MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Uffiċjali u Rivedut) IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 336 L-Erbgħa, 9 ta' Novembru, 1994 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati Malta Prezz Lm1 IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 336

L-Erbgħa, 9 ta' Novembru, 1994

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.06 p.m.

Talba

Seduta Nru. 336

L-Erbgħa, 9 ta' Novembru, 1994

WERREJ

MINUTI 805

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 805

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA 812

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR L-AFFARIJIET TAL-KONSUMATUR

CONSUMER AFFAIRS BILL

Kumitat 812

AĠĠORNAMENT 837

MISTOQSIJIET IMIEĠBA BIL-MITKUB 842

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 335 li saret fit-8 ta' Novembru, 1994, ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

KONTROLL FUQ PREZZIJIET

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Michael Farrugia) staqsa lill- Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra lista sħiħa ta' affarijiet li għad hemm kontroll fuq il-prezz tagħhom u jgħid b'liema mod qed jiġu kkontrollati?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS (Ministru tas-Servizzi Ekonomiċi) (f'isem il- Ministru tal-Finanzi): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li filwaqt li nirreferi għar-risposta għad-domanda numru 22,182, dwar kontrolli li jsiru fuq prezzijiet ta' oġġetti, nirreferi lill-Interpellant ukoll għar-risposta li tajt għal domanda Nru. 15,479 fejn għidt li minħabba n-numru kbir ta' każi fejn jiġu stabbiliti prezzijiet ġodda mhux possibbli li titpoġġa fuq il-Mejda l-lista sħiħa mitluba.

Jekk l-informazzjoni mixtieqa tkun aktar diretta jkunu jistgħu jingħataw dettalji tagħha.

KONTROLL FUQ PREZZIJIET

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Michael Farrugia) staqsa lill- Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Ministru jgħid kif qed jiġu kkontrollati l- prezzijiet ta' l-oġġetti?

Jista' l-Ministru jgħid kif qed jiġu kkontrollati l-prezzijiet tas-servizzi?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS (f'isem il-Ministru tal-Finanzi): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-prezzijiet ta' l-oġġetti huma kkontrollati b'mod ġenerali bl-Ordni ta' Prezzijiet ta' Frar 1993 maħruġin skond ir- Regolamenti dwar Bejgħ ta' Oġġetti.

Din l-Ordni tistabbilixxi l-marġini ta' profitt li jista' jagħmel importatur/distributur u tal-ħanut.

Min jinqabad jeċċedi dawn il-limiti jiġi mħarrek.

Barra minn hekk isir kontroll ukoll direttament bil-pubblikazzjoni ta' Ordnijiet ta' Prezzijiet speċifiċi dwar kważi l-oġġetti kollha ta' l-ikel u affarijiet oħra essenzjali.

Sistema oħra hija użata għall-iffissar tal-prezzijiet ta' oġġetti mediċinali.

Dan isir permezz ta' ċertifikat maħruġ lill-importatur li jistabilixxi l-ogħla prezz li għandu jinbiegħ l-oġġett.

Jinħarġu wkoll ordnijiet ta' prezzijiet ta' oġġetti essenzjali magħmulin Malta.

Pulizija tal-kontroll u spetturi agrikoli jagħmlu żjarat kuljum fil- ħwienet biex jaraw li l-liġi hija osservata u jittellgħu mijiet ta' persuni l-Qorti meta jinstab li dan ma jsirx.

Investigazzjonijiet isiru wkoll meta jidħlu rapporti ta' abbużi fuq it-telefon jew personalment fid-Dipartiment.

Rigward servizzi m'hemmx liġi li tikkontrollahom.

Naturalment il- konsumatur dejjem jista' jiftiehem minn qabel ma' dak li jkun se jagħtih is- servizz dwar il-prezz tax-xogħol u b' hekk iħares l-interess tiegħu.

MR SPEAKER (Onor. Lawrence Gonzi): L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Il-Ministru għadu kemm semma l-prezzijiet tal- mediċini.

Jista' jispjega ftit lill-Kamra kif jinħadmu l-prezzijiet u jagħti spjegazzjoni għaliex minn ġimgħa għall-oħra qed jogħlew l-istess prodotti, anke jekk ħafna drabi dawn ikollhom l-istess batch number?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: Jien ma naf xejn fuq il-prezzijiet tal- mediċini għax fortunatament ma għandix bżonnhom.

(Interruzzjonijiet) Nixtieq li l-Onor.

Vella jifhem li jien ma nistax nirrispondih għad-domanda li għamel għax il-Ministeru tiegħi m'huwiex responsabbli mill-prezzijiet u l-Ministru li jista' jagħtih din it-tweġiba qiegħed imsiefer.

Sfortunatament, veru li jista' jkun hawn min jabbuża f'dan il-pajjiż.

Li kieku kulħadd ibigħ il-prodotti tiegħu b'mod ġust, żgur li jagħmel qliegħ tajjeb mingħajr ma jweġġa' u jnaffar lil ħadd.

Lanqas ma nista' nagħtih raġuni għaliex ċerti prodotti li jkunu ta' l-istess batch ma jinbiegħux bl- istess prezz.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Onor. Bonello Du Puis, se nistaqsik mistoqsija oħra forsi tkun tista' tirrispondihieli.

Il-Ministru jaf jekk kemm-il darba jsirux spot-checks fuq l-ispiżeriji, bħalma - kif semmejt inti qabel - isiru kontrolli fuq il-prezzijiet?

Il-Ministru jaf isirux kontrolli simili fuq il-prodotti li jinbiegħu mill-ispiżeriji?

Hemm xi każijiet fejn persuni tressqu l-Qorti minħabba li xi spiżeriji ma biegħux il-prodotti tagħhom bil-prezz li suppost ibigħuhom?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: Mr Speaker, jien nassumi li ġaladarba hemm impjegati fid-Dipartiment tat-Trade biex jikkontrollaw il-prezzijiet, dawn l-ispot-checks isiru.

Ma nistax ngħidlek li jien ċert minn dan li qed ngħid, imma hekk nassumi.

Imma jien naħseb li għal dawn id-domandi li għamilli, ikun aħjar li kieku l-Onor.

Interpellant jagħmel domanda speċifika għax anke kieku l-Ministru responsabbli qiegħed preżenti llum, żgur li ma jkunx jaf ir-risposti bl- amment.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Safejn naf jien, il-mistoqsijiet supplimentari jsiru wara li tkun ingħatat ir-risposta bil-miktub.

Jekk kull darba li nagħmel mistoqsija supplimentari jkolli nagħmel mistoqsija bil-miktub fuqha, ikun aħjar jekk ma nibqgħux nagħmlu iktar mistoqsijiet supplimentari.

Jien nifhem li inti ma tistax tweġibni minħabba li d-domandi li għamiltlek ma jikkonċernawx lilek, imma lill-Ministru Dalli.

GĦalhekk jien nippretendi li l-Ministru konċernat ikun preżenti.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: Il-Ministru m'hux preżenti għax qiegħed imsiefer, pero' jien xorta waħda ma nippretendix li ministru - hu min hu - wara li jagħtik it-tweġiba għad-domanda li tkun għamiltlu inti, ikun jaf kemm-il darba sar kontroll fuq il-prezzijiet, kemm hemm nies li qed jagħmlu dawn it-tip ta' kontrolli, kemm-il darba n-nies li nqabdu jabbużaw ittellgħu l-qorti...

Jien ma nippretendix li ministru se jkun jaf dawn id- dettalji kollha bl-amment.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Nirtira r-rimarka li għamilt għax ma kontx naf li l- Ministru qiegħed imsiefer.

Imma jien nippretendi li inti ma għandekx tgħid affarijiet li jien ma għidthomx.

Jien ma staqsejtekx biex tgħidli kemm-il darba saru l-kontrolli tal-prezzijiet; kulma staqsejtek kien jekk tafx hux qed isiru kontrolli u jekk tressqux nies fil-qorti.

Kieku llum il-Ministru kien preżenti, jien kont nippretendi li jkun jaf iweġibni għal dawn il- mistoqsijiet.

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: Jista' jkun, imma jien min-naħa l-oħra ma kontx nippretendi li l-Ministru jaqbad u jirrispondi "hekk".

ĊITTADINANZA DOPPJA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk mill-1991 'l hawn kienx hemm persuni ta' nazzjonalita' Russa li ngħataw ċittadinanza Maltija?

Kemm kien hemm minn dawn il-persuni?

Kif jistgħu ċittadini Russi jsiru ċittadini Maltin?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI (Prim Ministru): Persuni barranin (inklużi ċittadini Russi) jistgħu jakkwistaw iċ-ċittadinanza Maltija jekk ikunu miżżewġin ċittadin Malti u l-Ministru responsabbli għaċ-ċittadinanza jkun sodisfatt li l-għoti taċ-ċittadinanza lill-persuna konċernata ma jmurx kontra l-interess pubbliku.

Fil-fatt, mill-1991 sal-lum, kien hemm sitt nisa Russi li akkwistaw iċ-ċittadinanza Maltija għax miżżewġin Maltin.

Dawn ovvjament kellhom jirrinunzjaw iċ-ċittadinanza Russa għax skond il- liġi tagħna ma jistgħux iżommuha.

Minbarra dan, persuni barranin (inklużi ċittadini Russi) jistgħu jkunu eliġibbli biex japplikaw ħalli jiġu naturalizzati bħala ċittadini Maltin jekk jissodisfaw il-kondizzjonijiet ta' artiklu 3 (1) ta' l-Att dwar iċ- Ċittadinanza Maltija (Kap 188), fosthom li jkunu ilhom jgħixu Malta għal mhux inqas minn ħames snin.

Applikazzjonijiet għal dan l-iskop jiġu kkonsidrati skond il-mertu tal-każ u fid-dawl tal-guidelines dwar l-għoti taċ-ċittadinanza Maltija li kienu tħabbru f'Lulju 1987.

Ninsab informat li s'issa ma kien hemm ebda ċittadin Russu li ġie naturalizzat bħala ċittadin ta' Malta.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Nixtieq nagħmel mistoqsija li m'għandha x'taqsam xejn ma' dan, imma għandha x'taqsam man-nazzjonalita'.

Jista' l-Prim Ministru jgħid lill-Kamra jekk kemm-il darba hemmx xi policy speċifika rigward każi ta' bdil ta' sess ta' nies li jgħixu f'pajjiżi barranin - ħalli ma nindikawx il-post - imma għandhom passaport Malti?

Hemm xi diffikultajiet li qed isibu ma' wiċċhom dawn in-nies?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Din il-mistoqsija m'għandha x'taqsam xejn maċ- ċittadinanza.

ONOR.

GEORGE VELLA: Jien qed nistaqsi dwar problemi fuq bdil tal- passaport.

Ħalli nagħmilha aktar ċara.

Jekk persuna b'passaport Malti li qed tgħix barra minn Malta - jiġifieri baqgħet iġġedded iċ-ċittadinanza Maltija - tgħaddi minn esperjenza bħal din, x'inhuma l-proċeduri li jiġu segwiti hawn Malta?

GĦandna provvedimenti fil-liġi għaliha?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jien se nirrispondi off the cuff mingħajr ma kkonsultajt jew ħadt pariri, imma safejn naf jien, il-liġi tagħna s'issa ma tipprevedix il-possibilita' ta' bdil ta' sess fiċ-ċertifikat tat-twelid.

Safejn naf jien, din hi l-pożizzjoni, pero' jekk tagħmilli domanda preċiża nkun nista' nwieġbek eżatt.

Qed insemmi ċ-ċertifikat tat-twelid għax il- passaport imbagħad jirrifletti dan.

ONOR.

GEORGE VELLA: Il-Prim Ministru jifhem li dawn huma każi delikati ħafna u ma nistax nagħti dettalji għax nista' nindika l-persuna li għandi f'moħħi.

Nixtieq risposta dwar jekk il-Liġi Maltija tipprevedix tibdil tas- sess.

Nassumu li hu kif qal il-Prim Ministru, ma jaħsibx li wasal iż-żmien li wieħed jitkellem dwar tibdil f'dan is-sens?

Privatament nista' nagħtik dettalji ta' każ li kien fih hardship għall-persuna involuta.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: M'iniex f'pożizzjoni li nesprimi opinjoni definittiva.

L-unika ħaġa li nista' ngħid hi li għandi l-impressjoni li skond il-liġijiet kif inhuma dan ma jistax isir.

Rigward jekk huwiex il- każ li jinbidlu l-liġijiet, m'għandix opinjoni ferma għalissa u fil-każ naħseb li din hija materja li timmerita li tiġi studjata iktar profondament.

ONOR.

GEORGE GATT: Ma nafx jekk fhimtux tajjeb lill-Prim Ministru.

Jekk barrani jkun ilu jgħix f'Malta ħames snin jista' japplika biex isir ċittadin Malti?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Biex japplika jrid ikun ilu resident f'Malta għal ħames snin, imma ma jfissirx li b'daqshekk ikollu dritt għaċ- ċittadinanza Maltija, anzi skond il-policy tal-Gvern kif kienet annunċjata snin ilu - ftit wara l-1987, jiġifieri fil-bidu ta' din l-Amministrazzjoni - ġew stabbiliti kategoriji ta' nies li jistgħu japplikaw għaċ- ċittadinanza.

Hemm ir-rekwiżiti tal-liġi u barra minn hekk, ħafna drabi hemm id-diskrezzjoni tal-Ministru responsabbli, li f'dan il-każ hu l-Prim Ministru.

Jien neżerċita d-diskrezzjoni tiegħi skond kategoriji li ġew definiti b'mod preċiż kemm jista' jkun, jiġifieri l-fatt li wieħed ikun ilu ħames snin hawn Malta ma jagħtihx id-dritt li jieħu ċ-ċittadinanza, anzi bħala regola ma nagħtux iċ-ċittadinanza.

Biex nagħtu ċ-ċittadinanza jrid ikun hemm raġunijiet umanitarji jew raġunijiet oħra, inkella ma nagħtuhiex.

ONOR.

GEORGE GATT: Nixtieq nagħmel suġġeriment u ma rridx inkun personali.

Jien għandi binti Maltija, ġibtha Malta ta' seba' ġimgħat u sfortunatament għandha passaport Kanadiż.

Jien sinċerament ma nħossx li din għandha tiġi trattata bħal xi Russu jew Ġermaniż, bir-rispett kollu lejhom.

Jien ma ngħidx li huma bil-gzuz il-Maltin Kanadiżi jew il-Maltin Amerikani li jiġu joqogħdu hawn, anzi tkun xi eċċezzjoni.

Jien ngħid li f'dawn il-każijiet il-liġi għandha tinbidel.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Fil-każijiet li qed isemmi l-Onor.

Gatt u każijiet oħra simili, il-policy tal-Gvern hi li nagħtu ċ-ċittadinanza Maltija bla diffikulta'.

Pero' d-diffikulta' aktarx tkun li min ikun irid iċ-ċittadinanza Maltija jkun irid iżomm ukoll iċ-ċittadinanza barranija u f'dak il-każ il-liġi tiddefinixxi min jista' jkollu ċittadinanza doppja.

Fil-każ ta' xi ħadd li jkun twieled barra minn Malta u li għalhekk ikun akkwista ċittadinanza barranija imma jkollu l-ġenituri Maltin, ir-regola hi li meta jiġi hawn Malta u japplika għaċ-ċittadinanza nagħtuhielu mingħajr diffikulta'.

ĊITTADINI RUSSI - VISA BIEX JIDĦLU MALTA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk hemmx xi ħsieb li jitneħħa l-bżonn ta' visa biex ċittadini ta' nazzjonalita' Russa jżuru Malta?

Meta se sseħħ din il- miżura?

Qed jiġi kkonsidrat bis-serjeta' li t-tneħħija ta' visa mir-Russja tagħmel lil Malta aktar vulnerabbli biex tiġi penetrata minn Russi li aħjar ma jkollniex minnhom f'Malta?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI (f'isem il-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Affarijiet Barranin): Il-Gvern Malti qiegħed jistudja rikjesta mill- awtoritajiet Russi biex tiġi kkonsidrata l-abolizzjoni reċiproka tal-visa għaċ-ċittadini rispettivi.

Kif isir f'każijiet simili l-istudju jieħu in konsiderazzjoni primarjament l-interessi kollha ta' Malta kemm fi sfond nazzjonali kif ukoll internazzjonali.

MR SPEAKER: L-Onor.

Salvu Sant.

ONOR.

SALVU SANT: Mr Speaker, xi żmien ilu, jien kont għamilt mistoqsija supplimentari dwar dawn il-każi u l-Ministru konċernat kien qalli li se jagħmel l-investigazzjonijiet meħtieġa.

Din il-mistoqsija kienet tirrigwarda xi turisti Russi li kienu qed iħallsu għall-visa biex jiġu hawn Malta.

Il-każ kien ġie investigat?

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jiddispjaċini li m'iniex f'pożizzjoni li nirrispondi.

Jekk l-Onor.

Sant jagħmel domanda bil-miktub lill-Ministru, tingħatalu risposta.

MR SPEAKER: L-Onor.

Salvu Sant.

ONOR.

SALVU SANT: Id-domanda kienet saret u għalhekk l-informazzjoni kellha tingħata.

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jekk hemm domanda pendenti bil-miktub fuq dan il-każ, nitlob lis-Sedja biex tieħu ħsieb li l-Clerk of the House iġib ir- risposta.

Jekk il-mistoqsija kienet supplimentari u l-Ministru qal li se jinvestiga l-każ, ma jfissirx li l-Ministru għandu jagħmel dikjarazzjoni.

GĦalhekk, jekk il-mistoqsija kienet supplimentari, nistieden lill-Onor.

Membru biex jagħmel domanda bil-miktub skond id-domanda supplimentari li saret ħalli l-Ministru jkun jista' jagħtih ir-risposta.

KORPORAZZJONI GĦAX-XOGĦOL U TAĦRIĠ - RUSSI JAĦDMU MALTA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Tista' l-Korporazzjoni ta' l- Impiegi u Taħriġ tagħti lista sħiħa ta' ċittadini ta' nazzjonalita' Russa li għandhom permess jaħdmu Malta?

Jista' l-Ministru jgħid fejn jaħdmu?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani): L-informazzjoni mitluba ma tinżammx mill-Korporazzjoni ta' l-Impiegi u Taħriġ.

Il-permessi biex ċittadini ta' nazzjonalita' barranija jaħdmu f'Malta jinħarġu mill-Uffiċċju tal-Prim Ministru.

AĠENZIJA KONTRA L-ABBUŻ TA' DROGA U ALKOĦOL - STAFF

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: B'referenza għat-tweġiba mogħtija għall-Interpellanza Nru. 21,273, jista' l-Ministru jgħid x'xogħol tagħmel Ms. Vicky Gerada fl-Uffiċċju Ċentrali ta' l-Aġenzija għall-Ħarsien mill- Abbuż tad-Droga u l-Alkoħol f'Ħal Qormi billi isimha ma jidhirx fil-lista li tajt fir-risposta tiegħek?

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali): Ninsab informat li s-Sinjura Vicky Gerada m'hijiex impjegata ma' l-aġenzija konċernata.

B'mod volontarju u bla ħlas, hi tgħin fis-servizzi u fix- xogħol ġenerali ta' l-aġenzija.

Tajjeb li dan ikun ta' eżempju għal dawk li jistgħu jagħtu xi ftit mill-ħin tagħhom lil dawk li jeħtieġu l-għajnuna fis-soċjeta' tagħna.

SKEJJEL - GĦALLIEMA GĦAWDXIN LI KIENU JAĦDMU MALTA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid sena b'sena, mill-1991 'l hawn kemm kien hawn għalliema, għalliema każwali u kindergarten instructors/instructrtresses li kienu joqogħdu Għawdex u kien jgħallmu f'Malta?

B'liema kriterju ntgħażlu dawk li ntbagħtu jgħallmu Għawdex?

Kien hemm min intbagħat lura Għawdex u suppost li minfloku ntbagħat ħaddieħor?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani): Jien informat li mill-1991 'l hawn, kien hemm 14--il kindergarten assistant imqassma hekk:

1991 - 9 1992 - 2 1993 - 1 1994 - 2

Erbgħa minn dawn intbagħtu Għawdex mill-ewwel għal raġunijiet ta' anzjanita'.

Sitta oħra ntbagħtu Għawdex meta nħolqot vakanza.

Fadal erba' kindergarten assistants oħra, tlieta part-time u waħda każwali.

Fid-9 ta' Ġunju ta' din is-sena, waħda mit-tliet part-timers, li hija parti mill-istaff ta' l-iskola ta' San Pawl, intbagħtet Għawdex biex tevita l-vjaġġi bil-baħar minħabba li kienet tqila.

Fis-settur primarju, bħalissa hemm disa' għalliema Għawdxin li m'humiex interessati li jmorru jgħallmu Għawdex.

Għal dak li għandu x'jaqsam ma' l- għalliema każwali Għawdxin li kienu jgħallmu Malta, iċ-ċifri għas-snin li għaddew kienu dawn: 1991/92 - 2 1992/93 - 0 1993/94 - 10 1994/95 - 14 uħud minnhom part-timers.

Fil-livell sekondarju, iċ-ċifri kienu dawn:

1991/92 - 10 għalliema u 3 għalliema każwali:

1992/93 - 5 għalliema u 5 għalliema każwali;

1993/94 - 3 għalliema u 7 għalliema każwali;

1994/95 - 3 għalliema u 6 għalliema każwali.

Fis-settur post-sekondarju kien hemm għalliema Għawdxin jaħdmu Malta kif se jingħad:

1991/92 - 3 għalliema; 1992/93 - għalliem wieħed; 1993/94 - żewġ għalliema u għalliem każwali.

MELLIEĦA - TWESSIGĦ TA' TRIQ ETNA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid meta ħarġu l-permessi meħtieġa biex saret il-kontinwazzjoni u t-twessigħ ta' Triq Etna, fil- Mellieħa li waslet sa xifer l-irdum?

Jekk ħarġu permessi, għal liema tip ta' xogħol ingħataw il-permessi?

Fi Triq Etna, il-bini kollu hu bil-permess meħtieġ?

Il-bini ta' boundary walls li hemm madwar il-vilel kollha bil-permess?

Jekk iva, kif hemm min ingħata l-permess u kien hemm min ma ngħatax il-permess?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH (Ministru għall-Ambjent): Skond il-liġi, mhux meħtieġ permess biex issir estenzjoni jew modifika ta' triq sakemm dan ikun skond l-iskemi approvati u riċentement emendati.

Triq Etna, fil- Mellieħa hija inkluża fl-iskema u x-xogħol qed isir skond kif ippjanat.

Dwar permessi rigward bini fl-istess triq, qed isiru l- investigazzjonijiet neċessarji biex jiġu stabbiliti l-fatti.

MALTA/GĦAWDEX - SINJALI TAT-TRAFFIKU

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Reno Calleja) staqsa lill- Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknoloġija: X'sar minnu l- pjan li jitwaħħlu aktar traffic lights madwar Malta u Għawdex?

Billi safejn naf jien twaħħlu żewġ traffic lights biss, x'sar min-numru ta' traffic lights ġodda li kienu nxtraw mid-Dipartiment tax-Xogħlijiet Pubbliċi u li fuqhom kienet tant saret propaganda?

ONOR.

MICHAEL FRENDO (Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknoloġija): Ma għandi xejn xi nżid mar-risposta li tajt għal mistoqsija parlamentari numru 21,914.

ŻURRIEQ - ĦRUĠ TA' DRENAĠĠ FI TRIQ KARMNU ZAMMIT

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Reno Calleja) staqsa lill- Ministru għall-Ambjent: Il-Ministru jaf li fi Triq Karmnu Zammit, iż- Żurrieq hemm żbroff tad-drenaġġ li ilu ħiereġ xhur sħaħ?

X'se jsir biex dan jiġi rimedjat?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Minn spezzjoni li saret fi Triq Karmnu Zammit jidher li l-ħsarat irrapportati m'humiex kawża ta' ħsarat fis- sistema tad-drenaġġ imma huma kawża ta' katusa, li m'għandhiex x'taqsam mas- sistema tad-drenaġġ li nstabet tnixxi.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Mr Speaker,, onestament, fejn jidħlu t-toroq dejjem nitħawwad u ma nafx min hu l-Ministru inkarigat.

Pero' se nistaqsi l- mistoqsija xorta waħda.

Meta - bħalma ġara f'każ partikolari - isir resurfacing ta' triq u dan iwassal biex jinħoloq żbilanċ fil-flow ta' l- ilma, tant li jibda jgħarraq ċerti abitazzjonijiet fil-qrib, min ikun responsabbli għax-xogħol u għand min irid jirrikorri dak li jkun biex jieħu redress u jara x'se jagħmlu?

Qed nistaqsi din il-mistoqsija għax naf b'każ - issa nsemmih iżjed tard - ta' persuna li xebgħu iġerruha minn post għall- ieħor ...

Il-problema ta' din il-persuna hi li minn mindu sar dan ir- resurfacing, fi tliet okkażjonijiet kellhom imorru l-ġirien tagħha bil- bramel biex jiżvojtaw l-ilma mid-dar tagħha għax l-ilma tat-triq kollu qed jidħol f'din id-dar u fid-djar ta' maġenbha.

Min hu responsabbli u lil min għandha tavviċina din il-persuna?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Din, diġa' spjegajnieha drabi oħra.

Meta jsir resurfacing li ma jkunx jinvolvi xogħol ta' maintenance biss, imma tkun trid tinqala' t-triq mill-ġdid biex jinbidel il-wiċċ, ir- responsabilita' hija tad-Dipartiment tat-Toroq.

(Interruzzjonijiet) Jekk m'huwiex hekk, ir-responsabilita' hija tad-Dipartiment tad-Distretti.

ONOR.

GEORGE VELLA: Mr Speaker- jien naħseb li hawn Malta ma tantx aħna kapriċċjużi li nagħmlu r-resurfacing tat-toroq għall-gost, għax lanqas fejn hemm bżonn m'aħna nagħmlu.

Pero', jien naħseb li jekk se tagħmel resurfacing mhux se tagħmlu għall-gost.

Forsi inti qed tgħid għal meta tkun triq ġdida?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Jien m'iniex qed nidħol fil-mertu ta' jekk issirx għall-gost jew għall-bżonn.

Qed ngħid li meta jkollok proċess fejn trid tagħti l-wiċċ kollu tat-triq bit-tarmac, dik normalment hija responsabilita' tad-Dipartiment tat-Toroq li jappartjeni lill-Ministru għat- Trasport, Kommunikazzjoni u Teknoloġija.

ONOR.

GEORGE VELLA: Lil din il-persuna bħalissa qed jibagħtuha minn dipartiment għall-ieħor.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Mr Speaker, mingħajr ma nkun polemikuż naħseb li f'din il-Kamra kemm-il darba spjegajna eżattament kif inhuma mqassmin ir- reponsabilitajiet għar-rigward ta' toroq.

It-tqassim huwa magħmul b'mod mill-aktar ċar; il-manutenzjoni normali tat-toroq taqa' taħt id-Dipartiment tad-Distretti u kwalunkwe ħaġa li fiha involviment straordinarju taqa' taħt id-Dipartiment tat-Toroq.

Dan l-stadju fih innifsu huwa tranżitorju għaliex il-Gvern qed jagħmel distinzjoni, li se topera dalwaqt anke fattwalment, bejn toroq urbani u toroq arterji jew distributorji.

Kif diġa' tħabbar, qed ngħidu li t-toroq urbani, jiġifieri fl-istruttura tar-raħal jew belt, mis-sena d-dieħla se jaqgħu taħt ir-responsabilita' tal-kunsilli lokali.

Nafu wkoll li r-responsabilita' għat-toroq arterji u distributorji se jibqgħu taħt id-Dipartiment tat-Toroq.

Sadanittant, il-bżonnijiet ta' manutenzjoni normali qed jibqa' jieħu ħsiebhom - kif dejjem kien jiġri - id- Dipartiment tad-Distretti u kollox baqa' kif kien.

L-affarijiet li huma ta' natura straordinarja, kif dejjem kien il-każ, jieħu ħsiebhom id- Dipartiment tat-Toroq.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali.

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru għall-Intern u Żvilupp Soċjali): Inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra:

Lista ta' barranin li jaħdmu fid-diviżjoni tas-saħħa, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari numru 22285.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi f'isem il- Ministru tal-Finanzi.

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: F'isem il-Ministru tal-Finanzi, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Emendi għall-Bye-Laws tal-Borża ta' Malta maħruġa mill-Kunsill ta' l- Istock Exchange ta' Malta skond l-artikolu 8 (2) ta' l-Att dwar il- Borża ta' Malta.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknoloġija.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja ta' l-Estimi ta' Dħul u Nfiq ta' l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku għas-sena finanzjarja 1994/95; u

Kopja ta' l-Annual Report and Accounts ta' l-Awtorita' dwar it- Trasport Pubbliku għall-perjodu li jagħlaq fit-30 ta' Settembru 1994;

Kopja ta' dawn ir-rapporti tqassmet lill-Onor.

Membri

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR L-AFFARIJIET TAL-KONSUMATUR

CONSUMER AFFAIRS BILL

L-ordni għal Kumitat ġie moqri.

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Michael Bonnici, Viċi President tal-Kumitati jippresjedi.

Ikompli mit-8 ta' Novembru, 1994.

Klawsola 5 - Funzjonijiet tal-Kunsill (Kont.)

Clause 5 - Functions of the Council.

(Cont.)

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki fuq klawsola 5?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "Ċ" għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 5 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 5, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 6 - Tmexxija tax-xogħol tal-Kunsill.

Clause 6 - Conduct of business of Council.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

CENSU GALEA (Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd): Għal din il- klawsola 6 nipproponi din l-emenda:

"D" Fit-test Malti tas-subklawżola (6) tal-klawżola 6, minflok il-kelma "interessti" għandha tidħol il-kelma "interessi".

"D" In the Maltese text of subclause (6) of clause 6, for the word "interessti" there shall be substituted the word "interessi".

Din il-klawsola tittratta l-mod kif għandu jitmexxa l-Kunsill.

Naħseb li f'dan l-istadju m'hemmx affarijiet li jistgħu jkunu kontroversjali dwar it- tmexxija tal-laqgħat tal-Kunsill.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Mr Chairman, jien nifhem li meta kunsill ikun ilu stabbilit u jkun ilu jaħdem għal perjodu mhux ħażin, laqgħa kull xahrejn, mill-inqas, għandha tkun biżżejjed.

Pero' f'dan il-każ, fejn il-Kunsill se jkollu baħar ta' xogħol x'jagħmel, naħseb li jkun aħjar jekk fil-Liġi ngħidu li jrid ikun hemm laqgħa mill-inqas darba kull xahar kalendarju.

Kumment ieħor li rrid nagħmel huwa dwar subklawsola 6 (5) li tgħid hekk:

"Il-Kunsill xorta jista' jiffunzjona minkejja kull vakanza fost il- membri tiegħu.".

Jien ma nafx x'isir f'liġijiet oħra, pero' naħseb li jkun aħjar li din niċċarawha.

Jekk ikun hemm iżjed minn żewġ membri, li m'humiex iċ-Chairman u l-Viċi Chairman, li rriżenjaw jew tneħħew, il-Kunsill ma jkunx jista' jiffunzjona għax il-quorum huwa fformat miċ-Chairman jew il-Viċi Chairman u tliet membri oħra.

Jiġifieri meta jkun hemm tliet membri minn ħamsa li jirriżenjaw, il-Kunsill ma jistax jiffunzjona.

Ma nafx jekk id-drafter jistax jgħidilna jekk din hijiex implied.

Pero' jkun aħjar jekk wieħed jiċċekkja.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Censu Galea.

ONOR.

CENSU GALEA: Mr Chairman, fil-fatt dak li qed jiġi propost f'subklawsola 6 (2) huwa l-istess proċedura li tintuża f'kondizzjonijiet ta' kunsilli oħrajn u ta' regolamenti oħrajn.

Dwar kull meta għandhom isiru l-laqgħat tal-Kunsill, ma nara li hemm l-ebda diffikulta' biex flok minimu ta' laqgħa kull xahrejn, nagħmluh ta' laqgħa kull xahar.

Mr Chairman, nipproponi din l-emenda għal klawsola 6:

"E" Fis-subklawżola (2) tagħha minflok il-kliem "darba kull xahrejn kalendarji" għandhom jidħlu l-kliem "darba kull xahar kalendarju".

"E" In subclause (2) thereof instead of the words "once in every two calendar months" there shall be inserted the words "once every calendar month".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: F'subclause 6 (2) wara l-kelma "Chairman" trid tiġi comma u subclause 6 (6) naħseb li trid tiġi reworded.

Din taqra hekk:

"Membru tal-Kunsill li f'kull kwistjoni li tinsab quddiem il-Kunsill ikollu interessi konfliġġenti ...".

Allaħares ikollu interessi konfliġġenti f'kull kwestjoni!

Għalhekk naħseb li trid tiġi taqra: "Membru tal-Kunsill li f'xi kwistjoni li tinsab quddiem il-Kunsill ...".

Jiġifieri flok il-kelma "kull" trid tidħol il- kelma "xi".

Barra minn hekk nissuġġerixxi li minflok il-kelma "tinsab" jidħol il-kliem "tkun quddiem il-Kunsill".

Punt ieħor li nixtieq niġbed l- attenzjoni għalih huwa li minflok il-kliem "filwaqt li jirtira" naħseb li għandu jidħol il-kliem " u jirtira minn kull laqgħa tal-Kunsill", għax inkella tiġi li filwaqt li jirtira jrid jirrivela l-interessi tiegħu.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru Galea.

ONOR.

CENSU GALEA: Mr Chairman, fid-dawl ta' dak li għadu kemm qal l- Onor. Spiteri, nipproponi din l-emenda:

"F" Minflok is-subklawżola (6) tagħha għandu jidħol dan li ġej:

"(6) Membru tal-Kunsill li f'xi kwestjoni li tkun quddiem il-Kunsill ikollu xi nteress konfliġġenti mal-kariga tiegħu ta' membru tal-Kunsill għandu jiddikjara x-xorta ta' interess li jkollu u jirtira minn kull laqgħa tal-Kunsill li matulha tkun qed tiġi diskussa dik il-kwestjoni.

Kull dikjarazzjoni għandha tiġi reġistrata fil-minuti tal-laqgħa.

"F" Subclause (6) thereof shall be substituted as follows:

"(6) Any member of the Council who in any matter before the Council has any interest in conflict with his office as member of the Council shall disclose the nature of his interest and withdraw from any meeting of the Council during which the matter is discussed.

Any such disclosures shall be recorded in the minutes.".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn aktar rimarki?

(Onor. Membri: No).

Il- mistoqsija hi emenda "D" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "D" għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi emenda "E" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "E" għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi emenda "F" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "F" għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistqosija hi klawsola 6 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 6, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 7 - Kodiċijiet u livelli.

Clause 7 - Codes and Standards.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru Galea.

ONOR.

CENSU GALEA: Mr Chairman, din il-klawsola titkellem dwar kif il- Ministru, wara li jikkonsulta ruħu mal-Kunsill għandu jistabbilixxi r- regolamenti jew direttivi li attwalment jolqtu lill-konsumatur f'dak li għandu x'jaqsam mal-protezzjoni li għandu jkollu fl-għoti ta' servizzi, bejgħ jew kiri ta' oġġetti.

Hemm ukoll il-possibilita' li jiġu stabbiliti l-inqas livelli ta' standards ta' servizzi li wieħed jista' jkollu u hemm ukoll il-possibilita' li jinħarġu regoli dwar kif għaqdiet tal-konsumaturi jkunu reġistrati permezzs ta' dan il-Kunsill.

Imbagħad għandna wkoll provvedimenti għal meta dawn l-istess regolamenti jiġu miksura.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Grech.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Jekk il-Ministru jagħmel regolamenti li ma jkunux ġew minn pariri li tah il-Kunsill, x'jiġri?

Il-Kunsill jista' almenu jippubblika l-fatt li hu ta t-tali pariri u l-Ministru ma laqagħhomx jew inkella jgħid li dak li qed jagħmel il-Ministru m'hux fuq il-pariri tiegħu?

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: X'jiġri f'każ li l-Ministru ma jeħux il-pariri tal- Kunsill, jiġifieri jinjorahom kompletament, u lanqas biss jirreferi għalihom?

F'dak il-każ ir-regolamenti jkunu nulli għaliex ikun hemm difett fil-proċedura.

Jiġifieri taħt id-dritt amministrattiv, dak li jkun ikollu dritt jgħid illi l-Liġi tipprovdi li l-Ministru kellu jikkonsulta lill- Kunsill u dan ma ġiex konsultat.

GĦar-rigward tat-tieni domanda, jiġifieri dwar x'jiġri f'każ li l- Ministru jikkonsulta lill-Kunsill pero' ma joqgħodx fuq dawk il-pariri, irrid ngħid li r-regolamenti jkunu validi xorta waħda.

Pero' mbagħad japplikaw il-provvedimenti ta' l-Interpretation Act ta' l-1975, li permezz tagħhom kwalunkwe membru parlamentari jista' jwaqqaf dawk ir-regolamenti fi żmien 28 ġurnata billi jressaq negative resolution.

Imma jekk il-Kunsill ma jiġix konsultat, allura r-regolamenti jkunu nulli; jekk jiġi kkonsultat u ma joqgħodx fuq il-pariri tiegħu, ir-regolamenti xorta waħda jkunu validi għaliex il-Liġi sempliċement tgħid li jrid jikkonsulta.

Meta wieħed jikkonsulta, jista' mbagħad ma jeħux il-pariri li jagħtuh.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nitlob il-permess tal-Kumitat biex klawsola 7 tiġi posposta.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u l-klawsola ġiet posposta.

Klawsola 8 - Dikjarazzjonijiet ta' avviż pubbliku.

Clause 8 - Public warning statements.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il- Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, nipproponi din l-emenda:

"Ġ" Klawżola 8 għandha tiġi emendata kif ġej:

(a) minflok is-subklawżola (2) tagħha għandu jidħol dan li ġej: "(2) Meta jintgħamel jew jinħareġ avviż skond kif hemm fis- subartikolu (1), id-Direttur għandu jsegwi l-prinċipji tas-sewwa u ta' l-oġġettivita'."; u

(b) fis-subklawżola (4) tagħha minnufih wara l-kliem "kif imsemmi qabel." għandhom jidħlu l-kliem "Din l-eżenzjoni tapplika għall-persuni kollha li jippubblikaw, jistampaw, jirreġistraw, ixandru jew jikkommunikaw dik l-informazzjoni b'kull mod li jkun.".

"Ġ" Clause 8 shall be amended as follows:

(a) for subclause (2) thereof there shall be substituted the following:

"(2) When making a statement as is referred to in subsection (1), the Director shall adhere to the principles of fairness and objectivity."; and

(b) in subclause (4) thereof immediately after the words "any public officer as aforesaid." there shall be added the words "such exemption shall extend to all persons publishing, printing, recording, broadcasting or communicating such information by any means whatsoever.".

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Edwin Grech.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Subklawsola 8 (1) tgħid li d-Direttur, bi qbil mal- Kunsill, jista' jippubblika avviż.

Imma tisa' tiġi l-idea li tiġi ppubblikata informazzjoni dwar xi oġġetti min-naħa tal-Kunsill?

(Interruzzjonijiet) iddispjaċini ħadt żball.

Id-Direttur, jien ħsibtha "il-Ministru".

Imma anke d-Direttur huwa membru tal-Kunsill, jiġifieri minn hemm ġejja.

All right, naqbel.

ONOR.

ĊENSU GALEA: L-iktar parti importanti ta' l-emenda li ressaqna huwa l-fatt li qed nagħtu protezzjoni - fil-fatt f'dan il-każ partikolari din kienet diġa' stabbilita bil-Liġi ta' l-1981 - mhux biss lid-Direttur jew lill-uffiċjal pubbliku li joħorġu stqarrija f'dan is-sens, imma lil kull gazzetta, kull stazzjon tar-radju u kull min b'xi mod jippubblika t- tali stqarrija.

Fi kliem ieħor, hawnhekk qed ngħidu li sakemm id- dikjarazzjonijiet ikunu bona fide għall-ġid tal-konsumatur, aħna nagħtu l- protezzjoni kollha lil kull min b'xi mod jippubblika stqarrija li fiha jindentifika, iwissi jew jgħarraf dwar xi ħaġa minn dawk elenkati f'paragrafi (a), (b), (ċ) u (d) ta' subklawsola 8 (1).

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Mr Speaker, dak li qed jgħidlu l-Onor.

Grech hija ħaġa oħra.

Is-suġġeriment hu li subklawsola (1) tiġi taqra hekk:

"Id-Direttur jista', bi qbil mal-Kunsill, fuq inizjattiva tiegħu jew fuq proposta tal-Kunsill, jagħmel jew joħroġ ...".

L-Onor.

Grech qed jgħid li huwa tajjeb li Direttur jista' jagħmel dan kollu bi qbil mal-Kunsill, imma jista' jkun hemm ċirkostanzi fejn id-Direttur ma jiħux l-inizjattiva li jagħmel hekk u l-Kunsill jiddeċiedi li għandha ssir dikjarazzjoni bħal dik maħsuba fi klawsola 8.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Fid-drafting din il-possibilita' m'hijiex eskluża.

ONOR.

LINO SPITERI: GĦalkemm din il-possibilita' m'hijiex eskluża, jekk xi ħaġa tissemma u ħaġa oħra ma tissemmiex, effettivament tkun qisek qed teskludiha.

GĦalhekk l-Onor.

Grech qed jissuġġerixxi li din is-subklawsola tiġi kif qed jipproponiha hu.

(Interruzzjonijiet)

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Grech.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Il-klawsola tgħid li: "Id-Direttur jista', bi qbil mal-Kunsill ...".

Jien jidhirli li din m'għandhiex tkun li d-Direttur "jista'" jagħmel avviż pubbliku, imma għandu jkollu d-dmir li jagħmel hekk.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Imma kif inhi din il-klawsola preżentament, id- Direttur waħdu ma jista' jagħmel xejn.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Hekk hu; irid bilfors jaqbel il-Kunsill.

Imma l- intenzjoni m'għandhiex tkun li d-Direttur waħdu ma jkun jista' jagħmel xejn.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Id-Direttur għandu l-veto.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Iva, imma jista' jkun li ma tiġihx l-idea li joħroġ xi dikjarazzjoni hu, u l-idea toħroġ minn xi membru ieħor tal- Kunsill.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Il-bniedem li fiżikament se joħroġ l-avviż pubbliku huwa d-Direttur.

Il-bniedem li legalment huwa responsabbli mill-ħruġ ta' dak l-avviż huwa d-Direttur.

Pero' d-Direttur ma jistax jaqbad u joħroġ dikjarazzjoni kontra xi ħadd minn jeddu u mingħajr kordinazzjoni mal- kumplament tal-Kunsill.

Biex id-Direttur jagħmel dikjarazzjoni, irid ikun hemm bilfors qbil mal-Kunsill.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Jekk inhu hekk, il-Kunsill jew il-membri tal- Kunsill għandu jkollhom ukoll id-dritt li jagħmlu suġġerimenti lid-Direttur ...

ONOR.

ĊENSU GALEA: Din is-subklawsola tagħtihom dan id-dritt.

ONOR.

EDWIN GRECH: Imma din m'hix ċara.

Kieku din id-dikjarazzjoni toħroġ minn xi ħaġa li ġiet diskussa f'xi meeting tal-Kunsill, nifhimha għax hemmhekk il-membri kollha jkunu preżenti.

Issa jekk din ikunx issuġġerieha d-Direttur jew xi membru ieħor tal-Kunsill is another matter.

Jekk id-Direttur jaqbad u jiddeċiedi li joħroġ avviż, jista' sempliċement jgħid lill-membri tal-Kunsill li se joħroġ avviż.

Imma din l-inizjattiva tista' tiġi min-naħa l-oħra wkoll, billi xi membru jew membri tal-Kunsill jidhrilhom li għandu joħroġ avviż.

Allura naħseb li għandu jkollhom id- dritt li jressqu l-proposta tagħhom quddiem id-Direttur biex dan jippubblika l-avviż.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Kif inhi proposta, il-Kunsill għandu kull dritt li jressaq proposti simili, jiġifieri dan mhux qed jiġi eskluż.

Li qegħdin ngħidu hu li huwa d-Direttur li fiżikament jista' joħroġ u jiffirma din id- dikjarazzjoni.

Mhux qed ngħidu li l-persuna li tressaq il-każ quddiem il- Kunsill ...

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Forsi nistgħu nbiddlu l-kelma "jista'" u nagħmluha iktar pożittiva, billi ngħidu li d-Direttur "għandu dmir" jew "huwa obbligat"?

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Se nerġa' ntenni s-suġġeriment tiegħi u tajjeb li l- Ministru jaħseb ftit fuqu.

Kif inhi drafted, id-Direttur jista' jinizja avviż pubbliku u l-Kunsill juża l-veto, imma m'hijiex qiegħda tassattivament li l-Kunsill jista' jinizja dan l-avviż jew id- dikjarazzjoni.

Dak hu l-punt tal-kollegi tiegħi.

Allura qed nissuġġerixxi lill-Ministru li jagħmilha b'mod li tiġi taqra hekk:

"Id-Direttur jista', bi qbil mal-Kunsill, fuq inizjattiva tiegħu jew fuq proposta tal-Kunsill, jagħmel jew joħroġ ..."

B'hekk tkun qed tagħti l-inizjativa liż-żewġ naħat.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Id-drafting qed isir b'dan il-mod proprju biex id- Direttur mhux jordna lill-Kunsill, imma jaslu għal qbil bejniethom, ikun hemm speċi ta' approvazzjoni min-naħa tal-Kunsill.

B'hekk ma jiġrix li d- Direttur jiġġieled ma' xi kummerċjant, ngħidu aħna, u jheddu li l-għada se jippubblika stqarrija kontra tiegħu, għax qabel bilfors ikollu jikseb il- qbil tal-Kunsill.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Mr Chairman, se nirrepeti għall-aħħar darba għax qisna m'aħniex nitkellmu bl-istess lingwa.

Li qed jgħid il-Ministru huwa korrett, so far as it goes.

Li qed jissuġġerixxu sħabi fuq din in-naħa tal- Kamra hu li minbarra d-Direttur, il-Kunsill ukoll ikun jista' jieħu l- inizjattiva maħsuba fi klawsola 8.

GĦalhekk jien għidt li aħjar ngħidu "jew fuq l-inizjattiva tiegħu jew tal-Kunsill".

Dan ikun meħtieġ iżjed u iżjed meta f'subklawsola 8 (3) effettivament lid-Direttur qed terġa' torbotlu jdejh - għalkemm qed tagħtih il-veto ukoll - għax qed jingħad li:

"Id-Direttur ma għandux jagħmel jew joħroġ stqarrija bis-saħħa ta' dan l-artikolu kemm-il darba ma jkunx sodisfatt li jkun fl-interess tal- konsumatur li hekk jagħmel.".

Issa dwar dan il-provvediment donnu hawn qbil anke minn din in-naħa, għalkemm b'addenda li se tiġi proposta minn ħaddieħor.

Jien personalment ma nħossx li għandna nagħmluha.

Għax hawnhekk qed tappunta Direttur u Kunsill, qed tagħtihom poteri biex flimkien joħorġu stqarrijiet skond dawn it-tliet klawsoli - issa jekk l-inizjattiva tħallihiex biss f'idejn id- Direttur jew inkella iżżidx ukoll il-possibilita' li l-inizjattiva tittieħed mill-Kunsill, m'hux relevanti għall-argument tiegħi - imma mbagħad qed tpoġġi fuq il-kuxjenza u l-moħħ tad-Direttur subklawsola oħra speċifika, li ma jistax joħroġ stqarrija bħal din kemm-il darba ma jkunx sodisfatt li jkun fl-interess tal-konsumatur li jagħmel hekk.

Dawn l- affarijiet għalfejn jidħlu fil-liġi, mhux biex ixekklu lid-Direttur?

Hawn għandna Liġi, Kunsill u Direttur li huma kollha responsabbli, imbagħad għandna kawtela li qed tgħidilhom li ma jistgħux jieħdu inizjattiva waħedhom għax irid ikun hemm il-qbil tal-maġġoranza tal- Kunsill.

Jien qed nippreżumi li l-Kunsill irid ikollu vot maġġoritarju u mhux unanimu.

Mela b'kollox se jkun hemm erba' opinjonijiet, imma ladarba dawn jaqblu li toħroġ l-istqarrija, qed nerġgħu ndaħħlu l-kawtela li jrid ikun sodisfatt fl-interess tal-konsumatur.

Allura għalfejn se joħroġ dirtettiva, għall-gost?

GĦax ma jkollux x'jagħmel u jiddeċiedi li joħroġ direttiva?

Mhux għax iħoss li a priori hu fl-interess tal-konsumatur?

Jien daparti tiegħi - issa sħabi jgħidu l-opinjoni tagħhom - f'subklawsola 8 (3) mhux talli ma nagħmilx addenda, talli nneħħiha kollha.

La d-Direttur u l-Kunsill ħassew hekk, għalfejn għandna noqogħdu norbtu jdejn id- Direttur?

Min-naħa tagħna qed jiġi suġġerit li f'subklawsola 8 (3) jingħad li jekk ma joħroġx stqarrija, id-Direttur irid jagħti spjegazzjoni lill- Kunsill u lill-Ministru responsabbli.

GĦalfejn se ngħabbuh b'dan kollu?

Jew se ndaħħlu mekkaniżmu li nemmnu li se jaħdem b'responsabilita' u biex inkunu ċerti li se jaħdem b'responsabilita', se jkun hemm dan il-Kunsill li jrid ikun hemm qbil miegħu u allura mhux se jkun hemm individwu li se jieħu inizjattiva li tista' remotament tiġi minn xi ħjiel konxju jew mhux ta' antipatija lejn xi kummerċjant ...

Imma jekk aħna konvinti minn dan, m'għandniex inxekkluh iżżejjed.

GĦax jekk kemm-il darba din inħalluha - forsi l-Onor.

Tonio Borg jista' jgħidli jekk jaqbilx miegħi jew le dwar dan għax jien m'iniex bniedem legali - kull direttiva li toħroġ tista' tiġi challenged għax billi wieħed jitlob lid-Direttur li fil-qorti jgħid x'kienu r-raġunijiet ġiegħluh iħossu sodisfatt li dak li qed jagħmel huwa fl- interess tal-konsumatur.

GĦalfejn dan?

Suppost li d-Direttur ikun inħatar biex iħares l-interess tal-konsumatur.

Mela għandna nippreżumu li dak kollu li se jagħmel hekk se jkun.

U għax ma nippreżumux li bniedem waħdu hu xi alla - anke alla fi tliet persuni - lid-Direttur tal-Kunsill qed nagħtuh il-ħtieġa ta' maġġoranza ta' tliet persuni oħra miegħu.

Naħseb li din hija kawtela biżżejjed.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Freddie Micallef.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Mr Chairman, jien se nitkellem fil-qosor ħafna għax żgur ma nistax nagħti spjegazzjoni aħjar - u ma nafx min jista' jagħti spjegazzjoni aħjar - milli ta l-Onor.

Lino Spiteri.

Imma huwa fatt li dak li hemm f'subklawsola 8 (1), kważi qed nara li qiegħed għalxejn.

Bħal sħabi, jien inħoss li l-kelma "jista'" hija fjakka wisq.

Naħseb li din tiġi aħjar jekk għallinqas nagħmluha:

"Id-Direttur għandu, bi qbil mal-Kunsill, jagħmel jew joħroġ avviż pubbliku ..."

Jekk mhux "għandu" forsi nistgħu ndaħħlu "għandu jkollu d-dmir".

Allura jekk hemm qbil mal-Kunsill, għaliex f'daqqa waħda b'subklawsola 8 (3) qed inneħħu s-saħħa kollha u qed ngħidu li

"Id-Direttur ma għandux jagħmel jew joħroġ stqarrija bis-saħħa ta' dan l-artiklu jekk kemm-il darba ma jkunx sodisfatt li jkun fl-interess tal-konsumatur li hekk jagħmel?"

Jien naħseb li ladarba hemm is-saħħa tal-Kunsill u jkun hemm id-Direttur għandu jkun hemm ċerta urġenza biex isiru l-affarijiet.

L-affarijiet jidhru ftit fjakki għax l-ewwel hemm dik is-saħħa kollha ...

(Interruzzjonijiet) Aħna qed ngħidu li għandu jkun hemm iktar saħħa f'subklawsola 8 (1) billi l-kelma "jista'" titneħħa u minflok ħa jitpoġġa l- kliem "għandu d-dmir", "huwa fid-dover" jew xi kliem ieħor li jkun jixraq iktar.

GĦax waqt li qed ngħidu li d-Direttur:-

"... jista' bi qbil mal-Kunsill, jagħmel jew joħroġ avviż pubbliku li fih jidentifika u jwissi jew jgħarraf dwar xi ħaġa minn dawn li ġejjin:",

- u hemm lista ta' affarijiet li aħna naqblu magħhom.

F'daqqa waħda, iktar 'l isfel, qed nerġgħu nneħħulu dik is-saħħa li jkun ħa mill-Kunsill u ngħidu li:

"Id-Direttur ma għandux jagħmel jew joħroġ stqarrija bis-saħħa ta' dan l-artikolu kemm-il darba ma jkunx sodisfatt li jkun fl-interess tal- konsumatur li hekk jagħmel.".

Mela xi qbil se jkun sar mal-Kunsill?

Jien naħseb li jkunu ħlew iż-żmien jekk imbagħad b'subklawsola 8 (3) se terġa' tneħħilu l-fakulta' li tkun tajtu qabel.

L-ewwel hemm ċerta urġenza u d-Direttur hu fid-dmir li joħroġ xi avviż pubbliku - dan hu konsistenti ma' dak li għidna fit-Tieni Qari, jiġifieri hemm urġenza f'dak li jirrigwarda l-periklu għas-saħħa u xi affarijiet oħra li jissemmew f'paragrafu (d) ta' subklawsola (8) (1):

Imbagħad qed nerġgħu ndaħħlulu x-xkiel ta' subklawsola 8 (3)?

Din donnha ma treġix.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Onor. Spiteri, jien ma fhimtx eżattament dak li kont qed tgħid inti, fis-sens li min-naħa int għidt li se jkun hemm żieda addenda għal dak li hemm propost, u min-naħa l-oħra s'issa, l-addenda donnha ma saritx.

Jista' jkun li kien hemm xi rethinking.

(Interruzzjonijiet) Jien qed ngħid li r-rethinking sar minn kulħadd mhux minn ...

(Interruzzjonijiet)

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Lill-Ministru nikkompatih għax naf kemm qam kmieni dalgħodu, pero' jien jidhirli li kont ċar biżżejjed.

Ħalli nerġa' nirrepeti fil-qosor dak li għidt.

(Interruzzjonijiet) Jien qed nissuġġerixxi biss u mhux qiegħed nipproponi.

GĦar-rigward ta' subklawsola 8 (1), jien inħoss li l-kelma "jista'" għandha tibqa' għax f'affarijiet bħal dawn aħjar tintuża l-kelma "may" u ma tagħmilhiex mandatorja.

Il-fatt li hemm il-kelma "may" huwa deterrent għal min jaqra l-liġi.

GĦalhekk filwaqt li nifhem dak li qal l-Onor.

Freddie Micallef, jien inħoss li l- kelma "jista'" hija biżżejjed.

GĦalhekk subklawsola 8 (1) għandha tiġi taqra kif se ngħid:

"Id-Direttur jista', bi qbil mal-Kunsill, fuq inizjattiva tiegħu jew fuq proposta tal-Kunsill, jagħmel jew joħroġ avviż pubbliku li fih jidentifika u jwissi jew jgħarraf dwar xi ħaġa minn dawn li ġejjin:".

Dak kien l-ewwel suġġeriment tiegħi.

It-tieni suġġeriment imbagħad kien li subklawsola (3), għar-raġunijiet kollha li ssemmew f'din il-Kamra - u ma għandniex għalfejn nerġgħu nirrepetuhom - titneħħa u naturalment subklawsola (4) tiġi renumbered bħala subklawsola (3).

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Dan ifisser li sakemm ikun hemm il-kliem "id-Direttur jista'", bħalma d-Direttur jista' jwaqqaf proposta tal-Kunsill billi ma jippubblikahiex, meta l-Kunsill jipproponi xi ħaġa, id-Direttur xorta waħda għandu l-veto.

Mr Chairman, jien jidhirli li subklawsola (3) hija superfluwa għax l- erba' każijiet li jillimitaw id-diskrezzjoni li jista' juża d-Direttur bi qbil mal-Kunsill, fihom infushom diġa' huma sitwazzjonijiet ta' interess għall-konsumatur u, kif qed jgħid ukoll l-Onor.

Micallef, ta' urġenza.

Dan tant hu veru li tnejn minn dawn il-każijiet speċifikament jagħmlu referenza għall-interess tal-konsumatur.

GĦalhekk hija superfluwa subklawsola (3) li terġa' ssemmi l-interess tal-konsumatur, iktar u iktar jekk id-Direttur, fi kwalunkwe ċirkostanza - kemm jekk fuq proposta tiegħu kif ukoll fuq proposta tal-Kunsill - għandu d-diskrezzjoni li jista' juża l-veto għal kollox.

GĦalhekk tkun kontradizzjoni jekk id-Direttur jiddeċiedi li jeżerċita d-diskrezzjoni tiegħu fl-istess ħin li jiddeċiedi jekk dan huwiex fl-interess tal-konsumatur.

Biex wieħed jeżerċita din id-diskrezzjoni, bilfors irid ikun hemm waħda minn dawk l-erba' kontinġenzi, li fihom infushom huma fl-interess tal-konsumatur.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Edwin Grech.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Sur President, jien naqbel li subclause (3) titneħħa, pero' jidhirli li għandu jkun hemm subclause oħra li f'każ ta' urġenza tagħti d-dritt lid-Direttur li toħroġ stqarrija mingħajr in- neċessita' li jkun hemm il-qbil tal-Kunsill.

Per eżempju, jekk id-Direttur jinduna li jkun hemm xi prodott għall-bejgħ li huwa ħażin għas-saħħa tan- nies, ikun irid jaġixxi b'ċerta urġenza u ma jkollux iċ-ċans li jiltaqa' mal-Kunsill, id-Direttur għandu jingħata dan id-dritt li jaġixxi.

GĦalhekk jien naħseb li jrid ikun hemm klawsola li tagħti dan il-poter lid-Direttur f'sitwazzjoni bħal din.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, irridu nifhmu li kemm jista' jkun hawnhekk ma rridux noħolqu wkoll ...

Veru li jista' jkun hemm affarijiet li jkunu urġenti, pero' m'huwiex normali li jkollok dik it-tip ta' emerġenza.

Jien ma naħsibx li se jkun hemm xi ħaġa f'dan ir-rigward li se tinħoloq f'siegħa u ma jkunx ġustifikat lid-Direttur nagħtuh il-poter li bl- iskuża ta' xi emerġenza joħroġ stqarrijiet simili.

Fil-fatt, l-emenda proposta mill-Onor.

Spiteri - li qed naqblu li naċċettaw, jiġifieri li titneħħa subklawsola (3) u tiġi emenda ta' subklawsola (1) - naħseb li hi biżżejjed biex tkopri l-pożizzjonijiet kollha li qegħdin nitkellmu dwarhom.

Mr Chairman, hawnhekk nixtieq nipproponi din l-emenda:

"Ħ" Fil-paragrafu (d) tas-subklawżola (1) tagħha, fit-test Malti biss, ħassar il-kelma "kuntrarju".

"Ħ" In paragraph (d) of subclause (1) thereof, in the Maltese text only, delete the word "kuntrarju".

Naħseb li jkun aħjar jekk għalissa nipposponu din il-klawsola sakemm niddraftjaw l-emenda suġġerita mill-Oppożizzjoni.

Mr Chairman, nitlob il- permess tal-Kumitat biex nipposponu din il-klawsola sakemm jiddraftjaw l- emenda.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u l-klawsola ġiet posposta.

Klawsola 7 - Kodiċijiet u livelli.

Clause 7 - Codes and standards.

(Posposta aktar kmieni fil-Kumitat)

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman nipproponi din l-emenda għal klawsola 7: "I" Klawżola 7 għandha tiġi emendata kif ġej:

Fit-test Malti tal-paragrafu (b) tas-subklawżola (1) tagħha minflok il- kliem "l-inqas livelli ta' servizzi" għandu jidħol il-kliem "il-livell minimu ta' servizz".

"I" Clause 7 shall be amended as follows:

In the Maltese text of paragraph (b) of subclause (1) thereof for the words "l-inqas livelli tas-servizzi" there shall be susbtituted the words "il-livell minimu ta' servizz".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda "I" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "I" għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi klawsola 7 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 7, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 9 - Isem il-Kunsill jew Dipartiment ma għandux jintuża f'xi reklam.

Clause 9 - Name of Council or Department not to be used in advertisement.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Fil-fatt f'din il-klawsola qegħdin nillimitaw l-użu ta' l-isem tal-Kunsill jew tad-dipartiment li għandu x'jaqsam mal-ħarsien tal-konsumatur, b'mod partikolari f'xi rekam.

Qed nagħmlu dan għaliex jista' jkollok kummerċjanti jew inkella nies li jagħtu servizz, li jipprovaw jinqdew bl-isem tad-dipartiment jew tal-Kunsill għall-Affarijiet tal-Konsumatur, biex jagħtu l-impressjoni li huma għandhom l-approval ta' dan id-dipartiment għal skopijiet ta' reklamar għalihom infushom.

Hawnhekk qed ngħidu li dan l-isem ma jistax jintuża jekk kemm-il darba ma jkollux il- kunsens bil-miktub tad-Direttur għall-Affarijiet tal-Konsumatur.

Qed nistabbilixxu wkoll il-pieni neċessarji, jekk kemm-il darba dak li jkun jibqa' jippersisti li juża l-isem tad-Direttur jew tal-Kunsill u qed ngħidu li f'dan il-każ il-piena massima hija ta' sitt xhur priġunerija.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hi klawsola 9.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 9 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 10 - Responsabbilta' ta' kummerċjant għal dak li jagħmlu l- impjegati tiegħu, eċċ.

Clause 10 - Liability of trader for acts of his employees, etc.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nipproponi din l-emenda għal klawsola 10:

"J" Fit-test Malti tal-klawżola 10, minflok il-kliem "kemm-il-darba" għandhom jidħlu l-kliem "kemm-il darba".

"J" In the Maltese text of clause 10 for the words "kemm-il-darba" għandhom jidħlu l-kliem "kemm-il darba".

F'din il-klawsola qegħdin ngħidu li kummerċjant jew bniedem li jipprovdi servizz ma jistax iġib l-iskuża li ma kienx hu l-persuna li kisret dawn ir- regolamenti.

Allura jekk min qed jagħti s-servizz ikollu impjegat li jikser ir-regolamenti, hu se jkun responsabbli għalih.

Qed ngħidu dan biex nevitaw li min jagħti s-servizz jinqeda b'xi impjegat u jipprova jaħrab mir- responsabilitajiet legali tiegħu.

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "J"għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 10 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 10, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 11 - Kunfidenzjalita'.

Clause 11 - Confidentiality.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nipproponi din l-emenda għal klawsola 11:

"K" Fit-test Malti tal-klawżola 11 minflok il-kliem "lil konsumatur," għandhom jidħlu l-kliem "lill-konsumatur,".

"K" In the Maltese text of clause 11 for the words "lil konsumatur," there shall be substituted the words "lill-konsumatur,".

F'din il-klawsola qegħdin ngħidu li għandha tinżamm il-konfidenzjalita' f'kull ħaġa li tiġi diskussa mill-Kunsill, sakemm ma jkunx hemm xi deċiżjoni li xi ħaġa bilfors tkun trid tiġi ppubblikata.

Dan qed isir biex ma jkunx hemm il-possibilita' li xi ħadd joqgħod iparla fuq dak li jkun qed jiġri fil-Kunsill.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Freddie Micallef.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Nixtieq nirrimarka dwar il-fatt li fi klawsola preċedenti hemm li l-Kunsill minn żmien għal żmien jista' jaħtar lil min jagħti pariri u ma nafx jekk f'din il-klawsola hux qed nirreferu għal hekk ukoll.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Dażgur, ħadd ma jista' jmur jgħid lill-barranin.

Il- kummissjoni maħtura u l-Kunsill bejniethom jistgħu jitkellmu, imma jekk jien kont membru f'kummisssjoni maħtura minn dan il-Kunsill, inkun marbut ukoll li ma nitkellimx.

Fil-fatt klawsola 11 tgħid li kull min ikun, u kull min f'xi żmien kien membru tal-Kunsill jew ta' xi kummissjoni konsultattiva mwaqqfa mill-istess Kunsill, għandu wkoll id-dover tal- konfidenzjalita' ta' dak li jkun intqal.

GĦax inkella nispiċċaw ngħidu li ma konniex membri diretti tal-Kunsill imma ta' kummissjoni konsultattiva u xorta waħda jkun hemm leakage ta' dak li jkun qed jiġi deċiż.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hi l-emenda "K" kif imressqa u moqrija mill-Ministru Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "k" għaddiet nem. con.

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hi klawsola 11 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 11, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 12 - Garanziji

Clause 12 - Undertakings

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nipproponi din l-emenda għal klawsola 12:

"L" Fis-subklawżola (1) tal-klawżola 12 minflok il-kliem "bi ksur tar- regolamenti magħmula taħt l-artikolu 7 ta' dan l-Att," għandhom jidħlu l-kliem "bi ksur tar-regolamenti taħt l-artikolu 7 jew taħt id- dispożizzjonijiet ta' l-artikolu 9 ta' dan l-Att,".

"L" In subclause (1) of clause 12 for the words "failure to comply with any regulations made under section 7 of this Act," there shall be substituted the words "failure to comply with any regulations made under section 7 or under the provisions of section 9 of this Act,".

F'din il-Liġi l-iskop tal-funzjoni kollha tad-Direttur m'huwiex li noqogħdu naħlu l-ħin fi proċessi li ma jwasslu għall-ebda rimedju definittiv, imma qed ngħidu li hemm bżonn li jekk kemm-il darba d-Direttur iħoss li kummerċjant wara li nġibdet l-attenzjoni tiegħu ikun wasal għal ftehim ma' dak li jkun u jkun intlaħaq ftehim ma jkunx hemm bżonn ta' iktar proċessar ta' l-istess każ, imbasta dak il-każ jieqaf hemm.

Hemm ukoll ir-rabta li ma joqgħodx jagħmel din l-istorja kull erbat ijiem.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Sandro Schembri Adami.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Mr Chairman, jien naħseb li sub-klawsola 12 (1) hija fakultattiva fis-sens li d-Direttur se jingħata l-possibilita' li għandu jara hu kif jaġixxi.

Din qed tagħti aktar responsabilita' lid- Direttur.

Aħna naħsbu li l-iktar ħaġa importanti - waħda mill-affarijiet li konna nsistejna dwarha - mal-protezzjoni hija li jrid ikun hemm ukoll l- edukazzjoni.

B'din il-klawsola qed nimxu f'dik id-direzzjoni għaliex qed ngħidu li:

".... id-Direttur jista', fid-diskrezzjoni tiegħu, minflok ma jibda proċedimenti kontra l-kummerċjant taħt ir-regolament relattiv, jammonixxi..."

Jiġifieri aħna naqblu li d-Direttur ikollu l-poter li jammoxxi.

Pero' jien nixtieq nirrimarka - anke għal skop li nkunu għidiniha - li jkun tajjeb li din id-diskrezzjoni li hemm f'idejn id-Direttur issir b'mod li ma tippreġudikax l-operat tal-kummerċ in ġenerali.

Jiġifieri b'mod li, at the end of the day, min ikun sofra jiġi kompensat.

Forsi l-mod kif tkompli din il-klawsola jiġifieri li d-Direttur irid jagħti garanzija fi żmien tliet snin - ma naħsibx li għandna nikkritikawha - tista' tgħin, biss naħseb li jkun utli li wieħed jistaqsi jekk taħt din il-klawsola għandniex nagħmlu xi forma ta' penali f'każ li l-kummerċjant li jkun ġie ammonit mid-Direttur jerġa' jagħmel l-istess.

F'dak il-każ il-leġislatur x'għandu jagħmel?

Mr Chairman, sub-klawsola 12 (2) tgħid:

"Id-Direttur ma jibdiex proċedimenti kontra kummerċjant meta l- kummerċjant ikun temm iġib ruħu b'dak il-mod u jkun ta l-garanzija imsemmija."

Veru li legalment tidher sabiħa, imma din il-garanzija se jagħtiha l- kummerċjant li jkun "temm iġib ruħu".

Veru li forsi hija oġġettiva ħafna, imma tista' tkun soġġettiva wkoll għaliex ma tistax tiddetermina fiż-żgur li l-kummerċjant fil-fatt ikun temm jagħmel ħsara lill-konsumatur.

GĦalhekk forsi jista' jkollha d-diffikultajiet tagħha wkoll.

Jien naħseb li kien ikun aħjar kieku wieħed jgħid li d-Direttur ma jibdiex il- proċediminenti kontra l-kummerċjant meta dan ikun temm iġib ruħu b'dak il- mod, pero' jkun ta kumpens xieraq lill-konsumatur li jkun sofra danni.

Iż- żewġ naħat tal-Kamra qablu dwar id-danni, allura għaliex m'għandniex, flimkien ma' dak li diġa' għandna, indaħħlu dan il-konċett li huwa healthy ħafna u li l-Abbozz diġa' qed jaħseb fuqu?

Mela minbarra li d-Direttur ma jibdiex proċedimenti kontra kummerċjant li jkun temm iġib ruħu b'dak il- mod, irridu ngħidu li pero' dan ikun ta kumpens xieraq lill-konsumatur li jkun sofra xi danni.

F'subklawsola 12 (1) qed ngħidu li m'aħniex se nibdew proċedimenti kontra l-kummerċjant u se nammonuh, imbagħad f'subklawsola 12 (2) qed ngħidu li m'aħniex se nibdew proċedimenti kontra l-kummerċjant, basta jkun temm iġib ruħu b'dak il-mod.

Pero' mbagħad jien naħseb li s-safety valve ikun jekk aħna ndaħħlu l-konċett - jidher li diġa' hawn arja ta' qbil bejnietna fuq il-kumpens - u nagħmluha tassattiva li meta jiġri hekk il-kummerċjant ikun ta kumpens xieraq lill-konsumatur li jkun sofra xi danni.

Jekk imbagħad id-Direttur jagħżel li ma jibdiex il- proċedimenti kontra l-kummerċjant ikun fid-dmir li jgħid li dan huwa każ li m'humiex se jittieħdu passi fuqu.

Peress li huwa l-interess pubbliku li rridu nipproteġu - wara kollox huwa l-pubbliku in ġenerali li huwa l- konsumatur - naħseb li jkun utli li d-Direttur jippubblika d-deċiżjoni tiegħu.

Biex tkun pubblika fil-veru sens tal-kelma jrid isir hekk permezz tal-Gazzetta tal-Gvern, bħal meta ngħaddu xi liġi minn dan il-Parlament.

Liġi li tgħaddi mill-Parlament u li jkollha l-kunsens tal-President ma tkunx liġi qabel ma tkun pubblikata fil-Gazzetta tal-Gvern.

GĦalhekk id- deċiżjoni tkun fil-Gazzetta tal-Gvern u għandha tidentifika l-oġġett, is- servizz, il-prattika ta' kummerċ jew ta' negozju, il-persuni partikolari u l-garanzija msemmija.

Lil-leġislatur qed ngħidulu li rridu nagħmlu din iż- żieda għax m'hux se noqgħodu nammonixxu lil dak li jkun imbagħad at the end of the day se nħallu dawn l-affarijiet jibqgħu jirrepetu ruħhom.

Jien naħseb li jkun importanti li l-pubbliku jkun jaf bid-deċiżjonijiet li jittieħdu .

Jekk aħna qed nitkellmu fuq trasparenza, jien naħseb li din hija importanti ħafna.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru Galea.

ONOR.

CENSU GALEA: Fil-fatt għar-rigward ta' trasparenza se nressaq din l-emenda li tgħid hekk::

"M" Klawżola 12 għandha tiġi emendata kif ġej:

(a) is-subklawżola (3) għandha tiġi enumerata mill-ġdid bħala (4); u

(b) minnufih wara s-subklawżola (2) tagħha għandha tidħol is- subklawżola ġdida (3) kif ġej:

"(3) Id-Direttur għandu jżomm reġistru għall-garanziji magħmula taħt dan l-artikolu, liema reġistru għandu jinżamm fl-uffiċċju prinċipali tad-Dipartiment u kull persuna tkun tista' tara r-reġistru matul dawk il-ħinijiet li jkunu stabbiliti mid-Direttur.".

"M" Clause 12 shall be amended as follows:

(a) subclause (3) shall be renumbered as (4); and

(b) immediately after subclause (2) thereof there shall be added the following new subclause (3):

"(3) The Director shall maintain a register of undertakings made under this section, which register shall be kept at the principal office of the Department and the register may be seen by any person at such times as may be established by the Director.".

Illum għandna esperjenza ta' sentejn jew ftit iktar fejn għandna diversi każijiet - ma nafx jekk hux mijiet - fejn konsumaturi li jkunu xtraw xi oġġett jew ħadu servizz marru jagħmlu claim.

Kif jaħdem normalment id- Direttur?

Għalkemm illum id-Direttur għandu l-poter li jiftaħ kawża l- qorti, jipprova li kemm jista' jkun jimxi bi proċeduri oħra.

Wara li tidħol fis-seħħ din il-Liġi minflok immorru quddiem l-arbitru, id-Direttur ikollu l-possibilta' li jasal u għalkemm m'hemmx kumpens ta' flus jew inkella ta' affarijiet oħra d-Direttur ma jistax jibqa' jsostni li ma jressaqx il-każ jekk min qed iressaq l-ilment ma jkunx sodisfatt.

F'dan is- sens il-konsumatur ikun diġa' ħa r-rimedju u l-iskop tagħna huwa li kemm jista' jkun ma jkollniex konflitti fil-vojt u fejn jinqala' konflitt tieħu rimedju tiegħu mingħajr ma ttawwal iżżejjed.

F'dan is-sens naħseb li aħna covered biżżejjed.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Freddie Micallef.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Mr Chairman, naħseb li l-aktar ħaġa vitali hija li nkunu ċerti li se jkun hemm il-kumpens xieraq lill-konsumatur għad-danni li jkun sofra.

Jiena ċert li biex id-Direttur jasal li ma jeħux proċedimenti kontra l-kummerċjant irid ikun sodisfatt li l-complaints li saru mill-konsumatur ikunu ġew resolved u li l-konsumatur ikun kuntent.

Dan nifhmu u għalhekk il-Ministru għadu kif qal li f'dawn l-aħħar sentejn id-Direttur ra mijiet ta' każi bħal dawn quddiemu.

L-iktar ħaġa li xtaqt nagħmel enfasi dwarha huwa l-fatt li l-emenda li għaddieli l-Ministru - kont se nqum nitkellem dwarha qabel ma qam l-Onor.

Schembri Adami - qiegħda twassal sabiex tilħaq dak li proprju xtaqna aħna minn din in-naħa.

Naħseb il-fatt li jkun hemm reġistru li jinżamm fl-uffiċċju prinċipali tad- Dipartiment forsi diġa' huwa aħjar mill-Gazzetta tal-Gvern għax mhux kulħadd jaqraha.

Ħafna drabi affarijiet bħal dawn jiġu riprodotti fil- ġurnali kollha kif ukoll fuq il-media.

Illum fuq ir-radju qed isiru ħafna tipi ta' programmi li jitrattaw problemi differenti u min ikun qed isuq karozza jista' jsegwihom.

Nies li jkunu nvoluti viċin ħafna tal-konsumatur donnhom lanqas qed jagħtu interpretazzjoni tajba ta' dak li hu għaddej minn hawn u jien niskanta b'ċerti kummenti li jsiru.

Bħalma aħna qed nagħmlu minn kollox sabiex il-konsumatur ikun protett jista' jagħti l-każ li b'dak li jkun diġa' ġie ppubblikat tkun saret ħsara kbira lill-kummerċjant għax ħadd m'hu se jżomm lil dak li jkun milli jċempel u permezz tar-radju jirrapporta u jsemmi lil ċerta ditta.

Ma nafx jekk b'dan ir-reġistru pubbliku aħniex se nilħqu l-iskop li nżommu bilanċ bejn ...

Ħalli nkunu fair, hawn min għandu ċertu mod kif iressaq complaint u jaf fejn għandu jmur u hawn min m'għandux is-sabar jistenna u allura jxandar bnadi oħra u b'hekk issir ħafna ħsara.

Kultant m'huwiex sewwa li ssir ħsara fuq oġġett li dak li jkun ikun ingannat fuqu.

Taħseb li b'dan ir-reġistru pubbliku se nilħqu l-iskop?

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Naturalment bniedem jista' jċempel fuq radju u jibda jgħid dak li jfettillu - dan ġieli ġara waqt xi programmi diretti fuq ir- radju - u tiskanta kif jibda ħiereġ ċertu kliem minn fomm ċerti nies anke fi programmi fejn wieħed normalment jistenna li min ikun qed imexxihom se jipprova jaqtagħlhom.

Nafu li mhux dejjem ikun tort ta' min ikun qed imexxi l-programm għax dan ma jkunx jaf x'se jgħidulu meta jċemplu.

Normalment dawn jibdew bil-famuża frażi "prosit tal-programm" u mbagħad wara jibdew ħerġin affarijiet li Alla biss jaf x'ikunu u f'kemm ili ngħidlek, il-prosit taqa' kollha kemm hi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Freddie Micallef.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Jiena qed naqbel li l-emenda li qed jipproni l- Ministru - l-Onor.

Schembri Adami kien għadu ma jafx biha - tavviċina ħafna għal dak li konna qegħdin ngħidu minn din in-naħa, pero' ma nafx nistgħux nagħmlu aktar minn hekk billi anke min ikun responsabbli ta' dawn l-affarijiet ikun jista' jwassal din l-informazzjoni ħalli ma tkomplix issir din in-nuqqas ta' edukazzjoni u għalhekk tiġi negattiva.

Irridu naraw x'irridu nagħmlu biex inkunu iktar pożittivi u biex jinstab mezz sabiex min ikun responsabbli ta' dawn l-affarijiet almenu jitlob li jkollu dawn id-deċiżjonijiet bil-quddiem.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Alfred Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Mr Chairman, huwa importanti ħafna li l-pubbliku jkun informat bid-deċiżjonijiet u bir-raġunijiet li jkunu wasslu lid- Direttur biex ma jeħux passi kontra l-kummerċjant.

Nixtieq nistaqsi lill- Ministru jekk meta fil-Liġi qed ngħidu "kummerċjant", hux qed nifhmu wkoll dak li jista' jiġri bejn tal-ħanut u bejn il-manifattur?

Ħalli nagħti eżempju biex nispjega ruħi aħjar.

Tal-ħanut ukoll jista' jkun qisu konsumatur.

Jista' jagħti l-każ li jmur ġo fabbrika biex jixtri ż-żraben u dawn ikollhom qigħan magħmulin minn ċertu materjal li wara erba' jew sitt snin jinqasmu.

Jekk kemm-il darba dawn jiġrilhom il-ħsara qabel - min jimmanifatturhom jaf li dik il-kwalita' ta' materjal tispiċċa wara ċertu żmien - u tal-ħanut ikollu complaints mingħand il-konsumaturi, il-għala meta l-każ ikun kiber u jkunu ngiddmu ħafna konsumaturi, il-pubbliku m'għandux ikun informat li dak l-oġġett ikun qed jagħmel il-ħsara, anke jekk kemm-il darba l-kummerċjant ikun waqaf bil-manifattura għax ikun inqabad u jkun ta garanzija li dawk l-affarijiet ma jagħmilhomx aktar?

Qed nitkellem fuq affarijiet li jiġru fir-realta'.

Għaliex il-pubbliku m'għandux ikun informat?

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Fil-fatt jiena m'għandix problema li ż-żarbun idumli erba' snin għax fil-każ tiegħi jkun diġa' spiċċa wara ftit xhur!

Madanakollu fil-bidunett ta' din il-Liġi diġa' semmejna li bniedem li għandu ħanut u jmur jixtri minn fabbrika m'huwiex protett għax dak huwa parti min-negozju, imma jekk per eżempju, għandi ħanut taż-żraben u mmur nixtri ġlekk mingħand xi ħadd ieħor, hemmhekk għandi d-drittijiet normali ta' konsumatur.

Pero' bejn dak li jbiegħ iż-żraben u dak li jikkonsenjahomlu hemm liġijiet oħrajn - mhux parti minn din il-Liġi - u f'każ ta' complaint jista' jfittex lil dak li jkun tak iż-żraben.

Fil-kors tan-negozju m'hemmx din il-protezzjoni.

Jekk imbagħad bħala bniedem normali qed tixtri xi ħaġa oħra għandek il-protezzjoni kollha.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Sandro Schembri Adami.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Bażikament il-punt li qajjem l-Onor.

Alfred Portelli jeħodna ftit għad-definizzjoni u l-Minsitru diġa' rrefera għaliha.

Tista' tkun kummerċjant taħt il-libsa tiegħek skond kif tilbisha u tista' tkun konsumatur skond kif tilbes il-libsa tiegħek.

Id-definizzjoni, bl-emenda li konna pproponejna aħna, hija korretta.

Jiġifieri jista' jkun li l-konsumatur ikun ukoll kummerċjant fil-professjoni normali tiegħu imma li f'ċirkostanza partikolari, f'negozju ġuridiku, jista' hu jispiċċa konsumatur għax hemm kummerċjant ieħor, fis-sens li qed jiġġestixxi negozju.

Dak huwa l-ewwel punt.

Issa dwar l-element ta' pubbliċita' li għandu jkun hemm għad-deċiżjoni li tingħata, jien b'mod analogu nara li meta, per eżempju, ikun hemm deċiżjoni ta' qorti, ħafna drabi tiġi ppubblikata fl-aħbarijiet, eċċ. Jiġifieri l- element ta' pubbliċita' qiegħed hemm għax huwa essenzjali li r-reat kriminali jiġi ppubblikat.

Mela la nkisret il-liġi, hemm id-deterrent u la ġie offendut xi ħadd mill-pubbliku jew ġiet offenduta s-soċjeta', allura jkun sewwa li jissemma l-att tal-ħati.

Pero' l-punt tiegħi huwa jekk aħna aħniex nagħmlu dan verament pubbliku.

Jidher li se naqblu li tingħata pubbliċita' għax donnu hawn arja ta' qbil.

Issa rridu naraw jekk għandhiex tibqa' l-Gazzetta tal-Gvern li tagħmel dan - s'issa dejjem din il-gazzetta kienet il-metodu fen nagħmlu l-affarijiet pubbliċi.

Naf li f'ċerti liġijiet bħal tal-kummerċ, hemm reġistru li jagħmel l-affarijiet pubbliċi u dawn huma l-commercial registers.

Pero' għadni m'inix konvint jekk nużawx il-Gazzetta tal-Gvern jew inkella r-reġistru, imma jekk nikkonvinċu ruħna li r-reġistru jkun l-aħjar metodu biex min kiser il-liġi nippubblikawh, allura nużaw lilu.

Issa hawn tqum il-mistoqsija ta' min se jmur jaqra l- Gazzetta tal-Gvern jew ir-reġistru.

Jiġifieri min se jaqra dawn, forsi min għandu interess?

At the end of the day, aħna rridu li kulħadd ikun jaf.

Għalhekk tajjeb li naraw liema miżura rridu nilħqu.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien ma naħsibx li għandna nġibu dawn l-affarijiet fuq il-Gazzetta tal-Gvern għaliex fl-aħħar mill-aħħar hemm ir-rikors tal-Qorti.

L-ewwelnett irrid ngħid li r-reġistru huwa mezz effettiv għal min hu verament interessat allavolja huwa miftuħ għall-pubbliku in ġenerali.

Kieku d-Direttur jibda jgħid li trid il-permess tal-Ministru biex tmur tara r-reġistru, allura nifhimha.

Imma r-reġistru se jkun magħmul li l-pubbliku kollu jkun jista' jarah.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Freddie Portelli.

ONOR.

FREDDIE PORTELLI: Mr Chairman, jien nixtieq nagħmilha ċara li meta qed insemmu dawn l-affarijiet, ma nkunux irridu nagħmlu xi ħsara lil xi ħadd personali.

Illum il-ġurnata ħafna fabbriki jagħmlu anke s-sale.

Per eżempju, dalgħodu stess jien kont ġewwa fabbrika biex nara x'hemm u kien hemm waħda li qaltli li t-Tnejn se jkollhom is-sale ta' coats, eċċ. Issa jekk wieħed, bħala konsumatur, imur għal dan is-sale għand din il-fabbrika - l-owner stess tal-fabbrika qed jagħmel is-sale - u wara li jixtri coat isib li wara xahar ittaqqablu bil-kamla, x'se jagħmel?

Fil-fatt dawn huma affariijet li ġraw.

Allura jien naħseb li min xtara dan il-coat xorta jista' jieħu passi kontra dak li qed jagħmel is-sale.

Jidher li d- definizzjoni ma tħallix barra li dan it-tip ta' kummerċjant.

Illum il- ġurnata hawn fabbriki wkoll li jagħmlu ż-żraben tagħhom bil-pressa.

Issa jekk forsi fuq żarbun għamel pressa ta' erba' minuti minflok ħamsa, iż- żarbun se jispiċċa jinfetaħ malajr u dan jista' jiġri anke jekk dak li jkun ikun xtara direttament mill-fabbrika meta kien hemm is-sale.

Allura wieħed ikun jista' jieħu passi kontra dak il-kummerċjant?

Jien nippretendi li l-liġi tkopri wkoll dan il-każ.

ONOR.

ĊENSU GALEA: F'każ bħal dak, fejn fabbrika qed tbiegħli żarbun, allura hemmhekk jien ikolli d-dritt li lil dak is-sid tal-fabbrika ntellgħu quddiem id-Direttur biex jieħu passi kontrih.

Imma dak il-mument ma tibqax ikbtar fabbrika li qed tagħmel is-sale lil xi ħadd, imma bħallikieku jkun sar retail outlet normali fejn min qed jixtri, ikun qed jixtri biss xi par żarbun jew tnejn għall-konsum personali u mhux meta jmur xi wieħed li għandu ħanut biex jixtri lot sħiħ ta' żraben.

Allura hemmhekk ma jkollux il-protezzjoni.

ONOR.

FREDDIE PORTELLI: Issa jekk per eżempju l-fabbrika tagħlaq wara xahar, dan il-każ ma jaqax taħt il-liġi?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Issa jekk kumbinazzjoni wara ġurnata li nkun tajt is- servizz immut, allura ma jkunx hemm x'tagħmel iktar.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Freddie Micallef.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Jien naħseb li bl-emenda li saret koprejna aktar minn 75% ta' dak li xtaqna.

Huwa importanti li l-pubbliku jkun informat bid-deċiżjoni u r-raġunijiet li jwassal lid-Direttur biex ma jitteħdux passi kontra kummerċjant għax iservi ta' ġid kbir.

Ma nafx kif jista' jinstab mezz għal meta d-Direttur ikun iddeċiedi li ma jittieħdux passi għax ikun sodisfatt li l-konsumatur tkun ingħatatlu l-garanzija u ingħatalu l-kumpens xieraq.

Jien naħseb li jkun fair li l-pubbliku jkun informat b'mod xieraq.

Ħafna drabi tkun tista' ġejja anke minn kummerċjant ieħor li jagħmel il-ħsara.

Għalhekk jien inħoss li l-pubbliku għandu jkun mgħarraf malajr meta jkun hemm deċiżjoni, speċjalment fuq affarijiet li jkunu ta' ħajja jew mewt għall-kummerċjant.

Tgħidx kemm inħossa din.

Ma nafx ukoll jekk bir-reġistru li se nagħmlu nkunux qegħdin naslu għal dan l-iskop ukoll.

Jiġifieri issa m'iniex ngħid mil-lat tal-konsumatur.

Tajjeb li l- konsumatur ikun mgħarraf mill-ġdid fuq dak li jkun għaddej u dan ikun qed iservi wkoll ta' edukazzjoni u jkun qed jgħolli l-istatura tad-Direttur u tal-Kunsill in ġenerali.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Fil-fatt jien qed nifhem dak li qed jgħid l-Onor.

Micallef.

Pero' l-fatt li għandek reġistru - dan se jkun available dejjem - ma jfissirx li wieħed, għax għandu xi kurżita', ikun jista' jiċċekkja liema kummerċjant sentejn ilu ...

Illum għadna fil-bidu, pero' meta jgħaddi ż-żmien, dawn l-affarijiet jindraw min-nies u jkollhom il- possibilita' li jmorru għand id-Direttur fejn wieħed ikun jista' jgħidlu li l-kumpannija taż-żraben - la l-eżempju kien fuq iż-żraben - ...

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Le, mhux fuq iż-żraben kont qed ngħid.

Jien f'moħħi għandi - u għalhekk qed ninsisti - oġġett li huwa perishable.

Jiġifieri jekk tilħaq toħroġ il-kelma fuq oġġett u mbagħad jinstab li d- Direttur kien sodisfatt bil-miżuri li jkun ħa, il-kummerċjant u allura d- Direttur ma jeħux paxxi, allura jien naħseb li m'għandux ikun hemm lack of time biex javża.

Dan li għandi f'moħħi, affarijiet li jibqgħu fuq żaqq dak li jkun mingħajr ma jkun immeritah.

Nispera li l-Ministru qed jifhimni issa.

Jien qed nitkellem mhux fuq oġġett li la ma jinbiegħx illum, jinbiegħ l-għada, imma fuq affarijiet perishable fejn wara li jkun intqal xi ħaġa ħażina fuqhom u wara li ssir l-investigazzjoni, imbagħad id- Direttur isib u jissodisfa ruħu li dan m'huwiex minnu.

Allura tan-naqra ħsara li tkun ġrat, se jkun hemm kumpens għar-raġuni li min kien iservi t- tali prodott ma żammux sewwa u fejn ma kienx proprju tort tal-kummerċjant imma ta' l-aġent jew tar-retailer.

Allura jien naħseb li għandu jkun hemm aktar ħeffa f'dak li nippubblikaw ħalli dak li jkun ma jsofrix danni kbar għaliex jista' jkun li l-abbuż ikun ġej minn kummerċjant ieħor.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Alfred Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Dak li għidt qabel iwassal proprju għal dan u meta jiġri hekk tal-ħanut jieħu isem ħażin u ma jkun tort tiegħu xejn għaliex ix-xogħol ikun ħareġ ħażin mill-fabbrika, u aħna nafu li hawn konsumaturi li japprofittaw ruħhom.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Anke waqt li nkunu konsumaturi nibqgħu bnedmin bid- difetti u t-tajjeb tagħna, jiġifieri ssib minn kollox.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: GĦalhekk wieħed għandu joqgħod attent biex ma jkunx hemm nies li jsofru għal xejn.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Freddie Micallef.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Mr Chairman, mhux biex ma nkomplix ma' l- argument ta' l-Onor, Portelli, imma fit-Tieni Qari kont qed nitkellem fuq ċertu affarijiet u kważi kont instigat mill-Ministru biex insemmi xi wieħed minnhom.

Kieku dak inhar jien qabżitli l-molla u għamilt l-iżball li nsemmi l-affarijiet li naf, kieku dawn l-għada fil-għodu kienu jiġu mxandra u ppubblikati.

Hawnhekk issemma l-każ ta' dik il-Ministru Ingliża li żelqitilha kelma dwar is-salmonella u kellha tirriżenja.

GĦalhekk dak inhar għidtlek li qed inżomm il-kalma għaliex inti taf x'qed jiġri u dalgħodu kellek każ ieħor dwar il-kondizzjonijiet fl-MDP.

Issa jekk ħaddieħor l- affarijiet jitlaqhom mingħajr ħsieb u l-affarijiet perishable jibqgħu fuq żaqq dak li jkun u ma' wieħed jew tnejn jeħel kulħadd, b'dan li qegħdin ngħidu hawnhekk, jiġifieri li rridu nippubblikawhom f'reġistru, m'hux se naslu u jekk kemm-il darba l-prodott jilħaq joħroġ ikun hemm konsegwenzi kbar.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Chairman, se nibqa' fuq l-istess suġġett.

Hawn każijiet ta' impriżi tal-laħam li jġibu laħam iffriżat in bulk, iħalluh jiddifrostja ma' l-art, iqattgħuh fi steaks, jerġgħu jiffriżjawh u mbagħad joħorġuh għall-konsum.

Din m'għandhiex x'taqsam aktar mal-biċċerija imma tikkonċerna l-privat.

Issa b'din it-tip ta' proċedura li għandna quddiema x'tip ta' protezzjoni se toffri lill-konsumatur b'mod li huwa nvestigattiv u serju, aktar u aktar meta ċertu ditti lanqas biss jistgħu jagħmlu ċertu xogħol imma qed jagħmluh, għandhom il-brands għaddejjin, isiru reklami normali bla problemi ta' xejn u kultant joħorġu l-laħam bħala laħam frisk?

Pero' anke jekk joħorġuh bi friża, dan jiġi ffriżat in bulk, jiddifrostjawh ma' l-art fuq areas sħaħ, iqattgħuh biċċa biċċa, jippakkjawh fil-plastic u jerġgħu jiffriżawh.

Dawn l-affarijiet għandna kontroll fuqhom?

Dawn il-proċeduri li qed nitkellmu dwarhom jistgħu jagħtuna xi salvagwardja fuqhom?

Jien ngħid li m'humiex jagħtuna salvagwardja u naħseb li l-problema ta' din il-liġi hija li tant hi timida quddiem dawn il- problemi li assolutament se sservi bħala paraventu, taparsi hemm l- affarijiet għaddejjin.

Imma meta fil-prattika tagħsar l-affarijiet bħal dawk li qed isemmi l-Onor.

Freddie Micallef li għalija at this stage huma kruċjali għaliex hawnhekk qed nitkellmu fuq is-saħħa tal-poplu, qed nitkellmu fuq affarijiet ta' l-ikel basiċi li jingħataw fl-isptarijiet, fl- iskejjel, fil-canteens, fil-fast-food chains, li jinxtraw mill-mara tad-dar u li qed jiġu kkonsmati mill-poplu, issib li protezzjoni effettiva assolutament ma teżistix.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Bir-rispett kollu lejn il-Kap ta' l-Oppożizzjoni, bejn l-argument tiegħu u l-argument ta' l-Onor.

Micallef hemm dawra akbar minn 360 degrees!

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

ALFRED SANT: L-Onor.

Micallef qed jitkellem fuq is-settur pubbliku tal-Biċċerija u jien qed nitkellem fuq settur relatat miegħu ta' l-ikel.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Onorevoli, jekk titkellmu hekk ħadd ma jifhem xejn.

ONOR.

ĊENSU GALEA: L-Onor.

Micallef kien qed jitkellem fuq il- protezzjoni tal-persuna li qed tipprovdi s-servizz.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

ALFRED SANT: Dan x'għandu x'jaqsam!

Mela ma fhimtx x'qed jgħid.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jista' jkun li ma fhimtx x'qed jgħid, imma jien kont preżenti il-ħin kollu u inti dħalt f'nofs id-diskussjoni.

Aħna konna qed nitkellmu fuq argument totalment differenti.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

ALFRED SANT: Inti qed tiżgwida l-affarijiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Micallef.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Mr Chairman, l-ewwel kont qiegħed ngħid x'enfasi kbira għamilt fit-Tieni Qari dwar il-protezzjoni li għandu jkollu l- konsumatur u mbagħad għidt li wara li dawn l-affarijiet jiġu rimedjati, biex lill-pubbliku nedukawh verament, irridu naraw li jiġi nformat, u jrid jiġi nformat fuq iż-żewġ naħat.

Irid jiġi nformat fuq il-protezzjoni li qed nagħtuh u fuq dak li għamilna - dak li qed jitkellem fuqu l-Leader - u jrid jiġi nformat ....

L-Onor.

Alfred Sant semma xi ħaġa li jien ma semmejthiex, il-laħam li nimportaw ffriżat minn barra, u l-Ministru jaf x'abbużi kbar qed isiru.

Jien ġbidtlu l-attenzjoni għal dak li għidt fit- Tieni Qari, imma jekk nirrepeti forsi jidħol l-Onor. de Marco u bħalma qal il-bieraħ jgħidilna li forsi m'aħniex ngħaddu klawsoli biżżejjed.

Jien qed inkun prudenti u qed nara li ma nirrepetix dak li għidt fit-Tieni Qari, pero' jien kont għamilt enfasi kbira fuq il-protezzjoni li għandu jkollu l- konsumatur u fuq il-fatt li meta l-affarijiet jiġu rimedjati għandna nsibu mezz kif lill-poplu ninformawh li t-tali prodott issa ġie up to standard ħalli ma ssirx aktar ħsara.

Imma din miż-żewġ naħat trid tgħidha għax inkella l-konsumatur jibqa' ħajtu kollha ma jikolx laħam!

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Bir-rispett kollu, l-Onor.

Micallef issa reġa' għamel l-istess argument li għamel qabel l-intervent tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni imma anke wara t-tieni intervent tiegħu, jidher ċar li l-Kap ta' l- Oppożizzjoni kien qed jitkellem fuq argument totalment differenti.

L-Onor.

Micallef kien qed jitkellem fuq il-pożizzjoni ta' bniedem li tellajnih quddiem id-Direttur u fl-aħħar mill-aħħar instab li l-claim tal-konsumatur ma kenitx daqshekk kbira.

Imbagħad staqsa x'se jagħmel dak li għandu prodotti li huma perishable.

Dawn se jibqgħu ma' wiċċu?

Niftakarha din il- frażi.

Hawnhekk konna qegħdin nitkellmu fil-konfront tal-kummerċjanti.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Micallef.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Meta konna qegħdin nitkellmu nofs siegħa ilu u d-diskors inqaleb fuq iż-żraben, il-Ministru kien qed jirrispondi għal dawn l-argumenti.

Pero' jien xtaqt inkompli l-argument li konna bdejna bih fil- bidu.

Din hi d-differenza.

GĦalhekk nixtieq li dan l-argument jiġi eżawrit ħalli anke min jaqra d-debate jara li hemm konsistenza, u għalhekk jien wieħed minn dawk li x'ħin il-Ministru jqum jitkellem inpoġġi bil- qegħda ħalli jkun hemm konsistenza u kontinwita' f'dak li qegħdin ngħidu.

GĦalhekk ukoll lill-kollega tiegħi dak il-ħin għidtlu li mhux għal dawk kont qed nirreferi.

U inti taf, Mr Chairman, għaliex kont hawn x'enfasi għamilt, mhux biss waqt it-Tieni Qari imma l-ħin kollu, fuq il-fatt li l- konsumatur għandu jiġi protett.

Issa konna qegħdin ngħidu li wara li l- affarijiet jiġu sistemati kif għandhom ikunu, għandna nkunu fid-dmir li nedukaw lill-pubbliku u ngħidulu li l-affarijiet issa qegħdin up to standard u m'għandux għalfejn jibża' minnhom aktar.

U hawnhekk ma kontx qed ngħid għall-pett taż-żarbun!

Il-Ministru jaf x'qed ngħid.

GĦaliex ir- raħħal għandu jkompli jitma' l-bhejjem ta' xejn meta dawn ikunu waslu għall- qatla għaliex ikun qabeż iż-żmien?

Għaliex għandu jżommhom aktar?

Mela jien għandi nitkellem aktar ċar minn hekk?

Hawnhekk fejn għandna niċċaraw l- affarijiet.

Il-Ministru responsabbli għal dan il-qasam u jien dan is- settur inħobbu u l-poplu għandu jkun informat meta l-affarijiet jerġgħu lura għarn-normal.

Jien għidt li m'inix sodisfatt b'dak li qegħdin ngħidu dwar ir-reġistru, pero' l-Ministru kien qed jirreferi għall-affarijiet li kienu qed jitkellmu fuqhom sħabi bħall-karozzi u żraben u jien qed ngħid li għandu jkun hemm il-ħeffa li l-pubbliku jiġi nformat ħalli ma jibqax bil- biża' li ċerti prodotti għadhom fl-istess stat.

Jien naħseb li qed inkun ċar, inkella se tiġi sopra corne bastonate.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Hemm bżonn li f'diskussjoni bħal din inżommu viżjoni globali fuq l-affarijiet.

F'dak li għandu x'jaqsam ma' l-affarijiet ta' l- ikel, speċjalment fejn jidħlu prodotti tal-laħam, għandek is-settur pubbliku u s-settur privat.

L-Onor.

Freddie Micallef ilu ħafna jagħmel argumenti tajba fuq dak li għandu x'jaqsam ma' l-ipproċessar ta' l-ikel għas-settur pubbliku, li mbagħad jorbot mal-mod kif il-produtturi jwasslu l- laħam tagħhom għand il-konsumatur.

GĦandu raġun.

Minn naħa jrid jiddefendi - u sewwa jagħmel - l-interessi tal-konsumatur - qajjimhom bil- kbir dawk l-interessi - min-naħa l-oħra qed jgħid illi din id-difiża wieħed ma jridx jużaha biex jimmina l-interessi leġittimi ta' l-industrija tagħna.

GĦandu raġun jagħmel hekk u qed jaħdem b'mod tajjeb ħafna fl-opinjoni tiegħi.

Il-Ministru għandu jieħu dak li qed jgħid bis-serjeta'.

Trid tittieħed bis-serjeta' fuq il-livell ta' kif titħaddem il-biċċerija fl- interess tal-konsumatur u fuq il-livell ukoll ta' kif jiġi protett il- produttur tal-laħam hawn Malta li mhux qed ikun protett biżżejjed fl- opinjoni tiegħi.

Issa se naqbeż għal dak li semmejt jien, is-settur privat, fejn la qed jiġu protetti l-interessi tal-produttur u lanqas qed jiġi protett l- interess tal-konsumatur.

Dan għaliex qiegħed jidħol laħam iffriżat minn barra in bulk taħt ismijiet kompletament artifiċjali u qed jimmina s- sitwazzjoni tal-produttur lokali.

Dan il-laħam iffriżat importat in bulk minn barra, fost il-proċessi li jsirulu - din semmejtha u se nerġa' nsemmiha - jiġi defrosted taparsi fuq bażi kummerċjali, effettivament f'sheds bla ebda kura għall-affarijiet li għandhom x'jaqsmu ma' l-iġjene, jiġi mqatta' għall-konsum lokali, jerġa' jiġi packed u frozen, imbagħad qed imur fuq is-suq lokali.

Mela hawnhekk żgur li m'għandekx protezzjoni tal- konsumatur għax it-tip ta' żibel li qed jiġi mogħti lill-konsumatur b'dan il-mod huwa xi ħaġa li twaħħax, imma mbagħad joħroġ bi prezz sabiħ, allura bl-istess mod jiġi undermined doppjament il-produttur lokali.

Hemmhekk għandek ukoll il-problema tal-produttur lokali.

Ħaġa torbot ma' oħra - il- konsum ta' l-affarijiet ta' l-ikel u prodotti tal-laħam; it-tmexxija tal- biċċerija, il-politika ta' protezzjoni jew le għall-produtturi lokali, imbagħad ukoll kif qed jitħaddem il-laħam iffriżat miġjub minn barra.

Qiegħed jinġieb minn kumpanniji li wħud minnhom lanqas huma liċenzjati biex jagħmlu dan ix-xogħol, qed jiġi proċessat b'mod li mhux aċċettabbli taħt l- ebda standard ta' iġjene u qed jiġi marketed bla problema ta' xejn.

Din hija ħaġa li tingħaqad ma' dak li kien qed jgħid l-Onor.

Freddie Micallef.

Ma nistax nifhem fejn żvijjajna.

Qgħadna eżatt on target f'dawn l- affarijiet.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Nerġa' ngħid jien, noqogħdu attenti fuq dawn l- affarijiet.

L-aħħar darba jien kont kważi mgħajjar giddieb għax meta wieħed jgħidlek li qed tivvinta ...

GĦafast idi u żammejt kalm.

It-tliet postijiet li semmejt diġa' hemm kambjament.

Pero' anke dak li ġara dalgħodu, kieku l-ħalib jinżamm kif suppost, kieku llum ma kienx ikun hemm il-ħsara li kien hemm ġol-Malta Dairy Products.

Ma nafx kemm intrema ħalib, imma naħseb li kien hemm eluf ta' liri ħsara.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Le, għall-grazzja t'Alla ma kellniex daqshekk ħsara.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Jien tkellimt ma' xi żewġ raħħala illejla.

Hemmhekk nafu f'liema stat qegħdin.

Qaluli li ntremew bi Lm8,000 jew b' Lm10,000 ħalib.

Mhux kulħadd armat b'coolers; wieħed forsi żammu frisk, l- ieħor ma żammux, allura mill-4.00a.m. sas-6.00 a.m. l-ħalib mar.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Daħlu għax-xogħol wara s-6.00 a.m.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Appuntu, jien għidtlek sagħtejn biss.

Jien ħassejtni nirtriegħed meta sirt naf x'qed jiġri u xtaqt li niġi jien għax naf x'jiġifieri ħsara.

ONOR.

ĊENSU GALEA: L-azzjoni industrijali ta' dalgħodu ma nafx min hu responsabbli għaliha għaliex il-Union li tirrappreżenta lil dawk in-nies qalet li mhux hi ordnatu dak l-istrajk.

Issa ma nafx min ta l-ordni għall- istrajk.

Ma nistgħux nitkellmu fuq dawn l-affarijiet issa.

Jekk irridu nitkellmu dwar l-agrikoltura u fuq is-suġġetti kollha li ssemmew nistgħu nagħmlu dibattitu.

Imma fl-opinjoni tiegħi issa żvijjajna għal kollox mill- argument li għandna hawnhekk.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Jien qed nagħmel l-enfasi fuq dan għax dak inhar għidtli tliet darbiet li kont qed nivvinta.

Illum qed ngħidlek li l- affarijiet li ġraw dan l-aħħar ħmistax-il ġurnata jikkonfermaw dak kollu li għidt jien.

Jien ma nafx min ordna l-istrajk.

Żgur li mhux il-Union għaliex kieku ma kienx imur is-Segretarju Ġenerali u jagħmel dak li għamel.

Jien naħseb li hemm dik it-telqa li l-affarijiet ikunu ilhom ġejjin u jistennew, ma titteħidx deċiżjoni, imbagħad jaslu f'dawn l-affarijiet.

Żgur ma mortx ninstigah jien jew il-Ministru stess.

Jien naħseb li hu l- aktar wieħed li messu jkun jaf għax jien staqsejt jekk hux uffiċjali jew le.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Il-Union ma refgħetx ir-responsabbilta' ta' l- istrajk, jiġifieri ma nafx min għamlu.

Naf il-konsegwenzi ta' l-istrajk.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Jien qed ngħid li meta jkun hemm ċertu tul ta' żmien biex naslu għal deċiżjoni jiġru dawn l-affarijiet u jeħel kulħadd.

Jeħel min qed jirrappreżenta lill-ħaddiem u l-aktar li jeħel għalija l- Gvern li ma jkunx jaf x'qiegħed jiġri eżatt.

Bilfors li tkun ilha tiġġebbed ħafna l-istorja biex naslu għal dawn l-affarijiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Qed noħorġu barra mis-suġġett.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Ma nixtieqx nitkellem dwar l-istrajk għax hemm numru ta' affarijiet illi ...

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Jien dak inhar għidtlek li ltqajt ma' 13-il produttur li jagħmlu l-kumitat u lili wkoll qaluli li ma jafux meta se jaslu biex jibdew jirranġaw l-affarijiet hemmhekk.

Illum l-Kamra tista' tikkonferma illi dak kollu li għidt jien kont qed ngħidu mhux fuq pedamenti tal-ġebel imma ta' l-azzar.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Bir-rispett kollu, naħseb li mhux parti minn din il- klawsola.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Jien dal-lejl żgur ma kontx involut għax kelli affarijiet oħra ta' mard illi lanqas ħallewni norqod kwarta.

Irqadt biss mill-5.00 a.m. sas-7.00a.m. u fl-10.00a.m. sirt naf bl-istrajk.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien ilni mqajjem mill-4.30a.m. minħabba l-istrajk.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Nerġa' ngħid, dan li qegħdin ngħaddu hawn u noqogħdu ngħidu reġistru u mhux reġistru...

Jien tkellimt fuq il-lat preventiv dak inhar, u din għandha tkun Mela taparsi nagħmlu liġi u nibqgħu b'dawn l-affarijiet?!

Prevention is better than cure.

M'hawn l- ebda liġi li tikkura xi ħaġa.

Kieku nosservaw il-liġijiet, ma jsirx dak il- qtil kollu f'inċidenti tat-traffiku.

Dak hu li rridu nagħmlu.

Kieku l- affarijiet inżommuhom up to standard, kieku lanqas biċċa liġi m'għandna bżonn, għax il-liġijiet neċessarji biex kollox jinżamm up to standar, kollha jeżistu.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija emenda "L" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "L" għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija emenda "M" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "M" għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 12 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 12, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex isssir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 13 - Proċedimenti.

Clause 13 - Proceedings.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm rimarki?

Il-Ministru Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: F'din il-klawsola qegħdin ngħidu li l-proċedimenti dwar reati quddiem l-arbitru għandhom jibdew mid-Direttur għall-Affarijiet tal-Konsumatur, u dan bl-iskop preċiż li mhux kulħadd jibda jispara 'l hawn u 'l hemm, imma jgħaddi minn channel qabel biex ma nispiċċawx b'numru esaġerat ta' każijiet quddiem l-arbitru.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Sandro Schembri Adami.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Kif qed jgħid il-Ministru, huwa d-Direttur li jibda l-proċedimenti dwar ir-reati kontemplati fl-Att u skond subklawsola 13 (2), id-direttur jista' jmexxi l-prosekuzzjoni fil-Qorti tal- Maġistrati.

Jiġifieri d-Direttur bażikament huwa l-prosekutur.

Nixtieq inkun naf jekk il-Gvern jikkontemplax il-possibilita' li d-Direttur jiġi challenged.

Jekk, ngħidu aħna, id-Direttur għal xi raġuni jew oħra - tkun xi tkun - jiddeċiedi li ma jiħux dawn il-passi kontemplati fil-Liġi, il- konsumatur m'għandux ikollu l-possibilita' li jiċċallinġja lid-Direttur bħalma hemm fil-kamp kriminali, fejn wieħed għandu d-dritt li jiċċallinġja lill-Kummissarju tal-Pulizija?

Nistgħu b'xi mod naddottaw din il-proċedura għal dan il-każ?

Il-punt tiegħi hu li hawnhekk id-Direttur għandu l- fakulta' li jipproċedi, imma m'hix mandatorja.

Allura jekk id-Direttur ma jaġixxix, x'għamla ta' difiża għandu l-konsumatur?

Irid jistenna li jara għandux protezzjoni li toħroġ minn liġijiet oħra, li tista' ma teżistix?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Għal liema raġuni ma jaġixxix id-Direttur?

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Hawnhekk hawn li:

"... id-Direttur jista', minkejja kull dispożizzjoni ta' kull liġi oħra, imexxi l-prosekuzzjoni fil-Qorti tal-Maġistrati.".

Dan meta nafu li skond subklawsola 13 (1) il-proċess ma jistax jinbeda jekk mhux fuq l-istanza tad-Direttur.

X'jiġri jekk id-Direttur ma jmexxix?

Għax jista' ma jmexxix.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Wieħed jista' jmur quddiem il-Qorti tal-Maġistrati.

Waħda ma teskludix lill-oħra.

ONOR.

SANDRO SCHEMBI ADAMI: F'din il-Liġi fejn qed nagħtu dan il-poter lid-Direttur, għandu jkun hemm din il-feather in his nest, li jista' ...

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

ĊENSU GALEA: Aħna qegħdin nitkellmu fuq min ikun qed jokkupa l- kariga ta' direttur u mhux fuq min hemm fil-preżent jew jista' jkun hemm fil-futur.

Id-Direttur m'għandux għalfejn ikollu interess li ma jibdiex proċedura, imma jekk jiġri hekk, il-konsumatur xorta għandu d-dritt li jmur quddiem il-Qorti Ċivili u jipproċedi minn hemmhekk.

Ma naħsibx li f'dan il- mument għandna għalfejn niddiskutu dan il-punt.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Alfred Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Mr Chairman, peress li qed nitkellmu fuq reati eċċ, nixtieq nistaqsi lill-Ministru dwar xi ħaġa li kont tkellimt fuqha fis- Second Reading.

Jekk konsumatur jagħmel ilment u jistenna li jiġi kumpensat għax ikun sofra telf ta' flus u danni morali b'riżultat tar-reat jew b'konsegwenza tiegħu, il-konsumtaur - jikorreġini l-Ministru jekk jien żbaljat - fl-opinjoni tiegħi jista' jibqa' mingħajr kumpens jekk id- Direttur jiddeċiedi li jammonixxi, minflok li jibda proċedimeni kontra l- kummerċjant.

Għax il-kumpens jingħata mill-Qorti meta l-akkużat jinstab ħati ta' reat.

Jiġifieri jekk ma jinbdewx proċeduri, in-negozjant qatt ma jista' jinstab ħati.

Fis-Second Reading jien kont tlabt li dan il-punt jiġi kkonsidrat mill-ġdid.

Nixtieq nistaqsi lill-Ministru jekk ħejjiex xi emenda f'dan is-sens.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Onor. Portelli naħseb li qed titkellem fuq klawsola 14 u s'issa għadna qed niddiskutu klawsola 13.

Hawn aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 13.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 13 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 8 - Dikjarazzjonijiet ta' avviż pubbliku.

Clause 8 - Public warning statements.

(Posposta aktar kmieni fil-Kumitat)

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nipproponi din l-emenda:

"N" Klawżola 8 għandha tiġi emendata kif ġej:

(a) Fis-subklawżola (1) tagħha, minnufih wara l-kliem "bi qbil mal- Kunsill," għandu jidħol il-kliem "fuq inizjattiva tiegħu jew fuq proposta tal-Kunsill,";

(b) is-subklawżola (3) tagħha għandha titħassar; u

(ċ) is-subklawżola (4) tagħha għandha tiġi rinumerata (3).

"N" Clause 8 shall be amended as follows:

(a) in subclause (1) thereof, immediately after the words "with the concurrence of the Council," there shall be added the words "on his initiative or upon a proposal of the Council,";

(b) subclause (3) thereof shall be deleted; and

(c) subclause (4) thereof shall be renumbered (3).

Fil-fatt din l-emenda qed inressquha fid-dawl tas-suġġerimentili saru iktar kmieni.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija emenda "Ġ" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "Ġ" għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija emenda "Ħ".

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "Ħ" għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija emenda "N" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "N" għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 8 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 8, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 14 - Ordnijiet ta' kumpens.

Clause 14 - Compensation orders.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Rimarki?

Il-Ministru Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nipproponi din l-emenda:

"O" It-test Malti tal-klawżola 14 għandu jiġi emendata kif ġej:-

(a) fis-subklawżola (3), minflok il-kliem "aggravat jkun"għandhom jidħlu l-kliem "aggravat ikun"; u

(b) fis-subklawżoli (4) u (6), minflok il-kelma "kompens" kull fejn tinsab għandha tidħol il-kelma "kumpens".

"O" The Maltese text of clause 14 shall be amended as follows:

(a) in subclause (3), for the words "aggravat jkun" there shall be substituted the words "aggravat ikun"; and

(b) in subclauses (4) and (6), for the word "kompens" wherever it occurs there shall be substituted the word "kumpens".

Hawnhekk qegħdin nispeċifikaw l-ammont ta' kumpens li jista' jingħata f'każ li jiġi deċiż minn dan il-Kunsill u l-iktar ħaġa mportanti forsi m'hijiex il-fatt li qegħdin nagħtu massimu ta' flus li jwassal sa Lm250, imma l-fatt li qed jidħol il-konċett tad-danni morali - naturalment wieħed jista' jargumenta li l-valur ta' Lm250 m'huwiex kbir daqs kemm jixtieq.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Schembri Adami.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: F'subklawsola 14 (1) qed ngħidu li:

"Fuq talba wkoll verbali ..."

- nimmaġina li għandu a dispożizzjoni tiegħu li jagħmel talba verbali jew bil-mitkub -

"... ta' konsumatur aggravat jew ta' l-uffiċjal prosekutur f'ismu, il- Qorti għandha meta l-akkużat jinstab ħati ta' reat kontra xi regolament magħmul taħt l-artikolu 7 ta' dan l-Att, toħroġ ordni ta' kumpens ..."

- li hija proprju l-idea ġdida li qed idaħħal il-Gvern -

"... li bih il-misjub ħati għandu jkun ordnat iħallas lill-konsumatur aggravat bħala kumpens sħiħ jew parzjali:

(a) ammont li ma jkunx iktar minn mitejn u ħamsin lira Maltija għal kull telf ta' flus.".

Il-punt li xtaqt nagħmel hu li jista' jkun li l-ammont għal telf ta' flus irid ikun iktar minn Lm250, għaliex il-każ li dwaru qed issir it-talba - verbali jew xort'oħra - tal-konsumatur tirrigwarda ammont li jeċċedi din iċ- ċifra.

Allura jien naħseb li l-ammont għandu jkopri l-kumpens kollu.

(Interruzzjonijiet) Issa l-Onor.

Tonio Borg qed isemmi l-idea taċ-Ċivil u jien nemmen li għandna nipprovaw narmonizzaw ma' leġislazzjonijiet li għandna fiċ-Ċivil.

Huwa veru li hawnhekk dan il-konċett qed jidħol għall- ewwel darba, pero' jien naħseb li l-kumpens li l-konsumatur għandu jingħata għandu jkun wieħed komplet.

Jiena nemmen li dan il-kumpens morali għandu jiżdied biex verament ikun aktar reali u allura l-Liġi mhux biss ixxaqleb lejn il-valur tal-ġustizzja imma tkun waħda razzjonali u anke effettiva.

Jiena qed nipproponi li f'paragrafu (a) ta' subklawsola 14 (1) għandna nissostitwixxu l-ammont li jkopri l-kumpens għax b'hekk in-negozjant li m'għandux skrupli jinduna li l-abbuż tiegħu jista' jġib konsegwenzi kbar kemm għall-konsumatur kif ukoll għalih innifsu jekk ikun għamel dan ir- reat.

F'paragrafu (b) ta' subklawsola 14 (1) il-Gvern qed jipproponi li:

"ammont ..."

- dejjem qed nitkellmu fuq kumpens -

"... li ma jkunx inqas minn ħmistax il-lira Maltija u mhux iktar minn mitt lira Maltija bħala danni morali għal kull uġiegħ, għali, anzjeta' u inkonvenjenza, ..."

Jiġifieri l-idea issa m'hijiex biss it-telf ta' flus imma anke t-turmoil of mind.

Jiena nemmen li tkun ixxaqleb aktar lejn il-kompletezza kieku dan il- paragrafu nagħmluh hekk:

"... ammont li ma jkunx inqas minn Lm100 u mhux iktar minn Lm500 bħala danni morali għal kull uġiegħ, għali, anzjeta' u inkonvenjenza,

għal danni mġarrba mill-konsumatur aggravat b'riżultat tar-reat jew b'konsegwenza tiegħu.",

li allura proprju tagħmel id-differenza u tipprova tikkwalifika dan li qed ngħid.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Alfred Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Biex ma noqgħodx nirrepeti dak li għidt fis- Second Reading, jibqa' l-fatt li l-kummerċjant jista' jiskapula milli jħallas.

Nixtieq nagħmel l-aħħar rimarka dwar kumpens ta' bilanċ li għandu jkun hemm bejn il-qliegħ b'qerq li jista' jagħmel il-kummerċjant meta jinstab ħati ta' xi reat kif ukoll kull konsiderazzjoni ta' tbatija li għandha tingħata lill-konsumatur li jkun sofra speċjalment meta dan ikun tħalla hekk għal tul ta' żmien.

Minbarra li l-konsumatur ikun sofra għax ingħata oġġett li ma kienx ta' standard kif suppost huwa bata wkoll psikoloġikament għax kellu qalbu tferfer sakemm sar jaf jekk il-kawża kienx se jirbaħha jew le.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Sur President, kif għidt ukoll fit-Tieni Qari din il- klawsola hija mill-iktar importanti f'dan l-Abbozz ta' Liġi għax qed toħloq eċċezzjoni li teżisti f'oqsma oħra tal-liġi imma xorta waħda tibqa' eċċezzjoni għar-regola, cioe' il-fużjoni bejn il-proċeduri kriminali u l- proċeduri ċivili.

Is-soltu dawn huma indipendenti minn xulxin.

Il- konsumatur kien jagħmel ir-rapport, id-Direttur kien jibda l-proċeduri kriminali u l-kummerċjant jeħel multa, imbagħad jekk il-konsumatur jidhirlu li jrid ifittxu għad-danni jrid iqabbad avukat u jagħmel kawża oħra quddiem imħallef, mhux quddiem maġistrat, skond kemm ikun l-ammont u tibda l- kawża.

Din iddum ferm iktar minn kawża kriminali għax is-soltu f'dawn it- tip ta' każijiet il-kawżi kriminali jinqatgħu f'seduta waħda.

Il-Gvern qiegħed jipproponi - limitatament għad-danni materjali sa Lm250 u għad- danni morali bejn Lm15 u Lm100 - li l-konsumatur jagħmel ir-rapport u jibdew il-proċeduri kriminali.

Il-kummerċjant jista' jeħel il-piena kriminali u jista' jeħel ukoll id-danni materjali li jħallas direttament il- konsumatur - waqt li l-multa tmur għand il-Gvern, id-danni materjali ma jmorrux għand il-Gvern - plus li jista' jkun hemm ukoll il-kundanna ta' danni morali fid-diskrezzjoni tal-qorti - bejn Lm15 u Lm100 - li jmorru wkoll direttament għand il-konsumatur.

Mela l-konsumatur qed inħaffulu l- proċeduri sal-punt li ż-żewġ proċeduri jiġu magħġuna flimkien u ma jkollux għalfejn imur fi qrati differenti.

Pero' ġaladarba din se tkun eċċezzjoni għar-regola ġenerali li l-proċeduri għandhom ikunu separati, m'għandniex nesaġeraw u allura anke jekk il-ġurisdizzjoni tat-tribunal ċivili ta' l- arbitru f'materji ċivili se jiġi estiż.

Is-somma ta' Lm250 għandha tibqa' hekk għax hawnhekk qed tieħu l-benefiċċju ta' żewġ proċeduri magħquda f'waħda.

Allura għandu jkun hemm ċertu limitu u dan il-limitu huwa ta' Lm250 li huwa ammont sodisfaċenti.

Imbagħad jekk il-claim tkun għal iktar minn Lm250, allura trid tagħmel il-kawża ċivili b'forum ġdid quddiem arbitru u mhux quddiem il-qorti, imbagħad is-somma ta' Lm250 titnaqqas mill- ammont li għandek dritt għalih.

Fil-fatt subklawsola 14 (2) ta' dan l- Abbozz tipprovdi li kull kumpens li jiġi ordnat - hawn nista' nagħti eżempju ta' kummerċjant li jiġi kundannat iħallas Lm250 - għandu jitnaqqas minn kull ammont li jista' jingħata b'sentenza ta' qorti jew tribunal ta' ġurisdizzjoni ċivili dwar l-istess kwestjoni.

Mela, jekk il-kwestjoni hija ta' Lm500, il-qorti tal-maġistrati għandha d-dritt tagħtik Lm250 direttament mingħajr ma jkun hemm proċeduri oħrajn imbagħad hemm Lm250 oħra li teħodhom mingħand it-tribunal ċivili.

Jien naħseb li din hija ġusta għaliex din hija eċċezzjoni għar-regola u allura għandu jkun hemm il-limitu u l-limitu għandu jkun dak ta' Lm250 li jien naħseb li huwa raġonevoli.

Dwar jekk id-danni morali bejn Lm15 u Lm100 humiex raġonevoli jew le, jien jidhirli li tant dan huwa konċett ġdid fil-liġi Maltija li għall-bidu tajjeb li jkun hekk.

Naturalment m'hemm xejn li jeskludi li meta mbagħad il-Parlament jara kif marret din l-esperjenza tad-danni morali, jekk ġietx imposta bir-raġuni jew le f'każijiet li fihom jingħataw id-danni, allura wieħed jkun jista' jemenda din.

Imma dan tant huwa konċett ġdid li tajjeb li ma niġrux fil-bidu, imma nimxu pass pass.

Jiġifieri l-aħjar hu li għalissa ndaħħlu l-prinċipju billi nagħmlu l-limiti għall-ammont, imbagħad iktar 'il quddiem naraw.

Anzi fit-Tieni Qari jien għidt li wasal iż-żmien li l-konċett tad-danni morali ma jibqax limitat biss għall-ksur tad- drittijiet fundamentali tal-bniedem u għall-ksur f'relazzjoni mal-Liġi ta' l-Istampa, kif inhu llum, imma b'permezz ta' din il-liġi qed inbexxqu l- bieb biex nintroduċu iktar il-kwestjoni tad-danni morali biex imbagħad nestenduha anke fil-każ ta' danni veri li jsiru f'kolliżjonijiet tat- traffiku u fejn iweġġgħu u anke jmutu n-nies li għandhom biss dritt għad- danni li effettivament huma jitilfu.

Imma wieħed għandu jilqa' bil-ferħ dan is-suġġeriment jew din il-proposta.

Fil-fatt anke l-Membri ta' l- Oppożizzjoni qalu li għandha tiġi ntrodotta l-idea tad-danni morali u biex ma niġrux billi nillimitaw l-ammont imbagħad wieħed, skond l-esperjenza, jista' dejjem jimxi 'l quddiem u jagħmel l-emendi neċessarji.

Imma jien qed nitkellem biex niġbed l-attenzjoni tal-Kamra għall-importanza ta' dan l- artiklu, li jien jidhirli li dan huwa wieħed mill-ikbar innovazzjonijiet ta' l-Abbozz innifsu.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Edwin Grech.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Mr Chairman, jien naħseb li f'subklawsola 14 (a) m'għandhiex tissemma ċifra.

Jekk xi ħadd ikun sofra xi dannu jkun jrid il- kumpens kollu u mhux biċċa minnu.

Nagħtu każ wieħed ikollu kwestjoni fuq fridge li tiswa Lm400, għaliex għandu jieħu kumpens ta' Lm250?

GĦaliex għandna nżidu l-proċedura li biex jieħu n-nofs l-ieħor irid jidħol il- qorti?

Aħjar inħalluha miftuħa u ngħidu li għandu jieħu kumpens komplet, imbagħad jekk l-oġġett ma jkunx ħażin kollu jieħu kumpens parzjali, imma fl- opinjoni tiegħi m'għandniex insemmu ċifra.

Rigward subklawsola 14 (b) jien naqbel li għandu jidħol il-kumpens morali, imma ma nafx għaliex qegħdin nagħmlu ċ-ċifra ta' Lm15.

Din iċ- ċifra jien naraha redikola.

Kellha bżonn tidħol il-qorti wkoll din fil- każijiet ta' appell, fejn iddum sejjer bl-appell is-snin imbagħad issib xi maġistrat jew imħallef li jagħtik kumpens ta' xi Lm50.

Imissna nagħmlu somma sostanzjali, għallinqas bejn Lm50 u Lm100, imma mhux nibdew minn Lm15.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Sar il-ħin.

Fid-9.00 p.m. il-Kamra rriżumiet u l-Viċi President tal-Kumitati rrapporta progress u talab il-permess sabiex il-Kumitat jerġa' jiltaqa'.

MR SPEAKER: Sar il-ħin.

Nitlob lill-Prim Ministru biex, jekk jogħġbu, iressaq l-aġġornament tal-Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Mr Speaker nipproponi l-aġġornament tal-Kamra għal nhar it-Tnejn, 14 ta' Novembru, fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:-

Abbozz ta' Liġi dwar l-Affarijiet tal-Konsumatur - Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi biex jemenda l-Ordinanza dwar il-Privileġġi u s-Setgħat tal-Kamra tad-Deputati - it-Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar ir-Reġistrazzjoni ta' Artijiet - it-Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar Tribunal għal Talbiet Żgħar - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar iż-Żwieġ - it-Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Edukazzjoni - Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Ċivili (Emenda Nru 2) - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi tal-Liġijiet tal-Pulizija - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Servizzi ta' Impieg u Taħriġ - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Korporazzjoni għall-Iżvilupp ta' Malta - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar l-GĦajnuna lill-Industriji - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Ligi li jemenda l-Att dwar l-Uffiċċju tal-Posta - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Massa Frumentarja - it- Tieni Qari

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kumpanniji - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Kummissarji għall-Ġustizzja - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Arbitraġġ - it-Tieni Qari; u

Xi aġenda oħra li tista' tiġi kommunikata aktar tard.

Mr Speaker, fis-6 ta' Ottubru l-Parlament iddibatta mozzjoni ta' sfiduċja fil-Ministru tal-Ġustizzja, li tressqet mill-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

Effettivament f'paragrafu minnhom il-mozzjoni kienet tgħid li "kibru s- suspetti ġustifikati fost iċ-ċittadini li saru arranġamenti finanzjarji moħbija biex tkun tista' tingħata l-maħfra Presidenzjali".

Fil-bidu nett tas-seduta, minn din in-naħa kien tqajjem il-punt li bil-kliem "suspetti ġustifikati li saru arranġamenti finanzjarji moħbija", kienu qed isiru imputazzjonijiet li setgħu ma kenux in regola mar-regolamenti tal-Kamra u li jekk dan il-kliem kien se jibqa' fil-mozzjoni, kien mistenni li fil-kors tad-dibattitu, il-Kap ta' l-Oppożizzjoni jissostanzja l-allegazzjonijiet tiegħu.

Meta l-Kap ta' l-Oppożizzjoni tkellem fuq il-mozzjoni, kien aktar espliċitu, u se nikkwota l-kliem preċiż li uża.

F'paġna 9 tar-Rapport Uffiċjali u Rivedut ta' dik is-seduta, jiġifieri Seduta Nru. 321 tas-6 ta' Ottubru, insibu li qal hekk:

"X'inhi r-raġuni li ttieħdet dik id-deċiżjoni?

Minn hawnhekk għalhekk tasal għall-konklużjoni - jien fil-kuxjenza tiegħi nikkondividiha - li r-raġuni m'hijiex dik li ssemmiet, imma li għaddew il-flus.

(Onor. Membri: Hear, hear) Hemm bżonn li l-affarijiet ngħiduhom kif ikunu.".

Mr Speaker, dan juri li l-Kap ta' l-Oppożizzjoni, bl-aktar mod ċar u b'dikjarazzjoni kategorika, assuma r-responsabilita' li jiddikjara li r- raġuni li għaliha ngħatat il-maħfra m'hijiex dik li ssemmiet, imma li għaddew il-flus.

U biex jikkarga d-dikjarazzjoni tiegħu żied jgħid: "Hemm bżonn li l-affarijiet ngħiduhom kif ikunu.".

Jiġifieri, nerġa' ngħid, il- Kap ta' l-Oppożizzjoni għamel dikjarazzjoni ċara li hu kien qed jallega li l-fatti kif jafhom hu kienu li għaddew il-flus u għalhekk ingħatat il- maħfra.

Meta jien tkellimt f'dak id-dibattitu - kif jidher f'paġna 20 tar-Rapport li diġa' semmejt - kont għidt hekk:

"Jiena nagħti avviż ta' mozzjoni ta' ċensura fil-Kap ta' l- Oppożizzjoni biex tiġi dibattuta f'din il-Kamra jekk fil-winding up huwa ma jgħidilniex x'inhuma l-provi li għandu dwar li għaddew il- flus.".

Għidt ukoll li se nitlob lill-Kummissarju tal-Pulizija biex jagħmel l- investigazzjonijiet meħtieġa.

Mr Speaker - kif rapportat f'paġna 21 tar- Rapport tad-dibattitu - jien kont żidt ukoll li:

"Jekk il-Kap ta' l-Oppożizzjoni jġibli almenu inizju ta' prova li kien hawn xi flus li għaddew b'mod moħbi, kif qed jgħid, u li xi ħadd influwenza lill-Ministru tal-Ġustizzja minħabba dan, jien lill- Ministru mhux biss inneħħiħ minn Ministru imma nipproċessah ukoll.".

Mr Speaker, kif għidt dak inhar fil-Kamra, l-għada stess tad-dibattitu jien bgħatt għall-Kummissarju tal-Pulizija u tlabtu jinvestiga l- allegazzjonijiet magħmula f'din il-Kamra mill-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

Il- Kummissarju tal-Pulizija għamel l-investigazzjonijiet tiegħu u fost in-nies li kellem, kien hemm il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

Dan ta lill-Kummissarju tal-Pulizija, li kien akkumpanjat minn spettur, dikjarazzjoni bil-miktub li, jekk m'iniex sejjer żball, sejħilha aide-memoire intitolat:

"Uħud miċ-ċirkostanzi li jiġġustifikaw il-konvinzjoni morali li fir- rigward tal-maħfra Presidenzjali mogħtija lill-Brażiljan Assis Queiroz, għaddew il-flus.".

Mr Speaker, wieħed malajr jinnota li filwaqt li fid-dibattitu parlamentari, il-Kap ta' l-Oppożizzjoni għamel dikjarazzjoni espliċita li r-raġuni m'hijiex dik li ssemmiet, imma li għaddew il-flus, u żied li "hemm bżonn li l-affarijiet ngħiduhom kif ikunu", hawnhekk issa qed jgħid li hemm "konvinzjoni morali" li fir-rigward tal-maħfra Presidenzjali, għaddew il- flus u jagħti għaxar raġunijiet għaliex qed jgħid li hemm "il-konvinzjoni morali" li għaddew il-flus.

Jien se npoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja fotostatika tad-dikjarazzjoni, l-aide-memoire, magħmul mill-Kap ta' l- Oppożizzjoni lill-Kummissarju tal-Pulizija.

Mr Speaker, mill-punti msemmija m'hawn l-ebda inizju, indikazzjoni jew sostenn ta' prova li b'xi mod l-allegazzjoni tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni hi sostnuta.

Dawn huma biss argumentazzjonijiet li m'humiex fondati fuq fatti; huma biss allegazzjonijiet u ħsebijiet.

Jien jidhirli li l-Kap ta' l-Oppożizzjoni naqas serjament, kemm meta ppropona l-mozzjoni b'dak il- kliem li semmejt - u qed nillimita l-kritika għal dik il-mozzjoni fuq dak il-kliem - kif ukoll fid-dibattitu li sar.

Fl-opinjoni tiegħi, il-Kap ta' l-Oppożizzjoni għandu d-dmir li jikkorreġi dak li qal fil-Kamra u għandu jkun raġel biżżejjed li jgħid li hu assolutament m'għandu l-ebda prova li tiġġustifika d-dikjarazzjoni li għamel, jiġifieri li għaddew il-flus biex ingħatat dik il-maħfra.

Jien naħseb li dan hu obbligu tal-Kap ta' l- Oppożizzjoni, għax kull wieħed minna, filwaqt li għandu l-liberta' li jagħmel ir-rimarki kollha li jidhirlu, ma għandux jagħmel rimarki li jkunu irresponsabbli.

Li wieħed jagħmel akkuża bħal din, jiġifieri li Ministru ta parir fuq maħfra għax għaddew il-flus, hija dikjarazzjoni gravi ħafna u wieħed għandu jerfa' r-responsabilita' għaliha meta jagħmilha.

Jiddispjaċini li l-Kap ta' l-Oppożizzjoni ma ta l-ebda prova jew għallinqas inizju ta' prova dwar dan.

Irrid ngħid ukoll li l-Kummissarju tal-Pulizija kellem lill-persuni kollha li deherlu li setgħu jagħtu xi dawl fuq dawn l- allegazzjonijiet li għamel il-Kap ta' l-Oppożizzjoni u r-riżultat li kellu l-Kummissarju tal-Pulizija kien negattiv għal kollox.

Għalhekk jien jidhirli li jekk il-Kap ta' l-Oppożizzjoni ma jkunx raġel biżżejjed u jikkonferma li m'għandux provi fuq dak li qal, jien ikolli nerġa' nagħmel id-dikjarazzjoni li l-Kap ta' l-Oppożizzjoni mexa bl-iktar mod irresponsabbli li ma jixraqx lilu bħala Kap ta' l-Oppożizzjoni u ma jixraq lil ebda Deputat ta' dan il-Parlament.

(Onor. Membri: Hear, hear)

MR SPEAKER: Aktar rimarki?

L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, tkellimt diversi drabi f'dan il-Parlament fuq il-Liġi dwar l-Espropjazzjoni ta' Art u l-inġustizzji li toħloq.

Din il-Liġi tmur lura snin twal u l-inġustizzji li hemm m'humiex daqstant fil- kriterji ta' kif jiġi determinat kumpens meta tittieħed art fl-interess pubbliku, iżda fid-dewmien li jkun hemm fil-ħlas ta' dan il-kumpens.

Mir- rapport li joħroġ fuq il-ħidma tad-dipartimenti tal-Gvern, jirriżulta li l- arretrati ta' kumpens għal esproprjazzjoni ta' art, jaqbżu s-somma ta' Lm12 miljun.

Naturalment dawn m'humiex dovuti għal artijiet li ġew esproprjati issa, għax uħud minnhom huma dovuti għal esproprjazzjonijiet li saru 25 sena ilu u 30 sena ilu; inbidlu l-gvernijiet u l-kont b'lura baqa' dejjem jikber.

F'kull budget, dan il-Gvern dejjem iżid l-ammont allokat għall- kumpens li jitqassam kull sena, imma jżid kemm iżid dan l-ammont, l- arretrati tant huma kbar, li l-problema qed tibqa' hemmhekk.

U dan b'inġustizzja għal diversi nies li tteħditilhom il-proprjeta' għal skop pubbliku, per eżempju biex tinfetaħ xi triq, jew isir xi bini mill-Gvern jew anke xi housing estate.

Dawn ikollhom jibqgħu għal snin twal jitolbu l- kumpens għax ma jkunx hemm biżżejjed flus biex dan il-kumpens jitħallas.

Jidhirli li fl-aħħar Budget, l-ammont li ġie vvotat għal dan il-għan kien ta' Lm0.5 miljun, żieda sostanzjali fuq l-ammonti vvotati fis-snin ta' qabel.

Imma x'inhuma Lm0.5 miljun ħdejn arretrati ta' Lm12 miljun?

Dan ovvjament jekk wieħed jassumi li l-Gvern ma jiħux iktar proprjeta', mentri aħna nafu li l-Gvern bilfors irid jieħu proprjeta' għal skop pubbliku jekk irid iwettaq il-programm tiegħu.

Iżda xi soluzzjoni għal din il-problema trid tinstab.

Naturalment Lm12 miljun huwa l-ammont li l-Gvern jidhirlu li għandu jħallas għal art li hu esproprja, għax probabbilment il-vertita' hi li meta l-każijiet involuti jmorru quddiem it-tribunal li jiffissa l- kumpens, din is-somma tikber għax ovvjament il-Gvern dejjem jiġbed ftit lejh u l-figura li jiffissa hu tkun iktar konservattiva minn dik li jkun irid is-sid.

Ħafna drabi l-verita' tkun x'imkien fin-nofs.

Jiġifieri s- somma ta' Lm12 miljun hija biss a conservitive estimate ta' kemm għandu jagħti l-Gvern bħala kumpens għall-esproprjazzjoni.

Forsi wasal iż-żmien ukoll li wieħed joħroġ bonds, fejn b'xi ċedoli l-Gvern jirrikonoxxi l- ammont li għandu jagħti u jgħaddu interessi kummerċjali fuq dan l-ammont biex għallinqas dawn in-nies ikunu jistgħu jinnegozjaw il-bonds u almenu jkollhom xi ħaġa f'idejhom.

Ħafna klijenti jiġu għandi b'expropriations li saru 12-il sena ilu u għadhom ma tħallsux.

Forsi fil-Budget li jmiss il- Gvern jibda jaħseb biex iżid iktar il-vot ta' l-esproprjazzjonijiet; għax għalkemm hawn min ma tantx ibati għax l-art li titteħidlu tkun biss waħda fost ħafna, hawn ukoll min titteħidlu l-unika biċċa art li jkollu.

Din hija xi ħaġa li tolqot lil kulħadd u mhux lil xi klassi soċjali partikolari.

Li jkollok biċċa art ma jfissirx li inti xi sinjur, għax ħafna drabi jiġri li din tkun urittha, tkun l-unika biċċa art li għandek, tiġi esproprjata u jdum ħafna biex jitħallas il-kumpens.

F'diversi okkażjonijiet tkellimt ukoll fuq il-kontradizzjonijiet li għadhom jeżistu fil-Liġi antikwata tal-kera li għandna llum, liġi li kważi dejjem ġiet interpretata mill-Qrati favur l-inkwilin.

Id-difetti ta' din il-Liġi huma bażikament fir-restrizzjonijiet żejda - u nagħmel enfasi fuq il-kelma "żejda" - fuq l-ammont ta' kera li wieħed jista' jitlob għal postijiet li jinkrew.

Ma jistax ikun li, per eżempju, rigward il-ħwienet il-Liġi tagħna tgħid li l-kera ta' fond kummerċjali tista' tiżdied, basta ż- żieda fil-kera ma teċċedix 40% minn kemm kien iġib dak il-fond f'Awissu ta' l-1914, xahrejn wara li l-Arċduka Ferdinandu kien inqatel f'Sarajevo u b'hekk faqqgħet l-Ewwel Gwerra Dinija!

Ma jistax ikun li nibqgħu b'dawn il- liġijiet anakronistiċi li ma jagħmlux sens.

Għax xi protezzjoni għandu jkun hemm kontra l-inflazzjoni favur il-kummerċjant?

Li wieħed jipproteġi kontra l-inflazzjoni lill-persuna li qed tgħix f'residenza b'kera, wieħed jifhimha.

Imma li b'dawn il-liġijiet antikwati wieħed jipproteġi lil kummerċjant meta qed jagħmel użu minn fond u qed jagħmel qliegħ minnu a skapitu ta' sid li m'huwiex kummerċjant, żgur li ma tiftiehemx.

Jien naħseb li l-kuxjenza soċjali tagħna għandha tirribella kontra dan l-istat ta' fatt. Tisma' ħafna diskorsi fuq il-liġijiet tal-kera u naturalment kulħadd jiġbed lejn in-naħa tiegħu.

Per eżempju, is-sidien jidhrilhom li għandu jkun hemm bidliet radikali fil-liġijiet tal-kera b'mod li jkun jistgħu jkeċċu lil dak li jkun meta jridu, mentri l-inkwilini jixtiequ li kollox jibqa' kif inhu.

Jiena nemmen li l-liġijiet tal-kera m'għandhomx jinbidlu b'mod li s- security of tenure ta' l-inkwilin titnaqqas b'xi mod drastiku, għax inkella noħolqu diżastru fil-pajjiż.

Ma jistax ikun li nagħmlu xi ħaġa li biha nies li llum igawdu l-protezzjoni tal-liġi, f'daqqa waħda jitilfuha.

Kulħadd għandu jħallas b'mod raġjonevoli għall-protezzjoni li jieħu, anke f'każijiet ta' residenza.

Kif jista' jkun li fil-każ ta' bini li nbena qabel l-1939, il-kera tiġi ffriżata bil-prezzijiet ta' qabel il-gwerra?

U s-sabiħa hi li l-kera hija ffriżata għall-prezzijiet ta' qabel il-gwerra, iżda jekk is-sid jiġi kundannat mill-qorti biex isewwi xi saqaf jew inkella biex ibiddel xi travu, naturalment ma jħallasx bi prezzijiet ta' l-1939, imma jħallas bil-prezzijiet tal-lum.

Min jaf kemm iltqajt ma' każijiet, ngħidu aħna, ta' pensjonant li jkollu fabbrika jew xi post ieħor mikri lil xi ħadd b'Lm60 fis-sena, u l-inkwilin jagħmillu kawża għax is-saqaf ikun qed iqattar.

Imbagħad dan il-pensjonant jiġi kkundannat mill-qorti li jaħallas għax-xogħol meħtieġ u jispiċċa jħallas xi Lm1,500, meta hu jirċeivi biss Lm60 fis-sena u skond il-Liġi ma jistax jgħolli l-kera.

Dawn il-kontradizzjonijiet u anakroniżmi jridu jispiċċaw.

Ħalli nipproteġu lill-inkwilin fis-sens li ma jkunx jista' jitkeċċa għalxejn b'xejn - dik il- protezzjoni għandha tibqa' għax il-Liġi tal-Kera għandha jkollha dimensjoni soċjali u mhux kollox jiddependi fuq ir-regoli tas-suq - imma għandu jkun hemm bdil fil-liġijiet tal-kera ħalli l-inkwilin iħallas kera xierqa għal dik il-protezzjoni li qed igawdi; mhux kera esaġerata imma lanqas għandha tkun kera ridikola.

Mr Speaker, xtaqt nitkellem ukoll fuq suġġett kompletament differenti u niddefendi ftit liċ-Chairman tal-Korporazzjoni Telemalta Dr Richard Galea Debono li dan l-aħħar il-kanuni kollha tal-gazzetti ta' l-Oppożizzjoni huma mmirati lejh, fl-opinjoni tiegħi inġustament u b'mod xejn dinjituż u etiku fil-konfront tiegħu.

Saħansitra kien hemm anke tgħajjir ta' natura personali fil-konfront tiegħu - għax għandu l-black belt - u kritika għall- mod kif imexxi l-Korporazzjoni.

Naħseb li meta wieħed iħares lejn dak li sar fil-Korporazzjoni Telemalta f'dawn l-aħħar sentejn u nofs, kemm ilu Chairman Dr Richard Galea Debono, malajr jinduna li l-grinta u l-enerġija li wera meta kien involut fl-industrija privata, ittrasferieha u qed jużaha f'korporazzjoni pubblika importanti għall-ġid tal-komunita' kollha.

Il- collective agreement li sar f'Diċembru ta' l-1993 tejjeb sostanzjalment il- kondizzjonijiet tal-ħaddiema ta' Telemalta.

Din jidher ukoll fl-ammont ferm żgħir - komparat mat-total - ta' nies li ħarġu bl-istrajk dak inhar ta' l-istrajk ġenerali.

Din hi turija ta' kemm il-ħaddiema ta' Telemalta, bis-saħħa tal-collective agreement li stinka għalih il-Ministru Zammit Dimech kif ukoll iċ-Chairman attwali, Dr Galea Debono, qed igawdu mill- progress li sar f'Telemalta, progress li nistgħu narawh b'għajnejna u mmissuh b'idejna.

Per eżempju, fl-1992 f'Malta kien hawn 41.8% ta' exchange lines għal kull 100 ruħ.

Din il-figura taqbeż dik ta' żewġ pajjiżi ta' l-Unjoni Ewropea, jiġifieri ta' Spanja u ta' l-Italja, kif ukoll iċ-ċifra għal Ċipru, li bħalna applika biex jidħol fl-Unjoni Ewropea.

Il-waiting-lists għat-telefon naqsu drastikament ukoll.

Mr Speaker, aħna lkoll niftakru ż-żmien meta biex tieħu telefon, kont tkun trid tmur għand xi deputat jew kandidat, u jekk ikollok l-isfortuna li tmur għand il-Fratell - qed nirreferi għall-ex-deputat GĦawdxi Karmenu Buttigieg - ...

Skond dokument li kien anke ġie pubblikat, jirriżulta li l- Fratell lill-Ministru kien jindikalu dawk li għandhom jieħdu t-telefon, dawk li assolutament ma għandhomx jieħdu t-telefon għax huma Nazzjonalisti, u mbagħad kien ikun hemm oħrajn fit-tielet kategorija li jikkwalifikaw għat- telefon jekk jifdal, bħal-loqom ta' Lazzru.

Pero' dejjem kien hemm kategorija ta' nies li assolutament ma kinux jieħdu t-telefon għax kellhom id-dnub kbir li kienu Nazzjonalisti!

Illum ħadd m'għadu jmur għand xi deputat jew kandidat biex jieħu t- telefon; dik saret xi ħaġa tal-passat.

Illum li tmur tittallab għat- telefon tidher bħala xi ħaġa li kienet teżisti ħafna snin ilu.

GĦaliex?

GĦax prattikament f'diversi postijiet ta' Malta hemm service on demand, jiġifieri meta tagħmel talba għas-servizz tat-telefon, dan jingħatalek mill- ewwel.

Fil-fatt fis-sena 1993/1994, the total number of line connections li saru kien ta' 11,875.

U jekk se tqassam 11,875 linja tat-telefon f'sena, żgur li n-nies ma jkollhomx għalfejn imorru iktar għand id-deputati u l-kandidati jitolbu s-servizz.

F'Għawdex, li skond ir-rapport ta' Telemalta, ġie konsidrat bħala mudell għal Malta fil-qasam tat- telekommunikazzjonijiet - il-waiting-list hija ta' 183 u tqassmu 1,000 linja.

F'Malta l-waiting-list ġiet ridotta drastikament għal 2,000 ruħ.

Jiġifieri minn popolazzjoni ta' 356,000 ruħ, hawn biss 2,000 ruħ li qegħdin jistennew biex jieħdu s-servizz tat-telephone.

Barra minn hekk nafu li llum hawn il-fax machines, il-point-to-point lines, u servizzi oħrajn li minħabba fihom id-domanda dejjem tiżdied għaliex in-nies dejjem jipprovaw jgħixu f'livell ta' ħajja aħjar.

Matul is-sena li għaddiet 12,000 telephone bir-rotary dial ġew sostitwiti bis-settijiet tal-push button li għandna llum.

Dan kollu huwa frott tal-ħidma ta' Dr Galea Debono, imma l-akbar innovazzjoni fil-ħidma ta' Dr Galea Debono fil-Korporazzjoni Telemalta kien is-servizz ġdid personalizzat għal nies li għandhom xi diżabilita'.

Il- Gvern kien diġa' introduċa s-sistema Telecare, fejn l-abbonat iħallas Lm1 fix-xahar u jkollu servizz 24 siegħa kuljum.

Min għandu dan is-servizz, jekk jiġrilu xi ħaġa fi kwalunkwe ħin, sempliċement jagħfas buttuna, jirrisponduh miċ-ċentru tat-Telecare u jaraw xi ġralu.

Niftakar li waqt home visits, kien hemm min qalilna li anke jekk tolqot din il-buttuna aċċidentalment, mill-ewwel iċemplulek biex jaraw jekk inqalagħlekx xi ħaġa.

U meta jiġri hekk ikunu jridu jkellmu lill-anzjan innifisu mhux lil kwalunkwe persuna, għax jista' jkun li xi ħadd ikun daħal illegalment fid- dar ta' l-anzjan u dan ipprova jagħmel kuntatt għall-għajnuna.

Issa bis-saħħa ta' inizjattiva li ħa Dr Galea Debono, ġiet introdotta skema - li l-Ministru qed jinformani li tant hi popolari li s-settijiet li ġew intordotti għaliha ġew maħtufa kompletamtnt - bl-isem ta' TAFDA, fejn persuni b'diżabilita' qed jingħataw settijiet tat-telephone adattati għalihom.

Per eżempju, jekk xi ħadd ikun nieqes mis-smiegħ ikun jista' jżid il-volum tal-vuċi li jkun qed jirċievi.

Imma l-aktar ħaġa importanti hija l-introduzzjoni tat-text telephones għal min huwa kompletament nieqes mis-smiegħ, fejn dak li jkun jista' jaqra l-messaġġ li qed jirċievi.

Dawn is-settijiet mhux biss jistgħu jirċievu messaġġi, imma anke jittrażmettu messaġġi.

Tidher xi ħaġa anomala u kontradittorja, imma l-fatt hu li proprju tajna s-servizz tat-telephone anke lil min ma jismax.

Kif diġa' għidt, dawn is-settijiet inħatfu f'kemm ili ngħidlek u dan juri kemm mingħajr spejjeż esaġerati - għalkemm dawn iqumu l-flus - tista' tintroduċi xi ħaġa nnovattiva li biha tkun qiegħed tagħmel servizz soċjali lil dak li jkun.

Is-servizzi soċjali ma jikkonsistux biss f'ċekkijiet u flus li tagħti, għalkemm dawk huma importanti, imma anke f'servizzi bħat-Telecare u TAFDA li ġie introdott riċentement.

Minn mindu Dr Galea Debono ħa f'idejh il-Korporazzjoni Telemalta - mhux qed ngħid li qabel Telemalta m'għamlitx suċċessi, anzi s-suċċessi tal-lum huma dovuti għall-pedamenti li ħejja ħaddieħor - din għamlet iktar profitti li jiġġeneraw aktar ħidma f'Telemalta innifisha.

Matul is-sena li għaddiet il-profitt fit-Telecommunications Division, bejn wieħed u ieħor, kien ta' Lm7 miljun, żieda ta' Lm1.5 miljun fuq is-sena ta' qabe..

Jekk inħarsu lejn il-profitt - dejjem qabel ma titnaqqas it-taxxa - tat-Telephones Department naraw li dan kien ta' ftit aktar minn Lm7 miljun, meta s-sena ta' qabel kien ta' Lm5.5 miljun.

Dan ukoll huwa frott tal-ħidma ta' Dr Richard Galea Debono.

Nagħlaq billi ngħid illi Dr Richard Galea Debono verament huwa black belt għax-xogħol, għall-enerġija, għall-innovazzjonijiet u ideat ġodda li qed idaħħal f'Telemalta, u jdaħħalhom mhux biss billi jordna imma billi jipparteċipa hu fid-deċiżjonijiet.

Jien m'ilux mort il-fiera tal-computers u fl-istand ta' Telemalta ma rajtx biss lill-impjegati, imma anke liċ- Chairman stess li kien qed jiltaqa' u jitkellem man-nies.

Dan hu l-konċett ta' customer care, l-iskop ta' dipartiment ieħor ġdid illi ġie introdott f'Telemalta, l-idea li din il-Korporazzjoni ma tkunx xi ħaġa impersonali, 'il bogħod min-nies.

U bis-saħħa tal-ħidma taċ-Chairman l-għan ta' Telemalta hu li din tkun tassew korporazzjoni li tieħu ħsieb in-nies fil- bżonnijiet tagħhom.

Grazzi, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal nhar it- Tnejn, 14 ta' Novembru, fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif kommunikata mill-Prim Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET IMIEĠBA BIL-MITKUB

SPTAR SAN RAFFAELE - SISTEMA TAS-SOQFA

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jikkonferma li għall-iSptar San Raffaele is- soqfa bilfors iridu jkunu bis-sistema tal-Predalles?

Billi l-uniku kumpannija li tagħmel dawn is-soqfa huma mdaħħla fiha l-Elbros u l-Inġinier Emanuel Farrugia li għamel ħafna mid-disinji ta'l-isptar, ma jidhirlux l- Ministru li hemm konflitt ta' interess f'dan kollu u mhux sewwa li l- Inġinier li kien imqabbad mill-Gvern jagħmel disinji b'mod li jridu jintużaw soqfa maħduma minn kumpannija li għandu sehem fiha hu?

Sodisfatt il-Ministru li f'dan kollu m'hemmx irregolaritajiet?

ONOR.

LOUIS GALEA: Fl-Instruction to Tenderers għall-bini ta' l-Isptar San Raffaele, pubblikati f'Mejju, 1994, hemm provvediment speċifiku li jippermetti Alternative Methods of Design, Construction and Installation.

Għalhekk mhux veru li s-soqfa bilfors iridu jinbnew b'xi sistema partikolari.

SPTAR SIR PAUL BOFFA - FEVER UNIT

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jikkonferma li l-Fever Unit li jinsab fl- Isptar Sir Paul Boffa hemm il-ħsieb li jiġi ttrasferit f'xi post ieħor?

Jekk fl-affermattiv, meta se jsir dan, u fejn se jiġi ttrasferit?

ONOR.

LOUIS GALEA: Fil-Pjan ta' Riorganizzazzjoni ta' l-Isptarijiet, il-Fever Unit hu maħsub li jiġi trasferit għall-Isptar San Luqa, f'Sezzjoni ppreparata speċifikament għalih.

SPTAR SIR PAUL BOFFA - REFURBISHING

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid liema huma dawk il-partijiet ta' l- Isptar Sir Paul Boffa li qed jiġu refurbished?

Kemm hija stmata li se tkun in-nefqa kollha?

Liema partijiet diġa' ġew refurbished u kemm kienet in- nefqa s'issa?

Min qed jagħmel ix-xogħol?

Ix-xogħol ġie mogħti b'tender?

Min huwa l-perit li hu nkarigat minn dan ix-xogħol?

ONOR.

LOUIS GALEA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

TABELLI KOMMORATTIVI TA' EX-MINISTRI LABURISTI

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jivverifika li żewġ tabelli ta' l-irħam, waħda ta' l-ex Ministru Daniel Piscopo u l-oħra ta' l-ex Ministru Bertu Hyzler, it-tnejn Ministri f'Amministrazzjonijiet Laburisti, inqalgħu minn posthom waqt ir-refurbishing u tkissru minn xi ħadd?

Hemm xi ħsieb li dawn jerġgħu jsiru u jitwaħħlu fejn kienu?

ONOR.

LOUIS GALEA: Mill-verifika li saret ma jirriżultax li waqt ir- Refurbishment ta' l-Isptar San Luqa tkissret xi rħama kommemorattiva.

SPTAR SIR PAUL BOFFA - PAZJENTI JSOFRU MINN FOOD POISONING

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jikkonferma li fil-bidu ta' Settembru bosta pazjenti u mpjegati fl-Isptar Sir Paul Boffa kienu qed isofru minn food poisoning, tant hu hekk li xi persuni kellhom jiddaħħlu fil-Fever Unit?

Veru li l-investigazzjonijiet li saru wasslu għar-riżultat li dan il-food poisoning kien ikkaġunat minn infezzjoni tas-Salmonella?

X'miżuri ttieħdu biex jinstab l-oriġini ta' din l-infezzjoni?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tweġiba għall-ewwel u t-tieni parti tal- mistoqsija hi fl-affermativ.

Id-Dipartiment tas-Saħħa Pubblika mill-ewwel ħa miżuri neċessarji kollha biex tinstab l-oriġini ta' din l-infezzjoni.

Filwaqt li ittieħdu l-miżuri kollha normali f'każi bħal dawn, inżid ngħid li fil-fatt saru eżamijiet estensivi fuq l-ikel, l-ilma u l-ħalib ikkonsmat, sew mill-pazjenti kemm ukoll mill-istaff, iżda l-oriġini ta' din l-infezzjoni ma nstabitx.

SPTAR SIR PAUL BOFFA - FATTIGA LI KIENET CARRIER GĦAS-SALMONELLA

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jiċċekkja għaliex fattiga li taħdem fil-kċina ta' l-Isptar Sir Paul Boffa li kienet instabet li kienet carrier għas- Salmonella tħalliet tibqa' taħdem hemmhekk jew f'xi post ieħor fejn ikollha tiħħendilja l-ikel tal-pazjenti jew l-impjegati?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab assigurat li l-fattiga li taħdem fil-kċina u li ġiet identifikata bħala carrier tas-Salmonella, ġiet immedjatament imneħħija mill-kċina u assenjata xogħol ieħor li bl-ebda mod ma kien jirrikjedi xi forma ta' food handling.

SPTAR SIR PAUL BOFFA - NUQQAS TA' IĠJENE FIL-KĊINA

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Niġbed l-attenzjoni tal-Ministru dwar in-nuqqas serju ta' iġjene prattikat fil-preżent fil-kċina u d-dining room ta' l-Isptar Sir Paul Boffa.

Peress li minn informazzjoni li għandi jidher li l-fattigi f'dawn il-postijiet jaħslu l-art u t-toilets billi jimlew il-bramel mill- istess sink fejn jinħaslu l-platti u affarijiet oħra li jintużaw għall- ikel, jista' l-Ministru jinvestiga?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li l-fattigi f'dawn il-postijiet jaħslu l-art u t-toilets billi jimlew il-bramel, mhux mis-sink fejn jaħslu l-platti eċċ., kif hu allegat, iżda minn vit li qiegħed f'livell taħt is- sink u kompletament indipendenti mis-sink.

FABBRIKI - ĦADDIEMA LI TILFU L-IMPIEG TAGĦHOM

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienu f'numru dawk il-fabbriki, azjendi u kumpanniji li għalqu għal xi raġuni jew oħra matul dawn l-aħħar ħames snin sena b'sena u din is-sena?

Kemm kien it-telf ta' mpiegi globali f'kull sena minn dawn il-fabbriki, azjendi, eċċ?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirreferi ghat-twegiba tad-domanda numru 20910.

GĦAQDIET NAZZJONALI SPORTIVI U KULTURALI/ŻGĦAŻAGĦ - TALB GĦAL FONDI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura: Jista' l-Ministru jgħid kemm huma f'numru dawk l-għaqdiet nazzjonali sportivi u kulturali u taż-żgħażagħ li qed jitolbu l-fondi sabiex jiġu mgħejjuna jilqgħu l-għanijiet tagħhom?

Kemm hija s-somma globali li dawn qed jitolbu?

ONOR.

MICHAEL ANGELO REFALO: L-informazzjoni mitluba hija din:

Għaqdiet kulturali - 2 Għaqdiet sportivi - 23 Għaqdiet taż-żgħażagħ - 27

Billi l-maġġoranza kbira ta` dawn l-għaqdiet jitolbu għajnuna finazjarja mingħajr ma jispeċifikaw somma, ma nistax ngħid kemm hu l-ammont globali ta` dawn it-talbiet.

AGRIKOLTURA - ĦSARAT KAWŻATI MILL-MALTEMP

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienu f'numru l-bdiewa, raħħala u sajjieda li rrapportaw ħsarat li ġarrbu kawża tal-maltemp li ħakem il- gżejjer Maltin riċentement?

Xi spezzjonijiet saru mill-uffiċjali tad-dipartiment biex jinvestigaw dawn il-ħsarat u oħrajn li żviluppaw kawża ta' dan il-maltemp?

Jista' l-Ministru jikkonsidra li d-Dipartiment ta' l-Ikel, Agrikoltura u Sajd flimkien mad-Dipartiment għall-Ambjent jniedu ħidma sabiex issir il- manutenzjoni meħtieġa u jingħata kumpens lil dawk il-bdiewa u raħħala?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nirreferi l-Onor.

Interpellant għar-risposta li ngħatat għall-mistoqsija parlamentari numru.

AGRIKOLTURA - SUSSIDJU

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' bdiewa, sajjieda u raħħala li fil-preżent qed jitolbu għal għajnuna lid-dipartimenti konċernati taħt il-Ministeru sabiex jingħataw sussidju biex jimmodernizzaw is-sistema tal-produzzjoni bħal serer bil-makkinarji, eċċ?

ONOR.

ĊENSU GALEA: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirreferi għat- tweġiba li ngħatat għad-domanda numru.

QRATI - KAWŻI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' kawżi li fil-preżent qed jiġu trattati quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja?

Kemm minn dawn il-każijiet huma dwar:-

a) Abbużi ta' traffikar tad-droga;

b) Abbużi sesswali, swat eċċ fuq it-tfal; u

c) Separazzjonijiet?

Liema hija l-aktar kawża li ilha pendenti f'kull każ?

ONOR.

JOE FENECH: L-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar u ser tingħata f'seduta oħra.

PULIZIJA - PASSI KONTRA SIDIEN TAL-ĦWIENET

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienu f'numru dawk is-sidien tal- ħwienet li ttellgħu il-Qorti mill-pulizija dwar irregolaritajiet u ksur tal- liġi partikolarment fuq prezzijiet għoljin u nuqqasijiet sanitarji?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li matul din is-sena 111-il sid ta' ħwienet jew bejjiegħa fit-toroq ġew mressqa l-Qorti talli biegħu bi prezz aktar għoli milli suppost.

Informat ukoll li matul l-istess perjodu 62 persuna oħra tressqu l-Qorti talli esebew affarijiet li kellhom għal bejgħ mingħajr ma kellhom prezzijiet fuqhom.

HILI MARIN - XIRI TA' BIĊĊA ART LIL BIRKIRKARA LUXOL F.C.

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Billi ġie rapportat li Marin Hili huwa nvolut mill-qrib mat-Team tal-Football tal- Luxol Birkirkara liema team għandu biċċa art kbira f'St. Andrews mogħtija lilhom mill-poplu Malti b'kondizzjoni speċjali għax huma team tal-football, u jidher li din l-art se taqa' f'idejn Hili għax se jħallas id-dejn li għandhom il-Luxol u dawn jittrasferawlu 60% ta' l-art, ma jidhirlux il- Ministru li m'għandux iħalli li jsir negozju minn spekulaturi minn art tal- poplu?

Jista' jinvestiga biex ma jħallix isir dan?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-ilment li qajjem l-Onor.

Interpellant qed jiġi investigat.

TRAFFIKU - SINJALI TAT-TRAFFIKU

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: B'referenza għall-mistoqsija parlamentari numru 21477, jista' l- Ministru jgħid meta se jinħatar it-Transport Coordinating Committee?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nitlob l-Onor.

Membru jirreferi l-mistoqsija tiegħu lill-Ministru kkonċernat.

VAPURI REĠISTRATI MALTA

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienu l-każi ta' vapuri li jġibu l-bandiera Maltija li ġew fl-inkwiet f'dawn l-aħħar ħames snin, sena b'sena?

Jista' jinkludi u jagħtini l-isem tal-vapuri bil- bandiera Maltija li għerqu sena b'sena f'dawn l-aħħar ħames snin?

Jista' jagħtini lista dettaljata tal-vapuri li kienu jġibu l-bandiera Maltija li kienu nvoluti f'inkwiet ma' l-awtoritajiet, jew minħabba ġarr ta' armi, jew għax inqabdu jiksru s-sanzjonijiet tal-Ġnus Magħquda, jew għax għax kienu se jkunu nvoluti f'ġarr ta' passiġġieri minn Cuba jew f'kull inċident ieħor?

Jista' jagħtini dettalji meta nqalgħu dawn l-inċidenti?

X'inhuma l-passi li jieħu l-Ministeru tat-Trasport, Komunikazzjoni u Teknoloġija meta jinqalgħu dawn l-inċidenti li jagħtu isem ħażin ħafna lil Malta?

Kemm qiegħed jagħmel xogħlu sewwa l-ispettorat imwaqqaf mill-Awtorita' Marittima biex ma jħallix vapuri difettużi jtajru l-bandiera Maltija?

Kif jispjega l-fatt li f'dawn l-aħħar ġranet reġa' kien hemm vapur Amazon, reġistrat Malta li kellu l-inkwiet fil-Greċja?

Veru li ebda vapur reġistrat Malta m'hu qed jitħalla jidħol fl-ibħra Amerikani minħabba l-fama ħażina li għandha Malta li hija pajjiż laxk fejn tidħol l-għoti tal-bandiera tagħha biex dawn il-vapuri jkunu jistgħu jbaħħru?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jien informat li l-informazzjoni u l-istatistika mitluba mill-Onor.

Membru hija komprensiva u qed tiġi miġbura u kompilata.

Nagħti risposta f'xi seduta oħra.

BIRŻEBBUĠIA: QAJJENZA - SAN LUCIAN OIL CO.

LTD

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Nirreferi għall-mistoqsija parlamentari numru 21803 u ċioe' x'forma ta' prekawzjoni għandhom it-tankijiet ta' St. Lucian Oil Co. Ltd fil-Qajjenza, Birżebbugia f'każ ta' xi ħruġ ta' żejt minn din l-installazzjoni?

Issa mbilli f'mistoqsija parlamentari numru 21949 l-istess Ministru reġa' rreferini sabiex nagħmel din il-mistoqsija parlamentari lill-Ministeru tiegħek, tista' issa tingħata risposta?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Is-Segretarjat Ambjent ħaseb biex ħoloq Oil Pollution Control Co-ordinating Unit biex tgħin fil-kordinament ta' l- intervent meħtieġ f'każ ta' tniġġiż tal-baħar miż-żejt.

Parti mportanti mil-kapaċita' ta' intervent f'dan il-qasam, marbuta ma' tagħmir li għandu jew li qiegħed fil-proċess li jixtri l-gvern ċentrali.

Iżda l-istrateġija li ġiet adottata titlob ukoll il-parteċipazzjoni ta' l- operaturi fis-settur, kemm jekk pubbliċi kif ukoll jekk privati.

Għalhekk ta' min isemmi bħala eżempju li anke s-San Luciano Oil Co Ltd fil-Qajjenza għandu xi booms u tagħmir ieħor biex tkun tista' tintervjeni hi stess direttament fil-każ ta' xi ħruġ ta' żejt mill-istallazzjoni tagħhom.

QASAM TAS-SAĦĦA - IMPJEGATI

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm barranin jaħdmu fil-Qasam tas- Saħħa, sptarijiet, polikliniċi, etc?

F'liema kariga u x'inhu l-grad jew il-professjoni tagħhom u kemm ilhom hekk impjegati u kemm baqgħalhom ikomplu jaħdmu?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li n-numru ta' barranin li jaħdmu fid-Diviżjoni tas-Saħħa huwa 82 u l-informazzjoni mitluba se titpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il-Ħin ta' Tqegħid ta' Karti f'xi seduta.

VAT FUQ SERVIZZ TA' PROFESSJONISTI

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jispjega kif se taħdem is-sistema tal-VAT fil-każ ta' professjonisti partikolarment Avukati, Consultants ta' kull ġeneru, Letter Writers, Advisors?

ONOR.

JOHN DALLI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li s-sistema tal-VAT taħdem l-istess hi x'inhi l-attivita' ekonomika li tagħmel il-persuna taxxabbli, ħlief fejn hemm regolamenti speċifiċi li jipprovdu metodi differenti bħal ngħidu aħna kif jinħarġu rċevuti fiskali u " invoices" jew dwar kif jingħata rendikont tal-VAT.

VAT

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Billi l- VAT se tiddaħħal minħabba li l-politika tal-Gvern hija li jdaħħal lil Malta fl-Unjoni Ewropea, jista' l-Ministru jassigura li l-Gvern tiegħu jneħħi l- VAT jekk Malta ma tidħolx fl-Unjoni Ewropea?

ONOR.

JOHN DALLI: Ninforma lill-Onor.Interpellant li s-sistema tal-VAT se tiddaħħal għax hi meħtieġa għall-pajjiż irrespettivament mid-dħul ta' Malta fl-Unjoni Ewropea.

RAĦAL ĠDID - "HEAVY PLANT VEHICLES"

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Tista' l-Pulizija tieħu passi sabiex "heavy plant vehicles" inklużi trailers ma jkomplux jgħaddu mill-pjazza ta' Raħal Ġdid?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li t-Taqsima tat-Traffiku se tagħmel iktar sorveljanza biex jitnaqqas kull abbuż li qed isir f'din il-Pjazza.

PRIM MINISTRU - ŻJARAT BARRA MINN MALTA

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid liema huma dawk il-pajjiżi, li kemm ilu fil-kariga żar uffiċjalment?

F'liema data u kemm dam fil-pajjiż?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

MINISTERU TAL-ĠUSTIZZJA - PERSUNI ASSENTI FL-ISTRAJK ĠENERALI

L-ONOR.CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: B'referenza għar-risposta tal-mistoqsija parlamentari numru 22130, jista' l- Ministru jgħid kemm kien hemm persuni bil-leave u sick leave u mhux fuq strajk nhar l-24 ta' Ottubru, 1994?

ONOR.

JOE FENECH: Nitlob lill-Onor.

Membru jirreferi għar-risposta li ta l-Prim Ministru nhar it-Tnejn 7 ta' Novembru, 1994, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 22224.

UFFIĊĊJU TAL-PRIM MINISTRU - PERSUNI ASSENTI FL-ISTRAJK ĠENERALI

L-ONOR.CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Prim Ministru Jista' l-Prim Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 22129, u ċioe' jista' jgħid kemm kien hemm persuni bil-leave u sick leave nhar it-Tnejn 24, ta' Ottubru, 1994 fl-Uffiċċju w dipartimenti tiegħu?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Nirreferi lill-Onor Interpellant għar-risposta li tajt bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 22224.

MINISTERU TA' L-AFFARIJIET BARRANIN - PERSUNI ASSENTI FL-ISTRAJK ĠENERALI

L-ONOR.CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: B'referenza għar-risposta tal-mistoqsija parlamentari numru 22128, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm kien hemm persuni bil-leave u sick leave u mhux bi strajk nhar l-24 ta' Ottubru, 1994?

ONOR.

GUIDO DE MARCO: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jara t-taghrif u l- figuri li ta l-Prim Ministru lil din il-Kamra nhar it-Tnejn 7 ta` Novembru, 1994 meta kien qed iwiegeb ghall-mistoqsija parlamentari numru 22224.

MINISTERU TA' L-INTERN U ŻVILUPP SOĊJALI - PERSUNI ASSENTI FL-ISTRAJK ĠENERALI

L-ONOR.CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: B'referenza għar-risposta tal-mistoqsija parlamentari numru 22127, jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm persuni bil-leave u sick leave u mhux bi strajk nhar l-24 ta' Ottubru, 1994?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru.

22224, mogħtija mill-Onor.

Prim Ministru f'Seduta 334 tas-7 ta' Novembru, 1994.

MINISTERU TA' L-EDUKAZZJONI U RIŻORSI UMANI - PERSUNI ASSENTI FL-ISTRAJK ĠENERALI

L-ONOR.CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: B'referenza għar-risposta tal-mistoqsija parlamentari numru 22126, jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm persuni bil-leave u sick leave u mhux fuq strajk nhar l-24 ta' Ottubru, 1994?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Nirreferi l-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li ta l-Prim Ministru dwar is-suġġett fis-Seduta 334 (Mistoqsija 22224).

MINISTERU GĦALL-AMBJENT - PERSUNI ASSENTI FL-ISTRAJK ĠENERALI

L-ONOR.CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: B'referenza għar-risposta tal-mistoqsija parlamentari numru 22125, jista' l- Ministru jgħid kemm kien hemm persuni bil-leave u sick leave u mhux fuq strajk nhar l-24 ta' Ottubru, 1994?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nirreferi l-Onor.

Interpellant għat- tweġiba li ta' l-Prim Ministru għall-mistoqsija parlamentari numru.

22224 (Seduta 334)

UFFIĊJALI U MINISTRI TAL-GVERN - INFIQ TA' TRASPORT

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Ministru jgħid kemm intnefqu flus fuq it-trasport ta' uffiċjali u Ministri tal-Gvern f'dawn l-aħħar seba' snin?

ONOR.

JOHN DALLI: L-Onor.

Membru huwa mitlub jispeċifika għal liema trapsort qiegħed jirreferi.

HONG KONG - IMMIGRANTI F'MALTA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Prim Ministru: Il- Gvern għandu l-intenzjoni biex jagħti jew nazzjonalita' Maltija jew forma ta' residential status lil ċerti kategoriji ta' nies minn Hong Kong li huma nkwetati u li jistgħu jiġu Malta wara t-takeover ta' Hong Kong mill-Gvern Ċiniż f'1997?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Tajjeb li l-Onor Membru jkun jaf li persuna tkun eliġibbli biex tapplika ħa tiġi naturalizzata bħala ċittadin ta' Malta wara li tkun ilha tgħix hawn Malta għal mhux inqas minn ħames snin.

Barranin li jixtiequ jiġu jgħixu Malta jistgħu japplikaw taħt l-Iskema tar-Residenza Permanenti jekk jissodisfaw il-kondizzjonijiet ta' din l- iskema.

Fil-fatt diġa' kien hemm xi talbiet minn persuni li jgħixu Hong Kong għall-permess taħt din l-iskema u nħarġu wkoll xi permessi.

Jista' jagħti l-każ ukoll li residenti minn Hong Kong jinvestu f'Malta.

F'dan il-każ jista' jinħareġ permess tax-xogħol (work permit) u l-persuna konċernata tkun tista' tgħix Malta bis-saħħa ta' dan il-permess.

SKEJJEL - GĦAJNUNA FINANZJARJA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid x'forma ta' għajnuna jagħti l-Gvern lil skejjel Privati mhux tal-Knisja?

Hemm pjanijiet biex din l-għajnuna titnaqqas jew tiżdied?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Il-Gvern ma jagħti ebda għajnuna diretta lill- iskejjel privati li mhumiex tal-Knisja, u lanqas ma hemm pjani biex tibda tingħata dan it-tip ta' għajnuna.

SKEJJEL TEKNIĊI - GĦALLIEMA BARRANIN

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm għalliema barranin fl-iskejjel tekniċi Maltin?

Hemm jew hemm maħsub li jkun hemm skambji ta' għalliema tekniċi ma' pajjiżi barranin?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li hemm żewġ għalliema b'passaport barrani jgħallmu fl-iskejjel tekniċi.

Dwar il-bdil ta' għalliema, ninforma lill-Onor.

Interpellant li dawn huma regolati mill-ftehim kulturali li jiġu negozjati minn żmien għal żmien ma' diversi pajjiżi.

MINISTERU TA' L-AFFARIJIET BARRANIN - DIRECTORATE TA' L-EWROPA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jgħid kemm tħaddem nies id-Directorate ta' l-Ewropa fi ħdan il-Ministeru ta' l-Affarijiet Barranin?

X'ħidma tweqqet fl-aħħar snin minn din it-taqsima u jekk hijiex besiebha tagħmel kampanja biex tinforma lill-poplu fuq il-vantaġġi u l-iżvantaġġi ta' sħubija fis-Suq Komuni?

ONOR.

GUIDO DE MARCO: L-European Union Directorate fi ħdan il-Ministeru ta` l-Affarijiet Barranin iħaddem 22 ruh li huma maqsuma fil-mod segwenti - il-Kap tad-Direttorat, ħdax il-ufficjali Professjonali, seba` ufficcjali klerikali u tlieta fil-grad industrijali.

Id-Direttorat matul dawn l-aħħar snin

* Ta u se jkompli jaghti il-kontribut tieghu fil-formular u fl-ipproġettar tal-politika barranija tal-Gvern Malti f`dak li jirrigwarda d-dhul ta` Malta fl-Unjoni Ewropea.

* Żamm ruħu aġġornat u aġġorna lid-Dipartimenti kollha Governattivi dwar l- `acquis communautaire` u b`mod partikolari f`dak li għandu x`jaqsam mal- kamp politiku, soċjali, monetarju, fiskali u kif wkoll ekonomiku.

Dan il- proċess huwa wieħed kontinwu u id-Direttorat fi ħsiebu jkompli jaghmlu fiż- żmien li ġej. * Kontinwament jevalwa, jissorvelja u jgħin fit-tibdil meħtieg, fil-kamp leġislattiv, dak amministrattiv u tibdil ieħor li jkun hemm bżonn sabiex Malta tadatta ruħha għall-`acquis communautaire`.

* Għamel u se jkompli jagħmel dak kollu li hu neċessarju biex isegwi l- applikazzjoni ta` Malta għall-isħubija fl-Unjoni Ewropea fid-dawl ta' l- `Avis` li gie ppubblikat mill-Kummissjoni Ewropea fl-1993 u fid-dawl ta' l- iżviluppi aktar reċenti in partikolari d-dikjarazzjoni ta` Corfu` sabiex iħejji t-triq għall-bidu tan-negozjati bejn Malta u l-Unjoni u għall- eventwali sħubija.

Id-Direttorat minn żmien għal żmien jipprovdi lill-Membri Parlamentari kif ukoll lid-dipartimenti tal-Gvern, korpi kostitwiti u oħrajn b`informazzjoni dwar l-iżviluppi fl-Unjoni Ewropea fis-setturi varji.

Id- Direttorat huwa konvint li l-poplu qiegħed jingħata tagħrif minn żmien għal żmien dwar is-sħubija ta` Malta fl-Unjoni Ewropea, liema tagħrif jiġi ntensifikat skond l-iżviluppi li qegħdin isiru.

MOSTA - TECHNOPARK - FABBRIKI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm fabbriki qed joperaw fit- Technopark tal-Mosta?

Kemm qed iħaddmu nies bħalissa?

Kemm għandhom jimpjegaw nies fis-snin li ġejjin?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat- tweġibiet tal-mistoqsijiet parlamentari numri 21736 u 21957.

KALKARA - TISWIJA TA' TRIQ

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħidli liema hi dik it-triq fil-Kalkara li ġiet tiswa Lm4,700 li saret din is-sena skond kif intqal fil-gazzetta "Il-Mument" ta' l-14 ta' Awissu ta' din is-sena?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: It-tweġiba għal din il-mistoqsija se tingħata lill-Onor.

Interpellant mill-Ministru responsabbli f'din is- seduta.

KALKARA - TISWIJA TA' TRIQ

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jgħidli liema hi dik it- triq fil-Kalkara li ġiet tiswa Lm4,700 li saret din is-sena skond kif intqal fil-gazzetta "il-Mument" ta' l-14 ta' Awissu ta' din is-sena?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jien informat li t-triq li saret il-Kalkara hija l-Access għal Fortizza tar-Rinella u din ġiet tiswa Lm9,700 u mhux Lm4,700.

BORMLA - TRIQ SAN GWANN - SINJALI TAT-TRAFFIKU

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jgħidli meta ġiet approvata li Triq San Gwann, Bormla ssir one way?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jien informat li Triq San Gwann, Bormla ġiet approvata biex issir one way fis-7 ta' April 1992.

Dak inhar kien ġie approvat li jsir one way fi Triq San Gwann bejn Triq San Franġisk u bejn is- Sur ta' San Gwann t'Għuxa, bin-"No Entry" jeħel kantuniera ma Triq San Franġisk.

KUMMISSJONI PERMANENTI KONTRA L-KORRUZZJONI - KAŻIJIET

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Prim Ministru: B'referenza għad- domanda tiegħi numru 21978, jista' l-Prim Ministru jgħid kemm minn dawn il- każi ġew għal attenzjoni tal-Kummissjoni Permanenti Kontra l-Korruzzjoni qabel it-8 ta' Awissu, 1994?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Il-Kummissjoni Permanenti Kontra l-Korruzzjoni hija tal-fehma li, dwar dan is-suġġett, f'dan l-istadju m'għandhiex tagħti informazzjoni aktar minn dik li ngħatat fit-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 21978.

MONUMENT TAL-31 TA' MARZU - BANDIERA ĠDID

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura: Jista' l-Ministru jieħu ħsieb biex tingħata bandiera ġdid lil min jieħu ħsieb il-Monument tal-31 ta' Marzu, peress li l-bandiera eżistenti tenħtieġ li tinbidel?

ONOR.

MICHAEL ANGELO REFALO: It-tibdil tal-bandiera fuq il-Monument tal-31 ta` Marzu, il-Birgu, m`huwiex kompitu tal-Ministeru tiegħi.

Madanakollu, ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li l-Estate Management Division fid-Dipartiment tax-Xogħlijiet, Ministeru għall-Ambjent, qegħda tieħu passi biex il-bandiera rilevanti tinbidel.

DISTRETT NRU.

2 - SINJALI TAT-TRAFFIKU

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jieħu ħsieb li jinżebgħu t-traffic lines ġol-lokalitajiet ta-Tieni Distrett b'mod speċjali Bormla, Fgura u l-Kalkara peress li m'għadhomx jidhru?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Tajt struzzjonijiet biex dawk it-traffic lines li għandhom bżonn, jiġu rrinovati.