull poplu ta' l- Ewropa, għalkemm xorta jibqa' jħobb u jagħti ġieħ lill-art twelidu, iħoss ukoll ġieħ f'qiegħ qalbu li 'l fuq minn art twelidu hemm art twelid oħra li hi ikbar u li kulħadd iħobb.

Din hi l-Ewropa.

Fl- għaqda Ewropea l-popli kollha ta' l-Ewropa joħorġu 'l barra mill- fruntieri tagħhom, jiltaqgħu, isiru jafu lil xulxin, jifhmu lil xulxin u jħobbu u jgħinu lil xulxin u hekk minn din il-ħbiberija u għaqda tinħoloq kuxjenza Ewropea li ġġiegħel lil kull Ewropew iħoss li hu jagħmel parti mill-istess ċivilta` u li hu għandu l-istess problemi li jridu jinħallu fl-interess ta' kulħadd u bir-rieda tajba ta' kulħadd.

Tgħid għad jisbaħ dak il-jum meta l-Ewropej kollha jgħaqdu l- forzi tagħhom u jħalltu u jaqsmu l-ġid ta' xulxin u jgħixu bħala poplu wieħed taħt liġi waħda.".

Dan huwa l-ktieb li qed jiġri f'idejn it-tfal tagħna u li huwa parti mis- sillabu ta' l-iskejjel tagħna.

Kieku kelli napprova l-mozzjoni ta' l- oppożizzjoni dan il-ktieb ikolli nirtirah.

Bl-istess mod meta nitkellmu dwar il-programmi edukattivi – 'il quddiem nitlob il-permess sabiex inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra t-tagħrif li hemm dwarhom għaliex naħseb li l-affarijiet m'humiex qed jintqalu kif inhuma fil- verita` - irrid ngħid li lill-istudenti qed tingħatalhom ċerta informazzjoni, fosthom titqassam il-mappa ta' l-Ewropa; titqassam informazzjoni fuq il-programmi Socrates, Youth u Leonardo; jitqassam fuljett rigward l-istrutturi ta' l-Unjoni Ewropea; u jitqassmu kotba bħal EU focus on green jobs, EU focus on clean air, EU focus on clean water, u EU focus on waste management.

Xtaqt inpoġġi wkoll fuq il-Mejda tal-Kamra l- lista ta' dawk l-iskejjel li qed jieħdu sehem fil-programm Comenius biex il- membri tal-Kamra jkollhom din il-informazzjoni u anke l-informazzjoni u s- sillabu tal-European Studies, is-suġġett li qed isir mhux tant b'konnessjoni ma' l-Unjoni Ewropea iżda b'ħidma mal-Kunsill ta' l-Ewropa.

Mr Speaker, jien nistieden lill-ġurnalisti u lill-membri parlamentari jissuġġeruli x'għandi nneħħi minn dan is-sillabu.

Nixtieq nara liema huma dawk l-affarijiet li l-membri ta' din il-Kamra, kemm ta' naħa u kemm ta' oħra, jixtiequ li nneħħu mis-sillabu biex b'hekk forsi nifhem fejn hi din l- indottrinazzjoni.

Nixtieq li jqum xi ħadd mill-Kamra biex jiċċitali każ ta' xi fatt jew informazzjoni li tista' tkun jew żbaljata jew misleading.

Mr Speaker, meta wieħed janalizza dawn id-dokumenti jara li t-tagħrif li qed jingħata fl-iskejjel huwa mibni fuq din it-tip ta' dokumentazzjoni.

Jiena ma naqbilx ma' individwu li juża l-pożizzjoni tiegħu fl-iskejjel biex javvanza xi punti li huma ta' politika partiġġjana u ma tistax teskludi li minn eluf ta' nies li hemm fl-iskejjel dan ma jiġrix.

Jasluli rapporti dwar ħaddiema u għalliema fl-iskejjel li għandhom fehmiet li jikkonċidu mal- fehmiet tal-partit Laburista minħabba l-mod kif jitkellmu u kif jindirizzaw il-klassi iżda ma nistgħux immorru lura fl-istat li diġa`konna fejn inpoġġu l-ispiji fl-iskejjel ħalli nkunu nistgħu naraw kif dawn l-għalliema qed jgħallmu, kif qed ixaqilbu r-reliġjon lejn naħa jew oħra, kif qed ixaqilbu l-ġeografija lejn il-Unjoni Ewropea, kif qed ixaqilbu l-Istorja lejn in- naħa ta' l-Unjoni Ewropea u jekk humiex qegħdin jagħtu ċerti messaġġi.

Allaħares naslu f'dan l-istat għaliex inkella verament nispiċċaw f'sitwazzjoni traġika.

Mid-diskors li għamel l-Onor.

Evarist Bartolo rajt li huwa m'għandu xejn la kontra l-programmi ta' l-Unjoni Ewropea u lanqas li jkun hemm informazzjoni fuq l-Unjoni Ewropea kif għandu jkollna fuq reġjuni oħra, imma ma nistgħux inkunu hunting with the hound and running with the hare, min-naħa rridu navanzaw din l-informazzjoni u min-naħa l-oħra rridu naqblu.

Ir-raġuni ma tistax tkun għaliex imorru ta' l-MIC għaliex allura bl-istess mod meta nitkellmu fuq id-droga ma nistax nibgħat lil tas-Sedqa għaliex dawk m'humiex għalliema.

Allura bl-istess raġunament, meta nagħmlu xi programmi konnessi ma' civics ma nibgħatx lill-pulizija għaliex dawk m'humiex għalliema!

U meta nitkellmu fuq healthy lifestyles ma nibagħtux nies mill- health promotion unit tad-dipartiment tas-saħħa għaliex dawk m'humiex għalliema!

Issa ma narawx li din hija l-pożizzjoni ta' l-oppożizzjoni Laburista sempliċement għaliex partito opreso kontra l-MIC.

Din hija r- raġuni għaliex dan huwa punt importanti fid-dibattitu politiku attwali u għall-oppożizzjoni Laburista din hija planka li trid tipprova tkissirha sine qua non.

Sur President, naħseb li l-mozzjoni kif ippreżentata mill-oppożizzjoni m'hijiex ġusitifikata u għalkemm intqalu diversi affarijiet, hemm argumenti oħra li wieħed jista' jsemmi.

Naħseb li l-mozzjoni kif emendata min-naħa tagħna tagħmel iktar sens.

Qabel nagħlaq xtaqt nitlob il-permess sabiex inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra xi dokumenti li rriferejt għalihom aktar kmieni fid-diskors tiegħi.

MR SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva) Il-permess ingħata.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar l-Unjoni Ewropea imqassam fl-iskejjel; u

Tagħrif dwar is-suġġett European Studies mgħallem fl-iskejjel sekondarji u Juniour Lyceums.

MR SPEAKER: Grazzi.

Nistieden issa lill-Onor.

Bartolo sabiex jgħaddi għall- winding up.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Mill-mod kif tkellmu kemm il-Ministru Galea kif ukoll il-kollegi tiegħu jidher biċ-ċar li l-gvern irid - u ngħidha b'dispjaċir din - jhedded il-consensus, il-kooperazzjoni u l-ħidma li hemm fil-qasam edukattiv, minħabba l-ossessjoni li għandu fis-sħubija fl-Unjoni Ewropea.

Nerġa' nappella lill-Ministru Galea u lill-gvern biex jaħsbu bis- serjeta` qabel jaqbdu din it-triq għaliex fid-diskorsi tal-gvern jidher biċ- ċar li huma deċiżi li jkomplu fuq din it-triq.

Allura l-gvern għandu jirrifletti bis-serjeta` għaliex jekk ikomplu f'din it-triq dan se jkun kaġun ta' tħarbit fl-iskejjel tagħna.

Diġa` hemm problemi serji fil-qasam edukattiv, problemi li biex insolvuhom hemm bżonn li naħdmu flimkien, iżda jekk indaħħlu l-kontroversja u l-firda li hemm bejn iż-żewġ naħat fuq l- Unjoni Ewropea, fil-qasam edukattiv se nkomplu nżidu dawn l-problemi.

M'hemmx dubju li għaddejja kampanja sistematika ta' indottrinazzjoni fl- iskejjel dwar l-aġenda partiġġjana tal-partit Nazzjonalista biex akkost ta' kollox u malajr kemm jista' jkun idaħħal lil Malta fl-Unjoni Ewropea.

Għadna fl-istadju li nwaqqfu din il-kampanja u qed nagħmlu din l- oppożizzjoni bikrija għaliex jidher biċ-ċar li l-ħsieb huwa - mid-diskorsi tal-gvern u mill-epistola li bagħatilna l-appostlu Xmun Busuttil fuq l- Unjoni Ewropea - li jkompli x-xogħol fl-MIC.

In-naħa tal-gvern tirriferi għal dan iċ-ċentru, bl-ittri li jinqraw MICK u dan huwa veru għaliex qisu ċentru tal-Mickey Mouse li ma jgawdix minn kredibbilta` f'pajjiżna.

Dan iċ- ċentru m'għandux kredibbilta` lanqas fi Brussels għaliex il-Kummissjoni Ewropea taf li dan iċ-ċentru li suppost jagħti informazzjoni fuq ir- relazzjoni bejn Malta u l-Unjoni Ewropea qed joħloq problemi anke f'pajjiżna, liema problema issa se ndaħħluha fl-iskejjel.

Il-Ministru diġa` ddikjara li kif jibgħat lin-nies tas-Sedqa fl-iskejjel se jibgħat ukoll lin-nies ta' l-MIC izda dawn it-tnejn ma' tistax tqabbilhom flimkien għaliex l-MIC huwa ċentru ta' propaganda tal-linja tal-partit Nazzjonalista dwar l-Unjoni Ewropea.

Nirrepeti li n-nies ta' l-MIC ġew magħżula fuq bażi partiġġjana għaliex kienu ġurnalisti u attivisti tal- partit Nazzjonalista u li huma stess kienu responsabbli ta' miżinformazzjoni.

Per eżempju, Karmenu Attard li kien jaħdem ma' ''Il- Ġens'', lejliet l-elezzjoni ta' l-1992 kien qal kemm se jidħlu miljuni u kemm tlifna miljuni għaliex waqqafna l-applikazzjoni ta' Malta fl-Unjoni Ewropea u issa dan issa qed jidher fuq NET Television jgħid li jekk insiru membri ta' l-Unjoni Ewropea se jiġru ħafna affarijiet sbieħ.

Kif jistgħu jkunu kreddibli dawn in-nies?

Dawn in-nies ma jistgħux ikunu serji għaliex qed jagħmlu xogħol propagandistiku fil-linja tal-partit Nazzjonalista, kemm fl-RTK kif ukoll f'''Il-Ġens''.

Kif nistgħu nieħdu bis-serjeta` lill-MIC, li suppost huwa ċ-ċentru ta' informazzjoni dwar l-Unjoni Ewropea u Malta, meta dan qed jitmexxa minn persuna li mhux biss kien ġurnalist ta' Radio 101, imma li f'Settembru ta' l-1998 qal li l-alternattiva tal-partit Laburista ta' ftehim ta' kummerċ industrijali ħieles ma' l-Unjoni Ewropea m'huwiex vijabbli?

Dan il-ftehim m'huwiex vijabbli meta l-partit Laburista kien diġa` ddikjara l-pożizzjoni tiegħu?!

Kif nistgħu nagħtu kredibbilta` lil dan iċ-ċentru u nafdawh?

Dalgħodu ġejt mgħajjar mill-Onor.

D'Amato bħala diżonest u patetiku għaliex ressaqt mozzjoni bħal din li hija kontra l-interess tat-tfal.

Jien ukoll għandi żewġt itfal u n-naħa Laburista m'humiex Frankensteins li jridu jerdgħu u jibilgħu lin-nies.

Għan-naħa Nazzjonalista aħna m'għandniex ir- raġġiera tal-qdusija, tal-paternita` u tal-maternita` għaliex aħna kattivi, diżonesti u patetiċi.

Jien ma rridx li t-tfal tiegħi jiġu ndottrinati, u la nindottrinahom fil-familja u lanqas ngħidilhom li jridu jkunu favur il- partit Laburista għaliex missierhom qiegħed fil-partit Laburista.

L-Onor.

D'Amato għandha dritt tagħmel hekk mat-tfal tagħha jekk trid imma imma tkun qed tpoġġi l-partit u l-politika tagħha qabel uliedha, pero` m'għandux jiġri hekk fl-iskejjel u aħna se niġġieldu din it-tip ta' politika.

Fid- diskors tiegħu l-Ministru Galea qal li din hija tattika tagħna u li għamilnieha għall-kapriċċ.

Aħna se nkomplu nwasslu dan it-tagħrif kemm f'pajjiżna u kemm barra minn pajjiżna lill-Kumissjoni Ewropea u lid- diplomatiċi u lill-uffiċjali ta' l-Unjoni Ewropea għax dawn huma affarijiet li jħammru wiċċ il-gvern.

Għaliex il-gvern ma jippruvax isemmi pajjiż ieħor fejn qed jiġri dan l-att ta' mistħija u ma jipprovawx jgħawwġu l-mozzjoni li ressaqt.

Il-mozzjoni ma tgħidx li l-iskejjel m'għandhomx jieħdu sehem fil-programm Comenius.

Jien ma nafx b'liema wiċċ jistgħu jiġu l-Onor.

Galea u l-kollegi tiegħu jagħtuna lezzjonijiet dwar jekk l-iskejjel għandhomx jieħdu sehem f'Comenius meta t-tħejjijiet kollha biex dan il-program jibda jaħdem f'pajjiżna għamilhom gvern Laburista ta' bejn l-1996 u l-1998.

Ma kellniex problema biex fir-residenza ta' l-Universita` li hemm Ħal Lija nġibu uffiċjali ta' l-Unjoni Ewropea u nġibu Ingliżi li ħadmu fuq il-programm Comenius biex jindirizzaw lill-heads u lill-assistant heads ta' l-iskejjel primarji, sekondarji, privati, tal-knisja, u tal-gvern.

Ftit xhur ilu attendejt attivitajiet tal-Comenius fejn kien hemm il-heads ta' l-iskejjel u ħadt gost li attendejt din il-laqgħa għaliex kienet waħda informattiva għalkemm ma kien hemm ħadd ta' l-MIC, tal-Mickey Mouse.

Hemm aġenzija oħra f'pajjiżna li għandha x'taqsam ma' l-Unjoni Ewropea imma aħna ma nikkritikawhomx għaliex huma serji u jagħtu informazzjoni korretta u serja.

Aħna ma nistgħux naċċettaw lin-nies ta' l-MIC għaliex dawn huma propagandisti li qed jindottrinaw lit-tfal tagħna fl-iskejjel.

L-gvern għandu responsabbilta` kbira biex din is-sitwazzjoni ma taħrabx mill- kontroll għaliex aktar ma jersqu l-għażliet kbar li għandu jagħmel pajjiżna aktar se tisħon il-klima.

Jien nibqa' ngħid li l-gvern għad għandu ċ-ċans li jwaqqaf dan kollu.

Aħna m'għandniex problema li l-istudenti jkunu nfurmati, imma n-nies ta' l- MIC m'humiex qed jindirizzaw il-problema serja li t-tfal tagħna m'humiex nfurmati.

L-istudenti, kemm bl-istudji soċjali kif ukoll bl-ekonomija għandhom ikunu jafu per eżempju, kif jaħdmu l-istituzzjonijiet ta' l-Unjoni Ewropea.

Imma kif tista' tindirizza l-problema billi tibgħat żewġ appostli ta' l-MIC jitkellmu f'sala mimlija tfal ta' 10 snin jew inkella tressaq is- sillabu tal-European Studies fil-Kamra?

Mela l-problema tindirizzaha billi titkellem fuq il-istudji soċjali u fuq l-ekonomija li huma suġġetti li għadhom jittieħdu u li m'għandhom x'jaqsmu xejn mal-European studies?

Jiġifieri ma joqogħdux jiġu hawnhekk u jippruvaw jgħawwġulna l-kliem!

Ma tistax tibgħat lin-nies ta' l-MIC bħal Edward Demicoli u Simon Busuttil fl- iskejjel, liema nies huma kollha propagandisti tal-partit Nazzjonalista u t- tnejn kienu ġurnalisti Nazzjonalisti biex ikomplu jmexxu 'l quddiem il- linja tal-partit Nazzjonalista fuq il-Unjoni Ewropea.

Imbagħad iridu li nieħdu lil dawn in-nies bis-serjeta`!

F'dan ir-rispett nakkuża lill-gvern li b'dak li qed jagħmel qed jikser il- konvenzjonijiet tad-drittijiet tat-tfal.

Hemm diversi artikli, fosthom it- 13, 17, 19 u 20 li jitkellmu fuq id-drittijiet tat-tfal u fuq id-dritt li t-tfal ikollhom informazzjoni li ġejja minn sorsi differenti u mhux li tibgħat biss dawk in-nies li trid iwasslu l-informazzjoni kif jaqblilhom.

Jekk trid li l-iskejjel primarji jieħdu sehem fil-programm Comenius m'hemmx bżonn li tiltaqa' mat-tfal għaliex lit-tfal trid iddaħħalhom fil-programmi biex jaraw il-benefiċċji tagħhom u mhux li toqgħod tkellimhom u tagħtihom il-karti biex permezz tagħhom tasal anke għand il-ġenituri.

Ma nafux x'inhi din il-logħba!

It-tfal qed jintużaw bl-aktar mod oxxen u mmorali bħala lixka.

It-tfal se jivvutaw fir-referendum jew fl-elezzjoni?

Il-qbid tal- voti m'għandux isir fost it-tfal imma fost il-ġenituri tagħhom u t-tfal qed jintużaw bħala lixka biex jieħdu l-materjal d-dar.

Il-Ministru Galea ma poġġiex fuq il-Mejda tal-Kamra l-affarijiet kollha li jitqassmu fl-iskejjel għaliex jitqassmu ħafna iktar affarijiet, bħal per eżempju kalamita tal-bandiera ta' l-Ewropa biex titwaħħal mal-fridge ħalli meta jidħlu fil-kċina jaraw l-istilel ta' l-Unjoni Ewropea.

Issa billi nara l-istilel!

Dawn huma kollha ħmerijiet u turija tal-mod ta' kif qed issir din il-kampanja ta' indottrinazzjoni fuq it-tfal.

Nirrepeti li artiklu 13 tal-konvenzjoni tad-drittijiet tat-tfal jgħid ċar li t-tfal għandhom ikollhom id-dritt tal-liberta` ta' l-espressjoni, liema dritt jiġbor fih il- liberta` għal tiftix, ksieb u għoti ta' tagħrif u opinjonijiet ta' kull xorta mingħajr fruntieri bil-fomm, bil-kitba jew bl-istampa permezz ta' l- arti jew mezzi oħra magħżulin mit-tfal u mhux li tagħtihom sors wieħed biss, liema sors ġej minn min irid immexxi 'l quddiem l-aġenda tal-partit Nazzjonalista u l-aġenda personali tiegħu biex meta nidħlu l-Unjoni Ewropea jimmaġinaw u joħolmu li se jsibu post fi Brussels jew fl-istituzzjonijiet ta' l-Unjoni Ewropea.

L-uffiċjali ta' l-Unjoni Ewropea saru jitkażaw meta jiġu Malta għaliex l- ewwel li ma jkellmuhom huwa fejn se jdaħħlu lit-tfal u l-qraba tagħhom fl- impjieg u fejn se jaraw li jsibulhom post. Din hija l-aġenda ta' pajjiżna biex niftħu moħħ it-tfal u biex nimxu 'l quddiem?

L-aġenda personali ta' kif se jinfilsaw ruħhom?

L-aġenda f'pajjiżna issa tħarbtet u l-aġenda personali qed tirkeb kompletament l-aġenda tal-pajjiż.

Huwa fuq dawn l- affarijiet li qegħdin nitkellmu u li ma rridux li jiġru fl-iskejjel tagħna.

Il-gvern għad għandu ċ-ċans li jinġibed lura jekk irid u ma jħallix li is- sitwazzjoni tiggrava u tisserja.

U min irid jiġi joqgħod ikellimna fuq il-miżinformazzjoni dwar l-Unjoni Ewropea?

Naħseb li huwa l-partit Nazzjonalista li għandu record dwar il- miżinformazzjoni dwar l-Unjoni Ewropea.

Per eżempju, f'Awissu ta' l-1998 lejliet Santa Marija fil-Fgura qalulna li malli jerġa' jitla' l-partit Nazzjonalista fil-gvern u jerġa' jagħti ħajja lill-applikazzjoni ta' Malta fl-Unjoni Ewropea nirċievu Lm100 miljun fis-sena u li wara s-sħubija dawn il-flus jiżdiedu iktar.

Qatt smajna liċ-ċentru ta' informazzjoni suppost dwar l-Unjoni Ewropea jgħid li din hija gidba, miżinformazzjoni, jew li hija ħażina?

Mela x'tip ta' informazzjoni qed jagħtu?

Kien hemm xi ħadd min-naħa ta' l-MIC li giddeb lil Carmelo Attard - li issa jaħdem hemmhekk - fuq dak li kien qal f'"Il-Ġens'' ta' lejliet l-elezzjoni ta' l-1998?

Qatt xi ħadd min-naħa taċ-ċentru suppost informazzjoni dwar l-Unjoni Ewropea ġibed l-attenzjoni ta' min imexxih, jiġifieri ta' Simon Busuttil, u qallu li ma kienx aċċettabbli li ċentru bħal dak jitmexxa minn persuna li f'Settembru 1998 iddikjara li t-triq l-oħra li qed tiġi ndikata liċ- ċittadini m'hijiex vijabbli, ma taħdimx u ma tagħmilx sens?

Kif jista' wieħed jieħu l-MIC bis-serjeta` u nippermettu li jmorru dawn it- tip ta' nies fl-iskejjel f'attivitajiet li huma maħduma minn dawn it-tip ta' nies stess?

Ma rridux nippruvaw nallarmaw lill-għalliema li hemm xi spjuni fl-iskejjel u lanqas irridu ngħidu din il-gidba li kienu l-iskejjel li talbu lill-MIC biex isiru dawn il-laqgħat.

Ma rridux ngħaffġu u nħawwdu l-affarijiet għaliex l-ewwel issir telefonata u fejn ssir din it-telefonata jsiru l-laqgħat u mhux kif intqal li l-heads ta' l-iskejjel jitolbu lill- MIC biex isiru dawn il-laqgħat.

Huwa l-partit Nazzjonalista li l-inqas li jista' jagħtina lezzjonijiet fuq dawn il-programmi għaliex għalkemm kien hemm min ipprova jitfa' d-dubju li aħna kontra dawn il-programmi edukattivi kien il-partit Laburista li ħa l- passi meħtieġa biex il-programmi jibdew isiru.

Il-partit Nazzjonalista applika għal sħubija fl-Unjoni Ewropea fl-1990 u bejn l-1990 u l-1996 m'għamel xejn prattikament tanġibbli u serju biex pajjiżna jkun jista' jipparteċipa f'dawn il-programmi.

Kien bejn l-1996 u l-1998 waqt amministrazzjoni Laburista li ttieħdu l-passi li kien hemm bżonn u allura ma jridux joqogħdu jitfgħu d-dubju fuq jekk aħna rridux dawn il-programmi jew le, dak li ma rridux huma dan it-tip ta' gideb u qerq u li dawn il- programmi jintużaw biex jitfgħu dawl sabiħ fuq il-politika tagħhom li jridu jdaħħlu lil Malta fl-Unjoni Ewropea akkost ta' kollox.

Jekk wieħed janalizza dak li qal il-partit Nazzjonalista fuq il-Unjoni Ewropea mill-1980 'il hawn isib li dan dejjem pinġa lil sħubija fl-Unjoni Ewropea bħala prinċipessa sabiħa li se tiġi f'pajjiżna li huwa żrinġ ikrah, tbusu, imbagħad pajjiżna minn żrinġ ikrah isir prinċep sabiħ u ma jkun jonqsu xejn.

Din il-sħubija fl-Unjoni Ewropea mhux biss kellha ġġibilna Lm100 miljun, imma kellha tirranġa t-toroq ta' Malta u Għawdex.

Kien fil- manifest elettorali ta' l-1998 tal-partit Nazzjonalista, li ntqal li t- toroq jiġu rranġati mill-Unjoni Ewropea u m'għandix dubju li mill-1998 'il hawn il-Maltin u l-Għawdxin kollha raw kemm dawn it-toroq ġew faċilment irranġati mill-Unjoni Ewropea!

U kull problema li ssemmi f'kull taqsima ta' pajjiżna, bħat-tarznari, il-biedja, il-bdiewa, is-sajd, l-industrija u l-kumpanniji żgħar jgħidulek li m'hemmx problemi.

Din hija indottrinazzjoni għaliex l-indottrinazzjoni hi li taqbad messaġġ li inti trid tgħaddih bħala wieħed pożittiv u ma tagħtix informazzjoni fuq il-fatti imma tpinġi dik ix-xi ħaġa bħala maġika u ta' barra minn hawn.

L-Unjoni Ewropea ġiet impinġija bħala vaganza mħallsa b'xejn - qishom iċ-ċittadini ta' l-Unjoni Ewropea tawna l-flus biex lill-Maltin u lill-Għawdxin nibagħtuhom Euro Disney b'xejn għal dejjem ta' dejjem u lanqas ikollhom bżonn jaħdmu u lanqas ikollhom bżonn jagħmlu xejn, imma jibqgħu hemm igawdu s-sbuħija ta' Euro Disney.

Meta jien tkellimt ma' diplomatiku għoli fl- Unjoni Ewropea u għedtlu li din is-sitwazzjoni se ġġibilhom il-problemi, qalli li biex ikollok l-appoġġ tan-nies trid titkellem b'dan il-mod għal ċertu żmien, iżda mbagħad jiġi ż-żmien meta l-kontijiet ikunu jridu jitħallsu u tkun ċara li l-Unjoni Ewropea m'hijiex Euro Disney u m'hijiex xi dipartiment kbir tas-servizzi soċjali fejn in-nies imorru bil-karta r- roża biex iġibu l-mediċina għall-problema tagħhom.

Li tpinġi l-affarijiet kif m'humiex hija miżinformazzjoni u l-MIC huwa kompliċi ta' din il-kampanja sistematika ta' indottrinazzjoni dwar l-Unjoni Ewropea kemm fl-iskejjel u kemm barra mill-iskejjel.

L-MIC kien ġie mitlub minn organizzazzjoni biex jagħmlu programm flimkien dwar per eżempju r- relazzjonijiet bejn l-Unjoni Ewropea u l-Iżvizzera, bejn l-Unjoni Ewropea u l-Iżlandja u bejn l-Unjoni Ewropea u n-Norveġa.

Din l-organizzazzjoni ma saqsietx għal flus biex, per eżempju, Super 1 Television isir programm ta' propaganda favur il-linja tal-partit Laburista.

It-talba kienet biex ikun hemm programm wieħed fejn ikun hemm kontroll editorjali, iżda l-MIC ma aċċettax din il-proposta għaliex ried jagħmel biss programm dwar is-sħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea.

L-MIC jaħdmu biss bħala parti mill-propaganda, mill-indottrinazzjoni u mill-miżinformazzjoni tal-partit Nazzjonalista biex jipprova jiġbor l-appoġġ għall-politika tiegħu ta' sħubija fl-Unjoni Ewropea.

Huwa għalhekk li qed nappellaw lill-gvern biex ma jkomplix b'din il-kampanja fl-iskejjel għaliex il-ħsieb hu li mhux biss tibqa' għaddejja, imma li tiżdied, tissaħħaħ u tinxtered.

Iva, din hija indottrinazzjoni u kampanja sistematika.

Insemmi biss każ li ġara fil-Junior College meta fid-9 ta' Marzu ħadu lill- istudenti f'lukanda f'Ħ'Attard b'kollox imħallas biex jieħdu sehem f'laqgħa jisimha "L-Ewropa, iva nemmen fiha".

Meta pprotestajna qalulna biex ma neseġerawx għaliex din il-laqgħa ma kienitx biss dwar l-Unjoni Ewropea imma kienet ukoll dwar il-valuri sbieħ ta' tolleranza u demokrazija ta' l-Ewropa u li tkellmu wkoll dwar il-kultura Ewropea u dwar il-Kunsill ta' l-Ewropa.

Iżda dan ma kienx hekk, għaliex din il-laqgħa kienet maħsuba u organizzata bħala laqgħa ta' propaganda favur sħubija ta' Malta fl-Unjoni Erwopea.

Is- soltu meta l-istudenti ma jattendux għal-lezzjonijiet fil-Junior College mhux biss jittieħdu passi dixxiplinarji kontrihom imma jinqatagħlhom ukoll l-istipendju, pero' din id-darba qalulhom li jekk ma jmorrux għal- lezzjonijiet se jippremjawhom u se jħallsulhom private biex jieħdu sehem f'din il-laqgħa dwar l-isħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea.

Din hija t-tip ta' kampanja sistematika li diġa` bdiet u li huwa maħsub li tinxtered u tissaħħaħ.

Aħna noġġezzjonaw għal din it-tip ta' preżenza fl- iskejjel għaliex m'għandna l-ebda problema li jingħata tagħrif serju f'dawk is-suġġetti li hemm diġa` fl-iskejjel tagħna.

Fid-diskors tiegħu l-Onor.

Mugliett għaddilhom ċertifikat lill-għalliema għaliex qal li dawn m'humiex kapaċi jgħallmu, per eżempju, dwar l-Unjoni Ewropea u l-ambjent.

Allura issa nsibu dawk is-suġġetti kollha fejn forsi l- għalliema m'humiex aġġornati kompletament u nibdew nibagħtu nies minn barra biex jgħallmuhom!

Jekk din hija s-sitwazzjoni f'dan il-qasam nistgħu nibagħtu lill-għalliema d-dar u jekk il-gvern jaħseb li l-għalliema m'humiex kapaċi u kompetenti li jinformaw ruħhom biex ikunu f'pożizzjoni li jgħallmu jrid jgħidha.

Dan huwa dak li qal l-Onor.

Mugliett fid-diskors tiegħu u ma nafx jekk din hijiex ukoll il-pożizzjoni tal-Ministru Galea għaliex mhux dejjem hemm armonija sħiħa bejn l-Onor.

Mugliett u l-Onor.

Galea.

Imma jekk hemm xi problema f'dan il-qasam il-gvern irid jagħmel seminars u laqgħat għall-għalliema biex ikunu f'pożizzjoni li jistgħu jgħallmu lit-tfal u b'hekk ma tibgħatx lill-propagandisti Nazzjonalisti ta' l-MIC biex jitkellmu direttament mat-tfal u taqbeż lill-għalliema.

Din m'hijiex aċċettabbli għaliex din hija indottrinazzjoni li tikser il- konvenzjoni tad-drittijiet tat-tfal għaliex qed tabbużahom, qed tiftaħhom għal propaganda u għal sors wieħed ta' informazzjoni li m'hi xejn ħlief propaganda u ndottrinazzjoni.

Id-diskors ta' l-Onor.

Mugliett ixxokkjani għaliex tkellem b'mod leġġer li lanqas huwa fl-ispirtu tal-kurrikulu u li fil-fehma tiegħi wera mentalita` servili u ta' mistħija meta qal li rridu ngħallmu dwar l-Ewropa għaliex dan il-pajjiż għamluh l-Ewropej u aħna hemmhekk irridu mmorru.

Dan huwa tip ta' diskors li wieħed jistħi jgħid li semgħu f'parlament nazzjonali.

Dan ifakkarni f'dak li kienu jagħmlu n-Nazzjonalisti fis-snin tletin meta kienu jiktbu poeżiji fejn jgħidu li jixtiequ li Malta ssir dgħajsa u jiġi riħ u jimbottaha 'l bogħod minn fejn qiegħda ħalli kemm jista' jkun ibegħeda mill-Afrika u mill-pajjiżi Għarab, iqarribha lejn l-Italja u hemmhekk issorġi għal dejjem ta' dejjem fi ħdan l-Ewropa ħalli jekk jista' jkun ma tkunx infettata mill-pajjiżi Għarab u tal-Mediterran.

Dan huwa it- tip ta' ħsieb li wera l-Onor.

Mugliett; ħsieb ta' l-imgħoddi u ta' mentalita` servili u kolonjali ta' nies li twieldu f'pajjiż li qiegħed f'reġjun interessanti li għandu diversita` kulturali ta' lingwi, kulturi u reliġjonijiet.

Il-kurrikulu fl-iskejjel tagħna għandu jgħarraf lill-istudenti li pajjiżna qiegħed fir-reġjun tal-Mediterran fejn hemm diversita` ta' kulturi, ilsna, lingwi u reliġjonijiet u huwa fl-interess tat-tfal tagħna li jitgħallmu din id-diversita`.

Dan għandu jkun l-ispirtu tal-kurrikulu li aħna naqblu miegħu iżda jekk il-gvern biddel l-opinjoni dwar il-kurrikulu għandu jgħidilna ħalli ma joqgħodx jgħid li hawn consensus, għaliex aħna ma naqblux li jinbidel.

Għaliex daqskemm naqblu li għandek tagħti informazzjoni korretta u edukazzjoni serja dwar l-Unjoni Ewropea, dwar il- kontinent Ewropew u dwar il-valuri taċ-ċivilta` Ewropea li fiha d- diversita` tagħha, naqblu u nesiġu wkoll li jkun hemm edukazzjoni u informazzjoni dwar ir-reġjun Mediterran li fih id-diversita` tiegħu wkoll.

Hekk biss inkunu qed nippreparaw lit-tfal tagħna għal dik id-diversita` li aktar se jkollhom bżonn jitgħallmu u jgħixu fiha.

U l-Onor.

Galea m'għandux jitkaża u jbiddel l-aħħar sentenza tal-mozzjoni kif jaqbillu biex jgħid li aħna bilkemm ma nridux li t-tfal tagħna jkunu bħal nemel produttivi.

L- Onor. Galea m'għandux jgħid dan id-diskors u jipprova jgħawweġ il- pożizzjoni tagħna meta jaf kemm ħdimna flimkien anke fuq il-kurrikulu nazzjonali.

Aħna sħaqna flimkien fuq il-valuri tal-kreattivita`, tal-ħsieb, ta' kif għandna nrawmu lit-tfal tagħna biex ikunu ċittadini attivi li jaħsbu b'moħħhom, li kapaċi jesprimu ruħhom, li kapaċi jkunu kreattivi u li kapaċi jaħdmu flimkien ma' oħrajn.

Iżda issa għal skop partiġġjan l-Onor.

Galea dawwar il-mozzjoni tagħna biex qisu f'daqqa waħda rridu li t-tfal tagħna jkunu bħal nemel produttiv li ma jaħsibx u li jmur għax-xogħol u jiġi lura.

L-Onor.

Galea qisu nesa kemm ħdimna flimkien u kemm għamilna enfasi li t- tfal tagħna m'għandhomx jitilgħu f'sistema fejn jitgħallmu bla sens u bl- amment u fejn jitgħallmu l-affarijiet bla ma jaħsbu u jirriflettu dwarhom.

Għaliex il-partit Laburista dejjem irid ikollu din il-karikatura li qisna n- nies li twelidna f'Għar Dalam u għadna ma ħriġniex minn hemm?

Imbagħad kellna l-gidba l-oħra li qal l-Onor.

Jason Azzopardi li l- computers waslu f'Malta fl-1987.

Imma kemm se ddum din ir-redikolaġni fil- politika Maltija li jekk tkun Laburista x-xemx telgħet meta tela' l-partit Laburista fil-gvern u jekk tkun Nazzjonalista ix-xemx telgħet meta l-partit Nazzjonalista jkun fil-gvern!

Hemm bżonn li ma nkomplux ngħidu li l- iżvilupp f'pajjiżna beda biss meta tela' xi partit fil-gvern qisu li l- gvern ta' qabel ma jkunx ħadem u ma jkunx bena fuq ta' qablu.

L-Onor.

Jason Azzopardi ma jiftakarx ix-xogħol li kien sar fl-1985 u l-1986 biex jidħlu l- computer labs f'ċerti skejjel u f'ċerti junior lyceums bħal per eżempju fil- Liċeo Mikiel Anton Vassalli?

Jien minn hawnhekk insellem lil Ministru Philip Muscat u lin-nies ta' dak iż-żmien li kienu ħadmu biex jidħlu l- computers f'pajjiżna.

Allura għalfejn għandna nkomplu nagħtu karikatura ta' l-avversarju bħala redikolu u li huwa bla sens, bla moħħ u kontra kull progress?

Meta l-mexxejja ta' l-Unjoni Ewropea ltaqgħu f'Lisbona biex jiddiskutu fuq il-futur ta' l-edukazzjoni l-aktar li saħqu kien fuq kemm huma nkwetati li qed jaqgħu lura fil-qasam ta' l-internet, fil-qasam tat-teknoloġija ta' l- informatika u fil-qasam ta' l-istudju tal-computers.

U llum, wara li nfaqna miljuni ta' liri, m'għandniex nkunu sodisfatti bis-sitwazzjoni f'pajjiżna u naraw bis-serjeta` x'użu qed issir mill-computers li hemm fl-iskejjel?

Irridu naraw kemm hemm computers li jibqgħu mitfijjin u mgħottijin bil- plastic, kemm hemm minnhom li qed jintużaw mit-tfal tagħna u x'qed nagħmlu biex ikollna min jgħallem fl-iskejjel sekondarji.

Mhux biżżejjed li jkollna l-computer labs fl-iskejjel u li meta l-ministru jiftħu, jieħu ritratt għall-propaganda qisu li b'daqshekk wasal l-istudju tal-computer fl- iskola.

L-istudju tal-computer jasal fl-iskejjel meta jkun hemm għalliema mħarrġa u li jaħdmu mat-tfal u meta l-computer jintuża fis-suġġetti kollha bħala strument edukattiv.

Hekk tkellmu dwar l-edukazzjoni l-mexxejja ta' l-Unjoni Ewropea meta ltaqgħu f'Lisbona u dan huwa l-mod kif qalu li jridu jagħtu l-ħiliet meħtieġa lit-tfal u liż-żgħażagħ tagħhom biex jimxu 'l quddiem u ma jinqatgħux lura mill-Ġappun, minn Singapore, mill-Istati Uniti u anke minn xi stati fl-Indja fejn qed iġibu eluf kbar ta' inġiniera u nies tekniċi fil- qasam tal-computers.

Huwa għalhekk li l-gvern qed jimposta l-edukazzjoni ħażin kemm jekk pajjiżna jagħżel sħubija sħiħa fl-Unjoni Ewropea u kemm jekk immorru għat-triq li jrid il-Partit Laburista ta' Svizzera fil- Mediterran b'arranġamenti miftiehma f'oqsma differenti.

Fiż-żewġ każi rridu tfal u żgħażagħ li jkunu edukati u mħarrġa aħjar biex ikunu jistgħu jirnexxu.

Bħalissa sitwazzjoni hija nkwetanti għaliex terz biss ta' l- adoloxxenti ta' 16-il sena qed jirnexxu, jekk nimxu bil-kriterju dejjaq ta' kemm minnhom jgħaddu mill-eżamijiet.

Dawk li ma jgħaddux mill-eżamijiet ikollhom kapaċitajiet, imma fis-suq tax-xogħol u ta' l-istudju jissarrfu ċ- ċertifikati biss.

Anke l-istudenti li għandhom ċertifikat ikollhom problema aħseb u ara dawk li ma jkollhomx.

Dawn l-istudenti jkunu kkundannati biex jidħlu fl-istatistika tal-qgħad jew fl-istatistika ta' dawk li jkollhom ibiddlu x-xogħol il-ħin kollu.

Għalhekk fil-mozzjoni tagħna għamilna appell biex inħarsu dak li qed isir fl-iskejjel u biex naħdmu flimkien għall-futur tat-tfal tagħna u biex il- kontroversja partiġġjana dwar x'irridu fuq l-Unjoni Ewropea nħalluha 'l barra mill-iskejjel.

Irridu li tingħata informazzjoni fuq l-Unjoni Ewropea iżda din trid tkun parti minn informazzjoni kompleta dwar dak li għaddej fid-dinja għaliex lanqas l-Ewropej stess m'huma magħluqin bħat-tipi ta' diskorsi li smajna f'dan il-Parlament.

Meta l-Unjoni Ewropea nnifisiha titkellem dwar l-edukazzjoni tgħid li trid titgħallem minn esperjenzi oħra bħal ta' l-Istati Uniti, Singapore u l-Iżrael għaliex jafu li ma jistgħux jingħalqu fihom infushom u jgħidu kemm huma bravi, avvanzati u perfetti.

Dan jagħmlu biss dak li jemmen fil-propaganda u l-indottrinazzjoni biex ipinġi l-affarijiet b'mod mistiku.

Hemm bżonn li nitgħallmu minn xulxin u hemm bżonn ukoll li meta l-gvern jitkellem dwar globalizzazzjoni ma jiċċentrax kollox madwar l-Unjoni Ewropea biss.

Aħna ma nqajmux mistoqsijiet dwar kemm ipparteċipaw fil- programmi edukattivi għaliex dawn il-programmi m'humiex tajbin iżda għaliex huwa diżonest li tpinġi dawn il-programmi edukattivi bħala s-salvazzjoni tas-sistema edukattiva tagħna.

M'hemm l-ebda pajjiż fl-Unjoni Ewropea li jħares lejn dawk il-programmi bħala s-salvazzjoni tas-sistema tagħhom.

L- ewwelnett, tajjeb li wieħed jgħid li hemm persentaġġ żgħir li jieħu sehem f'dawn il-programmi imma dan il-persentaġġ jitla' għaliex fl-ewwel sena marru 200 u fis-sena ta' wara marru 200 oħra u allura fuq medda ta' sentejn ikunu għaddew minn din l-esperjenza 400 student.

Per eżempju, fil-programm ta' l-Erasmus minn madwar 5,600 student forsi jmorru bejn 200 jew 250, iżda xorta se jkun hemm dawk li ma jmorrux pero` dan ma jfissirx li ma tibgħatx lill-oħrajn.

Trid tibgħat lil dawn l-istudenti imma trid taħdem biex issaħħaħ is-sistema edukattiva tiegħek on the ground.

Irridu niftakru li hemm problemi serji fis-sistema edukattiva tagħna.

Per eżempju, kwart tat-tfal bejn is-seba' u t-tmien snin diġa` għandhom problemi serji biex jiktbu u jaqraw il-Malti u l-Ingliż u biex jirnexxu fis-somom.

Jekk ma neħdux ħsieb dan il-kwart, kif se jkunu jistgħu jieħdu sehem fil-programmi ta' l-Unjoni Ewropea?

Hemm nofs it-tfal fl-iskejjel primarji li ma jkollhomx il-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa biex jgħaddu mill-eżami tal- junior lyceum u jintbagħtu fi skejjel oħra.

X'se nagħmlu dwar dawn it-tfal għaliex dawn mhux qed jingħalqulhom il-bibien ta' l-Unjoni Ewropea biss iżda qed jingħalqulhom il-bibien f'pajjiżna stess.

Aħna kontra t-tip ta' miżinformazzjoni li tpinġi xi ħaġa b'mod maġiku u ta' barra minn hawn, biex minflok issolvilek il-problemi tkompli tikkumplikahom.

Irridu li l-istudenti u l-iskejjel tagħna jieħdu sehem f'dawn il-programmi u huwa tajjeb li jieħdu sehem fihom u konna ħdimna biex ikunu jistgħu jieħdu sehem fihom, imma li tirkeb fuq dawn il-programmi biex timbotta l-linja partiġġjana tiegħek u l-propaganda tal-partit tiegħek minħabba l-għażliet li għandu quddiemu pajjiżna, dik ma naċċettawhiex u ma nemmnux li dawn iż-żewġ affarijiet għandhom ikunu marbuta flimkien.

Kif tkellem, il-Ministru Galea qisu ta wieħed x'jifhem li biex nieħdu sehem f'dawn il-programmi jfisser li rridu naċċettaw dak li qed jagħmel il-gvern Nazzjonalista li nibagħtu ċ-ċentru tal-Mickey Mouse, tal-MIC, biex iwassal il-messaġġ, l-evanġelu ta' sħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea.

Iżda mhux bilfors irridu nagħmlu hekk.

Fi żmienna aħna konna laqqajna l-kapijiet ta' l-iskejjel u spjegajnilhom x'għandhom jagħmlu biex jieħdu sehem f'dawn il- programmi u wara kollox dawn il-programmi, liema programmi m'humiex differenti minn programmi oħra li jeżistu f'għaqdiet internazzjonali oħra, bħal per eżempju, l-ischool networks tal-UNESCO.

Naf li hemm pajjiżi fl'Unjoni Ewropea li qed tinġibidilhom l-attenzjoni minn Brussells li f'dawn il-programmi huwa mportanti li ddaħħal id-dimensjoni Mediterranja u li fost is-sieħba li l-iskejjel iridu jibdew jagħżlu qed ikunu nkoraġġati biex jagħżlu anke pajjiżi Mediterranji oħra.

Jekk irridu nagħtu kontribuzzjoni u dimensjoni Mediterranja anke fl-Unjoni Ewropea ma nistgħux inċaħħduha fl-iskejjel tagħna b'din it-tip ta' indottrinazzjoni.

Trid tingħata informazzjoni iżda din il-informazzjoni ma jistgħux jagħtuha nies li m'għandhomx kredibilta` la f'pajjiżna u lanqas fi Brussell.

Il-Kummissjoni Ewropea taf li għandna problema biċ-ċentru ta' informazzjoni f'Malta għaliex dan ma jgawdix kredibilta` u huwa kompletament għodda partiġġjana li qed toħloq kumplikazzjonijiet anke għall-Unjoni Ewropea.

Minħabba dan in-nuqqas ta' kredibilita`, meta ikun hemm xi affarijiet li jkunu veri, xorta waħda ma jitwemmnux għaliex in-nies ikunu assoċċjaw dan iċ-ċentru bħala wieħed ta' propaganda.

Għalhekk qed nagħmlu dan il-appell lill-gvern - u dan huwa l-ispirtu li bih ressaqna din il-mozzjoni imma finalment ir-responsabbilta` qiegħda fuqu, aħna diġa` offrejna u nibqgħu noffru li naħdmu id f'id biex inġibu 'l quddiem il-qasam edukattiv f'pajjiżna – sabiex flimkien naħdmu ħalli nagħtu futur aħjar lit-tfal tagħna u biex intejbu l-iskejjel - u hemm bżonn ta' titjib - ħalli l- problemi li għandna nsolvuhom.

Jien ċert li anke l-gvern japprezza li hemm iktar ċans li nsolvu l-problemi jekk naħdmu flimkien.

Iżda mbagħad ma jistax jippretendi li naħdmu flimkien meta qed jirkeb fuq il-qasam edukattiv u fuq dawn il-programmi biex imexxi 'l quddiem l-aġenda partiġġjana tiegħu dwar is-sħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea, linja li dwarha m'hemmx qbil.

Jekk ikompli b'din il-linja l-gvern se jħassar u jħarbat ix-xogħol kbir li hemm bżonn li jsir.

Il-gvern qalilna li rridu nagħżlu u li jekk inkunu favur dawn il-programmi ta' l-Unjoni Ewropea fl-edukazzjoni rridu nibagħtu nies mill-MIC biex jitkellmu dwarhom.

Aħna rridu nieħdu sehem f'dawn il- programmi u nħeġġu lill-iskejjel biex jieħdu sehem fihom iżda huwa mportanti li jingħataw tagħrif serju u mhux jitwebblu b'affarijiet li ma jeżistux.

Il-gvern qalilna li jekk aħna favur dawn il-programmi rridu naċċettaw li tkompli għaddejja din il-linja partiġġjana, iżda għalkemm aħna favur dawn il-programmi mhux se naċċettaw li tkompli din il-linja partiġġjana.

Issa huwa l-gvern li rrid jagħżel jekk iridx li naħdmu flimkien bis-serjeta` għall-ġid tat-tfal tagħna u għall-ġid ta' pajjiżna fil-qasam edukattiv.

Ma jistax jippretendi li nibqgħu kwieti u fl-istess ħin jakkużana li ressaqna mozzjoni bħal din għaliex qed inkunu pragmatisti, diżonesti, patetiċi u li qed nużaw tattika politika għaliex ma nixtiequx il- ġid tat-tfal tagħna.

Il-gvern ma jistax jippretendi li minn naħa waħda jitlob il-kooperazzjoni u l-ħidma tagħna biex nimxu id f'id 'il quddiem fil- qasam edukattiv u fl-istess ħin jibqa' għaddej b'din il-kampanja sistematika ta' indottrinazzjoni favur l-aġenda partiġġjana tiegħu ta' sħubija sħiħa fl-Unjoni Ewropea.

Mr Speaker, il-gvern irid jagħżel.

(Onor. Membri: Hear, hear)

MR SPEAKER: Grazzi.

Se npoġġi issa l-mistoqsija fuq l-emenda mressqa u moqrija mill-Ministru Louis Galea.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MR SPEAKER: Din id-division tittieħed minn hawn u 20 minuta oħra.

Billi ntalbet votazzjoni l-Kamra ġiet sospiża f'nofsinhar u rriżumiet 20 minuta wara.

MR SPEAKER: Se nerġa' npoġġi l-mistoqsija fuq l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru Louis Galea.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

VOTAZZJONI NRU.

302 FAVUR : 34

L-Onor.

|Abela Anthony |Galea Censu | |Agius Francis |Galea Louis | |Asciak Michael |Galea Mario | |Azzopardi |Galea Pace Victor| |Frederick | | |Azzopardi Jason |Gatt Austin | |Bonnici Josef |Gonzi Lawrence | |Bonnici Michael |Hyzler George | |Borg Joe |Mifsud Bonnici | | |Antoine | |Borg Tonio |Mifsud Bonnici | | |Carmelo | |Cristina Dolores |Mugliett Jesmond | |Dalli John |Pullicino George | |D'Amato Helen |Pullicino Orlando| | |Jeffrey | |Debono Giovanna |Refalo Michael | |Deguara Louis |Vassallo Edwin | |Farrugia Jean |Vella John | |Pierre | | |Fenech Adami |Zammit Ninu | |Eddie | | |Frendo Michael |Zammit Dimech | | |Francis | | | |

KONTRA: 25

L-Onor | | | |Abela Carmelo |Farrugia Noel | |Agius Chris |Gulia Gavin | |Bartolo Evarist |Herrera Jose` | |Brincat Leo |Law Rita | |Buhagiar Charles |Mangion Charles | |Cardona Chris |Mizzi Joe | |Chircop Karl |Parnis Silvio | |Cilia Joe |Sammut Joseph | |Coleiro Marie |Sant Alfred | |Louise | | |Dalli Helena |Vassallo Adrian | |Debono Grech Joe |Vella George | |Farrugia Angelo |Vella Karmenu | |Farrugia Michael | |

L-Emenda "A" għaddiet.

MR SPEAKER: Issa se npoġġi l-mistoqsija fuq il-mozzjoni kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

Billi ntalbet votazzjoni l-Kamra ġiet sospiża f'12:40 p.m. u rriżumiet 20 minuta wara.

MR SPEAKER: Se nerġa' npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hija l- mozzjoni kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

VOTAZZJONI NRU.

FAVUR : 34

L-Onor.

|Abela Anthony |Galea Censu | |Agius Francis |Galea Louis | |Asciak Michael |Galea Mario | |Azzopardi |Galea Pace | |Frederick |Victor | |Azzopardi Jason |Gatt Austin | |Bonnici Josef |Gonzi Lawrence | |Bonnici Michael |Hyzler George | |Borg Joe |Mifsud Bonnici | | |Antoine | |Borg Tonio |Mifsud Bonnici | | |Carmelo | |Cristina Dolores |Mugliett Jesmond| |Dalli John |Pullicino George| |D'Amato Helen |Pullicino | | |Orlando Jeffrey | |Debono Giovanna |Refalo Michael | |Deguara Louis |Vassallo Edwin | |Farrugia Jean |Vella John | |Pierre | | |Fenech Adami |Zammit Ninu | |Eddie | | |Frendo Michael |Zammit Dimech | | |Francis | | | |

KONTRA: 27

L-Onor

| | | |Abela Carmelo |Farrugia | | |Michael | |Agius Chris |Farrugia Noel | |Bartolo Evarist |Gulia Gavin | |Borg Karmenu |Herrera Jose' | |Brincat Leo |Law Rita | |Buhagiar Charles |Mangion Charles| |Cardona Chris |Mizzi Joe | |Chircop Karl |Parnis Silvio | |Cilia Joe |Sammut Joseph | |Coleiro Marie |Sant Alfred | |Louise | | |Cuschieri Joseph |Vassallo Adrian| |Dalli Helena |Vella George | |Debono Grech Joe |Vella Karmenu | |Farrugia Angelo | |

Il-mozzjoni, kif emendata, għaddiet.

MR SPEAKER: Aktar rimarki?

L-Onor.

Anthony Abela.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Mr Speaker, bil-permess tal-Kamra nirrapporta li l- Att dwar id-Dwana għadda mill-istadju ta' Kumitat b'żewġ emendi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Insejjaħ issa lill-Viċi Prim Ministru biex, jekk jogħġbu, iressaq l-Aġġornament tal-Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

LAWRENCE GONZI (Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali): Mr Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal-lejla, l- Erbgħa 28 ta' Marzu, 2001 fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Mozzjonijiet

Mozzjoni tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni u ta' l-Onor Angelo Farrugia dwar nuqqas ta' fiduċja fil-Prim Ministru u fil-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali.

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza tad-Dwana – Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta - Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni ta' l-Erarju – Kumitat;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kunsill Malti għall-Iżvilupp Ekonomiku u Soċjali - Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar l-Amministrazzjoni ta' Art tal-Gvern - Tieni Qari; u

Riżoluzzjoni tal-Prim Ministru dwar il-qagħda fil-pajjiż – Kontinwazzjoni.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Ippjanar ta' l-Iżvilupp - Kumitat Permanenti.

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni u l-Privatezza tad-Data – Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Condominia - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kwarantina tal-Pjanti - Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

Francis Agius.

ONOR.

FRANCIS AGIUS: Mr Speaker, kienu ħafna r-reazzjonijiet u r- riflessjonijiet fuq ir-riżultat ta' l-elezzjonijiet aħħarija tal-kunsilli lokali.

Ċertament li din in-naħa ħadet kunjizzjoni sewwa ta' dak li ġara fl- 10 ta' Marzu, u kif jgħidu bl-Ingliż kien hemm min qal that the writing is on the wall.

F'dan il-każ jien aktar ngħid li the writing is on the ball fis-sens li issa dan il-gvern qiegħed f'nofs il-leġislatura tiegħu u jista' jħares b'mod pożittiv fuq ir-riżultat fis-sens li jagħtih iċ-ċans li jara eżattament ir-raġunijiet għalfejn il-pendulum politiku reġa' għal darb'oħra fi ftit snin ixxiftja kontra l-partit fil-gvern.

Jiena naħseb li wieħed irid bis-serjeta` jħares lejn il-performance ta' dan il-gvern u jgħid fejn iħoss li jista' jtejjeb l-operat tiegħu.

M'iniex se nidħol fid-dettall ta' jekk wieħed iridx jinterpreta r-riżultat fuq livell nazzjonali jew le pero' naħseb li jkun tajjeb li nħarsu lejn kif qed jaħdem dan il-gvern biex iwettaq il-wegħdi li għamielna fl-1998.

Mr Speaker, l-ewwelnett irrid ngħid li aħna l-membri ta' din in-naħa għalkemm għandna l-ideat tagħna, kapaċi nesprimuhom u kapaċi nibqgħu partit kumpatt minkejja dak kollu li pprovaw ipinġu tan-naħa l-oħra.

Jiena nsostni li l-partit jinsab miexi fid-direzzjoni t-tajba pero` jrid iħares lejn l- operat dawk l-affarijiet li l-poplu qiegħed iħoss sabiex f'dawn ix-xhur u s- snin li fadal jirranġa dak li hemm biex jiġi rranġat.

Mr Speaker, jiena nemmen, li dan se jsir u għalhekk proprju ħadt dan l-aġġornament.

Ħafna nies ilhom jgħidulna b'ħafna affarijiet li hemm bżonn li niċċaqilqu fuqhom pero` l-linja prinċipali li miexi biha dan il-gvern hija waħda tajba, li ma tistax tbiddilha u li m'hijiex up for sale.

Aħna għandna l-prinċipji tagħna li nsegwuhom fil-politika u mhux bil-maqlub.

Ma npoġġux il- prammatiżmu tagħna l-ewwel u ngħidu li għaliex in-nies qed jgħidu "hekk" bilfors irridu nagħmlu "hekk".

Id-deputati għandhom kull interess, jekk iridu jkomplu jgħixu fil-ħajja politika, li jagħtu kas u hawnhekk qed nirriferi għall-istrutturi tal-gvern, dipartimenti, korporazzjonijiet u entijiet li jagħtu kas ta' dak li jkunu qed jitolbu n-nies tagħna.

Naħseb li wieħed irid jara wkoll li l-politika fiskali tkun dejjem qed tifrex ġustizzja b'ekwita` fejn il-piż jinġarr mill-poplu kollu.

Mr Speaker, irridu nħarsu lejn modi iktar kreattivi ta' xogħol produttiv li jagħti sodisfazzjon lil min jagħmlu u jipprovdi livell ta' għajxien adekwat.

Jien naħseb li anke ċerti miżuri li huma tajbin u li qbilna magħhom iż-żewġ naħat tal-Kamra jdejqu lin-nies.

Diġa` kelli l-okkażjoni ngħid li x-xogħol tal-wardens għandu jkun xogħol iktar edukattiv.

L- objettiv tal-wardens kien li ndaħħlu iktar dixxiplina fin-nies tagħna u mhux litteralment indejqu lin-nies tagħna l-ħin kollu.

Xorta jibqa' l-fatt li għandna bżonn tal-wardens għaliex il-mod li bih qed jiżdied it-traffiku bilfors jitlob li ma nabdikawx minn din ir-responsabbilta` u ma jistax ikun li jkun hemm kunsilli lokali li ma jerfgħux dan il-piż.

Mr Speaker, argument li fl-opinjoni tiegħi ġie abbużat huwa dak dwar il- kwestjoni tad-dħul fl-Unjoni Ewropea.

Saret sfida lin-naħa l-oħra dwar kemm- il liġi li għaddejna minn dan il-parlament ineħħu l-partit Laburista jekk ikun fil-gvern.

Jien nista' ngħid li ma rajt l-ebda reazzjoni għal din il-mistoqsija tant pertinenti.

Aħna ġejna kkritikati li qed ngħaddu l- liġijiet minħabba l-Unjoni Ewropea, pero` fil-fatt ħafna mil-liġijiet qed ngħadduhom għaliex id-dinja tal-lum u ċerti proċeduri kif għandhom isiru l- proċeduri fil-pajjiż, l-iżvilupp ekonomiku tax-xjenza, jitolbu ċerta dixxiplina u li aħna naġġornaw il-liġijiet tagħna.

Lin-nies ma nagħtihomx tort li forsi ma jifhmux għaliex indaħħlu ċerti liġijiet u għalhekk naħseb li huwa wkoll impenn ta' dan il-gvern li jispjega lill-poplu x'inhu jagħmel.

Wieħed mill-esponenti prinċipali - u bir-raġun għaliex huwa x-shadow spokesman fuq il-politika estera - huwa propju l-Onor.

George Vella li ħafna drabi qiegħed jitkellem kontra d-dħul ta' Malta fl-Unjoni Ewropea u jgħidilna li aħna ma naqrawx u ma nifhmu xejn xi tfisser l-Unjoni Ewropea.

Jien inħoss li verament dan m'huwiex il-każ, anzi iktar ma wieħed jara kif inhi miexja d-dinja llum u iktar ma wieħed imur lura fl-istorja ta' pajjiżna u ta' l-Ewropa iktar wieħed jara xi jfisser li tkun tappartjeni b'mod dirett mingħajr ekwivoċi fi blokk li llum nafu li bil-provi qiegħed ikun ta' sors ta' paċi f'dinja ta' stabilita` u progress ekonomiku li aħna nixtiequ li l-poplu tagħna jgawdi minnu.

Fuq kollox jiena nħoss li llum jekk iż-żewġ partiti politiċi jħarsu sewwa jaraw li għandhom iktar common platform milli fil-fatt għandna diverġenzi.

Veru li mbagħad hemm diverġenzi kbar kif inħarsu lejn ċerti affarijiet, pero` rridu nirrealizzaw li l-interess tagħna hu li ntejbu l-livell ta' għajxien tagħna, li l-poplu tagħna jkollu ċerta stabilita` fuq il- fruntieri tiegħu u li bħala pajjiż żgħir jibqgħalna dik l-indipendenza li aħna tant u tant iġġelidna għaliha u li għal tant u tant sekli sħaħ konna mċaħħdin minnha.

Aħna konna mċaħħdin mill-indipendenza għal sekli sħaħ għaliex the powers that be fid-dinja għoġobhom li lilna ma jagħtuniex dik l-indipendenza sew fi żmien il-kavallieri u sew fi żmien l-Ingliżi.

Issa ġie ċ-ċans li b'mod demokratiku nieħdu sehem f'għaqda ta' pajjiżi u jekk ma nidħlux fiha se nagħżlu li niġu mhux newtrali imma newtralizzati.

L-istorja tgħallimna li anke pajjiżi kbar bħall-Amerika u l-Ingilterra ppruvaw jgħixu in splendid isolation u sabu li ma setgħux jagħmlu dan.

Mr Speaker, nixtieq nikkonkludi billi ngħid li aħna se nieħdu l-miżuri li hemm bżonn biex nerġgħu nreġġgħu l-pendulum politiku ta' pajjiżna iktar lejn kif kien fl-1998.

Veru li jista' jkun bħalma qalu xi wħud li the writing is on the wall imma iktar ngħid li the writing should be on the ball għaliex il-logħba għadha qed tintlagħab u din in-naħa se tagħmel il- ħames snin kolha li fihom se twettaq il-wegħdi li għamlet fl-1998.

Ċertament li ma rridux nitilfu rasna bl-ebda mod u jien ma narax li l- kwestjoni ta' referendum għandha tkun miġġielda fuq linji partiġġjani.

Għalhekk naħseb li rridu naħdmu biex naraw fejn hemm il-konverġenza fuq il- politika barranija ta' pajjiżna għall-ġid tal-poplu tagħna.

Grazzi, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Nirringrazzjak.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Pullicino.

ONOR.

GEORGE PULLICINO (Segretarju Parlamentari): Mr Speaker, fil-ħin li għandi xtaqt nitkellem dwar xi ħaġa rigward seminar li sar nhar is-Sibt li għadda bejn uffiċjali ta' l-awtorita` u l-case officers flimkien mal- kumitat tal-kamra tal-periti.

Ippermettili qabel ma nitkellem fuq din il- laqgħa ngħid li ftit tal-ġranet ilu, l-Onor.

Joe Mizzi kelliem ta' l- oppożizzjoni fuq il-qasam ta' l-awtorita` ta' l-ippjanar, irrisponda għal dak li kont għedt jien fis-seduta 511 tat-12 ta' Marzu filgħaxija u fost l- affarijiet oħra, għoġbu jerġa' jirrispondi għal dak li kont għedt jiena.

Għalxejn noqgħod nirrepeti ċerti punti għaliex it-tweġibiet diġa` tajthom, pero` naħseb li l-Onor.

Mizzi aħjar jara x'qiegħed isir mill-kollegi tan- naħa tiegħu u jaġixxi fuqu.

Dakinhar l-istess għedtlu u hu kien qalli li jekk naf b'xi ħaġa ngħidha u qalli wkoll li jekk jien naf b'xi ħaġa u ma ngħidhiex allura jiena korrott.

Jien nassigura lill-Onor.

Joe Mizzi li m'iniex korrott imma korrett; forsi ħa xi żball fil-vokali.

Irrid ukoll inserraħlu moħħu billi ngħidlu li anke għall-każ li kont qiegħed nirriferi jien, naf li l-awtorita` ta' l-ippjanar diġa' kienet ħadet azzjoni u ma kellix għalfejn niġbed l-attenzjoni ta' l-awtorita` jien.

Fuq dan il-punt m'għandix iktar xi nżid u għalhekk se ngħaddi biex nitkellem fuq dak li rriferejt għalih aktar kmieni, jiġifieri l-laqgħa li saret nhar is-Sibt li għadda.

Jien ħadt gost li nhar is-Sibt li għadda għall-ewwel darba sar meeting bejn l-uffiċjali ta' l-awtorita`, inkluż dawk maġġuri, diretturi u assistenti diretturi, u l-case officers li jipproċessaw l- applikazzjonijiet, flimkien mal-membri tal-kamra tal-periti.

Din il-laqgħa saret - jien inżomm diversi laqgħat mal-kamra tal-periti – għaliex jien kont għedt li jidhirli li iktar milli l-punti jiġu trasmessi lili u jien ngħaddihom lid-direttur jew liċ-chairman ta' l-awtorita`, isiru b'mod aktar dirett ħalli l-affairjiet jiġu ċċarati speċjalment f'soċjeta` żgħira bħal tagħna.

Naħseb li dak li ġara s-Sibt li għadda juri kemm kelli raġun f'dan il-proċess għaliex meta n-nies jiltaqgħu u jitkellmu, joħorġu l-punti kollha bi frankezza l-aktar libera u fl-aħħar tad-diskussjoni tirrealizza li s-sitwazzjoni m'hijiex ta' aħna u huma imma ta' ilkoll flimkien speċjalment jekk wieħed jaħdem fuq programm li jkun maqbul.

Jiena nemmen hekk għaliex is-soċjeta` tagħna, inkluż l-awtoritajiet f'pajjiżna u anke d-dipartimenti tal-gvern, għandhom iktar ikunu bbażati fuq ix-xewqat u l-esiġenzi tal-klijenti prinċipali tagħhom.

Fil-każ ta' l- awtorita` ta' l-ippjanar, il-klijent prinċipali huwa l-perit li jagħmel l- applikazzjoni f'isem l-applikant.

Allura importanti ħafna li jkun hawn dan id-djalogu kontinwu mhux biss mas-saff ta' fuq imma mal-kumplament tal- ħaddiema li jkunu qegħdin effettivament jipproċessaw l-applikazzjonijiet.

Irrid ngħid li ħadt gost ħafna f'dan is-seminar għaliex id-diskussjoni kienet waħda miftuħa u ħarġu ħafna punti tajbin li tista' taħdem fuqhom l- awtorita`.

Il-kamra tal-periti ġew informati bit-tibdiliet fl-organizzazzjoni li qed isiru fl-awtorita` ta' l-ippjanar.

Irrid ngħid li waħda mit-tibdiliet prinċipali fl-organizzazzjoni dan l-aħħar kienet li fejn qabel kellek numru ta' area team managers li jieħdu kull tip ta' applikazzjoni, issa twaqqaf major projects team li xogħlu huwa biss li jara l-applikazzjonijiet maġġuri.

B'hekk l-area team manager u t-team tiegħu mhux se jkollhom għalfejn jaraw dawn l-applikazzjonijiet huma u se jkunu jistgħu jiffukaw aktar fuq applikazzjonijiet oħrajn biex b'hekk ikun hemm aktar effiċjenza fl-ipproċessar tagħhom u jonqos id-dewmien u l-burokrazija.

Il-proġetti maġġuri li dan it-team se jkun qiegħed jara huma dawk tal-gvern, tal- kunsilli lokali u anke dawk privati.

Naħseb li dan il-punt ta' informazzjoni ġie trasmess b'mod tajjeb mill-uffiċjali ta' l-awtorita`.

F'dan is-seminar saret diskussjoni dwar il-bżonn li wieħed jiddefinixxi x'inhu proġett maġġuri biex ikun ċar liema tip ta' proġetti se jmorru għand il-major projects team u liema proġetti se jmorru għand l-area team managers normali ħalli jonqos it-tgergir.

Punt ieħor li ġie diskuss kien dwar x'għandu jsir meta jidħol file.

Sal- lum is-sistema kienet li meta jidħol file, dan imur għand case officer mentri l-idea llum hija li l-files jarhom l-area team manager.

Jiena nsostni li għandu jkun l-area team manager li jara l-applikazzjoni u jara lil min se jgħaddiha u jekk tkun xi ħaġa one off allura timxi, imma jekk l- affarijiet ikunu aktar sostanzjali jkun l-area team manager li jiddeċiedi u mhux sempliċement tmur għand il-case officer.

Din hija sistema li diġa` qed tintuża tajjeb ukoll mill-area team ta' Għawdex u ħadmet tajjeb u l- idea hija li issa tiġi nkorporata fil-kumplament ta' l-organizzazzjoni.

Mr Speaker, dan kollu irid iwassalna biex kemm jista' jkun l- applikazzjonijiet żgħar ikunu faċilitati u jekk is-sena li għaddiet naqqasna n-numru ta' applikazzjonijiet pendenti b'25% jiena nemmen li din it-tibdila issa għandha twassal sabiex mhux biss inkomplu nnaqqsu l- applikazzjonijiet li qed jistennew imma anke n-numru ta' applikazzjonijiet li joħorġu fi żmien stipulat jiżdied kif żdied is-sena li għaddiet.

Punt ieħor li ddiskutejna waqt din il-laqgħa kien il-ħtieġa li meta jkun irid isir xi bdil fil-policy, l-ewwel tinbidel il-policy imbagħad ikun hemm diskussjoni fuq dik l-applikazzjoni u mhux nieħdu l-applikazzjoni, niddeċiedu fuqha imbagħad tinbidel il-policy għaliex inkella jkun hemm min jaħseb li l-policy inbidlet għal xi każ speċifiku.

Punt ieħor li ħareġ f'dan il-meeting kien il-bżonn ta' titjib fil-mod ta' kif il-periti privati jagħmlu applikazzjonijiet.

Jien nieħu gost li f'dan il-meeting perit privat li qiegħed fuq il-kummissjoni għall-kontroll ta' l- iżvilupp qal - u qed ngħid perit privat għax ma jaħdimx ma' l-awtorita` imma għadu jipprattika - li mill-applikazzjonijiet li jiġu għand il- kummissjoni m'hemmx aktar minn 20 kumpannija ta' periti li jippreżentaw applikazzjoni suret in-nies.

Meta perit jonqos milli jippreżenta applikazzjoni suret in-nies ikun ifisser dewmien għall-applikant.

Hawnhekk ta' min jirrepeti li hemm bżonn ta' titjib.

M'iniex qed ngħid li l- periti kollha ma jippreżentawx applikazzjoni tajba imma laqatni l-fatt ta' dan il-perit privat li qal li hemm bżonn ta' titjib kbir fil-mod ta' kif isiru l-applikazzjonijiet, inkluż l-applikazzjonijiet li jsiru anke mid- dipartimenti tal-gvern u anke mill-awtoritajiet u korpi parasatali kbar f'pajjiżna.

Irrid minn hawnhekk nizzi ħajr lill-kap tal-fakulta` ta' l- arkitettura li qed jagħmel ħiltu kollha biex ikun hemm tibdil fil-kors ta' l-istudenti li jkunu qed jistudjaw għal periti għaliex ma jistax ikun li nibqgħu bis-sistema li għandna fejn dawk li qed jistudjaw il-liġi għandhom iktar ħin mogħti lilhom biex jistudjaw il-liġi dwar l-ippjanar milli għandhom l-istudenti li jkunu qed jistudjaw għal periti.

Barra minn hekk m'huwiex qed jingħatalhom ħin biżżejjed ta' struzzjoni fuq l-etika professjonali u nieħu gost li l-fakulta` qed tbiddel il-kors għaliex hemm bżonn li l-istudenti jkunu iktar preparati fil-fakulta`.

Appell ieħor li rrid nagħmel huwa lill-fakulta` ta' l-arkittettura sabiex il-lecturers fulltime ta' l-universita` jkunu aktar committed.

Xbajt nisma' kummenti li ħafna mill-fulltime lecturers – m'iniex qed niġġeneralizza – m'humiex iddedikati fix-xogħol professjonali tagħhom u għax-xogħol li huma mħallsin għalih fil-fakulta`.

Mr Speaker, jien nemmen li meta jkun hemm proċess fejn aħna u huma niltaqgħu flimkien, ir-riżultat ikun ħafna aħjar milli meta nkunu aħna għalina u huma għalihom.

Jien kommess li dan il-proċess li beda s-Sibt li għadda nkomplih, mhux biss fl- interess tal-periti privati li jipprattikaw imma anke fl-interess ta' l- awtorita` ta' l-ippjanar ħalli b'hekk f'pajjiżna jkollna sistema aktar effiċjenti għas-sistema ta' l-ippjanar.

Grazzi, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Nirringrazzjak, Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal- lejla, l-Erbgħa, 28 ta' Marzu 2001 fis-6.00 p.m bl-aġenda kif komunikata mill-Ministru.

Fis-1:16p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

EU

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Fid-dawl tal-konferma tal- Ministru cioe` li l-EU timponi kwoti, tariffi u/jew dazji fuq l-importazzjoni ta' prodotti ta' l-ikel u materja prima ta' l-ikel għall-pajjiżi membri kemm-il darba din tkun ġejja minn pajjiżi li ma jkunux membri, jista' l-Ministru jinformana kemm hija l- kwota, dazju u/jew tariffa fuq il-prodott New Zealand lamb?

ONOR.

NINU ZAMMIT: L-Onor.

Interpellant żgur japprezza li dak mitlub minnu hi informazzjoni ġenerali li jista' jakkwistaha minn diversi sorsi fosthom it-TARIC.

Kif bla dubju diġa' jaf, fuq materja ta' din ix-xorta Malta għad trid tinnegozzja.

EU

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Fid-dawl tal-konferma tal- Ministru cioe` li l-EU timponi kwoti, tariffi u/jew dazji fuq l-importazzjoni ta' prodotti ta' l-ikel u materja prima ta' l-ikel għall-pajjiżi membri kemm-il darba din tkun ġejja minn pajjiżi li ma jkunux membri, jista' l-Ministru jinformana kemm hija l- kwota, dazju u/jew tariffa fuq il-butir?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nirriferi l-Onor.

Interpellant għar-risposta għal mistoqsija parlamentari nru.

EU

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Fid-dawl tal-konferma tal-Ministru cioe' li l-EU timponi kwoti, tariffi u/jew dazji fuq l-importazzjoni ta' prodotti ta' l-ikel u materja prima ta' l-ikel għall-pajjiżi membri kemm-il darba din tkun ġejja minn pajjiżi li ma jkunux membri, jista' l-Ministru jinformana kemm hija l- kwota, dazju u/jew tariffa fuq il-ġobon?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nirriferi l-Onor.

EU

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Fid-dawl tal-konferma tal-Ministru cioe` li l-EU timponi kwoti, tariffi u/jew dazji fuq l-importazzjoni ta' prodotti ta' l-ikel u materja prima ta' l-ikel għall-pajjiżi membri kemm-il darba din tkun ġejja minn pajjiżi li ma jkunux membri, jista' l-Ministru jinformana kemm hija l- kwota, dazju u/jew tariffa fuq il-laħam aħmar?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nirriferi l-Onor.

ETC - IMPJEGATI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk sarux xi reclassification exercises min-naħa ta' l-ETC dwar shifts ta' ħaddiema gainfully occupied minn settur għal ieħor?

Jekk iva, x'kienu?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Kull sena l-korporazzjoni tax-xogħol u taħriġ tagħmel eżerċizzju fejn tiġbor informazzjoni dwar l-intrapriżi kollha.

Dan l-eżerċizzju jservi biex il-korporazzjoni tirrevedi kemm id-dettalji ta' l- impjegati kif ukoll l-informazzjoni dwar is-settur ekonomiku ta' l- intrapriża.

B'riżultat ta' dan kumpanija tista' tiġi riklassifikata taħt settur differenti minn dak li tkun ġiet klassifikata oriġinarjament.

Ninsab informat li f'dawn l-aħħar tliet xhur dawn l-azjendi ġew riklassifikati taħt settur differenti milli kienu qabel:

Farrugia Textiles Co. Ltd.

Time International Co. Ltd.

Manufacturing and Industrial Services Ltd.

Ellul Grezzju

Borg Cold Stores Import and Dist.

Ltd.

J. & C. Pisani Ltd.

Planner Construction Ltd.

Capua Palace Ltd.

NATIONAL STATISTICS OFFICE - UNEMPLOYMENT

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li l-labour force survey li ħareġ in-national statistics office, għalkemm jagħti definizzjoni ta' unemployment ma jagħmel ebda riferenza speċifika għal figuri tal-qgħad li joħorġu mill-istess survey?

Meta mistennija li jiġu pubblikati dawn il- figuri?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Kuntrarjament għal dak li qed jgħid l-Onor.

Interpellant, l-uffiċċju nazzjonali ta' l-istatistika għadu ma ħariġx ir- rapport dwar il-labour force survey.

Infatti r-rapport dwar is-surveys li saru s-sena li għaddiet mistenni jitlesta u jiġi ppublikat dalwaqt.

Dan ir- rapport ser jinkludi ċ-ċifri kollha li joħorġu mir-riżultat ta' surveys bħal dawn, inklużi dawk dwar in-nies qiegħda u r-rati tal-qagħad.

Tajjeb jingħad li n-news release li nħarġet mill-uffiċċju, filwaqt li tispjega li r-rapport finali tas-surveys għad irid ikun ippubblikat, tikkonċentra fuq aspett wieħed li joħroġ mis-surveys, dak tad-dħul mix- xogħol u l-kejl tal-Gini Coefficient, u ma tagħti ebda riżultati oħra.

Fin- news release jingħataw ukoll xi definizzjonijiet li jintużaw fil- metodoloġija tal-labour force survey, inklużi dawk ta' l-employment u l- unemployment, sabiex tinġibed l-attenzjoni ta' dawk li jużaw l-istatistika ġdida għall-fatt li dawn huma differenti minn dawk li jintużaw fl- istatistika dwar il-qasam tax-xogħol kif tinġabar mill-korporazzjoni tax- xogħol u taħriġ.

OVERALL EXPORTS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid jekk l-overall exports fis-sena 2000 żdidux jew naqsux jekk wieħed jeskludi r-re-exports taż-żejt u l-exports of machinery and transport equipment?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jekk mill-esportazzjoni totali għas-sena 2000, li tammonta għal Lm1073.9 miljuni, jitnaqqsu l-figuri li semma l-Onor.

Interpellant u jsir l-istess għas-sena 1999, fejn l-esportazzjoni totali kienet ta' Lm791 miljuni, jirriżulta li hemm żieda ta' Lm1.1 miljuni għas- sena 2000 fuq l-1999.

Dan jidher ċar mill-informazzjoni segwenti.

Tajjeb jingħad li s-settur tal-machinery and transport equipement jinkludi diversi kumpaniji.

| |2000 |1991 | | |Lm |Lm | | |milju|milju| | |ni |ni | |Esportazzjoni totali |1073.|791 | | |9 | | |Re-exports - mineral | | | |fuels, lubricants and|(47.1|(23.1| |related material |) |) | |transport equipment | | | | |(736.|(475.| | |2) |3) | |Re-exports - | | | |machinery and |(23.3|(26.4| |transport equipment |) |) | |Esportazzjoni netta | | | | |267.3|266.2|

IMPJIEGI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jinvestiga lmenti li hemm ditti u azjendi li qegħdin ikeċċu nies full-time minn magħhom filwaqt li jżommu ħaddiema part-time?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Waqt li nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat- tweġiba li tajt għal mistoqsija parlamentari nru.

24538 f'Seduta 521, nitolbu jgħaddili informazzjoni, anke b'mod kunfidenzjali, dwar id-ditti u ażjendi li rrifera għalihom.

IMPJIEGI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jagħti l-figuri sa tmiem is-sena 2000 ta' kemm kien hemm wage and salary earners kif ukoll self-employed iħallsu l-bolla tan-national insurance, kategorija b'kategorija?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li l-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar u għalhekk ma tistax tingħata.

BANK ĊENTRALI - BUSINESS PERCEPTIONS SURVEY

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid kemm hemm ditti u azjendi li jiġu sampled meta jitħejja l- business perceptions survey tal-Bank Ċentrali?

B'kollox, kemm jirrappreżentaw ħaddiema?

X'persentaġġ jirrappreżentaw tal-work force tas- settur privat Malti u Għawdxi?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li n-numru ta' azjendi li jieħdu sehem fil-business perceptions survey ivarja xi ftit f'kull survey minħabba li xi wħud jistgħu jagħżlu li ma jweġbux.

Bejn wieħed u ieħor ikopri bejn 130 u 140 azjendi li jimpjegaw bejniethom aktar minn 16,000 impjegat, jew 20% ta' l-impiegi fis-settur privat Malti.

Kemm jista' jkun jinżamm l-istess sample minn darba għal oħra fl-interess tal- konsistenza.