MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Uffiċjali u Rivedut) IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 533 It-Tnejn, 29 ta' April, 1996 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati Malta Prezz Lm1 IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 533

It-Tnejn, 29 ta' April, 1996

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament il-Palazz, il-Belt Valletta fis-6.07 p.m.

Talba Seduta Nru. 533

It-Tnejn, 29 ta' April, 1996

WERREJ MINUTI 676

MISTOQSIJIET -TWEĠIBIET ORALI 676

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA 683

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR L-ELEZZJONIJIET ĠENERALI

GENERAL ELECTIONS (AMENDMENT) BILL (KUMITAT) 685

AĠĠORNAMENT 710

MISTOQSIJIET-IMWIEĠBA BIL-MIKTUB 716

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 532 li saret fl-24 ta' April 1996 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET -TWEĠIBIET ORALI

UNIVERSITA' - EŻAMIJIET TAL-MATSEC

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jikkonferma li persuna li ggradwat fil-grad ta' BA Hons. fil-Franċiż fl-1994 ikkoreġiet il-karti ta' l-eżami fil-livell avvanzat tal-MATSEC tas-sessjoni ta' Ġunju 1995?

Jista' jikkonferma wkoll li din il-persuna kkoreġiet kemm karti li jikkonċernaw il-lingwa kif ukoll il-karti tal-letteratura?

Jista' l-Ministru jgħid kemm għandha esperjenza ta' tagħlim din il- persuna u xi kwalifiki pedagoġiċi għandha?

ONOR.

MICHAEL FALZON (Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani): It- tweġiba għall-ewwel parti tal-mistoqsija hija fl-affermattiv.

Jien informat li kien hemm żewġ persuni li għandhom BA Hons. - 1st Class - fil-Franċiż li ngħataw l-inkarigu ta' eżaminaturi addizzjonali għall-eżami msemmi.

Il-ħila meħtieġa biex persuna tagħmel dan ix-xogħol mhijiex waħda pedagoġika iżda evalwattiva.

Infatti dawn ma kkoreġewx il-karti ta' l-eżami iżda immarkawhom - dejjem taħt is-sorveljanza taċ-Chairman tal-Bord ta' l- Eżaminaturi li jqassam ix-xogħol u jagħmilha wkoll ta' moderatur fl-għoti tal-marki.

Jien assigurat li l-persuni in kwestjoni għandhom il-ħila meħtieġa biex jagħmlu x-xogħol li tqabbdu jagħmlu.

BAĦAR IĊ-ĊAGĦAQ - TREJQET IL-KAMPANJOL

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru għat-Trasport, Komunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jgħid x'qed iżomm milli jsir ix-xogħol meħtieġ fuq Trejqet il-Kampanjol f'Baħar iċ-Ċagħaq li tinsab fi stat diżastruż?

ONOR.

MICHAEL FALZON (f'isem il-Ministru għat-Trasport, Komunikazzjoni u Teknoloġija): Il-manutenzjoni ta' Trejqet il-Kampanjol f'Baħar iċ-Ċagħaq hija responsabbilta' tal-kunsill lokali.

MR SPEAKER (Onor. Lawrence Gonzi): L-Onor.

Joe Mizzi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, f'dan il-Parlament kemm-il darba tkellimt dwar triq oħra - qed nirreferi għal Zabbar Road, Fgura - li għalkemm m'hijiex meqjusa bħala arterial road jidher ċar li hemm bżonn ta' ħafna xogħlijiet xi jsiru fiha.

Meta hawnhekk iddiskutejna r-riżoluzzjoni dwar ħtiġijiet speċjali tal-kunsilli lokali, jien kont tkellimt dwar din it-triq u kemm il-Ministru kif ukoll il-Prim Ministru kienu qaluli li x-xogħol neċessarji kellu jsir.

Issa li l-Prim Ministru llum qiegħed preżenti hawnhekk, jista' jgħidilna bejn wieħed u ieħor meta se jsir ix-xogħol meħtieġ u jgħidilna wkoll jekk ix-xogħol jinkludiex il-bankina tat-triq li hija mħarrbta u mkissra?

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI (Prim Ministru): Jien nista' ngħid li fil-laqgħa li kelli mal-kunsill lokali tkellimna fuq din it-triq.

Il-kunsill ġie informat li qed nagħtuhom raġun fis-sens li għalkemm dik it-triq tikkwalifika li tidħol ....

Qed ngħidu li huwa xieraq li l-Ministeru għat- Trasport jgħin biex din it-triq issir.

Hemm proġett sħiħ biex isiru l- bankini kollha, biex jiġu rinovati l-mains ta' l-ilma u biex jitneħħew is- siġar li hemm u minflokhom jitħawlu siġar oħra.

Il-kunsill lokali deherlu li qed jagħmel biċċa xogħol tajba ħafna dwar dan il-proġett u aħna, min- naħa tal-Gvern, wegħedna s-support kollu kull fejn hu possibbli.

Qed tiġi kkonsidrata l-possibbilta' li anke x-xogħol tal-mains ta' l-ilma jiġi ddelegat; mhux qed ngħid li ttieħdet deċiżjoni, imma li jiġi esplorat jekk hux possibbli jkun hemm delega mill-Water Services Corporation biex ix- xogħol isir mill-kunsill lokali.

Naturalment ikunu jridu jsiru l- arranġamenti neċessarji, fosthom dawk finanzjarji.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Peress li l-Prim Ministru jaf li l-Kunsill Lokali tal- Fgura kien issottometta pjani biex jinbidlu xi toroq sabiex it-traffiku jiġi ddevjat u ma jibqax jgħaddi minn hemmhekk, jista' jgħidilna jekk wara li ddiskuta mal-kunsill lokali, kienx pożittiv dwar il-proġett li beħsiebu jagħmel il-Kunsill Lokali tal-Fgura?

Jien persważ li l-kunsill lokali ddiskuta din il-kwestjoni miegħu għaliex anke aħna bħala deputati tat-tieni distrett miż-żewġ naħat tal-Kamra, konna mistiedna u ġejna mitluba nagħtu l-opinjoni u l-fehma tagħna dwar dan il-proġett u konna qbilna li dak il-proġett għandu jsir.

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Mr Speaker, iva, fis-sens li l-heavy traffic m'għandux jibqa' jgħaddi minn dik it-triq li hija waħda prinċipali, imma għandu jgħaddi minn barra 'l Fgura.

Naturalment biex dan isir hemm bżonn li jsiru xi toroq, u hemm bżonn ukoll li xi toroq oħra jiġu upgraded.

KUNSILLI LOKALI - SAFAR MINN SINDKI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kien hemm sindki li siefru fuq xogħol tal-kunsilli lokali matul l-1995 u l-1996?

Jista' jingħata rendikont dettaljat tan-nefqa tagħhom?

Jista' jingħata rapport tal-ħidma waqt is-safar?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Qiegħed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra skeda bit-tagħrif mitlub mill-Onor Membru.

Rapport tal-ħidma waqt is-safar jingħata direttament mis-sindku lill- kunsill lokali tiegħu.

SWIEQI - KUNSILL LOKALI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm hemm flus ivvotati mill- Kunsill Lokali tas-Swieqi għat-tqegħid ta' bankini matul l-1996?

Fejn se jsiru dawn il-bankini?

Jista' l-Prim Ministru jgħid ukoll kemm se jintnefqu flus fuq it-toroq u liema toroq se jiġu rranġati?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Nirreferi lill-Onor Membru għat-tweġibiet li tajt fis-27 ta' Novembru 1995 u fil-5 ta' Marzu 1996 għal mistoqsijiet numru 28402 u 31874 rispettivament.

Fil-każ tal-Kunsill Lokali tas-Swieqi, ġejt informat li għas-sena finanzjarja 1996/97 ġiet allokata s-somma ta' Lm105,942.

Skond il-Business Plan għas-snin 1995/97, il-kunsill għamel bħala waħda mill-miri tiegħu, it- titjieb tat-toroq u l-manutenzjoni ta' bankini.

Nixtieq nirreferi lill-Onor Membru anke għat-tweġiba li tajt fis-26 ta' Settembru 1994 għal mistoqsija numru 20381.

L-iskop li għalih twaqqfu l- kunsilli lokali kien ta' deċentralizzazzjoni u l-prinċipju li fuqu hi msejsa l-liġi hu wieħed ta' trasparenza assoluta fl-operat tagħhom.

Dan ifisser li l-kunsilli huma direttament responsabbli u accountable lejn in- nies tal-lokal u għalhekk ikun xieraq li kemm jista' jkun u sa fejn hu possibbli, mistoqsijiet li jikkonċernaw l-operat ta' xi kunsill partikolari għandhom fl-ewwel lok isiru lis-sindku jew lis-segretarju ta' dak il- kunsill.

MR SPEAKER: L-Onor.

Alfred Portelli, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Peress li l-Prim Ministru qiegħed iwieġeb dwar il- kunsilli lokali u x-xogħol tagħhom, nixtieq niġbidlu l-attenzjoni għal ċerti tweġibiet li aħna qed ningħataw.

Per eżempju, fil-mistoqsija parlamentari numru 32725 jien kont staqsejt lill-Ministru għall-Ambjent meta kien se jingħata t-tarmak lil ċerti toroq u meta kienu se jsiru l- bankini fl-inħawi magħrufa bħala Tal-Ħofra f'Ħaż-Żabbar - hawn qed nirriferi għal Triq il-Palm, Triq il-President tar-Repubblika, Triq l- Indivja, Triq il-Bigli u Triq ir-Real - peress li r-residenti ta' hemmhekk ilhom li ħallsu l-kontribuzzjonijiet tat-triq mis-snin tmenin - jiġifieri daqshekk ilhom jgħixu fit-tjun, eċċ. Il-Ministru kien weġibni hekk:

"Nitlob lill-Onor.

Interpellant jirriferi din il-mistoqsija direttament lill-kunsill tal-lokalita' in kwestjoni peress li mill- bidu ta' April 1996 dan ix-xogħol ġie direttament taħt ir- responsabbilta' ta' l-istess kunsill lokali.".

Il-Ministru tani din it-tweġiba fis-seduta tas-17 ta' April li għadda u jiena bgħatt kopja tagħha lill-Kunsill Lokali ta' Ħaż-Żabbar.

Ftit wara, jiġifieri fis-26 ta' April, is-Segretarju ta' dan il-kunsill, Francis Zahra, kitibli ittra fejn qalli li:

"It-toroq imsemmija, Triq il-President tar-Repubblika, eċċ., huma toroq li qatt ma kienu asfaltati u għalhekk m'huwiex kompitu tal- kunsill li dan jasfaltahom imma huwa kompitu tar-Roads Department.

Niġbed l-attenzjoni li xi toroq imsemmija għad m'għandhomx is-servizz ta' l-ilma permanenti u għalhekk m'huwiex possibbli li dawn jingħataw it-tarmak immedijatament.".

Mr Speaker, jiddispjacini li qed ningħataw dan it-tip ta' tweġibiet meta suppost il-Ministeru kien jaf li t-toroq imsemmija huma toroq ġodda.

Mhux sew li jgħidulna biex nirriferu lill-kunsill lokali biex imbagħad dawn jgħidulna li x-xogħol m'huwiex kompitu tagħhom.

Li jsir ix-xogħol hu kompitu ta' xi ħadd u nerġa' ngħid, dawn it-toroq ilhom hekk mis-snin tmenin.

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Mr Speaker, diġa' ngħataw spjegazzjonijiet mill- Ministru responsabbli għat-trasport, fis-sens li hemm devoluzzjoni vera u proprja ta' x'inhuma d-doveri tal-kunsilli lokali.

Toroq li għad iridu jiġu fformati m'hijiex ir-responsabbilta' tal-kunsilli lokali, mentri l- manutenzjoni ta' toroq li diġa' huma fformati hija r-responsabbilta' tal- kunsilli lokali.

Naturalment qed iqumu diffikultajiet għax il-kunsilli lokali mhux dejjem jaqblu mad-Dipartiment tat-Toroq dwar xi jrid isir fit- triq.

Per eżempju, jekk it-triq trid terġa' tiġi rikostruwita, huwa mod, u jekk il-manutenzjoni tagħha m'hijiex qed tinżamm tajjeb biżżejjed u allura qiegħda dejjem tmur lura, hija kwestjoni oħra.

Wieħed jistenna li jkun hawn problemi ta' delimitazzjoni de facto fil-każ partikolari dwar min hu responsabbli għal xiex.

Pero' irridu nifhmu - f'dan is-sens kienet ir- risposta tiegħi u r-risposta li ta l-Ministru għad-domanda li rrifera għaliha l-Onor.

Membru - li l-ewwel risposta hi, li jekk din it-triq taqa' taħt il-kompetenza tal-kunsilli lokali, hija responsabbilta' tagħhom.

Naturalment jiena ma nafx il-każ speċifiku ta' dawn it-toroq pero' hemm distinzjoni netta li jafuha l-kunsilli lokali.

M'iniex qed ngħid jekk ir- risposta li ta l-kunsill lokali jew dik li ta l-Ministru hijiex korretta jew le għax ma nafx il-każ partikolari.

Naturalment il-Ministru jirrispondi skond l-informazzjoni li jkollu.

MR SPEAKER: L-Onor.

Alfred Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Mr Speaker, meta għamilt din il-mistoqsija - ili s-snin nagħmilha din il-mistoqsija - żgur li l-Ministeru kien jaf li dawn huma toroq li qatt ma saru u li għadhom kollha trab.

Jiġifieri dawn m'humiex toroq li nqalgħu bix-xita jew li fihom il-ħofor u qed nitlob li jiġu rranġati jew li jingħataw wiċċ sħiħ, imma dawn huma toroq illi minkejja li r-residenti ilhom snin twal li ħallsu l-kontribuzzjoni tat- triq, għadhom sal-lum m'humiex asfaltati u qed nirreferi għal area sħiħa.

Saħansitra nhar il-Ġimgħa stess mort nittawwal s'hemmhekk u rajt xi disa' toroq kollha trabijiet li ma tieħux gost timxi fihom speċjalment f'dak l- ajru li kellna nhar il-Ġimgħa fil-għaxija .

MR SPEAKER: Il-Ministru għall-Ambjent.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH(Ministru għall-Ambjent): Mid-deskrizzjoni li qed jagħti l-Onor.

Interpellant jidher li dawn it-toroq huma kklassifikati bħala toroq ġodda għax huma toroq li għad iridu jiġu fformati.

Issa jekk hux il-kunsill lokali jew il-Gvern ċentrali li għandu jieħu ħsiebhom, hija materja ta' jekk dawn humiex toroq arterji jew toroq lokali.

Meta llum qed ngħidu li l-kunsilli lokali għandhom r-responsabbilta' tat-toroq lokali, jfisser li l-voti ta' flus li kien iżomm il-gvern biex jagħmel manutenzjoni u formazzjoni ta' toroq lokali, illum qed jgħaddu lill-kunsilli lokali, iżda bid-differenza li t-total ta' flus huwa akbar.

Meta mbagħad nitkellmu dwar toroq li għad iridu jiġu fformati kompletament, għalkemm f'dak il-każ id-Dipartiment tat-Toroq iżomm ir-responsabbilta' hu, illum il- prijoritajiet xorta huma diskussi mal-kunsilli lokali.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Qabel inħolqu l-kunsilli lokali kien hemm ċertu xogħol li kellu jsir - kemm li għandu x'jaqsam mat-toroq kif ukoll xogħol ta' infrastruttura u xogħol ieħor bħalma huma gandotti bl-ispralli fit-toroq u mal-bankini biex ma jgħerqux in-nies - u meta laħqu l-kunsilli lokali l- Gvern ċentrali baqa' m'għamilhomx.

Wara ċertu żmien meta erġajna għamilna mistoqsijiet parlamentari, ingħatajna r-risposta li issa dak ix-xogħol huwa r-responsabbilta' tal-kunsilli lokali.

Imbagħad meta l-kunsilli lokali talbu flus biex jagħmlu dan ix-xogħol, baqgħu ma ngħatawx flus.

Issa, meta qegħdin f'sitwazzjoni li tista' tiġri xi diżgrazzja kemm minħabba t-traffiku kif ukoll lir-residenti li joqogħdu f'ċertu toroq - naf residenti li joqogħdu f'ċerti toroq li għamilt mistoqsijiet dwarhom - jista' l-Prim Ministru jgħidli x'inhi r-responsabbilta' tal-Gvern ċentrali meta l-kunsill lokali jgħid li m'għandux fondi biex jagħmel dak ix-xogħol li suppost kien għamlu l-Gvern ċentrali qabel?

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Mr Speaker, aħna diġa' għamilniha ċara l- pożizzjoni.

Kif qal tajjeb l-Onor.

Portelli, id-djar fit-toroq li semma hu, ilhom mibnija mill-1980.

Hawn toroq li għalkemm il-bini ilu li tela' minn qabel l-1980 għadhom ma sarux.

Sfortunatament dan ix-xogħol baqa' ma sarx għax id-dipartimenti responsabbli u gvern wara l-ieħor ma kellhomx il-flus biex jagħmlu dan ix-xogħol u għadhom ma laħqux ma' dan il-backlog.

Jiena niftakar meta l-Onor.

Mizzi kien jilmenta dwar ħafna toroq ħdejn il-housing estate tal-Kalkara, u issa wħud minnhom saru.

Jiena ma nafx jekk sarux kollha, pero' xi wuħud minnhom saru.

(Interruzzjonijiet) Fil-Kalkara kien hemm numru ta' toroq li ma kenux ifformati u li issa ġew ifformati.

Veru li bħal dawn it-toroq issib madwar Malta u GĦawdex kollha għaliex sfortunatament hekk kien isir l-iżvilupp f'pajjiżna.

Kienu jingħataw il-permessi tal-bini, kien jitla' l-bini, kienu jitħallsu l-kontribuzzjonijiet u l-Parlament, kien min kien il- gvern, ma kienx jivvota flus biżżejjed.

Din hija r-realta' u sal-lum għadna grappling ma' dawn il-problemi.

Issa trid tagħmel priorita'.

Naturalment kull gvern irid jgħid li se jiddedika tant miljuni ta' flus għat-toroq u dan il-Gvern kull sena qed jivvota miljuni kbar għall- formazzjoni tat-toroq.

Huwa veru li għad hemm toroq li strettament imisshom ilhom li saru m'hux biss għaliex tħallsu l-kontribuzzjoniiet, imma għaliex il-bini tela' u qegħdin fi stat diżastruż.

Jiena ma niftakarx kemm kien il-vot għal din is-sena - forsi l-Onor.

Francis Zammit Dimech jaf - imma naf li erġajna żidna l-vot għat-toroq b'miljuni kbar.

Pero' r- realta' hija li ma nistgħux inlaħħqu mal-backlog kollu li għad hemm f'daqqa, għaliex għal dan trid iż-żmien.

MR SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

GEORGE GATT: It-toroq fl-irħula li m'humiex arterji prinċipali, huma responsabbli għalihom il-kunsilli lokali jew inkella huwa responsabbli għalihom it-Dipartiment tat-Toroq?

MR SPEAKER: Il-Ministru Frendo.

ONOR.

MICHAEL FRENDO (Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknoloġija): Din għidniha kemm-il darba, Mr Speaker.

GĦal dawk li huma toroq lokali, jekk huma toroq li għadhom ma ġewx ifformati, ir- responsabbilta' hija tad-Dipartiment, imma jekk diġa' ġew ifformati u għandhom bżonn maintenance jew xi resurfacing, huma responsabbilta' tal- kunsill lokali.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Gatt.

ONOR.

GEORGE GATT: Jekk huma toroq li huma fformati, dawn huma responsabbilta' ....

(Interruzzjonijiet) Jiena li kont se ngħid huwa, li llum, skond l-ispecifications tad-Dipartiment tat-Toroq trid tagħmel is-sub- base, il-wet mix u ħafna affarijiet oħra.

GĦaldaqstant nittama li toroq li jsiru mill-kunsilli lokali ma jsirux bl-addoċċ imma jsiru skond dawn l- ispecifications.

Dan hu li rrid ngħid jiena.

Kultant ngħid: Iż-żiemel jiġi qabel il-karettun jew il-karettun jiġi qabel iż-żiemel?

Qed ngħid dan għaliex qegħdin jintnefqu ħafna flus fil-bankini.

Qisu hawn xi pika.

Per eżempju għax saret biċċa bankina bl-interlock fil-parti li tagħmel man- Naxxar, fil-Mosta bdejna minn ħdejn ix-showroom tal-Mercedes u deħlin lejn il-Mosta, meta hemm bżonn li ssir manutenzjoni ta' toroq kważi kważi mal- Mosta kollha.

Bdejna bil-kontra!

MR SPEAKER: Il-Ministru Frendo.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: M'hemmx dubju li dak li qed jgħid l-Onor.

Membru huwa f'postu, jiġifieri hemm numru ta' specifications li jridu jinżammu anke mill-kunsilli lokali.

Fil-fatt nista' ngħid li kien hemm ħafna kunsilli lokali li kellhom it-tentazzjoni li jagħmlu toroq li m'humiex ta' ċertu livell biex isolvu l-problema.

Jiena nifhem lil min jirreaġixxi biex ineħħi l-problema b'dan il-mod, pero' aħna rreżistejna li dan isir.

Per eżempju, kellna u għad għandna kwestjoni mal-Kunsill Lokali ta' Birkirkara li xtaq li jagħmel toroq ta' livell inferjuri minn dak li qed isir u fil-fatt aħna s'issa dan irreżistejnih.

MR SPEAKER: L-Onor.

Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Mr Speaker, jiena ilmentajt għaliex il-Ministru jgħidilna li ċertu asfaltar ta' toroq huwa responsabbilta' tal-kunsill lokali, imbagħad il-kunsill lokali jikteb lura u jgħidilna li mhux kompitu tiegħu li jasfalta dawk it-toroq imma huwa kompitu tad-Dipartment tat- Toroq.

Mela allura min jagħtina t-tweġibiet dawn l-affarijiet ma jarahomx?

(Interruzzjonijiet) Le, il-mistoqsija tiegħi Nru. 32725 ma kenitx fuq manutenzjoni.

Jiena qiegħed ngħid li lilna jweġbuna mod, imbagħad meta niktbu lill-kunsill lokali, dawn jgħidulna - nikkwota minn ittra li l- Kunsill Lokali ta' Ħaż-Żabbar bagħatli fis-26 ta' April - li "mhux kompitu tal-kunsill li dawn jasfaltahom".

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Naturalment jien ma nkunx naf it-toroq kollha u noqgħod fuq dak li jgħiduli l-uffiċjali tiegħi, pero' jekk l-Onor.

Membru jista' jgħaddili l-informazzjoni fuq dawn it-toroq partikolari, inkunu nistgħu niċċekkjaw min għandu raġun, jekk hux il-kunsill lokali jew id- Dipartiment.

Jekk it-toroq huma ġodda, jiġifieri qatt ma ġew asfaltati, allura huwa ċar li hija responsabbilta' tad-Dipartiment tat-Toroq.

Jien ma nafx min qed jgħid li m'humiex.

Jiena ma nkunx nista' niċċekkja kull triq fiżikament; ovvjament noqgħod fuq dak li jgħiduli l-uffiċjali tiegħi.

MR SPEAKER: L-Onor.

Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Mr Speaker, nixtieq nagħmel domanda lill-Prim Ministru li toħroġ mill-aħħar parti tat-tweġiba tiegħu, li tgħid: "safejn hu possibbli, mistoqsijiet li jikkonċernaw l-operat ta' xi kunsill partikolari għandhom fl-ewwel lok isiru lis-sindku jew lis-segretarju ta' dak il-kunsill.".

Jiena naqbel mal-Prim Ministru fuq hekk, pero' nixtieq nistaqsih jekk wasalx iż-żmien li jsiru xi forma ta' guidelines mid- Direttorat tal-Kunsilli Lokali biex jirregolaw ftit ir-relazzjonijiet bejn membri parlamentari, sindki u segretarji tal-kunsill f'każ li jkun hemm membri parlamentari li jitolbu xi informazzjoni lill-kunsilli lokali.

Jiena rrid ngħid li kull meta tlabt xi informazzjoni dejjem tawhieli, pero' forsi jistgħu jsiru xi forma ta' guidelines.

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jiena ma naħsibx li fil-livell tal-kunsilli lokali hemm ir-role diretta tad-deputati ta' din il-Kamra.

Naturalment kull deputat, bħal kull ċittadin ieħor, jista' jattendi għas-seduti li dejjem isiru fil-pubbliku u jekk ikun irid, jista' anke jagħmel domandi u jkollu r-risposti għalihom.

Jien għandi dubji jekk għandniex noħolqu xi mekkaniżmu li norbtu lill-kunsilli lokali mad-deputati.

L-Onor.

Membru qed jissuġġerixxi li jkun hemm xi forma ta' proċedura ta' kif il-kunsilli lokali għandhom jimxu mad-deputati.

Jien għandi dubju kemm dan ikun għaqli.

Huwa ovvju li d-deputati jinteressaw ruħhom f'dak li jkun qed jiġri fil-livell tal-kunsilli lokali - aħna hekk nixtiequ - pero' ma naħsibx li għandna nagħmlu xi forma preċiża ta' kif issir il- komunikazzjoni.

Almenu jien hekk naħseb; ovvjament għadna fil-bidu ta' din l-esperjenza u rridu nevolvu anke practices, jiġifieri ma jkun hemm xejn ħażin.

MR SPEAKER: L-Onor.

Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jien assolutament ma naqbilx li l-kunsilli lokali għandhom isiru xi kolonni tad-deputati jew tal-ministri, għalkemm ċerti kunsilli jsiru hekk.

Il-punt tiegħi hu li aktar ma jgħaddi żmien, aktar se jkun hemm każi fejn membri parlamentari jagħmlu mistoqsijiet parlamentari u jiġu mwieġba li mistoqsijiet bħal dawk għandhom isiru lill-kunsilli lokali.

GĦal dik ir-raġuni għidt li jista' jkun hemm xi forma ta' xi guidelines biex informazzjoni bħal dik tingħata meta tintalab.

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jiena fhimt il-punt li għamel l-Onor.

Membru u l-ewwelnett diġa' hemm il-liġi li tgħid kif il-kunsill lokali għandu jaġixxi billi jagħti l-informazzjoni u billi kollox ikun fil-pubbliku.

Jien m'inix konvint li għandna nagħmlu xi guidelines partikolari għar- rigward tar-relazzjoni bejn id-deputati u l-kunsilli lokali u naħseb li rridu napplikaw il-liġi.

Jiġifieri f'dak il-livell irridu verament li jkun hemm devoluzzjoni, u allura huwa dmir ta' kull kunsill lokali li jkollu l- ikbar trasparenza u li jagħti sodisfazzjon fil-pubbliku għal dak kollu li jiġi mistoqsi.

Nifhem x'jista' jiġri u ġieli kellna każi fejn bi tweġiba għal mistoqsija supplimentari l-ministru qal "mhux jien" u l-kunsill lokali qal "mhux jien", allura min se jiddeċiedi min hu responsabbli?

Jien m'inix qed ngħid li ma jistgħux isiru d-domandi, pero' kemm jista' jkun f'din il- Kamra m'għandniex nitolbu informazzjoni fuq l-aġir tal-kunsilli lokali għax dik l-informazzjoni għandna nidraw neħduha direttament mingħandhom.

KINDERGARTEN ASSISTANTS - REKLUTAĠĠ

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid meta se jiġu reklutati mal-Gvern dawk li temmew il-kors ta' kindergarten assistants f'Ġunju, 1995?

Matul il-ħames snin li ġejjin x'inhuma l-projections tad-dipartiment f'dak li għandu x'jaqsam mal-bżonn ta' kindergarten assistants ġodda sena b'sena?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Fit-12 ta' Marzu, 1996 ħarġet is-sejħa għal applikazzjoni għall-postijiet ta' kindergarten assistants u jistgħu japplikaw dawk li temmew il-kors f'Ġunju 1995.

Matul dawn l-aħħar ħames snin in-numru ta' tfal li attendew iċ-ċentri tal- kindergarten kien hekk:

TFAL TA' ERBA' SNIN ------------------- Sena Jannar Ġunju Ottubru ------------------------------------------------- 1990 3371 1991 3339 3356 3505 1992 3485 3534 3549 1993 3549 3600 3578 1994 3544 3593 3488 KINDER 2 1995 3476 3494 3968

TFAL TA' TLIET SNIN ------------------- Sena Jannar Ġunju Ottubru ------------------------------------------------- 1990 2550 1991 3149 4209 2694 1992 3673 4305 2479 1993 3792 4250 2613 1994 3389 4288 2515 KINDER 1 1995 3225 4063 2106

Dan juri li bejn wieħed u ieħor l-għadd ta' tfal li jattendu ma jinbidilx ħafna fuq skala nazzjonali.

Li jinbidel huwa l-lokalita' minn fejn jiġu minħabba ċaqliqiet demografiċi f'lokalitajiet partikolari.

Huwa għħalhekk li l-bżonn ta' kindergarten assistants huwa bejn wieħed u ieħor konsistenti.

Li qed jiżdied huwa n-numru ta' tfal bi bżonnijiet speċjali li jridu jiġu integrati fi skejjel normali.

In-numru ta' kindergarten assistants (special schools and mainstream) huwa dan:

SENA OTT.

1994 OTT.

1995 JAN.

1996 APR.

1996 ------------------------------------------------------------ K.Assts.

203 246 +5 +8

Ma jistgħux jingħataw projections eżatti għall-ħames snin li ġejjin għax dan jiddependi minn ħafna fatturi, fosthom minn jekk il-ġenituri jiddeċiedux li jibagħtu t-tfal tagħhom fi skola ta' l-istat jew fi skejjel privati, kif ukoll minn kemm jitwieldu tfal.

Kull sena jkun hemm bejn wieħed u ieħor xi tmienja jew 12-il kindergarten assistant li jirriżenjaw.

BAĦRIJA - PROVVISTA TA' L-ELETTRIKU

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid xi pjan għandu d-Dipartiment ta' l-Enerġija biex tissaħħaħ il-provvista' ta' l-elettriku fil-Baħrija?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li wara li s-sena l-oħra nbidlet linja tal-vultaġġ għoli b'cable taħt l-art f'Wied il-Bużbież, din is-sena hemm pjan biex tinbidel biċċa linja oħra li tagħti għall- Kunċizzjoni mill-Baħrija.

Wieħed irid jirrealizza li l-inħawi kollha mir- Rabat sa l-Imġarr, bl-irħula żgħar ta' bejniethom, għandhom provista ta' elettriku li tikkonsisti prinċipalment f'linji twal ta' vultaġġ għoli fuq l- arbli u għalhekk huma esposti għall-maltemp.

Barra minn dan, normalment jekk ikun hemm ħsara fuq xi parti minn dawn il-linji taffettwa l-inħawi kollha.

M'hijiex ħaġa prattika li l-linji kollha jinbidlu b'cable taħt l- art f'daqqa waħda iżda dan ix-xogħol inbeda u qed tittieħed l-okkażjoni biex fejn l-arbli qdiemu s-sistema tiġi sostitwita b'cables taħt l-art.

Il-proġett li se jsir din is-sena u li se jikkontribwixxi sostanzjalment għat-tisħiħ tal-provista ta' l-elettriku fil-Baħrija jikkonsisti fis- substation il-ġdida li nbniet fid-Dwejra.

Meta din titħaddem, iktar tard din is-sena, ikun possibbli li diversi linji jiġu protetti separatament biex ħsara fuq waħda ma taffettwax is-sistema kollha.

B'hekk hu maħsub li numru ta' ħsarat li jiġu kkaġunati mill-maltemp u li jaffettwaw il-Baħrija, jonqsu sostanzjalment.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet issa skada.

Tqegħid ta' karti fuq il-Mejda.

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 77 ta' l-1996 - Ordni ta' l-1996 dwar Nomina mill- Oppożizzjoni f'Enemalta;

Avviż Legali Nru 78 ta' l-1996 - Ordni ta' l-1996 dwar Nomina mill- Oppożizzjoni fil-Korporazzjoni Telemalta; u

Kopja tal-Memorandum tal-Kabinett Nru 559 imħejji mill-Ministru tal- Finanzi dwar l-għoti tal-kuntratt ta' l-Isptar San Raffaele, liema memorandum kien diskuss fil-laqgħa tal-Kabinett tat-22 ta' Mejju 1995, kif ukoll kopja ta' l-estratt mill-minuti approvati tal-Kabinett dwar id-deċiżjoni meħuda fuq dan is-suġġett.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru għall-Iżvilupp Soċjali.

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru għall-Iżvilupp Soċjali): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja taċ-Ċirkolari MPO B1 Nru 1/95 maħruġa fil-11 ta' Jannar, 1995 dwar l-order of merit ta' kandidati li jġibu l-istess marki, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 32884;

Kopja taċ-Ċirkolari Nru 18/96 maħruġa fis-26 ta' Frar 1996 dwar policy għar-reinstatement ta' impjegati tal-Gvern, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 33007; u

Skeda li turi l-ispiżeriji li ġew liċenzjati bejn l-1987 u l-1996 u lista li tagħti l-lokalitajiet ta' applikazzjonijiet pendenti għall- ftuħ ta' spiżeriji, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 33142.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 71 ta' l-1996 - Regolamenti ta' l-1996 dwar il- Protezzjoni ta' Żgħażagħ fuq il-Post tax-Xogħol;

Avviż Legali Nru 72 ta' l-1996 - Regolamenti ta' l-1996 dwar il- Protezzjoni tal-Maternita' fuq il-Post tax-Xogħol;

Informazzjoni dwar korsijiet ta' taħriġ organizzati mill-Korporazzjoni ta' Xogħol u Taħriġ, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 33095; u

Informazzjoni dwar faċilitajiet sportivi fi skejjel tal-Gvern, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 33141.

MR SPEAKER: Il-Ministru tal-Finanzi.

ONOR.

JOHN DALLI (Ministru tal-Finanzi): Inqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra:

Exemption Order skond is-subartikolu (2) ta' l-artikolu 12 ta' l-Att dwar it-Taxxa fuq l-Income lil First International Merchant Bank Ltd;

Kopja tar-Rapport Annwali tal-Borża ta' Malta għas-sena 1995; u

Avviż Legali Nru 76 ta' l-1996 - Avviż ta' l-1996 dwar Eżenzjoni mit- Taxxa fuq l-Income (Xogħol Filantropiku).

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru għall-Ambjent.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Meja tal- Kamra:

Informazzjoni dwar qtugħ fil-provvista ta' l-elettriku, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numu 33139.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi.

ONOR.

JOSEF BONNICI (Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 73 ta' l-1996 - Data tal-bidu fis-seħħ ta' l-Ordni ta' l-1996 dwar is-Sulfarini;

Avviż Legali Nru 74 ta' l-1996 - Data tal-bidu fis-seħħ ta' Standard Order Nru. 32 ta' l-1996; u

Avviż Legali Nru 75 ta' l-1996 - Revoka ta' l-Ordni ta' l-1987 dwar is-Sulfarini (Ordni Nru. M19 ta' l-1987).

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR L-ELEZZJONIJIET ĠENERALI

GENERAL ELECTIONS (AMENDMENT) BILL

L-ordni għal Kumitat ġie moqri.

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Michael Bonnici, President tal-Kumitati, jippresjedi.

(Ikompli mill-24 ta' April, 1996)

Klawsola 22 - Emenda ta' l-artkolu 46 ta' l-Att prinċipali (Kont.)

Clause 22 - Amendment of section 46 of the principal Act.

(Cont.)

THE CHAIRMAN: Infakkar li għal din il-klawsola fl-aħħar seduta tressqu emenda min-naħa ta' l-Oppożizzjoni u emenda min-naħa tal-Gvern.

Hemm rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Mr Chairman, l-emenda tal-Gvern tinkorpora dawk il-partijiet ta' l-emenda proposta mill-Oppożizzjoni li min-naħa tal- Gvern qegħdin jiġu aċċettati pero' peress li l-Oppożizzjoni ppreżentat emenda waħda b'emendi li m'humiex aċċettabbli jiena pproponejt l-emendi li naqblu fuqhom bħala emenda għaliha.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki, jekk jogħġobkom?

Il-Kap ta' l- Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT : Sur President, tajjeb li mmorru pass lura għad- dibattitu li ilu għaddej fuq dak li għandna quddiemna kif is-sens tas- suġġett li qegħdin niddiskutu u naħseb li b'mod konkret id-diviżjoni li tqajmet fuq dak li għandna quddiemna ġejjin mill-insistenza tan-naħa ta' l- Oppożizzjoni li biex wieħed ikun jista' jingħata d-dokument tal-vot għandu jkollu karta ta' l-identita' valida.

Aktar 'il quddiem se ninsistu wkoll li wieħed irid ikollu l-karta' ta' l-identita' valida meta jiġi biex jivvota.

Tajjeb li mmorru pass lura fuq din il-ħaġa u naraw ftit fejn hemm fond ta' qbil bejn iż-żewġ naħat u fejn hemm fond ta' nuqqas ta' qbil.

Jiena qed neħodha li hawn fond ta' qbil biżżejjed bejn iż-żewġ naħat li għandu jkun hemm is-salvagwardji kollha neċessarji ħalli fil-proċess tal- vot, kull vot li jitwaddab ikun jikkwalifika skond it-termini tal-liġi kemm fuq bażi kostituzzjonali kif ukoll fuq bażi ta' liġijiet.

Qed neħodha li ż- żewġ naħat qegħdin jaqblu li m'għandhomx jintefgħu voti li jkunu kontra s- sens tal-Liġi Elettorali.

Li mhux qed ikun hemm qbil - jekk qed nifhem tajjeb - huwa dwar x'inhuma s-salvagwardji li għandhom jiġu introdotti biex din il-ħaġa tiġi implimentata.

Jien qed nifhem li min-naħa tal-Gvern l- argument fundamentali kontra dak li qed tissuġġerixxi l-Oppożizzjoni ...

L- Oppożizzjoni qed tissuġġerixxi li biex wieħed ikun jista' jitfa' l-vot irid ikollu karta ta' identita' valida u għaċ-ċittadin komuni ħaġa bħal din bilfors li tinħass u tidher bħala esiġenza mija fil-mija normali, naturali u raġjonevoli, aktar u aktar għax skond il-liġi dwar il-karta ta' l- identita' kull ċittadin suppost li jkollu karta ta' l-identita' valida.

Nerġa' ngħid, suppost li in konformita' mal-Liġi tal-Karta ta' l-Identita', iċ-ċittadini kollha jkollhom karta ta' l-identita' valida.

L-Oppożizzjoni qed tgħid - u aħna jidhrilna li hija kondizzjoni raġjonevoli mija fil-mija - li parti mill-mod kif tiġi implimentata s-sistema elettorali, il-proċess elettorali, tkun l-esiġenza jew il-kondizzjoni li biex tivvota jrid ikollok karta ta' l-identita' valida.

In-naħa tal-Gvern qed tgħid - jekk fhimt tajjeb the core, il-qalba, ta' l-argument tal-Gvern - li esiġenza bħal dik, jiġifieri li ċ-ċittadin ikollu karta ta' l-identita' valida hija esiġenza li tkompli tagħmel piżijiet u kondizzjonijiet extra li m'humiex aċċettabbli fuq il-kondizzjonijiet ferm ċari li tagħmel il-Kostituzzjoni.

Il-Gvern qed jargumenta - jekk fhimt tajjeb - li l-kondizzjoni li qed tissuġġerixxi l- Oppożizzjoni, jiġifieri li wieħed irid ikollu karta ta' l-identita' valida, hija xi ħaġa li tmur oltre l-Kostituzzjoni u qed iddaħħal kondizzjonijet oħra fil-proċess elettorali li jmorru kontra d-dritt taċ-ċittadin li jivvota, dritt mogħti lilu bil-Kostituzzjoni.

Jien hekk fhimt l-argument tan-naħa tal-Gvern.

Sur President, jekk wieħed jieħu pass lura minn dawn l-argumenti jsib li d-diskussjoni qed tqum fuq argument legali.

Dejjem jekk fhimt tajjeb l- argument tal-Gvern, dan huwa argument legali.

Il-Gvern qed jgħid illi li tinsisti li biex wieħed jivvota jrid ikollu karta ta' l-identita' valida hija xi ħaġa addizzjonali għall-kondizzjonijiet li tagħmel il-Kostituzzjoni u allura tnaqqas id-drittijiet taċ-ċittadin mogħtija lilu mill- Kostituzzjoni biex jipparteċipa fil-proċess elettorali.

Jiena ngħid li huwa ċar li m'aħniex qed naqblu fuq din il-ħaġa.

Jekk huwa argument legali li qed javvanza l-Gvern u mhux argument maħsub politiku jew finta politika - u jiena ngħid ejja nassumu li mija fil-mija huwa argument legali u mhux argument ta' kalkolu politiku min-naħa tal-Gvern u allura qed inwarrab l- argumenti kollha li tqanqlu dwar min jista' jiġi minn barra u min ma jistax jiġi minn barra biex jivvota u ma jivvotax - b'ċertu sens ta' responsabbilta' jiena ngħid - u m'iniex avukat - li jekk huwa punt legali li qed jiddividina, allura għaliex ma nirriferux dan il-punt legali lill- istituzzjoni fil-pajjiż li tista' tagħtina gwida fuqu?

Nistgħu nsibu soluzzjoni għal din il-ħaġa billi nirriferuha lill-qrati ħalli dawn jgħidulna jekk ir-rekwiżit ta' karta ta' l-identita' valida jmurx oltre dak li huwa raġjonevoli taħt il-Kostituzzjoni u taħt il-liġijiet ta' Malta?

B'hekk inkunu qtajnieha u ma tkunx deċiżjoni ta' min għandu l-maġġoranza fil-Parlament, ma tkunx kwestjoni ta' kalkolu politiku u mhux kalkolu politiku, imma jkun hemm mekkaniżmu, li niftiehmu fuqu, biex din il- kwestjoni tiġi riferuta lill-qrati li jiddeċiedu huma jekk tistax issir mingħajr mingħajr limitu jew xi forma ta' piż fuq id-dritt taċ-ċittadin kif qed jgħid il-Gvern jew li tista' ssir u mingħajr ma jkun hemm problemi fuqha.

Jekk il-qrati jiġġudikaw li m'għandhiex ssir allura ma ssirx, imma jekk il-qrati jiġġudikaw li tista' ssir mingħajr ma jkun hemm xi forma ta' endorsement kostituzzjonali għad-drittijiet taċ-ċittadin, allura l-Gvern ma jkollux raġuni legali - jekk hija raġuni legali - biex ikompli jgħid le fuq din il-ħaġa.

L-element li nixtieq indaħħal f'dan il-mument f'dan id-dibattitu huwa jekk hux ilkoll f'din il-Kamra għadna s-sens ta' rieda tajba li naqblu li jekk id-diffikulta' bejnietna hija ta' natura legali, allura għandhom ikunu l-qrati li jiddeċiedu.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Eddie Fenech Adami.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Mr Chairman, id-diffikultajiet tal-Gvern huma tnejn.

Hemm id-diffikulta' legali li hija diffikulta' reali.

Effettivament dan il-punt ilu jiġi diskuss minn mindu saret il-liġi ta' l- identity cards u l-emendi li saru wara biex kien hemm allaċċjament ta' l- identity cards mal-proċess tal-votazzjoni.

Fil-fatt jekk wieħed jikkonsulta d-dibattiti ta' dak iż-żmien wieħed isib li kien tqajjem eżattament dan il-punt.

Jien stess f'waħda mis-seduti fl-1981 kont ressaqt emenda biex nikkorreġi dak li kien qed jipproponi l-Gvern dak inhar - liema emenda kienet ġiet aċċettata minn Dr Cassar li dak iż-żmien kien Ministru tal-Ġustizzja u Affarijiet Parlamentari - għax din id-diffikulta' dejjem inħasset.

L-ewwelnett, nerġa' ngħid, hemm diffikulta' legali.

Nistgħu aħna ngħidu: Hija rekwiżita identity card biex tivvota?

Ir-risposta għalija - issa aktar bħala avukat milli bħala politiku - hi "definittivament" għaliex il-Kostituzzjoni tippreskrivi min għandu d-dritt għall-vot.

Huwa veru li dawn l-argumenti kollha dħalna fihom fid- dibattiti li kien hawn f'dan il-Parlament fis-sena 1976 u fis-sena 1981.

U x'ridna dak iż-żmien?

Meta fl-1975 saret il-liġi ta' l-identity cards u fl-1976 saru emendi fil-liġi dwar il-mod tal-votazzjoni, konna għidna - dak inhar jien kont tkellimt - li l-identity card hija l-iktar mezz tajjeb biex tipprova l-identita'.

Kif evolviet is-sistema, għax kien hawn ħafna titjib fil-proċessi tekniċi, meta l-voting document - jien kont għamilt emenda fuq dan ukoll; qabel ma konniex insejħulu voting document - sar jirriproduċi r-ritratt ta' l-identity card, in-neċessita' ta' l-identity card biex tidentifika lill-votant ma baqgħetx neċessarja.

U llum bit- teknoloġija moderna wasalna fl-istat li mhux biss ikollok il-voting document bir-ritratt li jidentifikak, li huwa r-ritratt li jintuża għall- identity card, imma effettivament l-assistant commissioners li jkunu fil- kamra tal-votazzjoni jkollhom quddiemhom l-ismijiet ta' dawk reġistrati u allura għandhom id-dritt li jivvotaw u r-ritratt ta' kull votant stampat fuq id-dokument li jkollhom quddiemhom.

F'din is-sitwazzjoni wasalna bit- teknoloġija li għandna llum u allura jien naqbel ħafna ma' dak li qalet il- Kummissjoni preseduta mill-iSpeaker Gonzi li forsi għandna nikkombinaw iż- żewġ dokumenti f'wieħed u jkollna dokument wieħed li jservi għal kollox.

Jien naħseb u nazzarda nagħmel previżjoni li għad naslu għal dak ukoll bit- teknoloġija li hawn available illum.

Dak huwa l-ewwel argument legali.

Mhux sewwa li nimponu karta' ta' l-identita' valida biex ikollok id-dritt li tivvota.

Jekk nagħmlu hekk inkunu qed niksru l-Kostituzzjoni u m'hemmx għalfejn.

Mr Speaker, niġi issa għat-tieni argument.

Essenzjalment l-Oppożizzjoni xi trid meta tgħid "karta' ta' identita' valida"?

X'safeguards ġodda se jkun hemm biex il-proċess ikun aktar secure, jiġifieri jkun verament proċess fejn jivvotaw biss dawk li għandhom id-dritt?

Fil-fehma tal-Gvern, ir-rekwiżit ta' karta ta' identita' valida ma jżid xejn għaliex jista' jkollok karta ta' identita' valida u ma jkollokx dritt għall-vot.

Per eżempju, jekk jien ikolli karta ta' identita' valida għax inkun għadni kif għamiltha u għada nsiefer għal sena u l-elezzjoni ssir sena u xahrejn oħra, jien ma jkollix dritt għall-vot allavolja l-karta ta' l-identita' tiegħi tkun valida.

Għalhekk m'hux veru li l-karta ta' l-identita' valida b'xi mod se tagħmel il-proċess iktar żgur, fis-sens li jkun iktar nadif.

U huwa fatt li dan m'hux veru.

Tant m'hux veru li meta kien hemm ir-rekwiżit ta' karta ta' identita' valida bl-emendi li saru fl-1981 il-kelma "valida" fil- liġi ġiet inserita biss fl-artikolu li jgħid li l-Kummissjoni Elettorali għandha tistampa voting documents għal kull min għandu karta ta' identita' valida.

Fil-fatt jien fil-Parlament kont għidt li din se toħloq problemi legali u tekniċi li bilfors jeħtieġu emenda.

Effettivament li ġara kemm fl- 1987 kif ukoll fl-1992 kien li anke jekk ma jkollokx karta ta' identita' valida meta ġew biex jitqassmu d-dokumenti tal-votazzjoni, de facto ...

Jiġifieri fl-1992 konna diġa' neħħejnieha l-esiġenza tal-karta ta' l- identita' valida.

Kif kont qed ngħid, dak iż-żmien kien hemm il-proċedura li jekk inti tasal Malta lejliet l-elezzjoni jew il-ġurnata ta' qabel - ma nafx jekk kienx hemm ċans sa lejliet l-elezzjoni - u kont tgħidilhom li m'għandekx il-karta ta' l-identita' u trid il-vot, kienu joħorġulek voting document għax kellek dritt għalih.

Għalhekk meta l-liġi kienet tgħid li jrid ikollok karta' ta' identita' valida biex il-Kummissjoni tistampalek id- dokument tal-votazzjoni tiegħek, din l-interpretazzjoni kienet tajba; dak kien il-mod kif jiġi regolat it-tqassim tal-voting documents.

Imma hawnhekk ta' min jgħid ukoll li anke meta l-liġi kienet hekk, ma ġiex eskluż id-dritt li min, skond il-Kostituzzjoni, kellu d-dritt li jivvota u f'dak il-mument ma kellux karta ta' l-identita' valida, xorta waħda jingħata voting document.

Fil-fatt hekk għandu jkun u ma jistax ikun mod ieħor.

Għalhekk jien sinċerament ngħid bħall-Kap ta' l-Oppożizzjoni, ċioe' li rridu naraw daqsxejn x'aħna ngħidu għax jekk nikkonvinċu lil xulxin li hemm xi mod iktar tajjeb biex niżguraw li jivvota biss min għandu d-dritt, allura għandna naqblu.

Jien lill-Kap ta' l-Oppożizzjoni nassigurah li l- Gvern m'għandu l-ebda interess jew ħsieb ieħor, l-ebda hidden agenda.

Pero' aħna qed ngħidu li l-ewwelnett għandek il-problema legali u t-tieni nett għandek il-problema amministrattiva u politika li dan ir-rekwiżit ma jżid ebda salvagwardji.

Il-punto di partenza huwa li aħna nafu li llum it- teknoloġija li teżisti tirriproduċi fil-voting documents id-dettalji li hemm fl-identity cards mid-database ta' l-identity cards.

Għalhekk ma nistax nifhem kif l-Oppożizzjoni qed tibqa' tinsisti, qisna qed nagħmlu xi ħaġa lil xulxin.

Aħna għandna l-istess interess.

Jien din tant naraha verament sempliċi.

Jekk jien inkun persważ li l-ħtieġa li l-votant irid ikollu identity card valida verament iżżid xi ħaġa - hawnhekk qed nitkellem bis-serjeta' - allura naqbel, apparti l-argument legali tal-Kostituzzjoni.

Imma fil-fatt mhux hekk hu l-każ.

Għalhekk jien naħseb li għandna misconceptions.

Issa kemm jekk għandna misconceptions fuq fatti, kemm jekk mhux fuq fatti, kemm jekk għandna misconceptions fuq impressjonijiet jew fuq perceptions, għandna naraw l-affarijiet kemm jista' jkun b'mod oġġettiv.

Nerġa' ngħid, mhux l-ewwel darba li dawn l-argumenti kollha qamu f'dan il-Parlament u ddiskutejnihom.

Jiena niftakar - quddiemi għandi xi extracts minn debates - lill-Onor. de Marco jitkellem preċiżament fuq hekk u kien qal li dik l-esiġenza m'hix kostituzzjonali.

Dak iż-żmien fl- istadju tal-Kumitat kont erġajt semmejtha u ressaqt emenda biex nilqgħu għad-diffikulta'.

Min għamel l-emendi fl-1981 qagħad attent li ma jneħħix il-kliem "karta ta' l-identita'" - valida jew m'hijiex - u fil-fatt f'artiklu wieħed biss tal-liġi daħħal il-kliem "karta ta' l-identita' valida", jiġifieri dan kollu kien ġie diskuss minutament u profondament u ma nistax nifhem għaliex l-Oppożizzjoni għadha tinsisti fuq dan il-punt.

Jiena apert għal kull tip ta' argument u nixtieq li xi ħadd jispjegali kif il-karta ta' l-identita' valida tista' żżid is-sigurezza dwar min għandu dritt jivvota jew le.

Ma ninsewx li l-karta ta' l-identita' hija obbligu għal kull min jagħlaq it-18-il sena jekk hu Malti u residenti Malta u hija obbligu wkoll għal barranin jekk ikunu residenti Malta għal sitt xhur jew aktar.

Din hi s-sitwazzjoni.

Nerġa' ngħid, fl-imgħoddi konna tajna importanza lill-karta ta' l-identita' għax veru kienet check, pero' llum stess għandha iktar elementi inbuilt.

L-istess il-voting document.

Il-voting document m'għadux joħroġ bir-ritratt affixed imma joħroġ b'ritratt stampat.

Jidhirli li llum waħda mill-emendi li qegħdin nagħmlu hija li r-ritratt ikun stampat bil-kulur.

GĦamilna l-mekkaniżmu kollu viżiv biex ma jkunx hemm impersonation ta' xi ħadd.

Imma jekk għandekx id- dritt tal-vot ma jirriżultax minn dan.

Il-fatt li jkollok karta ta' l- identita' valida ma jipprovax li inti barra li għandek ir-rekwiżiti taċ- ċittadinanza, għandek ir-rekwiżit tal-permanenza f'Malta.

Dan assolutament m'hux veru għax jista' jkollok karta ta' l-identita' valida imma ma tkunx intitolat għall-vot.

Jiena sinċerament ma nifhimx għaliex qed nagħmlu dan il-plejtu kollu fuq xi ħaġa li m'għandhiex għalfejn tiddividina.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Chairman, fl-intervent tiegħi qgħadt attent li ma nitkellimx fuq il-kontenut ta' l-argumenti li tressqu, imma nitkellem fuq motivazzjonijiet wara l-argumenti.

Jekk iż-żewġ naħat mil-lat politiku amministrattiv iridu li jkun hemm l-aħjar safeguards possibbli, jiġifieri jekk per eżempju, il-Partit Nazzjonalista jrid iktar safeguards mill-Partit Laburista, il-Partit Laburista għandu jaċċetta dawk is-safeguards li jiġu suġġeriti u, bl-istess argument, jekk il-Partit Laburista jrid iktar safeguards mill-Partit Nazzjonalista allura l-Partit Nazzjonalita għandu jaċċetta dawk is-safeguards.

F'din il-ħaġa l-proposta ta' min ikun qed jipproponi iktar safeguards għandha tiġi aċċettata.

Jien hekk naraha, jekk verament għandna interess fundamentali li jkun hemm l-aqwa safeguards possibbli fuq il-proċess elettorali.

Per eżempju, mill-assessment, mill- analisi u mill-evalwazzjoni tal-politika amministrattiva tal-Gvern dak li qed ngħidu aħna m'huwiex tajjeb biżżejjed.

Imma l-Gvern jifhem u jagħraf li aħna dan qed narawh bħala safeguard addizzjonali u allura għandu jkollu kull interess li jaċċettah.

Hekk ukoll min-naħa tagħna.

Dak li l-Gvern jew il-Partit Nazzjonalista jipproponi bħala safeguards addizzjonali - għalkemm għalina jkunu jidhru li m'humiex tajbin biżżejjed, jekk naraw li l-Gvern qed jipproponihom għall-perception li għandu tas-sigurta' - allura aħna naċċettawhom ukoll.

Minn dan il-lat - se nuża l-kliem li uża l-Prim Ministru - politiku amministrattiv, iktar ma jkun hemm safeguards iktar aħjar, anke jekk dawk is-safeguards addizzjonali jidhru għal naħa jew għal oħra bħala li m'għandhomx sustanza jew sugu biżżejjed.

Jekk iż-żewġ naħat għandhom l-interess fundamentali li kulħadd ikollu l-perċezzjoni li hemm l- aqwa safeguards possibbli, allura jekk naħa tipproponi safeguards addizzjonali li n-naħa l-oħra ma tantx tarahom b'għajn tajba, in-naħa l- oħra xorta waħda għandha taċċettahom?

GĦalhekk jiena nara li fundamentalment id-diviżjoni hija fuq il-lat legali.

Veru jew mhux veru li l-esiġenza li jkun hemm karta ta' l- identita' valida qiegħda tagħmel aktar piż, jew qed tnaqqar u tnaqqas mid- drittijiet taċ-ċittadin mogħtija lilu mill-Kostituzzjoni?

Dik hija l- mistoqsija fundamentali u hija mistoqsija legali.

Min-naħa tagħna qegħdin ngħidu li l-użu ta' karta ta' l-identita' valida mhux se jelimina ċ-chances kollha li jkun hemm użu frawdulenti mill-vot, imma jċekken it-tieqa ta' opportunita' biex dak il-vot jintuża bi frodi fl-elezzjoni.

Aħna din qed narawha mhux bħala xi ħaġa li se telimina r-riskji kollha, għax kif qal il- Prim Ministru, f'ċerti każi karta ta' l-identita' valida ma teliminax għal kollox il-possibbilta' li jsir frodi, imma almenu tnaqqas it-tieqa ta' l- opportunita' għal dawn l-affarijiet.

Nerġa' mmur għall-argument legali.

In-naħa tal-Gvern qed targumenta - il-Prim Ministru qal li dan l-argument ilu sejjer mill-1976 għalkemm fil- każi li semma hu, fl-aħħar tad-dibattitu l-Oppożizzjoni ta' dak iż-żmien "agreed to", qablet mal-proposti li kien qed imexxi l-Gvern ta' dak iż- żmien, jiġifieri Gvern Laburista - li jridu ikun hemm karta ta' l-identita' valida.

Mill-minuti hekk jirriżulta, li kien hemm qbil fuq dik il- proposta.

Madankollu, jibqa' l-punt legali li legalment ħaġa bħal din, li jkun hemm ir-rekwiżit ta' l-użu ta' karta ta' l-identita' valida hija entrave, xkiel legali, xi ħaġa li tnaqqas mid-dritt mogħti liċ-ċittadin mill-Kostituzzjoni.

Aħna qegħdin ngħidu li m'hemmx dak it-tnaqqis u qegħdin ngħidu wkoll li l-użu tal-karta ta' l-identita' valida hija proċedura li għandha tiġi segwita biex jiġi mplimentat il-provvediment li hemm fil-Kostituzzjoni.

Jien diġa' għidt - il-Prim Ministru ma rrispondiex għal dan il-punt - li jekk hawn dan in-nuqqas ta' qbil fuq l- aspett legali noħorġu b'mekkaniżmu u naqblu li din il-ħaġa jiddeċidiha mhux min għandu l-maġġoranza fil-Parlament - din is-sena Gvern Nazzjonalista u sena oħra Gvern Laburista li jerġa' jibdel kollox ta' taħt fuq - imma tiddeċidiha l-qorti.

Mela nressqu din il-ħaġa quddiem il-qrati u jiddeċiedu huma fuq il-punt legali ta' din il-kwestjoni - li huwa l-punt ta' diverġenza bejn iż-żewġ naħat.

Nerġa' ngħid, mil-lat politiku amministrativ li kull naħa għandha tieħu l-attitudni, li jekk naħa titlob iktar safeguards addizzjonali - difettużi kemm tarahom difettużi in-naħa l- oħra - din għandha taċċettahom per prinċipju li jkun hemm interess ġustifikat fundamentali miż-żewġ naħat, li l-proċess ikun bl-aktar mod trasparenti u salvagwardat possibbli.

Il-punt tiegħi huwa dan; li fuq il- bażi legali naqblu li din il-kwestjoni tiġi riferuta lill-qrati.

THE CHAIRMAN: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Mr Chairman, l-Onor.

Sant ippropona li jekk hawn argument legali, kostituzzjonali jew le, nirriferuh lill-Qorti Kostituzzjonali.

Bir-rispett kollu ngħidlu li ma nistgħux.

Aħna m'għandniex sistema kif għandhom fl-Italja, li jekk tqum kwestjoni fuq abbozz ta' liġi, kostituzzjonali jew le, ikunu jistgħu jirriferuh lill- qorti kostituzzjonali.

Aħna biex immorru quddiem il-Qorti Kostituzzjonali rridu mmorru biex nikkontestaw xi ħaġa u mhux biex nieħdu parir.

Il- prinċipju legali addottat fil-qrati tagħna huwa li ma tistax tmur u titlob parir lill-qorti, tgħidlek jekk xi ħaġa hijiex tajba jew le.

Tajjeb jew ħażin din hi s-sistema tagħna.

Jiġifieri m'hux possibbli li nirriferu din il-kwestjoni lill-Qorti Kostituzzjonali.

Jekk ikun hemm liġi li xi ħadd jirritjeni li m'hijiex kostituzzjonali, naturalment jista' jagħmel kawża u jmur quddiem il-Qorti Kostituzzjonali.

Jien għidt li dawn l-argumenti diġa' tqajmu u proprju quddiemi għandi d- debate li kien sar f'dan il-Parlament f'Lulju ta' l-1981, fejn l-Onor.

Demarco kien qal hekk:

"Issa jiena naħseb, Sur President, u nixtieq li din jaraha l-Ministru u jiddiskutiha ma' l-officers tal-Gvern kemm hija korretta kostituzzjonalment.".

Meta ġejna għall-istadju tal-Kumitat u kont qed nitkellem prattikament f'isem l-Oppożizzjoni, jien erġajt għidt:

"Mr Chairman, tqajjem il-punt tal-kostituzzjonalita' jew le ta' din il- provision.".

Iktar tard imbagħad kont ipproponejt emenda li taffiet l- inkostituzzjonalita' tal-provision li kien hemm u, kif diġa' għidt, il- Ministru Cassar f'isem il-Gvern ta' dik inhar kien addotta l-emenda li kont ipproponejt.

Nerġa' ngħid, il-kwestjoni diġa' ġiet ittrattata u m'hemmx mod kif tista' tirriferiha lill-qorti jekk ma jkunx hemm liġi u xi ħadd jogħġbu jikkontestaha.

L-Onor.

Sant qal - u qal tajjeb - li jekk nistgħu nżidu s-safeguards, għandna nżiduhom, kemm jekk il-proposta għaż-żieda ta' dawn is-safeguards tkun ġejja min-naħa tal-Gvern kif ukoll jekk tkun ġejja min-naħa ta' l- Oppożizzjoni.

L-argument huwa validu.

Li m'hux validu huwa li se nżidu s- safeguards bil-proposta ta' l-Oppożizzjoni.

Nixtieq li l-Onor.

Sant jispjegali kif bil-karta ta' l-idenita' valida se jiżdiedu s-safeguards.

Il-karta ta' l-identita' valida ma tipprova xejn ħlief l-identita' li naturalment trid tiġi pprovata.

U hemm il-mezzi kif tiġi pprovata, kemm bil-karta ta' l-identita' valida, kemm b'karta ta' l-identita' li m'għadhiex valida, kif ukoll bil-voting document.

Rigward id-dritt in kwantu għar-residenza - u dan l-argument issemma diversi drabi min-naħa ta' l-Oppożizzjoni f'dan id-dibattitu - ta' min jgħid li mhux veru li bil-karta ta' l-idenita' valida tikkontrolla r-residence requirements li tesiġi l- Kostituzzjoni, għax jista' jkollok karta ta' l-identita' valida imma f'perjodu minnhom tkun nieqes għal sena fl-aħħar 18-il xahar u allura jispiċċa d-dritt tal-vot.

Nerġa' ngħid li ma nistax nifhem l-argument ta' l-Oppożizzjoni.

Kieku nkun persważ li żidna xi forma ta' kontroll, allura wieħed jikonsidra l-proposta u jara kif tista' tiġi implimentata, għalkemm jibqa' l-argument legali.

Pero', bir-rispett kollu, ngħid li ma nifhimx xi kwalita' ta' garanzija addizzjonali nkunu qed inżidu billi ngħidu li jrid ikollok a valid identity card.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki.

L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: L-Oppożizzjoni qed tipproponi li l- oġġezzjoni fundamentali tal-Gvern - u hija bbażata fuq l-aspett legali - għall-proposta li għandu jkun hemm karta ta' l-identita' valida meta jiġi konsenjat il-vot, tiġi tested fil-qorti ħalli l-Qorti Kostituzzjonali tkun tista' tagħti l-verdett tagħha.

Jekk fhimt sewwa, l-oġġezzjoni tal-Prim Ministru hija li din ma tistax issir għax m'hawnx f'pajjiżna m'hawnx sistema jew proċedura li wieħed immur jitlob parir mingħand il-qorti.

Skużi, li titlob parir mingħand il-qorti ma tistax tkun fil-Kostituzzjoni tagħna, imma b'daqshekk xorta hemm il-mezz kif din il-kwestjoni, jekk verament hija kwestjoni legali u kostituzzjonali, tista' tiġi riżolta.

Jekk wieħed iżomm l-istat tal-liġi kif kienet sa l-1991, billi fejn hemm "karta ta' l-identita'" fil-liġi jew fi provvediment wieħed tal-liġi, tinserixxi l-kelma "valida", kif qed tipproponi l-Oppożizzjoni, allura una volta din din il-Kamra taqbel li tinseriha, l-għada wieħed jista' jmur quddiem il-qorti biex jimpunja dak il-provvediment.

Jekk il-qorti tħoss li dak huwa unconstitutional, kif għamlet għar-rigward tal-provvediment tal- Liġi dwar ix-Xandir, tista' tgħid li dak il-provvediment speċifiku in quanto che daħlet il-kelma "valida" ma' "identity card" jnaqqas xi dritt kostituzzjonali ta' xi persuna.

Jiġifieri jekk verament l-oġġezzjoni hija li m'hemmx il-mezz kif wieħed jirriferi l-materja lill-qorti biex jieħu parir, hemm mezz kif wieħed jista' jissepara dan l-ostaklu, u dan huwa r- rieda tajba.

Issa niġi għall-argumenti l-oħra kollha li semma l-Prim Ministru.

L- ewwel punt li rrid nagħmel huwa li mhux veru li l-proposta tal-Kap ta' l- Oppożizzjoni ma tistax tiġi attwata, imma tista' tiġi attwata faċilment.

THE CHAIRMAN: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jiddispjaċini, l-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici qed jirrepeti fi kliem ieħor dak li għidt jien.

L-uniku mod kif tkun attwabbli hu li dan ilParlament jagħmel liġi - li skond il-Gvern tmur kontra l-Kostituzzjoni - imbagħad xi ħadd jipprova jimpunjaha.

L-Onor.

Mifsud Bonnici semmielna l-każ tal-Liġi dwar ix-Xandir fejn klawsola minnhom wara sentejn ġiet dikjarata - u qed insemmi dan bħal fatt - li tikser il-Kostituzzjoni.

Allura f'dan il-każ qed jiġi suġġerit li meta l- elezzjoni trid issir bilfors sa sena u xahrejn oħra - bħall-bieraħ sena u xahrejn tkun l-aħħar ġurnata li fiha tista' ssir l-elezzjoni, it-28 ta' Ġunju tas-sena d-dieħla - nagħmlu liġi li l-Gvern jemmen b'konvinzjoni - għax, kif għidt, din hija xi ħaġa li ilna ngħiduha sa mill-1981 - li tikser il-Kostituzzjoni biex din imbagħad tiġi ttestjata fil-qorti.

Jien nixtieq li nagħlquh dan l-argument.

Kif għidt diġa', ħalli ninsew l- argument tal-kostituzzjonalita' jew le ta' din il-proposta.

Jista' xi ħadd jispjegalna b'konvinzjoni kif il-ħtieġa ta' identity card valida ssaħħaħ il- proċess għax jien għadni ma fhimtx.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Ma rridux naħarbu mill-punti kollha; irridu nittrattawhom punt punt u mhux nikombattu punt ta' natura legali b'punt li m'hux ta' natura legali.

L-ewwelnett irridu nittrattaw il-punti legali għax dawk huma l-argumenti fundamentali min-naħa tal-Gvern.

L- Oppożizzjoni qiegħda tgħid li jekk verament il-qofol ta' kollox huwa l- kwestjoni legali kostituzzjonali, hemm mezz kif din id-diverġenza jew nuqqas ta' ftehim bejn il-Gvern u l-Oppożizzjoni jiġi maħlul, u dan huwa permezz ta' deċiżjoni tal-Qorti Kostituzzjonali.

L-oġġezzjoni tal-Gvern hija li l-Kostituzzjoni tagħna ma tipprovdix proċedura biex wieħed jitlob parir tal-Qorti Kostituzzjonali.

Ir-risposta ta' l-Oppożizzjoni hija li jekk verament in-nuqqas ta' qbil huwa ta' natura legali, allura din id- diffikulta' ta' nuqqas ta' proċedura fil-Kostituzzjoni tagħna tista' tiġi megħluba billi l-Gvern mhux jagħmel xi ħaġa ta' barra minn hawn, imma sempliċement jaċċetta l-istat tal-liġi kif kien sa l-1991, kif wara kollox il-Partit Nazzjonalista aċċettah sa l-1991; għax kien aċċettah fl-1976, fl- 1981 u anke sa l-1991.

Issa jekk terġa' ssir il-liġi kif kienet sa l- 1991, żgur li l-għada l-Oppożizzjoni stess tipprovoka kawża fil-Qorti biex tittestja l-provvediment li skond il-Gvern huwa unconstitutional.

Mela dik hija l-proposta li qed tagħmel l-Oppożizzjoni biex noħorġu minn dan l- impasse.

Jekk il-Gvern lanqas din il-proposta ma jaċċetta, allura aktar ikollna raġun nibqgħu ninsistu fuq l-argument tagħna li ma nafdawx lil min mhux qed iħoss il-ħtieġa tal-karta ta' l-identita' valida.

Issa ħalli nkomplu nargumentaw fuq din il-kwestjoni mil-lat legali, mhux biex ma nibqgħux ninsistu li għandha tkun il-Qorti Kostituzzjonali li finalment tiddeċiedi dan il-punt, imma għaliex il-Gvern, permezz tal-Prim Ministru, diġa' semma l-argumenti legali għalkemm jidher li nesa li dawn l- argumenti legali li llum reġa' rrepeta kienu diġa' ventilati, espressi u mfissra f'din il-Kamra fl-1976 u fl-1981.

Issa minkejja li tqanqlu dawn l- argumenti legali kollha, il-Partit Nazzjonalista xorta waħda aċċetta li fil- liġi jkun hemm li meta tintalab il-karta ta' l-identita' wieħed jifhem li għandha tkun il-karta ta' l-identita' valida, u mhux jinftiehem hekk biss, imma wkoll ikun hemm miktub ċar u tond fil-liġi stess.

L-argumenti legali kollha li qed iqanqal il-Gvern illum u li kienu ġew imqanqla f'din il-Kamra qabel, kollha ġew superati fis-sens li l-Partit Nazzjonalista aċċetta li fil-liġi jkun hemm il-kliem "karta ta' l-identita' valida".

Jiena se naqra' x'kienet tgħid il-liġi illi ġiet aċċettata - mhux talli mhux kontra l-kunsens tal-Partit Nazzjonalista li allura kien fl- Oppożizzjoni, imma bl-għajnuna ta' emenda magħmula mill-Partit Nazzjonalista fl-Oppożizzjoni - u fil-fatt insibu li f'section 11 ta' l-Att prinċipali kien hemm miktub hekk:

"The Commissioners shall, at any time not later than the fifteenth day after the publication of the Writ, forward to each voter whose name appears in the last revised Electoral Register and in respect of whom an identity card has been issued and is currently valid ...".

Jiġifieri minkejja l-argumenti legali kollha li ġew imqanqla u diskussi ma nafx kemm-il darba, il-Partit Nazzjonalista fl-Oppożizzjoni aċċetta illi din għandha tkun il-pożizzjoni legali, li meta inti titlob karta ta' identita', din trid tkun valida.

Allura l-argumenti kollha legali li llum il-Gvern qed iqanqal ġew kollha dibattuti u megħluba fid-dibattiti li kien hemm f'dan il-Parlament fl-1976 u fl-1981.

Nerġa' ngħid li l-Partit Nazzjonalista aċċetta li dan ikun l-istat ta' l-Att ta' l-1991 u qatt ħadd, lanqas il-Partit Nazzjonalista li kien diġa' qanqal dawn id-dubji jew argumenti dwar il-kostituzzjonalita' ta' dan il-provvediment, ma kkontesta l-Att ta' l-1991 li kien jitlob li l-karta ta' l-identita' trid tkun valida biex id-dokument għall-vot jiġi konsenjat lill-votant.

Mela allura mill- aspett legali nistgħu nieqfu hawn u ma ngħidux aktar.

Jiġifieri m'hemmx għalfejn nikkombattu l-argumenti legali li ġab il-Gvern għax dawn kienu kollha kombattuti u aċċettati mill-Partit Nazzjonalista tant li l-liġi saret kif saret mhux mingħajr il-kunsens tal-Partit Nazzjonalista f'dan ir- rigward.

Imma minkejja dan kollu, nerġa' ngħid, għaliex il-Gvern Nazzjonalista issa qiegħed iqanqal l-oppożizzjoni ta' natura legali għat-talba u l- insistenza li qed tagħmel l-Oppożizzjoni?

Għax qed jingħad li ladarba l- Kostituzzjoni ma tippreskrivix li biex jiġi konsenjat lil xi ħadd id- dokument tal-vot u allura jkollu d-dritt li jivvota jrid ikollu karta ta' identita' valida, jekk iddaħħal dan ir-rekwiżit fil-Liġi Elettorali tkun qisek qed tagħmel kondizzjoni oħra biex teżerċita d-dritt fundamentali tal- vot?

X'inhuma l-argumenti legali kontra dan l-argument legali?

Jien inħoss li rrid nerġa' nsemmihom għaliex il-Prim Ministru reġa' qanqalhom illum, allavolja l-Kap ta' l-Oppożizzjoni qallu biex inwarrbu min-nofs dan l-argumenti legali u nsibu way out għal dan l-impasse permezz ta' deċiżjoni tal-Qorti Kostituzzjonali.

Nerġa' ngħid li l-Prim Ministru reġa' qanqal l- argumenti legali billi qal li jekk nesiġu li għandu jkun hemm karta ta' l- identita' valida biex wieħed ikollu d-dritt fundamentali għall-vot, inkunu qisna qed nimponu kondizzjoni oħra.

Kontra dan l-argument, ta' min jgħid li meta aħna qed ngħidu li l-karta ta' l-identita' valida tkun meħtieġa biex votant jiġi konsenjat lilu d-dokument tal-vot, ma nkunux qed infissru li dak il-votant m'għandux dritt għall-vot jekk ma jkollux il-karta ta' l- identita' valida.

Dik hija xi ħaġa li tgħidha l-Kostituzzjoni għax il- Kostituzzjoni tgħid li l-proċess elettorali jiġi regolat minn liġi li din il-Kamra tagħmel.

Il-Kostituzzjoni ma titkellimx dwar id-dokument tal-vot u lanqas fuq ir-reġistru elettorali.

Madankollu biex wieħed ikun jista' jivvota u jissodisfa r-rekwiżiti tal-Kostituzzjoni, jrid ikollu d-dokument tal-vot allavolja l-Kostituzzjoni ma tgħid xejn dwaru.

Jiġifieri għalkemm ma jissemmiex fil-Kostituzzjoni, idl-dokument tal-vot xorta huwa meħtieġ biex wieħed jivvota.

Mhux hekk biss, imma jekk wieħed jifli l-Liġi Elettorali jsib li min ma jiġborx id-dokument tal-vot sal-Ħamis qabel il- ġurnata tas-Sibt ta' l-elezzjoni, lanqas ikollu dritt jivvota.

Allura hawn nistaqsi jekk għandux dritt jivvota wieħed li għal xi raġuni jew oħra ma jkunx ġabar id-dokument tal-vot qabel il-Ħamis ta' qabel l-elezzjoni li tkun ġejja s-Sibt ta' wara, meta xorta jkun imniżżel fuq ir-reġistru elettorali u meta jikkwalifika skond kif tgħid il-Kostituzzjoni.

Hemm xi ħadd li jista' jżommu lil dan milli jivvota?

Naħseb li l-Gvern u l- esponenti kollha tiegħu jaqblu li d-dokument tal-vot huwa meħtieġ biex wieħed jeżerċita d-dritt kostituzzjonali tiegħu li jivvota.

Issa l- Oppożizzjoni qed tgħid li biex wieħed ikollu d-dokument tal-vot f'idejh, irid juri karta ta' l-identita' valida.

Allura għaliex il-Gvern qed ikompli jinsisti li dan ir-rekwiżit għall-konsenja - nerġa' ngħid li m'iniex qed nirriferi għall-votazzjoni - tad-dokument tal-vot imur kontra d- dritt kostituzzjonali, meta l-Gvern stess jaċċetta li min ma jkollux dokument tal-vot għalkemm ikollu dritt għall-vot, dak id-dritt ma jistax jeżerċitah?

Ħalli nkompli ngħid iktar fuq din il-kwestjoni.

L-istess liġi li qed tiġi emendata titkellem fuq żewġ każijiet fejn il-votant qabel ma jingħata d-dokument tal-vot jista' jiġi mitlub jippreżenta l-karta ta' l-identita' tiegħu.

Issa jista' xi ħadd raġjonevolment jew anke legalment jgħid li fejn il-liġi tgħid "karta ta' l-identita'" ma tfissirx li din trid tkun bilfors karta ta' l-identita' valida, imma tista' tkun karta ta' l-identita' mhux valida għax skaduta?

Forsi l-Gvern qed jargumenta li jekk il-frażi "karta' ta' l-identita'" fil-liġi timplika li għandha tkun "karta ta' l- identita' valida", allura għalfejn għandek tinsisti li ddaħħal il-kelma "valida"?

Jien ngħidlu li proprju għaliex meta l-liġi titkellem fuq il- karta' ta' l-identita' wieħed raġjonevolment jista' jasal għall-konklużjoni jew jista' jkollu dubju jekk il-liġi hijiex tgħid "karta ta' l-identita' valida" jew "karta ta' l-identita' mhux valida".

Ħalli nagħti eżempju.

Nimmaġinaw li jkun hemm votant li jiffalsifika l-karta ta' l-identita' tiegħu, meta jmur biex jivvota jiġi mitlub mill-assistent kummissjonarju biex jidetifika ruħu permezz tal-karta ta' l-identita' u s'intendi dan jipproduċi dik il-karta ta' l-identita' falsifikata.

Xi ħadd jippretendi li l-Kummissjoni Elettorali għandha taċċetta dik il-karta ta' l-identita' falsifikata?

Ħalli nagħti eżempju ieħor ta' meta l-karta ta' l-identita' tkun skaduta.

Jista' xi ħadd jippretendi li karta ta' l-identita' skaduta tiswa daqs karta ta' l-identita' valida?

Kieku dan huwa minnu, kieku l-liġi tgħidu.

Jiġifieri anke r-raġuni jew is-sens komun jgħidulek li meta tintalab il-karta ta' l-identita' kif il-liġi stess timponi ...

Fil-fatt il-Gvern stess irid li din tintalab f'żewġ okkażjonijiet u waħda minnhom hija meta l-Kummissjoni Elettorali ma jkollhiex ir-ritratt tal- votant, li skond artiklu 46 tal-Liġi li qed niddiskutu jimponi li dak il- votant irid jippreżenta u jidentifika ruħu mal-Kummissjoni bil-karta ta' l- identita' għax inkella ma jkunx jista' jingħata d-dokument tal-vot.

Allura jekk skond il-Kostituzzjoni ma tistax timponi "karta ta' identita' valida", kif f'artiklu 46 se tibqa' tgħid li biex il-Kummissjoni tikkonsenja l-vot lil dak il-votant irid bilfors jippreżenta l-karta ta' l-identita'?

Jekk ma jkollux il-karta ta' l-identita', x'jiġri?

Forsi tgħidu li ma jistax ikun li ma jkollux karta ta' l-identita' għax inkella jkun qed imur kontra l-liġi.

Imma dawn l-affariijet xorta jeżistu; skond il-Kostituzzjoni dak li jkun xorta jkollu dritt għall-vot, imma inti xorta ċċaħħdu mid-dokument tal-vot.

Jien m'iniex ngħid li m'għandekx iċċaħħdu, imma bl- argumentazzjoni tal-Gvern ma tistax iċċaħħdu mid-dokument tal-vot għax tkun qed tinsisti fuq rekwiżit li l-Kostituzzjoni ma tippermettilekx li żżid.

Mhux hekk biss, imma f'artiklu 47 tal-Liġi Elettorali, insibu okkażjoni oħra fejn il-votant irid jippreżenta l-identity card.

Biex votant jingħata l-vot li jissejjaħ speċjali għax ikun irid jiġi reprinted, il-Kummissjoni tesiġi biex li dak il-votant jippreżenta l-karta ta' l-identita' tiegħu.

Allura hawnhekk nistaqsi: Jekk skond il-Kostituzzjoni ma tistax tesiġi li tiġi ppreżentata l-karta ta' l-identita', allura kif il-Gvern se jħalli fil- liġi dawn iż-żewġ okkażjonijiet, f'artiklu 46 u artiklu 47, fejn biex id- dokument tal-vot jiġi konsenjat il-votant irid jippreżenta l-karta ta' l- identita'?

Jien qed ngħid li kif il-Gvern jaċċetta li kemm f'artiklu 46 kif ukoll f'artiklu 47 il-votant f'dawk iċ-ċirkostanzi speċjali jrid jippreżenta l-karta ta' l-identita', il-Gvern irid jaċċetta wkoll li l- karta ta' l-identita' f'dawk l-artikli tkun "valida".

Proprju dan huwa dak li qed tissuġġerixxi l-Oppożizzjoni.

Fil-fatt l-emenda li qed tipproponi għal-liġi li għandna llum hija biex fejn hemm il-kliem "karta ta' l-identita'", isir "karta ta' l-identita' valida".

Pero' l-Gvern qed jopponi din l-emenda għaliex qed jgħid li legalment u kostituzzjonalment dan ma jistax isir, mentri fil-liġi stess qed iħalli żewġ okkażjonijiet fejn tinħtieġ il-karta ta' l-identita'.

Dawn huma l-konsiderazzjonijiet ta' natura legali li jirribattu dak kollu li jgħidu dawk li jinsistu li jekk wieħed jesiġi l-karta ta' l-identita' valida għall-konsenja tad- dokument tal-vot, allura jkun qed imur kontra d-dritt kostituzzjonali ta' xi ħadd.

Jekk hu hekk, allura dawn huma l-argumenti li jirribattu l-linja li qed jieħu l-Gvern wara li għidt li l-Partit Nazzjonalista sa l-1991 kien irrassenja ruħu li legalment m'hemm xejn kontra dan ir-rekwiżit kif hawn f'artiklu 11 li għadni kif qrajt.

Nerġa' ngħid, dan l-artiklu kien jgħid hekk:

"... and in respect of whom an identity card has been issued and is currently valid.".

Issa apparti r-raġunijiet ta' natura legali, il-Gvern staqsa wkoll: Imma x'inhi fil-prattika, l-utilita' jew is-siwi li għalih wieħed jinsisti daqstant li biex jiġi konsenjat id-dokument tal-vot, għandha tiġi murija l- karta ta' identita' valida?

Aħna nafu li mhux kull min għandu karta ta' l- identita' għandu dritt jivvota.

Aħna nafu wkoll li għalkemm jista' jkollok il-karta ta' l-identita' meta inti tiġi konsenjat id-dokument tal-vot, xorta waħda jista' ma jkollokx id-dritt li tivvota minħabba raġunijiet oħra.

Pero' li qed ngħidu aħna huwa li minkejja l-isforzi kollha li għamlu l-partiti, xorta skond l-esperjenza, għadna nsibu difetti fir-reġistru elettorali għax għadhom jidhru fih nies li m'għandhomx dritt jivvotaw imma għax qegħdin imniżżlin hemm, allura għandhom dritt li jinħarġilhom id- dokument tal-vot u allura għandhom dritt jivvotaw.

Għalhekk ikun tajjeb li nżidu miżura oħra ta' kawtela biex b'hekk inkunu nistgħu nsoddu dawn it- toqob u nċekknu wkoll il-possibiltajiet ta' abbuż.

Dak hu li għidna aħna.

Nerġa' ngħid kif qal ukoll il-Kap ta' l-Oppożizzjoni, li jekk ikun hemm pass jew miżura li biha nistgħu nċekknu l-possibilta' ta' l-abbuż, anke jekk forsi l-effett tagħha jkun minimu, dik il-miżura għandha tiġi taċċettata jekk int verament ġenwin u jekk m'għandekx raġunijiet ulterjuri għar-rifjut ta' dik il-miżura.

U għaliex għandu jkun hemm miżura biex tkompli tirrendi inqas possibbli l-abbużi kemm fir-reġistru elettorali kif ukoll fid-dokumenti tal-vot?

Illum ġew imġedda l-karti ta' l-identita' ta' kulħadd.

Biex dan seta' jsir, kull persuna kellha tippreżenta ruħha fiżikament u materjalment imma rriżulta li għal xi raġuni jew oħra, fosthom minħabba traskuraġni, kien hemm eluf ta' nies li l-karta ta' l-identita' ma ġeddewhiex.

Pero' ħadd ma jista' jgħid jekk fost dawk l-eluf kienx hemm xi persuni li jew għax mietu jew għax kienu msefrin ma setgħux iġeddu l- karta ta' identita' tagħhom.

Il fatto sta li hemm eluf kbar li ma ġeddewx il-karta ta' identita' tagħhom.

Kien hemm mument meta dawn kienu telgħu għal 20,000 ruħ; sal-lum ma nafx b'kemm naqas dan in-numru.

Għalhekk huwa fl-interess ta' kulħadd li wieħed jaċċerta ruħu li fost dawn l-eluf kbar m'hemmx numru ta' nies li jista' jkun determinanti f'elezzjoni li m'għandhomx dritt li d-dokument tal-vot tagħhom jissarraf f'vot fl- elezzjoni, kemm għaliex huma mejtin kif ukoll għaliex huma msefrin.

L-Oppożizzjoni llum qiegħda tinsisti, kif insistiet fl-1976 u fl-1981, li tkun rikjesta karta ta' l-identita' valida.

Sfortunatament fl-1991 il-liġi nbidlet u bl-iskuża li issa l-karta ta' identita' hija riprodotta fid- dokument tal-votazzjoni ntqal li m'hemmx iktar ħtieġa tagħha, imma l- falsita' ta' dan ir-raġunament tidher ċara.

Jekk inti tirriproduċi d- dokument tal-vot b'karta ta' l-identita' skaduta tkun qiegħed tirriproduċi xi ħaġa li hija skaduta u li m'hijiex valida.

Ladarba d-dokument tal-vot jinkorpora l-karta ta' l-identita' ma tistax tinsa li dak id-dokument tal- vot qed jinkorpora karta ta' l-identita' mhux valida u allura ma tkunx tista' tgħid li d-dokument tal-vot huwa validu.

Aħna qed ngħidu li hemm bżonn illi wieħed jaċċetta li jsiru aktar restrizzjonijiet u kontrolli fuq ir-reġistru elettorali u fuq it-tqassim tad-dokument tal-vot għax l-esperjenza hekk għallmitna.

Il-fatt li hemm eluf ta' karti ta' l-identita' li ma ġewx imġedda u dawn in-nies kważi kollha jinsabu fir-reġistru elettorali - ma ngħidx kollha għax forsi jista' jkun hemm uħud li għal xi raġuni jew oħra lanqas huma fir-reġistru elettorali - jekk inti fil-liġi ma tgħidx li trid tkun karta ta' l-identita' valida allura żgur li l-maġġoranza tagħhom se jinħarġilhom id-dokument għall-vot.

Mela ladarba din hija s-sitwazzjoni, is-sens komun jgħidlek li għandek taċċetta dan il-pass.

Li qed jiġi suġġerit mill-Oppożizzjoni hu li nerġgħu niġu għall-istat tal-liġi kif kienet qabel l-1991.

Issa l-Gvern jista' jgħid: Imma dan ifisser li min għal xi raġuni jew oħra għandu karta ta' identita' valida imma jew għax kien imsiefer jew inkella għax tilifha għandu jiġi mċaħħad mid-dokument tal-vot?

Le, ma ċċaħħdux.

GĦaliex?

GĦax kif hemm stipulat fil-liġi l-kunsinna tad-dokumenti tal-vot tista' tibqa' ssir sal-Ħamis qabel is-Sibt ta' l-elezzjoni.

Hekk ukoll jistgħu jsiru l- arranġamenti kollha meħtieġa biex bniedem li għandu dritt għal karta ta' l- identita jġeddidha biex qabel ma jingħata d-dokument tal-vot ikollu l-karta ta' l-identita' valida.

Imma l-Gvern jista' jgħid: Allura jekk inti tagħmel dan, għalfejn tesiġi li jkollok karta ta' l-identita'?

GĦax fil- mument li tagħmel dan se tagħti l-opportunita' lill-Kummissjoni biex tivverifika ċ-ċirkostanzi li fihom dak il-votant ma ġeddidx il-karta ta' l- identita', fosthom jekk kien imsiefer.

Dawn huma r-raġunijiet kollha li għalihom il-karta ta' l-identita' hija ta' siwi u hija utli.

Għal min verament skond il-liġi għandu dritt għall-vot, il-fatt li għal xi raġuni jew oħra m'huwiex fil-pussess tal-karta ta' l-identita' m'huwiex ostaklu għax dak in-nuqqas jista' jirrimedjah billi mad-dokument tal-vot ikollu karta ta' l-identita' valida li tagħti lok li l-Kummissjoni jew il-partiti jivverifikaw għal liema ċirkostanzi d-dokument tal-vot qed jiġi konsenjat lill-persuna li sa dak inhar ma kellhiex karta ta' l-identita' valida.

Allura meta hemm skop prattiku, żgħir kemm hu żgħir - jiena ngħid li hu kbir ħafna - għalfejn il-Gvern qed jopponi li nerġgħu nagħmlu l-liġi kif kienet qabel l-1991?

Nerġa' ngħid li jekk hi kwestjoni legali, l- Oppożizzjoni qed tissuġġerixxi soluzzjoni għaliha li għandha tissodisfa liż- żewġ naħat.

Jekk m'hix kwestjoni legali imma hija kwestjoni ta' prattiċita' u allura hemm siwi, f'dak il-każ il-Gvern għandu jikkonċedi li almenu l-Oppożizzjoni fl-argumenti tagħha għandha xi ftit raġun - aħna nsostnu li għandha ħafna raġun - u għandu jirrikonoxxi wkoll li f'għajnejn il-poplu min qed jopponi din il-miżura addizzjonali ta' kontroll u kawtela jrid jiġġustifika ruħu li dan mhux qed jagħmlu għax jaqbillu.

Issa jekk ir-raġuni hija li din id-darba l-Partit Nazzjonalista fil-gvern jaqbillu li ma jkunx hemm ir-rekwiżit tal-karta ta' l-identita' valida għax qiegħed fil-gvern, meta għada pitgħada ma jkunx hu fil-gvern u allura jkun fl-oppożizzjoni, se jaqbillu.

Imma aħna assolutament ma nistgħux nifhmu li hemm raġuni ġenwina għaliex din il-miżura prekawzjonali li qed tissuġġerixxi l-Oppożizzjoni ma tiġix aċċettata mill-Gvern.

THE CHAIRMAN: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Mr Chairman, jien ili nitlob għal raġunijiet li nista' nifhimhom u nistqarr li għalkemm l-Onor.

Mifsud Bonnici rrepeta l- istess argument għal ma nafx kemm-il darba għadni ma fhimtx x'kawteli jżid dan ir-rekwiżit li qed titlob l-Oppożizzjoni.

Il-karta ta' l-identita' ma tipprova xejn, jista' jkollok karta ta' l-identita' valida u ma jkollokx id- dritt tal-vot skond il-Kostituzzjoni, u bil-maqlub jista' jkollok karta ta' l-identita' li skadiet għax ma ndunajtx jew għax ma ġeddidthiex u xorta jkollok id-dritt tal-vot.

Jiġifieri din m'hemm l-ebda kawtela fiha.

Nixtieq nattira l-attenzjoni tal-Kamra - din mhux l-ewwel darba li għamilnieha fl-imgħoddi - għall-fatt li f'artiklu 6 tal-Liġi dwar il-Karta ta' l-Identita' hemm li:

"... l-Prim Ministru jista' f'kull żmien (barra mill-perijodu li jaħbat bejn ix-xoljiment tal-Parlament u t-tmiem ta' l-ewwel elezzjoni ġenerali li ssir wara dak ix-xoljiment), b'avviż fil-Gazzetta jittermina, b'dak il-mod u f'dik id-data jew f'dawk id-dati li jidhirlu xierqa, il-validita' tal-karta ta' l-identita'...".

Issa llum il-Prim Ministru huwa jien.

Allura aħna għandna nagħmlu xi ħaġa li biha norbtu d-dritt tal-vot u ngħidu li jrid ikollok karta ta' l- identita' valida biex tkun tista' tivvota, meta nafu li l-Prim Ministru meta jrid għandu dritt jgħid li l-karti ta' l-identita' kollha li hawn spiċċaw u m'humiex validi?

Jien nerġa' ngħid li ma nistax nifhem x'inhu r- raġunament ta' l-Oppożizzjoni.

Min-naħa l-oħra qed isemmu nies imsiefra u nies mejta.

Jekk hemm nies mejta huma mejta; huwa veru li meta jmut xi ħadd hemm terminu li fih int obbligat li tikkonsenja l-karta ta' l- identita', ħaġa li ħadd ma jagħmilha għalkemm skond il-liġi suppost li ssir.

Imma b'daqshekk x'garanzija aktar se tagħti jekk hemm bniedem mejjet u hemm karta ta' l-identita' valida?

X'għandha x'taqsam din?

Jekk hemm karta ta' l-identita' valida f'dan il-każ il-periklu se jkun bil-maqlub, jekk qed tammetti li min għandu karta ta' l-identita' valida għandu d-dritt li jivvota.

Fil-fatt dan m'hu veru xejn, m'hemmx din il-konnessjoni intima ta' ħaġa ma' oħra.

GĦalfejn hemm din il-biża', allegazzjoni jew suspett ta' l-Oppożizzjoni li jiġu n-nies minn barra u ma jkollhomx il-karta ta' l- identita'?

Dawn jew għandhom id-dritt li jivvotaw jew m'għandhomx.

Il- karta ta' l-identita', nerġa' ngħid għall-aħħar darba, mhux veru li tipprova għandekx dritt għall-vot jew le.

Mhux veru li jekk m'għandekx karta ta' l-identita' allura m'għandekx dritt tivvota, daqskemm mhux veru li għax għandek karta ta' l-identita' valida għandek id-dritt li tivvota.

Dan qed isir biex noħolqu ostaklu għan-nies milli jivvotaw u min-naħa tal- Gvern dan m'aħniex disposti li nagħmluh għax aħna rridu li min għandu d- dritt jivvota fil-fatt jivvota.

Aħna rridu niffaċilitaw is-sitwazzjoni biex kemm jista' jkun kulħadd jivvota u mhux nagħmlu ostaklu biex in-nies ma jivvotawx.

Id-dritt tal-vot huwa dmir taċ-ċittadin u ma rridux nagħmlu ostakli biex naqbdu lil xi ħadd fuq sieq ħażina u ngħidulu li m'għandux dritt jivvota.

Aħna se nagħmlu ħilitna kollha biex min skond il-Kostituzzjoni m'għandux dritt jivvota ma jivvotax, pero' lanqas irridu nagħmlu obstacle race biex dak li jkun jipprova jlaħħaq ħalli jeżerċita d-drittijiet tiegħu.

U dak li trid l-Oppożizzjoni hija obstacle race man-nies li huma traskurati.

Jien diġa' semmejt li hawn numru ta' nies li għadhom ma ġeddewx il-karta ta' l- identita' u l-Onor.

Mifsud Bonnici stess qalilna li hu ma ġeddidx il-karta ta' l-identita' tiegħu.

Allura dan ifisser li m'għandux dritt għall-vot?

Jien sinċerament ngħid li ma nistax nifhem l-argumenti ta' l-Oppożizzjoni u ma naħsibx li għandna xi nżidu aktar għax issa ilna nirrepetu l-istess argumenti tul din is-seduta u s-seduta ta' qabel.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Il-Prim Ministru qed jgħid li l- Oppożizzjoni qiegħda tinsisti biex toħloq ostaklu għal xi nies li jovvotaw.

Jiddispjaċini ngħid li dan l-argument m'huwiex aċċettabbli għall- Oppożizzjoni.

Mhux talli hekk, talli se jkolli nirrispondi bl-istess ton li tkellem bih il-Prim Ministru.

Mela aħna nakkużaw lill-Gvern li l- oġġezzjoni tiegħu għar-rekwiżit tal-karta ta' l-identita' valida hija biex jippermetti l-abbużi.

Jew waħda jew l-oħra.

Jekk hu qed jakkuża lill- Oppożizzjoni li qed tinsisti fuq karta ta' l-identita' valida biex toħloq ostakli ħalli xi nies ma jivvotawx, aħna nakkużaw lill-Gvern li l- oġġezzjoni tiegħu għall-ħtieġa ta' karta ta' l-identita' valida hija biex jipproteġi l-abbużi li jistgħu jkomplu jsiru.

Issa l-Gvern jista' jagħżel li ma jkomplix jinsisti li lill-Oppożizzjoni jattribwilha raġunijiet ulterjuri għaliex trid iddaħħal din l-emenda u jekk il-Gvern jagħmel hekk jien ma ninsistix li nakkuża - nerġa' ngħid "nakkuża" - lill-Gvern li ma jridx il-karta ta' l-identita' valida għaliex irid jipproteġi u jħares li jkomplu jsiru abbużi fil-kunsinna tad-dokumenti tal-vot.

Jagħżel il-Gvern, imma jekk jinsisti fuq l-akkuża tiegħu, aħna ninsistu fuq l-akkuża li qed nagħmel.

Issa ħalli naraw x'qiegħed fil-fatt jopponi l-Gvern.

Subartiklu 46 (7) tal-Liġi prinċipali jgħid li:

"Il-Kummissjonarju jista' jeżamina bil-ġurament kull persuna li hekk tidher sabiex jiżgura ruħu mill-identita' tagħha u jara jekk għandhiex jedd li tirċievi d-dokument:

Iżda l-imsemmi dokument ma għandux jingħatalha kemm-il darba ma tipproduċix il-karta ta' l-identita' tagħha lill-Kummissjonarji.".

Din hija l-liġi kif inhi llum.

L-Oppożizzjoni qiegħda tgħid li trid iżżid ma' dak li qiegħda tgħid il-liġi llum u dak li l-Gvern qed iħalli minkejja li qed jgħid li min m'għandux karta ta' l-identita' skond il-Kostituzzjoni xorta jista' jkollu dritt għall-vot għax inkella tkun qed iċċaħħdu mid- dritt kostituzzjonali.

L-Oppożizzjoni qiegħda tgħid li jekk inti onest u sinċier, allura fil-liġi trid iddaħħal il-kelma "valida" wara l-kliem "karta ta' l-identita'".

Il-Prim Ministru qed jgħid li fil-liġi jrid iħalli l-kliem:

"Iżda l-imsemmi dokument ma għandux jingħatalha kemm-il darba ma tipproduċix il-karta ta' l-identita' tagħha lill-Kummissjonarji.".

Allura kif jista' jiġġustifika li din ma tirriferix u ma għandhiex tinftiehem li qed ngħidu għall-karta ta' l-identita' valida u mhux ħaġa oħra?

Imbagħad jakkużana li aħna rridu nagħmlu l-ostakoli lil min jista' jivvota.

Aħna rridu nagħmlu l-ostakoli għal min jabbuża mill-votazzjoni, għal min għalkemm skond il-liġi ma jkollux dritt li jivvota, peress li ismu jkun jidher fuq ir-reġistru elettorali u l-partiti ma jkunx irnexxielhom isibuh ineliġibbli biex biex jivvota, xorta waħda jabbuża u jivvota.

Dak li għandu jara l-Gvern.

Mhux qed ngħidu li bil-karta ta' l-identita' kulħadd se jkollu dritt jivvota bla ebda possibilita' ta' abbuż, imma qed ngħidu li rridu nċekknu l-possibilita' ta' abbuż.

Issa l-Gvern stess li qed jgħid li n-nuqqas ta' produzzjoni tal-karta ta' l-identita' m'għandux iċaħħad lil dak li jkun mill-vot, qed iħalli dan ir-rekwiżit fil-liġi bid- differenza li l-Oppożizzjoni trid karta ta' identita' valida u l-Gvern irid karta ta' identita' li la ma tkunx valida, naturalment tkun invalida.

Jiena nixtieq inkun naf kif jista' l-Gvern jiġġustifika ruħu f'għajnejn il-poplu li skond il-liġi jrid li tiġi ppreżentata karta ta' l-identita' invalida u mhux karta ta' l-identita' valida kif trid l-Oppożizzjoni.

Kieku l-Gvern neħħa l-ħtieġa li biex votant jingħata d-dokument tal-vot irid jipproduċi karta ta' l-identita', kont nifhem il-loġika tal-Gvern, imma meta hu qed iħalliha, id-differenza bejnietna m'hijiex jekk il-votant għandux ikollu karta ta' l-identita' imma jekk din il-karta għandhiex tkun valida jew invalida.

Jekk tkun karta ta' l-identita' falsifikata, il-Gvern jippretendi li l-Kummissjoni taċċettaha?

Allura jekk tkun invalida għax tkun skadiet, kif jista' l-Gvern jippretendi li jaċċettaha?

Kieku fil-liġi jingħad li persuna trid taċċerta lill-Kummissjoni mill-identita' tagħha b'xi mezz ta' identifikazzjoni nifhem, imma l-Gvern ħalla r-rekwiżit tal- karta ta' l-identita' f'artikli 46 u 47 li qegħdin niddibattu.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tridu li nneħħuha minn hemm?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Bil-maqlub.

Jiena qed ngħid li jekk il- Gvern irid ikun koerenti u jrid li f'għajnejn il-poplu jidher ġenwin, onest u raġjonevoli, allura fil-liġi jrid iħalli - kif fil-fatt qed tħalli - il- ħtieġa li tiġi ppreżentata l-karta ta' l-identita', u li din tkun valida u mhux invalida.

Dak li qed ngħidlek.

Ma nafx kif tista' ssostni li karta ta' l-identita' invalida tiswa, għax allura bl-istess mod trid taċċetta li karta ta' l-identita' falsifikata tiswa wkoll.

Karta ta' l-identita' invalida m'hijiex karta ta' l-identita'.

Karta ta' l-identita' hija karta li skond it-tifsira tal-liġi trid tkun valida.

Kif diġa' għidt, stennejtek tgħid li ladarba skond id-definizzjoni li hemm fil-liġi, karta ta' l- identita' trid tkun valida, allura l-Oppożizzjoni m'għandhiex għalfejn tinsisti.

Imma intom mhux hekk qed tgħidu, intom qed tinsistu u tagħmlu differenza bejn karta ta' l-identita' valida u karta ta' l-identita' mhux valida u qegħdin tgħidu li karta ta' l-identita' mhux valida tiswa xorta waħda.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

L-Onor.

Michael Falzon.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Naturalment karta ta' l-identita' mhux valida tiswa għall-iskop li turi l-identita' ta' dak li jkun.

Nassumi li l-karta ta' l-identita' tiegħi tiskadi fid-29 ta' April, allura għada, it-30 t'April, ma tkunx aktar valida.

Imma allura din ma tkunx għadha tiswa biex nipprova li jiena Michael Falzon u li l-identita' tiegħi hija dik?

Dażgur li tiswa għal dak l-iskop.

Din suppost li jifhimha kulħadd.

Dan huwa l-ewwel punt.

Jiena m'iniex se nidħol fil-merti legali, pero' jekk fhimt sew, l-Oppożizzjoni qiegħda tgħid li trid tagħmel safeguard addizzjonali u dan is-safeguard addizzjonali trid tagħmlu għax taħseb li minkejja li l-partiti politiċi li kien hawn f'dawn l-aħħar snin dejjem għaddew dan ir-reġistru elettorali with a tooth-comb u l-kumitat taż-żewġ partiti prinċipali jduru isem isem u bieb bieb biex jaraw jekk ir-reġistru elettorali jikkorrispondix man-nies li joqogħdu hemm, imbagħad jagħmlu rapporti lill-partit rispettiv tagħhom u jieħdu l-passi kollha biex jassiguraw li dawk in-nies illi mhux suppost ikunu fuq ir-reġistru elettorali jiġu rapportati, minkejja li dan l-eżerċizzju ilu sejjer għal ma nafx kemm-il sena - l-iktar li jsir bil-ħerqa ovvjament meta l-partit ikun fl-oppożizzjoni, pero' jsir miż-żewġ parititi l-ħin kollu - l-Oppożizzjoni qed tissuspetta li fir-reġistru elettorali hemm numru ta' nies illi m'għandhomx ikunu hemm u li dawn m'għandniex inħalluhom jivvotaw.

Taf x'għandhom jagħmlu dawn in-nies biex ikunu jistgħu jivvotaw?

Għandhom imorru jagħmlu l-karta ta' l-identita' u mbagħad f'daqqa waħda - bl- argument ta' l-Oppożizzjoni - ikollhom id-dritt li jivvotaw!

Dan m'hu safeguard xejn.

X'safeguard hu?

Ma nistax nifhem fejn hu s-safeguard.

Aħna qegħdin ngħidu li din ma tagħmel l-ebda safeguard ġdid, għaliex in- nies kulma jridu jagħmlu biex jottemporaw ma' dak li qed tgħid l- Oppożizzjoni huwa li jmorru jagħmlu karta ta' l-identita', iġedduha u addio l-fatt jekk għandhomx dritt għall-vot jew le.

Allura fejn hu s-safeguard?

Aħna qed ngħidu li din se toħloq xkiel, anzi mhux xkiel wieħed imma tnejn.

L-ewwel xkiel huwa li anke jekk wieħed ikollu l-identity card imma meta jkunu qed jitqassmu d-dokumenti ma jkunx qiegħed id-dar, ikollu jmur għalih għand il-Kummissjoni Elettorali.

Jekk id-dar ikun hemm biss il-mara, lilha biss jagħtuh il-vot u jekk din tkun taħdem allura ma jagħtuh lil ħadd.

Imbagħad għandek ix-xkiel l-ieħor...

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Skużi, mhux hekk qiegħda l-emenda.

Meta tintwera karta ta' l-identita' valida tista' teħodha l-mara, il-ħabiba, ikun min ikun, l-aqwa li turi l-karta ta' l-identita' valida tiegħek.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Għal kull votant.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Le, mhux personalment lil kull votant.

Ara xi tgħid l-emenda.

Anke l-liġi fl-1991 hekk kienet.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Iva, jien hekk nafha l-liġi.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma l-karta ta' l-identita' trid tkun valida.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Mela ħalli nassumi li Karmenu m'għandux karta ta' l-identita' valida u oħtu għandha karta ta' identita' valida, allura bil- validita' tal-karta ta' l-identita' ta' oħtu, lil Karmenu jagħtuh il-voting document tiegħu allavolja m'għandux il-karta ta' l-identita' valida?

(Interruzzjonijiet) Mela kif se tkun taf jekk il-persuna l-oħra għandhiex karta ta' l-identita' valida?

(Interruzzjonijiet) Issa nispjegalek fuq il- loġika.

Jiena l-iktar parti tal-loġika li għoġbitni hija dik li għidt int imma qbiżtha u issa nsemmiha aktar 'il quddiem.

Intom qed tissuspettaw u tgħidu li hawn numru ta' nies ...

(Interruzzjonijiet) Ftit ilu mort għand familja u wieħed qalli li tal-Kummissjoni Elettorali huma vili.

Wara li staqsejtu x'għamlulu ...

(Interruzzjonijiet) Għandhom jittieħdu passi u jitneħħew.

Kemm ilhom mejtin?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Hemm wieħed ilu mejjet mill-1993!

ONOR.

MICHAEL FALZON: Mela ħalli ngħidlek din.

Kien hemm nies li marru jġeddu l-karta ta' l-identita' għax intalbu jagħmlu dan mill-Kummissjoni u meta sabu xi dettalji, per eżempju fejn twieldu, li huma ma qablux magħhom, qalulhom li biex jirranġawhom kellhom imorru l-Belt.

Dawn in-nies nafhom; ġew għandi.

Jiġifieri mhux kull min ma ġeddidx il-karta ta' l-identita' ...

Hemm nies li ma ġeddulhomx il-karta ta' l-identita' minħabba dettalji u ħmerijiet bħal dawn.

L-argument huwa illi this so called additional safeguard m'hu additional safeguard xejn għax m'hu se jkun safeguard xejn.

Kulma se joħloq huwa xkiel għan-nies biex jivvotaw.

Dik hija l-verita'.

Issa jekk se toqogħdu takkużaw lilna u aħna nakkużaw lilkom, naħseb li niġu draw.

Il-verita' hija li nkunu qed noħolqu xkiel għalxejn.

Fil-bidu l-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici semma kif timpunja liġi li għamilna hawnhekk.

Jekk fhimtu sew kien qed jgħid li l-ewwel għandna nagħmlu l-liġi kif jixtieqha hu, kif jemmen li m'hijiex anti- kostituzzjonali u kif qed tipproponi l-Oppożizzjoni, imbagħad imur jagħmel kawża fil-qorti u jitlobha biex dak li hu jemmen li m'huwiex anti- kostituzzjonali tiddikjarah anti-kostituzzjonali.

Jekk fhimt sew din hija l-loġika tiegħu.

Hekk ippropona.

Jien ma nafx kif tista' timpunja liġi mod ieħor.

Biex timpunja liġi trid targumenta li hija kontra l-Kostituzzjoni.

(Interruzzjonijiet) Inti offrejt li se timpunjaha inti stess.

Allura inti se tmur targumenta li dak li temmen li m'huwiex kontra l- Kostituzzjoni huwa kontra l-Kostituzzjoni?!

Issa ħalli ngħid xi ħaġa dwar il-mejtin li semma l-Onor.

Mifsud Bonnici.

Individwi li jkun hemm iċ-ċertifikat tal-mewt tagħhom l-Insinwa jinqatgħu awtomatikament minn fuq ir-reġistru elettorali.

Issa jien ma nafx min huma dawn in-nies li qed isemmi.

(Interrruzzjonijiet) Ġibli ċertifikat tal-mewt tagħhom ukoll.

(Interruzzjonijiet) Jien mhux qed ngħidlek li huma perfetti u li ma jagħmlux dan it-tip ta' żbalji, imma l-ixkiel kollu li qed tagħmel għax qed tgħid li hemm 70 ruħ li huma mejtin, ma nistax nifhem kif tista' tiġġustifikah.

(Interruzzjonijiet) Inti qed tgħid li hemm 70 persuna mejtin li għadhom jidhru fuq ir-reġistru elettorali.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: 70 ruħ sibthom jien!

ONOR.

MICHAEL FALZON: Sibthom inti?!

Sabithom l-organizzazzjoni tal- Partit Laburista.

Daqskemm l-affarijiet li jsib il-Partit tagħna jkun sabhom Austin Gatt!

(Interruzzjonijiet) Naturalment trid tara wkoll meta mietu.

Din m'hix kwestjoni ta' konvinzjoni jew biex nimla l-ħin ...

(Interruzzjonijiet) L-argument kollu hu li s-safeguard addizzjonali ma jeżistix u kulma qed tagħmel din l-emenda huwa xkiel u xejn iktar.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Reno Calleja.

ONOR.

RENO CALLEJA: Mr Speaker, aktar ma nsegwi dan id-dibattitu - fil- fatt segwejt lill-Prim Ministru, lill-Onor.

Michael Falzon u lil xi kelliema oħra - u aktar ma nisma' x'qed jgħidu l-Membri ta' din in-naħa u l-Membri tan-naħa l-oħra, aktar nikkonvinċi ruħi li l-Gvern ma jridx jagħmel dak li tixtieq l-Oppożizzjoni għax għandu l-faħam miblul.

Aħna nafu kif in-naħa tal-Gvern tqarraq fl-elezzjoni.

Biżżejjed ngħid - din qed ngħidha kemm għall-istampa kif ukoll għall-Membri - li meta l-Partit Laburista għamel numru ta' rikorsi dwar ismijiet li jidhru fir-reġistru elettorali, il-qorti, li mhux soltu tkun ħanina magħna, tatna raġun fuqhom.

Il-Partit rebaħ 1,400 rikors fuq entries li mhux suppost li dehru fir- reġistru elettorali.

Allura wara dan kollu u wara li l-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici qed jgħid li hu biss għandu lista ta' 70 persuna li huma mejtin u li għadhom qed jidhru fir-reġistru elettorali xi ħadd jagħtina tort jekk aħna ma nafdawhomx u jekk ngħidulhom biex jagħmlu dan is- safeguard?

L-argument li qed tuża n-naħa l-oħra huwa li dan huwa anti- kostituzzjonali.

L-Onor.

Lino Spiteri qal li jekk din hija anti- kostituzzjonali - u tan-naħa l-oħra jafu li l-Oppożizzjoni qed tinsisti fuq dan kollu biex tagħmel safeguard oħra - allura għandna nibdluha.

Bdilna tant affarijiet!

Tkun xi ħaġa ta' l-għaġeb jekk nibdlu din ukoll?

Hawn dibattitu sħiħ dwar jekk din hijiex anti-kostituzzjonali jew le.

L-Onor.

Falzon u l-kelliema tal-Gvern qed jagħtu importanza enormi lil dan l- argument.

Dawn qed jgħidu: Jekk hemm dokument tal-vot, xi ħtieġa hemm li tiġi ppreżentata l-karta ta' l-identita' wkoll?

It-tweġiba sempliċi hija li d-dokumenti tal-vot qed isiru minn kumpannija li aħna ma nafdawhiex.

Aħna rridu li l-kontroll ta' l-istampar tad-dokument tal-vot ikun f'idejn il-partiti u mhux f'idejn kumpannija privata ħbieb tan-naħa l-oħra, jekk m'hemmx xi shareholders ukoll fosthom.

Dawn l-affarijiet iridu jgħidulna lilna.

(Interruzzjonijiet) Id-dokumenti qed toħorġuhom intom.

Allura nafdawkom?

(Interruzzjonijiet) Le, m'iniex qed immur at a tangent għax dan huwa l-argument prinċipali.

Intom qed tgħidu li m'hemmx ħtieġa ta' karta ta' l-identita' għax id-dokument huwa validu.

Aħna għidnielkom li sakemm tkun dik il-kumpannija privata li tkompli tagħmel id-dokumenti tal- vot, ma nafdawkomx.

Meta intom taċċettaw li l-kontroll isir mill-partiti u li l-istampar tal-vot ikun taħt il-ħarsien tal-partiti, naturalment bil- kontroll tal-Kummissjoni Elettorali, allura mbagħad ikollkom dritt targumentaw li d-dokument tal-vot huwa safeguard biżżejjed u m'hemmx għalfejn il-karta ta' l-identita'.

Jien illum qrajt f'"The Times" li l- Prim Ministru qal - għax dak huwa l-iskop tagħkom, li tbeżżgħu lin-nies li aħna rridu nċaħħdu l-vot - ...

(Interruzzjonijiet) Aħna rridu nċaħħdu l- vot?!

Aħna għandna record li tajna l-vot lin-nisa u liż-żgħażagħ taħt it- 18-il sena u intom ivvotajtu kontra dawn l-affarijiet.

Aħna li għandna din l-istorja rridu nċaħħdu lin-nies mill-vot?

Aħna li ma rridux huwa li jivvotaw nies li mhux suppost jivvotaw.

Dawn l-affarijiet saru, u bil- provi għax irbaħna 1,400 rikors f'qorti li mhux soltu tkun ħanina magħna.

Mela għalfejn ma tridux il-karta ta' l-identita'?

X'inhu x-xkiel li qed issemmu?

Il-bieraħ, skond kif qrajt f'"The Times", il-Prim Ministru qal li mhux se jċaħħad lil min hu msiefer u li għandu dritt għall-vot milli jivvota għax ma jkollux karta ta' l-identita' valida.

Din hija ħaġa sempliċi; min ikun imsiefer jista' jsirlu arranġament biex kif jiġi minn barra nagħmlulu karta ta' l-identita'.

B'daqshekk tkun waqgħet id-dinja?

Qed tgħidu wkoll li se jispiċċa l-vot ma jingħatax lil numru ta' nies għax ma jkunux id-dar biex jippreżentaw il-karta ta' l-identita'.

Din hija sempliċi wkoll, tistgħu tirranġaw ma' l-għassa biex dak li jkun imur għad- dokument tal-vot fil-għaxija, basta juri l-karta ta' l-identita' valida.

Dawn huma l-argumenti bażwijin tagħkom?

Għax ma tgħidux li għandkom il- faħam miblul u tridu taħbu?

U nista' ngħid li fil-Partit qed jikber it- twemmin li taħt dawn iċ-ċirkostanzi jikkonsidra x'jagħmel u ma jagħmilx għall-elezzjoni li jmiss.

Jidher ċar li intom tridu tqarrqu u għalhekk ma tridux tagħmlu l-karta ta' l-identita'.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Mario Galea.

ONOR.

MARIO GALEA: Mr Speaker, id-diskors ta' l-Onor.

Reno Calleja bilfors li jitlob reazzjoni minn din in-naħa.

Huwa a case in point li l- ispiżjar minn dak li jkollu jagħtik.

(Interruzzjonijiet) Hawn spiżjara tajbin u hawn spiżjara li m'humiex tajbin; iċ-Chairman huwa spiżjar tajjeb.

Dawn huma nies li mhux talli ħawdu fl-elezzjonijiet, talli lil min kellu d- dritt jivvota ma ħallewhx.

Dawn huma n-nies li fl-1987 - meta l-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici kien Prim Ministru - fiż-Żejtun, lil numru ta' nies li kellhom dritt jivvotaw ...

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Point of order, Mr Speaker.

THE CHAIRMAN: M'hawnx points of order.

Għandek dritt titkellem, bil- permess ta' l-Onor.

Galea.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Fuq dan li qed jgħid l-Onor.

Galea hemm kawża l- Qorti li għadha ma nqatgħetx u allura ma jistax jitkellem fuqha.

THE CHAIRMAN: Nibqgħu mas-suġġett tal-klawsola, għax inkella se niżvijjaw.

L-Onor.

Galea.

ONOR.

MARIO GALEA: Meta nisma' lill-Onor.

Debono Grech jgħid li hemm kawża li għadha għaddejja u ma nistgħux nitkellmu fuqha, ngħid li dawn irriformaw ruħhom ftit ieħor.

(Interruzzjonijiet) Inti se titkellem!

Xbajt titkellem fuq kawżi pendenti?!

Oqgħod bil-qiegħda isma'.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Nisma' lilek?!

ONOR.

MARIO GALEA: Mela itlaq 'il barra!

Hawn żewġ bibien; agħżel wieħed minnhom!

(Interruzzjonijiet) Il-partit tiegħek għamilha l- vjolenza.

Jien qatt m'għamiltha.

THE CHAIRMAN: Onor. Galea, kompli fuq l-argument tal-klawsola li qed niddiskutu.

ONOR.

MARIO GALEA: Jien qed nagħmel reazzjoni għal dak li qal l-Onor.

Reno Calleja.

Fl-1987 dawn ma ħallewx nies jivvotaw fil-preżenza ...

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: Jekk jogħġbok, tkellem fuq il-klawsola.

ONOR.

MARIO GALEA: Tajjeb li wieħed jiftakar ukoll li ...

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Lino Spiteri, bil-permess ta' l-Onor.

Galea.

ONOR.

MARIO GALEA: Jekk għandu point of order jagħmlu, pero' m'għandux il-permess tiegħi, bir-rispett kollu lejh.

ONOR.

LINO SPITERI: Point of order.

Aħna qegħdin hawnhekk għax tellagħna l-poplu.

Lill-Onor.

Debono Grech ivvotawlu 4,600 ruħ.

Issa kif jista' jiġi l-Onor.

Mario Galea hawnhekk u jordna lill-Onor.

Debono Grech biex jitlaq 'il barra?!

Daqshekk tirrispettah lill-poplu?

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Mario Galea.

ONOR.

MARIO GALEA: Mr Chairman, l-Onor.

Lino Spiteri huwa magħruf għas- sense of humour li għandu.

Jien lill-Onor.

Debono Grech m'għidtlux biex jitlaq 'il barra, imma meta qal li ma jridx jismagħni, jien għidtlu li l- alternattiva li jibqagħlu hi li jitlaq 'il barra.

Issa jekk irid jibqa' hawnhekk u ma jismagħnix isodd widnejh.

Huwa tajjeb li wieħed jifhem ukoll li dan il-Partit li llum qed iqajjem din l-oġġezzjoni fuq il-voting document, huwa l-partit li fl-elezzjoni ta' l-1981 irrifjuta li l-Partit Nazzjonalista jkollu commissioners u delegati waqt l-għadd tal-voti.

Mhux hekk biss; ħalli naraw kif l-affarijiet jinbidlu.

Meta dawn kienu fil-gvern, l-attitudni tagħhom kienet totalment differenti.

Nerġa' ngħid, fl-1987 partitarji Nazzjonalisti ssawtu quddiem ex-ministri soċjalisti u quddiem uffiċjali tal-partit pero' ħadd ma żammhom.

(Interruzzjonijiet) Inti kont Prim Ministru dak iż-żmien!

(Interruzzjonijiet)

Jien se nagħmel kumment ta' l-aħħar fuq din il-famuża kumpannija li skond l-Onor.

Calleja għandna anke shares fiha.

Milli jidher dan ikejjel b'xibru.

Il-voting documents li qed jgħid li se jsiru f'xi taħwida se jiġu monitored mill-Kummissjoni Elettorali.

Issa jekk l-Onor.

Calleja qed jgħid li lil din il-kumpannija ma jafdahiex, allura lanqas fiduċja fil- Kummissjoni Elettorali m'għandu.

U ta' min jgħid li llum din il- Kummissjoni għandha rappreżentanti tal-fiduċja tagħhom.

Aħna m'għandniex kumpannija privata - dan jafuh iktar minni - li se tagħmel il-voting documents kif trid hi u bl-istandards li trid hi; kollox se jsir taħt il- ħarsien u fuq l-istruzzjonijiet tal-Kummissjoni Elettorali.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

RENO CALLEJA: Mela la nafu lil xulxin nagħmlu safeguards biex l- affarijiet ma jsirux hekk.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Mr Chairman, naħseb li huwa stabbilit li jien nirrispetta lill-awtorita', imma f'dan il-każ ma nistax nissimpatizza miegħek li l-awtorita' tiegħek ma ġietx rispettata għax inti tlabt lill- Onor. Mario Galea biex ikompli l-argument u hu ma rrispettakx.

Ma setax jirrispettak għax ma kellux argument.

Inti tlabtu jkompli xi ħaġa li lanqas kien bdieha.

L-uniku argument li qam biex jagħmel hawnhekk kien li jirriferi għal każ legali li għadu m'huwiex magħluq u allura m'hemmx konklużjoni tiegħu.

Hawnhekk iż-żewġ naħat nemmnu li l-liġi għandna nagħtu kasha fl-eżawrenza tagħha u għandha titħalla tkompli l-kors tagħha.

Għallinqas din in-naħa hekk temmen; jekk in-naħa l-oħra għandha elementi fiha li jemmnux hekk, allura kien hemm żvilupp interessanti.

Jien naf li l- argument qed jitwal hawn ġew għaliex in-naħa tal-Gvern għandhom doveri oħra x'jaqdu barra minn din il-Kamra - il-Prim Ministru qiegħed okkupat bi żjara diplomatika - imma l-argument xorta jibqa' sempliċi.

Aħna qegħdin ngħidu li, irrispettivament minn dak li ġara 20, 30 jew 100 sena ilu - jekk noqogħdu ngħidu x'ġara jiena wieħed milli naf ngħidilkom ħafna affairjiet li ġraw - ...

Aħna konna mmorru mhux biex nivvotaw imma biex nitkellmu f'corner meeting u naqilgħu xebgħa, Onor. Mario Galea.

Ara ma tmurx taħseb li l-istorja m'għandhiex ħafna kapitli fiha.

Aħna konna nidħlu f'dan il- Parlament u aħna u deħlin kienu jitilgħu l-Pulizija għalina biex jagħtuna xebgħa!

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: No cross debates.

Onor. Spiteri żomm mal-klawsola, jekk jogħġbok.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

LINO SPITERI: Mr Chairman, għandna nibqgħu fuq is-suġġett u jekk l- Onor. Mario Galea ġustament irid ikun jaf - għandu raġun - min kien jibgħatlu l-pulizija li qed jgħid li marru għalih, għandu kull fakulta' jiċċekkja ma' dawk il-pulizija li sal-ġurnata tal-lum inżammu fil-Korp tal- Pulizija u ngħataw promozzjonijiet minkejja li kienu huma responsabbli għal dak li qed jallega li sar minn din in-naħa.

(Onor. Membri: Hear, hear) Għandek minn fejn tistaqsi u huwa faċli ħafna li tistaqsi.

THE CHAIRMAN: Onor. Spiteri, ejja għall-klawsola li qegħdin niddiskutu għaliex inkella se niftħu wisq.

ONOR.

LINO SPITERI: M'hemmx għalfejn toqgħod tistaqsi lil din in-naħa.

Lil din in-naħa għid li tikkundannaha, għid li trid, imma bħala pulizija għandek lil min tistaqsi bħalma għandek fejn tinvestiga għaliex kien hemm pulizija li ngħataw il-proklama u għaliex ruħ Nardu Debono għadha tiġġerra u titlob għall-kwiet u ma tistax issibu.

Jekk kemm-il darba se nibqgħu fuq is-suġġett, il-qagħda ta' l- Oppożizzjoni hija sempliċi ħafna.

Illum id-29 ta' April 1996, għaddew kemm- il elezzjoni - saru kif saru; iż-żewġ naħat jistgħu jgħidu ħafna affarijiet - u ġejja elezzjoni oħra.

Irridu nagħmluha bis-salvagwardji kollha possibbli li jaċċertaw li jivvota biss min għandu dritt jivvota?

Irridu nagħmluha.

Irridu nsegwu r-rikkmandazzjoni tal-Kummissjoni Gonzi li l-identity card isservi bħala salvagwardja doppja biex dan il-punt li għandna naqblu fuqu u li huwa punt sempliċi, ikun konfermat?

Irridu.

Jien naħseb li min għandu bona fide jgħid li jrid.

Issa għidli ċuċ kemm trid, imma jien nemmen li fuq in-naħa l-oħra hemm min għandu bona fide.

Jekk għandhom bona fide jgħidu li jridu li jsir hekk bħalma aħna, minn din in- naħa, hekk irridu wkoll.

Ejja ma noqogħdux ngħidu, nitqanfdu u nkomplu ngħidu x'ġara u ma ġarax f'kemm-il elezzjoni.

Mill-1962 'il hawn, saru seba' elezzjonijiet u nafu kif kienu jsiru u nafu ħafna affarijiet, imma ma noqogħdux nidħlu fihom.

Fl-elezzjoni li ġejja rridu nassiguraw kemm jista' jkun li qed jivvota min verament għandu dritt jivvota?

U jekk kemm-il darba n-naħa l-oħra tibqa' tgħidilna li aħna rridu nċaħħdu lil xi ħadd mid- dritt tal-vot, din m'hix ċajta?

Mela meta qiegħed titkellem fl-astratt, fuq il-futur, tista' ċċaħħad lil xi ħadd?

Aħna qegħdin ngħidu li hemm dokument ċar, illum aċċettat minn kulħadd, imħaddem mill-Gvern għall- finijiet tal-files ta' l-isptar, tal-files ta' l-income tax, reġistrazzjoni ta' karozzi u kullimkien - mhux bħala dokument tal-vot; dik issuġġerieha l- Prim Ministru u 'l quddiem nikkonsidrawha - u dan id-dokument għandna nużawh bħala salvagwardja biex naċċertaw li l-vot jingħata lil min verament għandu dritt għalih.

Fuq dan hija d-diskussjoni kollha, li l-identity card - li kulħadd għandu u kulħadd huwa obbligat li jġeddidha; saret pubbliċita' enormi biex inġedduha u allura nistgħu naċċertaw li sakemm jagħlaq iż-żmien kull min seta' jġeddidha jkun ġeddidha - tkun it-tieni mezz ta' kontroll biex inkunu ċerti li qed jivvota min għandu dritt jivvota.

Jekk inħallu l- argument hekk u ma noqogħdux ngħajru lil xulxin u nimputaw motivi ħżiena lil xulxin, naħseb li għandna navvanzaw, jekk irridu navvanzaw.

Issa jekk ma nistgħux navvanzaw għaliex hemm kondizzjonijiet oħra, allura mod ieħor.

Id-darba l-oħra waqt li l-Prim Ministru kien qed jiddefendi xi punt, diversi nies minn fuq ir-radju semgħuh jgħid - jien ma smajtux - li dan il- punt Austin qed jinsisti għalih.

Jien sirt noqgħod attent anke kif niċċajta meta nkun off microphone.

Imma issa jew qed nipprovaw nagħmlu dak li qegħdin nagħmlu hawn ġew bħala rappreżentanti tal-poplu u b'obbligu enormi fuqna li mhux noqogħdu ngħajru u nħammġu lil xulxin fejn tidħol id- demokrazija, imma flimkien nagħmlu dak kollu li nistgħu biex naċċertaw li, ikun xi jkun ir-riżultat ta' l-elezzjoni li ġejja, ikun ir-riżultat ta' nies li vvotaw għaliex għandhom dritt jivvotaw u vvotaw skond il- konvinzjoni tagħhom jew skond dik li mingħalihom hija l-konvinzjoni tagħhom, jew inkella se noqogħdu nilagħbu t-tennis u noqogħdu nwaddbu l- ġebel minn naħa għall-oħra u ma navvanzawx.

Issa li l-Prim Ministru reġa' qiegħed hawnhekk - ma jistax jistrieħ mix- xogħol tiegħu; nafu li ħareġ biex jagħmel ċertu xogħol li jrid jagħmel bħala Prim Ministru, bħalma ftit qabel kien qed jagħmel il-Kap ta' l- Oppożizzjoni fejn iltaqgħu ma' diplomatiku Taljan - nagħmillu din id- domanda sempliċi: Irridu nagħmlu dak kollu possibbli bil-kwiet u bil-kalma biex naċċertaw li fl-elezzjoni jivvota biss min għandu dritt jivvota?

Jekk iva, ejja nikkonsidraw l-emendi ta' l-Oppożizzjoni Laburista f'dak il- kontest; jekk hemm bżonn intejbuhom, jekk le, il-Gvern ma jaċċettahomx, jivvota kontra tagħhom u nibqgħu mexjin.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Michael Asciak.

ONOR.

MICHAEL ASCIAK: Mr Chairman, jiena ili nsegwi dan id-dibattitu minn xi żewġ seduti jew tlieta 'l hawn u minn dak li ntqal nista' niġbed ċerti konklużjonijiet.

Jidher ċar li l-Oppożizzjoni tixtieq tuża l- identity card bħala double check fuq ir-reġistru elettorali.

Issa l- kwestjoni kollha hija li diġa' jeżistu ħafna checks and balances tal- partiti politiċi fuq ir-reġistru elettorali.

Kif diġa' qal l-Onor.

Michael Falzon, malli joħorġ reġistru elettorali ġdid - sa l-aħħar ta' April għandu joħroġ ieħor - kulħadd joqgħod iduru u jiċċekkjah ħalli jara jekk hemmx nies li mhux suppost huma mniżżlin fih.

Jiġifieri diġa' jeżisti a fine comb analysis tar-reġistru elettorali.

Issa l-Oppożizzjoni qed tissuġġerixxi double check fuqu, bil-problemi li jistgħu jinqalgħu u li diġa' ssemmew mill-Prim Ministru u mill-Onor.

Michael Falzon.

Il- mistoqsija tiegħi hija din: X'garanzija hemm li fl-identity cards li se joħorġu mhux se jkollok żbalji?

F'dan il-każ se jkun hemm bżonn ta' triple check fuq l-identity cards, imbagħad toħloq quadruple check fuq it-tielet check ta' l-identity cards tar-reġistru elettorali u tibqa' sejjer hekk ad infinitum.

Jiena naħseb li diġa' jeżistu kontrolli biżżejjed fuq ir- reġistru elettorali u din ta' l-identity card hija żejda.

Jien ma nixtieqx li f'pajjiżna nispiċċaw b'ħafna red tape bħalma hemm fl-Amerka fejn ċerti nies li jkollhom dritt jivvotaw jispiċċaw jitilfu l-interess.

Aħna rridu nqisu li mhux kulħadd iqum jaħseb fuq il-politika u jorqod jaħseb fuq il- politika; dawk xi erba' mġienen bħalna jagħmlu hekk.

(Interruzzjonijiet) Jiena għidt li l-politika tal-Labour Party tant hija konfuża li kultant jiġuni s-suspetti.

THE CHAIRMAN: Kompli fuq il-klawsola, Onorevoli.

ONOR.

MICHAEL ASCIAK: Jiena sinċerament inħoss li s-safeguards eżistenti huma biżżejjed u m'hemmx bżonn indaħħlu l-identity cards.

Bl- introduzzjoni ta' l-identity cards biex jiġi konsenjat id-dokument tal-vot ikun hawn ħafna red tape żejjed għaliex tkun trid tara jekk dawn jaqblux mar-reġistru elettorali u nispiċċaw b'ħafna logħob żejjed.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Reno Calleja.

ONOR.

RENO CALLEJA: Mr Chairman, dan li se ngħid huwa għall-benefiċċju ta' l-Onor.

Michael Asciak u l-Onor.

Falzon.

Meta minn hawnhekk aħna semmejna x'qalet il-Kummissjoni Gonzi dwar din l-issue, l-Onor.

Falzon qalilna li dak li konna qed ngħidu aħna ma kienx veru.

Issa jiena se nikkwota minn paġna 27 tar-rapport ta' l-istess Kummissjoni fejn jingħad li:

"Għandu jinstab mezz kif il-karta ta' l-identita' tiġi upgraded għal dik li hija sigurta' biex din tkun tista' tiġi wżata fil-proċess elettorali bħala double check fuq l-identita' tal-persuna li tkun se tivvota.".

Mela mhux l-Oppożizzjoni biss qed tgħid hekk, imma anke l-istess Kummissjoni Gonzi.

(Interruzzjonijiet) Se tagħti xi interpretazzjoni oħra tagħha issa?

Din hija ċara, bil-Malti qrajthielek.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Falzon.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Il-Kummissjoni Gonzi tikkonferma li l-identity card għandha tintuża biss bħala check ta' l-identita' tal-persuna.

(Interruzzjonijiet) L-identity card tkun check fuq l-identita' u mhux bżonn biex tivvota.

Dak li qed tgħid il-Kummissjoni Gonzi.

Intom mhux bħala check tridu tagħmluha imma bħala impożizzjoni biex wieħed ikun jista' jivvota.

Dik hija d-differenza.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Debono Grech.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Mr Chairman, fuq din il-kwestjoni ta' l-identity card kulħadd qed iparla.

Il-Gvern nefaq dawk il-flus kollha biex għamilna l-identity cards ġodda, meta skond dan li qed jingħad allura ma kellniex bżonnhom.

Mela meta tmur biex tinqeda għal ħaġa żgħira jitolbuk l-identity card, u f'ħaġa daqstant importanti, li wieħed imur iex jivvota, il-Gvern qed isib diffikulta' biex idaħħal l-użu ta' l-identity card!

X'inhi d- diffikulta' li qed isib il-Gvern?

L-Onor.

Asciak qal li mbagħad jista' jkun hemm l-identity cards ħżiena u nkunu rridu nerġgħu nagħmlu check fuq l- identity cards.

Aħna fuq l-elezzjoni qed nitkellmu.

Huwa fl-interess ta' l-individwu li meta jkollu l-identity card jara li din tkun tajba għaliex dan huwa dokument uffiċjali.

Kien hawn xi ħadd minn din il-Kamra li staqsa kif se jivvotaw dawk li jiġu minn barra.

Min, per eżempju, ilu barra għall-missjoni għaxar snin jew inkella ilu f'kunvent barra minn Malta għal xi sitt snin, lanqas suppost li għandu identity card.

(Interruzzjonijiet) Aħna qegħdin ngħidu li l-identity card - għax bl-identity card persuna hija rikonoxxuta fil- pajjiż - għandha taqbel mar-reġistru elettorali biex ma jiġrix bħalma ġara d-darba l-oħra, fejn kellna nies li lanqas irċevew id-dokument tal-vot u r- ritratt fuq id-dokument tal-vot lanqas kont tinduna ta' min hu - kellna ħafna minnhom id-darba l-oħra - ...

X'tippretendi?

Li jiġi l-pulizija jħabbatlek fuq il-bieb biex jagħtik id-dokument tal-vot, tgħidlu li f'dik ir-residenza hemm għaxar persuni li għandhom id-dritt tal-vot u jagħtik għaxar dokumenti?!

Aħna rridu li meta l-pulizija, jew min hu awtorizzat, imur iqassam id-dokumenti tal-vot, jara li l-particulars fuq l-identity card ikunu jaqblu ma' dawk li hemm fir-reġistru elettorali.

Għalhekk qed ngħidu li l-votant irid ikollu karta ta' l-identita' valida biex ikun jista' jirċievi d-dokument tal-vot.

Issa xi ħadd qal li jekk ma jsibukx id- dar ikollok tmur l-għassa u tiġbru minn hemm, basta tippreżenta l-identity card.

Jiġifieri biex tiġbor il-vot mill-għassa trid tippreżenta l-identity card; mela d-dokument tal-vot m'huwiex biżżejjed.

U mhux billi jiġi hawn l- Onor. Mario Galea u joqgħod jgħid x'ġara u ma ġarax.

Aħna ngħidu li l- identity card hija dokument uffiċjali u jekk dan li qed nipproponu aħna huwa unconstitutional - kif qal il-Prim Ministru - allura bħalma qal sieħbi, l-Onor.

Reno Calleja, dan il-provvediment għandna ndaħħluh fil- Kostituzzjoni.

Jekk mhux se jkun hemm taħwid f'din l-elezzjoni, il-Gvern m'għandux għalfejn jibża' jdaħħal l-użu ta' l-identity cards.

Aħna m'aħna se nħallu lil ebda Austin Gatt imexxi l-Parlament.

S'issa Austin Gatt m'għandu l-ebda awtorita' għaliex ma ġiex elett hawnhekk mill-poplu.

Il- 65 membru li hawn hawn ġew għandhom dritt jagħmlu l-liġijiet u jipproponu liġijiet, u l-ebda Austin Gatt m'hu se jiġi jgħidilna li m'għandniex dritt nagħmlu din il-proposta u li din hija xi ħaġa superfluwa.

Aħna bħala Oppożizzjoni qegħdin insostnu li mingħajr identity card m'għandekx dritt tivvota.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, apparti d-diskussjonijiet u l- argumenti kollha li saru, jiena nixtieq nagħmel punt wieħed biss.

Ejjew nassumu li din in--naħa tal-Kamra veru għandha l-mad cow disease u l- argumenti li qiegħda ġġib favur il-karta ta' l-identita', kif qed jgħidulna min-naħa tal-Gvern, huma stupidi.

Imma mbagħad nidħlu f'kontest fejn iż- żewġ naħat tal-Kamra għandhom l-interess li jkun hemm fiduċja mija fil-mija fil-proċess elettorali.

Allura kull naħa tal-Kamra għandha l-interess li n- naħa l-oħra tgħid li dan huwa proċess tajjeb, li huwa proċess korrett.

Jiena dawn l-affarijiet qed nagħmilhom bl-aktar mod raġjonevoli u għall- argument qed naċċetta li l-pożizzoni tagħna hija stupida.

Pero' hija pożizzjoni li aħna nemmnu fiha u hija pożizzjoni li jekk tiġi addottata aħna żgur se jkollna fiduċja aktar qawwija fil-proċess elettorali.

Iż-żewġ naħat tal-Kamra għandhom l-interess li jkun hemm fiduċja sħiħa fil-proċess elettorali.

Allura jiena ngħid li n-naħa tal-Gvern għandu jkollha l- interess li taċċetta l-proposta li qed tagħmel in-naħa ta' l-Oppożizzjoni.

Kieku jiena nkun minflok il-Prim Ministru, f'dan il-kontest ngħid: "Iva, in-naħa ta' l-Oppożizzjoni għandha l-mad cow disease u qed toħroġ bi proposta stupida, imma din il-proposta stupida se tagħtiha fiduċja fil- proċess elettorali.

Mela ħalli ndaħħalha, mhux għaliex nemmen fiha imma għaliex se tagħti lill-Oppożizzjoni fiduċja fil-proċess elettorali.".

Imbagħad hemmhekk iqum l-argument legali.

Jekk imbagħad mil-lat legali n- naħa tal-Gvern qiegħda ssostni li din il-miżura tkisser jew ixxellef id- drittijiet kostituzzjonali taċ-ċittadin, allura dak hu li rridu nirriżolvu.

L-argument m'huwiex jekk dak li qiegħda ssostni l-Oppożizzjoni huwiex intrinsikament fil-proċess elettorali, korrett jew le, sod jew le, sħiħ jew le, tajjeb jew le, għaliex kieku nkun jien minflok in-naħa tal-Gvern, bħala confidence building measure inħalliha ssir.

Imma jekk imbagħad l- oġġezzjoni hija wkoll legali, jiġifieri jekk dak li qiegħda tgħid l- Oppożizzjoni jxellifx id-dritt legali taċ-ċittadin skond il-Kostituzzjoni, allura hemmhekk hemm oġġezzjoni sostantiva li rridu niffaċċjaw.

GĦalhekk jiena ħriġt bl-argument li għandna naraw insibux mod kif ikunu l-qrati li jiddeċiedu dan il-punt.

Jekk fuq dan il-punt ta' sustanza l-qrati jgħidu li m'aħniex qegħdin inxellfu d-dritt kostituzzjonali taċ-ċittadin, allura mmexxu, imma jekk il-qrati jgħidu li din ixxellef id-dritt kostituzzjonali taċ-ċittadin allura jkollha raġun in-naħa tal-Gvern.

Imma jekk neskludu l- kwestjoni legali, l-argumenti kollha li ssemmew s'issa - anke f'każ li min-naħa tal-Gvern kienu mija fil-mija korretti - assolutament m'għandhomx jittieħdu into consideration miż-żewġ naħat.

Dan għaliex iż-żewġ naħat għandhom iħossu li jekk din hija miżura li se tagħti fiduċja lin-naħa l- oħra fil-proċess elettorali, allura jaċċettawha anke jekk iħossu li m'hijiex tajba.

Dan huwa punt li s'issa, bir-rispett kollu, għadu ma ġiex iffaċċjat min-naħa tal-Gvern għaliex minflok jiffaċċjaw il-punt legali, kull darba qegħdin jgħidulna li ma jemmnux f'dan l-argument, li dan l- argument ma pprovajnihulhomx u li huwa argument stupidu.

Ejja nassumu li huwa stupidu, ejja nassumu li ma pprovajniehx.

Imma aħna xorta waħda qegħdin insostnu bl-aktar mod formali li din il-miżura tagħtina fiduċja fil- proċess elettorali, u dan għandu jiġi aċċettat min-naħa tal-Gvern.

Jekk imbagħad il-punt iqum fuq l-argument legali, dan irridu niffaċċjawh fuq bażi differenti.

Pero', nerġa' ngħid, dan huwa punt li għadu ma ġiex iffaċċjat, Sur President.

THE CHAIRMAN: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Dażgur li ġie ffaċċjat dan il-punt, Sur President!

Jiena llum diġa' għidt - ma nafx il-Kap ta' l-Oppożizzjoni kienx hawn, forsi kellu joħroġ mill-Kamra għal raġunijiet simili ħafna għal dawk li għalihom kelli noħroġ jien - li rrid lil xi ħadd jikkonvinċini li b'dak li trid l-Oppożizzjoni, jiġifieri li jkun hemm ir- rekwiżit ta' karta ta' l-identita' valida, b'xi mod se tiżdied il-garanzija u jkun aktar assigurat li l-proċess użat huwa l-proċess it-tajjeb.

S'issa għadu ħadd ma kkonvinċieni minn dan.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni qal li m'għandniex għalfejn nidħlu f'dan l-argument, imma ngħidu biss li jekk dan se jissodisfa lill-Oppożizzjoni ...

Allura l-Gvern għaliex qiegħed jopponi din il-proposta?

GĦaliex l-argument ta' l-Oppożizzjoni m'huwiex newtru.

Kieku kellna naċċettaw il-proposta ta' l-Oppożizzjoni, nerġa' ngħid, inkunu qegħdin noħolqu - se nuża l-istess espressjoni biex infakkru li diġa' rrispondejt dan l-argument - obstacle race għall-votanti.

Mela għalkemm votant ikollu d-dritt li jivvota skond il-Kostituzzjoni, se ngħidulu li qabel ma jeżerċita dak id-dritt irid jaqbeż ostaklu.

Qed noħolqulu l-ostaklu li jrid ikollu karta ta' l-identita' valida.

Issa, nerġa' ngħid, m'huwiex veru li l-fatt li jkollok karta ta' l-identita' valida b'xi mod jassigura li għandek id-dritt li tivvota.

Dan m'huwiex veru.

Jiġifieri b'dan il-mod inkunu sempliċement qegħdin nagħmlu ostaklu ta' xejn għaliex jista' jkollok karta ta' l-identita' valida u ma jkollokx dritt li tivvota.

Il-fatt li inti tkun ġeddidt l-identity card ma jfissirx li meta tasal l-elezzjoni żgur li se jkollok id-dritt li tivvota.

Dan japplika bil-maqlub ukoll.

L-Onor.

Mifsud Bonnici ddikjara f'din il-Kamra li m'għandux a valid identity card, imma żgur li se jkun jista' jivvota.

Din tant naraha sempliċi li ma nistax nifhem kif il-Kap ta' l-Oppożizzjoni jiġi jgħidilna li ma rrispondejniex għal dan l-argument.

Dażgur li rrispondejna!

Jiena ma naħsibx li għandna nibqgħu ngħidu l-istess affarijiet ad nauseam għaliex inkella nkunu qed naħlu ż-żmien ta' xulxin.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Bir-rispett kollu, il-Prim Ministru ma rrispondiex.

Li jgħid li tkun qed tagħmel ostakli jekk tinsisti fuq karti ta' l- identita' validi, hija l-interpretazzjoni tiegħu.

Imma l-liġi stess ta' dan il-pajjiż tgħid li jrid ikollok karta ta' l-identita' valida.

Allura issa li tinsisti li ċ-ċittadini għandhom ikunu konformi ma' dik il-liġi saret obstacle race?

Dawn x'argumenti huma?

Il-liġi stess tgħid li f'dan il-pajjiż kull ċittadin għandu jkollu karta ta' l-identita' valida, u aħna qegħdin ngħidu li min se jivvota jrid jottempora ruħu ma' dik il-liġi.

Effettivament hekk qegħdin ngħidu.

Issa jekk il-Prim Ministru jridx jevalwa din il-miżura bħala miżura li żżid is-sigurta' tal-proċess elettorali, dik hija affari tiegħu.

Aħna din inqisuha bħala miżura li żżid fis-sigurta' tal-proċess elettorali.

L-ebda partit, la tiegħu u lanqas tagħna, m'għandu xi interess li jżid l-ostakli quddiem l-elettorat li jrid imur jivvota għaliex l-elettorat huwa kemm laburist, kif ukoll nazzjonalist.

Jiġifieri l-ostakli jolqtu liż-żewġ tipi ta' votanti.

Nerġa' ngħid, l-ebda partit - u ċertament mhux dan il-partit - m'għandu xi interess li jżid l-ostakli.

L-argument jibqa' li, in vista tal-fatt li m'huwiex minnu li l-proposta tagħna toħloq xi forma ta' ostaklu, in vista tal-fatt li biex tabilħaqq ikun hemm fiduċja fis-sigurta' tal-proċess elettorali ż-żewġ naħat iridu jkunu konvinti li qiegħda tittieħed kull miżura raġjonevoli, jiena ma nistax nifhem għaliex hemm din l-oġġezzjoni min-naħa tal-Gvern.

Il-fatt li tkun rikjesta karta ta' l-identita' valida hija miżura raġjonevoli għaliex hija xi ħaġa li l-Att dwar il-Karti ta' l- Identita' jimponi fuq kull ċittadin u allura m'aħna qed inżidu l-ebda obbligu ġdid fuq iċ-ċittadini imma sempliċement qegħdin ngħidulhom li jridu jottemporaw ruħhom ma' l-Att dwar il-Karti ta' l-Identita'.

Jekk biex iż- żewġ naħat ikollhom il-fiduċja meħtieġa fis-sigurta' tal-proċess elettorali, in-naħa tal-Gvern tagħmel il-proposti tagħha u aħna naqblu magħhom, in-naħa tagħna tagħmel il-proposti tagħna u huma jaqblu magħhom ...

Nerġa' ngħid, jiena ma nistax nifhem għaliex hemm din l-oġġezzjoni in vista tal-ħtieġa li suppost għandhom iż-żewġ partiti li t-tnejn li huma għandu jkollhom fiduċja sħiħa fil-proċess elettorali.

THE CHAIRMAN: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jiena ma naħsibx li għandi nibqa' nirrepeti ruħi, pero' nattira l-attenzjoni tal-Kamra li fil-ħarġa tal-Gazzetta tal- Gvern tal-21 ta' Ottubru, 1981 - f'dik is-sena l-elezzjoni saret fit-13 ta' Diċembru - kien hemm avviż li jgħid:

"Bis-saħħa tas-setgħat mogħtija lilu bl-artikolu 6 ta' l-Att ta' l- 1975 dwar il-Karti ta' l-Identita', il-Prim Ministru ordna li l-karti ta' l-identita' kollha maħruġa qabel l-1 ta' Lulju, 1981 dwar persuni li fl-1 ta' Settembru, 1981 kienu 'l fuq mill-eta' ta' 18-il sena, jintemmu milli jibqgħu validi fit-22 ta' Ottubru, 1981.".

Jiena ma naħsibx li b'xi mod għandna nħalltu ħaġa m'oħra.

Nerġa' ngħid, meta l-Parlament iddibatta l-identity card u l-użu tagħha fil-proċess elettorali, kien jagħmel sens li jinkludiha f'dan il-proċess, għaliex dak iż-żmien dak kien l-aħjar mod kif tidentifika persuna.

Imma llum dan huwa sorpassat, għaliex ir-ritratt ta' l-identity card huwa riprodott fil-voting document u fuq il-karti li jkollhom quddiemhom l-assistenti kummissjonarji.

U dan ilna ngħiduh.

(Interruzzjonijiet) Inutli noqogħdu nirrepetu l- istess ħaġa, Mr Chairman.

Min-naħa tiegħi m'għandix aktar kummenti x'nagħmel.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar kummenti?

L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Nixtieq nirriferi għal xi ħaġa li qalu l- Ministru Falzon u anke l-Onor.

Asciak dwar il-mod kif ir-reġistru elettorali jiġi verifikat u mifli mill-partiti.

Jiena se ngħid fatt. Minkejja r-rieda tajba u d-diliġenza tal-Kummissjoni Elettorali, minkejja l- isforzi kbar li għamlu l-partiti kollha wara l-ħruġ tar-reġistru elettorali ta' Ottubru 1995, il-Partit Laburista rnexxielu jsib 82 każ ta' mejtin li l- ismijiet tagħhom kienu għadhom jidhru fir-reġistru elettorali.

Dawn ma baqgħux biss suspetti, imma sussegwentement ġew verifikati mill-uffiċjal reviżur, mill-qorti, u nstab li ġenwinament dawn il-persuni kienu mejta; fil-fatt ġie esebit iċ-ċertifikati uffiċjali tal-mewt tagħhom.

Mela minkejja r-rieda tajba ta' kulħadd, dawn xorta baqgħu jidhru fir-registru elettorali.

Issa kieku saret l-elezzjoni u ma nstabx dan il-fatt, id- dokument tal-vot tagħhom kien joħroġ għaliex kienu għadhom jidhru fir- reġistru elettorali.

Nerġa' ngħid, kien hemm 82 każ u min jaf kemm kien hemm aktar, għaliex ħadd ma jista' jgħid li ġie mifli kull indirizz u kull votant fir-reġistru elettorali.

Dan jindika li minkejja l-miżuri prekawzjonali kollha li qed jittieħdu sal-lum, xorta waħda għadhom isiru dawn l-iżbalji u għadu jkun hemm dan in-nuqqas ta' eżattezza.

Dan qed ngħidu bħala fatt. Jekk xi ħadd jiddubita, għada nġib il-lista ta' dawn it- 82 każ ta' persuni li ġew dikjarati mill-qrati li kienu mejtin, kif ukoll iċ-ċertifikati tal-mewt tagħhom.

F'każ minnhom iċ-ċertifikat tal-mewt kien imur lura għall-1988.

B'dan irrid nuri li m'huwiex veru li hemm biżżejjed miżuri prekawzjonali.

Apparti minn hekk, jekk hemm miżura oħra, barra l- użu tal-karta ta' l-identita', li tista' tkompli tikkontrolla l-eżattezza, l-identita' li mhijiex se tassigura mija fil-mija, l-Oppożizzjoni lesta biex tikkonsidraha u forsi anke taddottaha.

Meta wieħed qed jispjega dan kollu u meta l-Gvern qed jaċċetta l-inkonvenjent tal-karta ta' l-identita' f'żewġ każijiet fil-liġi stess, f'artikli 46 u 47 u hawnhekk l-Oppożizzjoni qiegħda tgħid li wara l-kliem "karta ta' l-identita'" tiżdied il-kelma "valida", għaliex qed ikomplu jopponi din il-miżura?

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l- emenda "P" kif imressqa u moqrija mill-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici fis- seduta ta' l-24 ta' April.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Negatived.

THE CHAIRMAN: Din id-division tittieħed minn hawn u 20 minuta oħra.

Billi ntalbet votazzjoni l-Kumitat ġie sospiż fid-8.43 p.m. u rriżuma fid- 9.03 p.m.

THE CHAIRMAN: Se nerġa' npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi l-emenda "P" kif imressqa u moqrija mill-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Negatived.

ONOR.

MEMBRU: Division.

VOTAZZJONI NRU 333

FAVUR : 30

L-Onor. |Abela Wistin |Micallef Freddie | |Attard |Mifsud Bonnici Karmenu | |Montalto John| | |Bartolo |Mintoff Dom | |Evarist | | |Borg Carmel |Mizzi Joe | |Brincat Leo |Moran Vincent | |Buhagiar |Muscat Philip | |Charles | | |Buhagiar |Nicholl Tony | |Louis | | |Calleja Reno |Portelli Alfred | |Cilia Joe |Refalo Anton | |Debono Grech |Sant Alfred | |Joe | | |Farrugia |Sant Salvu | |Michael | | |Farrugia Noel|Schembri Adami Sandro | |Gatt George |Spiteri Lino | |Grech Edwin |Vella George | |Mangion |Vella Karmenu | |Charles | |

KONTRA : 33

L-Onor. | | | |Asciak |Galea Louis | |Michael | | |Bonello du |Galea Mario | |Puis George | | |Bonnici Josef|Gatt Lawrence | |Bonnici |Hyzler George | |Michael | | |Borda Manuel |Mifsud Bonnici Antoine | |Borg Joseph |Muscat Claude | |Borg Tonio |Muscat Richard | |Cassar Joe |Psaila Savona Joe | |Cuschieri |Refalo Louis | |Louis | | |Dalli John |Refalo Michael | |Debono |Spiteri Carm Lino | |Giovanna | | |Deguara Louis|Tabone Anton | |Demarco Guido|Vella John | |Falzon |Zammit Ninu | |Michael | | |Fenech Adami |Zammit Stanley | |Eddie | | |Fenech Joe |Zammit Dimech Francis | |Frendo | | |Michael | |

L-emenda "P" ma għaddietx.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija l-emenda "Q" kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "Q" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 22 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 22, kif emendata, għaddiet nem. con u ġiet ordnata biex isir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 23 - Emenda ta' l-artikolu 47 ta' l-Att prinċipali.

Clause 23 - Amendment of section 47 of the principal Act.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Hawnhekk qegħdin nemendaw artiklu 47 tal- Liġi prinċipali billi qed inżidu tliet sigħat, jiġifieri fil-każ ta' dokumenti speċjali hemm ħin sad-9.00 p.m. minflok sas-6.00 p.m. biex wieħed ikun jista' jmur jagħmel id-dikjarazzjoni msemmija fl-istess artiklu u jinħariġlu dokumenti tal-vot speċjali.

Dan huwa riżultat tar- rikmandazzjoni tal-Kummissjoni li hemm f'paġna 23, paragrafu 25 tar- rapport.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Artiklu 47 tal-Liġi prinċipali jittratta dak li hu msejjaħ dokument speċjali tal-votazzjoni.

Hawnhekk ir-riferenza hija għal persuna li isimha jkun jidher fl-aħħar reġistru elettorali iżda ma jkunx jidher fil-lista pubblikata ta' dawk li ma rċevewx id-dokument tal- vot u fil-fatt ma tkunx irċeviet id-dokument tal-vot, jew inkella tkun irċeviet dak id-dokument imma tkun tilfitu jew iddistruġġietu.

F'każijiet bħal dawn il-persuna tista' mhux aktar tard mis-6.00 p.m. ta' l-Erbgħa li jiġi minnufih qabel il-votazzjoni tidher quddiem wieħed mill-Kummissjonarji u tiġbor id-dokument tal-votazzjoni.

Issa l-Gvern qed jipproponi li minflok sas-6.00 p.m. wieħed ikollu ċans sad-9.00 p.m. biex imur jiġbor id- dokument speċjali tal-votazzjoni.

L-Oppożizzjoni taqbel ma' din il- proposta.

Imma issa l-Gvern qed jipproponi wkoll li fejn fil-liġi hemm li dik il-persuna trid l-ewwel tipprova l-identita' tagħha billi tipproduċi karta ta' identita' ...

Din hija l-okkażjoni l-oħra kontemplata fil-liġi, li l-Gvern stess għadu jaċċetta u mhux se jbiddel, fejn trid tiġi ppreżentata l-karta ta' l-identita'.

Meta bniedem jitlef id-dokument tal- vot għandu d-dritt imur għal dokument tal-vot ieħor, imma biex jingħata dak id-dokument tal-vot irid jipproduċi l-karta ta' l-identita'.

Hawnhekk l- Oppożizzjoni qegħda tgħid li l-karta ta' l-identita' li tirrikjedi l-liġi u li l-Gvern ukoll irid għax qiegħed iħalliha fil-liġi, tkun karta ta' l- identita' valida.

Dik hija l-ewwel emenda li l-Oppożizzjoni qegħda tressaq għal din il-klawsola.

Biex wieħed li ma jkunx irċeva d-dokument tal-votazzjoni jew li wara li jkun irċieva dak id-dokument ikun tilfu jew iddistruġih, jinħariġlu dokument tal-votazzjoni speċjali, irid jipprova l- identita' tiegħu billi jipproduċi karta ta' identita' u jagħmel dikjarazzjoni bil-ġurament quddiem dak il-Kummissjonarju flimkien ma' dawk id-dikjarazzjonijiet l-oħra bil-ġurament li l-Kummissjonarju jista' jeħtieġ.

Jiġifieri mhux biss irid juri l-karta ta' identita' imma jrid jagħmel anke dikjarazzjonijiet li l-Kummissjonarju fl-għerf u fid-dehen tiegħu jista' jitlob, inkella ma jagħtihx dokument għall-vot.

Issa artiklu 47 ta' l-Att prinċipali jgħid:

"... din għandha tingħata dokument għall-votazzjoni maħruġ speċjali għal hekk li jispeċifika bħala l-kamra tal-votazzjoni fejn dik il- persuna għandha tagħti l-vot tagħha, kamra tal-votazzjoni msemmija għal hekk mill-Kummissjonarji; u f'kull każ bħal dak:

(i) dik il-persuna għandha tivvota biss fil-kamra tal-votazzjoni speċifika fid-dokument għall-votazzjoni; u (ii) jekk isem dik il-persuna jkun jidher fuq xi lista oħra msemmija fis-subartikolu (1) ta' l-artikolu 64 ta' dan l-Att, li ma tkunx ta' l- imsemmija kamra tal-votazzjoni, il-Kummissjonarji għandhom jieħdu ħsieb li isem dik il-persuna jitħassar minn fuq dik il-lista; u

(iii) lista tal-persuni kollha li lilhom ikun inħareġ dokument għall- votazzjoni skond dan is-subartiklu għandha tinżamm fl-Uffiċċju Elettorali u tkun miftuħa għal spezzjoni minn kull kandidat, aġent elettorali, aġent tal-partit jew delegat tal-partit, kull ħin xieraq sakemm tagħlaq il-votazzjoni.".

Issa l-Gvern x'inhu jgħid?

Il-Gvern qed jgħid li għandu jitħassar il-kliem fejn il-persuna li tingħata d-dokument tal-votazzjoni tkun ordnata mill- kummissjonarju biex tivvota f'kamra tal-votazzjoni speċifikata mill- kummissjonarju; fejn jingħad li l-persuna tista' tivvota biss f'dik il- kamra speċifikata, kif ukoll fejn jingħad li l-kummissjonarju għandu jieħu ħsieb li isem dik il-persuna jitħassar minn fuq kull lista oħra li m'hix il- lista ta' dawk in-nies li jirċievu dan id-dokument tal-votazzjoni speċjali.

L-Oppożizzjoni ma tifhimx għaliex għandhom jitħassru dawn ir-rekwiżiti u temmen li dawn għandhom jibqgħu.

Aħna naqblu li l-ħin mis-6.00 p.m. jitwal sad-9.00 p.m. ta' l-Erbgħa qabel il-ġurnata ta' l-elezzjoni, imma ma taqbilx li jitħassru r-rekwiżiti li llum hemm fil-liġi eżistenti.

Għalhekk l-Oppożizzjoni qiegħda tressaq emenda għal klawsola 23.

Fil-fatt qed nirrepetu dak il-kliem illi l-Gvern qed iħassar bil-klawsola li hemm fl-Abbozz.

Mr Chairman, nipproponi din l-emenda:

"R" (1) Fil-paragrafu (b), ħassar il-kliem kollu wara l-kliem "li jkun hemm fuq id-dokument." u daħħal dan il-kliem "Id-dokument għandu jispeċifika l-karta tal-votazzjoni fejn dik il-persuna għandha tagħti l- vot tagħha, u f'kull każ bħal dak:

(i) hija għandha tivvota biss fil-kamra tal-votazzjoni speċifikata; u (ii) jekk hija tkun imsemmija fuq xi lista msemmija fis-subartikolu (1) ta' l-artikolu 64 ta' dan l-Att, il-Kummissjonarju għandu jħassarha minn fuq dik il-lista.".

(2) L-artikolu 47 kif emendat għandu jiġi enumerat subartikolu (1) ta' l-artikolu 47.

(3) Minnufih wara s-subartikolu (1) jiżdied dan is-subartikolu:

"(2) F'kull każ meta jkun meħtieġ li dokument għall-votazzjoni jkun stampat għal darba oħra, id-dokument ġdid għall-votazzjoni għandu jkollu l-kelma "Reprint" stampata fuqu.".

(4) F'paragrafu (a) ta' l-artikolu 47 wara l-kliem "l-karta ta' identita'" żid il-kelma "valida".

"R" (1) In paragraph (b) delete the words after the words "information contained in the document." and substitute instead the words "The document shall specify the polling booth where such person is to cast his vote, and in any such case:

(i) such person shall vote only at the specified polling booth; and

(ii) if such person appears on any list referred to in subsection (1) of section 64 of this Act, the Commissioner shall cause the name of such person to be struck off such list.".

(2) Section 47 as amended is to be renumbered subsection (1) of section 47.

(3) Immediately after subsection (1) add the following subsection:

"(2) Whenever it is necessary for a voting document to be printed afresh, such a new voting document is to have the word "Reprint" printed on its face.".

(4) In paragraph (a) of section 47 immediately preceding the words "identity card" insert the word "valid".

Jien inħoss li għandna nkunu konsistenti ma' dak kollu li għidna u għalhekk jidhrilna li dawn l-emendi li qed tressaq l-Oppożizzjoni huma emendi validi.

Issa se tibqa' biss il-kwestjoni tal-karta ta' l-identita' valida.

Naturalment la l-Gvern opponieha f'artiklu 46 se jopponiha wkoll f'artiklu 47.

THE CHAIRMAN: Sar il-ħin.

Id-diskussjoni fuq din il-klawsola u l-emenda għaliha baqgħet aġġornata.

Fid-9.20 p.m. il-Kamra rriżumiet u l-President tal-Kumitati rrapporta progress u talab il-permess sabiex il-Kumitat jerġa' jiltaqa'.

MR SPEAKER: Sar il-ħin.

Aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Mr Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar it-Tlieta, 30 ta' April fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Elezzjonijiet Ġenerali - Kumitat (Kont.);

Riżoluzzjoni dwar Ħtiġijiet Speċjali tal-Kunsilli Lokali - Kontinwazzjoni;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar it-Taxxa fuq l-Income (Emenda Nru 2) - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar is-Sigrieti Uffiċjali - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar is-Servizz tas-Sigurta' - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Lottu Pubbliku - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Pools tal-Gvern Malti fuq il- Logħob - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kontroll tal-Pestiċidi - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta (Emenda Nru 1) (Abbozz Nru 124) - it-Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta (Emenda Nru 2) (Abbozz Nru 125) - it-Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Mediċini Perikolużi - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Konservazzjoni u l-Amministrazzjoni tas-Sajd - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar ir-Regolament tat-Traffiku - it-Tieni Qari; u

Abbozz ta' Liġi dwar il-Periti - it-Tielet Qari.

MR SPEAKER: Rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Carm Lino Spiteri.

ONOR.

CARM LINO SPITERI: Mr Speaker, jien nifhem u naħseb li kulħadd jaqbel miegħi li deputat tal-poplu għandu mhux biss jara l-bżonnijiet nazzjonali imma għandu wkoll jikkonċentra fuq il-kostitwenti tad-distrett li jirrappreżenta hu.

Din hija ħaġa tajba u hekk għandu jkun, pero' li tmur oltre minn hekk naħseb li huwa ħażin.

Nixtieq insemmi l-aġir u ċerti kummenti li għamel il-ħabib tiegħi l-Onor.

Evarist Bartolo fid-distrett li jirrappreżenta kemm hu kif ukoll jien.

Jien m'iniex se noqgħod nirrepeti u nsemmi l-affarijiet kollha pero' rrid ngħid li kien ħareġ ittra li tirrigwarda ċ-ċimiterju tal-Mellieħa u li kważi kważi l-iskop tagħha kien biex ixewwex il-poplu Mellieħi għax qal li huwa ċert li ċ-ċimiterju se jitneħħa minn hemmhekk u se jinbena ċimiterju ieħor.

Fuq dan il-każ diġa' tkellimt dwaru u llum il-poplu Mellieħi nduna li l- Onor. Evarist Bartolo ma kienx qed jitkellem fuq bażi sodi u kien qed jiġi żvijat.

Effettivament l-Onor.

Bartolo stess waqaf jitkellem dwar dan pero' issa qabad linji oħrajn.

Issa l-Onor.

Bartolo qabad fuq il-mina li se ssir mill-Pwales saċ-Ċumnija fil-Mellieħa.

Dan kiteb ittra lin-nies tal-Pwales fejn irrefera għal- laqgħa li kellu magħhom, qalilhom li se jkompli jagħmel stħarriġ biex jara jekk hux se jiġi affettwat l-ilma ġieri li hemm f'dik l-area u qalilhom ukoll li se jsiefer għal ġimgħa u meta jiġi lura kien se jerġa' jiltaqa' magħhom.

Dawn in-nies ġew għandi, kellmuni u qaluli bl-inkwiet li ħasbu li għandhom.

Bħala bniedem li studjajt fuq din il-materja - fil-fatt jien għamilt postgraduate course fuq l-ilma u d-drenaġġ, jiġifieri fuq il-public health engineering - jien għidtilhom li ma jistax ikun li gvern, hu min hu, jagħmel xi ħaġa biex iżomm in-nixxiegħa ta' l-ilma.

Effettivament meta l- Onor. Bartolo kien qed jitkellem fil-Parlament fuq ir-Riżoluzzjoni dwar Ħtiġjiet Speċjali tal-Kunsilli Lokali, dan qal li l-golf-course tal-Verdala nżamm minħabba li hemm l-ilma ġieri taħtu.

Jiġifieri jsiru studji qabel issir xi ħaġa.

Mr Speaker jien kellimt lill-bdiewa u laqqajthom mal- Ministru l-Onor.

Francis Zammit Dimech li qalilhom li mhux talli ma sarx studju fuq dan ir-rigward imma talli aċċertahom li jekk l-esperiti, minbarra Dr Mangion li hu l-espert Malti fuq din il-linja, ikollhom xi ħsibijiet żgħar, jinbidlu l-affarijiet u wieħed jara x'jista' jagħmel.

Il- Ministru aċċertahom li x-xogħol li għandu jsir mhux se jaffettwa n- nixxiegħa ta' l-ilma tagħhom.

Meta ħriġna mingħand il-Ministru dawn qaluli li se jgħidu lil sħabhom b'dan, pero' l-Onor.

Bartolo qalilhom li anke tender ħarġet biex isir ix-xogħol.

Hawnhekk ta' min jgħid li jien illum stess qabel ma ġejt nitkellem f'dan il-Parlament tkellimt mal-Ministru l- Onor. Francis Zammit Dimech fejn qalli li t-tender ħarġet biex ikunu jafu min hu interessat li jagħmel ix-xogħol imma mbagħad jistgħu jinbiddlu l- kondizzjonijiet.

Għalhekk jien minn hawn nixtieq ngħid lill-bdiewa tal- Pwales biex iserrħu moħħhom u ma joqogħdux fuq dak li qed jgħidilhom l- Onor. Bartolo għax dak huwa kollu tixwix.

L-Onor.

Bartolo qal li hemm bżonn li niddisponu mid-drenaġġ mingħajr ma jħammeġ il-bajjiet tagħna, kif kien qed jiġri fix-Xemxija, imma ma nistgħux neħilsu mid-drenaġġ u nagħmlu ħsara lill-bdiewa tal-Pwales.

Jien lil dawn in-nies naċċertahom li għandna gvern li qed jaħseb biex jiddisponi mid-drenaġġ b'mod effiċjenti u tajjeb mingħajr ma jagħmel ħsara lil ħadd.

L-Onor.

Bartolo kompla jgħid li saddew kanal li kien sar fi żmien il- militar - issa qed jaqblu mal-militar - biex jasfaltaw it-triq mingħajr ma ħasbu kif se joħroġ l-ilma żejjed li jkun hemm f'wiċċ it-toroq ta' ġewwa tal-Pwales.

Jien lill-Onor.

Bartolo ngħidlu li jien kont l-uniku wieħed li ċempluli u mort fuq il-post meta l-kuntrattur mar biex jasfalta t-triq u jien kont l-uniku wieħed li tkellimt mal-bdiewa u staqsejthom x'inhi l- problema.

Il-bdiewa qaluli li mlew kanal li kien ilu hemm minn żmien żemżem biex jasfaltaw it-triq.

Dak il-ħin stess jien għidtilhom li dan ix- xogħol m'għandux isir u mill-ewwel ċempilt lill-perit inkarigat mit-toroq biex ngħidlu dwar dan.

Il-perit qalli li wara se jerġgħu jagħmlu l-kanal u l-katusi iżda jien staqsejtu x'inhi l-idea li t-triq tiġi asfaltata biex imbagħad terġa' tinfetaħ qisha xi zip.

Il-perit qalli li diġa' kienet inħarġet it-tender imma jien żammejt kollox.

Pero' jien ma waqaftx hemmhekk għax id-dover tiegħi hu li nara x'kienet ir-raġuni ta' dan.

Meta mort għand il-Ministru Zammit Dimech u staqsejtu x'inhi r-raġuni li saddew dak il-kanal ta' l-ilma u li se jasfaltaw it-triq, il-Ministru qalli li se jsir kanal b'katusi speċjali li ġew ordnati minn barra iżda li kienu għadhom ma waslux Malta.

Dan qalli wkoll li huma mhux asfaltar jew tarmac se jagħtu imma lagħqa biex it-triq ma tibqax imħarbta għax kien hemm xi sid ta' restaurant li ħa legal action minħabba li n-nies ma setgħux jidħlu għandu u għax xi residenti qalu li jekk ikollhom bżonn tabib dan ma setax jidħol f'darhom.

Jien tlabt lill-Ministru biex jiltaqa' man-nies konċernati u l-Ministru ggarantilhom li sakemm jispiċċa s-sajf u qabel ma tibda x-xitwa ta' sena oħra, il-kanal se jkun lest bil-katusi b'kollox biex l-ilma li jkun hemm żejjed mit-toroq ta' ġewwa joħroġ 'il barra.

Imma jien għaliex qed ngħid dan kollu?

Mr Speaker, li kieku l-Onor.

Bartolo verament ħa interess fil-bdiewa, kieku kien jindaga dwar il-każ mal-Ministru.

Aħna nafu li l-Ministri tagħna ma joqogħdux jistennew id-domandi parlamentari għax jekk tmur tkellimhom, kollha jkellmuk u dan kollu jafu l-Onor.

Bartolo.

Kieku minflok ixewwex lil dawk il-bdiewa biex imorru jżommu l-kuntrattur kien jagħmel bħali, kien imur fuq il-post, jara r-raġunijiet, iġibhom hawnhekk u jekk hemm bżonn anke ilaqqaħhom mal-Ministru, kieku l-bdiewa kienu jkunu jafu.

Qabel nagħlaq Mr Speaker nixtieq nagħmel punt ieħor.

X'qal ukoll l-Onor.

Bartolo?

GĦandu jkun il-linja tiegħu hija linja ta' tixwix!

L-Onor.

Bartolo qal li l-isports club tal-Mellieħa riedu jkabbru u jieħdu biċċa art fuq in-naħa ta' wara, imma kien hemm xi individwu li talab biex jiftaħ pompa tal-petrol u x'aktarx li kienu se jagħtuh il-permess u b'hekk jonqsu l-faċilitajiet sportivi għaż-żgħażagħ.

Sema' xi kelma u reġa' xeħetha għal saqajha!

L-ewwelnett lill-Onor.

Bartolo ngħidlu li l-isports club tal- Mellieħa ma talabx l-art ta' wara biex jagħmel faċilitajiet oħra.

GĦall- ewwel ried ikabbar fil-ġemb, imma issa fil-ġemb se jagħmlu l-iskalatura, u f'dik il-biċċa art jagħmlu adventure playground.

Il-ħażen - u jiena għalhekk ngħid li dan hu tixwix - hu, mhux għax l-Onor.

Bartolo qal li x'aktarx se jagħtu l-permess għall-pompa tal-petrol, imma għax qal li lil dan l-individwu se jagħtuh il-permess għax hu midħla tal-Partit Nazzjonalista.

Lill-Onor.

Bartolo ngħidlu li hu x'kulur hu dan l- individwu, għandu biċċa art tiegħu stess fuq il-bypass u l-ewwel applikazzjoni li għamel - u hawnhekk niddikjara li jien il-perit tiegħu - kienet fuq l-art tiegħu.

Kien hemm xi individwi fil-kunsill lokali - imsieken ma tagħtihomx tort għax forsi ma jifhmux biżżejjed - li qalulu: Fil-bypass se tagħmel pompa tal-petrol?

Fil-bypass trid tagħmel pompa tal- petrol, mela kif kienet qabel fiċ-ċentru!

Din il-pompa kienet ilha żmien ħdejn il-pont tal-Mellieħa u l-PAPB kienu ilhom snin jipprovaw biex ineħħuha.

Issa dan l-individwu talab biex il-pompa tal-petrol jagħmilha fuq l-art tiegħu.

Fil-fatt kellna diversi laqgħat mal-Planning Authority u huma stess qalulna li aħjar ma nagħmluhiex hemmhekk u ġiegħluna napplikaw fuq dak is-sit li l-Onor.

Bartolo qagħad jgħid li se tingħata għal pompa tal-petrol għax hu bażużlu Nazzjonalista.

Jiena ngħidlu biex l-ewwel jara l-affarijiet qabel jitkellem.

Is-sid ma riedx jagħmilha hemmhekk għaliex dan għandu l-art tiegħu.

Meta l-kunsill qallu biex jagħmilha n-naħa l- oħra, l-Planning Authority m'aċċettawx li jagħmilha hemmhekk.

Meta jiena personalment tkellimt mal-Planning Authority għidtilhom jekk il-kunsill ma jridx, għaliex il-Planning Authority ma tagħtiehx permess fuq is-sit tiegħu stess?

Mhux fuq il-bypass qiegħda?

Imma l-perit inkarigat mill-Planning Authority weġibni li mhux il-kunsill lokali jiddeċiedi imma l-Planning Authority tiddeċiedi u toħroġ il-permess, jiġifieri hu għalhekk qal li aktarx se ssir hemm.

Pero', lill-Onor.

Bartolo ngħidlu li se ssir hemm mhux għax hu bażużlu Nazzjonalista imma għax dak li hu qed isejjaħ bħala "bażużlu Nazzjonalista" xtara l-pompa tal-petrol li kienet ta' inkwiet għall-Planning Authority għax kienet fuq il-pont u hu ried jagħmilha fuq art tiegħu.

Dan ingħata permess biex jagħmilha hemm imma kien hemm xi nies - dawn kienu fil-kunsill u llum forsi m'għadhomx - li kienu nteressati li ma ssirx quddiemhom għax fil-fatt joqogħdu fil-viċinanza.

Jien irrid ngħid lill-Onor.

Bartolo li dan ingħata l-permess mhux għax hu bażużlu Nazzjonalista, ngħidlu li hemm impożizzjoni mill-Planning Authority biex jibni fuq dik l-art u saħansitra dan l-individwu qalilhom li hu lest anke biex jagħmilha band'oħra.

Qalilhom: "GĦiduli fejn u nagħmilha".

Imma l- Onor. Bartolo ried ipinġiha li dan l-individwu se jingħata l-permess biex jiftaħ il-pompa tal-petrol hemmhekk għax huwa Nazzjonalist.

U jien lill- Onor. Bartolo ngħidlu: Ħabib, qabel ma tixħet il-lixka, qabel ma ssaħħan u xxewwex lill-poplu, oqgħod attent li tkun taf l-affarijiet sew.

Jien infakkru li fit-tliet każi li semmejt illejla, kemm dik tal-mina fil- Pwales, kemm dik tat-triq fil-Pwales kif ukoll il-każ tal-pompa tal-petrol fil-Mellieha, mhux biss huwa żbaljat imma huwa wkoll ħati li qed ixewwex lill-poplu kontra l-Gvern.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Manuel Borda.

ONOR.

MANUEL BORDA: Mr Speaker, bħalma taf inti, jien ili attiv fil- politika għal dawn l-aħħar 16-il sena u niftakar li meta fl-1981 ikkontestajt l-elezzjoni għall-ewwel darba, ħassejt li għamilt deċiżjoni tassew iebsa f'ħajti.

Tajjeb li wieħed jiftakar li dawk iż-żmenijiet ma kenux bħal tal-lum imma kienu żmenijiet meta d-demokrazija kienet biss fil- faċċata għax attwalment kien hemm intolleranza kbira u jekk kont tazzarda tikkritika lill-gvern tal-ġurnata kont tistenna xi daqtejn fuq rasek.

U dan għaliex il-gvern tal-ġurnata ma kienx jittollera kritika.

X'differenza llum, Mr Speaker!

Illum kulħadd jista' jikkritika lill-Gvern u kulħadd jista' jgħid li jrid għax illum verament hawn id-demokrazija.

Huwa għalhekk li llum qed jagħmlu ħafna pressjoni fuq iż-żgħażagħ għax dawn ma jiftakrux minn xiex għaddejna.

Per eżempju, ma jafux li kien hemm bulijiet li marru l-Universita' biex jisfrattaw u jsawtu lill-istudenti, li kien hemm bulijiet li sfrattaw il-protesti, li kien hemm bulijiet li anke għalqu l- iskejjel tal-Knisja.

Meta jien ħadt id-deċiżjoni li noħroġ għall-politika - l-ewwel elezzjoni li kkontestajt kienet dik ta' l-1981 - kont naf li ħriġt biex nagħti sehmi sabiex nipprova ngħin ħalli f'pajjiżna terġa' tirrenja d-demokrazija.

Mr Speaker, hawnhekk irrid ngħid li bejn l-1982 u l-1987 rajna ħafna ħruxijiet u forsi xi darba jkolli ċ-ċans li nitkellem minn xiex għaddejna.

Aktar ma rajt dawn l-affarijiet, aktar ħassejt li d-dover u d-dmir tiegħi hu li naħdem qalb in-nies sabiex inwasslilhom il-messaġġ ta' ġejjieni aħjar.

Veru li kelli distrett tassew iebes - naħseb l-iktar distrett iebes f'Malta u Għawdex - għaliex hemmhekk il-Partit Laburista kellu u għad għandu appoġġ tassew qawwi u allura l-idea ta' intolleranza, speċjalment meta l-Partit Laburista kien fil-gvern, kienet aktar tinħass.

Pero' ħdimt kemm stajt u kemm Alla tagħni saħħa sabiex inkun iktar effettiv u dejjem ipprovajt noħloq tama kbira fil-pajjiż li aħna nistgħu ngħixu u namministraw pajjiżna b'demokrazija aħjar.

Ma rridx nitkellem fuq il- kontribut li tajt pero' nixtieq nagħmel differenza bejn il-ħidma tiegħi barra mill-Parlament u l-ħidma tiegħi fil-Parlament.

Jien nosserva li meta tkun qed titkellem minn din l-istituzzjoni, il-ħidma tiegħek, l-ideat tiegħek u l-kontribut tiegħek ikunu ferm iktar effettivi milli meta taħdem minn barra.

Għalkemm ħdimt ħafna qabel ma tlajt fil-Parlament, inħoss li dawk l-ideat li tajt u x-xogħol li għamilt ma kienx xogħol fejjiedi daqskemm meta wieħed jaħdem mill-Parlament.

Eżempju ċar ta' dan li qed ngħid hu meta bdejt jien stess nitkellem fuq l-issue tal-Baċir Nru 1.

Jien minn Bormla u naf kemm batew konsegwenzi n-nies ta' Bormla u tal- Kottonera kollha minħabba dan il-baċir.

Il-Bormliżi kienu kontra l-Baċir Nru. 1 sa minn meta nbena u tajjeb li wieħed jgħidha din bħalma diġa' għidtha f'dan il-Parlament.

Għadni niftakar li kont poġġejt fuq il-Mejda tal-Kamra estratt ta' gazzetta li kien jisimha "L'ordine" fejn fiha deher li l-Bormliżi kienu lmentaw u pprotestaw li Baċir Nru. 1 se jtellfilhom l- iżvilupp ta' pajjiżhom - dan kien fl-1860, jiġifieri 136 sena ilu.

Mela dak iż-żmien il-Bormliżi kienu diġa' fehemu din il-ħaġa.

Jien qbadt din l- issue ftit wara li tlajt fil-Parlament fl-1987 - jidhirli li kont l-ewwel wieħed li tkellimt fuq din l-issue u wieħed din jista' jiċċekkjaha mas- seduti parlamentari - għaliex kont naf, kont nifhem u kont inħoss li l- Bormliżi qed ibatu ħafna konsegwenzi minħabba l-baċir.

Mhux hekk biss, imma anke t-Tarzna bidlet in-natura tax-xogħol tagħha għax fejn qabel kienet tagħmel tiswija ta' vapuri navali, wara li saret kummerċjali, bdiet tieħu x-xogħol tal-grit blasting.

Dan joħloq duħħan kbir u jagħmel ħafna ħsara.

Kelli anke l-okkażjoni li npoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra borża tal- plastic b'sample tal-grit li nġabar minn xi 150 metru 'il bogħod minn Baċir Nru. 1.

Allura bdejt nipprova noħloq kuxjenza fuq din l-issue.

Għal bidu kont waħdi pero' l-ikbar sodisfazzjon li kelli kien meta fl-aħħar budget li ppreżenta l-Ministru, tħabbar li l-Gvern kien qed jikkonsidra serjament li jieħu l-Baċir Nru. 1 biex jingħata lura lill-Bormliżi.

Fortunatament il-Kap ta' l-Oppożizzjoni wkoll qabel ma' din l-idea u saħansitra l-Kunsill Lokali ta' Bormla qed jistinka ħafna dwar dan il- proġett u nifraħ lis-Sindku ta' Bormla, is-Sur Joe Carbonaro - hawnhekk irrid nistqarr pubblikament li għandi ammirazzjoni kbira lejh - għall-ħidma konsistenti tiegħu sabiex il-Baċir Nru. 1 jirritorna lura lejn Bormla għax dan qed joħnoq l-iżvilupp tal-pajjiż u din kulħadd qed iħossha.

Issa diżgrazzjatament ġejna f'sitwazzjoni fejn għandna żewġ kampijiet.

Min-naħa waħda għandna Gvern, il-Partit ta' l-Oppożizzjoni u l-kunsilli lokali, mhux biss ta' Bormla imma tal-Kottonera, li qed jaqblu li l-baċir għandu jingħata lura, u min-naħa l-oħra għandna t-Tarzna u l-General Workers' Union li ma jridux li jsir dan u qed jgħidu li jridu kumpens.

Meta jiena bdejt din l-issue ma kellix f'moħħi li nagħmel ħsara lit-Tarzna jew li ntellef xi impiegi ta' ħaddiema.

Dik hija l-aħħar ħaġa li rrid nagħmel għax jiena tifel ta' ħaddiem tat-Tarzna u żgur qatt ma noħlom jew jgħaddili l-iċken ħsieb minn moħħi li nkun jien il-kawża li ntellef imqarr impieg wieħed tat-Tarzna.

Dan ma kienx il-ħsieb tiegħi.

Mr Speaker, jiena nemmen illi jistgħu jsiru affarijiet li bihom it-Tarzna tista' tibbenefika u tajt ħafna ideat, anke f'dan il-Parlament, ta' kif jistgħu jsiru l-affarijiet.

Pero' għaliex qed ngħid hekk?

Qed ngħid hekk għax il-ħaddiema tat-Tarzna stess jiddikjaraw li huma qegħdin jaħdmu f'ambjent ikrah, f'ambjent krudil, ta' periklu u ħażin għas-saħħa.

U dan huwa veru għax jekk wieħed jagħmel analisi tal-grit jinduna kemm dan hu veru ħażin għas-saħħa.

X'inhu l-grit?

Jiena ppruvajt niġbor xi tagħrif dwar il-grit.

Dan huwa forma ta' chips irqieq li jiġi mportat minn barra u li jitpoġġa ġo containers kbar u li jiġi sparat permezz ta' arja kompressata biex ikun jista' jaqla' ż-żebgħa biex inaddaf il-vapuri.

Dan joħloq duħħan kbir.

Ftit ilu kont qed nisma' mara li toqgħod fuq San Gwann T'Għuxa, li hu ogħla mit-Tarzna, titkellem fuq stazzjoni tar-radju u bdiet kważi tibki minħabba l-ambjent krudili li tgħix fih.

Qalet li f'Ħamis ix- Xirka lanqas biss setgħet tara l-bini minħabba l-grit u ma setgħet tagħmel xejn.

Barra minn hekk xi ġimgħatejn ilu ċempluli xi nies li qaluli li r- residenti ta' taħt l-Isla ma setgħux joqogħdu bid-dħaħen kbar li kien hemm meta l-ħaddiema tat-Tarzna kienu qed jużaw il-grit.

Il-grit blasting jagħmel ħafna ħsara lill-ambjent imma ż-żebgħa li tinqala' mill-vapur tagħmel ħsara ikbar, u dan huwa l-ħażin għaliex din iż-żebgħa hija perikoluża u velenuża għas-saħħa tal-bniedem.

Tant hu hekk li fuq l-istess bottijiet taż-żebgħa jkun hemm ħafna twissijiet u jiena ġbart xi ftit minnhom.

Ħafna drabi l-kwalita' taż-żebgħa użata maż-żaqq tal-vapuri hija tat-tip SPC, jew aħjar, kif isibuha huma, self-polishing compolemer.

Din iż-żebgħa għandha kimika tossika perikoluża ħafna.

Infatti fuq l-istess containers insibu diversi twissijiet bħal, per eżempju, "pollutant to marine life", "to use proper protective clothing", "not to use in vessels in coral reefs", "not to use on small seacraft''.

Issa jien nifhem li l- ħaddiema tat-Tarzna għandu jkollhom protective clothing imma nistaqsi: Il- ħaddiema kollha tat-Tarzna jilbsu protective clothing waqt li jkun qed isir dan ix-xogħol?

Ir-risposta hija le, għaliex ikun hemm nies oħrajn li għalkemm ma jkunux qed jaħdmu direttament fuq dan ix-xogħol, xorta waħda jinqabdu fix-xibka ta' dan id-duħħan kbir u allura qed issir ħsara anke lil saħħithom.

Hawnhekk qed nirriferi għall-ħaddiema tat-Tarzna stess imma anke dawk li jgħixu ftit metri 'l bogħod qed issirilhom ħsara lil saħħithom.

Ċertament li dawn in-nies ma jilbsux protective clothing imma xorta waħda qed ibatu minn din l-esperjenza ħażina u velenuża għal saħħithom.

X'irrid ngħid, Mr Speaker?

Aħna nafu li l-grit blasting huwa ħażin.

Issa sirna nafu li dan jifforma xi 80% tax-xogħol li tagħmel it- Tarzna u għaldaqstant se jkun diffiċli li l-baċir jingħata lura lil Bormla għaliex it-Tarzna u l-GWU jridu xi forma ta' kumpens.

Jiena ma rridx nidħol f'din il-kwestjoni, imma kien hemm ħafna indikazzjonijiet u xewqat biex kulħadd imur madwar mejda sabiex jintlaħaq ftehim.

Huwa tajjeb li jintlaħaq ftehim imma jiena ngħid li aħjar isir feasibility study u mhux biss dwar il-ħtieġa ta' baċir ieħor.

Meta tagħmel feasibility study trid tara l-aspett kummerċjali, jiġifieri trid tara x'inhi l-pożizzjoni tiegħek in terms ta' profitti u trid tara l-vijabilita' ta' l-intrapriża.

Imma mhux il-lat ta' profitti biss trid tara.

Jiena nemmen li fil-każ tat- Tarzna dan il-feasibility study għandu jagħti kas ukoll il-cost element in terms tal-perikli fiżiċi li jistgħu jinqalgħu per eżempju bħal dik id- diżgrazzja li kien hemm fejn disa' ħaddiema tilfu ħajjithom.

Kieku dik it- traġedja saret matul il-ġurnata u wisq iktar kieku saret fil-Baċir Nru. 1, ara x'kien jiġri!

Kieku n-numru ta' nies involuti kien ikun ferm ikbar.

Il-feasibility study jrid ikun in terms ta' xogħol, in terms ta' konsegwenzi fuq il-ħajja tal-ħaddiema tat-Tarzna stess u anke fuq is-saħħa tal-pubbliku in ġenerali.

Jien naf għax immur għand in-nies ta' madwar u jgħiduli ħafna affarijiet.

Naf li dawn kontinwament huma bbumbardjati mhux biss direttament bl-effetti tal-grit blasting, bid-duħħan u bil-ħsejjes li qed joħolqilhom ambjent krudil imma wkoll mil-lat finanzjarju għax ikollhom jagħmlu maintenance tad-dar sabiex jeqirdu s-swidija li jkun hemm.

Allura x'inhi l-alternattiva?

Dan l-aħħar iċ-Chairman, Sammy Meilaq - ħabib tiegħi għax minn Bormla bħali u jien nammirah għax f'din il-kwestjoni tal- baċir tat-tarzna qed jieħu s-side tat-Tarzna u sewwa jagħmel għax dak huwa d-dover tiegħu u aħna rridu li hu jaqdi d-dover tiegħu bħala Chairman tal- kunsill - fl-"L-orizzont" ta' nhar it-Tnejn, 15 ta' April, qalilna hekk:

"It-Tarzna issa biex tipprova tneħħi l-element tal-grit blasting beħsiebha tuża l-hydro blasting meta fis-suq kummerċjali jkun hemm il- makkinarju li jinħadem għall-hydro blasting.".

Pero' lis-Sur Meilaq infakkru li f'"L-orizzont" tat-Tnejn, 11 ta' Ottubru ta' l-1993, jiġifieri tliet snin ilu, kien hemm rapport li jgħid hekk:

"Fir-rapport amministrattiv tat-taqsima, is-Segretarju Anthony Coleiro jgħid li t-taqsima għadha preokkupata minħabba li għadha ma ġietx esplorata l-possibbilta' li s-sistema eżistenti tal-grit blasting tinbidel u tibda tintuża dik magħrufa bħala hydro-jet blasting, li tuża l-ilma baħar minflok il-grit.".

Issa dan kien tliet snin ilu.

Imbagħad ikompli jgħid li marru jaraw is- sistema li kienet qed titħaddem fir-Russja erba' snin qabel, jiġifieri erba' snin qabel l-1993.

Issa qed nitkellmu fl-1996, tliet snin wara li dehret din l-aħbar, jiġifieri qed nitkellmu fuq seba' snin ilu u l-poplu ta' Bormla għadu jbati l-konsegwenzi.

Fil-feasibility study li ssuġġerejt li għandu jsir għandha tiġi analizzata l-possibbilta' ta' jobs alternattivi għax-xogħol li qegħdin jagħmlu fil-Baċir Nru.1.

Hemm diversi modi kif dan jista' jsir.

Per eżempju, dan l-aħħar attendejt seminar fejn ntqal li meta għalqu tarzna mhux biss ma tilfux l-impiegi li kellhom, iżda talli iktar minn irdoppjawhom u ħolqu intrapriżi li għamlu profitt u li huma wkoll friendly għall-ambjent.

Jiġifieri hemm sistemi x'wieħed jista' jadotta.

Tat-Tarzna kienu mistednin għal dan is-seminar imma sfortunatament ma ġewx .

Jiddispjaċini li ma ġewx, aħjar ġew għax forsi kienu jkunu jafu - u forsi fuq dan l-aspett nitkellem iktar 'il quddiem għax għal-lum sar il-ħin - li hemm sistemi oħra kif wieħed jista' jħaddem intrapriża mingħajr ma jitlef impiegi u mingħajr ma jddejjaq lin-nies tal-madwar.

F'postijiet oħra, meta n-nies ibatu konsegwenzi minħabba xi industrija, dik l- industrija tgħin finanzjarjament sabiex tagħmel tajjeb għall-ħsara li tkun għamlet.

Jiena nemmen li mingħajr ma nagħmlu ħsara lit-Tarzna ...

Jien ma rridx nagħmel ħsara lit-Tarzna, speċjalment issa li ħadet kuntratt ġdid għax huwa tajjeb li t-Tarzna ħadet kuntratt ġdid u Malta kollha tieħu gost b'dan, imma n-nies ta' dak il-lokal, li dak il-kuntratt ifisser aktar tbatija għalihom, qegħdin jieħdu ġost?

Grazzi, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada t- Tlieta, 30 ta' April, 1996 fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Prim Ministru.

Fid-9.55 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET-IMWIEĠBA BIL-MIKTUB

ĦAMRUN - TRIQ NUZZO

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx ċans li Triq Nuzzo, fil-Ħamrun tingħata t-tarmac?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Il-prijoritajiet ta' l-asfaltar ta' toroq eżistenti jiġu mogħtija mill-Kunsill Lokali abbażi tal-fondi distribwiti mill-Kumitat dwar fondi speċjali fid-Dipartiment tal-Kunsill Lokali.

CAMARCO TRADING LTD.

L-ONOR.

EDWIN S. GRECH staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Ministru jgħid kemm tħallsu flus xahar b'xahar, mis-Soċjeta' Camaro Trading Ltd. lil Malta Countertrade Company Ltd. skond l-ammont ta' bejgħ li s-Soċjeta' Camarco għamlet mal-Federazzjoni Russa minn mindu sar il- ftehim formali f'April, 1992 bejn il-MCC Ltd. u s-Soċjeta' Camarco?

ONOR.

JOHN DALLI: Ninforma lill-Onorevoli Interpellant li l-ammont ta'bejgħ li s-Soċjeta' Camarco Trading Limited għamlet lill-Federazzjoni Russa minn April 1992 ' l hawn jammonta għal US$ 37,309,560 li fuqhom hemm dovut kummissjoni ta' US$ 932,739 lil Malta Countertrade Company Limited illi mistennija titħallas mal-ħlas tal-iżbilanċ illi jeżisti fil-pagamenti taħt il-protokoll minn naħa tar-Russja.

SPTAR ĠENERALI - REFURBISHMENT

L-ONOR.

EDWIN S. GRECH staqsa lill-Ministru għal Għawdex: B'riferenza għat-tweġiba mogħtija għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 31923, jista' l-Ministru jgħid meta kien inbeda l-programm ta' refurbishment fl-Isptar Ġenerali ta' Għawdex?

Kemm huwa ppjanat li dan il- programm jdum sejjer?

Kemm hu kkalkolat li twassal in-nefqa kollha għal dan ix-xogħol?

Kemm hemm fondi vvotati għal dan ix-xogħol għas-sena finanzjarja 1996?

ONOR.

ANTON TABONE: Jiena nfurmat li l-programm ta' refurbishment fl- Isptar Ġenerali ta' Għawdex nbeda f'April 1995.

Wieħed jista' jgħid li dawn ix-xogħolijiet huma dejjem għaddejjin u ta' kull sena qed tiġi allokata somma għalihom fl-Estimi Finanzjarji.

Is-somma allokata għal din is-sena hija ta' Lm25,000.

SPTAR SAN LUQA - TILWIMA BEJN UFFIĊJAL U INFERMIERA

L-ONOR.

EDWIN S. GRECH staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jispjega x'ġara sewwa bejn l-uffiċjal inkarigat mill-uffiċċju tal-'vacation leave' u salarji, u l-infermiera fit- 12 ta' Marzu, 1996?

Jista' l-Ministru jikkonferma li dan l-uffiċjal ipprovoka l-istorbju li seħħ fl-istess uffiċċju minħabba l-attitudni li dan l-uffiċjal juża fir-relazzjonijiet tiegħu ma' l-impjegati ta' l-Isptar San Luqa?

ONOR.

LOUIS GALEA: Peress li dan il-każ għadu qed jiġi investigat mill- awtoritajiet, tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

SPTAR SAN LUQA - DAY CENTRE

L-ONOR.

EDWIN S. GRECH staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid meta nfetaħ id-Day Centre għat-tfal ta' impjegati fl-Isptar San Luqa?

Fejn hu allokat dan iċ-Ċentru fl-isptar?

X'inhi l-medja ta' tfal li jużaw iċ-Ċentru kuljum?

Kemm hemm ħaddiema u ta' liema grad huma biex jieħdu ħsieb dan iċ-Ċentru?

X'inhuma l-ħinijiet li jkun miftuħ?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li d-'Day Centre' għadu ma nfetaħx.

Ir-raġuni għal dan hija li s-sejħa għall-applikazzjonijiet għal 'Care Workers' biex jieħdu ħsieb dan iċ-Ċentru ma setgħetx tinħareġ mill- Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku qabel ma jiġi ffirmat il-ftehim relattiv għal 'Care Workers' bejn il-Gvern u l-'Unions'.

Malli dan sar ħarġu l-applikazzjonijiet li għalqu fit-8 ta' Marżu, 1996 u għalissa qed jiġu proċessati.

MAD COW DISEASE

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: Wara li ħarġet l-aħbar inwetanti fl-Ingilterra li l-Mad Cow Disease jaffettwa l-moħħ tal-bniedem, jista' l-Ministru jgħid jekk ħax passi biex iwaqqaf l-importazzjoni tal-laħam taċ-ċanga mill-Ingilterra?

ONOR CENSU GALEA: Nirreferi lill-Onor interpellant għar-risposta ta' P.Q. 32731.

SAĦĦA - MAD COW DISEASE

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'passi ħa d-Dipartiment tas-Saħħa wara l-aħbar kerha li ħarġet fl-Ingilterra li l-Mad Cow Disease jaffettwa l-moħħ tal- bniedem?

Se titwaqqaf l-importazzjoni taċ-ċanga mill-Ingilterra?

ONOR.

LOUIS GALEA: Wara li dan l-aħħar ġiet irrappurtata forma ta' mard ġdid fil-bniedem li tixbaħ il-'Bovine Spongiform Encephalopathu' - jew 'Mad Cow Disease' - tal-baqar, l-Għaqda Dinjija tas-Saħħa ma jirriżultalhiex li mir-riċerka li twettqet s'issa hemm biżżejjed evidenza li l-'Mad Cow Disease' twassal għal mard fil-bniedem.

Għaldaqstant, ma rrikkmandatx li fil-preżent ma għandux jiġi kkonsmat laħam taċ-ċanga mill- Ingilterra.

Madankollu, bħala prekawzjoni milli jiġi introdott f'Malta laħam imniġġes b'din il-kundizzjoni, l-importazzjoni f'Malta ta' ċanga u prodotti tal-laħam taċ-ċanga mill-Ingilterra ġiet sospiża indefinittavament mit-22 ta' Marżu, 1996.

Għall-istess raġuni, tul l-aħħar snin, ċanga Ingliża kienet qegħda tiġi ċċertifikata mid-Dipartiment tas-Servizzi Veterinarji lokali qabel titħalla tidħol Malta.

Għal dan l-skop ukoll, l-importazzjoni ta' partijiet tal- karkassi, li tipikament ikunu affettwati minn din il-kundizzjoni, kif ukoll 'ruminant bone meal', ma kienx qed jitħalla jidħol.

GWIDI PROFESSJONALI

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kultura: Jista' l-Ministru issa jwieġeb il-mistoqsija tiegħi dwar il-ħtieġa li jkun hemm gwidi profesjonali fil-Palazz biex idawwru lit-turisti li jżuru l- Palazz u l-akwati tiegħu?

Peress li kważi kullimkien fid-dinja biex iżżur postijiet storiċi trid tħallas xi ħaġa, jista' l-Ministru jikkonsidra li turisti li jżuru l-Palazz iħallsu xi ħaġa biex il-Gvern għallanqas iġib il- pagi tal-gwidi li jqabbad biex idawwruhom?

ONOR.

MICHAEL ANGELO REFALO: Il-personnel ta' l-Uffiċċju tal-President, inklużi l-messaġġiera, għandhom l-ewwelnett id-dmir li jservu dak l- uffiċċju.

Billi s-swali fejn isiru l-okkażjonijiet uffiċjali jridu jiġu kontinwament użati mill-Uffiċċju tal-President, huwa għaqli 'lli l- messaġġiera f' dak l-uffiċċju jieħdu ħsieb li ma jintmessx xejn meta jidħlu n-nies kemm b'okkażjonijiet uffiċjali kif ukoll meta jiġu t-turisti.

Il- messaġġiera la huma kwalifikati u wisq inqas awtoriżżati jagħmluha ta' gwida.

Il-gvern ma jqabbadx gwidi biex idawru lil min iżur il-Palazz.

LUKANDA VERDALA

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid meta nbiegħet il-Verdala Hotel?

Kemm inbiegħet?

Il- kumpannija li xtratha kienet obbligata li tagħmel xi pagamenti minn żmien għal żmien?

Dawn il-pagamenti qed tagħmilhom?

Jekk le, x'passi se jittieħdu biex il-ħlas dovut lill-Gvern isseħħ?

ONOR.

JOHN DALLI: Nirreferi lill-Onorevoli Interpellant sabiex jagħmel l- mistoqsija lill-Ministru konċernat.

PULIZIJA MALTIJA/TALJANA - GIORGIO COMERIO

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid x'koperazzjoni kien hemm bejn il-Pulizija Maltija u dik Taljana dwar l-abbuż imwettaq minn Giorgio Comerio, Taljan li qed jiġi investigat mill-Pulizija Taljana dwar rimi fil-baħar ta' skart radio attiv u tossiku fil-Mediterran?

Billi l-inidirzz li jġib dan it-Taljan huwa f'uffiċċju ta' avukat Malti, dan l-avukat ġie avviċinat mill-Pulizija Maltija biex jgħin fl- investigazzjoni?

Il-Pulizija għandha xi rapporti li dan it-Taljan seta' rema' dan l-iskart fl-ibħra Maltin?

ONOR.

TONIO BORG: Mhux prudenti li nikkumenta dwar investigazzjonijiet li għadhom pendenti.

ENEMALTA - SKART PERIKOLUŻ

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid liema hu dak l-iskart perikoluż jew mhux li l-Enemalta jkollha ħtieġa li teħles minnu minn żmien għal żmien?

Jista' jassigura lill-Kamra li l-prekawzjonijiet u r-regoli kollha jiġu osservati biex jintrema' dan l-iskart?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Il-Korporazzjoni Enemalta ma tarmi ebda skart perikoluż.

Nista' nagħti dawn l-eżempji:

Skart ta' l-asbestos jiġi maħżun f'post magħluq fuq art tal-Korporazzjoni Enemalta bi qbil mad-Dipartiment tal-Ħarsien ta' l-Ambjent.

Aċidu li jintuża fi proċessi tal-Power Station jiġi newtralizzat u msaffi skond prattika internazzjonali qabel ma l-ilma jintefa' l-baħar.

Materjal kontaminat biż-żejt qed jiġi maħżun sakemm l-awtoritajiet jiddeċiedu fejn għandu jintrema.

Żjut użati jinħarqu fil-boilers.

Skart ieħor, bħal irmied tal-boilers, skart industrijali normali u skart ta' l-uffiċċju jiġi mormi fid-dump tal-Magħtab.

Għalkemm kultant jidhru artikli f'ċerti gazzetti biex jallarmaw lill- pubbliku dwar skart perikoluż li allegatament isir mill-Korporazzjoni Enemalta, dawn dejjem instab li kienu bla bażi.

Il-Korporazzjoni Enemalta tikkopera mad-Dipartiment tal-Ħarsien ta' l- Ambjent fejn ikun hemm xi problema.

Għalhekk jiena qed nagħti l-Kamra l- assigurazzjoni li qed jitlob l-Onor.

Interpellant.

TARXIEN - TRIQ TAL-BARRANI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid meta se jiġi żgurat li t-Triq Tal-Barrani, Ħal Tarxien l/o Żejtun, int u ddur lejn Bulebel, jiġi mnaddaf mill-ħmieġ li hemm?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: It-Triq tal-Barrani hi meqjusa bħala triq arterjali u għalhekk nitlob lill-Onor.

Interpellant jindirizza din il-parti tal-mistoqsija lill-Ministru konċernat.

L-inħawi bejn din it-triq (Triq tal-Barrani) u ż-żona industrijali ta' Bulebel jinsab fil-konfini tal-Kunsill Lokali taż-Żejtun li jikkordina kull intervent ta' tindif f'din il-lokalita'.

GĦAWDEX - DIPARTIMENTI TAL-GVERN

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Jista' l-Ministru jgħid x'ħinijiet jaħdmu l-istaff klerikali f'dawn id- Dipartimenti tal-Gvern f'Għawdex: L-Industrija (Crafts Centre), l-Uffiċċju tal-Beach Cleaning, il-Land Registry, il-Public Libraries, l-Isptar Ġenerali, l-Isports Complex u l-Mużewijiet?

Liema Dipartimenti tal-Gvern f'Għawdex jaħdmu mit-Tnejn sas-Sibt u x'ħinijiet jaħdmu dawn id-dipartimenti?

ONOR.

ANTON TABONE: Jiena nfurmat li l-ħinijiet tax-xogħol ta' l-istaff klerikali ta' l-uffiċċji msemmija mill-Onorevoli Interpellant huma dawn li ġejjin:

a] Dawk fl-Uffiċċji tal-Land Registry u l-Mużewijiet jaħdmu fuq bażi ta' ħamest ijiem fil-ġimgħa skond dawn il-ħinijiet: 16 ta' Ġunju sat-30 ta' Settembru7.00 am sas-1.00 pm 1 t'Ottubru sal-15 ta' Ġunju 7.15 am sal-4.45 pm (b'waqfa ta'3/4 ta' siegħa għall-ikel)

b] Dawk fil-Crafts Centre jaħdmu skond dawn il-ħinijiet: Mill-1 ta'April sat-30 ta'Settembru uffiċjal jidħol għax-xogħol mis- 7.30 am sas-1.30 pm filwaqt li iehor jaħdem mis-12.45pm sas-6.45 pm mit- Tnejn sas-Sibt.

Barra minn dan, dawn l-uffiċċjali jirraportaw għax-xogħol mit-Tnejn sal- Ħamis mis-7.15 am sal-4.45 pm (b'waqfa ta' 3/4 ta' siegħa għall-ikel) mill- 1 t'Ottubru sat-30 ta' Marzu u jolternaw ma' xulxin nhar ta' Ġimgħa u Sibt a bażi ta' l-istess ħinijiet.

Mill-banda l-oħra l-uffiċjal inkarigat mis- Sezzjoni jsegwi l-iskeda ta' xogħol simili bħal dik tal-Land Registry u l- Mużewijiet imsemmija f'paragrafu 'a' aktar 'l fuq.

c] Dawk fl-Uffiċċju tal-Beach Cleaning jaħdmu mis-7.00 am sas-2.00 pm mit-Tnejn sal-Ġimgħa u mis-7.00 am sa nofs-in-nhar nhar ta' Sibt, is-sena kollha.

d] L-uffiċjali klerikali assenjati ma' l-Isptar Generali t'Għawdex jaħdmufuq tliet skedi differenti kif imsemmija hawn taħt li japplikaw għas- sena kollha.

i Hemm xi wħud li jaħdmu mis-6.30 am sas-1.30 pm mit-Tnejn sal-Gimgħa u mis-6.30 am sal-11.30 am nhar ta' Sibt.

ii Oħrajn jaħdmu mis-7.00 am sas-2.00 pm mit-Tnejn sal-Ġimgħa u mis-7.00 am sa nofs-in-nhar nhar ta' Sibt.

iii Uffiċjali oħra jaħdmu mit-Tnejn sal-Ġimgħa skond il-ħinijiet imsemmija fis-sezzjoni 'a' t'hawn fuq.

e] L-Uffiċjal assenjat lill-Libreriji Pubbliċi jaħdem mis-7.15 am sas- 2.00 pm mit-Tnejn sal-Ġimgħa u mis-7.15 am sas-1.30 pm nhar ta' Sibt, is- sena kollha.

f] L-Uffiċjali klerikali li huma assenjati maċ-Ċentru Sportiv jaħdmu fuq bażi ta' roster.

Mit-Tnejn sal-Ġimgħa xi wħud minnhom jirraportaw għax- xogħol mis-7.15 am sas-2.15 pm filwaqt li oħrajn jaħdmu mis-2.15 am sad- 9.15 pm. Kull wieħed minnhom jidħol għax-xogħol tlett ijiem fil-għodu u waħda fil-għaxija fuq bażi ta' roster.

Nhar ta' Sibt uħud minnhom jirraportaw għax-xogħol mid-9.00 am sas-2.00 pm filwaqt li oħrajn jaħdmu mis-2.00 pm sas-7.00 pm. Barra minn dan, l-uffiċjal inkarigat jaħdem mis- 7.00 am sas-2.00 pm mit-Tnejn sal-Ġimgħa u mid-9.00 am sas-2.00 pm kull nhar ta' Sibt.

It-tagħrif mitlub fit-tieni parti tal-mistoqsija huwa dan li ġej:

a] Il-Libreriji Pubbliċi jaħdmu mis-7.15 am sas-2.00 pm kull nhar ta' Tnejn, Tlieta, Ħamis u Ġimgħa, mis-7.15 am sal-5.00 pm kull nhar ta' Erbgħa u mis-7.15 am sas-1.30 pm kull nhar ta' Sibt.

b] Rigward l-uffiċċju tal-Crafts Centre il-ħinijiet huma dawn:

i) Mill-1 t'April sal-15 ta' Ġunju dan l-uffiċċju jaħdem mis-7.15 am sas-6.45 pm mit-Tnejn sal-Ġimgħa u mis-7.30 am sas-6.45 pm nhar ta' Sibt;

ii) Mis-16 ta' Ġunju sat-30 ta' Settembru l-uffiċċju jaħdem mis- 7.00 am sas-6.45 pm mit-Tnejn sal-Ġimgħa u mis-7.30 am sas-6.45 pm nhar ta' Sibt;

iii) Mill-1 t'Ottubru sat-30 ta' Marzu l-uffiċċju jaħdem mis-7.15 am sal-4.45 pm mit-Tnejn sas-Sibt.

c] L-uffiċċju tal-Beach Cleaning jaħdem mis-7.00 am sas-2.00 pm mit- Tnejn sal-Ġimgħa u mis-7.00 am sa nofs-in-nhar nhar ta' Sibt.

d] L-uffiċċju tal-Lottu jiftaħ mis-7.00 am sas-1.40 pm mit-Tnejn sas- Sibt.

e] L-uffiċċju tal-Kummerċ jiftaħ mis-7.30 am sas-1.30 pm mit-Tnejn sas- Sibt.

f] L-Uffiċċju ta' l-Indafa Pubblika jkun miftuħ mis-7.00 am sas-2.15 pm mit-Tnejn sal-Ġimgħa u mis-7.00 am sas-1.15 pm kull nhar ta' Sibt.

g] L-Uffiċċju tal-Kultura jkun miftuħ mis-7.00 am sal-4.45 pm mit-Tnejn sal-Ġimgħa u mis-7.00 am sa nofs-in-nhar kull nhar ta' Sibt.

GĦAWDEX - AWDITUR

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Jista' l-Ministru jgħid għal-liema raġuni l-awditur reġa' ħareġ idur id- Dipartimenti tal-Gvern f'Għawdex?

B'ordni ta' min dan l-uffiċjal prinċipali reġa' ngħata l-inkarigu li jagħmel dan ix-xogħol?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll għal-liema raġuni kien hemm waqfa ta' bejn tlieta u erba' xhur?

ONOR.

ANTON TABONE: Nirreferi lill-onor interpellant għat-tweġiba mogħtija għall-Mistoqsija Nru 29539 u 29945.

Hija parti mill-Work Plan ta' l-awditur anzjan kif miftiehem miegħu u approvat minnu li dan idur id- Dipartimenti tal-Gvern f'Għawdex.

Jiena nfurmat li kien hemm perjodu meta l-Awditur anzjan ma kienx qed ikopri l-funzjonijiet kollha tal-Work Plan tiegħu.

PROĠETTI U ŻVILUPP - DIRETTUR

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Billi d-direttur tal-Proġetti u Żvilupp spiċċa mill-bord mediku, jista' l- Ministru jgħid min qiegħed jagħmel ix-xogħol li normalment kien jagħmel dan id-direttur?

Fuq liema kriterji ntgħażlet din il-persuna?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll x'allowance u/jew benefiċċji żejda qiegħda tieħu din il-persuna?

Meta se toħroġ l-applikazzjoni biex timtela' l- vakanza f'dan il-post?

ONOR.

ANTON TABONE: Is-Sur Joseph Portelli qed jagħmel ix-xogħol bħalissa tad-Direttur għall-Proġetti u Żvilupp.

Dan mhu qed jieħu l-ebda 'allowance' jew benefiċċju ieħor talli qed jagħmel dan ix-xogħol.

DIPARTIMENTI TAL-GVERN - AĠENTI DIRETTURI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Billi riċentement u ċioe' f'Seduta Nru. 510 inti għidt li l-aġenti diretturi minn żmien għal żmien iżuru l-uffiċċji li jaqgħu taħthom, jista' l-Ministru jgħid kemm-il darba kull direttur mar iżur id-dipartimenti li jaqgħu taħtu f'dawn l-aħħar tliet xhur?

ONOR.

ANTON TABONE: Jiena nfurmat li ż-żewġ aġenti Diretturi li hemm bħalissa fil-Ministeru jagħmlu żjarat prattikament ta' kuljum fid- Dipartimenti li jaqgħu taħthom.

SPTAR SAN VINĊENZ DE PAULE - KĊINA

L-ONOR.

EDWIN S. GRECH staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jispjega għaliex fil-kċina ta' l-Isptar San Vinċenz de Paule kontinwament ikun hemm riħa taqsam ta' drenaġġ?

Billi din il-kċina riċentement kienet ġiet refurbished, jista' l-Ministru jgħid x'qed isir biex dan l-inkonvenjent u periklu jiġi rrimedjat kemm jista' jkun malajr?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li xi drabi jkun hemm riħa ta' drenaġġ fuq in-naħa ta' wara tal-Kċina tar-Residenza ta' San Vinċenz de Paule.

Hu maħsub li dan qed ikun ikkaġunat minn ilma qiegħed fid-'drains'.

F'din il-parti tal-Kċina, la hemm 'toilets' u lanqas ma hemm sistema ta' drenaġġ iżda jsir it-tindif tal-ħaxix u titqaxxar il-patata.

Saru diversi attentati biex dan l-inkonvenjent jiġi rimedjat billi l- imsemmija 'drains' jiġu żblukkati minn fdalijiet tal-ħaxix permezz ta' pressa ta' ilma.

Qed jittieħdu wkoll passi biex fdalijiet tal-ħaxix ma jaqgħux fid-'drains', u b'hekk dan l-inkonvenjent għandu jonqos u forsi anke jiġi eliminat għal kollox.

SPTAR SAN VINĊENZ DE PAULE - AIR-CONDITIONING

L-ONOR.

EDWIN S. GRECH staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jikkonferma li l-apparat ta' l-air- conditioning fis-swali Psychogeriatrics fl-Isptar San Vinċenz de Paule sikwit ikunu bil-ħsara minn mindu dan il-blokk infetaħ uffiċjalment?

Veru li dan l-apparat huwa difettuż?

Billi dan ix-xogħol sar mill-kuntrattur, x'miżuri ttieħdu biex l-apparat jinbidel?

Jista' l-Ministru jgħid jekk il-kuntrattur tħallasx għal dan ix-xogħol difettuż?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li l-apparat ta' l-'air- conditioning' fis-Swali 'Psychogeriatrics' tar-Residenza ta' San Vinċenz de Paule kellu ftit problemi mill-bidu iżda l-kuntrattur dejjem ħa ħsieb li dawn jiġu rranġati għas-spejjez tiegħu.

Fis-sajf li għadda dan qatt ma waqaf.

Il-kuntrattur ilu żmien li ordna l-'ispare parts' li kienu qed joħolqu dawn il-problemi u waslu hawn Malta f'Novembru li għadda.

Issa qed nistennew li t-temp jaqleb ftit ieħor biex l-impjant ikun jista' jintefa' u jinbidlu l-'ispare parts' neċessarji li l-kumpanija barranija bagħtet għas-spejjez tagħha.

Il-kuntrattur konċernat għadu ma tħallas kollox ta' dan l-'air- conditioning'.

MSU - KONSULENTI BARRANIN

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Prim Ministru: Fid-dawl ta' diversi rapporti ta' Konsulenti barranin dwar l-operat ta' l-MSU fejn dawn fost affarijiet oħra allegaw li kien hemm każi ta' nepotiżmu, inkompetenza maniġerjali, management by crisis, nuqqas ta' dixxiplina professjonali, moral baxx, burokrazija għolja, nuqqas ta' direzzjoni kif wkoll indħil politiku fl-operat ta' l-MSU, ma jħossx il-Prim Ministru li f'ġieħ it- trasparenza għandu jniedi inkjesta indipendenti dwar dan kollu kif ukoll jippubblika dawn ir-rapporti negattivi dwar kumpannija ffinanzjata kollha kemm hi minn fondi pubbliċi?

Jista' l-Prim Ministru jgħid x'passi oħra beħsiebu jieħu dwar dawn l-allegazzjonijiet serji?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab infurmat li l-kummenti li qed jirreferi għalihom l-Onor Interpellant, saru f'wieħed mill-eżerċizzji nterni li jsiru b'mod regolari mill-MSU stess.

L-iskop ewlieni ta' dawn l-eżerċizzji, magħrufa bħala SWOT (Strength, Weaknesses, Opportunities, Threats), huwa li jitjieb l-operat tal-Kumpanija billi kulħadd jesprimi ruħu bil-liberta kollha bla biża jew influwenzi oħra.

ĦXEJJEX/FROTT - ESPORTAZZJONI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari tiegħi f'Ġunju tas- sena l-oħra dwar esportazzjoni tal-ħxejjex u frott, jista' l-Ministru jinformani xi kwantita' u tip ta' ħxejjex u frott ġew impurtati matul is- sena l-oħra u din is-sena?

ONOR.

CENSU GALEA: Jien infurmat li l-esportazzjoni kienet maqsuma kif ġej:

| |1995 |1996 | | |Jan-Dic |Jan-Mar | |Laring |7,302.40|2,608.40| | | |0 | |Mandolina |1,113.50|931.100 | |Grapefruit |95.50 |12.940 | |Lumi |79.40 |- | |Limes |0.72 |0.210 | |Kumquat |0.12 |0.020 | |Ugli |0.03 |0.020 | |Banana |5,650.90|2,172.70| | | |0 | |Tuffieh |6,077.30|1,694.10| | | |0 | |Lanġas |1,458.20|244.900 | |Għeneb |3,009.80|- | |(għall-għasir) | | | |Għeneb |331.50 |48.580 | |(għall-mejda) | | | |Bettiegħ |51.10 |10.900 | |Dulliegħ |28.80 |7.500 | |Tin |0.80 |0.004 | |Nuċiprisk |81.00 |10.400 | |Għajnbaqar |66.40 |27.000 | |Ħawħ |35.00 |2.500 | |Ċirasa |5.70 |0.100 | |Berquq |2.90 |1.500 | |Kiwi |313.30 |115.500 | |Pineapple |48.60 |11.700 | |Avocado Pear |32.50 |6.600 | |Coconuts |8.30 |3.900 | |Mangos |4.80 |1.500 | |Kaki |3.90 |0.200 | |Berries |1.80 |0.400 | |Bajtar tax-xewk |1.00 |- | |Star fruit |0.90 |0.200 | |Papaya |0.8 0 |0.200 | |Frawli |0.70 |- | |Baby Banana |0.70 | - | |Rummien |0.50 |0.006 | |Lychees |0.40 |0.030 | |Red Currents |0.30 |0.120 | |Passion fruit |0.14 |0.050 | |Baby Pineapple |0.13 |- | |Chirimoya |0.12 |- | |Nasipears |0.10 |0.080 | |Tomarillo |0.03 |0.030 | |Ramburtan |0.03 |0.050 | |Phaallis |0.35 |0.070 | |Guava |- |0.030 | |Kiwano |- |0.030 | |Mangosteens |- |0.030 | |Salak |- |0.010 | |Sharon Fruit |- |0.100 | |Tarohead |- |0.020 | |Bżar |30.60 | 6.200 | |Ħass (fancy) | 29.60 |4.300 | | | | | | |1995 |1996 | | |Jan-Dic |Jan-Mar | |Karfus |14.10 |4.400 | |(tal-insalata) | | | |Kaboċċi |13.90 |1.300 | |Karotti |8.30 |0.006 | |Kurrat |6.40 |0.002 | |Ravanel |5.70 |0.400 | |Brussells |4.00 |- | |sprouts | | | |Pastard |4.80 |0.330 | |Courgettes |4.20 |- | |Brokkli |2.70 |0.460 | |Asparagus |1.60 |0.480 | |Bużbież |1.60 |- | |Fażola |1.30 |0.490 | |Mangetout |1.30 |0.340 | |Corn |0.80 |0.015 | |Indivja |0.70 |- | |Chinese Leaves |1.10 |- | |Bżar Aħmar |0.70 |- | |Ħjar |0.40 |0.960 | |Bamja |0.20 |0.047 | |Rħubarb |0.20 |0.114 | |Celeriac |0.15 |- | |Gdur |0.13 |- | |Bringiel |0.05 |0.004 | |Turnips |0.05 |0.045 | |Spinaci |0.03 |- | |Pithaya |0.03 |0.050 | |Qaqoċċ |0.03 |- | |Chantarelle |0.02 |- | |Sweeds |0.25 |- | |Shallots |0.30 |0.093 | |Mushrooms |2.40 |0.040 | |Cherry Tomatoes |3.40 |0.008 | |Tadam |245.20 |2.350 | |Basal |156.00 |126.760 | |Tewm |43.20 |9.200 | |Patata Ħelwa |0.27 |0.250 | |Cikwejra |2.60 |0.081 | |Pepino |- |0.013 | |Patata |- |66.000 |

FISH FARMS

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' fish farms li hawn f'Malta u Għawdex?

Kemm huwa n-numru ta' ħaddiema fulltime u part-time?

Kemm huwa n-numru ta' ħaddiema barranin li jaħdmu f'dawn il-fish farms u xi grad ta' impieg għandhom?

Liema huma dawk l-ispeċi/kwalitajiet differenti ta' ħut li qed jitkabbru f'dawn il-fish farms?

ONOR.

CENSU GALEA: Jien infurmat li in-numru ta' Fish Farms li hawn Malta u Għawdex huwa ħamsa.

In-numru ta' ħaddiema Full-Time ilaħħaq 70 u dawk part-time 29 li minnhom 5 huma barranin.

Mill-barranin tnejn huma General and Technical Managers u tlieta huma Technical Managers.

Il-Fish Farms ikabbru awrat, spnott u mogħoz.

XEMXIJA - PROBLEMI TAL-BAJJA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: B'riferenza għall-mistoqsijiet parlamentari tiegħi u diskorsi fl- Aġġornament tal-Parlament dwar il-problemi tal-bajja tax-Xemxija partikolarment l-irwejjaħ esaġerati u l-ħsara ambjentali li qed issir f'din il-bajja, jista' l-Ministru jinfurmani x'miżuri se jittieħdu biex għall- istaġun tas-sajf li ġej din il-bajja tkun tabilħaqq bajja kif jixraq?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat mid-Dipartiment konċernat illi ma għandu jkun hemm ebda problema ta' kontaminazzjoni mid-drenaġġi fil- bajja indikata.

MTAĦLEB - ĠNIEN

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: B'riferenza għat-talba tiegħi f'isem il-bdiewa tal-Ġnien ta' l- Imtaħleb f'Ġunju tas-sena l-oħra f'seduta Nru. 435, jista' l-Ministru jinfurmani bl-iżviluppi u ċioe' x'xogħlijiet saru matul din is-sena u x'xogħlijiet huma pproġettati li jkomplu jsiru?

ONOR.

CENSU GALEA: Ix-xogħlijiet mitluba jsiru skond il-prijoritajiet stabbiliti mill-Kunsilli Lokali bi ftehim mad-Dipartiment tal-Agrikoltura.

SAN PAWL IL-BAĦAR - VENDA TAL-KAROZZI TAL-LINJA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 26842 ta' Ġunju tas-sena l-oħra, Seduta Nru. 435, jista' l-Ministru jinformani bl-iżviluppi li saru għar-rigward tat-talba biex issir venda tal- karozzi tal-linja f'San Pawl il-Baħar?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jiena nfurmat li f'Buġibba/Qawra hemm venda li taqdi l-ħtiġijiet tal-lokalita'.

Ninsab infurmat ukoll li L-Awtorita' tinsab fil-proċess li tagħmel "refurbishment" lil din il-venda.

Dan sar wara li kien hemm taħdidiet ma'l-Awtorita' ta' l-Ippjanar u kif ukoll mal- Kunsill Lokali ta' San Pawl il-Baħar, sabiex ikunu kkonsultati f'dak kollu li jikkonċernahom.

Dwar residenti ta' San Pawl il-Baħar (lejn in-naħa tax- Xemxija), dawn qed jinqdew mis-servizzi kollha li jgħaddu lejn it- Tramuntana ta' Malta, li fix-Xitwa jammontaw għal madwar 270 (mitejn u sebgħin) vjaġġ kuljum, li jikkonsistu fi vjaġġ minn u lejn Valletta, Buġibba, Sliema.

Għajn Tuffieħa u Ċirkewwa.

BDIEWA - FAWRAN TAD-DRENAĠĠ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienu dawk il-bdiewa li rrapportaw ħsarat kawża ta' fawran tad-drenaġġ?

F'liema nħawi ta' Malta saru dawn ir-rapporti?

X'passi ttieħdu?

X'għajnuna ngħatat mid-Dipartiment għall-Agrikoltura f'kull każ?

X'kumpens finanzjarju ngħata f'kull każ?

Kemm hemm każijiet pendenti fejn bdiewa għadhom jistennew li jingħataw l-għajnuna?

ONOR.

CENSU GALEA: Jien nfurmat li mis-sajf ta' l-1994 sal-lum kien hemm rapporti ta' żbroff ta' drenaġġ f'sitt lokalitajiet differenti f'Malta u li ntlaqtu sbatax -il bidwi.

Il-lokalitajiet jinkludu:

Manikata 7 bdiewa Għajn Żnuber, Mellieħa 3 bdiewa Mġarr 4 bdiewa Nigret, Rabat 1 bidwi Żejtun 1 bidwi Ħemsija, Rabat 1 bidwi

F'dawn il-każijiet kollha d-Dipartiment ta' l-Agrikoltura diġa bagħat l- istima tal-kumpens ta' ħsarat li sofrew il-bdiewa u dan jammonta għal Lm9,525.

Fil-każ tan-Nigret, Rabat l-iżbroff tad-drenaġġ m'għamilx ħsara konsiderevoli u ma' saret ebda stima ta' kumpens.

TA' XBIEX - RUBBISH DUMP

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Soċjali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 32384 li kont għamilt lill-Ministru għall-Ambjent u li issa ġiet riferuta lilek, possibbli jittieħdu passi biex l-għalqa li hemm wara Block A3, fil-Qasam tad-Djar f'Ta' Xbiex ma tibqax tintuża bħala 'rubbish dump'?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li d-Dipartiment ħa l-passi neċessarji għaż-żamma ta' l-indafa fil-post indikat u jittieħdu passi ulterjuri jekk il-post imsemmi ma jitnaddafx.

ANZJANI - CASUAL SOCIAL ASSISTANTS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Soċjali: Issa li ġew introdotti benefiċċji ġodda ta' leave, sick leave, eċċ, għall- part-timers, jista' l-Ministru jgħid meta mistennija li jiġu ntrodotti benefiċċji simili għall-casual social assistants li hemm ma' l-anzjani?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li peress li skond l-Att tas- Sigurta' Soċjali l-'Casual Social Assistants' huma meqjusa bħala 'self- employed', dawn ma jistgħux jibbenefikaw mill-miżuri ġodda li daħħal il- Gvern rigward 'leave, sick leave' eċċ. għall-'part-timers'.

PARTITI - LIĠI TA' FINANZJAMENT

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jikkonferma rapporti li l-Liġi tal-Finanzjament tal-partiti se titħalla għal wara l-Elezzjoni Ġenerali?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Kif jaf l-Onor Membru r-rapport tal- Kummissjoni mwaqqfa apposta biex tirrelata dwar il-proposta tal-Gvern għall- finanzjament pubbliku tal-partiti ma waslitx għall-konklużjonijiet bi qbil bejn il-membri tagħha u hemm differenzi sostanzjali bejn il-partiti.

Għalhekk għad ma kienx possibbli li jiġi preparat abbozz ta' liġi li jkollu "consensus" l-aktar wiesgħa.

TA' XBIEX - DJAR BATTALA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 32400, jista' l- Ministru jinvestiga rapporti li A3/5 Ta' Xbiex jinsab vojt għax il-familja kkonċernata marru joqogħdu x'imkien ieħor?

ONOR.

CENSU GALEA: Id-Dipartiment konċernat kien, għadu u ser jibqa jinvestiga l-każ.

SANT'ANDRU - DAWL

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jara li titwaħħal bozza qrib il-block 10, St. Andrew's Housing Estate, St. Andrew's minħabba fid-dlamijiet li hemm fl-inħawi?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: It-talba għal aktar dawl qed tkun kunsidrata flimkien ma' talbiet oħra.

DJAR - IMTARFA

L-ONOR.CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li l-iskema li kienet inħarġet għax-xiri tal-maisonettes fl-Imtarfa fl-1984, sal-lum għadha ma ġietx emendata sabiex is-sussidju jispiċċa wara ċertu numru ta' snin bħalma jsir fl-iskemi l-oħra kollha?

ONOR.

CENSU GALEA: L-Awtorita tonora il-kundizzjonijiet tal-kuntratt relattiv.

ŻEJTUN - GĦASSA/NUQQAS TA' GĦAMARA

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Billi jidher li hemm nuqqas ta' siġġijiet fl-għassa taż-Żejtun, jista' l-Ministru jgħidli jekk hux possibbli li din l-għassa tingħata biżżejjed siġġijiet kif ukoll xi għamara oħra li jista' jkollha bżonn?

ONOR.

TONIO BORG: Infurmat li fl-għassa taż-Żejtun in-numru ta' siġġijiet u għamara hu adekwat.

ŻABBAR/ŻEJTUN - TRIQ SAN ĠUŻEPP/TINDIF

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Billi Triq San Ġużepp bejn Ħaż-Żabbar u ż-Żejtun hi mimlija bi skart, ħmieġ, terrapien, biċċiet ta' karozzi mkissra kif ukoll b'kull xorta ta' mbarazz ieħor, jista' l-Ministru jgħidli jekk hux possibbli li din it-triq titnaddaf fl-iqsar żmien possibbli, idealment permezz ta' trakk u gaffa?

Billi din it-triq hi ferm abitat u billi hi arterja importanti bejn Ħaż- Żabbar u ż-Żejtun, possibbli li jittieħdu l-passi neċessarji fl-iqsar żmien possibbli?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li Triq San Ġużepp mhix klassifikata bħala arterja u għalhekk taqa' taħt ir-responsabbilta' tal- Kunsill Lokali ta' Ħaż-Żabbar.

ŻEJTUN/WIED IL-GĦAJN - TRIQ ID-DAĦLA TA' SAN TUMAS/SEWER

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid meta hu maħsub li jibda x-xogħol fl-extension tas-sewer fi Triq id-Daħla ta' San Tumas, Żejtun/Wied il-Għajn?

Fiex wasal ix-xogħol fuq it-tender ta' dan il-proġett?

Meta bejn wieħed u ieħor hu maħsub li jitlesta dan ix-xogħol?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li t-tender għax-xogħol tad-drenaġġ fid-Daħla ta' San Tumas, Żejtun/Wied il-Għajn intbagħat biex ikun pubblikat.

WIED IL-GĦAJN - TRIQ IL-QREMPUĊ/XOGĦLIJIET

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Possibbli l-Ministru jintervjeni biex fl-aqsar żmien possibbli jibda x- xogħol fuq l-extension tas-sewer fil-parti l-ġdida ta' Triq il-Qrempuċ f'Wied il-Għajn?

It-tender ġie awarded?

Jekk ir-risposta hi fl- affermattiv, meta u lil min?

Meta u maħsub li jibda u jintemm bejn wieħed u ieħor dan ix-xogħol?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li t-tender għall- estensjoni tad-drenaġġ fi Triq il-Qrempuċ, Marsascala ħareġ, pero' għadu ma ġiex aġġudikat.

Wara li jingħata, ix-xogħol jinbeda mill-aktar fis possibbli.

GĦAXAQ - TAL-QATTUS/SEWER

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru ġentilment jindaga u jinformani fiex wasal it-tender għall- extension tas-sewer fl-inħawi magħrufa bħala "Tal-Qattus" f'Ħal Għaxaq?

Meta hu maħsub li jibda u jitlesta x-xogħol bejn wieħed u ieħor?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li t-tender għall- estensjoni tad-drenaġġ f'Tal-Qattus, Ħal-Għaxaq ħareġ, pero' għadu ma ġiex aġġudikat.

Wara li jiġi aġġudikat ix-xogħol mistenni jibda ftit wara.

ŻEJTUN - VENDA TAL-KAROZZI TAL-LINJA

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Billi dan l-aħħar f'diskorsi pubbliċi l- Ministru wera mpenn u interess personali biex jinbnew faċlitajiet għax- xufiera/despatchers fil-venda l-ġdida tal-karozzi tal-linja taż-Żejtun possibbli jgħid jekk hemmx il-ħsieb li dan ix-xogħol isir?

Jekk hemm il- ħsieb li jinbnew dawn il-faċilitajiet, meta hu maħsub li jibda x-xogħol?

Jaħsibx il-Ministru li x-xufiera li jaħdmu fuq il-venda tal-karozzi tal- linja taż-Żejtun għandhom ikollhom faċilitajiet moderni w adatti?

Billi hija l-politika ddikjarata tal-Gvern preżenti li jagħti d-dinjita' w ir-rispett lill-impjegati tat-trasport pubbliku, jemminx il-Ministru li faċilitajiet bħal dawn fiż-Żejtun għandhom jingħataw prijorita'?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jiena nfurmat li l-Awtorita dwar it-Trasport Pubbliku qiegħda twettaq tibdiliet u titjieb radikali f'kull terminus madwar Malta, billi tagħmel "upgrading" tanġibbli li jinkludi għamara ġdida; anke fit-terminus taż-Żejtun fejn fi żmien qasir se jsiru faċilitajiet sanitarji anke hawnhekk.

Jiena nfurmat ukoll li l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku qed tistenna l-permess mingħand l-Awtorita' ta' l- Ippjanar sabiex anke x-xufiera jkollhom post adattat għalihom bil- faċilitajiet msemmija.

BENEFIĊĊJI SOĊJALI - KAŻ B'ID CARD NO.

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jispjega għaliex cheques ta' l-assistenza dovuti lil Mary Azzopardi ID Card No. 776750(M) qed jinħarġu fuq ommha Rita Azzopardi?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-benefiċjarja ser tiġi informata mid-Dipartiment tas-Sigurta' Soċjali biċ-ċirkostanzi tal-każ li ma jidhirlix li għandhom isiru pubbliċi.

BENEFIĊĊJI SOĊJALI - KAŻ B'ID CARD NO.

L-ONOR.

LINO SPITERI staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jara jekk l-armla li għandha n-numru ta' l-identita' 205533(M), li għamlet xi snin taħdem għal rasha u snin oħra mpjegata, hijiex tieħu l-pensjoni kollha ntitolata għaliha?

Jekk iva, jista' jgħid jekk ladarba l-pensjoni hi - kif qaltli - ta' Lm94.22c fix-xahar hix intitolata għal xi għajnuna soċjali supplimentari?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-benifiċjarja ser tiġi informata biċ-ċirkostanzi tal-każ tagħha mid-Dipartiment tas-Sigurta' Soċjali.

GĦAWDEX - DIVING CENTRES

L-ONOR.

KARMENU BORG staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Jista' l-Ministru jagħti informazzjoni ta' kemm hemm diving centres joperaw ġewwa Għawdex?

Kemm hemm minnhom li għandhom liċenzja tal-Pulizija?

Kemm minnhom għandhom il-liċenzja neċessarja biex jimlew ċilindri?

ONOR.

ANTON TABONE: Jiena nfurmat li f'Għawdex hawn ħames liċenzji maħruġa mill-Pulizija biex jinkera u jinbiegħ apparat tad-diving u biex joperaw kumpressur ta' l-arja.

Dawn il-ħames stabilimenti jinsabu 2 f'Marsalforn, 1 ix-Xlendi, 1 ix- Xewkija u iehor f'Kemmuna.

GĦAWDEX - PULIZIJA

L-ONOR.

KARMENU BORG staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li d-detail of duties tal-Pulizija ġewwa Għawdex m'hijiex issir minn surġent maġġur meta s-soltu kienet tinħadem minn dan?

ONOR.

TONIO BORG: Bħalissa l-esiġenzi tas-servizz jitlobu li din id- "detail" issir minn Surġent.

ELEZZJONIJIET ĠENERALI - KARTI TA' L-IDENTITA'

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid jekk fl-elezzjonijiet ta' l-1981, ta' l-1987 u ta' l- 1992 il-karta ta' l-identita' kenitx obbligata li tkun valida biex kull ċittadin seta' jivvota?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: F'ebda elezzjoni ma kien meħtieġ li wieħed ikollu karti ta' l-identia' valida biex ikun jista' jivvota.

Fl-elezzjoni tal-1987 il-Kummissjoni Elettorali kellha obbligu li tistampa dokument tal- vot għal kull min kellu karta ta' identita' valida.

Iżda kull min kellu dritt għal vot seta' jitlob id-dokument tal-votazzjoni anke jekk ma kellux karta ta' identita' valida.

ĊENTRU AMMINISTRATTIV

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid x'inhi l-prijorita' tal-Gvern fil-bini ta' ċentru amministrattiv?

Liema dipartimenti huma intenzjonati li jkunu housed f'dan iċ-ċentru?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Dan il-Gvern kien u għadu jemmen li l-iżvilupp ta' Ċentru Amministrattiv tal-Gvern huwa essenzjali sabiex is-Servizz Pubbliku jkun jista' jipprovdi liċ-ċittadini Maltin servizzi ta' livell ogħla.

L-iżvilupp ta' dan iċ-Ċentru għandu jservi wkoll biex l-impjegati tal-Gvern jaħdmu f'ambjent aħjar u aktar modern.

Għalhekk il-Gvern għadu għaddej bix-xogħol preparatorju għal dan il-Progett.

TELEX - EXCHANGE

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jgħid jekk l-exchange tat-telex huwiex se jispiċċa u minfloku jintuża exchange fl-Italia?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jiena nfurmat li l-Korporazzjoni Telemalta tinsab f'diskussjonijiet kummerċjali u tekniċi mal-kumpanija nazzjonali Taljana tat-Telekomunikazzjonijiet, Telecom Italia, sabiex is-servizz tat- telex jibda jiġi pprovdut permezz ta' exchange ta' l-istess Telecom Italia.

Dawn id-diskussjonijiet għadhom ma ġewx konklużi u għaldaqstant għadu kmieni biex wieħed jagħti risposta definittiva.

BORMLA - TRIQ IL-PELLEGRINAĠĠ

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid meta se jiġi kkompensat il-proprjetarju tal-post li twaqqa' biex jitla' bini minfloku mill-Gvern (139A, Triq il-Pellegrinaġġ, Bormla)?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li l-fond imsemmi mill- Onor. Interpellant ġie mibni fuq propjeta' li ġiet akkwistata b'titolu ta' Pussess u Użu, u l-kumpens relattiv qed jitħallas.

SAĦĦA - INFERMIERA

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Soċjali: Fl-1994 tħabbar li se jkun hemm continuity of services għal dawk in-nurses li kienu rriżenjaw mis-servizz tagħhom u xtaqu jerġgħu jaħdmu fl-isptar tal- Gvern.

Jista' l-Ministru jgħid min hu ntitolat għal dan il-continuity of service u jekk il-part-timers humiex intitolati għal dan ukoll?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-'policy' dwar l-impjegati tal-Gvern li kienu rriżenjaw mis-Servizz Pubbliku u reġgħu daħlu lura għax-xogħol ingħatat fl- MPO Ċirkulari Nru. 18/96 tas-26 ta' Frar, 1996 li tagħha ser inpoġġi kopja fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il-Ħin ta' Tqiegħed ta' Karti f'xi seduta.

BORMLA - SQAQ IT-TORRI

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jitlob lill-Bord tat- Traffiku biex jittieħdu passi ħalli ma jibqax jiġi ostakolat id-dħul għal Sqaq it-Torri, Bormla minħabba l-parking li qed isir fuq il-bankina quddiem l-entratura ta' din it-triq tant li minħabba din ir-raġuni persuna bi ħtiġijiet speċjali qed ikun impossibbli għaliha biex tgħaddi minn hemm biex tmur għar-residenza tagħha fl-istess triq?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jiena nfurmat li l-Bord għall-Kontroll tat- Traffiku m'għandu l-ebda kontroll fuq parking illegali, cioe' parking fuq il-bankini, għalhekk l-Onor.

Interpellant hu mitlub jirreferi l-mistoqsija tiegħu lill-Ministru ta' l-Intern.

SAĦĦA - HUMAN RESOURCES

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Soċjali: B'riferenza għal kopja ta' ittra indirizzata lid-Direttur tal-Human Resources tad-Dipartiment tas-Saħħa, liema kopja ta' ittra qed nehmeż ma' din il-mistoqsija, jista' l-Ministru jgħid x'pożizzjoni ħa d-Dipartiment tas-Saħħa dwar il-kontenut ta' din l-ittra?

ONOR.

LOUIS GALEA: Id-Direttur tad-Dipartiment tar-Riżorsi Umani, fi ħdan id-Diviżjoni tas-Saħħa, bagħat tweġiba fis-16 t'April 1996 lil min kiteb l-ittra mehmuża mal-Mistoqsija Parlamentari.

TARXIEN - TRIQ IL-KNISJA

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li jitwaqqgħu xi proprjetajiet biex Triq il-Knisja f'Ħal Tarxien tingħaqad mal-pjazza tar-raħal ħalli r-residenti tal-lokal ikunu jistgħu jiggwidaw ruħhom?

Liema proprjetajiet huma milquta minn dan il-proġett?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li sa issa l-Awtorita' ta' l-Ippjanar għadha ma rċeviet ebda applikazzjoni sabiex jitwaqqa' xi bini f' Ħal-Tarxien għal xi skop partikolari.

Barra minn hekk il-pjan lokali għal Ħal-Tarxien għadu ma ġiex ippreparat u għalhekk huwa diffiċli li wieħed jipprova jgħid xi pjani hemm għall- futur.

SIGURTA' SOĊJALI - BENEFIĊĊJI

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid jekk individwu jieħu xi somma dovuta minn pajjiż barrani, partikolarment bħala pensjoni ta' l-eta', din taffettwalu d- drittijiet għall-pensjoni lokali?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li jekk persuna tirċievi xi pensjoni jew somma flok pensjoni (jiġifieri Pensjoni Kommutata) minn xi 'Employer', għal servizz mogħti minnha, kemm f'Malta kif ukoll barra minn Malta, din il-pensjoni jew somma flok pensjoni, tiġi kkonsidrata meta tkun ikkalkulata r-rata tal-Pensjoni tas-Sigurta' Soċjali Maltija dovuta lilha taħt l-iSkema taż-Żewġ Terzi.

Jekk is-somma li qed jirreferi għaliha l-Onor.

Interpellant mhix marbuta ma' l-impjieg li kellha din l-persuna, allura għall-finijiet ta' Pensjoni Kontributorja Maltija tas-Sigurta' Soċjali, din ma tkunx ikkonsidrata.

RAĦAL ĠDID - TRIQ L-ISQOF BUHAGIAR

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jara li Triq l-Isqof Buhagiar, Raħal Ġdid tingħalaq għall-containers u minflok dawn jgħaddu minn mal-ġenb tal-Knisja ta' Sant'Antnin li hija aktar wiesgħa u fiha ma jgħixux residenti?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Ser nirreferi s-suġġeriment, ta' l-Onor.

Interpellant, għall-konsiderazzjoni tal-Bord għall-Kontroll tat-Traffiku.

NEIGHBOURHOOD WATCHES

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm hawn neighbourhood watches fil-preżent fil-pajjiż?

F'liema lokalitajiet jinsabu?

ONOR.

TONIO BORG: Fil-preżent hawn dawn il-lokalitajiet li għandhom "Neighbourhood watches",

Santa Venera, Tal-Virtu`(Rabat), Paceville, Tal-Veċċ (San Pawl il-Baħar), Blata l-Għolja (Mosta), Mistra, Mellieħa (Hsg.

Estate), Tarxien.

Tal-Mirakli (Lija)

Barra minn hekk qed tiġi introdotta skema ta' "Neighbourhood watch" f'Ħal Balzan.

KARTA TA' IDENTITA' - TIĠDID

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm hemm talbiet pendenti minn persuni li talbu biex tiġġeddilhom l-ID Card tagħhom fir-residenza tagħhom peress illi ma jifilħux joħorġu minn darhom biex iġeddu l-ID Cards?

Kemm iġġeddu ID Cards b'din il-manjiera mindu beda l-proċess tat-tiġdid tal-ID Cards?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab infurmat li hemm 1,036 talba pendenti minn persuni li talbu biex tiġġeddilhom il-Karta ta' l-Identita' fir- residenza tagħhom.

Qed isiru l-appuntamenti meħtieġa biex it-tiġdid isir fil-ġranet li ġejjin.

S'issa ġew imġedda 7,635 Karta ta' l-Identita' b'din il-manjiera mindu beda l-proċess tat-tiġdid.

KARTA' TA'IDIENTITA' - KAŻ B'ID NRU.170612 (M)

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jara li jittieħdu l-passi neċessarji biex l-anzjan bl-ID Card Nru. 170612(M) tiġġeddidlu l-ID Card peress li ma jiflaħx imur hu personalment l- uffiċċju tal-ID Cards u jkollu jbati ħafna biex jagħmel dan?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab infurmat li l-Karta' ta' l-Identita' numru 170612 (M) ġiet imġedda f'daru fid-29 ta' Frar 1996.

BORMLA - TRIQ SAN MIKIEL

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 32964 li kont għamilt lill-Ministru għall-Ambjenet u li issa ġiet riferuta lilek, tista' tgħid meta hemm il-ħsieb li jibda l-proġett tat-twaqqigħ tal-bini fi Triq San Mikiel, Bormla?

ONOR.

CENSU GALEA: Jien infurmat li x-xogħol fuq il-pjanti jinsab fi stadju avvanzat u diġa saru diskussjonijiet dwarhom bejn id-Dipartiment tal-Bini u Tiswija ta' Djar, il-Kunsill Lokali ta' Bormla u l-Awtorita ta' l-Ippjanar.

Jien infurmat ukoll li dalwaqt ser issir l-applikazzjoni lill-Awtorita ta' l- Ippjanar.

Hu ttamat li x-xogħol fuq dan il-proġett ikun jista jibda hekk kif joħroġ il-permess mill-Awtorita ta' l-Ippjanar.

VAT - RIFUŻJONI FUQ L-EWWEL RESIDENZA

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 32723 u ċioe' b'riferenza għad-Diskors tal-Budget għas-sena 1995 rigward ċertu ammont ta' ħlas lura tal-VAT fuq l-ewwel residenza, jista' l-Ministru jwieġeb il-kumplament ta' mistoqsija parlamentari tiegħi numru 29993, ċioe' jgħid kemm irid jgħaddi żmien biex tingħata l-VAT lura lil koppja li tkun bniet post?

Kemm hemm talbiet pendenti?

Kemm hu l-ammont ta' flus mitluba mid-Dipartiment bħala VAT?

ONOR.

CENSU GALEA: Jien infurmat li s-sussidju jingħata skond l- istadju li jkun wasal fih il-bini wara li tkun approvata l-applikazzjoni u jitħallas immedjatament wara l-approvazzjoni.

S'issa daħlu 208 applikazzjoni li minnhom 69 diġa rċevew jew se jirċievu l-ħlas dovut.

Kull talba li tiġi approvata titħallas direttament minn fondi tad- Dipartiment tal-V.A.T.

DJAR - TQASSIM TA' DJAR

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 32726 ċioe' jista' jirrispondi mistoqsija parlamentari tiegħi numru 32099, ċioe' jista' jgħid bejn Ġunju ta' l-1987 u l-aħħar ta' Frar, 1996 kemm qassmet plots, flats, maisonettes u djar rispettivament kull sena l-Awtorita' tad-Djar?

Kemm b'kiri, kemm b'bejgħ u kemm b'bejgħ bl-offerti rispettivament?

Fl-istess perjodu, id-Dipartiment ta' l-Akkomodazzjoni Soċjali kemm qassam flats/djar f'kull sena?

Kemm irrekwiżizzjona kull sena u kemm neħħa RO's u ta l-post lura lis-sid kull sena?

Liema huma l-postijiet u f'liema bliet u rħula qegħdin jinbnew?

Kemm-il unit fihom u meta mistennija jitlestew u jitqassmu?

ONOR.

CENSU GALEA: L-informazzjoni meħtieġa tingħata kollha hekk kif tinġabar.

BANEK - KONTIJIET TAT-TIFDIL

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 32782 u ċioe' dwar il-qtugħ tal-15% F.W.T. ta' l-interessi mill-kontijiet tat- Tifdil (Kurrenti u/jew Fissi) mill-Banek, jista' l-Ministru jikkonferma d- data minn meta dan il-qtugħ beda jiġi mplimentat u jekk sarx għall- kontijiet kollha u għal banek kollha mill-istess data?

Huwa l-każ li s-sidien kollha kellhom jiġu mogħtija l-għażla jekk jippreferux li, jew din it-taxxa tinqata' malli jiġi kkreditat l-interess jew li s-sid ("account holder/tax payer") jiġi kkreditat bl-interess kollu imma hu jagħżel li jirrapporta dan id-dħul lill-Kummissarju tat-Taxxi Interni hu stess fil-Formola I.T.1 għas-sena li tkun?

Jista' Bank jaqbad u jaqta' din it-taxxa minn xi kont mingħajr ma jgħarraf lis-sidien, ("A/c holders") minn qabel u jottjeni konferma ta' l- għażla tagħhom bil-kitba?

Jekk dan sar, jista' l-bank jiġi mġiegħel jottjeni l-għażla bil-kitba tas-sid tal-kont u jreġġa' lura l-azzjoni li ħa mingħajr awtorita' tas-sid b'effett minn meta dan jagħmel hekk?

ONOR.

JOHN DALLI: Ninforma lill-Onorevoli Interpellant li s-sistema tal- 15% Final Withholding TAX (FWT) fuq interessi minn depożiti bankarji ta' kull tip bdiet topera mill-bidu ta' Jannar 1994.

F'dak iż-żmien, il- banek kienu ppubblikaw diversi avviżi fil-gażżetti dwar is-sistema l-ġdida u anke bagħtu ittri lill-klijenti tagħhom biex kull depożitant jindika l- preferenza tiegħu rigward jekk iridx (a) jirċievi l-imgħaxx sħiħ jew (b) bil-15% FWT imnaqqas.

Min għażel (a) intalab jagħti awtoriżazzjoni bil- miktub lill-bank tiegħu biex il-bank ikun jista' jagħti l-informazzjoni fuq dan id-dħul jekk jintalab mill-Kummissarju tat-Taxxi Interni.

Id- depożitanti ġew avżati wkoll illi jekk ma jurux il-preferenza tagħhom sad- data li kienet ġiet speċifikata, il-bank kien sejjer inaqqas il- 15% FWT mill-interessi dovuti.

Id-dettalji ta' kemm taxxa tnaqqset tkun inkluża fir-rendikont bankarju li jintbagħat lid-depożitant regolarment.

Tajjeb li ngħid li, jekk maż-żmien id-dħul ta' tax payer jinbidel b'mod li l-preferenza magħżula minnu qabel mgħadhiex treġi, jista' javża lill- bank biex jaqleb fuq il-preferenza l-oħra.

Dan għandu jsir mill-inqas ħmistax-il jum qabel id-data tal-ħlas ta' l-interessi.

Rigward FWT li diġa tħallset, il-banek ma jistgħux jirrifondu t-taxxa mnaqqas sa kemm dan ma jkunx sar bi żbal.

Persuna li tnaqqsitilha l-FWT iżda r-rata ta' taxxa applikabbli fil-każ tagħha hija anqas minn 15%, għandha tinkludi l-ammont ta' FWT imħallas fir-Return Annwali ta'Taxxa u b'hekk tiġi mogħtija credit jew refund fuq taxxa mħallsa żejda meta jsir l- assessment.

VETTURI - ĦLAS TA' ASSIGURAZZJONI

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 32682 u ċioe' minn min, kif u fuq liema kriterji jiġi stabbilit il-valur ta' vettura kull sena għal skop ta' ħlas ta' assigurazzjoni (għall-ħruġ ta' liċenzji tat-toroq)?

Jekk dan l-assessjar isir minn xi kumitat jew organizzazzjoni uffiċjali, jista' l-Ministru jgħid min hu l-Kap tiegħu?

Kif inhu magħżul dan il-"body"?

Min jaħtru u l-membri lil min jirrappreżentaw?

X'inhuma eżatti t-"terms of reference" tiegħu?

ONOR.

JOHN DALLI: Ninforma lill-Onorevoli Interpellant li minħabba li l- biċċa l-kbira tal-persuni li jassiguraw vettura għall-ħsara li l-vettura tagħhom tista' ukoll issofri, jonqsu li, minn sena għal sena għal dan l- iskop, jagħmlu valutazzjoni tal-vettura tagħhom.

Għal dawn l-aħħar snin, l-assoċazzjoni tal-kumpaniji ta'l-assigurazzjoni ħejjiet, għal fini ta' dik l-assigurazzjoni, skeda tal-valur tas-suq ta'kull għamla ta' vettura li tiġi assigurata f'Malta skond l-għamla u s- sena tal-manifattura tagħha.

Din l-inizjattiva ttieħdet biex tgħin lill- assigurat ma jħallasx premium ogħla minn dak li suppost iħallas.

DISTRETT NRU.

3 - SERVIZZ TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari tiegħi numru 32453 li kienet saret lill-Ministru għat-Trasport, Komunikazzjoni u Teknoloġija u li ġiet riferuta lilek u mistoqsija parlamentari numru 32719, tista' tgħid kemm hu l-ammont ta' toroq li jeħtieġu -servizz ta' drenaġġ f'Ħaż Żabbar, Wied il-Għajn u ż-Żejtun, rispettivament?

Liema huma?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li t-toroq li jinħtieġu d- drenaġġ fit-Tielet Distrett huma:

ZEJTUN METRI

Triq id-Dahla ta' San Tumas 2,500 Vjal il-25 ta' Novembru 60 Triq il-Qalb ta' Gesu' 50 Sqaq f'Tarxien Road (Ta' l-Imraden Area) 220 Triq il-President 100 Triq tal-Barrani 130 ------- 3,060 -------

WIED IL-GHAJN Triq id-Dugh 40 Triq iċ-Cervjola 320 Triq is-Sibbien 70 Triq il-Qrempuc 365 Triq is-Silla 160 Triq il-Kosbor 120 Triq il-Habaq 30 Triq l-Ghaxqet 120 Triq San Nikola 50 Triq il-Bajja 100

METRI

Triq is-Sirda 120 ------ 1,495 ------ ZABBAR

Triq San Nikola 100 Sqaq Bursett 40 Triq il-Qaqocc 70 Triq id-Dliela 170 Triq il-Berebies 100 Triq il-Bahrija 50 Sqaq fi Triq is-Salini 180 Triq il-Professur J G Baldacchino 180 Triq Salvu Sciberras 240 Toroq Godda f'Tan-Nadur Area 840 ------ 1,970 ------

DISTRETT NRU.

3 - TARMAC

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm toroq li jenħtieġu t-tarmac f'Ħaż Żabbar, Wied il-Għajn u ż-Żejtun, rispettivament?

Liema huma?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta li tajt għall-Mistoqsija Parlamentari Nru. 32453 fis-Seduta Nru. 524 fil- 25 ta' Marzu 1996.

ETC - KORSIJIET TA' TAĦRIĠ

L-ONOR.

PHILIP MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid kemm qed isiru korsijiet ta' taħriġ bħalissa mill-Korporazzjoni ta' Xogħol u Taħriġ?

F'liema snajja' jew dixxiplini?

Kemm hemm persuni jattendu f'kull kors?

Kemm minnhom mhux qegħdin jaħdmu (i.e.) jirreġistraw għax-xogħol rispettiv?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Minn Ottubru 1995, sa Marzu 1996, il-Korporazzjoni għax-Xogħol u Taħriġ organizzat 254 korsijiet ta' taħriġ f'diversi oqsma.

Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-informazzjoni mitluba dwar dawn il- korsijiet.

DEUTSCHEWELLE - ĦADDIEMA

L-ONOR.

PHILIP MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' ħaddiema li spiċċaw mix-xogħol meta għalqet il-Kumpannija DeutscheWelle?

Kemm minnhom sabu xogħol permezz ta' taħriġ u tiftix għall-impjieg mill- Korporazzjoni ta' Xogħol u Taħriġ?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien infurmat li n-numru ta' ħaddiema li spiċċaw ix-xogħol meta għalqet il-kumpanija Deutsche Welle kien ta' ħamsa u tletin(35).

Minn dawn hemm tnejn li qed jattendu għal taħriġ fil-kompjuters u oħra li se tibda taħriġ fuq Sales Techniques.

Sbatax (17) sabu xogħol u m'għadhomx jirreġistraw għax-xogħol.

Qegħdin ikomplu l-isforzi biex jinstab xogħol addatat għas-sittax-il persuna li għadhom jirreġistraw.

DEUTSCHEWELLE - ĦADDIEMA

L-ONOR.

PHILIP MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid kemm ħaddiema li kienu jaħdmu mad- DeutscheWelle u li spiċċaw mix-xogħol għadhom qegħdin jirreġistraw għax- xogħol?

Kemm minnhom qegħdin jaħdmu bħala:- self-employed; (employees) mal- privat; f'Dipartimenti tal-Gvern; u ma' awtoritajiet, korporazzjonijiet, eċċ?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien infurmat li mill-ħamsa u tletin (35) ħaddiem li spiċċaw minn mad-Deutsche Welle, illum hemm sittax (16) minnhom li qed jirreġistraw għax-xogħol.

Fost dawk li għandhom impjieg hemm:

13 jaħdmu mal-privat 1 jaħdem self-employed 1 jaħdem ma' kumpanija parastatali 1 jaħdem mal-Gvern (full-time) 1 jaħdem mal-Gvern (part-time)

Qegħdin ikomplu jsiru sforzi biex jinsatb impjieg għas-sittax-il persuna li għadhom jirreġistraw għax-xogħol.

SANTA VENERA - TROBBIJA TA' KLIEB

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jordna li ssir spezzjoni bis-serjeta' mill-Pulizija tad- Distrett fi flat ġo blokk fil-Housing Estate, Santa Venera (wara l-fabbrika tad-Dacoutros) peress li numru ta' residenti qegħdin irabbu numru kbir ta' klieb fil-flats tagħhom kontra s-sanita' u b'disturb tal-paċi pubblika?

Ta min jinnota li minkejja diversi rapporti lill-pulizija ma sar xejn sal-lum.

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li l-ilment imsemmi ġie nvestigat.

Ma' rriżultax li qed jiġu mrobbija xi kwantita' ta' klieb.

Jirriżulta li l- uniku kelb imrobbi, qed jinżamm bħala "pet" minn tifla ħandikappata.

Barra minn hekk dan il-kelb huwa liċenzjat.

FURNARA - PAGAMENTI

L-ONOR.

LINO SPITERI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid huwiex il-każ li pagamenti dovuti lil "tal-ħobż" (furnara) ma ġewx imħallsa meta kienu dovuti?

Jekk iva, għaliex?

ONOR.

BONNICI JOSEF: Il-pagamenti dovuti lill-furnara tal-ħobż tal-Malti jitħallsu wara l-għeluq tal-perjodu meta jkunu dovuti.

L-aħħar pagament għat-tieni sitt xhur ta` l-1995 ser jitħallsu dalwaqt.

Jista jkun hemm xi dewmien f`xi każi li jkun irid isir eżami dwar l-ammont ta` sussidju individwali.

SANTA VENERA - STORBJU PERMEZZ TA' MAKKINARJU

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jara li tittieħed azzjoni kontra min qiegħed joħloq ċertu storbju permezz ta' makkinarju li hemm installat fil-bini f'Old Railway Junction c/w Braille Str, Santa Venera u li suppost li hu bini b'użu kummerċjali u mhux wieħed industrijali?

ONOR.

TONIO BORG: Il-pulizija qed tagħmel sorveljanza fl-inħawi.

Sadanittant hemm proċeduri kriminali pendenti dwar l-inkonvenjent.

PULIZIJA - UFFIĊJALI "ACTING"

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm uffiċjali fi ħdan il-Korp tal-Pulizija li qegħdin jokkupaw kariga bħala "acting"?

ONOR.

TONIO BORG: Fil-preżent hemm erba' Spetturi li qed jagħmlu xogħol ta' "Officer in charge".

SANTA VENERA - BINI LLEGALI

L-ONOR CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: B'riferenza għar-risposta li ngħatat għall-mistoqsija parlamentari numru 25113 fejn intqal li qegħda tittieħed eforcement action mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar dwar bini li sar 'il barra mil-linja uffiċjali tat-triq u li jibda f'Old Railway Junction c/w Braille Street, Santa Venera, jista' l- Ministru jgħid x'sar s'issa għax il-bini llegali sal-lum għadu fejn kien?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ma għandi xejn x'inżid f'dan il-mument mat-tweġiba li tajt għall-Mistoqsija Parlamentari Nru 25113 Seduta Nru 399.

RABAT - OLD DONI STREET - BRACKET

33109 .L-ONOR CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jara li Enemalta minnufih tneħħi l-bracket li magħha hemm imqabbda l-wires ta' l-elettriku li qiegħed imwaħħal mad-dar 1, Old Doni Street, Rabat peress li qiegħda ssir ħsara kbira fil-faċċata ta' din id- dar?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Għaddejt dan l-ilment lill-Korporazzjoni Enemalta.

AWTORITA' TA' L-IPPJANAR - IMPJEGATI

L-ONOR CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jagħti breakdown ta' l-impjegati ta' l-Awtorita' ta' l- Ippjanar skond il-grad li qegħdin fih, jiġifieri grade 2,3,4,5,6, u 7, fil- management, bħala konsulenti u trainees?

Liema impjegati huma mqassma fil-gradi speċifiċi skond il-job description tagħhom?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-impjegati ta' l-Awtorita' ta' l- Ippjanar fi gradi 2 - 7 fil-Management bħala konsulenti u trainees huma mqassmin kif ġej:

GRAD NUMRU TA' IMPJEGATI

2 19 3 47 4 44 5 83 6 7 7 8 --- TOTAL 208 --- GRADI MANIGERJALI 15 KONSULENTI 6 TRAINEES 26

Dawn l-impjegati kollha li huma impjegati direttament mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar jew li ġew assimilati fi gradi ta' l-Awtorita' sa mill-1 ta' Diċembru 1992 huma kollha mqassma fi gradi speċifiċi skond il-Job Description tagħhom.

ATTARD - ESTENSJONI TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħidli meta se titkompla l-estensjoni ta' drenaġġ li nbdiet żmien ilu f'Qormi Road l/o Ħ'Attard biswit il-pumping station ta' Wied is-Sewda (bejn "Ta' Zimzem" u "Tal-Qassati")?

Jekk ix-xogħol mhux se jitkompla, jista' l-Ministru jgħid x'inhu jżomm lid-Dipartiment tad-Drenaġġ milli jneħħi t-terrapien li tħalla fuq għelieqi privati kif ukoll il-katusi fl-istess area?

Id-Dipartiment jikkonsidra rikompens lill-bdiewa minħabba l-użu ta' art għal dan il-proġett?

(Pjanta ta' dan qed tintbagħat taħt separate cover).

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-Onor.

Interpellant qiegħed jirreferi għall-parti minn proġett li għandu jitkompla u jitqabbad miegħu id-drenaġġ tar-Rabat, Ħ'Attard, Ħad-Dingli u l-Baħrija.

It-terrapien u katusi se jitneħħew aktar tard din is-sena wara li tgħaddi x-xita biex ma ssirx ħsara lill-uċuħ tar-raba.

PIXXINA NAZZJONALI - INFIQ

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kultura: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsijiet parlamentari numri 32701 u 32954, ċioe' imbilli f'diversi mistoqsijiet parlamentari ta' qabel kien ingħad li l-Pixxina Nazzjonali kienet saret bi spiża ta' Lm1.3 miljun, jista' jgħid jekk din is-somma żdieditx u jekk żdiedet kemm hu l-ammont finali?

ONOR.

MICHAEL ANGELO REFALO: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li risposta tingħata f'xi seduta oħra.

MALTA/GĦAWDEX - CONCRETE BATCHING PLANTS

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 32024 ċioe' jista' jgħid kemm huwa n-numru ta' concrete batching plants f'Malta u Għawdex?

Meta nħarġet il-liċenzja?

Hawn minnhom li qed joperaw mingħajr liċenzja u jekk fl-affermattiv, liema huma dawn?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar.

ENEMALTA - PROVVISTA TA' L-ELETTRIKU

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jwieġeb il-mistoqsijiet parlamentari numri 31420, 32375, 32521 u 32684 dwar qtugħ fil-provvista ta' l-elettriku?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Qed inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra il- listi bl-informazzjoni mitluba.

TA' QALI - ESTENSJONI TA' RAZZETT

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jirrispondi l-mistoqsijiet parlamentari tiegħi numri 32547 u 32903 dwar razzett f'Ta' Qali?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-Awtorita' ta' l-Ippjanar għadha qiegħda tinvestiga.

SKEJJEL - FAĊILITAJIET SPORTIVI

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 32683, ċioe' b'riferenza għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 32140 dwar faċilitajiet sportivi fl-iskejjel tal-Gvern, jista' l-Ministru jgħid (i) għal-liema użu qed jintużaw waqt il-ħinijiet ta' l-iskola; (ii) wara l-ħinijiet ta' l-iskola u fi ġranet oħra; u għal liema perjodu ta' ħin qed isir użu minnhom?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-informazzjoni mitluba mill-Onorevoli Interpellant.

Inżid ngħid li dan it-tagħrif jitbiddel, minn żmien għal żmien, peress li l- biċċa l-kbira ta' l-iskejjel, permezz tal-Kunsilli Skolastiċi, qed joffru l- faċilitajiet sportivi tagħhom għall-użu tal-komunita'.

SPIŻERIJI ĠODDA

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 32756, ċioe' jista' jgħid kemm kien hemm talbiet għal ftuħ ta' spiżeriji ġodda mill-1987 sal-lum u l-lokalitajiet ta' fejn saret kull talba?

Liema kienu dawk li nħarġulhom permessi u dawk li għad qed jiġu kkonsidrati?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat illi n-numru ta' talbiet għall- spiżeriji ġodda bejn l-1 ta' Jannar 1987 u l-11 ta' April, 1996 kien ta' 270.

In-numru ta' spiżeriji li ġew liċenzjati fil-perijodu msemmi għalhekk żdied minn 142 għal 205.

Il-lokalitajiet fejn ġew liċenzjati l-ispiżeriji jidhru fl-iskeda A li ser titpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il-Ħin ta' Tqiegħed ta' Karti f'xi seduta.

Bħalissa qed jiġu kkunsidrati 165-il applikazzjoni li jidhru fl-iskeda B skond il-lokalitajiet li wkoll ser titpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il- Ħin ta' Tqiegħed ta' Karti f'xi seduta.

Minn dawn 117-il applikazzjoni ma jistgħux jingħataw liċenzji minħabba r-restrizzjonijiet skond Avviż Legali 31 tal-1984 l-Ordinanza dwar il-Professjoni Medika u l-Professjonijiet li għandhom x'jaqsmu magħha Kap 51 Regolamenti dwar il-Liċenzji għall- Spiżeriji.

Qed isir xogħol biex jiġu emendati dawn ir-Regolamenti.

MĠARR - TRIQ L-ISKORBA

L-ONOR.

CARMLINO SPITERI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jagħti indikazzjoni fiex waslet l-estensjoni tad-drenaġġ għal Triq l-Iskorba, Mġarr?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Din l-estensjoni qiegħda fil-programm tax- xogħlijiet pendenti.

AJRUPORT - SENIOR OFFICERS

L-ONOR.

JOE DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jgħid għaliex is-senior officers tal-Malta International Airport jagħmlu overtime u l-officers ta' l-istess kumpannija ma jingħatawx overtime?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jiena nfurmat li L-MIA tagħti l-overtime skond il-provvedimenti tal-Ftehim Kollettiv.

Dan jingħata meta ċ-ċirkostanzi jirrendu dan ix-xogħol neċessarju u kemm ikun possibbli jinqasam b'mod ġust u ekwu.

Jiena nfurmat ukoll li l-MIA u l-UĦM qablu li l-kumpanija tagħmel minn kollox biex iżżomm is-sahra baxxa kemm jista' jkun.

AJRUPORT - SENIOR OFFICERS

L-ONOR.

JOE DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jgħid kemm ħadu overtime is-senior officers tal-Malta International Airport mill-1 ta' Jannar, 1996 sa l-aħħar ta' April, 1996?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jiena nfurmat li mill-1 ta' Jannar 1996 sal-15 ta' April 1996, l-erba' senior officers ta' l-MIA ħadmu 24 siegħa, 12-il siegħa, 12-il siegħa u 32 siegħa rispettivament f'sahra.

AJRUPORT - KAROZZI MIKRIJA

L-ONOR.

JOE DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm karozzi (i) mikrijin mill-kumpannija Malta International Airport; (ii) kemm hemm karozzi li huma prorpjeta' ta' l-Malta International Airport; u (iii) minn min huma wżati?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jiena nfurmat li MIA għandha 15-il karozza tagħha u 7 mikrijin.

AJRUPORT - TELEPHONES ĊELLULARI

L-ONOR.

JOE DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il telecell għandha l-Malta International Airport fuq isem il-kumpannija għall-użu ta' l-impjegati tagħha u minn min huma wżati? 24/04/96

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jiena nfurmat li l-MIA għandha għaxar telecels li qiegħdin għand ic-Chairman, sitt executives u tlett managers.

AJRUPORT - IMPJEGATI

L-ONOR.

JOE DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jgħid kemm għandhom paga u leave rispettivament: (1) iċ-Chairman; (2) Manager I; (3) Manager 2; (4) Senior Executive li huma mpjegati mal-Malta International Airport?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba mogħtija għall-mistoqsija numru 24460 fis-seduta 398.

Jiena nfurmat li l-leave huwa skond il-provvedimenti tal-liġi.

AJRUPORT - XUFIER TAĊ-CHAIRMAN

L-ONOR.

JOE DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jgħid x'jagħmel ix- xufier taċ-Chairman tal-Malta International Airport u fejn jkun matul il- ġurnata dan l-impjegat?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jiena nfurmat li l-MIA għandha driver wieħed li jitqassam skond il-ħtiġijiet tal-kumpanija u mhux assenjat direttament mac- Chairman.

SPTAR ĠENERALI - LAUNDRY

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Soċjali: Jaf il-Ministru li mil-Laundry ta' l-Isptar Ġenerali ta' Għawdex tneħħew sitt (6) impjegati u issa l-istess laundry ma tistax tiffunzjona peress li baqa' biss erbatax (14)-il impjegat?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-Mistoqsija għandha ssir lill-Ministru ta' Għawdex.

SIGURTA SOĊJALI - APPLIKAZZJONI

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jara li l-applikazzjoni tal-persuna li d-dettalji tagħha qed nibgħathomlok separatament, sabiex tara kemm hu l-ammont dovut lid-Dipartiment tas-Sigurta' Soċjali u lill-Kummissarju tat-Taxxi Interni tiġi pproċessata kemm jista' jkun malajr (DSS File)?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li l-każ li qiegħed jirreferi għalih l-Onorevoli Membru ġie pproċċessat u l-persuna kkonċernata ngħatat tweġiba.

WSC - ILMA MILL-BOREHOLES

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa l-ammont ta' ilma li l-Korporazzjoni għas- Servizzi ta' l-Ilma ttella' mill-boreholes u kemm huwa l-ammont li jipproduċu r-reverse osmosis?

Kemm-il borehole qiegħda tiffunzjona u tissupplixxi ilma direttament fil-mains?

Kemm-il borehole tmur għal ġol- ġibjuni?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-informazzjoni mitluba qiegħda tinġabar