MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 680 It-Tnejn, 21 ta' Jannar, 2002 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 680

It-Tnejn, 21 ta' Jannar, 2002

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.00 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tnejn, 21 ta' Jannar, 2002

WERREJ

MINUTI 698

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI 698

TQEGĦID TA' KARTI 704

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JIMPLIMENTA MIŻURI TA' L-ESTIMI (IT-TIENI QARI)

BUDGET MEASURES IMPLIMENTATION BILL (SECOND READING) 706

AĠĠORNAMENT 725

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 729

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru 679 li saret fis-16 ta' Jannar, 2002 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI

PUBLIC SERVICE COMMISSION - PENDENTI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Helena Dalli) staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Ministru jgħid kemm inqatgħu każijiet mill-Public Service Commission din is-sena?

Jista' jgħid kemm hemm każijiet pendenti?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI (Prim Ministru): Jekk l-Onor.

Membru qed jirriferi għall-każijiet ta' dixxiplina ta' uffiċjali fis-servizz pubbliku, ninsab informat li sa nofs Diċembru 2001 kien hemm 43 każ ta' dixxiplina li ġew riferuti lill-Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku taħt regolamenti tad- dixxiplina ta' l-1977 u l-1999.

Il-kummissjoni għamlet rakkmandazzjonijiet fuq 35 minn dawn il-każi u tmien każi għadhom pendenti.

SERVIZZ PUBBLIKU - DIRETTURI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Helena Dalli) staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Ministru jagħti lista ta' segretarji permanenti, diretturi ġenerali, diretturi u assistenti diretturi mas-servizz pubbliku maqsumin skond is-sess u skond id-dipartimenti li għandhom taħthom jew li qegħdin fihom?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Qiegħed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra tabelli, ministeru ministeru, bl-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi, domanda supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' l-Prim Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li s-Sur Louis Cilia, li kien segretarju permanenti fil-ministeru ta' l-intern spiċċa minn hemm u mar il-ministeru għat-trasport u komunikazzjoni?

Min laħaq minfloku?

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Is-Sur Louis Cilia spiċċa minn segretarju permanenti mal-ministeru ta' l-intern mhux fuq talba tiegħu stess.

Hu kien fadallu tliet snin oħra x'jagħmel.

Sadanittant is-Sur Anthony Pavia, li kien permanent secretary mal-ministeru għat-trasport u komunikazzjoni spiċċa mill-kariga tiegħu u wara li rajna lil min l-aħjar ninnominaw, intagħżel Dr. Godwin Grima għall-ministeru ta' l-intern u s-Sur Louis Cilia għall-ministeru tat-trasport u komunikazzjoni, ħaġa li hu aċċetta mingħajr ebda diffikulta`.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Allura x'inhi l-ħatra tas-Sur Sciberras Grioli mal- ministeru ta' l-intern?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Safejn naf jien is-Sur Sciberras Grioli dejjem kien public officer u meta spiċċa minn mal-housing authority reġa' lura fis- civil service.

Fl-uffiċċju tal-Prim Ministru kien hemm post available fil- grad li ried hu, imlih b'mod sodisfaċenti ħafna, ħarġet call for applications għal assistant director corporate services fil-ministeru ta' l- intern, applika u reġa' ntagħżel hu.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Kemm applikaw nies għal din il-pożizzjoni?

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ma nafx bl-amment pero` jekk l-Onor.

Interpellant jagħmilli domanda bil-miktub inkun nista' nwieġbu.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Il-Prim Ministru jaf jgħidli jekk kienx hemm min kellu seniority aktar minnu?

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ma nafx, pero` s-seniority m'hijiex rekwiżit essenzjali biex wieħed jiġi nominat f'post. Illum meta jkun hemm vacancy fil-gradi l-aktar għolja tas-civil service toħroġ call for applications u japplika kulmin jikkwalifika, indipendentement mis-seniority tiegħu.

Imbagħad tiġi nominata dik il-persuna li fil-fehma ta' min ikun qed jagħżel, tkun l-aktar waħda idonea.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' l-Prim Ministru jagħtini l-parametri ta' dawn ir- rekwiżiti bejn wieħed u ieħor?

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Dawn in-nomini jsiru wara li toħroġ call for application u l-persuna tintagħżel skond ir-rekwiżiti partikolari tagħha u l-effiċjenza.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Ladarba fost ir-rekwiżiti hemm l-effiċjenza u nafu li ċ- chairperson ta' l-awtorita` tad-djar iddikjarat li lil din il-persuna kellhom ineħħuha għax dehret fiċ-ċar li ma kenitx effiċjenti, kif issa qed tiġi kkonsidrata bħala persuna effiċjenti?

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Safejn naf jien m'huwiex veru dak li qed jallega l-Onor.

Mizzi.

(Interruzzjonijiet) Illum saret protesta miċ- chairperson – ma nafx jekk hux ukoll mill-bord ta' l-awtorita` tad-djar – fejn spjegat għaliex hija kienet tat parir li s-Sur Sciberras Grioli jirriverti fis-civil service u r-raġuni prinċipali kienet li l-policies kienu tbiddlu u għalkemm kien effiċjenti għal ħafna snin, ma kenitx l-aktar persuna idonea biex tkompli tmexxi hi.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Apparti li dan xorta waħda jfisser li huwa persuna ineffiċjenti, x'inhi r-responsabbilta` tiegħu llum?

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ma naqbilx ma' l-istatement li għamel l- Onor. Membru.

Wieħed jista' jkollu l-ideat u jkun jemmen fihom pero` jista' jkun li ħaddieħor li jkun fuqu, ma jkunx jaqbel magħhom.

Jiġifieri dan li qed jgħid l-Onor.

Mizzi m'għandu x'jaqsam assolutament xejn.

Dan m'hu kumment negattiv għal ħadd, la għall-housing authority li ħadet din id- deċiżjoni u lanqas għall-persuna li kienet tokkupa l-kariga ta' chief executive.

Anzi huwa tajjeb li wieħed jiddefendi l-opinjonijiet tiegħu u jekk ma jkunx jista' jwettaqhom, iwarrab mill-kariga li jkun fiha jew jintbagħat x'imkien ieħor.

Is-Sur Sciberras Grioli llum huwa assistant director corporate services għax applika u skond il-fehma ta' min għażlu kien persuna idonea għal dak ix-xogħol.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Sur President, ingħad li l-Prim Ministru huwa grat ħafna għax-xogħol li għamel is-Sur Sciberras Grioli, pero` kien jaf li qed jagħmel xi ħaġa li m'hijiex korretta.

Dan l-istatement huwa minnu jew le?

Jekk m'huwiex minnu għax kien qed iħallih jingħad?

Jekk inhu minnu xi jfisser?

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni għamel aġenda, qabad jattakka lis-Sur Sciberras Grioli u jien m'iniex dispost li noqgħod nirrispondi għal dawn it-tip ta' allegazzjonijiet.

Jien nixtiequ jagħtini l-informazzjoni hu u jgħidli l-kliem li qed jikkwota li għedt jien, mnejn ġabhom.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Jiġifieri l-Prim Ministru la qed jiċħad u lanqas qed jikkonferma li qal dak id-diskors, hux hekk?

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jien qed ngħid li dak li qal il-Kap ta' l- Oppożizzjoni huwa responsabbilta` tiegħu u jekk irid li jkollu xi ftit kredibilita`, jispjegalna hu.

MR SPEAKER: L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Jekk dan id-diskors ngħidu jien ukoll, inkun qed nagħmel akkużi libellużi lill-Prim Ministru.

Allura ladarba qed nitlob guidance mingħandu, għaliex m'huwiex qed jgħidli la "iva" u lanqas"le"?

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Mr Speaker, huwa ċar daqs il-kristall li l-Kap ta' l-Oppożizzjoni, minflok jagħmel politika serja għall-pajjiż, jogħġbu meta jidhirlu jaqbad ma' issue u jipprova jonfoħha kif jidhirlu hu.

F'dan il-każ huwa manifest li minflok il-Kap ta' l-Oppożizzjoni jitkellem bis- serjeta` fuq issues importanti għall-pajjiż, qabad ma' xi ħaġa li m'għandha l-ebda rilevanza għall-politika nazzjonali.

Jien m'iniex dispost li noqogħd għall-aġenda tiegħu u għalhekk m'iniex dispost li nirrispondi.

MR SPEAKER: L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Il-Prim Ministru jqis li hija ta' importanza nazzjonali issue li wieħed ikun għamel kapital kbir minnha qabel l- elezzjoni ġenerali, b'mod partikolari hu stess meta kemm-il darba tkellem fuq l-iskandlu tal-Lay Lay?

Jiġifieri dan hu ta' rilevanza nazzjonali jew issa ġie mwarrab għax m'huwiex importanti, speċjalment meta għandek partit li fil-kampanja elettorali tiegħu jagħmel pillars biex bihom jattakka lill-gvern ta' qablu b'korruzzjoni u jikkwota każ li eventwalment irriżulta li ma kien hemm xejn għax dħalna l-qorti u għandna inkjesti li wrew dawn l-affarijiet?

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jiddispjaċini imma ma naqbel xejn ma' dak kollu li qal l-Onor.

Vella.

Jien insostni li l-każ tal-Lay Lay kien skandlu, dan ġie ppruvat u fuq il- Mejda tal-Kamra tpoġġew id-dokumenti li juru li l-awtorita` tad-djar kellha l-pariri legali, tekniċi u finanzjarji li l-kuntratt m'għandux isir.

L- awtorita` iddeċidiet hi formalment li dak il-kuntratt isir kontra r- regolamenti u cioe` li ma jingħatax b'direct order ta' Lm300,000, kif ingħata l-każ tal-Lay Lay.

Dan kollu diġa` jirriżulta, qiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra, f'daqqa waħda kulħadd nesa' x'kien intqal u kien proprju għalhekk li riċentement id-Deputat Prim Ministru għamel dikjarazzjoni lill- istampa fejn reġa' ppubblika dawn id-dokumenti li kienu diġa` tpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra madwar tliet snin ilu.

Għalhekk jien ma jien se nirtira xejn; ngħid li dak verament kien skandlu, kien mod kif il-Partit Laburista mingħalih se jġib il-voti, dan irriżulta mill-fatti kif ġew dikjarati min-naħa tiegħi li dak iż-żmien kont kap ta' l- oppożizzjoni, il-kawża li ġiet mitlufa, jiġifieri l-libell ma kellu x'jaqsam xejn mal-mertu tal-każ u ntilef għax is-Sur Pierre Portelli ma riedx jiżvela min kien taħ dik l-informazzjoni.

Prinċipalment il-libell kien hux veru li l-Lay Lay iffinanzja l-kampanja elettorali tal-Partit Laburista.

Dan ma ġiex ippruvat u l-libell intilef.

Il-bqija m'għandu x'jaqsam xejn dwar kienx hemm skandlu tal-Lay Lay jew le.

Issa la l-kwestjoni reġgħet qamet, erġajna poġġejna l-karti kollha available għall-pubbliku biex kulħadd ikun jaf li meta kien sar dak il-każ, kien hemm verament mismanagement ħażin mill-Awtorita` tad-Djar u naħseb li dan jirriżulta bl-aktar mod lampanti mid-dokumenti kollha ppubblikati.

MR SPEAKER: L-Onor.

Helena Dalli, domanda supplimentari.

ONOR.

HELENA DALLI: Nixtieq nikkoreġi dak li qal il-Prim Ministru.

Id-dokument ilu sentejn li tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra għax minkejja li l- memo to the Cabinet huwa datat Jannar 1999, domna nitolbuhulu kważi sena lill-Ministru Gonzi biex ipoġġih fuq il-Mejda tal-Kamra.

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Nirringrazzja lill-Onor.

Helena Dalli tal- korrezzjoni.

Mela dan id-dokument mhux tliet snin imma sentejn ilu fuq il- Mejda tal-Kamra, naċċetta l-kelma tagħha u naħseb li għandha raġun hi għax segwiet il-każ.

MR SPEAKER: L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Ladarba l-Prim Ministru qed jgħid li l-iżball kien ta' l-Awtorita` tad-Djar, jista' jgħidilna x'responsabbilta` ġarrew l- uffiċjali li kien hemm dak iż-żmien u li skond hu aġixxew ħażin?

Jew inkella jsostni li dawn aġixxew taħt pressjoni jew diktat mill-ministru ta' dak iż-żmien?

Għax bilfors waħda jew oħra trid tkun, jew l-uffiċjali stess imxew ħażin jew kellhom diktat mingħand xi ħadd biex jimxu ħażin.

U jekk inhu hekk imbagħad, kif jispjega li kemm mill-inkjesti li saru kif ukoll mill-qorti intqal li ma kien hemm xejn skorrett mill-ex Ministru Freddie Portelli?

Jien, bħala ċittadin, ma nistax nifhimhom dawn l- affarijiet.

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jekk ma jridx jifhem ma jifhimx!

Pero` l- Onor. Interpellant stess reġa' qal li l-qorti ddeċidiet li ma kienx hemm skandlu.

Dan m'huwiex veru.

Il-qorti ddeċidiet li min qal li l-Lay Lay iffinanzja l-kampanja elettorali minħabba dak il-kuntratt, dan ma ġiex ippruvat u tilef il-libell.

Dak li ddeċidiet il-qorti u ma nistax nifhem kif nibqgħu nirrepetu l-istess ħaġa!

Issa dwar min ħa d-deċiżjonijiet, kienet l-Awtorita` tad-Djar u kulħadd jaf li mal-bidla tal-gvern iċ-chairman ma kompliex, allura nnominajna chairman ieħor u parti sostanzjali tal-membri ta' l-awtorita` – ma nafx jekk hux kollha - ġew sostitwiti wkoll.

MR SPEAKER: L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Jista' l-Prim Ministru jgħidilna xi rwol kellu s-Sur Sciberras Grioli f'din il-kwestjoni kollha?

Kien membru tal-bord meta ffirmaw dawn l-affarijiet?

Ra li l-affarijiet m'humiex korretti?

Ġibed l- attenzjoni biex ma jsirux jew kompla ma' l-oħrajn?

Jiena sinċerament ngħid li dan il-pajjiż ma jistax jibqa' miexi bl- allegazzjonijiet u bi tfigħ tat-tajn 'l hemm u 'l hawn u għalhekk nitolbu li għandu jkun hemm struttura li biha jkun hemm inkjesti indipendenti ħalli l-poplu jkun jaf x'qed jiġri, mhux kulħadd jilgħab bid-diskors u nibqgħu b'kollox imċappas!

Il-poplu, li aħna hawnhekk qegħdin nirrappreżentaw, għandu dritt ikollu sistema fejn ikun hemm inkjesta indipendenti f'każijiet bħal ta' Al Zhabi u oħrajn biex minnha toħorġ il-verita`.

Lil min se nemmen jien?

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Mr Speaker, jien naqbel li spiċċa ż-żmien li jintefa' t-tajn, wara kollox it-tajn jeħel ma' jdejn min jitfgħu.

F'dan il- każ il-Kap ta' l-Oppożizzjoni qabad ma' dan il-każ, qiegħed jitfa' t-tajn fuq is-Sur Sciberras Grioli mingħajr raġuni u dan li qed jiġri fil-pajjiż, l-Oppożizzjoni m'għandha ebda sens ta' direzzjoni u tinfexx f'attakki bħal dawn.

Jien naqbel ma' l-Onor.

Vella li dan m'huwiex il-mod kif għandha ssir il-politika.

Safejn naf jien is-Sur Sciberras Grioli kien chief executive u allura ma kienx membru tal-bord ta' l-Awtorita` tad-Djar.

Mid-dokument li reġa' ppubblika d-Deputy Prime Minister jirriżulta ċar li d-deċiżjoni biex il- kuntratti jsiru, jiġifieri biex dawk in-negozjati effettivament waslu għall- konvenji, ħaditha l-awtorita` nonostante l-parir kuntrarju ta' l-Attorney General, ta' min hu responsabbli fil-ministeru tal-finanzi u tad-direttur tal-kuntratti.

U niftakru kif l-allura ministru tad-djar, Alfred Portelli, mar jiftaħar f'konferenza li żamm mal-Kap tal-Partit Laburista fil-headquarters tal- partit, li nies bħal dawn m'għandhomx ma jsirux kuntratti magħhom għax huma Laburisti imma huma benefatturi tal-poplu Malti.

U kulħadd jaf il-kummenti li saru dak iż-żmien li jekk hemm bżonn nerġa' nagħmilhom u nirrepetihom hawnhekk.

MR SPEAKER: L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Mr Speaker, jien m'iniex se nidħol f'dibattitu mal- Prim Ministru dwar min jikkapitalizza fuq issues biex jagħmel kapital politiku, dak inħallih għall-poplu jiddeċiedi, pero` nerġa' nistaqsi: Jekk il-gvern m'għandux faħam miblul, x'qed iżommu milli f'diversi każi - kemm f'dan il-każ, kemm f'Ta' Al Zhabi u kemm dwar is-Solemar fejn tlabna inkjesti indipendenti – jagħti l-permess li jaqbel li jkun hemm inkjesti indipendenti ħalli l-verita` toħroġ?

Min hu responsabbli jrid jaċċetta u mhux aħna.

Issa l-Prim Ministru qed jerġa' jgħidilna l-verżjoni tiegħu, insew x'qal il-qorti għax hawnhekk ngħidu li rridu.

Jiġifieri meta rridu l- qorti nirrispettawha u meta rridu ma nirrispettawhiex.

Jien, bħala ċittadin komuni, lil min se nemmen?

Lill-qorti?

Lill-Prim Ministru?

L-inkjesta interna li għamlu fuq Al Zhabi u fuq taċ-Ċaqlu tas- Solemar?

Nista' nkun naf x'inhu għaddej f'dan il-pajjiż bħala ċittadin u jkolli d-dritt ta' inkjesta indipendenti?

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Mhux jista', imma għandu d-dover li jkun jaf.

Jiena ħadt pjaċir meta sirt naf li wara li saret akkuża mill-Kap ta' l-Oppożizzjoni dwar xi atti ta' korruzzjoni li għamel is-Sur Victor Sciberras Grioli, hu mar minn jeddu quddiem il-kummissjoni permanenti dwar il-korruzzjoni, li qiegħda hemm biex tisma' kull allegazzjoni ta' korruzzjoni li ssir.

Irrid infakkar li din il-kummisjoni ilha teżisti sa mill-1988 u l-partit ta' l-Onor.

Alfred Sant fis-sentejn li għamel fil- gvern m'għamel l-ebda emenda għal-liġi li waqqfet dik il-kummmissjoni.

Jiena nittama li jekk l-Onor.

Vella għandu xi informazzjoni, imur quddiem il-kummissjoni, jagħtiha l-informazzjoni li għandu – nittama wkoll li l- Onor. Alfred Sant ikun minn ta' l-ewwel li jieħu l-provi quddiem din il- kummissjoni li nassigurah li hija parti mill-istituzzjonijiet tal-pajjiż, qiegħda hemm il-ħin kollu, m'hemmx għalfejn ikun il-gvern li jordnalha li tagħmel inkjesti – u hi tieħu l-inizjattivi, kif ħadet diversi drabi kull meta kien hemm xi allegazzjonijiet, anke f'ġurnali u nerġa' ngħid li f'dan il-każ partikolari nformat li s-Sur Sciberras Grioli stess talab lill- kummissjoni li tinvestiga hux veru dak li qed jgħid il-Kap ta' l- Oppożizzjoni u cioe` li hu għamel xi tip ta' korruzzjoni.

MR SPEAKER: L-Onor.

Carmelo Borg.

ONOR.

CARMELO BORG: Il-Prim Ministru qiegħed jgħid li aħna ma niġbdilux l-attenzjoni u t-tajn jeħel ma' jdejn min jitfgħu.

Dan m'huwiex veru.

Jien nista' nsemmi każ fejn l-Awtorita` ta' l-Ippjanar sfaċċatament ħarġet permessi meta mhux suppost, ammettietu l-awtorita` stess, aħna ġbidna l- attenzjoni kemm tal-Prim Ministru nnifsu - dan jista' wkoll jixhdu l-Onor.

Michael Bonnici – u mill-Uffiċċju tal-Prim Ministru ħadna biss acknowledgment.

X'passi se jittieħdu dwar dan?

Issa dan kien każ oxxen fejn membri ta' l-Awtorita` ta' l-Ippjanar innifishom ammettew li kien żball u l-kumpens qatt ma ħareġ.

U wara li nfurmajna lill-Uffiċċju tal- Prim Ministru b'dan kollu, lanqas biss irrispondiena.

Allura kif jiġi jgħid li l-oppożizzjoni qed titfa' t-tajn!

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jien ma nafx liema huwa l-każ li qed jirriferi għalih l-Onor.

Membru.

Jekk irid jagħmel xi domanda li taqa' taħt ir- responsabbilta` tiegħi dwar xi fatti, jagħmilhieli u nkun f'pożizzjoni li nirrispondih.

(Interruzzjonijiet) Jekk ma rrispondejnihx, probabbli għaliex ma kienx hemm għalfejn nirrisponduh.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Il-Prim Ministru aktar kmieni semma ħafna ċirkostanzi dwar il-każ.

Jien xtaqt nistaqsih jekk huwiex lest li jmur jixhed quddiem il-kummissjoni dwar il-korruzzjoni biex jagħti x-xhieda tiegħu tal-fatti?

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jekk jien niġi msejjaħ biex nixhed m'għandi l- ebda diffikulta` li nagħmel dan.

SERVIZZ PUBBLIKU - IMPJEGATI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari numru 18025, jista' l-Prim Ministru jgħid kemm għad fadal ħaddiema jaħdmu mas-servizz pubbliku mill-2762 ħaddiem imsemmija li ġew impjegati fl-1987?

Jista' jgħid ukoll meta spiċċaw minn mas-servizz pubbliku?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab informat li sat-18 ta' Diċembru, 2001, 1258 ħaddiem kienu għadhom fl-impjieg mill-2762 li kienu ġew impjegati mas- servizz pubbliku matul l-1987.

Biex tingħata risposta sħiħa u dettaljata kif mitlub, trid issir riċerka f'records antiki li m'humiex kompjuterizzati u għalhekk din tieħu ħafna żmien.

Jekk l-Onor.

Interpellant jixtieq xi informazzjoni fuq xi każ partikolari, nitolbu jagħmel mistoqsija speċifika.

PLANNING AUTHORITY

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid għaliex fil-proposta li għamlet l-Awtorita` ta' l-Ippjanar biex tibni beach rooms fl-Armier qed tinkludi raba' saqwi u raba' tajjeb li qed jinħadem?

X'sens jagħmel li jinqered tant raba' tajjeb?

ONOR.

TONIO BORG (Ministru ta' l-Intern): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-abbozz tal-pjan ta' azzjoni għall-Marfa ġie emendat u għandu jitressaq għad-diskussjoni quddiem il-bord ta' l-Awtorita` ta' l- Ippjanar.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi, domanda supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Ladarba l-Awtorita` ta' l-Ippjanar issa ddeċidiet li fuq l-ebda art agrikola ma jista' jsir żvilupp bħal beach rooms, eċċ., il- Ministru lest li joqgħod għal din ir-rieda?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, din jgħidulha domanda retorika, jiġifieri r-risposta tkun fid-domanda.

Fil-fatt il-bord kien iltaqa' fil-11 ta' Jannar – għax meta saret din l- interpellanza laħqet ħarġet ir-risposta hekk – u emenda l-Marfa Action Plan.

Irrid ngħid li anke qabel ma l-Awtorita` ta' l-Ippjanar emendat il- Marfa Action Plan, il-ministeru kien ħareġ stqarrija u qal li jekk se jkun hemm raba' saqwi, dan għandu jinħareġ 'il barra.

L-action plan huwa importanti għax xorta waħda dan il-proġett għandu bżonn il-permessi ta' l-Awtorita` ta' l-Ippjanar u din se tieħu d-deċiżjonijiet fuq dan il-proġett malli tara l-pjanti u tara kif jinkwadraw ruħhom fil- Marfa Action Plan.

Jiġifieri jekk issa fil-Marfa Action Plan qalet li hawn ma jistax isir bini, ma nistax nifhem kif imbagħad l-Awtorita` ta' l- Ippjanar tista' toħroġ bini f'dik l-area fejn l-action plan jgħid li ma jistax isir.

L-Onor.

Mizzi qed jistaqsi jekk il-gvern huwiex se jikkonferma l-action plan jew le.

Jekk dan l-action plan huwa skond dak li qal diġa` il- ministeru, li m'għandux isir bini fuq raba' saqwi, dażgur li nikkonfermawh imma jekk hemm xi ħaġa li hija kontra l-policy tal-gvern le.

Wara kollox għalhekk hemm l-approvazzjoni, biex il-ministeru jara wara jekk l-action plan huwiex kontra l-politika tal-gvern.

Pero` il-politika tal-gvern hi li ma jsirx dak il-proġett fuq raba` saqwi.

MR SPEAKER: L-Onor.

Evarist Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jaf il-Ministru li wara li ġie rivedut il-pjan xorta hemm raba' saqwi li jista' jinqered u li jolqot lil madwar 20 bidwi li ffirmaw il-petizzjoni?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, fil-Minuti hemm li l-pjan ġie emendat sabiex jitneħħa r-raba' saqwi.

Nerġa' ngħid li l-pożizzjoni tal-gvern hija li fuq raba' saqwi ma jsirx dan l-iżvilupp.

(Interruzzjonijiet) Imma skużi mhux jien inbidlu!

L-Onor.

Vella jaf daqsi li l-Awtorita` ta' l-Ippjanar tagħmel il-pjanti u l- pjani tagħha u mbagħad jiġu għand il-ministeru.

Safejn naf jien dan għadu ma wasalx għandna.

Issa aħna niddeċiedu skond il-policy tagħna li ma jsirx dak il-bini.

Fil-fatt anke meta nħarġet il-pjanta oriġinarjament, li qiegħda fuq area ħafna akbar – għax il-parti ta' raba' saqwi hija parti żgħira mill-proġett kollu kemm hu – il-gvern qal li f'dik l-area ta' raba' saqwi m'għandux isir żvilupp.

Issa jekk meta jasal il-Marfa Action Plan jirriżulta li għandu jerġa' jiġi emendat, nerġa' nibagħtu lura.

Jiġifieri jien bil-liġi għandi dan il-poter u m'iniex se niddejjaq nużah.

(Interruzzjonijiet) Aħna għallinqas ippruvajna nagħmlu xi ħaġa dwar din il-problema Onor. Vella, mentri inti, fis-sentejn li għamilt, qgħadt gallarija!

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu issa għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra: Kopja ta' ittra datata 17 ta' Jannar 2002, mibgħuta lill-Prim Ministru minn Valery Giscard D'Estaing, President tal-Konvenzjoni dwar il-Futur ta' l-Unjoni Ewropea, dwar in-nomina ta' żewġ membri parlamentari biex jipparteċipaw fl-istess konvenzjoni.

MR SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Lawrence Gonzi.

ONOR.

LAWRENCE GONZI (Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 3 ta' l-2002 – Regolamenti ta' l-2002 li jemendaw ir- Regolamenti dwar Proċedura għall-Investigazzjoni ta' Ilmenti;

Avviż Legali Nru 4 ta' l-2002 – Ordni ta' l-2002 dwar Żieda fir-Rati ta' Benefiċċji;

Tabella li turi l-għadd ta' mpjiegi li ntilfu kull xahar bejn Jannar u Diċembru 2001, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

Kopja tal-Konvenzjoni Ewropea dwar l-Addozzjoni tat-Tfal ta' l-24 ta' April 1967, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

Kopja tal-White Paper "Fi Sħab Indaqs fiż-Żwieġ: It-Tiġdid tal-Liġi tal-Familja", ippubblikata f'Ottubru 1991, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

Tabella li turi l-għadd ta' persuni li matul l-2001 inqatgħu minn fuq ir-reġistru tal-qgħad u r-raġuni għaliex inqatgħu, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

30947; u

Tagħrif dwar safar uffiċjali miċ-Chief Executive Officer tal- Korporazzjoni għax-Xogħol u Taħriġ matul l-2001, flimkien ma' tagħrif dwar l-ispejjeż involuti, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Francis Zammit Dimech.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH (Ministru għall-Ambjent): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 1 ta' l-2002 – Regolamenti ta' l-2002 li jemendaw ir- Regolamenti dwar il-Ħarsien ta' l-Għasafar u tal-Fenek Selvaġġ; u

Avviż Legali Nru 2 ta' l-2002 – Regolamenti ta' l-2002 li jemendaw ir- Regolamenti dwar il-Liċenzi tal-Kaċċa.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI (Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Rapport Annwali u financial statements tal-Korporazzjoni Enemalta għas- sena 2001;

Estimi tal-Korporazzjoni Enemalta għas-sena 2001/2002; u

Kopja tal-kuntratt tax-xogħol tas-Sur Anthony Rizzo, Chief Executive Officer mal-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma, iffirmat fis-7 ta' Diċembru 2001, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tabella li turi n-numru ta' l-applikazzjonijiet għal żvilupp marbuta mal-proġett tal-Kottonera, li ġew approvati mill-Awtorita` ta' l- Ippjanar u dawk li għadhom pendenti, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

30882; u

Tabella li turi l-pajjiżi li minnhom ġejjin l-applikanti għaċ- ċittadinanza doppja li ġew irreġistrati bejn Settembru u Diċembru 2001, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

u f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Barranin inqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra:

Kopja tal-Konvenzjoni ta' l-1979 għall-Eliminazzjoni ta' Diskriminazzjoni kontra n-Nisa li Malta ffirmat fl-1991, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Ninu Zammit.

ONOR.

NINU ZAMMIT (Ministru għall-Agrikoltura u Sajd): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Rapport Annwali tal-Crop Husbandry Division għas-sena 2000, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

30599 ta' seduta numru 679 tas-16 ta' Jannar, 2002.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Austin Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT (Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

K.L.B.L. 24/1/2002 – Bye-Laws ta' l-2002 dwar il-Ħarsien tal-Pont ta' Wied id-Dis (Kunsill Lokali Għargħur);

Rapport dwar l-effiċjenza tal-Kunsilli Lokali għall-perjodu bejn April u Lulju 2001; u

Tabella li tagħti tagħrif dwar fondi allokati lill-Kunsilli Lokali bejn l-1994 u l-2003, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JIMPLIMENTA MIŻURI TA' L-ESTIMI

BUDGET MEASURES IMPLIMENTATION BILL

L-ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mis-16 ta' Jannar 2002.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

MR SPEAKER: Rimarki?

L-Onor.

Helena Dalli.

ONOR.

HELENA DALLI: Mr Speaker, issa li għadda ftit żmien minn mindu tressaq il-budget f'din il-Kamra, in-nies qed tistaqsi dwar il-miżuri li ġew imħabbra.

Għalkemm fil-ħin limitat li għandi għad-dispożizzjoni tiegħi, ma nistax nagħmel riferenza għal kollox, irrid ngħid li waħda mill- mistoqsijiet li qed tqum fost il-poplu hija dwar jekk dawn il-miżuri sarux bl-għaġġla, sempliċiment biex ikun sar xi ħaġa.

Per eżempju fil-budget issemmew inċentivi li se jingħataw fuq proġetti ġodda, pero' fost il-poplu qed iqumu d-dubji dwar min jista' jibbenefika minn dawn il-miżuri.

Fost affarijiet oħra ssemmiet l-eżenzjoni tat-taxxa li se tingħata lil dawk is-self-employed li jħaddmu medja ta' 5 persuni u m'għandhomx tur-over ta' iktar minn Lm100,000.

Allura, l-ewwel mistoqsija li tiġina f'moħħna hija dwar jekk hemmx il-mekkaniżmu in place biex dawn il- proġetti jiġu approvati.

Min qed jiddeċiedi jekk dawn il-proġetti li se jiġu ppreżentati humiex productive investments.

Aħna rridu naraw li ninċentivaw biex noħolqu iktar xogħol u nattiraw investiment barrani, mhux biex nieħdu x-xogħol lil xulxin, inżarmaw knisja biex nibnu oħra, għax b'hekk, għax fl-aħħar mill-aħħar il-pajjiż ma jkun qed jieħu xejn, imma tkun biss dik il-persuna partikolari li tkun qed tibbenefika.

Mr Speaker, nitlob lill-Onor.

Pullicino biex jekk jogħġbu jmur jitkellem barra mill-Kamra, għax qed itellifni.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella, on a point of order.

ONOR.

GEORGE VELLA: Jekk niftakar tajjeb, fil-house business committee kemm-il darba għedna li f'din il-Kamra m'għandhomx jintużaw mobile phones.

Inti stess, Sur President, kont qassamt ċirkolari dwar dan.

Issa, minn fuq, hawn deputat li għax l-Onor.

Helena Dalli qed titolbu biex ma jgħajjatx, irid jieħu tiegħu minn fuq, u inti, bħala s-Sedja, ma jimpurtakx.

MR SPEAKER: Onor. Vella, jiena ġbidt l-attenzjoni għall-użu tal-mobile phones f'din il-Kamra għal iktar minn darba, u ħriġt ukoll ċirkolari.

Iva, jien hekk nixtieq, li hawn ġew il-mobile phones ma jintużawx ...

(Interruzzjonijiet) Dażgur li nipproteġiha, anzi nerġa' nieħu l-okkażjoni biex niġbed l-attenzjoni ta' l-Onor.

Membri biex jekk jista' jkun ma jużawx mobile phones f'din il-Kamra.

Jekk irridu nistgħu nipprojbixxu l-użu tagħhom, pero' nifhem li wieħed għandu jħalli dan fid-diskrezzjoni ta' l- Onor. Membri, u iva, nagħti l-protezzjoni kollha lill-Onor.

Dalli biex tkompli bid-diskors tagħha.

ONOR.

HELENA DALLI: Mr Speaker, kont qed ngħid li rridu naraw li l- inċentivi li nagħtu jkunu se joħolqu xogħol ġdid.

Barra minn hekk irid ikollna a good understanding tal-każi kollha ta' dawk li se japplikaw għal dawk l-inċentivi, jiġifieri fost affarijiet oħra rridu naraw kif se jintefqu l-flus li se jingħataw.

Dawn l-inċentivi qegħdin hemm għal min irid jagħmel productive investment.

Computer huwa productive investment, imma karozza m'hijiex, allura l-inċentivi japplikaw għal min ikun irid juża dawn il-flus biex jixtri karozza?

Dawn huma l-mistoqsijiet li qed jistaqsi kull min qed jaħseb li jista' japplika għal ċerti miżuri li jissemmew fil- budget.

Sur President, fil-budget speech hemm miktub li se jingħata inċentiv għax- xiri ta' makkinarju.

Meta aħna tkellimna mal-poplu, rajna li x-xiri ta' makkinarju huwa l-inqas ħaġa li s-self-employed għandhom bżonn inċentiv għalih, għax il-makkinarju jrid jinxtara dejjem, tkun xi tkun is- sitwazzjoni.

Irrid ngħid li hawn min qed jaħdem biex jikkonvinċi lis-self- employed iż-żgħar ħalli ma jagħmlux spiża kapitali fuq makkinarju li jintuża għal ftit sigħat fil-ġimgħa, imma jibdew jaħdmu flimkien ma' self- employed oħra u jużaw il-makkinarju ta' xulxin permezz ta' sub-contracting, ħalli l-ispejjeż tax-xiri tal-makkinarju jonqsu għal kulħadd.

Permezz tat- tħaddim ta' din is-sistema, il-produzzjoni xorta tkun qed tittella' imma l- ispejjeż meħtieġa għax-xiri tal-makkinarju jkunu jistgħu jintużaw għal affarijiet oħra.

Sur President, ta' min jgħid li din il-miżura se ssir at a social cost, għax il-gvern se jkollu inqas dħul mit-taxxi.

Għalhekk aħna nippretendu li minbarra social cost, se jkun hemm ukoll social benefit, bħal per eżempju l-possibilita` li dawn is-self-employed jibdew iħaddmu iktar nies, jgħollu l-produzzjoni u jżidu fl-esportazzjoni.

Li qed nipprova ngħid hu li ma nistgħux ninċentivaw bl-addoċċ lis-self- employed, mingħajr ma naraw li għat-tnaqqis li se jkun hemm mid-dħul tal- gvern f'dawn li huma taxxi, se jkun hemm xi forma ta' social benefit.

Għalhekk huwa mportanti li naraw jekk dan il-proġett huwiex se jkun biss more of the same, fejn inħottu knisja biex nibnu oħra u ċ-ċirku jibqa' dejjem idur madwar l-istess erba' persuni.

Imma min se jagħmel dawn l- assessments?

Min qed jevalwa lil dawn il-proġetti?

Nispera li fil-winding up, il-Ministru jirrispondina ħalli aħna, min-naħa tagħna, nkunu nistgħu nirrispondu l-mistoqsijiet li jagħmlilna l-poplu.

Dwar dan xejn m'hu ċar, għax min mar jistaqsi fil-ministeru dwar min se jagħmel dawn l-assessments, min qed jiddeċiedi fuq dan il-proġett u jekk huwiex investiment produttiv jew le, baqa' mingħajr risposta.

Din l-iskema tidher li hija ġenerika.

Ma' l-ewwel daqqa t'għajn tidher li it's a very broad scheme, imma very narrow għal min hi applikabbli, għax tapplika biss għal min iħaddem medja ta' 5 persuni.

Kienu din l-iskema kienet tapplika għal min iħaddem ħafna inqas minn 5 persuni, kienet tukn tajba ħafna, imma kif inhi, m'hijiex prattika.

Ta' min jgħid li minn studju li sar jirriżulta li kull self-employed Malti jħaddmu medja ta' 1.5 persuni, jiġifieri ħafna minnhom m'huwiex se jkunu jistgħu jibbenefikaw minn din il-miżura.

Barra minn hekk, min jikkwalifika għal din l-iskema jrid ikollu turn-over ta' Lm100,000.

Jekk business li jħaddem 10 persuni, b'turn-over ta' .....

MR SPEAKER: L-Onor.

John Dalli on a point of explanation.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Speaker, ikolli ngħid li l-Onor.

Dalli qabdet argument żbaljat.

Il-kwalifika għal din il-miżura m'hijiex li wieħed ikun iħaddem medja ta' ħames persuni, imma li jkun iħaddem sa 5 persuni, jiġifieri min iħaddem inqas, se jikkwalifika.

MR SPEAKER: L-Onor.

Helena Dalli tista' tkompli bl-intervent tagħha.

ONOR.

HELENA DALLI: Le, biex wieħed jikkwalifika jrid ikun iħaddem medja ta' ħames persuni, li hija ħafna iktar għolja mill-medja ta' 1.5 persuni li rriżultat minn studju li sar.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Le, il-kriterji huma li wieħed ikun iħaddem sa 5 persuni, mhux medja ta' 5 persuni.

ONOR.

HELENA DALLI: Jien qed nikkwota mill-budget speech.

Fuq dan qed nimxi.

ONOR.

JOHN DALLI: Xi ktibt jien fil-budget speech?

ONOR.

HELENA DALLI: hawnhekk hawn imniżżel li biex persuna self-employed tkun tista' tibbenefika minn din il-miżura trid tkun tħaddem medja ta' 5 persuni.

Issa jekk l-Onor.

Ministru ma jafx x'kiteb fil-budget speech....

Naf li ma kitbux hu...

(Interruzzjonijiet) Mr Speaker, jimporta nkompli b'dak li kont qed ngħid?

(Interruzzjonijiet) Le, inkompli, għax issa jekk il-Ministru ma jafx x'qed jgħid ...

ONOR.

JOHN DALLI: Skużani, imma kull min għandu ftit sens f'moħħu jifhem li qed nitkellmu fuq kumpannija żgħira li jew ikollha turnover ta' Lm100,000 jew tkun tħaddem sa ħames persuni.

ONOR.

HELENA DALLI: Mr Speaker, il-budget speech jgħid li biex persuna self-employed tikkwalifika għal din l-iskema trid tkun tħaddem magħha medja ta' 5 persuni, avolja minn studju li sar irriżulta l-kumpanniji ż-żgħar iħaddmu medja ta' 1.5 persuni.

Il-Ministru jaf li n-nies li jridu jħaddmu din l-iskema qed jagħmlu ħafna mistoqsijiet.

(Interruzzjonijiet) Imbagħad ngħid min għamilha!

Nieħdu eżempju ta' business li jħaddem 10 persuni, b'turnover ta' Lm100,000, jiġifeiri kull ħaddiem jagħti Lm10,000, li minnhom irid jitnaqqsu Lm6,000 f'pagi.

Allura din il-kumpannija hi diġa' meqjusa bħala non-economic activity, u għalhekk din l-iskema se tkun tapplika biss għal min iħaddem bejn ħames u seba' persuni, u ż-żgħar, dawk li jħaddmu medja ta' 1.5 persuni, u li huma l-iktar fil-bżonn ta' l- għajnuna, m'humiex se jikkwalifikaw.

Mr Speaker, jien jiddispjaċini li f'nofs l-intervent tiegħi, iqum l-Onor.

Dalli jagħmel point of information li jmeri dak li hemm miktub fil-budget speech, biex issa, wara li lili kkoreġieni, qed jiċċekkja ma' l-espert tiegħu biex jara jekk dan li qed ngħid jien huwiex minnu.

M'huwiex sew li f'din il-Kamra jsiru affarijiet bħal dawn.

MR SPEAKER: Il-Ministru Dalli on a point of order.

ONOR.

HELENA DALLI: Sur President, ma jistax ikun li f'dawn l-40 minuta li għandi għad-dispożizzjoni tiegħi, ikolli nieqaf tliet darbiet.

ONOR.

JOHN DALLI: L-Onor.

Helena Dalli m'għandha l-ebda dritt tassumi x'qed nagħmel jien ma' l-advisor tiegħi.

Jien m'iniex qed nitkellem dwar dak li qed tgħid hi.

Ikolli ngħid li qabdet triq kompletament żbaljata, b'argumenti li ma jagħmlux sens.

Jien qed nitkellem ma' l-advisor tiegħi dwar affarijiet oħra.

MR SPEAKER: L-Onor.

Helena Dalli.

ONOR.

HELENA DALLI: Sur President, kulma rrid ngħid lill-Ministru kulma ngħidlu hu biex jiftaħ paġna 37 tal-budget speech, u jaqra dak li hemm miktub iswed fuq l-abjad, u ċioe`: "se nniedu miżuri oħra għal negozji żgħar u self-employed li jħaddmu medja ta' ħamsa min-nies".

Lura għal dak li kont qed ngħid, ridt insemmi mod ieħor ta' kif qed jintefqu l-flus tal-budget mingħajr ħadd ma jaħseb dwar l-effetti long term.

Xtaqt nitkellem dwar is-saħħa, preċiżament dwar il-kwestjoni ta' health promotion, u nibda billi ngħid li d-dipartiment tal-health promotion qed jagħmel xogħol tajjeb, pero', sfortunatament jeżistu ħafna kontradizzjonijiet, bħal per eżempju l-fatt li l-promozzjoni dwar il-kura tas-snien tat-tfal qed tiġi sponsored minn kumpannija li tipproduċi l-fruit juice, li kulħadd jaf kemm dan huwa ħażin għas-snien minħabba l-ammont kbir ta' zokkor li fih.

Jien niftakar żminijiet fejn il-leaflets tal-health promotion unit kienu jkunu sponsored minn prodotti ta' l-ilma, pero' issa dawn qed jiġu sponsored minn kumpannija tal-fruit juices.

Id-dentisti jirrabjaw ħafna, anke dawk fid-dipartiment tas-saħħa, għax filwaqt li huma jmorru fl-iskejjel biex jaraw x'lunches ikollhom magħhom it-tfal, u fejn jaraw li għandhom fruit juices jgħidulhom bil-ħsara li dawn jagħmlu, fl- istess ħin, il-leaflets li jitqassmu għandhom reklam ta' dawn il-juices.

Mr Speaker, ma nistax ma nsemmix il-ħela li qed issir.

Dan l-aħħar kont qed nitkellem ma' persuna li taħdem fid-dental department tat-tfal, u rrimarkatli dwar il-fatt li hemm bżonn li ċ-ċittadini ma jieħdux affarijiet bl-addoċċ, bħal per eżempju braces, li jiswew ħafna u ħafna flus.

Hemm bżonn li nżommnu f'moħħna li għalkemm aħna ma nħallsux għal dawn l- affarijiet, dawn qed jinxtraw mit-taxxi tagħna stess, u allura m'humiex b'xejn.

Din il-persuna rrimarkatli wkoll dwar il-ħsara li ssir lil dan l- apparat dentali, għas-sempliċi raġuni li jekk jinkisru, dawn jerġgħu jingħataw b'xejn.

Għalhekk nerġa' nfakkar lil min jagħmel użu minnhom, li dawn m'humiex b'xejn, imma jinxtraw mit-taxxi tagħna stess.

Jekk inħarsu lejn il-ħsara li ssir minn perspettiva ta' budget, ninnotaw li iktar ma ssir ħsara, iktar il-gvern ikollu joħroġ flus għall-kura.

Jien ngħid li jkun ħafna aħjar kieku l-flus jintefqu fi prevenzjoni serja u f'edukazzjoni tajba, milli f'kura.

Ftit taż-żmin ilu għamilt mistoqsija parlamentari dwar il-health food policy fl-iskejjel, u r-risposta tal-Ministru kienet li din il-policy qiegħda f'kull skola tal-gvern u tal-Knisja.

Pero' jiena naf li m'hemmx enforcement u implimentazzjoni ta' din il- policy.

Fil-fatt nistieden lill- Ministru imur f'liema tuck shop irid u jikkonferma li m'hemmx health food policy.

Minbarra l-ħsara li qed issir lill-istess studenti, il-ġenituri tagħhom ma jistgħux iderru lit-tfal tagħhom jieklu healthy food, għax ovvjament huwa inutli li wieħed jara li fid-dar, it-tfal jieklu ikel bnin, meta jaf li mill-iskola jistgħu jixtru junk food kemm iridu.

Ovvjament, l-ikel ħażin waqt it-trobbija jirriżulta fi problemi meta t-tfal jikbru.

Aħna nafu li f'pajjiżna hawn problema kbira bl-obesita u bid- diabete, u la qegħdin nitkellmu dwar il-budget, minbarra s-saħħa fiżi rridu nsemmu wkoll l-cost finanzjarju li għandu pajjiżna minħabba l-mard taz- zokkor, ta' l-obesita`u l-mard mentali, li t-tliet huma katina.

Jiġifieri minkejja li għandna health food policy fl-iskejjel, din m'hi qed tissarraf l-ebda ġid, għax m'hijiex qed tiġi nfurzata, u l-ispejjeż kbar fil-kura ta' dan it-tip ta' mard m'humiex qed nitnaqqsu.

Kieku nieħdu l-prevenzjoni b'iktar serjeta`, in the long run se niggwadanjaw, kemm billi f'dan il- pajjiż ikun hawn nies iktar b'saħħithom kif ukoll mil-lat finanzjarju.

Mr Speaker, f'dan l-intervent ridt insemmi wkoll il-ħela li hemm f'ċerti dipartiment tal-gvern, kemm ħela ta' flus kif ukoll ħela ta' riżorsi umani.

Kif għedt f'interventi preċedenti, minkejja li fid-dipartimenti hemm ħaddiema li kapaċi jagħmlu ċertu xogħol, dan ix-xogħol qed jingħata lill- kuntrattur u l-ħaddiema tad-dipartiment qed jispiċċaw ma jagħmlu xejn.

Jekk per eżempju nħarsu lejn il-PBS, fejn kulħadd jaf li hemm ħaddiema żejda, ħafna mix-xogħol jiġi farmed out.

Jien niftakar żminijiet fejn il-PBS kienet jipproduċu programmi dwar current affairs ta' livell tajjeb ħafna.

Issa dawn m'għadhomx jeżistu, għajr għal dawk il-programmi li jippruduċu dawk li ma jaħdmux mal-PBS imma li jagħmlu dan fuq bażi kuntrattwali.

Bħal fil-PBS, hemm ħafna każijiet oħra ta' ħaddiema li minkejja li jkunu kapaċi jagħmlu ċertu xogħol, dan jingħata lill-kuntratturi.

Problema oħra li tinħass fid-dipartimenti tal-gvern hija dik ta' nuqqas ta' management li hemm fiċ-ċivil, fejn biex iċ-ċittadin jinqeda, irid jgħaddi minn ħafna terturi.

Ftit taż-żmien ilu ġie każ quddiemi ta' persuna li taħdem fil-customer care u li fl-istess ħin tattendi kors fl-Universita`.

B'daqshekk m'hemm xejn ħażin, imma ma jistax ikun li din il-persuna, sakemm tkun qiegħda l-Universita', ma tiġix replaced, bil-konsegwenza li kien hemm min mar għal erbat ijiem wara xulxin biex jinqeda, u baqa' b'xiber imnieħer.

U dan meta l-gvern kuljum isemmi l-ħaddiema żejda li hemm fiċ- ċivil.

Sitwazzjoni bħal din jikkonfermaw in-nuqqas ta' management li hemm fiċ-ċivil.

Għalhekk hemm bżonn li jsir eżerċizzju biex iċ-ċittadin jibda jiġi moqdi tajjeb u jieħu l-valur tat-taxxi li jħallas.

Ovvjament, ma nistax ngħid li din l-ineffiċjenza teżisti f'kull dipartiment, għaliex iva, hawn ċerti customer care departments li huma effiċjenti, pero' quddiemna jiġu dawn il-każijiet fejn iċ-ċittadin ma jiġix moqdijiet tajjeb, u għalhekk aħna lil dawn irridu nsemmu, għax fuq kollox xogħlna hu li nikkritikaw dak li hu ħażin biex forsi tittieħed inizjattiva u dan jiġi rranġat.

Każ ieħor fejn fl-opinjoni tiegħi il-gvern qed jaħli l-ħin u l-flus huwa dak dwar iċ-child care.

Jien kemm-il darba appellajt lill-Ministru Gonzi biex jippreżenta f'din il-Kamra r-regolamenti għaċ-child care, imma l-Viċi Prim Ministru dejjem kellu xi skuża lesta u sal-lum, dawn ir-regolamenti għadhom ma tressqux quddiem din il-Kamra.

Irrid ngħid li f'dan ir-rigward, l-għaqda tal-kooperattivi ħadet l- inizjattiva li tħejji rapport, fejn f'dan l-istess rapport irrakkomandat lill-Ministru Gonzi biex ifassal regolamenti dwar iċ-child care.

F'din il- ġimgħa, fil-gazzetta "The Times" kien hemm rapportat li fl-aħħar, wara tliet snin, l-Onor.

Gonzi ammetta l-bżonn li jressaq dawn ir-regolamenti, li diġa' qegħdin in draft form, quddiem din il-Kamra, jiġifieri t-talbiet li għamel il-partit Laburista f'dawn l-aħħar tliet snin ma swew għal xejn, u issa, għax sar dan ir-rapport, il-Ministru ammetta dan il-bżonn.

Sur President, din is-sitwazzjoni hija simili għal dik dwar il-postijiet ta' kenn għal nisa msawta.

Gvern Laburista kien ipprovda numru ta' postijiet bħal dawn, pero' l-aħħar wieħed, minħabba l-elezzjoni, ma kienx laħaq tlesta.

Wara l-elezzjoni, il-Ministru Gonzi ddeċieda li dan il-post ma jinfetaħx, u minflok ikkummissjona rapport dwar il-postijiet eżistenti li joffru refuġju lil nisa msawwta.

Dan ir-rapport ormai ilu li tlesta kważi sena, u għalkemm kien jenfasizza l-bżonn ta' iktar minn dawn il- postijiet, s'issa għadu ma sar xejn.

Il-gvern Laburista mhux biss ikkonferma dan il-bżonn, imma pprovda numru ta' postijiet ta' refuġju, u l-Ministru Gonzi, b'pika, għax m'hijiex l- ewwel darba li għamel affarijiet bħal dawn, ma kompliex fuq dak li kien qed jagħmel il-gvern preċedenti, u minflok ikkummissjona r-rapport li l- konklużjoni tiegħu kienet l-istess konklużjoni ta' gvern laburista, u ċioe` li f'pajjiżna hawn il-bżonn ta' iktar postijiet li joffru kenn għal nisa msawta.

Nerġa' ngħid li gvern Laburista mhux biss għamel studji biex jara xi bżonnijiet kien hawn fl-oqsma taċ-child care u tan-nisa msawwta, talli ħalli l-inizjattiva u beda jindirizza l-problema fiż-żewġ każijiet.

Mr Speaker, jien inħoss li huwa mportanti li nsemmi dawn l-affarijiet għax ninsab konvinta li dawn ma ġrawx biss f'dawn l-oqsma fejn jien kont involuta direttament, imma anke f'oqsma oħra.

Il-poplu għandu d-dritt li jkunu jaf b'dak li qed jiġri, il-poplu għandu jingħata sodisfazzjoni tat- taxxi li qed iħallas, għax il-poplu jistaqsi għaliex l-istudji u r-rapporti li jiġu kkommissjonati qegħdin jieħdu tul ta' żmien biex jitlestew.

Il-Viċi Prim Ministru seta' faċilment ikompli fuq ix-xogħol tajjeb li kien beda l- gvern Laburista, xogħol li kien beda jsir fuq il-pariri ta' esperti li anke l-gvern Nazzjonalista m'għandux dubju mill-kapaċitajiet tagħhom.

Imma f'dan il-pajjiż donnu li ma nimxux skond il-kapaċitajiet u skond il-value for money li nistgħu nagħtu liċ-ċittadin.

F'dan il-pajjiż nimxu bis- sistema li dak li sar fi żmien gvern Laburista, irrelevantement xi jkun, huwa ħażin, għalhekk nikkummissjonaw rapporti mill-ġdid.

Imma fil-każ tar- regolamenti dwar iċ-child care lanqas hekk ma ġara, għax dak li sar kien grazzi għall-inizjattiva li ħadet l-għaqda tal-kooperattivi.

La qed insemmi l-qasam taċ-child care, ma nistax ma ngħidx li anke f'dan ir- rigward kien hemm il-ħela tal-flus.

Il-pilot project li kien tħejja għal dan il-qasam ilu tliet snin imwarrab, ma sar l-ebda marketing għalih, jiġifieri l-flus li kienu ntefqu, inħlew.

Fir-rapport li ħejjiet l-għaqda tal-kooperattivi, jingħad li l-gvern għandu jagħti sussidju lil dawk il- ġenituri ta' tfal taħt it-tliet snin li bilfors ikollhom imorru jaħdmu, u allura jridu jħallu lil uliedhom f'xi ċentru għall-ħarsien tat-tfal.

Il- gvern Laburista kien inkorpora dan is-sussidju fil-liġi, u ta l-poter lill- ministru responsabbli biex jissussidja lil dawn in-nies, pero' l-Onor.

Gonzi qatt ma uża dan il-poter, anzi lanqas biss jgħid li jeżisti.

Iva, ħafna xogħol li kien inbeda minn gvern Laburista tħalla fuq l-ixkaffa, u issa, għax wara tliet snin xi ħadd ħa l-inizjattiva li jħejji rapport dwar il-child care f'pajjiżna, il-Ministru ntebaħ bil-bżonn kbir li hawn li nirregolarizzaw lil dan il-qasam.

Insomma, meta nara affarijiet bħal dawn jien ngħid x'nistgħu nistennew minn ministru li lejliet l-elezzjoni nstema' jgħajjat "skandlu, skandlu", u hekk kif tela' fil-gvern u aħna l-membri ta' l-oppożizzjoni tlabnih rapport dwar dan l-iskandlu, wara sena dan ir-rapport kien għadu ma sarx, u dan bir- raġun, għax kellu x'jaħbi.

Imma issa rriżulta li qabel l-elezzjoni, il- Ministru Gonzi mhux talli kien jaf li dan kien skandu ffabbrikat, talli rikeb fuqu u qal ħafna gideb.

Iktar minn hekk, biex lejliet l-elezzjoni jieħu vantaġġ politiku, mexa mal-kurrent u għajjar lil ħaddieħor bi skandli meta kien jaf li fil-verita` ma kien hemm xejn minn dan.

Dan kollu ħareġ minn dak li qal il-Kap ta' l-Oppożizzjoni u minn dak li ġie kkwotat jgħid il-Prim Ministru, li min-naħa tiegħu kien jaf li l-Onor.

Gonzi kien qed jagħmel ħażin, pero' peress li kull meta kien hemm bżonnu, dejjem ta s-sehem tiegħu, u għalhekk ħadd ma seta' jwaqqfu milli jagħmel din it-tbażwira kollha.

Allura aħna kif nistgħu nafdaw lil dan il-ministru demokristjan f'ċerti affarijiet?

Kif nistgħu nafdawh fit-tmexxija?

Fil- bidu jien kont ġenwinament nitolbu biex jiffinalizza dawk il-proġetti li beda gvern Laburista, għax jien dejjem emmint li dmirna hu li ntejjbu l- ħajja taċ-ċittadin li bgħatna hawn biex nirrappreżentawh.

Pero', meta wieħed jibda' jgħaqqad ħaġa ma' l-oħra, meta jara x'ġara qabel l-elezzjoni, jisma' l-gideb li kien intqal u jara l-ipokresija tal-Ministru Gonzi li fuq it-trakkijiet kien jgħajjat "skandlu skandlu" u jfajjar l-ismijiet bl- addoċċ, bilfors jitlef il-fiduċja f'din il-persuna.

U mhux jien biss tlift il-fiduċja fil-Ministru Gonzi, imma per eżempju t- tfal tiegħi, li dak iż-żmien kienu għadhom żgħar, ukoll ma kienux jieħdu impressjoni tajba tiegħu meta kienu jarawh fuq it-televiżjoni jimmalafama lill-ommhom u jgħajjat "skandlu, skandlu".

Allura dawn il-povri tfal kif jistgħu iħarsu lejn il-Viċi Prim Ministru ta' dan il-pajjiż bir-rispett li jixraqlu bniedem f'dik il-kariga?

Kif jistgħu l-partitarji Laburisti jkollhom rispett lejn l-Onor.

Gonzi meta jafu li minkejja l-ġid li għamel dan il-partit meta kien fil-gvern, il-Viċi Prim Ministru jwarrab il- proġetti li kienu inbdew fi żmien amministrazzjoni Laburista, qishom għandhom il-pesta!

Nerġa' ngħid fir-rigward tan-nisa msawwta, ir-rapport li ġie kkummissjonat mill-Onor.

Gonzi ħareġ bl-istess konklużjoni tal-gvern Laburista.

Allura dan m'huwiex ħela ta' ħin, ta' flus u ta' riżorsi umani?

Rigward ir-regolarizzazzjoni tal-qasam taċ-child minding, kif diġa' għedt, id-draft ilha żmien twil li tlestiet, u aħna ilna tliet snin sħaħ nappellaw lill-Viċi Prim Ministru biex iressaq din id-draft quddiem din il-Kamra.

Issa, wara tliet snin ta' ħela ta' ħin, ta' flus u ta' riżorsi umani, għax l-għaqda tal-kooperattivi għamlet rapport u enfasizzat il-bżonn li dan is- settur jiġu regolarizzat, fl-aħħar il-Ministru rrikonoxxa din il-ħtieġa.

Sur President, il-gvern preżenti b'dan il-mod għoġbu jmexxi l-pajjiż, biex imbagħad ikollu iktar għalfejn jgħid li ma jistax isib tarf ta' l-infiq, tad-dħul u tal-ħruġ.

U l-infiq żejjed ma sarx fir-rigward tar- regomentazzjoni tal-qasam taċ-child care, imma sar u għadu qed isir f'kull dipartiment.

Jekk nibqgħu sejrin hekk, fl-aħħar dan il-pajjiż se jfalli.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Edwin Vassallo.

ONOR.

EDWIN VASSALLO (Segretarju Parlamentari): Mr Speaker, din il- leġislazzjoni li għandna quddiemna titratta l-miżuri li ttieħdu fil-budget bħala riżultat ta' l-impenn ta' dan il-gvern fis-simplifikazzjoni ta' ċerti proċeduri, fis-simplifikazzjoni tal-burokrazija li tirriżulta minn ċerti inizjattivi li jkunu ttieħdu maż-żmien.

Il-ħin moħli fil-burokrazija jfisser spejjeż, u għalhekk hemm bżonn li naraw kif naslu qabel għal ċerti deċiżjonijiet, speċjalment dawk li għandu x'jaqsmu mas-settur tan-negozji ż- żgħar.

B'hekk innaqqsu l-ispejjeż u ma nitilfux ħin prezzjuż.

Illum rajt editorjal fuq ġurnal bl-Ingliż li jitratta dwar l-għajnuna li jmissu jagħti l-gvern lis-settur tan-negozju.

Jidher li hawn qbil li waħda mill-aħjar għajnuniet li tista' tingħata lil dan is-settur m'għandhiex tkun cash handouts, imma għandha tkun proprju s-simplifikazzjoni tal-proċeduri.

Huwa dan li qed ngħaddu llum minn din il-Kamra, il-leġislazzjoni li tinkorpora fiha uħud mill-inizjattivi li l-Ministru tal-Finanzi kien tkellem dwarhom fid-diskors tal-budget.

Rigward is-sistema ta' tassazzjoni għall-kumpanniji ż-żgħar, l-Onor.

Helena Dalli għadha kif qalet li din il-leġislazzjoni li għandna quddiemna ma tgħid xejn dwar dan.

Din il-leġislazzjoni se timplimenta l-bidliet fil- miżuri ta' l-estimi, li ovvjament huwa l-budget, u fost affarijiet oħra se tnaqqas il-burokrazija għal dawk li sal-lum kien ikollhom iħallsu t-taxxa biex jimportaw ċerti vetturi.

Din il-proċedura se tiġi eliminata, u allura l-importazzjoni, speċjalment għar-ri-esportazzjoni, se ssir iżjed faċli.

Barra minn hekk hemm ukoll emendi għall-att dwar is-sisa u għall-att dwar id-dazji ta' l-importazzjoni, fejn se jkun hemm tnaqqis ta' importazzjoni u livellar mas-sistemi internazzjonali, speċjalment dawk Ewropej, biex in- negozji Maltin ma jkollhomx żieda fl-ispejjeż ta' l-importazzjoni meta kkomparati ma' l-ispejjeż f'dazji.

F'din il-liġi hawn ukoll emendi dwar il- kontroll tal-kambju u l-income tax.

Fi kliem ieħor, dawn il-proċeduri jfissru flus f'idejn is-settur tan- negozju, imma mhux b'mod dirett.

Huma bidu ta' mentalita' moderna li lkoll neħtieġu li jkollna, u ċioe` li nissimplifikaw il-proċeduri.

Iva, din il- mentalita` għandha tingħata spinta, u fil-fatt dan il-budget kien kollu kemm hu immirat lejn din it-tip ta' mentalita`.

Mr Speaker, diversi membri ta' l-oppożizzjoni rrimarkaw dwar il-fatt li ċerti inizjattivi m'humiex se jolqtu lis-settur tan-negozji ż-żgħar u s- self-employed.

Fost l-oħrajn issemmew dawk il-miżuri bi kriterji ta' employment ta' medja ta' ħames persuni u b'turnover ta' mhux iktar minn Lm100,000.

Dwar dawn il-miżuri kien hawn argumentazzjoni sħiħa, speċjalment mill-Onor.

Cilia, għax m'huma se jolqtu lil ħadd, imma dan assolutament m'huwiex minnu.

Dawn huma miżuri li saru wara studju fuq kif qegħdin jidħlu l-balance sheets fl-MFSC, u ġew imfassla fuq ir-realta`, bil-ħsieb li jirrendu, mhux biex x'ħin jiġi xi ħadd biex ifittixhom, ma jsib xejn dwarhom.

Tajjeb li ngħidu li l-proċess tant importanti tas-simplifikazzjoni tal- proċeduri beda, u bil-provi.

Dan għall-kuntrarju ta' l-oppożizzjoni Laburista, li meta kienet fil-gvern waqqfet record għall-kumplikazzjonijiet li kienet għamlet.

Għalkemm l-oppożizzjoni tgħid li m'hijiex se tivvota favur din il-liġi għax ma taqbilx mal-mod ta' kif il-proċeduri eżistenti se jiġu simplifikati, vot kontra juri li l-oppożizzjoni ma tridx taħdem biex dawn il-proċeduri jiġu simplifikati.

Mr Speaker, id-diskors tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni kif rapportat fil- gazzetta"L-Orizzont" jgħid hekk: "irridu li nwettqu stimolu fiskali, kemm għall-importazzjoni kif ukoll għas-self-employed".

(Interruzzjonijiet) Pero' "importazzjoni" hawn miktub.

Il-mistoqsija tiegħi hi....

(Interruzzjonijiet) Mela allura hemm bidla kbira.

Allura rridu nieħdu ħsieb li lill-gazzetta "L-Orizzont" ngħidulha biex lill-Kap ta' l- Oppożizzjoni tikkwotah tajjeb, għax meta rajt dan l-artiklu jien ma stajtx nemmen lill-għajnejja, li minn diskorsi sħaħ dwar il-fatt li hawn importazzjoni eċċessiva u dwar il-bżonn li ninċentivaw l-esportazzjoni, naqra li l-Kap ta' l-Oppożizzjoni qal li rridu nistimulaw l-importazzjoni.

U jekk irridu ninċentivaw l-esportazzjoni, jiena naqbel.

Pero' xorta jkolli nistaqsi mistoqsija oħra, preċiżament fir-rigward ta' parti oħra tad-diskors tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni, fejn qal: "gvern Laburista ġdid se jara wkoll li jitneħħa l-ixkiel li jeżisti fil-kummerċ intern".

M'iniex se nkompli nikkwota u nara kif se ssir riforma mill-qiegħ fl-MDC, għax meta darba tkellimt dwar dan, l-istess ġurnal tgħidx kemm kien qal affarijiet.

Filwaqt li l-Kap ta' l-Oppożizzjoni, mgħejjun mill-kor tal- membri, illum qed jitkellmu favur is-simplifikazzjoni tal-proċeduri, m'għandhomx ideat ċari dwar x'jagħmlu bil-VAT jekk ikunu fil-gvern.

Nikkwota: "qabel l-elezzjoni se niddeċiedu dwar is-sistema ta' tassazzjoni tal-VAT".

Kif jista' jemmen il-poplu li l-oppożizzjoni Laburista trid is- simplifikazzjoni ta' proċeduri, meta sal-ġurnata tal-lum għadha twiegħed li hekk kif tkun fil-gvern tneħħi lil Malta mill-proċess tas-sħubija fl-Unjoni Ewropea, li din ta' l-aħħar tfisser ukoll impenn fl-istandards ta' simplifikazzjoni ta' proċeduri?

L-oppożizzjoni qed tgħid lill-poplu Malti, speċjalment lin-negozjant, li għalkemm trid tikkmanda lil dan il-pajjiż, għadha m'hijiex ċerta dwar x'se tagħmel bil-VAT.

L-oppożizzjoni għandha kull dritt tiegħu ż-żmien tagħha biex tara x'se tagħmel bil-VAT, imma ma jistax jerġa' jkollna oppożizzjoni li titla' fil-gvern bl-għajta li se tneħħi l-VAT fi żmien sitt xhur, imbagħad fl-ewwel budget li tagħmel tgħid: "għad irridu naraw jekk il-VAT hijiex l-aħjar metodu jew sistema li tiggarantixxi d-dħul għall-gvern".

Mr Speaker, ma jistax ikun li l-oppożizzjoni Laburista titwemmen, speċjalment min-negozjati, meta tgħid li hi favur is-simplifikazzjoni ta' proċeduri.

L-Onor.

Cilia qal li l-gvern għandu jikkrea iktar fiduċja, imma jien nistaqsi kif jista' jkun li m'hawnx fiduċja fost il-poplu Malti meta fil-Milied li għadu kif għadda, il-kummerċ mar tajjeb ħafna.

X'kien l- istimolu li għen biex f'dan il-Milied li għadda sar ħafna bejgħu u xiri għax kien hawn il-flus fl-idejn?

X'kien li proprju nissel il-fiduċja fost il-poplu Malti li wasslet biex fil-festi tal-Milied, il-ħwienet Maltin marru kif xtaqu?

Ikolli ngħid li dan huwa kollu mertu tal-budget li għadda, li permezz tal- miżuri li l-oppożizzjoni se tivvota kontrihom, għen biex tinħoloq il- fiduċja.

Iva, dan il-gvern qed joħloq il-fiduċja.

M'għandniex għalfejn nistennew gvern Laburista biex isir dan.

Il-budget għas-sena d-dieħla offra dik id-direzzjoni li n-negozjant iż-żgħir u s-self-employed xtaqu jisimgħu.

Dan kien budget tas-self-employed, budget ta' min hu żgħir, u m'huwiex veru li dawn il-miżuri m'huma se jolqtu lil ħadd.

Dawn huma ndirizzati biex jolqtu liż-żgħir, u se jolqtuh fit-tajjeb, għax se jirrendulu

l-flus fil-but.

Ir-realta` tal-lum hi li għalkemm kulħadd jixtieq ibigħ iktar milli qed ibigħ – għax illum is-suċċess tan-negozju jitqabbel ma' l- oppurtunity cost – xorta qed isir bejgħ biżżejjed, u dan iffiser li fil- pajjiż hawn il-fiduċja.

Mr Speaker, għalkemm nikkonferma li dan il-budget u l-miżuri li qed nitkellmu dwarhom se jirrendu, dawn għandhom border lines, li jeżistu f'kull inċentiv li wieħed jagħmel.

Jien niftakar waħda mil-liġijiet li kien għadda l-Onor.

Gavin Gulia, meta kien segretarju parlamentari għas- self-employed, kienet dik dwar kif il-gvern jagħmel tajjeb għal min jissellef ammont kbir ta' flus.

Jiena persważ li l-intenzjonijiet kienu tajbin, u kulħadd xtaqt li din il-liġi tiġi użata, pero' l-border lines tagħha kienu għoljin wisq, kienet karrotta li ddendlet wisq fil-għoli.

Nerġa' ngħid li kull leġislazzjoni għandha l-borderlines tagħha, u l- oppożizzjoni tal-lum, li sa tliet snin ilu kienet fil-gvern, taf li meta wieħed irid jagħti inċentiv, irid ikollu numru ta' ħaddiema u jrid jikkwantifika kemm se jkun it-turnover.

Fil-fatt l-oppożizzjoni m'hijiex kuntenta għax dawn il-borderlines ma jinkorporawx lil kumpanniji kbar imma huma ntenzjonati għal min hu żgħir.

Mr Speaker, jiena ngħid li s-sabiħ ta' dawn il-miżuri huwa proprju s- sempliċita` tagħhom, għax jolqtu lil min hu żgħir, jolqtu lil kwantita` kbira ta' imprendituri.

Meta nisma' lill-Onor.

Cilia jgħid li dawn huma inċentivi li ma jifimhom ħadd, huma inċentivi kumplikati, huma jungla, jien nistaqsi kif jista' jkun li dawn l-inċentivi jidhru hekk.

Kieku l-Onor.

Cilia kien qed jirreferi għal-liġi suppost trasparenti u sempliċi tas-sisa, kont intih raġun mija fil-mija, għax din il-liġi ħadd ma fehemha.

Il-liġijiet ġungla, kumplikati u li ma kienu jinftiehmu minn ħadd kien dawn li saru fi żmien gvern Laburista.

Għalhekk jien ma nittollerax li quddiem liġi kkumplikata u mbażwra bħalma kienet tas-sisa, l-oppożizzjoni Laburista tingħaqad f'kor wieħed u tipprova tpinġi -nhar bħala lejl.

Mr Speaker, quddiemi għandi graph li tindika f'liema żminijiet kien hawn fiduċja fis-suq.

F'din il-graph naraw li fi żmien gvern Nazzjonalistaa ħarġu ħafna iktar liċenzji ta' negozji milli fi żmien amministrazzjoni Laburista.

Ilum, bil-kumplikazzjonijiet u bil-jungla li skond l- oppożizzjoni, hawn, fi tliet snin ingħataw 500 liċenzja.

Allura jiena nistaqsi b'liema wiċċ l-oppożizzjoni tgħid li llum hawn l-inċertezza?

Kien hemm l-inċertezza fi żmien gvern Laburista, meta l-liċenzji tan-negozji niżlu għal 388.

Ma nistax ma ngħidx li f'dawn it-tliet snin rajna budgets li talbu ċertu sagrifiċċju, pero' kien hawn ukoll budgets li lill-poplu tawh direzzjoni.

Il-kontijiet tal-pajjiż juru li bejn Jannar u Novembru 2000 u Jannar u Novembru 2001, id-dħul tal-gvern żdied.

Fejn fis-sena 2000, il-gvern kien daħħal Lm556 miljun, fis-sena ta' wara, id-dħul kien ta' Lm688 miljun.

Bil- miżuri li ħa, il-gvern kien kapaċi jżid ir-revenue.

Għall-kuntrarju, ir-records tal-gvern Laburista juru li filwaqt li fil- perjodu ta' bejn Jannar u Novembru 1997, kien daħħal Lm603 miljun, id-dħul għall-istess perjodu tas-sena ta' wara kien niżel għal Lm595 miljun.

Dawn huma kontijiet ta' żmienu, jiġifieri l-partit Laburista żgur li ma jistax jgħid li huma mbagħbsa.

Jekk nagħtu ħarsa lejn id-dazji u l-excise tax naraw li hemm żieda wkoll.

Id-dazji daħlu għax l-importazzjoni żdiedet ukoll.

Bejn Jannar u Novembru ta' din is-sena, il-gvern daħħal Lm54 miljun, waqt li fis-sena 2000, għall- istess perjodu kien daħħal Lm51 miljun, li kien ukoll iktar mid-dħul tas- sena ta' qabel.

Ta' min jgħid li fir-rigward tal-VAT, fl-1997, il-gvern Laburista kien daħħal Lm74 miljun.

Fis-sena ta' wara, l-istess gvern kien naqqas id-dħul minn din it-taxxa, waqt li l-gvern Nazzjonalista kien żied dan id-dħul, imma għax żdiedet l-attivita' kummerċjali.

Għalkemm l-oppożizzjoni Laburista spiss tikkritika l-fatt li l-infiq kapitali m'huwiex jiżdied, naraw li bejn Jannar u Novembru 2001, intefqu Lm42 miljun, waqt li bejn Jannar u Novembru tas-sena 2000, kienu ntnefqu Lm36 miljun.

In-nefqa fl-edukazzjoni u fil-benefiċċji tas-sigurta` soċjali żdiedet, jiġifieri għalkemm dan il-gvern qed iżid l-introjtu tiegħu, qed iżid in-nefqiet ukoll.

U n-nefqiet tal-gvern qed ikunu nefqiet li jagħmlu tajjeb għal programmi ta' benefiċjenza, għal programmi ta' għajnuna, biex il-poplu Malti jkun jista' jibqa' jgawdi l-istandard of living li għandu.

Ħadd ma jaqa' lura, ħadd m'hu għar-rimi, dan il-gvern qed iġibha fis-seħħ.

L-istatistika turina li fis-sena 2000, l-importazzjoni żdiedet meta mqabbla ma' l-1999, li f'din is-sena wkoll kien hemm żieda fuq is-snin ta' qabel.

Dawn huma l-fatti li rridu nitkellmu dwarhom.

Ma nistgħux neskludu l-fatt li dan il-pajjiż qed jagħmel parti minn suq, mhux iktar internazzjonali, imma suq globali.

Qabel bosta pajjiżi kellhom trade barriers wieħed ma' l- ieħor, imma llum il-pajjiżi tad-dinja qed jaraw kif jegħlbu dawk il- fruntieri li b'xi mod jew ieħor joħolqu diffikultajiet biex isir in- negozju.

Il-proċess ta' globalizzazzjoni huwa proprju r-riżultat tas- simplifikazzjoni ta' proċeduri kummerċjali fuq livell dinji.

Illum kulħadd irid jara kif jagħmilha iżjed faċli għall-kummerċ biex isir.

Illum qegħdin naħdmu, naġixxu, niddeċiedu, nippjanaw politika mhux f'pajjiż iżolat, fejn jaħseb li jista' jagħmel li jrid, fi x'ħin irid u kif irid, imma f'pajjiż li jrid ikun kompatibbli mal-ġirien tiegħu, għax illum, dak li jiġri f'dan il-pajjiż m'huwiex riżultat tad-deċiżjonijiet jittieħdu f'dan il-parlament, imma huwa riżultat ta' x'jiġri fin-negozji Maltin, tad-deċiżjonijiet li jittieħdu f'board rooms ta' kumpanniji multi-nazzjonali, bħalma ġara ftit ilu fil-kumpannija li tipproduċi x-xarba 7 Up.

Din hija realta`, li jekk nużawha biex nippruvaw inħammġu lil xulxin, inkunu qed nidħku bina nfusna.

Il-kwestjoni tas-7 Up, li qabbdet uġigħ ta' żaqq fuq livell nazzjonali, m'hijiex sitwazzjoni tad-daħk, pero' għandna bżonn nieħdu tagħlima minn dak li ġara.

Irridu nirrealizzaw li aħna suġġetti għal deċiżjoniet ta' kumpanniji kbar, għalhekk irid ikollna liġijiet biex nilqgħu għal meta jittieħdu dawn it-tip ta' deċiżjonijiet.

Huwa ħażin jekk dan il-parlament jaħseb li x'jiġri f'dan il-pajjiż jiddependi minn dak li rridu aħna, fi x'ħin irridu u kif irridu.

Hemm bżonn li nkunu dejjem attenti, b'għajnejna miftuħa.

Irridu kontinwament naraw x'inhu għaddej madwarna biex ma nħallux lil dan il-pajjiż jaqa' lura, għax jekk b'xi mod jew ieħor nippermettu dan, allura t-traġedja tkun ikbar minn dik li rajna ftit tal-ġranet ilu.

Jien fiduċjuż li bil-miżuri li qed jittieħdu f'dan il-budget, se nibqgħu sejrin b'din il-ħidma ta' simplifikazzjoni ta' proċeduri, biex lin-negozju tagħna nġibuh kompatibbli ma' mentalita` li għandha tgħinu jimxi 'l quddiem u allura jmexxi 'l quddiem lil dan il-pajjiż.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Michael Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Mr Speaker, ftit ġimgħat ilu smajna euphoria ta' diskors dwar il-budget, kellna euphoria ta' ftaħir minn diversi ministri tal-gvern, li kważi taw l-impressjoni li konna f'sitwazzjoni sabiħa, li żgur kienet qed twassalna lejn stat fost l-aqwa fid-dinja.

Ingħatajna l- impressjoni li l-problemi li għandna f'pajjiżna ma jeżistux.

Kważi kważi konna qed ningħataw l-impressjoni li min jitkellem dwar dawn il-problemi huwa imbeċilli u qed jitlef xi boxxla minn rasu.

Meta imbagħad għaddiet din l-euphoria, bdejna aktar problema wara l-oħra.

Filwaqt li konna ingħatajna x'nifhmu li dawn kienu solvuti, sibna li ma kien hemm solvut assolutament xejn.

Bdejna niffaċjaw ir-realta` 'il bogħod mill-ħolm li nistgħu nsiru stilla oħra fuq il-famuża bandiera ta' l- istilel.

Bdejna noħolmu dwar l-istilel, imma imbagħad bdejna niffaċċjaw ir-realta`.

Ir-realta` hi li minkejja li f'dan il-parlament kienet saret dikjarazzjoni ċara li sa l-aħħar tas-sena li għaddiet, il-gvern kellu jdaħħal Lm47 miljun mill-privatizzazzjoni ta' diversi setturi, sa l-aħħar ta' Diċembru 2001, dawn is-Lm47 miljun kienu għadhom ma ġewx.

Imkien ma ntqal jew deher li l- gvern daħħal Lm47 miljun mill-privatizzazzjoni totali jew parzjali ta' korporazzjonijiet li l-maġġor parti tagħha hija tal-gvern.

Jien niftakar li taħt gvernijiet Laburisti, f'pajjiżna kienu jiġu diversi industriji, u għalhekk nidħak meta ċerti kelliema tan-naħa tal-gvern jitkellmu bi tmaqdir lejn iż-żminijiet ta' amministrazzjonijiet Laburisti.

Li ma jsemmux il-membri tal-gvern huwa n-numru kbir ta' fabbriki li fetħu hawn Malta.

Saħansitra kien hemm żmien fejn l-Onor.

Fenech Adami kien mar f'pajjiżi barranin, u dan qiegħed on record, ġie jaqa' u jqum mill-ħaddiem Malti li kien jaħdem f'dawn il-fabbriki, u qal li kien wasal iż-żmien li dawn jagħlqu ħalli ssir pressjoni biex il-gvern Malti ta' dak iż-żmien jaqa'.

MR SPEAKER: Il-Ministru tal-Finanzi on a point of order.

ONOR.

JOHN DALLI: Dan li qed jgħid l-Onor.

Farrugia m'hu veru xejn.

Jekk se jibqa' jgħid dan id-diskors, jew jissostanzjah, inkella jirtirah.

Il-Prim Ministru tal-lum qatt ma qal dan il-kliem fil-konfront ta' l- industrija Maltija u ta' pajjiżna, jiġifieri li jenħtieġ li l-fabbriki f'Malta jagħlqu.

Dawn x'affarijiet huma?

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia jista' jkompli bl-intervent tiegħu.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Mr Speaker, lest li nġib diversi ...

(Interruzzjonijiet) M'iniex qed nitkellem bl-addoċċ.

Qed ngħid eżattament x'kien deher f'diversi ġurnali, meta .....

(Interruzzjonijiet) Toqgħodx tinkwieta, lest li nġibhom.

MR SPEAKER: Il-Ministru tal-Finanzi.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Speaker, jekk l-Onor.

Farrugia jaħseb li se jġib il- provi, iġibhom, imma jekk jaħseb li m'huwiex se jagħmel hekk, jirtira issa dak li qal, because we will hold him to it.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Jiena lest li nġib il-provi, u ċioe` dak li deher f'diversi ġurnali ta' dak iż-żmien, fejn kien intqal li l-fabbriki f'Malta kienu qed jiġu mħeġġa biex.....

MR SPEAKER: Il-Ministru tal-Finanzi.

ONOR.

JOHN DALLI: Biex l-Onor.

Farrugia ma joqgħodx idawwar id-diskors, jekk għandu l-provi jpoġġihom, inkella jirtira l-allegazzjoni li qed jagħmel.

Din hija allegazzjoni serja.

Jekk għandu l-provi jpoġġihom issa, inkella jirtiraha.

Ma nistgħux niġu hawn u nitkellmu dwar in-nies b'dan il- mod, bl-addoċċ.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Qed nitkellem dwar xi ħaġa li qatt ħadd ma ċaħad li ntqalet f'dawk iż-żminijiet u li dehret fil-ġurnali.

(Interruzzjonijiet) Jien qed ngħid li fil-mument opportun, iva, lest li nġib id-dokumenti hawnhekk.

MR SPEAKER: Il-Ministru tal-Finanzi.

ONOR.

JOHN DALLI: La l-Onor.

Farrugia qed jagħmel allegazzjoni, suppost li għandu l-provi dwarha.

Għalhekk ninsisti li jew jissostanzjaha issa, inkella jirtiraha.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: M'għandi l-ebda ħsieb li nirtiraha.

Fil-ħin opportun inġib il-provi li dehru fil-ġurnali ta' dawk iż-żminijiet.

MR SPEAKER: Il-Ministru on a point of order.

ONOR.

JOHN DALLI: Li l-Prim Ministru tal-lum qal lill-fabbriki biex jagħlqu ħalli jagħmlu ħsara lill-gvern hija gidba assoluta, u jekk l-Onor.

Farrugia għandu l-prova li l-Prim Ministru...

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Mr Speaker, se nkompli bid-diskors tiegħi, u nissostanzja dawn il-provi fil-ħin opportun.

Kif ikolli d-dokumenti, naċċerta lil kulħadd li nġibhom hawnhekk.

Jien m'għandi l-ebda problema biex nagħmel dan.

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: L-Onor.

Michael Frendo on a point of order.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Mr Speaker, l-istanding orders ta' din il-Kamra dejjem qalu li jekk wieħed jagħmel allegazzjoni, irid jissostanzjaha dak il- ħin, mhux fil-mument opportun.

Mela aħna niġu hawn biex nilagħbu?

Meta persuna tallega li ntqal xi ħaġa u persuna oħra tikkontesta dak li jkun qed jingħad u jitlob il-provi, dawn iridu jkunu lesti.

Jekk il-Kamra trid tagħti ċans lill-Onor.

Membru li jġib il-provi fis-seduta li jmiss, hija għażla tal-Kamra, imma l-istanding orders jgħidu li issa jrid iġibhom.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi on a point of order.

ONOR.

JOE MIZZI: L-istanding orders jgħidu li wieħed irid jipprova immedjatament dak li jkun qed jgħid.

Għalhekk nitlob lill-Ministru biex jipprova li dak li qed jgħid l-Onor.

Farrugia m'huwiex minnu.

(Għajjat)

MR SPEAKER: Jekk jogħġobkom inżommu l-ordni.

Il-Ministru tal-Finanzi.

ONOR.

JOHN DALLI: Ejjew ma ndawwrux kollox rasu 'l isfel u saqajh 'il fuq.

L-allegazzjoni għamilha l-Onor.

Farrugia, u għalhekk l-Onor.

Farrugia jrid jissostanzjaha.

MR SPEAKER: Jekk l-Onor.

Farrugia m'huwiex qed jagħmel allegazzjoni imma qed jesprimi l-opinjoni tiegħu ...

(Interruzzjonijiet) Jien qed nisma' li dak li ntqal ma kinetx allegazzjoni, issa l-Onor.

Farrugia, jekk jogħġbu, jispjega jekk kinetx allegazzjoni jew jekk kienx qed jesprimi l-opinjoni tiegħu.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Mr Speaker, jien m'iniex qed nagħmel allegazzjoni, imma qed ngħid x'deher f'ġurnal lokali, jiġifieri fiex kien involut il-Prim Ministru.

Kulma qed ngħid hu li f'ġurnal lokali ...

MR SPEAKER: Ippermettili ftit.

Jiġifieri l-Onor.

Farrugia qed jirtira l- kelma allegazzjoni.

Qiegħed jgħid li ma kien qed jallega xejn imma kien qed jesprimi l-opinjoni tiegħu.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Le, ma jien qed nirtira xejn, imma qed ngħid li f'ġurnal lokali kien ġie rapportat dak li għadni kif għedt.

Nerġa' ngħid li m'iniex qed nagħmel allegazzjoni.

Qed nirrepeti x'kien deher f'ġurnal lokali.

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: L-Onor.

Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: L-Onor.

Farrugia qal b'mod kategoriku

li l-Prim Ministru tal-lum qal lill-investituri barranin biex jagħlqu l- fabbriki li għandhom f'Malta.

Din hija gidba, u l-Onor.

Farrugia jrid jirtiraha, inkella jissostanzjaha issa.

(Għajjat)

L-Onor.

Joe Mizzi on a point of order.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, skond l-istanding orders, kull membru f'din il-Kamra għandu d-dritt jirriferi għal x'jintqal fil-gazzetti, u għalhekk bl-ebda mod m'għandu jirtira dak li jkun qed jgħid.

L-Onor.

Farrugia m'huwiex qed jagħmel allegazzjoni, imma qed jgħid x'ġie rapportat f'gazzetta partikolari.

Issa hekk jonqos ukoll, li ma nistgħux nirreferu għal x'jingħad fil-gazzetti.

MR SPEAKER: Il-Ministru tal-Finanzi.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Speaker, din m'hijiex kwestjoni ta' gazzetti, imma hija kwestjoni ta' statement kategoriku li għamel l-Onor.

Farrugia.

Dak l- istatement huwa gidba, u jrid jirtirah.

Aħna mhux se naċċettaw li l-Onor.

Farrugia jħammeġ lill-Prim Ministru b'dan il-mod.

MR SPEAKER: Onor. Dalli, l-Onor.

Farrugia dawwar il-pożizzjoni minn kif kienet fil-bidu, jiġifieri m'huwiex qed jagħmel allegazzjoni imma qed jesprimi opinjoni tiegħu.

Jiena hekk fhimtu li qed jgħid, jiġifieri l- pożizzjoni tiegħu spjegaha u ċċaraha.

Allura jekk hu hekk, nitlob lill- Onor. Farrugia biex ikompli bl-intervent tiegħu.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Mr Speaker, se nerġa' nirrepeti li dak li ġie rapportat f'ġurnal lokali qatt ma ġie miċħud.

Jien sempliċement ...

(Interruzzjonijiet) Mr Speaker, jimporta jekk inkompli, u l-Onor.

Membri li qed jinterrompuni, jitkellmu fil-ħin allokat lilhom?

MR SPEAKER: L-Onor.

Mario Galea on a point of order.

ONOR.

MARIO GALEA: Mr Speaker, l-Onor.

Farrugia għadu kif qal li dak li ġie rapportat f'ġurnal lokali qatt ma ġie miċħud.

Din hija gidba oħra.

Dak li ġie allegat kien ġie miċħud b'mod persistenti.....

Nitlob lill-Onor.

Mizzi biex ma jinterrompix.

Burdell għamiltuh dan il-parlament!

Dik l- allegazzjoni ġiet miċħuda diversi drabi, u l-Onor.

Farrugia m'għandu l-ebda dritt jerġa' jigdeb u jgħid li din qatt ma ġiet miċħuda.

(Għajjat)

MR SPEAKER: L-Onor.

Michael Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Wara l-elezzjoni, għax jidher li ċerti affarijiet ...

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Jekk jogħġobkom.

Issa ma jistax ikun.

Ma rridx iktar interruzzjonijiet.

L-Onor.

Farrugia.

(Għajjat)

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Mr Speaker, waħda mill-affarijiet ...

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Onor. Farrugia, jekk hawn point of order, jien ikolli naċċettah.

L-Onor.

Galea on a point of order.

ONOR.

MARIO GALEA: Mr Speaker, din in-naħa tal-Kamra talbet li l-Onor.

Farrugia jipprova jew jirtira l-allegazzjoni li għamel.

Tista' s-Sedja tgħidilna x'għamel?

Aħna se nibqgħu ninsistu.

MR SPEAKER: Onor. Galea, diġa' għedt li l-Onor.

Farrugia elabora iktar il-pożizzjoni, u allura dak li qal ma kinetx allegazzjoni imma kienet l- opinjoni tiegħu.

Jiena ħadt id-deċiżjoni u issa l-Onor.

Farrugia jista' jkompli bid-diskors tiegħu.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Mr Speaker, jiddispjaċini li nsejt inġib gazzetta oħra biex nipprova l-wegħda li hekk kif l-applikazzjoni għas- sħubija fl-Unjoni Ewropea titneħħa mill-friża, il-fabbriki u l-industriji ġejjin bil-kju.

Imma r-realta` u l-fatti juru li dan il-kju li l-gvern Nazzjonalista webbel lill-poplu Malti bih, għadu ma wasalx.

Dan il-gvern kien wiegħed li l-ftuħ ta' fabbriki u industriji ġodda kellu jwassal għal żieda sostanzjali fl- impjiegi.

Saħansitra kien jingħad ukoll li f'pajjiżna kellu jinħoloq il- ġid u t-taxxi kellhom jonqsu.

Fil-fatt il-membri Nazzjonalisti kienu jitkażaw bit-33 taxxa li ddaħħlu fi żmien amministrazzjoni Laburista u taw x'jifhmu li dawn it-taxxi kellhom jitneħħew, imma fil-fatt kienu waħdiet dawk it-taxxi li tneħħew.

Iktar 'il quddiem se nispjega kif bil-ftit taxxi li neħħa, dan il-gvern għabba lill-poplu b'piż ikbar.

Apparti minn hekk, konna ġejna mwiegħda li f'pajjiżna kellu jinħoloq il-ġid u li kien se jkun kollox ward.

Qabel l- elezzjoni ta' l-1998 ma kienx jingħad li s-sigurta` soċjali m'għadhiex sostenibbli.

Lanqas ma kien jingħad li s-settur tas-saħħa m'għadux sostenibbli, imma wara l-elezzjoni, is-sitwazzjoni inbidlet kompletament u f'daqqa waħda, min-naħa tal-gvern bdejna nisimgħu li l-edukazzjoni, is- servizzi soċjali u s-settur tas-saħħa m'għadhomx aktar sostenibbli.

Fil- fatt beda jintqal li bil-mod il-mod, dan kollu qed iwassal biex il-welfare state f'pajjiżna jiġi mminat.

Tajjeb li naraw daqsxejn x'inhi s-sitwazzjoni f'ċerti setturi.

Waħda mit- taxxi li kienet ġiet introdotta fi żmien amministrazzjoni Labursita u li l- gvern Nazzjonalista tant jiftaħar għax neħħiha hija l-famuża 50c fuq il- mediċini.

Għalkemm huwa veru li din it-taxxa tneħħiet mill-gvern preżenti, huwa fatt ukoll li l-ammont

ta' pazjenti li ta' kuljum jilmentaw għax ma jingħatawx il-mediċini kollha li għandhom bżonn - u allura jkollhom jixtruhom, bil-konsegwenza li qed iħallsu ferm iktar mill-50c li kienu jħallsu fi żmien l-amministrazzjoni Laburista – huwa kbir.

Din hija r-realta`.

Fis-settur farmaċewtiku għaddej ċertu tibdil, jiena ngħid tibdil Ii se jwassal għal problemi kbar, b'mod speċjali f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-importazzjoni.

Dan huwa kollu riżultat tad- deċiżjonijiet ħżiena li ttieħdu min-naħa tal-gvern, bħal per eżempju li tul dawn l-aħħar tliet snin, għalkemm il-gvern kien jaf lejn liema direzzjoni jrid imexxi lil Malta, ma ttrenjax lin-nies neċessarji, m'għamilx il- preparamenti meħtieġa, anzi nforma lill-importaturi biex jibdew jagħmlu l- preparazzjoni neċessarja ħalli ma jinħolqilhomx ostaklu fil-business tagħhom.

F'daqqa waħda, bħal leħħa ta' berqa, fl-aħħar ta' Novembru li għadda ttieħdu ċerti deċiżjonijiet li bihom ġew informati l-importaturi.

Lill-importaturi dan il-gvern qalilhom li fi żmien xahrejn iridu jippreżentaw u jimlew il-kwestjonarju li tressaq lilhom mill-medicines regulatory unit.

Issa dan il-medicines regulatory unit talab din l- informazzjoni kollha fl-iktar żmien imprekattiv, f'Diċembru u f'Jannar.

F'Diċembru meta kemm il-manifatturi lokali kif ukoll dawk barranin ikunu bix-shut down, u f'Jannar meta jkunu qed jagħmlu l-projections għal matul is-sena l-ġdida.

Assolutament m'huwiex għaqli li tintalab ċerta informazzjoni f'dan iż-żmien.

Imbagħad, biex inkomplu nżidu ma' l-insult, madwar terz tal-prodotti farmaċewtiċi li jiġu mportati f'Malta, se jkunu qed jintalbu li fix-xahrejn li ġejjin jippreżentaw dossier, għax dawn il-prodotti la jinbiegħu fl- Unjoni Ewropea u lanqas jiġu manifatturati hemmhekk, avolja fil-maġġor parti tagħhom huma prodotti ta' kwalita` u li ġejjin mill-Amerika, mill- Kanada, mill-Isvizzera, mill-Awstralja, minn diversi pajjiżi li huma ta' livell għoli, kemm fis-settur mediku kif ukoll fis-settur tal-manifattura ta' prodotti farmaċewtiċi.

Dossier għal kull prodott m'huwiex xi ħaġa li ssir mil-lum għal għada, imma tieħu żmien sostanzjali.

Jien informat li dawn it-tip ta' dossiers iridu madwar 4 ġimgħat biex jiġu ppreparati.

Issa immaġina, Mr Speaker, kumpannija li tesporta lejn Malta xi 30 prodott, inkluż prodotti li jkollhom il-weight tagħhom differenti minn ta' xulxin, u din il-kumpannija trid tippreżenta dossier għal kull piż, għal kull saħħa ta' dik il-mediċina partikolari, fi żmien xahrejn, għax hemm xi ħadd mgħaġġel.

Dan ix-xi ħadd mgħaġġel qed jgħid li jrid joħroġ il-permessi, għalissa proviżorji, biex dawn il-prodotti jkunu jistgħu jiġu mportati f'Malta, u qed javżahom ukoll li sal-bidu ta' Settembru li ġej, il-prodotti li ma jkollhomx il-permess proviżorju – għallinqas skond l-ittra li tqassmet f'Novembru li għadda - ma jistgħux jibqgħu fis-suq.

Mr Speaker, sa fejn naf jien, kienet teżisti deroga bejn Malta u l-Unjoni Ewropea għar-rigward tal-prodotti farmaċewtiċi, u suppost Malta għandha tiġi in line mar-regolamenti ta' l-Unjoni Ewropea fl-2007.

Allura għaliex f'daqqa waħda hawn din l-għaġġla kollha, li sa l-2002, il-prodotti farmaċewtiċi li jiġu mpurtati f'pajiżna jrid ikollhom il-permessi proviżorji bbażati fuq il-linja ta' l-Unjoni Ewropea?

Ikolli ngħid li dan ma jagħmilx sens.

Dan il-gvern qed iġġennen lil diversi importaturi biex jippruvaw isolvu din il-problema li sabu ma wiċċhom mil-lejl għan-nhar.

Naf li l-importaturi ressqu ċerti proposti lill-Onor.

Dali, għax il-fees li kienu se jintalbu mill-aġenzija li l-gvern kien qed jinnegozja magħha, huma l-ogħla fid- dinja.

Meta jien, fid-diskors tiegħi dwar il-budget, kont semmejt xi ħaġa dwar dan, il-Ministru tas-Saħħa kien qalli biex nirrakkomanda aġenzija oħra.

B'kull rispett, jiena nemmen fil-kwalita`, nemmen li l-prodotti għandhom jitjiebu.

Jekk xi ħadd jistaqsiji jek iniex kuntent bir- regolamenti li hemm illum dwar l-importazzjoni tal-mediċini, ir-risposta tiegħi tkun le, għax kien hemm ċerti toqob li kienu qed jgħaddu minnhom dawk il-prodotti ta' kwalita` inqas minn oħrajn.

Meta jien kont f'Copenhagen f'Settembru 1997, fil-headquarters tal-WHO tal-pajjiżi Ewropej, tlabt għall-għajnuna, tlabt għal esperti biex jaraw il-liġijiet tagħna, jagħmlu r-rakkomandazzjonijiet tagħhom, imbagħad aħna nagħmlu t- tibdil neċessarju ħalli nġibuhom iktar in line mal-prattika li għandna f'pajjiżna, li nimportaw mediċini minn ħafna postijiet minn madwar id- dinja, filwaqt li nissalvagwardjaw u ngħollu l-livell ta' kwalita`.

Jekk inhi kwestjoni ta' kwalita`, jiena żgur li qatt ma jien se nitkellem kontra tagħha, pero' hemm ċerti affarijiet li huma reali għas-sitwazzjoni lokali.

Għalhekk huwa għaqli li anke f'ċirkostanzi simili, inżommu mal- politika ta' rajna f'idejna, għax jekk it-tariffi li jintalbu għall- prodotti li se jiġu mportati fl-Ingilterra se jkunu l-istess tariffi li jkollhom jitħallsu għall-prodotti li jiġu mportati f'Malta, allura din tkun ġennata, għax filwaqt li l-popolazzjoni Ingliża hija ta' 70 miljun ruħ, dik Maltija titla' għal ftit inqas minn 400,000 persuna, jiġifieri l-ispejjeż żgur li m'humiex se jinqasmu l-istess bejn il-konsumatur Malti u dak Ingliż.

Naħseb li kien ikun għaqli kieku fit-tliet snin li ħlejna, tajna t- training neċessarji lill-persuni konċernati u għamilna l-preparamenti kollha meħtieġa.

Kieku sar hekk, żgur li ma kienx ikollha għalfejn inqabbdu aġenziji barranin, għax konna nkunu nistgħu faċilment nużaw lin- nies tagħna.

Fondi biex jintefqu fi training tan-nies kien hemm.

Kien hemm ukoll ftehim ma' diversi pajjiżi biex fir-rigward tas-saħħa, aħna nkunu nistgħu nibagħtu lin-nies tagħna biex jingħataw it-taħriġ hemmhekk.

Iva, ħlejna tliet snin, u issa qed ikollna npatti għalihom billi ningaġġaw aġenzija barranija, u to add insult to injury, kellna ninqdew bl-aġenzija li l-prezzijiet tagħha huma kważi l-iktar għoljin fid-dinja.

Jien naf dan għax illum, permezz ta' l-internet, huwa faċli li wieħed ikun jaf x'inhuma t-tariffi ta' aġenziji ta' din ix-xorta.

Allura dan huwa sew?

Min se jħallas għal dan?

Irrid ngħid ukoll li jista' jagħti l-każ li minħabba r-referendum jew l- elezzjoni ġenerali, ċerti deċiżjonijiet li diġa' ttieħdu, jiġu rtirati.

Illum ma sirt niskanta b'xejn, imma l-fatti juru li jekk se nkomplu mexjin f'din it-triq, il-prezzijiet tal-mediċini se jisplodu 'l fuq, u fl-aħħar mill-aħħar, il-konsumatur se jkollu jagħmel tajjeb għaż-żieda fl-ispejjeż li se jkollhom iħallsu l-manifattur jew l-importatur, għal dawn il-mediċini li jkunu qed jiġu reġistrati hawn Malta.

Jiena naqbel mar-reġistrazzjoni tal-mediċini.

Naqbel ukoll li l-kwalita` għandha titjib, imma dak li m'għamilx il-gvern huwa kundannabbli, u huwa dan li jien qed nikkritika, flimkien ukoll mal-fatt li qed ninsew r-realta` Maltija.

Mr Speaker, naħseb li huwa mportanti li nfakkar fl-iżviluppi li ġraw fl- aħħar jiem, filwaqt li nirrimarka dwar l-infiq li qed isir mid-dipartimenti tal-gvern, infiq li m'huwiex ġustifikat, b'mod speċjali fiċ-ċirkostanzi preżenti, fejn il-gvern għandu problemi finanzjarji kbar.

Għalhekk m'huwiex għaqli li jintefqu għexieren ta' eluf ta' liri biex jiġu rranġati uffiċini, biex imbagħad wara li jsir dan, ikollu jinkera post ieħor għall- prezz ta' Lm54,000 fis-sena, minħabba li tkun se tinħoloq awtorita` oħra u allura jkun hemm bżonn ta' uffiċċju separat.

Hekk inberbquhom il-flus tal- poplu Malti u Għawdxi?

B'dan il-mod qed jintefqu t-taxxi li jiġbor il- gvern?

L-istess jista' jingħad fir-rigward ta' l-isptar tal-Qroqq.

L-affarijiet hemmhekk kemm qed isiru bis-serjeta`?

Jiddispjaċini ngħid li jien ma naqbilx li d-disinjaturi u l-project management ikunu mqabbda mill- kuntrattur li jkollu f'idejh ir-responsabbilta` tal-bini, għax hekk ma jkunx hemm checks and balances serji.

Meta kien hemm min ipprova jqabbad lin-nies mill-fondazzjoni għas-servizzi mediċi biex jagħmlu iċ-checks and balances, xorta ma wasalna mkien, għax f'din il-fondazzjoni m'hemmx nies b'biżżejjed esperjenza biex jagħmlu dan ix-xogħol.

Apparti minn hekk, ma nistax ma nikkummentax dwar il-mod ta' kif saru l- affarijiet, per eżempju dwar kif tliet disinjaturi li ntagħżlu bl-iktar mod trasparenti, mingħajr l-indħil ta' ħadd, hekk kif inbidel il-gvern tneħħew biex ingħata kuntratt dirett lill-kuntrattur li qed jibni l-bini biex isib id-disinjaturi hu.

Dan ma jagħmilx sens, bħalma ma jagħmilx sens il-fatt li l-problema ta' l-anzjanita` f'pajjiżna m'hijiex qed tiġi tackled, u dan minkejja li kien intqal li l-isptar il-ġdid se jaħseb għas-servizz akut kollu, kemm tal-lum kif ukoll ta' għada.

Il-gvern preżenti jħobb jagħmel riferenza għal din il-problema, mhux biex jara kif se jsolviha, imma sempliċiment biex jgħid li s-servizzi soċjali m'għadhomx sostenibbli.

L-anzjanita` f'pajjiżna hija xi ħaġa reali, u għalhekk irridu naħsbu wkoll għan-neċessitajiet mediċi li huma assoċjati ma' din il-faxxa tal-popolazzjoni.

Allura, filwaqt li ċerti units jistgħu jiċkienu, hemm oħrajn li jridu jikbru.

Imma l-mod ta' kif saru affarijiet, il-mod ta' kif il-kuntratt oriġinali ġie eliminat u sar wieħed ġdid fejn Skanska setgħet tkompli tespandi fuq dik l-area fejn kienet qed tibni, jiġifieri ingħataw l-estenzjonijiet kollha laterali u vertikali fuq dawk il- postijiet li għandhom x'jaqsmu b'mod dirett mal-bini ta' dak l-isptar, kien żbaljat.

Filwaqt li ntefqu miljuni kbar ta' liri, m'hemmx iċ-checks and balances neċessarji.

Mr Speaker, qabel nagħlaq irrid ngħid li ma' l-ewwel ċans li jkolli, se nkompli nespandi dwar dan il-punt u fil-ħin opportun, inpoġġi affarijiet oħra fuq il-Mejda tal-Kamra.

Nirringrazzjak.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Charles Buhagiar.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Sur President, naħseb li lkoll naqblu li waħda mill-ikbar problemi li għandha f'pajjiżna llum hija l-problema tal-finanzi pubbliċi u l-problema ekonomika li qed ikollna nħabbtu wiċċna magħha.

Meta jitressqu l-estimi f'din il-Kamra, normalment nippruvaw nindirizzaw dawn it- tip ta' problemi.

Ovvjament, din il-problema ma kinetx magħrufa minn dejjem, jew aħjar, il-partit Nazzjonalista mhux dejjem ammetta li għandna problema finanzjarja.

Infakkar li fl-1996, meta allura fil-gvern kien hemm il-partit Laburista, meta fl-ewwel budget li ppreżenta, f'Diċembru ta' l- istess sena, kien qal li f'dan il-pajjiż hawn problema finanzjarja kbira għax kellna ħafna dejn, il-partit Nazzjonalista, dak iż-żmien fl- oppożizzjoni, kien ħareġ jgħid li din il-problema ma teżistix, hija problema tal-fantaxjenza.

Ir-realta` hija li 22 xahar wara, meta fl-1998, il-partit Nazzjonalista tela' fil-gvern, dik li qabel kienet ħrafa, saret realta`.

Il-gvern Nazzjonalista beda jgħid li iva, hawn problema fil-finanzi pubbliċi, u hemm bżonn li tiġi indirizzata.

Barra minn hekk qal ukoll li qabel l-1996, din il-problema ma kinetx teżisti, jiġifieri bilkemm ma riedx jgħid li l- problema tad-dejn tal-gvern inħolqot fi żmien 22 xahar.

Wieħed jaf li m'huwiex realistiku li jingħadu dawn l-affarijiet.

Kulħadd jaf li fl-1996 kien hemm madwar Lm600 miljun dejn pubbliku, filwaqt li llum dan id-dejn tela' għal Lm1047 miljun, jiġifieri fi żmien ħames snin, id-dejn pubbliku kważi rdoppja.

Minn dawn il-ħames snin, 22 xahar biss kienu amministrati minn gvern Laburista.

Il-bqja kienu kollha mmexxija minn gvern Nazzjonalista.

Għalhekk ma naħsibx li nistgħu nindirizzaw bis-serjeta` din il-problema billi nippruvaw nitfgħu l-ħtija fuq fuq ħaddieħor.

Il-problema qiegħda hemm, hija reali u rridu nindirizzawha.

Biex wieħed isolvi l-problema li jkollu, l-ewwel ħaġa li jrid jagħmel hu li jammetti li għandu problema.

Jekk xi ħadd lanqas biss jammetti li għandu problema, kif jista' jsolviha?

Jekk il-gvern ma jammettix li għandu problema ta' dejn, il-miżuri li jagħmel fil-budget żgur li ma jkunux qed jindirizzawha.

Illum il-ġurnata, għalkemm mhux kulħadd jammetti li għandna problema fl- ekonomija ta' dan il-pajjiż, ta' l-inqas kulħadd jaqbel li hawn problema fil-finanzi pubbliċi.

Iktar kmieni kont qed nisma' lill-Onor.

Edwin Vassallo jagħmel l-intervent tiegħu, fejn qal li jaħseb li l-gvern u l- oppożizzjoni jħarsu lejn ir-realta` b'nuċċalijiet differenti.

Qal li filwaqt li n-nuċċali tal-gvern huwa trasparenti, u għalhekk jara kollox ċar, in-nuċċali ta' l-oppożizzjoni huwa skur, u għalhekk anke meta jkun id- dawl, l-oppożizzjoni xorta tibqa' tara d-dlam.

Il-verita` f'dan il-pajjiż hija waħda, u ma naħsibx li nistgħu nibdluha billi nħarsu lejha b'nuċċalijiet differenti.

Allura bl-istess argument, aħna bħala l- oppożizzjoni nistgħu ngħid li m'aħniex qed ngħixu fl-istess pajjiż li qed jgħix fih il-gvern, għax ir-realta` kif narawha aħna hija ħafna iktar differenti min kif jiddeskriviha l-gvern.

Sur President, din il-ħaġa tinkwetana l-ewwelnett għax naħsbu li din tifforma parti mill-istrateġija tal-gvern, li nbdiet proprju fl-1996.

F'dik is-sena, meta l-partit Laburista tela' fil-gvern, l-oppożizzjoni Nazzjonalista bdiet tgħid li m'huwiex veru li f'dan il-pajjiż hawn ħofra finanzjarja, u għalhekk, meta aħna ħadna ċerti miżuri fiskali biex nippruvaw nindirizzaw il-problema, bdejna nidhru li qisna rridu nagħfsu lill-poplu.

Sur President, kulħadd jiftakar il-kritika li kienet issir dwar il-famużi 33 taxxa, fosthom it-taxxa ta' 50c fuq il-mediċini u t-taxxa tad-drenaġġ, li l-oppożizzjoni Nazzjonalista qalet li kienet Lm24 meta fil-fatt kienet Lm3 fis-sena.

Waħda mill-miżuri li kienet ittieħed biex din il-problema tiġi solvuta kienet li ġew riveduti diversi tariffi, imma peress li l- oppożizzjoni Nazzjonalista sa dak iż-żmien kienet m'ammettietx li fil- pajjiż kien hawn problema ta' din ix-xorta, baqgħet tgħid li dawn il-miżuri kienu qed jittieħdu għalxejn jew biex il-poplu jiġi kkastigat.

L-oppożizzjoni Nazzjonalista, meta per eżempju kien ġew riveduti t-tariffi tad-dawl u ta' l-ilma, qamet tgħajjat li konna se nġibu l-faqar fil-pajjiż.

Saħansitra kienet wegħdet li hekk kif hi tkun fil-gvern, kienet se treġġa' lura t-tariffi għal kif kienu qabel.

Pero' ż-żmien tana parir, għax nafu x'ġara wara.

Fit-22 xahar ta' amministrazzjoni Laburista, kienu qamu l- kwestjonijiet kollha, u biex tkompli tgiddeb lill-poplu, l-oppożizzjoni Nazzjonalista kienet qalet li hekk kif l-applikazzjoni għas-sħubija fl- Unjoni Ewropea terġa' tiġi attivata, l-Unjoni kienet se tagħtina Lm100 miljun.

Wara imbagħad kien hemm min qal li din is-somma ma kinetx f'liri Maltin imma f'Euros jew f'Ecu.

Barra minn hekk, wara ntqal ukoll li dawk il-Lm100 miljun ma kienux se jingħataw lilna hekk kif nirriattivaw l- applikazzjoni tagħna għas-sħubija fl-Unjoni Ewropea, imma meta nissieħbu f'din l-Unjoni.

Sur President, aħna tlaqna mill-pożizzjoni fejn analizzajna bis-serjeta` s- sitwazzjoni tal-pajjiż u rajna li kien hawn problema fil-finanzi pubbliċi.

Għalhekk bdejna nindirizzawha bil-miżuri li ħadna dakinhar.

Kien hemm min qabel ma' dak li konna qed nagħmlu, u kien hemm min ma qabilx.

Fil-fatt kien għalhekk li l-elezzjoni li segwiet, intrebħet mill-partit Nazzjonalista, għax dan kien webbel lill-poplu li hekk kif jerġa' jattiva l- applikazzjoni ta' Malta għas-sħubija fl-Unjoni Ewropea, se jibdew ġejjin Lm100 miljun fis-sena.

Dan minbarra l-famuż skandlu tal-Lay Lay, li kien l- icing fuq il-cake.

Imma insomma, f'temp ta' 22 xahar, il-partit Nazzjonalista akkuża lill-gvern Laburista li m'huwiex veru li fil-pajjiż kien hawn problema finanzjarja, li l-miżuri li kienu ttieħdu ma kienx hemm bżonnhom, u li in any case, m'hemmx bżonnhom għax hekk kif jinbidel il- gvern, l-Unjoni Ewropea se tibda tagħtina Lm100 miljun fis-sena u bihom inkunu nistgħu nsolvu l-problemi li jkollna.

Mhux hekk biss, imma l- oppożizzjoni Nazzjonalista saħansitra qalet li hemm kif hi titla' fil- gvern, se tneħħi t-taxxi inġusti li kien introduċa l-gvern Laburista.

B'hekk allura nqalbet il-folja, u bir-raġun, għax jekk l-elettorat jisma' minn naħa lill-partit b'record li jgħid il-verita`, isostni li fil-pajjiż hawn sitwazzjoni problematika u għalhekk hemm bżonn li jsir xi ħaġa biex din tiġi rranġata, u min-naħa l-oħra jisma' lill-partit l-ieħor jgħid li dan m'huwiex minnu, m'huwiex veru li fil-pajjiż hawn problemi finanzjarji u iktar minn hekk, li l-Unjoni Ewropea se tibda tagħtina Lm100 miljun fis- sena, talli kif nitilgħu aħna se nibdew inġibu Lm100 miljun fis-sena, x'għażla qed jingħata?

Huwa ovvju li kulħadd jagħżel l-iktar triq faċli, u għalhekk jien ma ħadthiex bi kbira li fl-1998, fiċ-ċirkostanzi ta' dak iż- żmien, il-partit Laburista tilef l-elezzjoni.

Hekk kif wara l-elezzjoni ta' l-1998 inbidel il-gvern, sibna li l-problema finanzjarja verament kienet teżisti.

Ma baqgħetx ħrafa, f'daqqa waħda saret realta`, u l-gvern Nazzjonalista ammettiha.

Imbagħad, b'din l-iskuża, ħafna mit-taxxi li qabel l-elezzjoni kien wiegħed li se jneħħihom, baqa' ma neħħihomx.

L-uniċi tnejn li tneħħew kienu dik tal-50c fuq il-mediċini u t- tariffa ta' Lm3 fis-sena fuq is-servizzi tad-drenaġġ.

Il-bravu gvern Nazzjonalista neħħa din it-tariffa ta' Lm3 fis-sena fuq is-servizzi tad- drenaġġ u tellef lill-pajjiż Euro 40 miljun mingħand l-EIB.

Dan għaliex kien hemm ftehim ma' l-EIB, li kien sar mill-gvern Nazzjonalista ta' qabel l-1996, li dawn jagħtuna Euro 40 miljun biex aħna nibnu impjant tat- trattament tad-drenaġġ.

Waħda mit-tliet kundizzjonijiet biex aħna ningħataw dawn il-fondi kienet li tiġi ntrodotta din it-tip ta' tariffa biex ikun hemm cost recovery plan.

Il-partit Nazzjonalista fl-oppożizzjoni kien ħareġ jgħajjat li hekk kif ikun fil-gvern, ineħħi din it-tariffa, u veru hekk għamel, imma bil-konsegwenza li issa m'għandniex flus biex nibnu dawn l-impjanti tat-trattament tad-drenaġġ.

Jien m'iniex qed ngħid li t- tort għal dan in-nuqqas ta' flus huwa dan il-gvern jew ta' xi gvern ieħor, imma qed ngħid ir-realta` x'inhi.

Il-konsegwenza ta' dan kollu hi li l- baħar ta' madwarna jinsab imniġġeż bid-drenaġġ, u aħna, li fost affarijiet oħrajn, niddependu l-iktar mit-turiżmu, spiċċajna li ma nistgħux nassiguraw li l-baħar tagħna ma jkunx ikkontaminat bid-drenaġġ, għax kienet saret wegħda fiergħa qabel l-elezzjoni, mingħajr ħadd ma ħaseb x'kienu se jkunu l- konsegwenzi.

Jien naħseb li llum, il-Ministru Dalli jiddispjaċih li għamel din il- wegħda, għax fuq kollox, lil din it-tariffa seta' ħalliha hemm u jwaħħal fina.

Illum dawn il-flus intilfu, bħalma fil-passat intilfu flus oħrajn minħabba li dak iż-żmien ma kinetx ittieħed azzjoni f'waqtha.

Wara l- elezzjoni ta' l-1998, is-sitwazzjoni prekarja finanzjarja fil-pajjiż saret realta`, u l-gvern Nazzjonalista ammetta li kien hawn ħofra finanzjarja.

Is- soluzzjoni li qed joffri l-gvern hija s-sħubija fl-Unjoni Ewropea, u biex isir dan, bdew jitwettqu ħafna riformi biex ikollox isir konformi mal- policies ta' l-Unjoni.

Mr Speaker, jien bdejt dan l-intervent billi għedt li naħseb li llum kulħadd jaqbel li f'dan il-pajjiż hawn problema finanzjarja, pero' mhux kulħadd jaqbel fuq il-mod ta' kif din il-problema għandha tiġi ndirizzata, għax il-politika tal-gvern preżenti li jsieħeb lil Malta bħala membru sħiħ fl-Unjoni Ewropea, m'hi qed tgħin xejn biex insolvu l-problema finanzjarja li hawn, u ngħid għaliex.

Ħafna mill-infiq li qed isir mill-gvern illum, m'huwiex qed isir fuq dawk l- affarijiet li verament għandna bżonn nagħmlu, imma l-fondi qed jintefqu biex isiru affarijiet sempliċiment biex inkunu bħall-pajjiżi membri ta' l- Unjoni Ewropea.

Issa forsi hemm min jargumenta li għalkemm qed isiru ċerti affarijiet biex inkunu bħall-oħrajn, dawn l-affarijiet xorta huma tajbin.

Jien m'iniex qed ngħid li huma ħżiena, imma rridu nimxu skond il- prioritajiet ta' pajjiżna, għax jista' jagħti l-każ li l-prioritajiet ta' pajjiżi barranin ma jkunux l-istess prioritajiet tagħna.

Per eżempju jekk nagħtu ħarsa lejn il-vot kapitali tal-Ministeru għall- Ambjent, naraw li sena wara sena, mill-1998 sal-lum, dan dejjem qed jiġi mnaqqas.

Fl-aħħar budget ta' gvern Laburista, il-vot kapitali għall- amministrazzjonijiet pubbliċi, inklużi t-toroq, kien ta' iktar minn Lm7 miljun.

Illum dan il-vot kapitali niżel għal ftit iktar minn Lm3 miljun.

L- infrastruttura ta' dan il-pajjiż qed taqa' biċċiet.

Issa m'iniex qed ngħid li t-tort hu ta' dan il-gvern jew tal-gvern l-ieħor, imma qed ngħid x'inhi r-realta`.

L-infrastruttura ta' pajjiżna għandha ħafna problemi, li mhux qed jiġu indirizzati.

Per eżempju jekk inħarsu lejn l-estimi naraw li m'hemm l-ebda fondi allokati biex matul is-sena li ġejja, tissolva l-problema tal-Magħtab.

Lanqas ma hemm flus biex tissolva l-problema ta' l-għargħar, fejn meta tagħmel naqra xita, Ħal Qormi, Birkirkara u lokalitajiet oħrajn jegħrqu.

L- ammonti ta' flus ivvotati għal dan il-għan huma minimi, b'mod partikolari dawk il-fondi vvotati biex nagħmlu użu mill-ilma tax-xita.

Fi ftit kliem, il-problemi reali ta' dan il-pajjiż, għallinqas dawk li għandhom x'jaqsmu mal-qasam infrastrutturali, m'humiex qed jiġu indirizzati għax in-nefqa tal- gvern qed tkun indirizzata lejn affarijiet oħrajn.

Sur President, iktar kmieni għedt li kultant, l-oppożizzjoni u l-gvern, jew jaraw l-affarijiet b'lentijiet differenti jew inkellna qed jgħixu f'dinja differenti.

Settur li huwa marbut ħafna ma' dan il-qasam ta' l- infrastruttura huwa dak tal-kostruzzjoni.

Matul is-snin li għaddew, dan is- settur, bil-mod il-mod dejjem naqqas l-importanza tiegħu u biex aħna nifhmu għaliex ġara dan, irridu nifhmu kif żviluppa dan is-settur matul is-snin.

Jien niftakar li qabel ma dan is-settur ġie mekkanizzat, biex wieħed jagħti saqaf konkos kien ikollu bżonn ta' 13-il persuna, u f'ġurnata xogħol ma kienux ilestu.

Maż-żmien, dan is-settur ġie mekkanizzat u dak li qabel kien jieħu ġurnata xogħol u 13-il persuna, illum isir minn żewġ persuni fi tliet sigħat, jiġifieri iva, dan is-settur sar iktar effiċjenti, imma minn hemm bdew il-problemi.

F'dan il-pajjiż aħna niddependu ħafna fuq is-settur tal-kostruzzjoni, li b'mod diretti iħaddem miegħu 7,000 persuna, u b'mod indirett iħaddem madwar 17,000 oħra, jiġifieri b'kollox iħaddem madwar 25,000 persuna, u għalhekk, meta l-affarijiet f'dan is-settur ma jkunux sejrin tajjeb, tiġi effettwata l-ekonomija kollha.

Skond il-figuri, bil-mod il-mod dan is-settur qed inaqqas l-importanza ekonomika tiegħu.

Bdejna bis-sitwazzjoni fejn in-numru tal-ħaddiema f'dan il-qasam beda jonqos minħabba li x-xogħol ġie mekkanizzat, pero' imbagħad kollox waqaf meta ntlaħaq ċertu limitu.

Jekk wieħed jara x'ġara f'dawn l- aħħar ftit snin isib li fl-1996, in-numru ta' ħaddiema f'dan is-settur - u dawn huma figuri meħuda mid-dokument maħruġ mill-NSO – kien ta' 7,407 filwaqt li fl-1999, dan in-numru niżel għal 6,429 persuna, jiġifieri fi tliet snin kien hemm tnaqqis ta' 13%.

Fir-rigward imbagħad ta' kuntratturi fil-construction industry, filwaqt li fl-1996 kien hemm 2,600 intrapriża reġistrata, fl-1999 dan in-numru niżel għal 2,176, jiġifieri tnaqqis ta' iktar minn 16%.

Anke l-gross output ta' dan is-settur naqas tul dawn l- aħħar snin.

Bejn l-1996 u l-1999, it-tnaqqis kien ta' 44.4%, jiġifieri minn 10.3% fl-1996, fl-1999 din iċ-ċifra niżlet għal 5.6%.

Il-gross output imbagħad f'termini ta' flus ukoll naqas minn Lm94,826,000 fl-1996 għal Lm56,841,000 fl-1999, jiġifieri tnaqqis ta' kważi Lm40 miljun f'erba' snin.

Quddiem dawn il-figuri, ovvjament li wieħed jasal għall-konklużjoni li bil- mod il-mod, din l-industrija qiegħda tmajna.

Jekk rridu nifhmu għalfejn qed isir dan, irridu nifhmu kif taħdem din l-industrija li fuq kollox tagħti servizz.

Din l-industrija taħdem ħafna drabi skond il-liġi tas-suq, jiġifieri skond id-domanda li jkun hemm, imma filwaqt li fis-snin 70 kien hawn boom f'din l-industrija għax bdew jinbnew ammont kbir ta' djar u lukandi, boom li baqa' għaddej anke fis-snin 80, f'daqqa waħda kien hawn saturation tas-suq u l-bini beda jonqos.

Waħda mir-raġunijiet għaliex qed jiġri dan hi li l-valur ta' l-art qiegħed kulma jmur jogħla.

Problema oħra hija dik ta' l-over capacity.

Per eżempju sakemm f'Malta kien hawn kumpless wieħed biss taċ-ċinema, kien imur tajjeb ħafna, imma imbagħad kien hemm min tħajjar, għax ra lil dan il-kumpless jagħmel suċċess, u minn kumpless wieħed spiċċajna b'erbgħa, bil-konsegwenza li s-suq limitat li għandna f'pajjiżna qiegħed kulma jmur jinqasam u spiċċajna bi stat li m'huwiex kbir biżżejjed biex isostni l-iżvilupp li jsir.

L-istess jista' jingħad fir-rigward tal-ħwienet u x-showrooms li jinbnew u jitħallew vojta.

Jekk ngħaddu mit-toroq prinċipali ta' pajjiżna, per eżempju mill-by pass ta' l-Imrieħel, naraw li ħafna mix-showrooms li telgħin għadhom in shell form jew inkella qed jitlestew imma m'hemmx tenants fihom.

Għaliex għandna over capacity f'din l-industrija?

Għaliex l- iżviluppaturi, minkejja li m'hawnx domanda, xorta jibqgħu jibnu?

Ir-raġuni hija sempliċi.

Ħafna drabi l-kuntratturi jkomplu jibnu biex jibqgħu jżommu lill-ħaddiema tagħhom okkupati.

Problema oħra li issa daħlet sew fl-industrija tal-kostruzzjoni hija dik tal-barter, fejn ħafna nies, minflok jitħallsu bil-flus, jitħallsu bi tpartit ta' affarijiet oħra.

Illum il-ġurnata, din is-sistema ta' ħlas saret komuni ħafna din.

Nistgħu ngħidu li fil-proġetti kbar li saru u fl- iżgħar proġetti, dejjem kien hemm l-element ta' barter.

Din is-sistema toħloq problemi kbar, għax fl-aħħar mill-aħħar, xi ħadd irid iħallas, għax jekk il-kuntrattur li jkun ingħata xi appartament bħala ħlas għall-bini li jkun għamel, ma jkunx jista' jbiegħu dak l-appartament, kif se jħallas lill- ħaddiema tiegħu?

Se jagħtihom ġebla kull wieħed?

Minbarra din il-problema, il-banek ma baqgħux iħaddmu l-policy ta' self li kellhom fir-rigward tal-proprjeta` u ta' l-industrija tal-kostruzzjoni, li kienet policy pjuttost liberali, imma rrevedew il-politika tagħhom bil- konsegwenza li mhux kollox baqa' jsir b'ċerta faċilita`.

Jien m'iniex se ngħid jekk il-banek għamlux tajjeb jew ħażin li saru iktar stretti fuq il- mod ta' kif isellfu fuq din l-industrija, imma r-realta` hija dik.

Spiċċajna f'sitwazzjoni fejn l-operaturi f'din l-industrija ma jistgħux jissellfu mingħand il-banek, qegħdin jaħdmu bil-barter u qed iħabbtu wiċċhom ma' problemi u fallimenti.

Waħda mill-affarijiet li hija kemmxejn paradossa f'din l-istorja kollha hi li minkejja li għandna din il-problema, għad hawn kuntratturi li jitolbu biex iħaddmu magħhom persuni minn barra l-pajjiż.

Fil-fatt, in-naħa tal- gvern, fosthom il-Perit Musumeci, li huwa l-kap tal-BICC, jikkwotaw dan il- fatt bħala xi ħaġa pożittiva li tfisser li f'din l-industrija hawn ħafna attivita`, pero' jien nagħtiha interpretazzjoni differenti ħafna.

L- interpretazzjoni l-iktar realistika hi li llum il-ġurnata, il-prezzijiet tal-proprjeta`, tax-xogħol tal-bini u ta' l-art qegħdin jogħlew, imma l- ħlas tal-kuntratturi tal-bini ilu 20 sena staġnat.

Jien ili 23 sena naħdem bħala perit, u nista' ngħid li mill-1978 sal-lum, il-prezzijiet tal-bini ftit li xejn inbidlu, u fejn inbidlu, dan ġara minħabba l-fatt li għolew il- prezzijiet tal-materjal.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Insejjaħ lill-Ministru tal-Finanzi sabiex jekk jogħġbu jressaq l-Aġġornament tal-Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Speaker, nipproponi l-aġġornament tal-Kamra għal

għada t-Tlieta, 22 ta' Jannar, 2002 fid-9.00 a.m. b'din l-aġenda:

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi li Jimplimenta Miżuri ta' l-Estimi - Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Kostituzzjoni tal-Kariga ta' Avukat Ġenerali u dik ta' Avukat tar-Repubblika - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Patrimonju Kulturali - Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kunsill Nazzjonali għall-Kultura u l-Arti - Kumitat; u

Riżoluzzjoni tal-Prim Ministru dwar il-qagħda fil-pajjiż - Kontinwazzjoni.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Kriminali - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Probation - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Ratifika ta' Konvenzjonijiet dwar Proċeduri Legali - Kumitat Permanenti

Abbozz ta' Liġi dwar l-Amministrazzjoni ta' Art tal-Gvern - Kumitat Permanenti

Abbozz ta' Liġi dwar is-Sigurta' fl-Ikel - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Uffiċċju tal-Posta - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Ibħra Territorjali u ż-Żona Kontigwa - Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

Anthony Abela.

ONOR.

ANTHONY ABELA: Mr Speaker, għadha kif tħabbret il-mewt ta' Joe Attard Kingswell, li kien tredjunjonista Malti.

Kull min jafu, kemm fix- xogħol tiegħu kif ukoll fil-ħajja privata, jista' jgħid li kien raġel fuq l- irġiel.

Is-Sur Attard Kingswell kien raġel li ġġieled fi ħdan il-General Workers Union għat-trejdjuniżmu Malti u għall-avvanz tal-ħaddiem Malti.

B'mod indirett baqa' jikkontribwixxi sa l-aħħar jiem ta' ħajtu biex il- ħaddiem Malti jkollu d-drittijiet li jistħoqqlu, il-benefiċċji li għandu bżonn, il-ħin liberu biex igawdi lill-familja u ħlas tajjeb għax-xogħol li jagħmel.

Fl-opinjoni tiegħi, is-Sur Attard Kingswell kien raġel li fejn kellu jniżżel saqajh biex itenni l-punt tiegħu, pero` kien raġel ukoll li ma ddejjaqx jieħu stand fil-konfront ta' nies fl-istess union tiegħu biex iżomm il-prinċipju li union għandha tkun dak il-moviment indipendenti li mingħajr partiġġjaniżmu żejjed tiġġieled għad-drittijiet tal-ħaddiem inġenerali.

Jiena naf lit-tifel tiegħu u għalhekk fl-opinjoni tiegħi Attard Kingswell jidher li kien ukoll missier tajjeb.

Jiena minn hawn, f'isem il- membri kollha ta' din il-Kamra, nixtieq inwassal il-kondoljanzi lill- familja tiegħu.

Jiena ċert li ta' dan ir-raġel għandhom memorji sbieħ, memorji ta' għożża u memorji li jibqgħu magħhom għal żmien twil.

Fl-intervent tiegħi lejla nixtieq nitkellem ukoll fuq il-lokalita` tar- Rabat.

Minkejja li jidher li qed isir xogħol biex fir-Rabat jiġu upgraded toroq u bankini, jidher li minħabba regoli żejda li saru dan l-aħħar dawn ix-xogħlijiet qed jiġu stalled.

Wara ħafna permessi, applikazzjonijiet u tendering, illum kellu jibda x-xogħol ta' kisi mill-ġdid u tranġar fi Triq il-Kbira fejn kellhom ukoll jinbidlu l-water connections.

Kellu jsir ukoll tarmac ġdid fl-istess lokalita`, pero` minħabba li parti mir-Rabat village core għandha bżonn xi permessi speċjali minħabba heritage, jidher li anke dawn ix-xogħlijiet ma setgħux jibdew.

Issa dawn huma xogħlijiet li hemm bżonnhom ħafna għax kważi tistħi tgħaddi minn ċerti partijiet speċjalment min-naħa ta' Triq San Pawl ħdejn il-każin L'Isle Adam.

Dan huwa xogħol li kellu jibda llum biex jitlesta qabel il-festa ta' San Ġużepp li tiġi fis-19 ta' Marzu u qabel il-Ġimgħa l-Kbira peress l-istess triq tintuża għall- purċissjoni fl-istess lokalita` pero` jidher li l-kunsill lokali qed iħabbat rasu ma' ħitan li ftit li xejn qegħdin jaġevolaw ix-xogħol li effettivament irid jagħmel dan il-kunsill.

Mela min-naħa għandna kunsill li qed jaħdem, jipproġetta u jagħmel l- affarijiet bil-għaqal u għandna n-nies li qegħdin igergru - u bir-raġun – għax iridu li jsir dan ix-xogħlijiet fil-lokalita` tagħhom imbagħad min- naħa l-oħra għandna bżonn permess minħabba l-heritage minn xi perit fl- awtorita` ta' l-ippjanar u dan il-permess qed iżomm ix-xogħol kollu in arja.

Jekk dan il-permess ma jingħatax immedjatament se jikkawża ħafna xogħol żejjed għalxejn għax ikollu jsir ċertu patching.

Hawnhekk ta' min igħid li huwa biss dan il-permess li qed iżomm kollox għax il-permessi l- oħra mid-dipartimenti l-oħrajn jidher li nġiebu kollha.

Mr. Speaker, fil-lokalita` tar-Rabat m'huwiex diffiċli ħafna biex wieħed isib fdalijiet li għandhom x'jaqsmu mal-qedem u forsi minħabba f'hekk il- planning authority qiegħda titlob li jkun hawn dawn l-approvazzjonijiet qabel isiru x-xogħlijiet, pero` jidher li f'dan il-każ morna min-nejja għall-maħruqa.

Issa hawn ta' min igħid li kulħadd jaf li kull kuntrattur huwa marbut bil-liġi li jekk jsib affarijiet ta' interess nazzjonali jew affarijiet tal-qedem dan irid javża lill-awtoritajiet tal-mużew biex dak li jsib jiġi investigat.

Hawnhekk wieħed jirrelata l-fatt li meta reċentement kien qed isir xogħol f'Villagnon Street u fi Pjazza tal-Katidral fl-iMdina nstabu diversi fdalijiet taċ-ċivilta` Rumana u x-xogħol waqaf għal perijodu u tkompla biss wara li saru l-istudji u ttieħdu l-passi li kellhom jittieħdu biex dak li hemm taħt l-art ma jintilifx u ma jitkissirx.

Il- poplu Rabti huwa sfortunat għax f'dan il-każ qiegħed miżmum minħabba n- nuqqas ta' din il-firma mill-heritage office.

Mr. Speaker, irrid ngħid ukoll li l-kunsilli lokali f'Malta l-bieraħ kienu jissejħu esperiment pero' llum qed jissejjħu esperjenza.

Permezz tal- kunsilli lokali l-gvern kien kapaċi jiddeċentralizza bis-sħiħ il-poter fid- diversi lokalijiet u kien kapaċi joħloq ambjent fejn il-problemi tar-raħal jissolvew fir-raħal.

Minkejja dan għad hawn diversi awtoritajiet li sfortunatament għadhom jipprovaw ikaxkru saqajhom biex iħallu ċerti xogħlijiet isiru.

Jekk wieħed jara d-diversi lokalitajiet tad-distretti fejn nikkontesta jiena jsib li xogħol sar bi sħiħ.

Forsi ċertu xogħol sar billi s-sindku tal-lokalita` ma qgħadx iġib iżżejjed permessi, pero` fejn ra li kien meħtieġ li jsir ċertu ammont ta' xogħol qabad u ħa r-rigni f'idejh u mexxa.

Dawk il-lokalitajiet li kellhom ix-xorti li jkollhom sindku ta' dak it-tip jidhru li mxew 'il quddiem iżjed mill-kunsilli l- oħrajn.

Mr Speaker, nixtieq issa nitkellem fuq il-politika fuq skala nazzjonali.

Fil-week-end li għadda kellna l-viċi prim Ministru li nhar il-Ġimgħa tenna għal darba, darbtejn, tlieta li l-white paper fir-rigward tar- relazzjonijiet industrijali u kondizzjonijiet tax-xogħol kienet frott ta' konsultazzjonijiet ma' diversi entitajiet fl-MCESD u li l-proposti li qegħdin joħorġu minn diversi setturi fil-ħajja trejdunjonistika ta' Malta qed jiġu eżaminati u studjati.

Kellna wkoll lill-prim ministru li l-bieraħ fil-Mellieħa li tenna li jrid jitkellem ma' kulħadd.

Qal li minkejja li politikament l-GWU ma tappoġġjax lill-partit tagħna, il-gvern lest li jisma' u jiżen il-61 emenda li pproponiet għall-istess white paper.

Jekk dawn jagħtu benefiċċju lill-ħaddiem mingħajr ma jkunu ta' ħsara għall- ekonomija tal-pajjiż ma jarax diffikulta` li dawn jiġu nkorporati fil-liġi li trid tgħaddi minn quddiem din il-Kamra din is-sena.

Waqt l-istess ġimgħa fuq l-istess binarju, il-bieraħ fil-Mellieħa kellna lill-Ministru Louis Galea jitkellem fuq l-iskola tal-futur ta' Malta u fuq il-ħtieġa li strutturalment, partijiet mill-iskejjel ilhom kważi 100 sena joperaw, oħrajn ilhom 60 sena u oħrajn ilhom 40 sena u allura għandhom bżonn tranġar strutturali fundamentali.

Tkellem fuq il-fatt li issa kull skola primarja u sekondarja f'Malta għandha l-computers kollha meħtieġa sabiex id-digital divide f'dan il-pajjiż għal uliedna ma tkunx teżisti.

Qalilna wkoll li fil-verita` l-computers li ġew stallati fl-iskejjel ħames snin ilu diġa` waslu fi stadju li għandhom bżonn upgrading.

Aħna nafu li effettivament l-iżvilupp teknoloġiku tant hu kbir fid-dinja ta' l- informatika li dak li huwa modern illejla jista' jkun qadim għada filgħodu.

Il-Ministru Galea qalilna wkoll li Malta din is-sena vvotat Lm90 miljun għall-edukazzjoni.

Dawn il-flus iridu jservu biex il-ġenerazzjoni li qed titgħallem l-iskola llum, għada toħroġ ippreparata biex taffronta l-isfidi tad-dinja moderna u tkun kapaċi wkoll li tmexxi 'l quddiem l-ekonomija Maltija biex Malta ta' għada tkun aħjar milli hi llum.

Min-naħa l-oħra, Mr Speaker, dan il-weekend kellna wkoll il-laqgħa ġenerali tal-Partit Laburista li fiha l-mexxejja Laburisti widdbu lin-nies li min mhux magħhom huwa kontra tagħhom.

Erġajna morna lura, Mr Speaker, għas- slogan li min jgħinhom se jgħinuh.

Min hu ċittadin Malti tajjeb imma ta' fehma politika differenti, jekk jitla' l-Partit Laburista dan irid jara kif se jibqa' jeżisti u mhux jgħix.

Erġajna morna lura għat-tendenza antika li l-bieb tiegħi miftuħ għal laburisti biss.

Għandna partit li jippretendi li jekk sentejn oħra jieħu f'idejh it-tmexxija ta' dan il-pajjiż jagħti termination notice lil nies li indipendentement mill-fehma politka tagħhom, laqgħu l-isfida li joħolqu d-diversi amministrazzjonijiet li jieħdu ħsieb id-diversi entitajiet f'Malta.

Din il-ħaġa bdiha l-Onor.

Evarist Bartoli pero' issa għandna lista sħiħa ta' nies lesti diġa` bit-termination of employment letter, għax tan-naħa l-oħra qalulhom li m'hemmx posthom taħt amministrazzjoni Laburista.

Issa dan jispikka ħafna ma dak li kien jgħid l- Onor. Alfred Sant qabel l-elezzjoni ta' l-1996 li the new Labour kellu jkun gvern tal-Maltin u l-Għawdxin kollha.

Jiena naħseb li l-Kap ta' l- Oppożizzjoni la qed jgħin ruħu u lanqas qed jgħin lill-partit tiegħu b'dak li qed jgħid bħalissa pero` qiegħed isawwat lil Malta inġenerali bil-mod kif qed jitkellem.

U biżżejjed wieħed jara s-sondaġġi - u naħseb li huma veru minkejja li jiġux aċċettati min-naħa l-oħra - li saru f'dan il-pajjiż biex jikkonferma dan.

Dawn jgħidu li l-Partit Laburista għandu ammont sostanzjali inqas min-nofs il-voti ta' dan il-pajjiż.

Mr Speaker, il-Partit Laburista qiegħed jiżola ruħu.

Pajjiżna llum għandu bżonn iżjed mill-bieraħ - u għada jkollu bżonn iktar mil-lum - li jidħol f'entita`, f'soċjeta`, f'unjoni biex jibqa' għaddej f'wiċċ l-ilma.

Ekonomikament hemm bżonn li aħna nidħlu fl-Unjoni Ewropea sabiex tassew nibbenefikaw minn dawk it-toroq u l-għejjun li bbenefikaw minnhom il- pajjiżi li kienu fil-pożizzjoni tagħna u li minn meta daħlu membri mxew b'passi ta' ġgant 'il quddiem.

Dan nagħmluh waqt li nafu li għandna kontribut x'nagħtu.

Mr Speaker, il-poplu Malti m'huwiex il-makku li għajjatlu l-Partit Laburista.

Il-poplu Malti m'huwiex dik il-ħuta li tixwiha u tikolha b'rasha b'kollox.

Aħna għandna ras biex naħsbu, għandna jdejn biex naħdmu u għandna moħħ li kapaċi jikkontribwixxu bis-sħiħ għal dak li għandu bżonn il-pajjiż tagħna fil-konfront ta' dinja Ewropea.

Gvern Nazzjonalista llum qiegħed jiġġieled bis-sħiħ anke fl-isfond li llum il-presidenza l-ġdida ta' l- Ewropa, Spanja, qed tipprova tagħmel minn kollox sabiex il-pajjiżi applikanti, fosthom Malta minn ta' quddiem, tagħlaq il-kapitlu li qed tiddiskuti.

S'issa għandha żewġ terzi tat-triq lesta għaliex għalaqna 'l fuq minn 20 kapitlu, pero' għandna t-theddida fuq rasna li jerġa' jkollna gvern Laburista.

F'dak il-każ x'jiġri mill-applikazzjoni ta' Malta ma nafux.

Nafu żgur li dak kollu li ksibna f'dawn l-aħħar tliet snin nistgħu nitilfuh b'daqqa ta' pinna.

Nafu żgur li nerġgħu niġu f'istwazzjoni fejn irridu nbatu l-piżijiet ta' assoċjazzjoni ma' l-Unjoni Ewropea mingħajr ma ngawdu d-drittijiet li tagħtina sħubija.

Tiġi ttrattat ta' guest fejn tisma' bilfors pero` tipparteċipa jekk iriduk.

Mr Speaker, dik hija s-sitwazzjoni li rajna dan il-weekend fuq il-binarju ta' dak li qed jippriedka l-Partit Soċjalista.

Anke jekk naraw is-slogans taż-żewġ partiti llum.

Is-slogan tal-Partit Nazzjonalista qed jitlob l- għajnuna ta' kulħadd biex Malta kollha tissaħħaħ u nimxu 'l quddiem.

Il- proverbju jgħid li waħdek titkisser, pero` fl-għaqda hemm is-saħħa.

Huwa dan li qed jitlob gvern Nazzjonalista.

Indipendentement minn min jiggverna u jamministra, il-politika li tiġi adottata għandha tkun politika li jibbenefika minnha l-poplu Malti kollu.

Min jamministra jista' jagħżel triq u mhux oħra sabiex jasal għal dik il-mira pero' wieħed m'għandux ibiddel il-mira fiha nnifisha.

Il-mira fiha tagħna hi li ma jkollniex suq li jrid jaħseb biss għal 400,000 ruħ imma għal 400 miljun.

Mr Speaker, il-Partit Laburista għandu slogan ieħor, il-wens.

Dejjem jgħajtu li jridu jkunu gvern ta' wens.

Jien naħseb li jridu jkunu gvern ta' rażan u mhux wens, għax b'dak li jgħidu qed juru li jridu jnaqqsu l- kapaċita' tal-poplu Malti li jikseb iżjed milli kiseb s'issa.

Fuq tul ta' żmien il-poplu Malti kiseb ħafna u għolla l-istandard ta' l-għejxien tiegħu.

Illum dan l-istandard huwa wieħed għoli meta wieħed jikkomperah ma' qabel l-1987 u wisq iżjed qabel l-1964 meta ksibna l-indipendenza.

Hawnhekk irrid ngħid li jekk issa din l-indipendenza se nsarrfuha f'iżolament inkunu qed nagħmlu żball għax jekk imbagħad ikollna bżonn il- wens jew l-għajnuna ma jkollniex min jagħtina wens jew għajnuna.

Bil- politika tal-Partit Laburista l-wens li aħna jkollna dritt għalih tad- diversi għajnuniet fid-diversi kampi li llum Malta qegħdin nimxu il-quddiem fihom nkunu ċħadnieh u armejnih.

Il-wens li jgħid bih l-Onor.

Alfred Sant m'hu wens xejn, imma huwa apokalissi ta' diżastru ekonomiku li jista' jġib fuq dan il-pajjiż.

Mr. Speaker, jiddispjaċini li jkolli nagħlaq dan l-intervent tiegħi fuq ton li nikkritika bl-ikbar qawwa l-aġir ta' diversi nies - jekk tista' ssejħilhom nies – li kienu kattivi biżżejjed sabiex waslu biex isawtu n- natura.

Jien wieħed mill-membri li magħrufin li la jien kontra l-kaċċa, anzi jien favur il-kaċċaturi, u lanqas jien kontra min imur jonsob.

Jien nemmen li wieħed għandu jipprattika d-delizzju tiegħu sakemm jikkonforma ruħu mal-liġijiet tagħna li fuq kollox huma aċċettabbli kemm mill-gvern kif ukoll mill-għaqdiet tal-kaċċaturi u n-nassaba.

Jiena nikkritika bil-qawwa l- fatt li jkollna għasafar bħaċ-ċinji li ġew il-bieraħ f'Malta għax qegħdin jaħarbu mill-qilla tax-xitwa tal-kontinent ta' l-Ewropa, jinżlu jistrieħu f'waħda mill-bajjiet tagħna u jkun hemm min b'mod abbużiv imur jispara fuqhom qisu ried jagħmel vendetta min-natura.

Dan huwa aġir inaċċettabbli, Mr Speaker, u nispera li min abbuża jeħel l-aktar piena ħarxa possibbli.

Jien ma nafx min huma dawn in-nies u lanqas jimpurtani nkun naf min huma.

Inqas ma nkun nafhom iktar aħjar pero' jien naħseb li dawn it-tip ta' nies m'għandux ikollhom liċenzja la to keep u lanqas to carry arma tan-nar għaliex m'humiex nies responsabbli.

Dawn huma nies totalment inkompetenti u huma nies li lilna mhux biss iħammrulna wiċċna f'dan pajjiżna, imma huma nies li lilna qed iżebilħulna ma' pajjiżi barra minn Malta.

Mr Speaker, jiddispjaċini jkolli nitkellem hekk pero' mod kif wieħed jara kemm mexa dan il-pajjiż huwa fil-kuntest ta' kemm qed niġġieldu biex ikollna ambjent aħjar u kemm f'dan il-pajjiż illum għandna aktar sens ċiviku milli kellna l-bieraħ.

Nies li jaġixxu bil-mod kif aġixxew jitfgħuna wisq lura.

Mr Speaker, tikser saqajk f'sekonda pero' trid tagħmel sitt ġimgħat fil-ġibs biex forsi ssewwiha.

Wisq nibża li l-mod kif weġġgħuna dawn in-nies se nieħdu żmien twil sabiex noħorġu minnu, u nispera li l- awtoritajiet jimxu b'id tal-ħadid ma' nies li jiksru l-liġi bil-mod kif kisruha dawn.

Nirringrazzjak, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada t- Tlieta, 22 ta' Jannar 2002 fid-9:00 bl-aġenda kif ikkomunikata mill- Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

SKEJJEL - INTERNET

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se jkollha s-servizz tal-internet l-iskola primarja Guże Bonnici ta' Tas-Sliema?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-iskola msemmija se jkollha s-servizz ta' l-internet fis-sena skolastika li jmiss.

SKEJJEL - ASSENTEIŻMU

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Għadni qed nistenna t-tagħrif mitlub mid-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni li talbitu lid-diversi skejjel.

CAPITAL IMPREST EQUIPMENT

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Jista' l- Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Il-vot tal-capital imprest funds għas-sena skolastika 2000 – 2001 għall-iskejjel f'Għawdex kien kif jidher fil-lista hawn taħt.

|Skola Primarja Qala |LM 800 | |Skola Primarja Sannat |LM 900 | |Skola Primarja Victoria |LM 900 | |Skola Primarja |LM 900 | |Għajnsielem | | |Skola Primarja Xewkija |LM 900 | |Skola Primarja Kerċem |LM 800 | |Skola Primarja Nadur |LM 900 | |Skola Primarka Xagħra |LM 900 | |Skola Primarja San |LM 800 | |Lawrenz | | |Skola Primarja Għarb |LM 800 | |Skola Primarja Żebbuġ |LM 800 | |Skola Speċjali Sannat |LM1000 | | | | |Agius de Soldanis School|LM5000 | |Ninu Cremona Lyceum |LM4500 | |Complex | | |Sir M'Ang Refalo School |LM3000 | |for Further Studies | | |Mary Meilak Girls' Trade|LM 700 | |School Xagħra | | |Kelinu Galea School of |LM1000 | |Agriculture & Building | | |Skola tad-Drama |LM 600 | |Skola ta' l-Arti |LM1000 | |Skola tal-Mużika |LM1000 |

Barra minn hekk, matul is-sena 2001 kien hemm spiża kapitali fuq diversi skejjel kif jidher fil-lista hawn taħt:

|Skola Agius de |LM41338.1| |Soldanis |6 | |Liċeo Ninu Cremona |LM23635.8| | |7 | |Skola Sir M'Ang |LM19865.1| |Refalo |0 | |Skola Primarja |LM23701.6| |Għajnsielem |0 | |Skola Primarja u |LM | |Special Unit Sannat |6791.00 | |Skola Primarja Qala |LM | | |7200.87 | |Skola Primarja Nadur |LM | | |709.51 | |Skola Primarja |LM | |Victoria |433.46 | |Skola Primarja Għarb |LM | | |153.43 | |Skola Primarja Kerċem|LM | | |34.75 | |Skola tal-Biedja |LM | |Xewkija |22.50 | | | | |Total |LM123886.| | |25 |

ARMIER – BEACH ROOMS

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm hemm raba li ġiet reġistrata bħala li jinħadem fl- inħawi tal-Armier fejn qed jiġi propost li jinbew beach rooms?

Kemm hemm raba li qed tiġi inkluża fil-proġett propost li se jispiċċa meqrud u mibni?

ONOR.

TONIO BORG: Id-Dipartiment għat-Tmexxija tal-Proprjeta` ma jżommx informazzjoni dwar liema art fl-Armier hija raba` tinħadem jew le.

Dan hu qasam tal-agrikoltura u għalhekk l-Onorevoli Interpellant huwa mitlub jirreferi l-mistoqsija tiegħu lil Ministeru konċernat.

CASE CONFERENCE

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid jekk saretx il-case conference dwar it-tfalja li isimha qed jintbagħat separatament biex jiġi stabbilit jekk jistax jaraha missierha f'dawn il-jiem tal-Milied?

X'inhuma r-raġunijiet li l-missier u l-bint mhux qed jitħallew jiltaqgħu?

Tista' tittieħed deċiżjoni f'dawn il-jiem biex ma jibqgħux 'il bogħod minn xulxin f'dawn il-jiem?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Il-minuri li għamel referenza għaliha l-Onor Interpellant qiegħda taħt Ordni ta' Ħarsien.

Ninsab infurmat li dan il-każ qed jiġi segwiet mill-qrib u regolarment mit-Taqsima għall-Ħarsien tat-Tfal ta' l-Aġenzija Appoġġ.

Bħal f'każijiet oħra simili, din it-Taqsima ressqet care plan dwar din il-minuri quddiem il-Bord Konsultattiv dwar it-Tfal u Żagħżagħ, flimkien mar-rakkomandazzjonijiet tal-professjonisti.

Dan il- care plan ġie approvat u qed jiġi segwit.

BAĦRIJA – TRANĠAR TA' TOROQ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' d- Dipartiment tax-Xogħlijiet pubbliċi jirranġa t-toroq ta' l-Baħrija limiti tar-Rabat peress li nħolqu ħafna ħofor kawża ta' l-aħħar maltemp?

Peress li residenti qed ikollhom inkonvenjent kontinwu, jista' l-Ministru jara li x- xogħlijiet ta' manutenzjoni ta' dawn it-toroq ikunu kordinati urgentement?

Jekk fl-affermattiv, meta?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nirreferi l-Onorevoli Interpellant għat- tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari nru 25000 (Seduta 530).

KUNĊIZZJONI – TRANĠAR TA' TOROQ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' d- Dipartiment tax-Xogħlijiet pubbliċi jirranġa t-toroq ta' l-Kunċizzjoni limiti tar-Rabat peress li nħolqu ħafna ħofor kawża ta' l-aħħar maltemp?

Peress li residenti qed ikollhom inkonvenjent kontinwu, jista' l-Ministru jara li x-xogħlijiet ta' manutenzjoni ta' dawn it-toroq ikunu kordinati urgentement?

Jekk fl-affermattiv, meta?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nirreferi l-Onorevoli Interpellant għat- tweġiba li tajt għall-Mistoqsija Parlamentari nru 25000 (Seduta 530).

TAS-SALIB – TRANĠAR TA' TOROQ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' d- Dipartiment tax-Xogħlijiet pubbliċi jirranġa t-toroq tas-Salib limiti tar- Rabat peress li nħolqu ħafna ħofor kawża ta' l-aħħar maltemp?

Jekk fl-affermattiv, meta?

ONOR.

BIEB IR-RUWA – TRANĠAR TA' TOROQ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' d- Dipartiment tax-Xogħlijiet pubbliċi jirranġa t-toroq ta' Bieb ir-Ruwa limiti tar-Rabat peress li nħolqu ħafna ħofor kawża ta' l-aħħar maltemp?

Jekk fl-affermattiv, meta?

ONOR.

KWARANTINA TA' L-ANNIMALI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid x'investiment se jsir sabiex tiġi żviluppata l-kwarantina ta' l-annimali u tjur matul din is-sena 2002?

Kemm se jiswa?

Kemm hija s-somma ivvutata għall-dawn ix-xogħlijiet?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Jien infurmat li bħalissa għaddej xogħol fil- kwarantina ta' l-annimali l-kbar f'Zammit Dock liema spiża se tkun ta' Lm1,200.

Għar-rigward ta' kwarantina ta' l-annimali zgħar (klieb/qtates) qegħdin attenti għal xi żviluppi minħabba s-sistema l-ġdida ta' passaporti fejn dawn l-annimali m'għandhomx għalfejn jgħaddu minn kwarantina.

Din l- istess kwarantina tista' sservi wkoll biex jinzammu għasafar taħt perjodu ta' kwarantina.

KWARANTINA TAL-PJANTI, XTIELI U SIĠAR

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid x'investiment se jsir sabiex tiġi żviluppata l-kwarantina tal-pjanti, xtieli u siġar matul din is-sena 2002?

Kemm se jiswa?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Jien infurmat li n-nefqa speċjali biex tiġi żviluppata l-kwarantina tal-pjanti mill-fondi allokati għall-Pjan Nazzjonali għall- Adozzjoni ta' l-Acquis matul din is-sena (2002) hi stmata li tkun Lm151,000.

Dawn il-fondi se jintnefqu biex jiżdiedu u jittejbu s-servizzi tal-laboratorji, isiru 'surveys' u monitoraġġ u taħriġ tan-nies tekniċi.

Dawn huma kollha ħtiġiet biex ikun hemm servizz aħjar ta' kwarantina tal- pjanti.

ARTRITE - OPERAZZJONI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jinvestiga l-każ tal-persuna li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament li tinsab irreġistrata għall-operazzjoni ta' l-artrite billi tgħarrafha jekk din l-operazzjoni tistax tinġieb 'il quddiem?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Peress li l-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant hija ta` natura personali, għandha tiġi segwita l-proċedura kif indikata fit-tweġiba għall-mistoqsija nru 13567 f'seduta 235.

PUBLIC WORKS - SAFETY SHOES

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid għaliex ma ngħatawx safety shoes l- impjegati tar-Road Section tal-Public Works li jinsabu stazzjonati l-Bombi, l-Furjana?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li l-ħaddiema li qed tirreferi għalihom l- Onor. Interpellanta jaħdmu fid-Diviżjoni tax-xogħlijiet tal-Ministeru ta' l- Ambjent, u għalhekk hi mitluba tirreferi l-mistoqsija tagħha lill-Ministru kkonċernat.

GOZO CHANNEL – COMPLIMENTARY TICKETS

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Jista' l- Ministru jwieġeb l-mistoqsija parlamentari nru.

30607 li oriġinarjament saret lill-Ministru għat-Trasport?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Linformazzjoni għadha qed tinġabar u rrisposta tingħata f'seduta oħra.

GOZO CHANNEL - BOARD MEMBERS

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru ġentilment jagħti l-lista tal-Board Members tal-Gozo Channel?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-Bord tad-Diretturi tal-kumpanija Gozo Channel huwa ffurmat mis-Sur John E. Sullivan bħala Chairman u s-Sinjuri John Busuttil, Michael Gonzi, Mario Grech, George Mifsud, Charles Spiteri, is-Sinjorina Rita Cutajar u l-Avukat Malcolm Mifsud bħala Membri.

Is-Sur Brian Borg huwa s-Segretarju tal-Kumpanija.

ENEMALTA - TRASFERIMENT TA' WIRE

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: B'referenza għal mistoqsija parlamentaru nru.

30509, jista' l-Ministru ġentilment jinnota li qed nirreferi għall-wire tad-dawl?

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-talba ta' l-Onorevoli Interpellant ġiet riferuta lill-Korporazzjoni Enemalta sabiex issir l-investigazzjoni meħtieġa u jekk ikun il-każ tittieħed l-azzjoni neċessarja.

GĦAWDEX – XOGĦOL FIN-NADUR

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Jista' l- Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li xogħol li kellu jsir fin-Nadur Għawdex - Jobs number: J.N. 3489, J.N. 3490 u J.N. 3521 ġew kanċellati biex ma jsirux fit-8/1/2002?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Jiena nfurmata li x-xogħol mitlub bilJob No. 3490 filfatt sar millħaddiema tadDipartiment għall-Proġetti u Żvilupp filwaqt li xxogħolijiet mitluba permezz ta' Job 3489 u Job 3521 ma setgħux isiru minħabba raġunijiet legali.

ETC – TENDER GĦAL RENEWAL OF REGISTRATION

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: B'referenza għat-tender maħruġ mill-ETC għal renewal of registration via fingerprint recognition devices (ETC Tender 5/2001) jista' l-Ministru jgħid:

1 Min kienu dawk li parteċipaw fit-tender? 2 Kemm kienet l-offerta tagħhom? 3 Min ħa t-tender?

X'kienu l-kriterji ta' l-għażla?

B'kemm ingħata u x'kienet il-contract value? 4 Meta huwa mistenni li jibda' dan il-proġett? 5 Sar studju tal-benefiċċji li tista' tiggwadanja l-korporazzjoni minn din is-sistema?

Min għamel dan l-istadju u jista' l-Ministru jippreżenta kopja tiegħu fuq il-Mejda tal-Kamra?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninsab infurmat li d-ditti li tefgħu t-tender dwar il-proġett indikat mill-Onor.

Interpelant u l-prezzijiet relattivi kienu kif ġej:

|Ditta |Prezz(inkluż | | |VAT) | | | | |Advanced Industrial |Lm37,950 | |Systems Ltd | | |Alberta |Lm245,617 | | |Option l | | |Lm275,057 | | |Option 2 | |Apco Ltd |Lm92,307 | |BDS Ltd |Lm103,383 | |J.Grima & Co Ltd |Lm74,659 | |Megabyte Ltd |Lm138,109 |

It-tender ingħatat lil Apco Ltd, li offrew l-irħas soluzzjoni wara li ġew eliminati ż-żewġ ditti li offrew prezz irħas.

Waħda minn dawn id-ditti ġiet eliminata għaliex kienet nieqsa ħafna mill-lat tekniku u l- ispeċifikazzjonijiet mitluba fit-tender, u l-oħra ġiet eliminata għax is- soluzzjoni offruta kienet ser tinvolvi spejjeż rikurrenti ferm ogħla minn dik li ngħatat it-tender.

Ix-xogħol inizjali tal-proġett beda fit-3 ta' Jannar 2002.

Il-Korporazzjoni għax-Xogħol u t-Taħriġ ħadet id-deċiżjoni li tidħol għal dan il-proġett wara analiżi u diskussjoni interna fl-istess Korporazzjoni.

Dan il-proġett mistenni jwassal għal aktar kontrol fuq ir-reġistrar kif ukoll bħala mezz effettiv ġdid ta' komunikazzjoni bejn il-Korporazzjoni u l- klijenti tagħha.

Dan barra li s-sistema mistennija twassal ukoll għal re- deployment ta' mpjegati tal-Korporazzjoni.

FGURA - TRIQ HOMPESCH

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Peress li fil-Fgura qed isir xi xogħol fuq Triq Hompesch, u allura qed tintuża ħafna Vjal Kottoner, jista' l-Ministru jara hemmx possibilita li jsiru xi pedestrian crossings?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li x-"xi xogħol fuq Triq Hompesch", jiswa madwar Lm600,000; iżda t-traffiku hu mistenni jirritorna għal Triq Hompesch fil-ġimgħat li ġejjin wara li titlesta' din il-fażi tax-xogħol.

BORMLA - TRIQ S. TEREZA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Peress li saret zebra crossing fi Triq S. Tereza, Bormla, jista' l-Ministru jara x'inhi l-possibilita li jsiru traffic lights minflok, għax ta' kuljum qed ikun hamm periklu ta' xi aċċident?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Tajt struzzjonijiet lid-Dipartiment tat-Toroq u l-Bord għall-Kontroll tat-Traffiku biex jaraw x'jista' jsir.

ETC - TELF TA' IMPJIEG

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm sensji (telf ta' impjiegi) minn Jannar 2001 sa Diċembru 2001?

Jista' jaqsamhom xahar b'xahar?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra Tabella bl- informazzjoni mitluba.

PA - PROĠETT TAL-KOTTONERA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid x'applikazzjonijiet ġew approvati, u oħrajn għadhom mhux deċiżi quddiem il-PA marbuta mal-proġett tal-Kottonera?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi t-tagħrif mitlub mill-Onor.

Interpellant hu kif jidher fit-Tabella li qed inpoġġi fuq il-Mejda tal- Kamra.

PA - PROĠETTI FL-AREA TA' BORMLA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-applikazzjonijiet li hemm (jekk hemm) quddiem l-Awtorita' ta' l-Ippjanar għal xi proġetti fl-area ta' Dock 1 Bormla?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi l-applikazzjonijiet pendenti għal xi proġett fl-area ta` Dock 1 huma kif jidher hawn taħt:

Master Plan - Dock 1: PA 3428/01 Conversion of building into BOV Branch - PA 4220/01

PJAZZA SAN FRANĠISK, RABAT - RESERVED PARKING

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li r-reserved parking fi Pjazza San Franġisk, Rabat, Għawdex għar-rigward ta' vetturi tal-Ministeru għall-Għawdex ma ġiex ristreett għal tlett vetturi biss, issa li bdiet taħdem is-sistema pilota ta' parkeġġ limitat?

Għaliex f'dan il-lokal hemm anki reserved parking is-Sibt u l-Ħadd kemm meta l-Ministeru jkun saħansitra magħluq?

ONOR.

AUSTIN GATT: Jien infurmat li l-Onorevoli Interpellant hu żbaljat.

Ir-reserved parking fi Pjazza San Franġisk hu fil-fatt ristrett għal tlett vetturi biss u m'hux riservat nhar ta' Sibt u nhar ta' Ħadd.

HOUSING - KERA TAD-DAR

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jintervjeni fil-każ tal- persuna li d-dettalji tagħha qed jingħataw separatament liema persuna hija armla, għandha tlett itfal minuri u tgħix bl-għajnuna soċjali w issa tneħħa s-sussidju fuq il-kera tad-dar tagħha allovolja id-dipartiment jafu b'kollox?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jien infurmat illi l-persuna ndikata għandha tmur id-Dipartiment u tipproduċi d-dħul tagħha matul is-sena li għaddiet biex tinħadmilha r-rata ġdida ta' sussidju wara li ġiet rikonoxxuta bħala inkwilina flok żewġha mejjet.

INKONVENJENZA GĦALL-PUBBLIKU - SPRALL

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari nru.

30564, jista' l-Ministru jordna lill-Pulizija sabiex jieħdu l-passi neċessarji ma l- individwu/ażjenda li hija propretarju ta' dan l-isprall biex tagħti ordni biex ma' jibqax aktar ta' inkonvenjenza perikoluża għall-pubbliku?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi l-isprall li rrefera għalih l-Onor.

Interpellant ġie irranġat.

GĦAWDEX - PARKEĠĠ ILLIMITAT GĦAL TRAKKIJIET

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jikkonferma illi fir-Rabat u l-Fontana, Għawdex trakkijiet ta' ħames tunnellati jew iżjed u li jappartjenu lil ċerti individwi, ngħataw permess għal-parkeġġ illimitat waqt li trakkijiet oħra ta' ħames tunnellati jew iżjed li huma propjeta ta' individwi oħra ma ingħatawx dan il-permess?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onorevoli Interpellant li ebda vettura reġistrata mad-Dipartiment tal-Liċenzji u t-Testjar li tiżen aktar minn 3 tunnellati u nofs ma nħarġilha permess għal parkeġġ illimitat.

ESPROPJAZZJONI TA' ART

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'sar wara diversi laqgħat mal- Kunsill Lokali, Fgura u ż-żewġ site inspections li saru fl-aħħar sena mill- periti tad-dipartiment tat-toroq fuq Triq ix-Xemx u Triq il-Qamar fil- Fgura, li ma għandhomx bżonn espropjazzjoni ta' art biex tiġi ffurmata u tingħata t-tarmac?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li f'kull inspection instab li fit-triq għad hemm ħafna żvilupp xi jsir fiha u fil-partijiet mhux żviluppati l- privat għadu ma fetaħx it-triq.

Għalhekk ix-xogħol f'din it-triq ikollu bilfors jistenna sakemm isir aktar żvilupp.

DIPARTIMENT TAL-VAT - ANOMALIJI

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' jgħid il-Ministru x'passi ser jieħu d-Dipartiment tal-VAT biex jitranġawl- anomaliji li nħolqu fil-konfront tal-persuna li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onorevoli Interpellant li ma naħsibx li għandi nagħti nformazzjoni konfidenzjali.

Jekk l-Onorevoli Interpellant ikun awtorizzat mit-taxpayer allura r-risposta tingħata lilu privatament.

Jekk irid jista' jmur sad-Dipartiment tal-VAT u jkun jista' jinqeda minn hemmhekk.

JOINT OFFICE - XIRI TA' ART

L-ONOR.

ANTHONY ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jinforma lil Kamra dwar kif file no A 4766/99 tal-Joint Office fuq art fil-Gudja wara li inħarġet ittra tal-30/09/1999 (b'ref għal Avviż No. 13/1999) li fiha l-Joint Office obbliga ruħu li jerġa joħroġ sejħa oħra għall-offerta biex tinxtara l-art in kwistjoni għar-raġunijiet indikati għaliex issa rriżulta li bla ebda tender ġdida jew sejħa għall-offerti ġodda, l-istess art ġiet trasferit lil persuni li d-dettalji tagħhom qed jintbagħtu separatament.

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li dawk kollha li tefgħu offerta għal art li ħarġet għal bejgħ b`Avviż Nru 13/1999 mill-file A4766/97 ġew infurmati b`ittra datata 30 ta` Settembru 1999 li se toħroġ sejħa oħra għal offerti peress li rriżultaw problemi dwar l-alignment tat-triq.

Wara dan irriżulta ukoll li s-sewer main kien għaddej minn taħt l-istess plot.

Minkejja dan, l-ogħla offerent, li kien għamel kundizzjoni li l-linja tat- triq tiġi konfermata mill-Awtorita` ta` l-Ippjanar u li l-plot tinbiegħ lilu bil-pussess liberu u vakanti, irtira kull kundizzjoni.

Għaldaqstant kompla l-proċess normali tat-tenders, u l-plot inbiegħet fl-4 ta` Diċembru 2001 lil ogħla offerenti li huma l-istess persuni li d- dettalji tagħhom intbagħtu separatament mall-mistoqsija.

NURSING & MIDWIFEY BOARD

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jikkunsidra li fil-futur jibda jaħtar nurse jew midwife bħala chairperson tan-Nursing & Midwifey Board

ONOR.

LOUIS DEGUARA: It-talba li qiegħed jagħmel l-Onor.

Ministru ġiet innotata.

WIED IL-GĦAJN - TRIQ L-IMRIEKEB

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: B'referenza għall-mistoqsija parlamentari nru.

30694 dwar Triq l-Imriekeb, Wied il-Għajn, jista' l-Ministru jgħid jekk din it-triq hiex se ssir tul din is-sena?

Billi hemm domanda kbira mir-residenti ta' din t-triq meta hu maħsub bejn wieħed u ieħor li toħroġ it-tender għal din it-triq?

ONOR.

ĊENSU GALEA: M'għandi xejn x`inżid mar-risposta mogħtija għal mistoqsija parlamentari nru.

STRUZZJONIJIET B'LINGWI UFFIĊJALI

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid x'passi qiegħed jieħu l-Ministru sabiex fl-interess tal-konsumatur kull prodott li jiġi mpurtat ikollu l- istruzzjonijiet ta' kif wieħed japplikah bil-lingwi uffiċjali tal-pajjiż?

Kien hemm xi każi fejn ġiet impurtata konsenja fir-rigward ta' prodotti agrikoli, mediċinali u elettriċi li l-impurtatur ġie obbligat li jagħmel l- istruzzjonijiet b'tiketti għal informazzjoni tal-konsumatur bil-Malti jew bl-Ingliz?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Tajjeb jingħad li l-Att dwar is-Sigurezza tal- Prodotti jipprovdi li produtturi u importaturi għandhom jagħtu lill- konsumaturi nformazzjoni relevanti biex ikunu jistgħu jagħmlu stima tar- riskji li jkun hemm fi prodott matul l-użu normali tiegħu meta dawn ir- riskji ma jkunux ovvji mill-ewwel mingħajr twissija xierqa.

Il-liġi ma tispeċifika l-ebda lingwa li biha din l-informazzjoni trid tkun preżentata.

Madanakollu, il-produtturi għandhom l-obbligu li jqiegħdu fis-suq biss dawk il-prodotti li ma humiex perikolużi.

Prodotti mediċinali ma jaqgħux taħt l-Att imsemmi iżda taħt leġislazzjoni li hija fil-kompetenza tad- Dipartiment tas-Saħħa.

Id-diviżjoni tal-Konsumatur waqqfet sezzjoni li ser tibda tara li l- prodotti li hawn fis-suq huma konformi ma' din il-leġislazzjoni.

PULIZIJA - FAĊILITA' KORRETTIVA TA' KORDIN

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jispjega kif il-persuna li d-dettalji tagħha qed jingħataw separatament u li bħalissa jinsab fil-Faċilita' Korrettiva ta' Kordin mhux qed titħalla żżomm heater fiċ-ċella?

Jaf il-Ministru li l-persuna indikata hija marida serjament, trid tagħmel by-pass surgery u ġie rakkomandat li jkollha kamra sħuna?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi l-persuna li rrefera għaliha l- Onor. Interpellant ingħatat permess biex tagħmel użu minn hot-water bottle u electric blanket.

CEDAW

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għall- Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-Konvenzjoni għall-Eliminazzjoni ta' Diskriminazzjoni kontra n- Nisa (CEDAW) li Malta kienet fl-1991?

ONOR.

JOE BORG: Qed inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal- Konvenzjoni għall-Eliminazzjoni ta' Diskriminazzjoni kontra n-Nisa (CEDAW), li Malta aċċediet għaliha f'Marzu tal-1991.

EUROPEAN CONVENTION ON THE ADOPTION OF CHILDREN

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru iqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-European Convention on the Adoption of Children 1967 li tagħha Malta kienet waħda mill-firmatarji oriġinali?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal- European Convention on the Adoption of Children ta' l-1967.

WHITE PAPER - FI SĦAB INDAQS FIŻ-ŻWIEĠ

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru iqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-White Paper : 'Fi Sħab Indaqs fiż-Żwieġ' li ġiet ippubblikata f'Ottubru 1991 u li kienet serviet bħala bażi għall-emendi tal- Kodiċi Ċivili l-1993?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-White Paper "Sħab Indaqs fiż-Żwieġ" li kienet ippubblikata f'Ottubru 1991.

SPTAR SAN LUQA – PAŻJENTI FIL-KORSIJI

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm pażjenti fil-korsiji fil-wards fl-Isptar San Luqa bħalissa, ward, ward?

Kemm hemm social cases li qed jistennew li jiġu trasferiti fl-Isptar San Vinċenz bħalissa, ward, ward?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Infurmat li l-pożizzjoni fil-21 ta` Jannar 2002 hija kif ġej:

|Wards |Corsia |Social | | | |Cases | |M1 |12 |2 | |M2 |7 |7 | |M3 |10 |5 | |M4 |12 |13 | |M5 |7 |5 | |M6 |8 |9 | |M7 |4 |5 | |M8 |5 |6 | |MS I |1 |3 | |MS II |0 |3 | |S 4 |0 |2 | |WS I |0 |2 | |WS II |0 |4 | |GDW |0 |1 | |Orth I |2 |1 | |Orth III |2 |2 | |Gynae |0 |1 |

MAM - OUTPATIENT CLINICS

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il appuntament fid-diversi outpatient clinics fl- isptarijiet San Luqa u Boffa ġew posposti mindu bdew l-azzjonijiet tal-MAM ix-xahar li għadda?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni għadha qed tinġabar.

Risposta tingħata f'seduta oħra.

SPTARIJIET - ĦOBŻ

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid kif joħorġu t-tenders għall-provvista tal-ħobż fl- isptarijiet?

Hemm ħsieb li kull sptar joħroġ l-offerti tiegħu?

Meta jerġa' jmiss li joħorġu dawn it-tenders?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Infurmat li t-tender tal-ħobż fl-isptarijiet toħroġ mid-Dipartiment tal-Kuntratti darba fis-sena.

Għal din is-sena m'hemm l- ebda ħsieb li kull sptar joħroġ l-offerti għal rasu.

Normalment is-sejha għall-offerti tiġi ppubblikata f'Ġunju.

RELIEF

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jara li l-każ ta' armla li l- uniku dħul tagħha huwa mir-relief u li xi xahar ilu ġie maqtugħ, u dawn l- aħħar ġranet ġiet maqtugħa wkoll ic-children allowance u allura ma għandhiex l-ebda dħul ieħor, jitmexxu l-quddiem?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-persuna minnu ndikata ġiet infurmata bl-eżitu tal-każ tagħha.

PENSJONI TAR-ROMOL

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jara li anzjana li għada kif romlot ftit tal-ġimgħat ilu tinħarġilha l-pensjoni tar-romol peress li ma għanda l-ebda dħul?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant illi l-każ tal- persuna indikata minnu ġie investigat u l-persuna ġiet infurmata bil-miktub dwar dan.

KONVENZJONI - PROTOKOLLI

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jgħid f'hiex waslet il-firma ta' Malta għall- konvenzjoni tal-Bioetika tal-Kunsill tal-Ewropa?

Kemm hu ħsiebu jiffirma protokolli minnha l-gvern?

ONOR.

JOE BORG: Ninsab informat li qed jittieħdu l-proċeduri meħtieġa mill-Ministeru tas-Saħħa sabiex Malta tkun tista' tiffirma l-Konvenzjoni tal-Bioetika tal-Kunsill ta' l-Ewropa.

Dwar il-Protokolli addizzjonali għall-Konvenzjoni tal-Bioetika, nixtieq ninforma lill-Onorevoli Membru li dan il-Protokoll ma jistax jiġi ffirmat qabel ma tiġi ffirmata l-Konvenzjoni.

GĦAJNUNA SOĊJALI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jara li tinħareġ l- għajnuna soċjali lil omm b'żewġt itfal li l-partikularijiet jinsabu separatament min din il-mistoqsija?

Tista' din l-omm tiġi infurmata bl- aħħar żviluppi?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

FGURA - SHELTERS

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l- Ministru jgħid x'deċiżjoni se jieħu d-Dipartiment tal-Mużewijiet wara li nstabu xi shelters tal-gwerra fi Triq Hompesch fil-Fgura?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li wara spezzjoni tas-sit, id-Dipartiment tal-Mużewijiet għarraf lill-Kunsill u lid-Dipartiment tat-Toroq li dan ix- xelter huwa protett mil-liġi ta' l-Antikitajiet.

Għaddejjin laqgħat mal- Kunsill u d-Dipartiment tat-Toroq biex il-protezzjoni tax-xelter issir bl- aħjar mod.

FGURA - SHELTERS

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk ġiex infurmat id-Dipartiment tal-Mużewijiet dwar is-sejba ta' shelters fi Triq Hompesch il-Fgura?

Jekk iva, kien hemm xi żviluppi dwar din is-sejba?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li l-Awtoritajiet tal-Mużew huma nfurmati bix-xelters.

PAOLA - DAWL

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista l-Ministru jara li wire tad-dawl perikoluż u li joħroġ in-nar minnu, u kanna li hemm bla użu, titneħħa minn quddiem residenza li l- partikularitajiet jinsabu separatament minn din il-mistoqsija?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ninsab infurmat, li kuntrarjament għal dak li qed jingħad fil-mistoqsija, minn investigazzjoni li saret mill-Korporazzjoni Enemalta ma jirriżultax li hemm xi periklu ikkaġunat mis-sistema ta' l- elettriku.

BORMLA - RAILING TAL-ĦADID

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jara li jsir railing tal-ħadid fit-taraġ ta' Sqaq il-Mitħna, Bormla biex ikun ta' għajnuna għal nies anzjani u persuni b'diżabilita li hemm jgħixu f'din it-triq?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li xi żmien ilu l-Kunsill Lokali nstalla hand railing, iżda dan kellu jerġa jinqala peress li kien beda xi xogħol ta' kostruzzjoni u dan seta isirlu ħsara.

Ir-railing ser jerġa jiġi nstallat hekk kif titlesta' l-kostruzzjoni.

Għal aktar informazzjoni l-Onor.

Interpellanta hi mitluba tirreferi l- mistoqsija tagħha lill-Ministru kkonċernat.

SERVIZZ TAD-DAWL

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jirrispondi il-mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: In-numru ta' households li kellhom is-servizz tad- dawl sospiż minħabba nuqqas ta' ħlas ta' kontijiet, xahar b'xahar, matul l- aħħar tmien xhur tas-sena li għaddiet kien kif ġej:

|Mejju |38 | |Ġunju |27 | |Lulju |27 | |Awissu |33 | |Settemb|29 | |ru | | |Ottubru|31 | |Novembr|43 | |u | | |Diċembr|23 | |u | |

Din l-informazzjoni tinkludi kemm households Maltin kif ukoll Għawdxin, peress li tali statistika ma tinżammx għaż-żewġ gżejjer separatament.

ĊITTADINANZA DOPJA

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid mill-liema pajjiż barra minn Malta ġejjin l-applikanti għaċ- Ċittadinanza Doppja li rreġistraw ruhom bejn ix-xahar ta' Settembru sa l- aħħar ta' Diċembru 2001?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi t-tagħrif mitlub mill-Onor.

Interpellant dwar mill-liema pajjiż barra minn Malta ġejjin l-applikanti għaċ-ċittadinanza doppja li rreġistraw ruħhom bejn Settembru u Diċembru 2001, hu kif jidher fit-Tabella li qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra.

ĊITTADINI INGLIŻI - APPARTAMENTI

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid hemm xi limiti ta' żmien li ċittadini ingliżi jistgħu jgħixu ġo appartament tal-privat b'kiri f'pajjiżna bħalissa?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ebda Dipartiment jew entita' li jaqa' taħt id- dekasteru tiegħi mhu responsabbli mir-regolamentazzjoni tal-kirjiet fil- privat.

Għalhekk nitlob lill-Onor.

Interpellant jirreferi l-Mistoqsija tiegħu lill-Ministru konċernat.

DIVE CENTRE

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jispjega l-iskop tas-sejħa għall-offerti CT432/2101 għal bini ta' Dive Centre f'Tas-Sliema

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li s-sejħa għall-offerti għal bini ta' Dive Centre f'Tas-Sliema ħarġet sabiex id-Dive Systems li bħalissa jinsabu f'Tigne' jiġu ri-allokati minħabba fil-proġett li qed isir mill-konsorzju MIDI f'Tigne' Point.

Fil-fatt l-art f'Tigne' li bħalissa qed tintuża mid-Dive Systems ġiet mgħoddija lill-konsorzju MIDI bħala parti mill-kuntratt.

TA' XBIEX - INSTALLAR TA' LIFT

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid hemmx il-ħsieb li jinbeda l-installar ta' lift fl-appartamenti D1 H/E Ta' Xbiex peress li x'inkwilini b'diżabilita' qed ibatu ħafna?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninsab infurmat li t-tender għall-istallar tal- lift fil-post indikat mill-Onor.

Interpellant ġiet allokata.

Ix-xogħol strutturali hu programmat li jinbeda fi Frar u l-lift mistenni jiġi stallat f'April.

MCAST - KORS

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li l-kors dwar woodwork/ancillary trades fl-MCAST jinbeda?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-kors fis-sengħa ta' l-Injam huwa parti mill-programm li qed iwettaq l-Istitut ta' l-Inġinerija tal-Bini u l- kostruzzjoni ta' l-MCAST.

Dan huwa l-kors li jwassal sal-livell ta' Journeyman.

Kumplimentari mal-kors qiegħed isir l-eżami tas-City and Guilds Awards u Construction li fih module tat-Timber Vocations.

L-MCAST qed jaħseb li fil-futur nagħmlu d-Diplama Course.

KORPORAZZJONI GĦAS-SERVIZZI TA' L-ILMA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jispjega kif intgħażel iċ-chief executive tal- Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma?

Jista' jpoġġi fuq il-Mejda tal- Kamra kopja tal-kuntratt li ingħata ic-chief executive ġdid?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ninsab infurmat li ċ-Chief Executive tal- Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma intgħażlet wara sejħa pubblika għall- applikazzjonijiet għal dan il-post u proċess ta' għażla normali minnn fost dawk li applikaw.

Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-kuntratt mitlub.

TILWIN INDUSTRIJALI

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm tilwim industrijali sena b'sena matul dawn l-aħħar 3 snin?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninsab infurmat li n-numru ta' tilwim industrijali fl-aħħar tlett snin kien kif ġej:

|Sena |Numru | | | | |1999 |92 | |2000 |103 | |2001 |103 |

SUPERVISOR - APPLIKAZZJONIJIET

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid kemm intefgħu applikazzjonijiet għal-postijiet ta' supervisor (distretti) u ta' supervisor (maintenance of sewers) fi ħdan it- Taqsima tax-Xogħlijiet?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li għall-postijiet ta' Supervisors fi ħdan it-Taqsima tax-Xogħlijiet intefgħu mitejn u disgħa u għoxrin (229) applikazzjoni.

Dawn kienu mqassma hekk:

|Supervisor (Distretti) |104 | |Supervisor (Maintenance of |125 | |Sewers) | |

GĦAWDEX – INĊENDJU FIX-XAGĦRA

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li għar-rigward inċendju li sar fix-Xagħra, Għawdex u preċisament fl-indirizz 'Bienvienidos', Qasam ta' Dun Anton, Xagħra, Għawdex fis-26 ta' Novembru 2001 fis-2.30am, ma saret l-ebda inkjesta?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi l-każ ta` ħruq imsemmi mill- Onorevoli Interpellant qed jiġi investigat mill-Pulizija.

Fil-fatt kien il- Maġistrat tal-Għassa li kien ta l-opinjoni li ma kienx hemm bżonn ta` inkjesta.

KUNSILLI LOKALI – E-GOVERNMENT

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid jekk hux il-Kunsill Lokali kollha se jipparteċipaw biex jagħtu s-servizzi permezz ta' l-e government?

Jekk le, liema kunsilli mhux se jipparteċipaw u għaliex?

X'inhu l-pjan tal-Gvern biex il-pubbliku jinqeda aħjar u aktar malajr permezz tal-Kunsill Lokali?

ONOR.

AUSTIN GATT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

REĠISTRU TAL-QAGĦAD

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm nies inqatgħu minn fuq ir-reġistru tal-qagħad u għal-liema raġunijiet inqatgħu matul dawn l-aħħar 12-il xahar?

Jista' jforni l-istess informazzjoni għal matul it-tlett snin ta' qabel?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra Tabelli dwar strike-offs għas-snin 1997-2001.

KUNSILLI LOKALI - RESPONSABILITAJIET

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid liema huma dawk ir-responsabilitajiet ġodda li ngħataw il-Kunsilli Lokali minn Settembru 1998 'l hawn?

Jista' jgħid wkoll x'responsabilitajiet ġodda ngħataw bejn Ottubru 1996 u Settembru 1998 fi żmien il-Gvern Laburista?

ONOR.

WELFARE REFORM COMMISSION

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jispjega x'kienet ir- raġuni tar-riżenja tac-chairman tal-welfare reform commission?

Jekk dawn ir- raġunijiet kienu ta' natura personali, għaliex ir-rapport ma' ġiex ippreżentat qabel ir-riżenja tiegħu, kemm-il darba dan ir-rapport huwa lest, kif jindikaw diversi stqarrijiet tal-Viċi Prim Ministru

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ma għandix x'inżid ma dak li diġa' għidt pubblikament dwar dan is-suġġett.

L-Onor.

Membru mhux korrett meta jgħid li jiena ndikajt li r-rapport huwa lest.

Għalkemm sar ħafna xogħol mill- Kummissjoni, jiena nfurmat li sallum ir-rapport finali ma jistax jitlesta anke għaliex hemm organiżżazzjonijiet (membri tal-Kummissjoni) li għadhom ma ssottomettewx il-kummenti tagħhom dwar il-working document.

KUNSILLI LOKALI - FLUS

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm ingħataw flus il-Kunsilli Lokali mit- twaqqif tagħhom sa issa?

ONOR.

AUSTIN GATT: Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-informazzjoni mitluba.

ETC – JOB DESIGNATION

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm-il darba siefer il-CEO tal-ETC dawn l-aħħar 12-il xahar?

Min kien l-istaff li siefer miegħu?

X'kien il-job designation tagħhom u x'kien ix-xogħol eżatt ta' kull persuna li siefer/siefret mac-CEO?

Kiemm swiet lill-ETC kull safra?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant.

FTEHIM TA' ESTRADIZZJONI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari nru.

30738 li oriġinarjament saret lill-Ministru ta' l-Intern u cioe jista' jelenka liema huma dawk il-pajjiżi li Malta għanda ftehim ta' estradizzjoni magħhom?

Meta ġie iffirmat kull wieħed?

ONOR.

AUSTIN GATT: Mill-1964 'l hawn Malta ffirmat u saret parti mill- Konvenzjoni tal-Kunsill ta' l-Ewropa dwar l-estradizzjoni u dan b'effett mis-17 ta' Ġunju 1976.

Malta saret parti wkoll mill-Protokol Addizzjonali u mit-tieni Protokoll Addizzjonali ta' l-istess Konvenzjoni b'effett mit-18 ta' Frar 2001 u għalhekk in effett Malta għandha trattat ta' estradizzjoni mal-istati kollha li huma parti għal dik il-Konvenzjoni u Protokolli.

Barra minn dan Malta hija wkoll parti mill-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet uniti tal-1988 Kontra t-traffikar ta' Drogi Narkotiċi u Psikotropiċi u l- istess konvenzjoni tista' tintuża bħala trattat ta' estradizzjojoni mal- istati li huma partijiet ta' dik il-Konvenzjoni għall-finijiet tar-reati li dwarhom tittratta dik il-Konvenzjoni.

Barra minn dawn il-konvenzjonijiet, mal-indipendenza Malta wirtet diversi trattati mir-Renju Unit li ġew applikabbli għal Malta.

ĠNIEN TA' HASTINGS

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid min ta' l-permess sabiex jinfetaħ il-bieb li nfetaħ dan l- aħħar fil-Ġnien ta' Hastings (Windmill Street).

Minn min saret l- applikazzjoni?

Meta saret l-applikazzjoni?

L-applikazzjoni ġiet approvata mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li l-bieb li qed jirreferi għalih l-Onorevoli Interpellant hi fetħa fil-ħajt li saret biex jitneħħa ħajt perikoluż li kien fi stat ħażin ħafna.

L-Awtorita' ta' l-Ippjanar kienet infurmata bil-miktub (22/11/2001) dwar dan.

Tneħħa wkoll ħadid dekorattiv imsaddad li kien ukoll fi stat perikoluż.

Sadanittant saret applikazzjoni li daħlet l-Awtorita' ta' l-Ippjanar fil-21 ta' Diċembru 2001 (PA 6777/01).

Din saret mid-Direttur Ġenerali tat-Taqsima tax-Xogħlijiet.

L-applikazzjoni għadha mhix approvata sa llum.

HOUSING - KERA

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid fejn huwa l- appartamenti li l-Awtorita' tad-Djar għaddiet lid-Dipartiment ta' l- Akkomodazzjoni Soċjali sabiex jingħataw b'kera?

Kemm hemm f'kull lokalita?

Meta se jibdew jitqassmu?

Kemm minnhom se jkunu riżervati għad-diversi kategoriji ta' applikanti għal social housing?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jien infurmat li l-Awtorita' għaddiet 78 appartamenti lid-Dipartiment.

Dawn huma imqassma hekk:

|Valletta |16 | |Tarxien |7 | |Ta' Ġiorni |8 | |Fgura |12 | |Bormla |23 | |Pembroke |12 |

L-appartamenti ta' Tarxien u Ta' Ġiorni u 8 minn tal-Belt ġa ġew allokati filwaqt li minn ta' Bormla intużaw biex jiġu allokati dawk involuti fis- Slum Clearance.

L-oħrajn ser jiġu allokati malli jkollhom is-servizzi pprovduti.

HIGH COMMISSION

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm impjegati jaħdmu fl-uffiċju tal- High Commission ta' Canberra (locally employed)?

Kemm hemm full-timers u kemm hemm casuals?

Jista' l-Ministru jgħid kull ħaddiem kemm jitħallas ta' xogħolu u b'liema sistema jitħallas?

Jista' jgħid kemm minnhom jitħallsu bis-sistema cash in hand?

ONOR.

JOE BORG: Fil-Kummisjoni Għolja ta' Malta ġewwa Canberra hemm jaħdmu sebgħa (7) locally employed, erbgħa (4) full timers u tlieta (3) casuals.

Żewġ impjegati full time jitħallsu A$1,088 kull ġimgħatejn, wieħed jitħallas A$1.022 kull ġimgħatejn u impjegata waħda titħallas A$914 kull ġimgħatejn.

Fil-każ ta' l-impjegati casual, waħda tithallas A$25 fis- siegħa fil-waqt li t-tnejn l-oħra jitħallsu A$20 fis-siegħa.

Dawn l- impjegati kollha jitħallsu b'direct credit għajr tnejn li jitħallsu b'cheque.

Ma jirriżultax li hemm xi mpjegat li qed jitħallas bis-sistema cash in hand.

AMABAXXATA MALTIJA - AWSTRALJA

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jgħid jekk sarx xi tibdil strutturali fil-bini ta' l-ambaxxata l-ġdida Maltija fl-Awstralja ta' O'Malley f'Canberra?

Jekk fl-affermattiv jista' jgħid kemm intefqu flus biex twettaq dan ix-xogħol?

Jista' l-Ministru jgħid biex sar dan ix-xogħol strutrali kienx hemm il- permessi meħtieġa mil-awtoritajiet Awstraljani?

Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-irċevuti tal-ispejjeż li saru f'dan ir- rigward, il-pjanti u l-applikazjonijiet preżentati lill-Awtoritajiet Awstraljani biex jingħata permess biex ikun jista' jsir ix-xogħol u kopja tal-permessi biex seta jsir ix-xogħol?

ONOR.

JOE BORG: Ir-risposta għall-ewwel parti hija fl-affermattiv.

Ntefqu A$32,987.80 għax-xogħol ta' tibdil strutturali.

Ir-risposta għat-tielet parti tal-Mistoqsija hija fl-affermattiv.

Ma narax il-ħtieġa li npoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra d-dokumenti mitluba mill- Onorevoli Interpellant sakemm ma tingħatax raġuni għal din ir-rikjesta.

AWSTRALJA - HIGH COMMISSION

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jgħid x'ġara mill-bini ta' l-uffiċju il-qadim tal-High Commission tal-Awstralja li hemm ġo La' Perouse St. Red Hill Canberra?

Jista' jgħid jekk dan il-bini inbihx jew għadux għal bejgħ?

Jekk il-post huwa għal bejgħ, jista' l-Ministru jgħid jekk sarux reklami f'dan ir-rigward u jekk saritx tabella mal-post li tindika dan?

Jekk din il- propjeta għada ma' inbiegħetx, jista' l-Ministru jgħid x'qed iżomm dan?

ONOR.

JOE BORG: Il-bini ta' l-uffiċċju l-qadim tal-Kummissjoni Għolja ta' Malta f'Canberra ser ikun għall-bejgħ u għal dan il-fini qed jiġi ppreparat tender document, li jinsab fi stadju avanzat ta' tħejjija.

Għalhekk s'issa għadhom ma sarux reklami.

AWSTRALJA - AMBAXXATA MALTIJA

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jgħid jekk fil-parti tal-bini ta' fuq ta' l- Ambaxxata l-ġdida Maltija fl-Awstralja ta' O'Malley f'Canberra huwiex qed jintuża bħalha residenza minn xi individwi?

Jekk fl-affermattiv min qiegħed jgħix hemm u kemm titħallas kera f'dan ir- rigward?

ONOR.

JOE BORG: Ir-risposta għall-ewwel parti tal-Mistoqsija hija fl- affermattiv.

Ir-residenza hija okkupata mid-Deputat Kummissarju Għoli u l- familja tagħha.

Ta' din l-akkomodazzjoni pprovduta mill-Gvern, l-uffiċċjal iħallas 25% tal-Global Emoluments kif stipulat fil-Conditions of Service for Officers Serving Overseas.

AWSTRALJA - AMBAXXATA MALTIJA

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jgħid jekk inxtratx xi għamara, appliances, ħwejjeġ tal-bjankerija u oġġetti oħra simili għall-bini tal-ambaxxata l- ġdida Maltija f'Canberra l-Awstralja matul din l-aħħar sena?

Jekk fl-affermattiv jista' l-Ministru jgħid x'kienu l-ispejjeż u jpoġġi fuq il-Mejda tal-kamra kopja tal-irċevuti tal-ispejjeż li saru f'dan ir- rigward?

ONOR.

JOE BORG: Matul din l-aħħar sena nxtraw diversi oġġetti għall-bini ta' l-ambaxxata l-ġdida Maltija f'Canbera u għar-residenza tad-Deputat Kummissarju Għoli.

L-ispiża għax-xiri ta' dawn l-oġġetti kienet ta' AUD$9,378.80.

Sakemm ma ningħatax raġuni 'l għala qed jintalbu kopji ta' l-irċevuti ta' l-ispejjeż, ma nara l-ebda skop li npoġġihom fuq il-Mejda tal-Kamra.

LIBRARA - ILMENT

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jinvestiga l-ilment ta' tant librara u cioe li dawn ilhom ix-xhur ma jitħallsu għax-xogħol li jirrendu kuntrarjament għal-librara oħra li huma wkoll għalliema?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-Librara fil-Fergħat tal-Librerija li ma jaħdmux mad-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni irċrvew il-ħlas kollu tagħhom sa Novembru 2001.

Il-ħlas dovut għal Diċembru 2001 diġa` ġie sottomess it- Teżor u dalwaqt joħroġ il-pagament tiegħu ukoll.

It-talba għal pagament tal-Librar kemm jekk huwa mad-Diviżjoni ta' l- Edukazzjoni kif ukoll il-Librara l-oħra fil-Fergħat, issir wara li jispiċċa x-xahar u jintbagħat ir-return ta' l-attendenza mil-Librar innifsu.

TINDIF TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jispjega fuq liema kriterji u b'liema mod tender ta' Lm 2,357,2000 taħt ir-riferenza L/A 630/95 li tikkonċerna tindif ta' drenaġġ ġiet mogħtija mingħajr ma saret sejħa pubblika?

Jista' jgħid x'kienet il- motivazzjoni wara din l-għotja meta wieħed iqis illi x-xogħol ta' drenaġġ kien fdat f'idejn l-istess kuntrattur u r-riżultati kienu negattivi u xejn sodisfaċenti?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li l-kuntratt relatat mal- Letter of Acceptance (LA 630/95) ingħata fl-1995, wara sejħa pubblika għall- offerti maħruġa mid-Dipartiment tal-Kuntratti fl-avviż numru CT 481/94.

Il- kuntratt ingħata bl-istess kriterji li jingħataw il-kuntratti pubbliċi kollha u ċioe' l-aħjar prezz għal għodda u xogħol skond il-kundizzjonijiet u l-ispeċifikazzjonijiet.

Għar-rigward tat-tieni parti tal-mistoqsija, nistqarr li l-Onorevoli Interpellant ma spjegax ruħu b'mod ċar.

KUNSILLI LOKALI - BALANCE SHEET

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra il-balance sheet, li tkun tirrispekkja l-bilanċ finanzjarju sa l-aħħar ta' Diċembru 2001, tal- kunsilli lokali ta' dawn il-lokalitajiet:

Valletta, Isla, Zebbug(Malta), Zejtun, Balzan, Dingli, Fontana, Għajnsielem, Għasri, Iklin, Kirkop, Marsa, Mellieħa, Mqabba, Nadur, Pembroke, Qrendi, San Giljan, San Pawl il-Baħar, Santa Venera, Ta' Xbiex, Xemkija u Zurrieq

ONOR.

AUSTIN GATT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

INVESTMENT REGISTRATION SCHEME - FONDI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid s'issa kemm ġew reġistrati fondi taħt l-iskema tal- Investment Registration Scheme?

Kemm minnhom tħallew barra?

Kemm minnhom ġew ripatrijati f'Malta?

Kemm kien hemm individwi kkonċernati?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onorevoli Interpellant li għadu kmieni wisq biex wieħed jibda' jgħati statistika fuq din l-iskema.

L-aħjar hu li din tingħata wara l-31 ta' Marzu 2002.

KONSULENTI - ĦLAS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jgħid liema huma l-konsulenti mhux legali mal-Ministeru tiegħek?

Kemm qed jitħallsu?

ONOR.

JOE BORG: Il-konsulenti mhux legali mal-Ministeru u l-ħlas annwali tagħhom huwa kif ser jingħad:

|Alfred |LM4,800 | |Zarb | | |Henry de|LM6,328 u Car Allowance | |Gabriele|ta' LM 1,250 | |Saviour |LM13,208 | |Falzon | | |George N|LM2,400 | |Busuttil| | |Saviour |LM6,570 | |J | | |Stellini| | |Antoinet|LM7,416 iżda | |te |effettivament peress li | |Cutajar |qegħda sservi | | |fl-Ambaxxata Maltija fi | | |Brussell tirċievi Global| | |Emoluments li jammontaw | | |għal EURO54,454 |

KONSULENTI MHUX LEGALI - ĦLAS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid liema huma l-konsulenti mhux legali mal-Ministeru tiegħek?

Kemm qed jitħallsu?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-informazzjoni mitluba qed tinġabar.

KONSULENTI MHUX LEGALI - ĦLAS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Jista' l- Ministru jgħid liema huma l-konsulenti mhux legali mal-Ministeru tiegħek?

Kemm qed jitħallsu?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

KONSULENTI MHUX LEGALI - ĦLAS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid liema huma l-konsulenti mhux legali mal-Ministeru tiegħek?

Kemm qed jitħallsu?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jekk b'konsulenti mhux legali l-Onor.

Interpellant jifhem li dawn huma konsulenti mhux avukati, jien infurmat li l-Konsulenti mal-Ministeru għat-Trasport u Komunikazzjoni huma:-

Dr Stephen Calleya li qed jitħallas Lm2000 fis-sena

Is-Sur David Sutton li qed jitħallas Lm6720 fis-sena

Is-Sur Paul Micallef li qed jitħallas Lm3756 fis-sena.