MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 406 It-Tlieta, 24 ta' Ottubru, 2000 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 406

It-Tlieta, 24 ta' Ottubru, 2000

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-6.09 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tlieta, 24 ta' Ottubru, 2000

WERREJ MINUTI 186

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 186

TQEGĦID TA' KARTI 189

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IS-SIGUREZZA ĠENERALI U KWALITA' TAL-PRODOTTI

(IT-TIENI QARI)

GENERAL PRODUCT SAFETY AND QUALITY BILL (SECOND READING) 189

AĠĠORNAMENT 205

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 210

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru 405 li saret fl-24 ta' Ottubru, 2000 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

SKEJJEL SPEĊJALI - ŻGĦAŻAGĦ B'DIŻABILITA'

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm għandna żgħażagħ b'diżabilita' li għalqu s-16- il sena fl-iskejjel speċjali?

F'liema skejjel qegħdin?

Kemm hemm minnhom li suppost diġa' marru fl-adult training centres?

Sakemm imorru f'dawk iċ- ċentri, x'se jkunu qed jagħmlu dawn iż-żgħażagħ fl-iskejjel speċjali?

B'liema mod qed jitħejjew għaċ-ċaqliqa li trid issir?

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Edukazzjoni): Informat li żgħażagħ b'diżabilita` fl-iskejjel speċjali li għalqu s-16-il sena hemm:

|Lokalit|Skola |Subie|Bnie|Tota| |a` | |n |t |l | |Ħamrun |Guardian | 33| 26| 59| | |Angel | | | | |Msida |Mater Dei| ---| ---| | | | | | |--- | |Msida |Sta | 16 | 7| 23| | |Marija | | | | |Qrendi |Helen | 3 | 2| 5| | |Keller | | | | |St |San | 16 | 4| 20| |Andrews|Miguel | | | | |Wardija|Dun M. | 26 | 10 | 36| | |Attard | | | | |Sannat |Special | 3 | 2| 5| | |Unit | | | | |Totali | |97 | 51|148 |

Minn dawn 34 student diġa' għaddew mill-ewwel sena tal-kors transitorju u qed isiru l-arranġamenti biex dawn jibdew jattendu l-adult training centres, hekk kif id-dipartiment fi ħdan il-ministeru tal-politika soċjali jibgħat għalihom.

Sakemm imorru fl-adult training centres, dawn l- istudenti ser ikomplu jitħarrġu aktar fil-kors transitorju taħt id- direzzjoni ta' transition co-ordinator impjegata mad-diviżjoni ta' l- edukazzjoni u li hi mħarrġa apposta għal dan ix-xogħol.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Bartolo, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Peress li aktar ma jgħaddi ż-żmien aktar qed jonqos in-numru ta' studenti żgħar li jidħlu f'dawn l-iskejjel, hemm xi pjan min-naħa tal-ministeru biex il-faċilitajiet li jeżistu jintużaw bl- aħjar mod, anke fl-interess ta' dawn iż-żgħażagħ stess?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Fuq dan is-suġġett sar rapport pjuttost dettaljat - anke ġie diskuss fil-kumitat ministerjali għal edukazzjoni inklussiva - u mexjin lejn id-direzzjoni li ftit minn dawn l-iskejjel isiru ċentri ta' riżorsa mill-aktar mgħammra u ċentri ta' taħriġ li jkollhom il-kapaċita' li jilqgħu fihom każi li jkunu verament speċjali.

Naturalment dejjem hemm il-prinċipju li jekk tapplika l-edukazzjoni inklussiva fis-sens assolut tagħha, m'għandekx għalfejn tagħmel dawn l- affarijiet għax kollox ikun provdut fl-iskejjel normali.

Din hija strateġija li għall-ewwel tista' tidher li hi favur u fl-interess ta' dawn l-istudenti, imma jista' jkun li tispiċċa taħdem kontra tagħhom.

Qed ngħid hekk għax sakemm naslu fl-istat li l-iskejjel normali jkollhom dak kollu li hu meħtieġ, it-triq hija itwal milli wieħed jaħseb minħabba r- riżorsi li hemm bżonn.

Issa kif qal tajjeb l-Onor.

Bartolo, dawn l-iskejjel ftit li xejn għadhom jieħdu studenti ġodda u allura wasal iż-żmien li dan l-ispazju jibda jintuża b'mod aħjar.

Peress li dawn huma kwalifikati bħala skejjel, qegħdin jaħdmu bil-kondizzjonijiet u bit-timetable li jaħdmu bihom l-iskejjel, pero' fihom hemm tagħmir u riżorsi li għandhom ikunu għad-dispożizzjoni ta' min għandu bżonnhom mhux biss fil-ħin partikolari ta' l-iskola imma anke f'ħinijiet oħrajn.

Per eżempju l-iskola San Miguel hija waħda minn dawk l-iskejjel li toffri ċerta faċilita'.

Fil-fatt il-kap ta' din l-iskola lest li jgħin biex dawn il-faċilitajiet ikunu jistgħu jiġu utilizzati ħafna aħjar mhux biss mit- tfal li jattendu regolarment imma anke minn tfal li jmorru skejjel normali imma li jista' jkun ta' ġid għalihom jekk f'xi ħin jużaw dawk il- faċilitajiet.

L-idea hi li dawn l-iskejjel nagħmluhom ċentri ta' dan it- tip.

MR SPEAKER: L-Onor.

Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Qed nieħu gost li l-Ministru semma l-kap ta' l- iskola San Miguel, bniedem ta' viżjoni u dedikazzjoni kbira f'dan il-qasam.

Fil-fatt fl-1998 is-Sur George Borg kien issuġġerixxa li wħud minn dawn l- iskejjel - dak iż-żmien kellu f'moħħu l-iskola Santa Marija ta' l-Imsida, peress li kienet qed titlef ir-rwol tagħha u kienet għadha ma sabitx rwol ġdid - jibdew iservu ta' istituzzjonijiet ta' transizzjoni, biex dawn iż- żgħażagħ jiġu ppreparati għall-ħajja tax-xogħol u għall-ħajja soċjali u mhux sempliċement nassorbuhom f'ċentri ta' taħriġ għall-adulti.

Il- Ministru jikkonsidra li jerġa' jirxoxta dawn il-proposti - naturalment jaġġornahom, ibiddel xi ħaġa minnhom u jżid magħhom - u jimxi magħhom?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Speaker, nispera li jasal iż-żmien li anke ċ- ċentri ta' taħriġ għall-adulti jinbidlu minn kif inhuma llum u jakkwistaw aktar rwol li jqanqal il-potenzjal residwali ta' dawn iż-żgħażagħ biex ikunu jistgħu jgħixu ħajja ta' kwalita' aħjar.

Jiena m'għandi l-ebda diffikulta' li nimxi mal-proposti tas-Sur George Borg, anzi naqbel magħhom, beħsiebna naħdmu fuqhom u nittama li nkunu nistgħu nniedu l-pjan li nutilizzaw dawn il-postijiet.

MR SPEAKER: L-Onor.

Jean Pierre Farrugia, domanda supplimentari.

ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA: Kemm kien hemm talbiet għal facilitators ma' tfal b'diżabilita' li qegħdin fi skejjel normali li ma ġewx milqugħa?

X'inhu l-pjan tal-ministeru kemm f'dan il-qasam kif ukoll fir-rigward ta' l- iskejjel tal-knisja u skejjel privati?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: In-numru ta' tfal li ġew iċċertifikati li għandhom bżonn l-appoġġ ta' facilitator u dan m'huwiex available huwa żgħir ħafna.

Bħalissa qegħdin nistennew li jiġi kkompletat l-istatementing process ta' dawk li applikaw biex jiġu ċċertifikati x'inhu l-appoġġ speċjali li għandhom bżonn.

Għaddej ukoll il-kors ta' casual facilitators li jridu jiġu ttrejnjati biex jakkwistaw il-kwalifiki meħtieġa biex ikunu jistgħu jieħdu l-pożizzjoni sħiħa kif jipprovdi l-ftehim għal din il-kategorija ta' mpjegati.

Irridu naraw li jkun hemm sistema maqbula ta' kif in-nies li jaħdmu fil-kamp ta' l-edukazzjoni inklussiva għandhom jiġu mħarrġa.

Fil- fatt għaddejjin diskussjonijiet ma' l-universita', intervenew diversi nies dwar din il-materja u nisperaw li tiġi deċiża ma ddumx.

Id-diviżjoni ta' l-edukazzjoni għandu jkollha sors tajjeb fejn in-nies jiġu mħarrġa.

Dawn mhux neċessarjament kollha għandhom jiġu mħarrġa f'ċertu livell għoli għax fir-rigward ta' l-edukazzjoni inklussiva, il- pożizzjoni ma tridx tiġi aċċettata bħallikieku kulmin għandu bżonn speċjali għandu bilfors ikollu facilitator għalih waħdu.

Il-bżonnijiet jistgħu jvarjaw.

Hemm bżonn li jidħlu kunċetti ġodda u allura l-proċess ta' taħriġ irid jibda minn wieħed bażiku għall-appoġġ speċjali, ta' natura bażika u jitla' għal livelli differenti sakemm tasal għal taħriġ ta' ċertu livell sew akkademiku kif ukoll ta' natura prattika.

Irridu nbiddlu wkoll il-mentalita' li meta facilitator jidħol fil-klassi m'għandux jintrabat ma' dak l-istudent jew studenta partikolari bl- esklużjoni ta' l-ambjent kollu tal-klassi u tat-tfal l-oħra kollha.

Kultant dan jiġri jew tort tal-facilitaor, jew ta' l-atteġġjament tat- teachers jew anke tal-ġenituri stess.

Irridu nifhmu li meta għandek xi ħadd bi bżonnijiet speċjali u dan ġie allokat facilitator biex jiffoka fuqu, ma jfissirx li dan l-għalliem m'hu se jagħmel xejn ħlief joqgħod ma' dak l-istudent imma jrid jassisti lit-teacher u jipparteċipa fl-iżvilupp edukattiv ta' dik il-klassi.

MR SPEAKER: L-Onor.

Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nixtieq naqbad ma' dan il-punt li qajjem il- Ministru.

F'pajjiżna daħlet il-mentalita' insostenibbli u żbaljata li kulmin għandu xi diffikulta' biex jitgħallem, jippretendi persuna adulta li toqgħod miegħu fil-klassi u din mhux bilfors tħalli riżultati mixtieqa.

Kultant aktar jinqalgħu diffikultajiet għax issib għalliema li jistrieħu fuq il-facilitators.

Barra minn hekk il-facilitator jista' jservi ta' ostakolu fil-komunikazzjoni u fis-soċjabilita' bejn it-tfal u l-bqija tal- klassi.

Hemm xi pjan biex min-naħa waħda nħarrġu u nbiddlu s-sistemi ta' appoġġ li hemm bżonn, u min-naħa l-oħra nħarrġu lill-għalliema biex l- inklużjoni tkun ukoll responsabbilta' tagħhom?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Iva, dan il-pjan jeżisti, ġie diskuss mill-kumitat ministerjali għall-edukazzjoni inklussiva u approvat.

Fil-fatt ikun tajjeb jekk inpoġġi kopja tiegħu fuq il-Mejda tal-Kamra.

Dan il-pjan huwa ambizzjuż u fih innifsu jgħid li ma jistax jitwettaq kollu f'daqqa.

Irridu nibdew minn sempliċement proċess ta' statementing u nkomplu għal proċess ta' individualised educational programme, li jkun ftit aktar kumpless imma jsir b'ħafna aktar għaqal, b'aktar parteċipazzjoni tal- familja, tal-kap ta' l-iskola, ta' l-għalliema, tal-professjonisti bejniethom u ħafna drabi ta' l-istudent innifsu biex naraw x'inhu l-bżonn partikolari ta' dan l-istudent u ninserixxuh mill-ewwel.

Jekk dawn il- persuni kollha jaqblu m'għandniex għalfejn immorru għal statementing board; tmur biss jew meta ma jkunx hemm qbil jew fejn ikun hemm ir-raġunijiet li wieħed jappella.

Dan il-proċess nisperaw li navvjawh din is-sena stess, pjan li jaħseb biex filwaqt li nibdew b'din il-manjiera mal-każi ġodda, nagħmlu review tal-każi kollha kemm huma.

Naturalment min dara b'facilitator one to one, mhux se jkun faċli għalih jekk oġġettivament jirriżulta li m'hemmx il-ħtieġa li jkollu facilitator miegħu.

Hawnhekk irridu nimxu b'ħafna kawtela, b'ħafna umanita' u b'ħafna djalogu ma' kull min hu involut, imma f'din id-direzzjoni rridu nimxu.

Jekk dan kollu li qed ngħidu nibdew resqin lejh, jiġifieri naqbdu dawn l- iskejjel speċjali u nbidluhom fi skejjel ta' riżorsa, naqbdu l-punt li semma' l-Onor.

Bartolo li nużaw wieħed jew tnejn minnhom biex il-fażi transitorja għal dawk li jibdew jilħqu ċerta eta' ssir ħafna aħjar u b'ħafna iktar mod li tista' ssalva mill-iskills tagħhom, nibdew dan l- individualised educational programme tat-tfal, li kemm jista' jkun isir b'mod konsenswali u bi ftehim, nibdew noqorbu biex nibqgħu fil-linja ta' l- ideali u tal-valuri li aħna ħaddanna bl-edukazzjoni inklussiva, nibdew inħollu xi ftit mill-kobba mħabbla li dħalna fiha u nispera li npoġġu l- bażi.

Waħda mill-affarijiet li lili tinkwetani u ddejjaqni hu l-fatt li qatt ma nistgħu ngħidu li għandna punt ta' riferenza komdu ta' fejn isir it-taħriġ, fejn min qiegħed iħarreġ qiegħed b'qalb waħda u bi stil partikolari wieħed.

Dan kollu hu ta' tfixkil f'dan il-kamp.

Dan l-aħħar ġie xi ħadd minn barra biex joħloq ċerta diskussjoni - kien hemm ċerta utilita' - u nispera li nkunu nistgħu niddiskutu r-rapport li bagħtilna u nittama li din il- problema nsolvuha ma ndumux.

Naturalment m'iniex beħsiebni nibqa' miġbud minn hawn u minn hemm bħala ministeru.

Jiġifieri f'xi mument irridu nirrikonoxxu lil xi ħadd u għal finijiet ta' training inħallu f'idejh u nimxu skond kif jidderieġi hu, għax wara kollox din il-persuna jkollha l- kompetenzi kollha meħtieġa biex tiddeċiedi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsija issa għadda.

Ngħaddu għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru Louis Galea.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tracer Study 1999, rapport maħruġ mill-guidance and counselling services tad-diviżjoni ta' l-edukazzjoni, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Francis Zammit Dimech.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH (Ministru għall-Ambjent): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 214 ta' l-2000 - regolamenti ta' l-2000 li jemendaw ir-regolamenti dwar il-ħarsien ta' mammiferi tal-baħar.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Joe Borg.

ONOR.

JOE BORG (Ministru għall-Affarijiet Barranin): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja tal-pożizzjoni li adottat Malta fin-negozjati ma' l-Unjoni Ewropea fuq tliet kapitoli li dwarhom saret rakkmandazzjoni fl-24 ta' Ottubru 2000 għall-għeluq provviżorju tan-negozjati, li huma kap.

12 – statistika; kap.

20 - politika dwar il-kultura u l-awdjoviżiv; u kap.

23 – konsumatur u protezzjoni tas-saħħa, u

f'isem il-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 213 ta' l-2000 – ordni ta' l-2000 dwar it-twaqqif ta' direttorati fl-awtorita' Maltija dwar l-istandards.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IS-SIGUREZZA ĠENERALI U KWALITA' TAL-PRODOTTI

GENERAL PRODUCT SAFETY AND QUALITY BILL

L-ordni għat-Tieni Qari ġie moqri Ikompli mill-24 ta' Ottubru, 2000 Il-mistoqsija regġħet tqiegħdet

MR SPEAKER: L-Onor.

Anġlu Farrugia huwa in possession.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Mr Speaker, huwa importanti ħafna li jkollna abbozz ta' liġi li jindirizza l-kontroll u l-kwalita' tal-prodotti, kemm jekk il-prodott jiġi kkonsmat lokalment kif ukoll jekk ikun se jiġi esportat.

Veru li dan it-tip ta' abbozz ta' liġi qed jitfassal għall- ewwel darba, imma ta' min jgħid li s'issa kellna diversi liġijiet li jiffokaw fuq il-prodott, fuq il-konsumatur, fuq il-kompetizzjoni ġusta eċċ. Dawn kollha huma relatati ma' xulxin f'dak li huwa dritt u obbligazzjoni, għax ma jistax ikollok dritt jekk ma jkollokx obbligazzjoni.

Jien nixtieq nissottolinea l-fatt li abbozz ta' liġi bħal dan, minkejja d-difetti kollha tiegħu, jitlob preparazzjoni bil-quddiem, fejn inti tipprepara lil kulmin se jkun involut b'mod dirett u b'mod indirett.

Issa jien se ngħid x'inhuma d-difetti li fih dan l-abbozz ta' liġi ħalli meta niġu għall-istadju ta' kumitat dawn jiġu mmaturati.

Mr Speaker, waħda mill-affarijiet li xtaqt ngħid hija fuq il-mentalita' u l- kultura ta' pajjiżna.

Kulħadd jaf li bid-difetti, il-vantaġġi u l-iżvantaġġi kollha tagħna, aħna għandna l-kultura u l-mentalita' tagħna.

Matul iż-żmenijiet pajjiż ċkejken bħal tagħna bilfors kellu jaffronta ċerti sitwazzjonijiet biex aħna nsibu modus vivendi u ntellgħu l-istandards skond il-bżonnijiet tagħna, biex ngħid hekk.

Pero' min-naħa l-oħra, wieħed irid jenfasizza l-punt li dan l-abbozz ta' liġi qed jitlob li jkun hemm preparazzjoni minn kulħadd, kemm minn dawk li huma involuti direttament mill-produzzjoni u kemm mill- konsumatur.

Dan huwa importanti, speċjalment meta qed nitkellmu fuq ċerti industrijalisti u ċerti negozjanti.

Issa kulħadd jaf li f'pajjiżna b'mod in ġenerali ħafna businesses huma family companies u biex tbiddel il- mentalita' tagħhom trid tieħu ħafna żmien.

Ovvjament hija ħaġa naturali li meta persuna tkun lesta biex tbiddel xi sistema, tbiddel ir-ritmu jew tbiddel il-ħsebijiet tagħha din tkun konvinta li b'dak li se tagħmel se tmur aħjar.

Jien ngħid li hija ħaġa tajba li wieħed ibiddel xi liġijiet moderni biex intejbu l-kwalita' u jkollna aktar kontroll imma l- preparazzjoni li twassal lil dak li jkun sa hawn, saret?

Jien xtaqt li kieku kien hawn l-Onor.

Josef Bonnici preżenti għax riċentement saritlu mistoqsija parlamentari dwar dan il-qasam.

Per eżempju, meta konna fil-kumitat tal-Kamra wieħed bilfors kellu jistaqsi jekk wara din il-preparazzjoni kollha f'dak li għandu x'jaqsam mad- direttorat u mal-kompetizzjoni ġusta, l-organizzazzjoni fi ħdan id- dipartiment hijiex b'saħħitha biżżejjed biex tilqa' għal dawn l-isfidi kollha.

Inutli toqgħod tagħmel ħafna liġijiet imbagħad lanqas ikollok biex taħdem jew lanqas ikollok sistema li twassal biex tagħtik ir-riżultati.

Per eżempju, Norway bi tmienja min-nies professjonali jaħdmu, pero' dawn imbagħad jagħmlu l-farming-out u barra minn hekk għandhom budget biżżejjed.

Issa jien mhux qed ngħid li aħna għandna naħdmu bi tlieta min- nies imma qed ngħid li dawn in-nies iridu jkunu jistgħu jilqgħu l-isfida.

Issa nixtieq nirriferi għal mistoqsija parlamentari nru.

19996 li saret lill-ministru għas-servizzi ekonomiċi.

Din kienet tgħid hekk:

"Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra rapport ta' l- operations review li sar għad-dipartiment tal-konsumatur u għall- uffiċċju tal-kompetizzjoni ġusta?"

Ir-risposta kienet tgħid hekk:

"Ir-rapporti kollha li tħejjew sa issa kienu intenzjonati għall- management.

Fil-preżent qed jitħejja summary ta' dawn ir-rapporti.

Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra tabella li turi kif hemm il-ħsieb li tkun organigramma tal-ministeru.".

F'dik it-tabella l-ewwel għandna l-ministru, warajh hemm is-segretarju parlamentari, imbagħad hemm is-segretarju permanenti u warajhom hemm l- economic policy division, il-business promotion division, il-commerce division, il-consumer and competition division eċċ. Pero' jien nistaqsi: Aħna kif se nkunu nafu kif se taħdem l-operations review għad-dipartiment tal-konsumatur u għall-uffiċċju tal-kompetizzjoni ġusta?

Kif tista' tkun kredibbli li int ippreparat meta m'għandek xejn ippreparat?

Dan ma jagħtix fiduċja lill-gvern Nazzjonalista għax meta l-gvern jagħmel ċerti affarijiet minħabba l-Unjoni Ewropea jkun qisu bħal dak li jiġri u ma jkollux training u fl-aħħar jaqta' nifsu u jikkollassa.

Jien jiddispjaċini li niġu f'dan il-parlament u ma neħdux dawn l-affarijiet bis-serjeta'.

Mr Speaker, jien nixtieq li l-ministru - issa għandna lil Brussels jilluminana f'kollox - jagħtina ftit dettalji dwar x'sar mid-dipartiment tal-kummerċ u x'inhuma l-essential qualities.

Pero' jkun tajjeb li wieħed igħid li fi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari nru.

19998 dan qal hekk:

"Tajjeb li ngħid li ma teżistix lista fissa ta' oġġetti essenzjali.

Fiż-żmenijiet tal-lum, fid-dawl ta' kompetizzjoni u għażla li teżisti fis-suq, u fid-dawl ta' kemm il-konsumatur jista' jagħmel użu minn din l-għażla, mhux faċli li titfassal lista bħal din".

Imma x'inhu jsir f'pajjiżi barranin?

Per eżempju, fl-Unjoni Ewropea fejn il-partit tal-Greens huwa b'saħħtu ħafna - anke fil-Ġermanja nafu li hemm għaqda bejn il-partit soċjalista u dak tal-ħodor - hemm lobbying qawwi biex iżommu milli l-genetically modified foods ikunu fis-suq.

Imbagħad jiġi xi ħadd hawnhekk fil-parlament - ikun minn liema naħa jkun, pero' dan inzerta kien min-naħa l-oħra - u jgħid li jekk torganizza xi ħaġa b'mod ġenetiku, għalqa li s-soltu tipproduċi tunnellata minn prodott partikolari tkun tista' tipproduċi għaxar darbiet aktar.

Kemm aħna bravi!

Dan imissu jaf li meta jsiru dawn l-affarijiet ikollok problemi biokimiċi u jekk ma jkollokx political control fuq dan it-tip ta' genetic engineering, jista' jkollok prodotti li jkunu ta' riskju għas-saħħa u għall-ambjent.

Huwa veru li wieħed jista' jdaħħal profitti kbar, pero' jkun hemm dawn ir-riskji.

Per eżempju, ġieli smajt lil min jgħid li biex iħaxxnu l-majjal jagħtuh affarijiet li jkunu ġejjin mill-bniedem.

Dawn l-affarijiet isiru fl-Ewropa u għalhekk jien nappella biex aħna nilleġislaw b'mod li nindirizzaw dawn il- problemi.

Punt ieħor li rrid nagħmel huwa li l-konsumaturi m'għandhomx edukazzjoni u informazzjoni biżżejjed dwar id-drittijiet tagħhom.

Għalhekk huwa importanti li jkun hemm preparazzjoni kbira u kampanja ta' tagħrif u edukazzjoni fuq l-affarijiet essenzjali.

Ikun inutli li niġu f'dan il- parlament u ngħaddu liġi jekk il-poplu ma jagħrafx x'għodda għandu biex itejjeb il-kwalita' tal-ħajja tiegħu.

Kulħadd irid jaħdem flimkien f'dan il-qasam u allura kulħadd għandu jkun jaf l-affarijiet tiegħu sew.

Dan bħal meta għaddejna l-liġi dwar l-awtorita' tas-saħħa u s-sigurta' fuq il- post tax-xogħol li kienet liġi importantissima u kulħadd xtaqha għax kienet bżonjuża ħafna.

Pero' l-gvern ma jistax ma jħarisx lejn l-affarijiet b'mod ħollistiku.

Per eżempju, bniedem tkun taf jekk huwiex tajjeb jew le meta tħares lejh b'mod sħiħ.

Mr Speaker, f'dan il-parlament semmew l-IPSE u ħafna affarijiet importanti oħra li konna bdejnihom aħna u komplihom dan il-gvern.

Pero' apparti mill-fatt li dawn il-liġijiet u r-regolamenti qed ngħadduhom biex nirranġaw l-affarijiet ħalli nkunu konformi ma' dak li trid l-Ewropa, xi skema ta' għajnuna se jkun hemm biex ikun hemm upgrading immirat għan- negozji ż-żgħar ħalli dawn ikunu jistgħu jiġu in line ma' din il-liġi?

F'każi bħal dawn inkunu qegħdin bejn two evils għax għandek il-gvern li jrid jidħol għal ċerti responsabilitajiet ...

(Interruzzjonijiet) Issa rridu u ma rridux, ma nistgħux nagħlqu għajnejna għal meta, per eżempju, - u jien nixtieq nenfasizza l-kliem ''ma nistgħux'' - industrijalist jew negozjant ma jkunx ħaseb għal miżuri ta' safety.

Qed ngħid dan għax fl- aħħar mill-aħħar iċ-ċans hu li finalment il-konsumatur u l-ħaddiem se jbati biha din.

Mela allura rridu naraw li dan kollu jrid isir bi preparazzjoni u naraw li jkun hemm skemi ta' għajnuna biex wieħed ikun jista' jikkonforma ruħu mar-regolamenti.

Għalhekk huwa importanti li jkollna nies responsabbli, nies ta' l-affari tagħhom u nies li jtellgħu l-moral ta' min irid jagħmel l-upgrading biex jiġi in line ma' din il-liġi u hemm bżonn ukoll li jkun hemm surveillance regolari.

Mr Speaker, illum fl-Unjoni Ewropea - għalkemm din naqra ħafna fuqha ma tantx inħobb insemmiha għax illum jeżistu affarijiet li huma kontroversjali - jeżistu żewġ teoriji kbar.

L-ewwelnett għandek il- consumer policy action li tgħid hekk:

"The aim is to promote objective, coherent decision-making in the difficult task of reconciling the consumer's interests with those of other stakeholders.".

Dan ifisser li anke l-politika ta' l-Ewropa qed tgħid li ladarba tagħmel ċerti regolamenti tista' toħloq diffikulta' kbira għal min ikun qed jipproduċi u jikkonsma.

Għalhekk wieħed irid jara li n-nies ma jbatux il- konsegwenzi ta' dan kollu.

U jien nistaqsi: X'qed jagħmel il-gvern Nazzjonalista?

Ir-risposta hija xejn.

Bħalissa l-prim ministru kulma qed jagħmel hu li jibgħat l-ittri!

Per eżempju, x'inhu jsir bejn id-diviżjoni tal-konsumatur u d-diviżjoni tal-board of standards bħala body?

Qed nistaqsi dan għax fir-risposta kulma tana l-ministru kienet tabella biex jurina fejn qiegħed hu, fejn qiegħed ta' taħtu u tana wkoll kaxxi b'mod organiku.

Mr Speaker, ir-riċerka hija importanti ħafna.

Meta ma tagħmilx riċerka, studju u evalwazzjoni ma tasal imkien.

Kieku l-gvern Nazzjonalista jagħmel ir-riċerki, kif isir f'pajjiżi oħra, jagħmel il-kontra ta' dak li qed jagħmel illum.

Lill-gvern ħadd mhu qed jagħtih xi policy document u jekk dan jara xi ħaġa li mhijiex tajba dan igħid li mhijiex tajba.

U 'l quddiem jien ngħid x'għandna hawn.

Il-problemi qegħdin għal kulħadd mhux għall- Partit Nazzjonalista meta jkun fil-gvern biss.

Din bħal tad-deficit.

Il- gvern qalilna li dak li qed jagħmel - jien l-ittra għadni ma rċevejthiex, pero' naħseb li nirċeviha għax jien wieħed minn dawk li ffirmajt il- petizzjoni - qed jagħmlu minħabba l-problema tad-deficit u biex ikun jista' jħallas il-pensjonijiet u benefiċċji soċjali oħra.

Dan ifisser li l-gvern se jkun qiegħed jagħmel id-direttivi ta' l-Unjoni Ewropea u jieqaf hemm, jiġifieri dan kollu huwa rubber stamping.

Allura meta konna fil- gvern aħna ma kienx hawn problema u issa għandna problema!

X'serjeta'!

Mr Speaker, filwaqt li qed ngħidu kemm huwa importanti li wieħed iħares 'il quddiem f'dak li għandu x'jaqsam ma' standardisation, safety u kwalita' biex inkunu nistgħu nikkompetu - tkun ħaġa tajba li nħeġġu l- importazzjoni - min-naħa l-oħra jrid ikun hemm ċertu restructuring.

Pero' kif se tagħmlu dan?

Għalija dawn il-liġijiet huma parti minn ristrutturazzjoni li mhijiex preparata għax hawnhekk qed nitkellmu fuq ristrutturazzjoni soċjali u ekonomika li jeħtieġ li ssir biex l-industrija u n-negozju Malti verament ikun jiflaħ jikkompeti ma' dawk barranin.

Per eżempju, meta dan l-aħħar kont qed insegwi programm fuq stazzjon lokali, lin-negozjanti ż-żgħar tħassarthom meta smajthom jgħidu, kważi bid-dmugħ f'għajnejhom, minn xiex inhuma għaddejjin bħalissa u meta smajthom igħidu li qatgħu qalbhom kompletament li jħarsu 'l quddiem.

Hawnhekk qed nirriferi għall-produtturi li jipproduċu l-għamara.

Meta aħna konna fil- gvern dejjem indirizzajna l-problemi ta' dawn in-nies pero' llum qed jibgħatulhom lil ta' l-IPSE biex taparsi jkellmuhom u f'kelma waħda jgħidlulhom li jekk ma jistgħu jagħmlu xejn, jagħlqu.

Din hi s-serjeta'!

Meta tagħmel ristrutturazzjoni mhux kulħadd jiġi milqut l-istess u għalhekk inti trid tara li tkun ħanin ma' dak li jista' jinlaqat ħażin billi tgħinu.

Jien għalhekk l-ewwel għedt li qabel tmur tiġri trid tagħmel it-training.

Min imexxi pajjiż irid iwassal lil kulħadd u mhux iwassal għaxra u ż-żgħar jibqgħu mitlufin.

Ma jistax ikun li mmexxu pajjiż b'dan il-mod.

Għandna naraw li kulħadd isalva, hi x'inhi l-problema li pajjiżna jkun qed jiffaċċja u jkun min ikun fil-gvern.

Mr Speaker, dalgħodu smajt kumment fuq il-low income earners.

Huwa importanti li f'pajjiżna ssir riċerka u nibnu statistika li tirrifletti x'qed jiġri verament minn dawn in-nies.

Per eżempju, taħt gvern Nazzjonalista l-impjegati part-timers splodew 'il fuq, pero' dwar dan ħadd ma jgħid xejn għax illum l-aktar ħaġa importanti saret li wieħed ikollu biex jixtri x'jiekol.

Per eżempju, hawnhekk għandi dokument dwar il-fair trading fl-Ingilterra u qed jgħid li l-low income earners ibatu aktar meta ttejjeb il-kwalita' u tgħolli l-livell ta' prodott għax dan awtomatikament iġib miegħu żieda fil-prezz u allura min jaqla' ftit se jkollu inqas purchasing power.

Allura hawnhekk nistaqsi: Sar studju dwar il-low income earners Maltin?

Fost dawn in-nies insibu, per eżempju, il-pensjonanti, li naħseb għada se jirċievu l-ittra tal-prim ministru fejn se jgħidilhom biex jieħdu paċenzja għax il-politika li miexi biha hija politika tajba.

Per eżempju, dawk li ma jaħdmux u dawk li jgħixu bir- relief qegħdin f'dan il-bracket ukoll.

Għandna oħrajn li l-familja tagħhom hija numeruża, li jgħixu minn dak li jdaħħal il-missier jew xi ħaddieħor ukoll, pero' dawn xorta qed jgħixu minn ġurnata għall-oħra sakemm ma jirċevux xi kont kbir.

Per eżempju, minn riċerka li saret mil-London School of Economics sabu li meta jsir restructuring ta' dan it- tip, min hu b'saħħtu jitlef 1% mill-income tiegħu imma l-welfare weighting ta' individwu jiżdied approssimament minn 8% sa 9%.

Dan ifisser li min hu żgħir ikompli jsir żgħir u għal min hu kbir qisu ma jkun ġara xejn.

Din hija l-verita'.

Punt ieħor li nixtieq nagħmel huwa li barra minn Malta kull persuna li tkun xtrat prodott jew servizz ikollha ċerti drittijiet.

Per eżempju, il- liġi titkellem fuq kif għandu jkun il-packaging ta' prodott u fuq kif wieħed għandu jikkompara l-prodotti u l-prezzijiet.

Ta' min igħid li hawnhekk in-Nazzjonalisti joqgħodu lura ħafna għax jgħidulek li l- kompetizzjoni twassal x'għandu jkun il-prezz, bħal dak li qallu li jekk il- prezz isib is-suq waħdu mhux xorta jrid ikollok tip ta' kontroll.

Jien ngħid li l-kontroll għandu jibqa' biex wieħed jagħmel a fair price notwithstanding the competition forces li jkun hemm jew le.

Pero' dan wieħed qed jipprova jiskartah għax dawn huma gvernijiet lemini.

Jiddispjaċini ngħid li min-naħa tal-gvern tant m'hawnx interess li ħadd m'hawn hawnhekk.

(Interruzzjonijiet) Kif se ngħaddu liġi bħal din u qed niddiskutu biss ir-regolamenti li se jkunu imposti min-naħa tal-ministru?

Il-konsumatur m'għandux ikun jaf xi dritt għandu meta jkun hemm abbuż mill- prezzijiet?

Issa ħalli ngħaddi għal klawsola 16 li tgħid hekk:

''Sakemm ma jiġix provdut xort'oħra, l-infurzar tad-dispożizzjonijiet ta' dan l-Att jew ta' xi regolamenti magħmula taħtu jkun vestit fid- direttur, iżda d-direttur jista' jiddelega bil-miktub xi waħda mis- setgħat vestiti fih bis-saħħa ta' dan l-Att lil kull uffiċjal pubbliku li jaħdem fid-dipartiment tiegħu jew, bil-kunsens tal-ministru, lil xi persuna oħra.''.

Dan ifisser li l-political body se jkollu influwenza fuq l-enforcement?

Dan ma jagħmilx sens u naħseb li fl-istadju ta' Kumitat din għandna niddiskutuha biex ma tiġix b'dan il-mod.

Mr Speaker, ir-regolamenti li se jkollna se jkunu jirrigwardaw dak li trid l-Ewropa jew se jkunu bbażati fuq l-esperjenzi li għaddew minnhom pajjiżi żgħar bħal tagħna?

Aħna nistgħu ngħidu li r-regolamenti li huma applikabbli għall-Ġermanja jew għall-Ingilterra għandhom japplikaw għalina wkoll?

Fl-opinjoni tiegħi din hija daħka.

Ejja ngħidu li din il-ġennata li Malta tissieħeb fl-Unjoni Ewropea sseħħ - jien ma ngħidx li sseħħ - l- Ewropej kif se jħarsu lejna meta jiġu biex jaraw f'liema standards jew sistema se jpoġġuna?

Qed nistaqsi dan għax ma rridux ninsew li aħna qegħdin at the very southern tip of Europe.

Ladarba ningħaqdu f'suq wieħed kbir irridu noqgħodu għad-direttivi arroganti li ħerġin fejn jekk ikollok kwantita' kbira minn prodott partikolari, bħal, per eżempju, t- tadam, dak trid tarmih għax ikun waqa' l-prezz u lill-poplu ma tkunx tista' tagħtih minnu?

Allura aħna mhux se jkollna s-saħħa li nikkontrollaw dak li hu tagħna?

Per eżempju, l-Ispanjoli għalfejn ħarġu fit-toroq bit- tractors ikissru 'l hawn u 'l hinn?

U l-Franċiżi għalfejn baqgħu deħlin saċ-ċentru ta' Pariġi?

Pero' għan-Nazzjonalisti qisu ma ġara xejn!

Dawn għadhom ma jafux li jekk tagħlaq għajnejk għal kollox dawn l-affarijiet jistgħu jiġru f'pajjiżna wkoll, l-aqwa li noqogħdu nibgħatu l-ittri lin- nies!

Jien diġa' semmejt li l-prim ministru qed jibgħat l-ittri lin-nies biex jirringrazzjahom ta' l-interess u biex jgħidilhom li dak li qed jagħmel qed jagħmlu għax għandu problema finanzjarja.

Allura meta aħna ilna ngħidulu xi problema se jkollu aktar 'il quddiem għalfejn ma jibżax għall-pożizzjoni tiegħu?

Matul is-snin kull gvern ra kif ikabbar l-identita' ta' pajjiżna, anke f'dan l-aspett.

MR SPEAKER: Onor. Farrugia, skadielek il-ħin u għandek bżonn extension biex tkun tista' tkompli bl-intervent tiegħek.

Min qed jipproponi?

ONOR.

CARMELO ABELA: Nipproponi li l-Onor.

Anġlu Farrugia jkompli jinstema'.

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Nissekonda.

MR SPEAKER: Il-mistoqsija hija li l-Onor.

Farrugia jkompli jinstema'.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Negatived.

Il-mozzjoni m'għaddietx

MR SPEAKER: L-Onor.

Carmelo Abela, on a point of order.

ONOR.

CARMELO ABELA: Il-point of order hu li minkejja li l-Onor.

Farrugia għandu aktar xi jgħid, dan ġie mwaqqaf min-naħa tal-gvern u allura qed insejjaħ quorum.

MR SPEAKER: Is-seduta hija sospiża għal ħames minuti.

Fis-7.14 p.m. is-seduta ġiet sospiża u rriżumiet ħames minuti wara.

MR SPEAKER: Is-seduta tista' tkompli.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Carmelo Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Mr Speaker, jien nixtieq ngħaddi ftit kummenti fuq dan l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna.

Ħafna drabi nispiċċaw nitkellmu fuq diversi liġijiet li l-implimentazzjoni tagħhom tkun tidher xi ftit jew wisq impossibbli.

Barra minn hekk jeżistu diversi liġijiet oħrajn li aktar ma jgħaddi żmien aktar naraw kemm dawn m'għandhom saħħa ta' xejn.

Dan ifisser li mhux kemm ikollok liġijiet jgħodd imma kif se ssir l- implimentazzjoni tagħhom.

Mr Speaker, bħalissa qed niddiskutu affarijiet li huma marbutin mal- konsumatur.

Naturalment il-konsumatur għandu interess partikolari li ladarba jkun qed iħallas flus tajba l-prodott li jixtri jkun ta' livell tajjeb.

Pero' huwa importanti wkoll li naraw x'qed jiġri fid-dinja tal- kummerċ u x'diffikultajiet qed jiltaqgħu magħhom l-industrijalisti, l- kummerċjanti lokali, dawk li jimportaw u dawk li għandhom l-interess li jbigħu l-prodotti lokalment.

Għalhekk huwa importanti ħafna li l-gvern jitkellem ma' l-għaqdiet ta' l-importaturi dwar id-diffikultajiet li jiltaqgħu magħhom.

Per eżempju, kultant l-iskart jew dak li ma jinbiegħx f'pajjiżi oħrajn jispiċċa fis-suq tagħna.

Dan jiġri għax kummerċjanti Maltin jew dawk li jimportaw ċerti affarijiet lejn pajjiżna jkunu attirati mill-prezz tajjeb li jkunu ġabu għall-prodott li ma jkunx daqshekk tajjeb.

Għalhekk huwa importanti li jkun hemm infurzar tajjeb biex dawn l- affarijet ma jibqgħux jiġru.

Naturalment it-tentazzjoni tista' tegħleb lil kulħadd, anke lil dawk l-importaturi li l-kuxjenza tagħhom hija xi ftit jew wisq dgħajfa jew nieqsa.

Għalhekk irridu nagħmlu minn kollox biex din il-problema negħlbuha.

Pero' ħaġa oħra li nixtieq insemmi hi li f'daqqa waħda għandna ħafna abbozzi ta' liġijiet xi nressqu quddiem dan il-parlament.

Biżżejjed wieħed jara l-pjan nazzjonali għall-adozzjoni ta' l-acquis li ftit tal-ġimgħat ilu tkellimna fuqu f'dan il-parlament biex wieħed jinduna bl-ammont ta' liġijiet li dan il-parlament irid jgħaddi fi żmien relattivament qasir.

Issa se nagħmel parentesi żgħira imma naħseb li hija importanti ħafna.

Hemm liġijiet li pajjiżna għandu bżonn ibiddel jew idaħħal imma mhux il- liġijiet kollha huma ta' l-istess importanza u mhux il-liġijiet kollha huma tajbin li jidħlu f'pajjiżna b'mod immedjat.

Naħseb li rridu nkunu għaqlin liema liġijiet indaħħlu u aktar u aktar għaqlin kif dawn nimplimentawhom.

Ċertament li ż-żewġ naħat tal-Kamra naqblu mal-prinċipju ta' dan l-abbozz ta' liġi.

Aħna mhux qed ngħidu li ladarba dan l-abbozz ta' liġi qed jitressaq biex niġu konformi mal-leġislazzjoni Ewropea allura huwa ħażin.

Trid tkun iblah li tgħid dawn l-affarijiet meta jkollok leġislazzjoni li tkun tajba għall-pajjiż u għall-konsumatur.

L-għanijiet u r-raġunijiet ta' dan l- abbozz ta' liġi huma li jsiru dispożizzjonijiet ġodda għall-protezzjoni aħjar tal-konsumaturi minn prodotti perikolużi u biex prodotti perikolużi jiġi projbiti u mneħħija mis-suq.

Dan ifisser li diġa' għandna dispożizzjonijiet fil-liġijiet, pero' hawnhekk wieħed bilfors jistaqsi kemm dawn il-liġijiet li diġa' għandna qed nimxu magħhom.

Jien persważ illi kieku aħna nimxu ma' dawn il-liġijiet il-mod ta' kif isir il-kummerċ f'pajjiżna jsir aħjar u l-konsumatur Malti u Għawdxi jieħu servizz u prodott aħjar.

Issa dan l-abbozz ta' liġi huwa limitat għal affarijiet li għandhom x'jaqsmu ma' l-ikel.

Fil-fatt fi klawsola 2 għandna t-tifsira ta' ''affarijiet ta' l-ikel'' li tgħid hekk:

''affarijiet ta' ikel'' tfisser kull sustanza jew prodott, kemm jekk ikunu proċessati parzjalment jew mhux proċessati maħsuba biex jittieklu mill-bniedem.''.

Pero' mbagħad, kif qal l-Onor.

Edwin Vassallo, hemm ċerti affarijiet li huma maqtugħin barra minħabba li hemm liġijiet oħrajn li jieħdu ħsieb li joħolqu qafas legali għal dawn il-prodotti, fosthom prodotti mediċinali, prodotti tat-tabakk u ilma.

Allura hawnhekk tqum il-mistoqsija: Minkejja li diġa' għandna leġislazzjoni fuq dawn il-prodotti li huma esklużi minn dan l-abbozz ta' liġi, kemm qed ikollna garanzija li dawn huma prodotti ta' kwalita' tajba u li l-liġi qed tkun osservata?

Per eżempju, fil-liġijiet ta' l-Unjoni Ewropea nsibu provvedimenti sabiex ikun hemm kontroll tal-prezzijiet fuq il-mediċini.

Sfortunatament f'pajjiżna dan il-kontroll huwa nieqes ħafna.

F'pajjiżna dejjem ikollna lmenti - mhux illum biss imma tul medda ta' żmien - mingħand ċittadini Maltin u Għawdxin, l-aktar anzjani li jkollhom jixtru bilfors il-mediċini, li hemm nuqqas serju fil-kontroll tal-prezzijiet ta' dawn il-mediċini.

Apparti minn hekk hawn tqum il-mistoqsija l-oħra kemm dawn il-mediċini huma ta' kwalita' tajba biżżejjed biex jinbiegħu fis-suq.

Pero' jien ċertament m'iniex il-bniedem tekniku u idoneu biex nitkellem fuq dan is- suġġett.

Il-konsumatur Malti jħares lejn il-kwalita' tal-prodott pero' kultant iħares aktar lejn il-prezz tal-prodott.

Dan iwassalni għal argument ieħor li naħseb li għandna neħduh b'aktar serjeta' meta qed nitkellmu fuq abbozz ta' liġi bħal dan għax hemm prodotti li jissejħu basic needs u hemm prodotti oħrajn li wieħed jista' jgħaddi mingħajrhom.

Per eżempju, dan l-abbozz ta' liġi b'mod partikolari qed jitkellem fuq affarijiet ta' l-ikel u kulħadd jaqbel li parti l-kbira mill-prodotti ta' l-affarijiet ta' l-ikel huma bażiċi għall-bniedem.

Għalhekk huwa importanti li dawk l-affarijiet ta' l-ikel li huma bażiċi u essenzjali mhux biss ikunu ta' kwalita' tajba imma jkollhom prezz tajjeb li jkun jista' jilħqu kulħadd.

Dan jista' jintrabat b'mod dirett ma' kwalita' ta' ħajja aħjar.

Ħafna drabi nisimgħu diskors, li ngħiduh b'mod politiku, fuq kwalita' ta' ħajja aħjar u fuq qabża fil-kwalita' pero' huwa importanti li dan nattwawh fil-prattika.

Qed ngħid dan għax jekk ma jiġix imħares il- prezz tal-prodott, dawk li għandhom income baxx jispiċċaw jagħmlu bargaining, biex ngħid hekk, ma' prodotti inferjuri u l-importanti jkun li jieħdu dak il-prodott bi prezz irħis għax dak ikunu jistgħu jaffordjaw.

Mr Speaker, jien nixtieq insemmi wkoll il-qasam tal-housing.

Issa jista' jkun hawn min igħid li dan m'għandu x'jaqsam xejn ma' l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna pero' huwa mportanti li nsemmu d-diffikultajiet serji li qed jiltaqgħu magħhom ħafna żgħażagħ minħabba l-prezzijiet esaġerati tal- postijiet.

Jien mhux qed ngħid li din il-problema nħolqot f'dawn l-aħħar sentejn imma qed ngħid li din hija problema li ilha għaddejja numru ta' snin mhux ħażin.

Pero' ċertament il-housing hija xi ħaġa bażika u essenzjali għax wieħed irid ikollu fejn igħix.

Naturalment il-qasam tal- housing huwa marbut mal-problemi li jkollhom iż-żgħażagħ meta jiġu biex jieħdu l-istat tagħhom u jitilqgħu mid-dar tagħhom, għalkemm illum għandna sitwazzjonijiet fejn issib żgħażagħ li jitilqgħu mid-dar tagħhom anke jekk ma jeħdux l-istat taż-żwieġ u din ukoll hija problema oħra għaċ-ċokon ta' pajjiżna.

Pero' l-prezzijiet li jiddetta s-suq kultant, biex ma ngħidx ħafna drabi, jkunu esaġerati ma jistgħux jintlaħqu.

Għalhekk meta ngħidu li s-suq jiddetta l-prezzijiet tinstema' bħala xi ħaġa filosofika u ekonomika u tidher li hija ġustifikata pero' fil-prattika ma taħdimx.

Jien ngħid li fejn jidħlu affarijiet bażiċi m'għandniex inħallu lis-suq jiddetta l-prezzijiet tiegħu, għalkemm jekk din taħdem tajjeb hekk għandu jsir għax ikun hemm kompetizzjoni vera.

F'dan il-parlament kellna okkażjonijiet fejn għidna li l-kompetizzjoni għandha tkun ġusta verament u m'għandux ikun hawn cartels bil-moħbi fejn ikun hawn min jiftiehem biex jissettja prezz u minn dak il-prezz ma jinżlux minkejja li jkunu kompetituri ta' xulxin.

Per eżempju, meta tkellimt fuq l-abbozz ta' liġi dwar il-kompetizzjoni ġusta għidt kemm huwa diffiċli li wieħed jieħu passi meta jkunu qed isiru ċerti affarijiet li ma jkunux ċari.

Għalhekk min huwa inkarigat, anke b'mod mhux uffiċjali, għandu jara li dawn l-affarijiet ma jibqgħux isiru.

Il-liġijiet li qed ngħaddu minn dan il-parlament għandhom jiġu inforzati u mhux biss ngħadduhom biex ikollna moħħna mistrieħ li ta' l- Unjoni Ewropea se jieħdu gost li aħna obdejnihom u b'hekk inkunu qtajna liġi oħra mil-lista twila li għandu l-gvern.

Ix-xogħol proprju jrid isir wara li dan l-abbozz ta' liġi jgħaddi minn dan il-parlament.

Mr Speaker, irridu naraw kif se jkollna nies imħarrġa u strutturi tajbin biex dak li għandna propost f'dan l-abbozz ta' liġi jkun attwat bis- serjeta'.

Dan l-abbozz ta' liġi qed jipproponi li jkun hemm direttur li jkollu set-up madwaru li jara li fis-suq ikollna prodotti ta' kwalita' u mhux prodotti second-class jew prodotti ħżiena għall-konsum.

Pero' l- infurzar dejjem jibqa' problema.

Issa anke f'pajjiżi oħrajn ikun hemm problemi oħrajn apparti l-infurzar u kif se tlaħħaq ma' kull outlet li jkollok pero' apparti dan, iċ-ċokon tagħna ukoll joħloq problema.

Jista' jagħti l-każ - nittama li dan ma jkunx il-każ f'dak kollu li għandu x'jaqsam ma' dan l-abbozz ta' liġi - li xi kultant nibdew nagħlqu għajn waħda qisna ma nafux b'ċerti affarijiet imbagħad nispiċċaw nagħlquhom it- tnejn.

Huwa importanti wkoll li l-infurzar isir ma' kulħadd xorta, mhux ma' wieħed qisna ma rajna xejn u lil ieħor nipprovaw insallbuh u kważi kważi naqtgħulu qalbu milli jkompli bl-attivita' ekonomika tiegħu.

Apparti l-mod kif għandu jsir l-infurzar huwa importanti li jkollok nies imħarrġa.

Fil-fatt dan qed jiġi enfasizzat fil-pjan għall-addozzjoni ta' l- acquis għax mhux billi taqbad u tgħaddi liġi mill-parlament.

Ħafna drabi nisimgħu ilmenti li f'pajjiżna ma tantx għandek għażla ta' human resources pero' dan in-nuqqas ikompli jikber meta qed inwaqqfu diversi awtoritajiet li wħud minnhom jirrikjedu ħafna teknika.

Għalhekk it-taħriġ huwa importanti ħafna u kemm jista' jkun għandna nħeġġu biex l-istudenti tagħna jagħżlu ċerti toroq.

Jien mhux qed ngħid li għandu jkun hemm xi tip ta' impożizzjoni fuq l-istudenti universitarji għax kulħadd huwa liberu li jistudja dak li jrid pero' huwa importanti li nibdew naħsbu fuq id-diversi nuqqasijiet li għandna speċjalment fejn tidħol it-teknoloġija ta' l- informatika u affarijiet li għandhom x'jaqsmu max-xjenza.

Peress li anke pajjiżi barranin għandhom dawn id-diffikulatjiet mhux biss inkunu nistgħu nibbenefikaw minn dan imma jista' jkun hemm min jitħajjar imur jaħdem f'dawn il-pajjiżi wkoll.

Issa dan mhuwiex marbut mal-fatt jekk inkunux membri ta' l-Unjoni Ewropea jew le.

Qed ngħid dan għax fil-preżent għandna Maltin li huma kapaċi li marru jaħdmu f'pajjiżi membri ta' l-Unjoni Ewropea.

Dan ifisser li m'hemmx barrieri għal min huwa kapaċi jaħdem.

Għalhekk ta' min jisma' ftit x'hemm imħejji sabiex inħarrġu nies li bis- serjeta' jkunu jistgħu jagħmlu dan ix-xogħol.

Iż-żewġ naħat tal-Kamra qed jaqblu li għandu jkun hemm l-infurzar u r-responsabbiltajiet u d-dmirijiet fuq il-produttur u fuq l-importatur imma jrid ikun hemm xi ħadd li jiċċertifika li l-affarijiet li jkun hemm fis-suq ikunu tajba għall-bejgħ.

Qasam ieħor li għad irridu naħdmu ħafna aktar fuqu huwa li l-liġijiet ikunu friendly għall-pubbliku in ġenerali.

Per eżempju, jien li m'inix avukat kultant jinħolquli diffikultajiet biex nifhem ċerti liġijiet pero' bil-ftit esperjenza li ħadt kemm ili fil-parlament u billi nipprova nfittex fuq xiex ikunu jittrattaw ċerti abbozzi ta' liġi nasal biex nifhem xi ħaġa.

Pero' huwa importanti li l-liġijiet nagħmluhom friendly għall-pubbliku.

Inutli nagħmlu ħafna liġijiet li fuqhom jaqblu ż-żewġ naħat tal-Kamra, inutli nagħmlu liġijiet moderni u liġijiet li jaqblu mal-liġijiet ta' l- Unjoni Ewropea jekk il-poplu ma jifhem xejn aktar u aktar meta nkunu qed nitkellmu fuq abbozz ta' liġi bħal dan li jrid jitħaddem mill-poplu u li jrid ikun hemm kollaborazzjoni anke mal-konsumatur.

Per eżempju, f'okkażjonijiet oħrajn rajna r-rwol li għandu l-konsumatur biex dawn il- liġijiet jitħaddmu għax fl-aħħar mill-aħħar il-konsumatur se jkollu kuntatt dirett ma' dawn il-prodotti.

Huwa importanti wkoll li l-konsumatur jirriferi lill-awtoritajiet konċernati għax inkella jekk dawn ma jaħdmux mill-qrib il-liġijiet li jkunu għaddew jibqgħu biss fuq il-karta.

Pero' biex il-konsumaturi jagħtu l-għajnuna tagħhom lill-awtoritajiet konċernati huwa importanti li dawn jifhmu l-liġijiet.

Huwa importanti wkoll li l-konsumaturi jingħataw informazzjoni tajba u li tinftiehem pero' din l-informazzjoni trid tingħata fil-ħin.

Illum il- prodotti, anke l-prodotti ta' l-ikel, dejjem qed jinbidlu.

Per eżempju, llum joħroġ prodott u ftit wara ssib li ħareġ ieħor jixbħu imma ma jkunx bħalu.

Smajna b'każi, mhux biss hawn Malta imma anke barra minn Malta, fejn wara li jkun ħareġ prodott isibu li dan ikollu xi difett imbagħad wara li jindunaw bl-iżball li jkun sar jpprovaw jiġbru lura dawk il-prodotti li jkunu diġa' ħarġu.

Pero' naturalment dawn ma jirnexxilhomx jiġbru l- prodotti kollha bil-konsegwenza li tkun saret ħafna ħsara lill-konsumaturi imbagħad ikollhom jidħlu l-qrati u affarijiet minn dawn.

Għalhekk huwa importanti li l-prodotti li jkollna fis-suq ikunu ħielsa mill-periklu.

F'dan l-abbozz ta' liġi nsibu li hija r-responsabbilta' tad-direttur li jgħarraf lill-konsumaturi bi prodotti perikolużi.

Ħaġa oħra li nsibu fil-pjan għall-addozzjoni ta' l-acquis hija li d- direttivi li għandhom x'jaqsmu ma' dangerous imitations and general products safety se jidħlu fis-seħħ lejn l-aħħar tas-sena 2002.

Għalhekk aktar u aktar tikber l-importanza li jkollna taħriġ u personell kwalifikat.

Kultant anke nsibu li ċerti produtturi jew importaturi jimportaw prodott li jkunu jafu li huwa second-class u jipprovaw jirreklamawh u jbigħuh bi prezz ta' prodott ta' prima kwalita' ħalli jkollhom ħafna qligħ.

Tajjeb li wieħed ifakkar li f'abbozz ta' liġi partikolari konna tkellimna fuq reklamar li jsir bil-qerq.

Min jagħmel dan it-tip ta' reklamar ikun qed jisraq u fl-opinjoni tiegħi, dawk il-kumpanniji li jagħmlu dawn it-tip ta' affarijiet għandhom jissemmew b'isimhom.

Jien niftakar il-kritika kbira li kienet saret mill-Onor.

Alfred Sant meta kien prim ministru meta kien għażel li jsemmi ċerti kumpaniji li kienu qed jabbużaw mill-prezzijiet u naħseb li fiha nnifisha din toħloq ċertu bilanċ.

Ladarba dawn il- kumpaniji, produtturi jew importaturi ma jkunu ddejqu xejn li jġibu prodotti inferjuri u jbigħuhom bi prezzijiet tajba naħseb li l-ebda gvern jew awtorita' m'għandha tiddejjaq li ssemmihom għax fl-aħħar mill-aħħar jew se niddefendu lill-konsumatur mill-bidu sa l-aħħar jew inkella se noqogħdu nilagħbu bil-liġijiet u mmorru fil-qrati.

Naħseb li l-aktar ħaġa li ddejjaq lil dawn it-tip ta' nies huwa r-reklam ħażin li jsirilhom.

Jien nixtieq insemmi punt ieħor li huwa marbut ma' affarijiet li għandhom x'jaqsmu ma' l-isports.

Filwaqt li aħna ngħidu kemm huwa importanti li jkollna affarijiet u prodotti tajba li ma jagħmlux ħsara lill-konsumatur Malti u Għawdxi jkun tajjeb li naraw li dak il-prodott li jkun qed jiġi manifatturat f'pajjiż ieħor ma jkunx qed isir b'dannu għal min ikun qed jagħmlu.

Hawnhekk qed nirriferi b'mod partikolari għal dak li għandu x'jaqsam ma' xogħol illegali li jsir mit-tfal f'postijiet bħall- Indja.

Naħseb li aħna li niftaħru kemm aħna poplu li għandna diversi valuri għandna nżommu dawn l-affarijiet quddiem għajnejna.

Ħafna drabi dawn il-prodotti jinbiegħu bi ftit flus għax ikunu qed isiru b'cheap labour u dan juri li fl-aħħar mill-aħħar dak li jfittxu ċerti kumpanniji huwa qliegħ massimu ta' dak li jkunu qed ibigħu.

Per eżempju jien informat li fi stabbiliment li jbigħ affarijiet li wieħed normalment juża f'gym kien hemm min ipprova jbigħ l-ogħla treadmill billi qal lill-konsumaturi li jekk jixtru l-irħas waħda ssirilhom ħsara f'daharhom.

Dan il-bniedem ipprova jbigħ l-ogħla prodott li kellu ħalli jkollu profit margin akbar billi skredita oġġett li suppost jagħmilllek tajjeb għal saħħtek.

Issa dawn mhumiex affarijiet ta' l-ikel imma huma affarijiet oħrajn li ma nafx jekk humiex koperti b'liġijiet oħrajn għax f'dan l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna ma jissemmewx bħala affarijiet esklużi bħalma huma l-mediċinali u t-tabakk.

Pero' suppost hemm regolamenti oħrajn li forsi tħallew barra għal tapposta minn dan l-abbozz ta' liġi.

Għalhekk huwa importanti li jkun hemm min jagħti każ li dawk il-prodotti li jkunu tajbin mhux veru jkunu qed jagħmlu ħsara lis-saħħa.

Mr Speaker, huwa importanti li biex din il-liġi tiġi implimentata hemm bżonn ikun hemm staff imħarreġ u hemm bżonn li jkun hemm ukoll amministrazzjoni.

Fil-fatt l-Onor.

Anġlu Farrugia fid-diskors tiegħu għamel riferenza għall-mistoqsija parlamentari li kienet saret fuq l- importanza ta' set-up fil-ministeru li se jkollu taħtu dan id-dipartiment.

F'paġna 182 tal-pjan nazzjonali għall-adozzjoni ta' l-acquis insibu li:

"An extensive operations review within the ministry for economic services has been carried out in order to establish the necessary elements for the effective implementation and enforcement of the acquis.

As a result a market surveillance directorate is being established within the ministry which will have the overall responsibility for the cordination of market surveillance activities across government, the development of an annual programme and a year- end review of all the surveillance activities.".

Qed jissemma dan id-direttorat li se jieħu ħsieb jagħmel din is-sorveljanza fis-suq pero' f'dan id-dibattitu jien xtaqt nisma' xi ħaġa dwar l-għodda li biha dan se jaħdem.

Hawnhekk nixtieq nistaqsi: Dan id-direttorat se nwaqqfuh għall-gost biex jidher li se jkun hemm set-up fil-ministeru li jkun jidher li huwa effiċjenti pero' mbagħad fil-verita' l-amministrazzjoni tagħha tkun nieqsa?

Għalhekk huwa importanti li dawn l-affarijiet narawhom b'aktar serjeta' u mhux sempliċement inressqu l-abbozzi ta' liġi quddiem dan il-parlament għax hekk hemm bżonn li wieħed jagħmel.

Fl- opinjoni tiegħi meta nkunu qed nitkellmu fuq abbozzi ta' liġi li jipproteġu lill-konsumatur Malti u Għawdxi huwa essenzjali li l-affarijiet jittieħdu bis-serjeta'.

Jien nikkonkludi billi nawgura lid-direttur li se jinħatar, li għandu diversi funzjonijiet, biex dan ikun armat bi staff imħarreġ u biex ikun hemm is-set-up neċessarju, anke b'mod amministrattiv, ħalli nħarsu bis- serjeta' l-interessi tal-konsumaturi Maltin u Għawdxin.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Mr Speaker, l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna jobbliga, biex ngħid hekk, lill-produttur u lill-importatur biex il- prodotti li jimpurtaw għas-suq ikunu safe u tajbin għall-konsumatur.

Dan huwa abbozz ta' liġi importanti ħafna u neċessarju għax ikompli jkabbar il- kunċett tal-protezzjoni tal-konsumatur li f'pajjiżi oħra barranin ilu li żviluppa s-snin, għalkemm hemm pajjiżi oħrajn li qegħdin ħafna u ħafna warajna.

Dawn il-prinċipji ssibhom kemm fil-pajjiżi ta' l-Unjoni Ewropea u anke f'pajjiżi mhux membri ta' l-Unjoni.

Għalhekk ikun għaqli ħafna li pajjiżna ma joqgħodx lura milli jaddotta l-kriterji tajbin li jkunu adottaw pajjiżi barranin, ovvjament wara li jkun tgħallem mill-esperjenzi tagħhom, għax b'hekk inġibu 'l quddiem id-drittijiet tal-konsumatur.

Waħda mill-aktar klawsoli importanti li għandna f'dan l-abbozz ta' liġi hija klawsola 3 li titkellem fuq il-prinċipju li l-konsumatur għandu jiġi l- ewwel, prinċipju li jien dejjem emmint fih.

Dan qed insejjaħlu prinċipju għax ma tistax tinfurzah fil-qorti jew f'xi tribunal taħt din il-liġi.

Issa jien se nikkwota minn klawsola 3 ħalli min qed jismagħna jifhem li aħna qed ngħaddu liġijiet li jipproteġu lill-konsumatur.

Din il-klawsola tgħid hekk:

"Konsumatur għandu d-dritt -

(a) li jitqiegħdu prodotti għall-konsum fis-suq li jkunu mingħajr periklu.

(b) li jirċievi informazzjoni xierqa rigward l-aspetti ta' sigurta' u ta' l-użu ta' dawk il-prodotti kif suppost; u

(c) li jkun informat b'mod xieraq bi prodotti li joħolqu riskji għas- saħħa u s-sigurta' tal-konsumaturi, u li jinbiegħu jew jiġu offruti għall-bejgħ lilu.".

Dawn huma l-aktar tliet prinċipji fundamentali li jirrigwardaw il- protezzjoni tad-drittijiet tal-konsumatur għax jekk fis-suq ikun hemm xi prodott li jagħmel ħsara lill-individwu se jkun responsabbli l-produttur, l- importatur jew id-distributur.

F'subklawsola (2) ta' klawsola 3 għandna li dawn id-dispożizzjonijiet mhux se jkunu inforzabbli direttament f'xi qorti jew f'xi tribunal u fuq din għandi riżerva żgħira li nispjegaha aktar 'il quddiem.

Issa hawnhekk nixtieq nagħmel parentesi żgħira.

Għalkemm taħt il-consumer protection act il-konsumatur jista' jfittex ċivilment lill-produttur, lill-importatur u lil min ikun qed jipprovdilu s-servizz għall-ħsarat, dan ma jistax ifittixhom f'xi qorti jew tribunal fl-ambitu ta' din il-liġi biss.

Jien mhux qed ngħid li b'din is-subklawsola - kultant wieħed irid joqgħod attent kif tiġi interpretata fil-qrati - l-konsumatur jista' jkollu xi limitazzjoni għal dan id-dritt li jfittex ċivilment.

Fil-fatt il- wording qiegħed hekk:

"The provisions of subarticle (1) shall not be directly enforceable in any court or tribunal ...".

Jien naħseb li l-leġislatur kellu f'moħħu li l-kliem ''any court or tribunal'' ikun definit fl-ambitu ta' din il-liġi.

Għalhekk jekk forsi hawnhekk din il-limitazzjoni tagħmel sens għax dan id-dritt huwa inforzabbli taħt liġi oħra jkun tajjeb li l-kliem ''any court or tribunal'' nillimitawha.

Mela l-interpretazzjoni ta' dan l-abbozz ta' liġi trid tkun iffokata fuq il-fatt li l-konsumatur dejjem għandu dritt li l-prodott li jkollu fis-suq ma jkun fih l-ebda periklu għal saħħtu.

Fi klawsola 4 insibu li:

"Producers shall be obliged to only place safe products on the market.".

Naħseb li hemmhekk l-iskop tal-leġislatur kien li jinkludi kemm il- produttur kif ukoll l-importatur.

Qed ngħid dan għax f'subklawsola (2) ta' klawsola 4 mhux biss hawn riferenza għal prodotti immanifatturati imma hawn riferenza wkoll għal prodotti importati u ma nixtieqx li tinħoloq xi dikotomija.

Riċentement, mingħalija fil-Competition Act, qanqalt il-punt li jekk id-direttur effettivament, b'mandat bil-qorti, ikun irid jieħu azzjoni taħt dik il-liġi, isirlu mandat fil-qorti pero' sakemm tinqata' dik il-kawża s-sitwazzjoni ta' kompetizzjoni inġusta tibqa' tipprevali.

Għalhekk meta wieħed jiġi biex jinforza l-liġi jrid iħares lejn dawn id- diffikultajiet għax l-iskop ta' kull liġi huwa li toħloq ambjent soċjali regolarizzat fejn kulħadd ikun jaf x'inhuma d-drittijiet u l-obbligi tiegħu pero' mbagħad għandek is-sanzjoni li hija importanti ħafna wkoll.

Huwa importanti li l-penali li hemm għal min jikser il-liġi jiġi inforzat mhux billi jkolllok ħafna liġijiet fuq il-karta li ma jkunu qed iħallu l- ebda effett biex itejbu l-livell ta' għajxien ta' kull wieħed minna.

Wara kollox id-drittijiet tal-konsumatur huma intiżi biex itejbu l-livell ta' l- għajxien ta' kull wieħed minna.

Għaldaqstant huwa importanti li f'pajjiż bħal Malta - nixtieq nissuġġerixxi emenda f'dan ir-rigward fi stadju ta' kumitat - kemm il-produttur kif ukoll l-importatur ikollhom l-obbligu sanċit fuqhom b'din il-liġi li l-prodotti li jpoġġu fis-suq ikunu mingħajr periklu.

Issa hawnhekk jista' jkun hemm min jargumenta li dan l-obbligu huwa implikat fi klawsoli oħra ta' din il-liġi.

Jien inħoss li fid-dawl tal-prinċipji stabiliti fi klawsola 3 dawn l-obbligi għandhom ikunu ċari daqs il-kristall.

Kieku aħna ngħixu f'pajjiż bħall-Amerika, pajjiż li huwa kważi self-contained għax huwa kapaċi jipproduċu kważi kollox, din forsi tista' ma tenfasizzahiex ħafna pero' f'pajjiż bħal Malta fejn l- importazzjoni tal-consumables u ta' ħafna affarijiet oħra hija ħafna akbar minn dak li nipproduċu, huwa importanti li l-importatur ikun jaf li kwalunkwe prodott li jpoġġi fis-suq li jkun ta' periklu se jkun responsabbli għalih hu.

Jekk dan ikun konxju ta' dan kollu joqgħod attent li ma jidħolx għal ċerti riskji biex ikollu ħafna qligħ.

Qed ngħid dan għax huwa faċli li l-importatur jixtri affarijiet seconds li jkunu available fis-suq barra l-pajjiż li jkun fihom xi difett u min ikun qed ibigħlu dawn il-prodtti jneħħi r-responsabbilta' minn fuqu.

Mela huwa ċar li l-importatur irid ikun inkluż taħt din il-klawsola wkoll.

Għalhekk jien nissuġġerixxi li l-affarijiet nagħmluhom ċari ħalli ma jkollniex ekwivoċi meta niġu għall-infurzar tal-liġi aktar u aktar meta wieħed jidħol il-qorti tal-maġistrati li jrid jiddeċiedi jekk ġietx ...

(Interruzzjonijiet)

THE DEPUTY SPEAKER (Onor. Michael Bonnici): Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

EDWIN VASSALLO (Segretarju Parlamentari): Fid-definizzjoni ta' ''producer'' hemm riferenza wkoll għal importer.

ONOR.

CHARLES MANGION: Paragrafu (c) tat-tifsira ''producer'' jgħid hekk:

''the manufacturer's representative, when the manufacturer is not established in Malta or, if there is no representative established in Malta, the importer of the product; or''.

THE DEPUTY SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Nixtieq nirrimarka li s-suġġeriment li semmejt inti l-ewwel huwa tajjeb u ttieħed.

ONOR.

CHARLES MANGION: Mela allura jaqblilna nagħmlu sub-definition fejn ngħidu li ""producer'' means also the importer" ħalli ma jkollniex kwestjonijiet fejn wieħed jgħidlek li jkun qed jaġixxi ta' aġent u mhux ta' importatur jew li jkollu agency agreement mal-produttur ta' barra.

(Interruzzjonijiet) Jien mill-bidu għidt li dan kien il-ħsieb tal- leġislatur.

L-iskop huwa sempliċement li nagħlqu aktar u nirringrazzja lis-segretarju parlamentari li aċċetta s-suġġeriment.

Fost affarijiet oħra li jirriżultaw minn din il-liġi hemm li d-direttur, li skond din il-liġi huwa l-istess direttur tal-consumer affairs, għandu rwol importantissimu.

F'pajjiż bħal Malta - din diġa' għedtha meta konna qed niddiskutu l-Competition Act - l-indipendenza tad-direttur mill- ministru tiegħu - hawnhekk ma rridx nitfa' xi dell fuq il-ministru, ikun min ikun - hija importanti u tidher f'għajnejn il-poplu daqskemm tidher l- indipendenza ta' l-ombudsman.

Dan huwa element importanti ħafna.

Id- direttur mhux biss irid jifhem sew il-poteri li tagħtih il-liġi imma jrid jeżerċitahom.

Dan irid jibda jiddeċiedi, per eżempju, li l-prodott tat-tali jirtirahulu mis-suq.

Dawn id-deċiżjonijiet importanti ma jridux ikunu influwenzati minn xi ħbiberija jew mill-politika jekk verament irridu li din il-liġi titħaddem bis-serjeta'.

Huwa importanti wkoll li d-direttur ikollu miegħu support staff u l-għodda meħtieġa biex jaħdem.

Allura għandu jkun hemm affjatament sħiħ bejn id-direttur, in-national standards authority li hija awtorita' indipendenti li waqqafniha b'din il-liġi u l- istandards laboratory u għandu jkun hemm ukoll link sħiħ mad-dipartimenti kollha tal-gvern ħalli d-direttur ikun jista' jagħmel użu minnhom biex jieħu ċerti deċiżjonijiet.

F'pajjiżna l-protezzjoni tal-konsumatur ilha tiżviluppa mill-bidu tas-snin tmenin, għalkemm forsi dan ma sarx b'mod daqshekk sofistikat, imma man mano dejjem ħdimna biex dawn it-tip ta' liġijiet intejbuhom.

Issa se ngħid xi ħaġa dwar l-ambitu amministrattiv.

Ħafna drabi d- direttur ikun irid ċerta informazzjoni malajr, per eżempju, mill-customs department, mid-dipartiment ta' l-agrikoltura, min-national standards authority u mill-laboratorju nazzjonali biex ikun jista' jagħmel evalwazzjoni ta' ċerti prodotti.

Issa jekk dan jiġi mxekkel u jkollu joqgħod jikteb xi ittra bil-konsegwenza li l-ittra tiegħu trid tgħaddi minn taħt idejn il-kap tad-dipartiment jew minn taħt idejn il-ministru u jkollu joqgħod jistenna għall-informazzjoni ċertament lil-għanijiet tiegħu, speċjalment dawk l-għanijiet stabbiliti fi klawsola 10 ta' dan l-abbozz ta' liġi, ma jintlaħqux.

Klawsola 10 tagħmilha ċara li minkejja li prodott li jkun fis-suq ikun qed jilħaq in-national standards, l-istandards Ewropej jew inkella xi standard directive oħra, hi liema hi, jekk fl-opinjoni tad-direttur dan il- prodott jikkostitwixxi periklu għas-saħħa tal-konsumatur, dan għandu d- dritt li dan il-prodott jirtirah.

Mela hawnhekk qed naraw li l-poteri tad- direttur huma vasti u d-deċiżjonijiet li jieħu jridu jkunu fid-diskrezzjoni tiegħu.

Għalhekk jekk id-direttur ikun irid xi informazzjoni minn xi dipartiment tal-gvern dan għandu jċempel hemmhekk biex jagħtuh l- informazzjoni li jkollu bżonn malajr u mhux joqgħod jikteb l-ittri kif sfortunatament jiġri fiċ-servizz pubbliku biex kollox ikun recorded.

Irridu naħsbu biex dan ikollu s-saħħa amministrattiva li wara li jċempel lil min ikun in charge dan jingħata dak li jkollu bżonn u jekk l- informazzjoni jkun iridha within the hour, l-informazzjoni għandha tingħatalu within the hour.

L-għodda tad-direttur ma jridux jiġu mxekkla u jien ilni nenfasizza dan id-dettall mill-bidu.

Hawnhekk jidħol l-element ta' kordinazzjoni.

Huwa veru li għandna diversi liġijiet f'dan il-qasam li jaqgħu taħt ministeru wieħed pero' huwa mportanti ħafna li biex id-direttur ikun jista' jeżerċita l-poteri tiegħu, dan għandu bżonn l-għajnuna ta' dipartimenti oħra.

Għalhekk meta nkunu qed ngħaddu l-liġijiet minn dan il-parlament m'għandniex naraw biss li l- liġijiet ikunu mirquma tajjeb, li l-loopholes kemm jista' jkun jingħalqu u li nidħlu f'ċerti affarijiet fid-dettall imma huwa importanti wkoll li wara li dawn il-liġijiet jgħaddu minn din il-Kamra jiġu implimentati b'mod effiċjenti għall-benefiċċju tal-konsumatur.

Inutli ngħidu kemm għandna liġi tajba jekk ir-riżultati mixtieqa ma jkunux qed jintlaħqu.

Jekk, per eżempju, jkunu qed jiġu importati xi prodotti ta' mediċina li ma jkunux daqstant ta' standard - nafu li anke pajjiżi Ewropej għandhom prodotti ta' mediċina li m'humiex daqstant ta' standard - id-direttur ikun irid jieħu deċiżjoni malajr.

Mela huwa importanti li l-istandards authority jkollha affjatament sħiħ mad-direttur.

Huwa importanti wkoll li l- laboratorju nazzjonali jkun attrezzat tajjeb, ikollna nies imħarrġa tajjeb fih u fejn ma jkollniex equipment u manpower nagħmlu kuntatti neċessarji ma' istituzzjonijiet simili barra l-pajjiż ħalli fi żmien qasir ikunu jistgħu jagħtuna l-informazzjoni neċessarja.

Din hija xi ħaġa li amministrattivament issir f'diversi oqsma.

Per eżempju, meta l-pulizija jkollhom ċerta evidenza pero' fil- laboratorju tagħhom ma jkollhomx it-teknika biex janalizzawha sew u biex jaslu għall-konklużjonijiet, din jibgħatuha l-Ingilterra, l-Ġermanja u postijiet oħra għax hemm dan it-tip ta' arranġamenti.

Dawn l-arranġamenti amministrattivi ma nistgħux insemmuhom jew nistipulawhom f'din il-liġi pero' parti mill-funzjoni tal-gvern u tal-ministru bħala l-eżekuttiv huwa li din it-tip ta' struttura tibda tinbena.

Hemm bżonn li fejn ikun hemm id- diffikultajiet amministrattivi biex wieħed jieħu l-informazzjoni neċessarja malajr kemm jista' jkun, dawn jiġu solvuti.

Inutli jkollok dipartiment li għandu database vasta jekk din ma tkunx shared bejn dipartimenti oħra aktar u aktar meta jkollok dipartimenti li għandhom bżonn ċerta informazzjoni li tkun stored f'dik id-database.

Din qed nagħmilha bħala kritika pożittiva għax ħadd ma jixtieq li jkollu sistema li ma tkunx qed topera tajjeb.

Jekk kemm-il darba dawn l-istrutturi ma nirristrutturawhomx l-effiċjenza ta' dawn il-liġijiet tonqos drastikament.

Fl-opinjoni tiegħi huwa importanti ħafna li dan l-għan jintlaħaq.

Biex id-direttur jeżerċita s- saħħa li tagħtih il-liġi dan irid jagħmel ġudizzju pero' dan il-ġudizzju jkun jista' jagħmlu biss jekk ikollu l-informazzjoni neċessarja.

Huwa importanti ħafna li tingħata l-informazzjoni neċessarja wkoll għax min jikser il-liġi jkun qed jikkommetti offiża kriminali.

Dan ifisser li l- informazzjoni m'għandhiex tinġabar biss biex wieħed jagħmel ġudizzju imma għandha tinġabar ukoll biex f'każ li d-direttur jieħu passi kriminali kontra l-produttur, l-importatur jew ikun min ikun, il-proċeduri fil- qorti ma jitwaqqgħux minħabba xi nuqqas ta' informazzjoni sħiħa.

J'Alla d-direttur ma tantx ikollu għalfejn jeżerċita dan id-dritt pero' dan huwa element importantissimu.

Sur President, biex nagħtu ħajja lill-prinċipji dwar id-drittijiet tal- konsumatur li hemm fi klawsola 3 huwa importanti li nikkonsidraw dawn l- elementi.

Il-gvern għandu jara li jkollna nies imħarrġa u li l-equipment neċessarju jinxtara biex ikollna l-laboratorju attrezzat tajjeb.

Jekk m'għandniex nies imħarrġa biżżejjed hemm bżonn naraw kif dawn inġibuhom minn x'imkien, anke forsi għal żmien qasir sakemm inħarrġu lill-Maltin fuq din il-linja ta' xogħol.

Huwa importanti wkoll li nutilizzaw kemm nistgħu ir-riżorsi li għandna u naħseb li dan għandna nagħmluh aktar minn pajjiżi oħra.

Per eżempju, jekk l-universita' għandha xi laboratorju li jista' jintuża għal dan il-għan - wieħed irid jidentifikah u jagħmel l- arranġament ma' l-universita' kif dan jista' jintuża - ma jkollniex għalfejn nagħmlu laboratorju ieħor għax ikun aħjar li nagħmlu xi ħaġa oħra mill-fondi li jkollna available jew bir-riżorsi umani limitati li għandna.

Għalhekk wieħed irid iżomm quddiem għajnejh dawn il- konsiderazzjonijiet kollha.

Sur President, filwaqt li dan l-abbozz ta' liġi jħares lejn il-criminal liability tal-produttur, ta' l-importatur jew inkella tad-distributur m'għandna xejn dwar civil liabilty.

Dan ifisser li jekk xi ħadd ikun sofra xi danni minħabba xi prodott perikoluż li jkun xtara dan m'għandux dritt ifittex lill-produttur jew lill-importatur taħt din il-liġi.

Li jista' jagħmel hu li jfittixhom taħt liġijiet oħra; jekk m'inix sejjer żball jew taħt il-liġi dwar il-konsumatur jew taħt il-kodiċi ċivili li timponi ċerti liabilities fuq min jagħti servizz u fuq il-produttur.

Fl- opinjoni tiegħi, ladarba qed nagħmlu liġi biex inħarsu d-drittijiet u l- protezzjoni tal-konsumatur naħseb li jkun tajjeb li f'din il-liġi nistabbilixxu li r-riżultat tal-qorti tal-maġistrati - ovvjament wara li xi distributur, importatur jew produttur ikun instab ħati li poġġa prodotti fis-suq li kienu ta' periklu - ikun prova biżżejjed għall-konsumatur biex dan ikun jista' jfittixhom.

Ladarba l-qorti tkun diġa' stabbiliet dan il- konsumatur ma jkollux għalfejn jerġa' joqgħod iġib il-provi mill-ġdid biex ifittex lil dak li jkun ċivilment.

Se mai imbagħad il-qorti tkun trid tistabbilixxi l-quantum tad-danni li jkun sofra dak il-konsumatur minħabba l-prodott li jkun uża li jkun ikkaġunali l-ħsara għal saħħtu jew minħabba xi mediċina li jkun ħa.

Sur President, jien nixtieq nissuġġerixxi - wieħed jista' forsi jieħu parir mingħand l-avukat ġenerali - li l-maġistrat, il-qorti jew it- tribunal li jistabilixxi liability kriminali forsi jista' jikkwantifika d- danni għal dak il-konsumatur li jkollu l-interess li jfittex lill-produttur jew lill-importatur.

Qed nagħmel din il-kritika pożittiva biex insaħħu aktar din il-liġi.

Naħseb li jkun tajjeb ukoll li norbtu din il- kwestjoni tas-civil liability ta' l-importatur, tad-distributur jew tal- produttur mal-consumer protection act.

Naħseb li bejn dawn iż-żewġ liġijiet għandu jkun hemm rabta diretta.

Jien dawn il-liġijiet narahom bħall-blocks, fejn dejjem tibni l-ħajt ta' protezzjoni, biex ngħid hekk.

Kif għedt fil-bidu, dan huwa abbozz ta' liġi tajjeb għax il-konsumatur għandu jiġi protett.

F'pajjiżi fl-Unjoni Ewropea u barra mill-Unjoni Ewropea liġi bħal din ilha tiġi eżerċitata żmien twil u jien mhux se noqgħod ngħid jekk din hijiex liġi li qed tiġi imposta fuqna jew le għax fl- aħħar mill-aħħar hija liġi neċessarja.

Aħna l-membri parlamentari għandna nipproteġu d-drittijiet tal-konsumatur billi ngħaddu liġijiet adegwati pero' l-gvern għandu jieħu ħsieb li dawn l-istess liġijiet ikunu qed jiġu amministrati sew u d-dipartimenti kollha jkunu qed jagħtu l-għajnuna tagħhom.

Nerġa' ntenni li bejn id-dipartimenti tal-gvern għandu jkun hemm inter- relationship ħalli l-informazzjoni tasal tajba u kemm jista' jkun malajr għax jekk ikun hemm id-dewmien id-direttur jew ikollu jipposponi d- deċiżjoni li jkun se jieħu, fejn ikun se jirtira prodott mis-suq, jew inkella jista' jieħu deċiżjoni żbaljata.

Dawn iż-żewġ każijiet huma ħżiena għax jekk id-direttur idum biex jirtira prodott mis-suq ikun qed jolqot ħażin lill-konsumatur u jekk jieħu deċiżjoni ħażina minħabba informazzjoni li ma tkunx tajba mija fil-mija jkun qed jolqot inġustament lill-produttur u lill-importatur.

Ikun tajjeb li wieħed jifhem li meta aħna nkunu qed inħarsu l-interess tal-konsumatur aħna ma nkunu bl-ebda mod qed nagħmlu xi restrizzjoni fuq in-negozjant, fuq min jipproduċi u fuq min jinvesti.

Kulma nkunu qed nagħmlu huwa li nkunu qed nibbilanċjaw l- interessi u d-drittijiet tagħhom.

Dak il-produttur li jifhem x'inhuma d- drittijiet tal-konsumatur u fl-investiment tiegħu jieħu ħsieb li jissalvagwardjahom, żgur li jirnexxi.

Ħafna drabi jingħad li biex tirnexxi trid tagħraf is-suq pero' din ma tfisser xejn ħlief li inti tagħraf x'irid il-konsumatur illum u fil-futur.

Fl-opinjoni tiegħi, l-osservanza ta' dawn it-tip ta' liġijiet tissarraf ukoll f'ġid għall-produttur kif ukoll għall-importatur għax meta dawn ma jħarsux biss biex idawru lira malajr imma jaraw li l-prodott li jipproduċu jew jimportaw ikun prodott tajjeb li jibqa' fis-suq u jgawdu huma wkoll.

Grazzi.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Jekk m'hawnx aktar rimarki, nitlob lis-Segretarju Parlamentari biex jagħmel il- winding-up.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Sur President, qabel nibda nixtieq nirringrazzja lil dawk kollha li taw kontribut f'dan id-dibattitu għax fuq livell ġenerali il-kontribut kien wieħed tajjeb.

Jien, flimkien ma' sħabi tal- Malta standards authority li kienu qed ifasslu dan l-eżerċizzju, konna qed nieħdu nota ta' dak li ntqal.

Aħna għaddejna l-kummenti tagħna mingħajr ma rriduċejna dan id-dibattitu għal stadju ta' kumitat, għalkemm jiddispjaċini li kien hemm kummenti li setgħu dehru li m'humiex qegħdin f'posthom.

Pero' b'mod ġenerali naħseb li kellna kontribut siewi u l- messaġġ kien li din hija liġi meħtieġa jekk kemm-il darba rridu naraw l- organizzazzjoni tas-suq f'dan il-pajjiż tkun kapaċi tirrispetta l-ħteġijiet li jinqalgħu maż-żmien.

Fl-opinjoni tiegħi, llum il-ġurnata jagħmel aktar sens li jkollna standards volontarji għaliex jekk ngħaddu liġi li tiddetta kollox bl- eżatt naħseb li tkun liġi estinta.

Għalhekk jekk kemm-il darba naraw li s-suq tagħna jkun armat verament b'regoli li jkunu kapaċi jirregolaw l- abbuż allura jkollna regoli flessibbli, u dan l-abbozz ta' liġi huwa mfassal proprju b'dak il-prinċipju.

Din hija liġi moderna, flessibbli u user-friendly.

Fil-fatt fejn qabel kollox kien isir bil-pulizija u bil- qrati, b'din il-liġi l-leġislatur qed jara li jkun user-friendly u dan minkejja l-gravita' ta' dak li jista' jiġri.

Per eżempju, fejn jinstab li l-iżball ma jkunx daqshekk maħsub allura hemm il-proċedura ta' l-użu ta' l- avviż.

Kif għedt fil-ftuħ ta' dan id-dibattitu, din hija liġi li qegħda titfa' responsabbilta' fuq l-istat u fuq is-settur kummerċjali, kemm jekk ikun l-importatur kif ukoll jekk ikun il-manifattur.

L-oġġettiv prinċipali ta' dan l-abbozz ta' liġi huwa l-konsumatur.

Dan ifisser li dan l-abbozz ta' liġi qed jagħti direzzjoni lill-importatur u lill-manifattur biex iħares il- konsumatur u biex jara li l-prodotti li jintużaw bl-iżjed mod normali - din irridu noqgħodu attenti għaliha - ma jkunux ta' ħsara.

Hawnhekk nixtieq nagħti eżempju.

Jekk tazza tal-ħġieġ tintuża bħala arma tista' tkun perikoluża għall-bniedem għax jekk tkissirha tista' tagħmel sfreġju f'wiċċ xi ħadd jekk mhux ukoll toqtlu.

Pero' ma nistgħux nimmaġinaw li kulmin se jibda jbigħ tazza tal-ħġieġ jrid jibda jagħmel tikketta li tgħid li jekk dik it-tazza tintuża b'mod responsabbli ma tweġġgħekx u jekk tintuża fil-ġlied toqtlok.

Aħna mhux hekk qed ngħidu.

Din l-istess bħall-mediċina.

Kulħadd jixtri l-mediċina bit-tama li jfiq mill-mard pero' jekk il-mediċina ma teħodhiex kif suppost tista' tkun perikoluża.

Hawnhekk mhux qed inwaqqfu l-bejgħ tal-mediċina għaliex qed ngħidu li din hija perikoluża anzi bil-kuntrarju.

Aħna qegħdin inqisu li kull oġġett li jintuża b'mod normali ma jkunx perikoluż pero' kull prodott li hawn fuq kull xkaffa ta' kull ħanut jista' jkun perikoluż jekk ma jkunx użat tajjeb.

Dan huwa l-ewwel punt.

Sur President, il-konsumatur għandu d-dritt li jirrapporta u d-direttur se jkun responsabbli li jagħti l-ispjegazzjoni ta' l-investigazzjoni li tkun saret.

Issa biex ikun jista' jsir dan, id-direttur ikun irid ikun jaf min irrapporta ħalli sakemm il-każ ikun issolva, bejn il-konsumatur u d- dipartiment tal-konsumatur tinħoloq dik ir-relazzjoni.

Imma artiklu fil- ġurnal ''l-orizzont'' mill-korrispondent Sandro Mangion kien jgħid hekk:

"Saret ħaġa li wieħed jistenniha li kull meta titressaq liġi ġdida għad-diskussjoni fil-parlament iqumu battibekki bejn iż-żewġ naħat dwar jekk l-intenzjoni ewlenija tal-gvern tkunx li jimplimenta kemm jista' jkun malajr ir-regolamenti ta' l-Unjoni Ewropea.

Is-seduta tal- bieraħ filgħodu ma kenitx eċċezzjoni.".

Dan it-tip ta' kumment ġie espress ukoll minn xi kelliema miż-żewġ naħat tal-Kamra pero' din hija xi ħaġa li naħseb li anke l-poplu jħossha.

Kif qal tajjeb l-aħħar kelliemi min-naħa ta' l-oppożizzjoni, l-Onor.

Mangion, din hija liġi bżonjuża pero' xorta jibqa' l-fatt li naħa waħda tgħid li dawn huma liġijiet meħtieġa u n-naħa l-oħra tgħid li dawn il-liġijiet qegħdin isiru għaliex dan il-gvern irid iseħibna fl-Unjoni Ewropea.

Issa jien nixtieq nieħu l-ħin li fadal biex proprju nikkummenta fuq dan.

X'fiha ħażin li l-gvern Nazzjonalista jgħid li jrid idaħħalna fl-Unjoni Ewropea u b'hekk inkunu nistgħu niffaċċjaw aħjar iċ-ċirkostanzi u l-isfidi ta' madwarna?

Per eżempju, hawnhekk kien hawn diversi kelliema li qalu kemm huma tajbin l-istandards u l-proċeduri Amerikani.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi, on a point of order.

ONOR.

JOE MIZZI: Sur President, bħalissa m'hawnx deputati biżżejjed biex jissapportjaw dak li qed jgħid l-Onor.

Vassallo u għalhekk insejjaħ quorum.

THE DEPUTY SPEAKER: Is-seduta hija sospiża għal ħames minuti.

Fit-8.50 p.m. is-seduta ġiet sospiża u rriżumiet ħames minuti wara.

MR SPEAKER: Is-seduta tista' tkompli.

Is-Segretarju Parlamentari qiegħed in possession bil-winding-up.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Jien kont qed nitkellem rigward l-għażla ta' gvern ...

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Onor. Vassallo, jekk jogħġbok indirizza lis-Sedja.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Jien kont qed ngħid li meta l-gvern iħares lejn iċ- ċirkostanzi ta' madwaru u jipprova jipprevedi ...

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi, on a point of order.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, nerġa' niġbed l-attenzjoni tas-Sedja li m'hawnx quorum.

MR SPEAKER: Is-seduta hija sospiża għal ħames minuti.

Fit-8.56 p.m. is-seduta ġiet sospiża u rriżumiet fid-9.01 p.m.

MR SPEAKER: Skada l-ħin għall-interruzzjoni tax-xogħol u waqt li nifhem li s-Segretarju Parlamentari se jibqa' in possession, nistieden lill-Viċi Prim Ministru biex iressaq l-Aġġornament tal-Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra, għal għada, l-Erbgħa, 25 ta' Ottubru, fid-9.00 a.m. b'din l-aġenda:

Abbozz ta' Liġi dwar is-Sigurezza Ġenerali u Kwalita' tal-Prodotti – Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar l-Awtorita' għas-Saħħa u s-Sigurta' fuq il-Post tax- Xogħol – Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar il-Komunikazzjonijiet u Transazzjonijiet Elettroniċi - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Interpretazzjoni - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza tad-Dwana - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Proċeduri Legali - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni u l-Privatezza tad-Data - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Ratifika ta' Trattati (Sant' Anġlu) - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Ippjanar ta' l-Iżvilupp - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta (Emenda Nru 2) - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Kompetizzjoni - Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni ta' l-Erarju - Tieni Qari (Kont.); u

Riżoluzzjoni mressqa mill-Prim Ministru dwar il-qagħda fil-pajjiż - Kontinwazzjoni.

Abbozz ta' Liġi dwar il-Konservazzjoni u l-Amministrazzjoni tas-Sajd – Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

Karl Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Illum ser niddedika ftit minuti ta' l-aġġornament rigward id-dokument il-ġdid tal-Malta Labour Party "Flimkien għal Opportunitajiet Ġodda", biex nirribatti ċerti kummenti li dehru fil-media pro-Nazzjonalista li qed tgħid li f'dan id-dokument mhux qed ikun suġġerit xejn tanġibbli fil-qasam tal-politika futura tagħna fil-qasam soċjali.

Sur President, f'dan id-dokument ma poġġejniex xi erba' deputati minn ta' din in-naħa u ħarbixna erba' kelmiet.

Anzi dan dokument li fih innifsu involva ħafna xogħol għaliex qabel ma għaddejna biex inpoġġu ħsibijietna flimkien, kellna ħafna laqgħat kemm ma' nies tekniċi fl-oqsma soċjali kollha kif ukoll ma' nies komuni li jgħixu lil hinn mill-poltika u mad- delegati tal-Partit Laburista.

Aħna użajna l-bażi ta' l-informazzjoni li konna ksibna permezz tal-laqgħat li kien ikollna jien u sħabi ma' l-anzjani kull nhar ta' Ġimgħa.

Dawn il-laqgħat domna sentejn sħaħ għaddejjin bihom.

Fis-sajf tal-1999 organizzajna serje ta' technical workshops fejn stedinna diversi kelliema li huma speċjalisti fl-oqsma soċjali.

L-ewwel drafting ġie mgħarbul mill-grupp parlamentari, wara għadda għand l-eżekuttiv tal- Partit Laburista u fl-aħħar iddiskutejnih mad-delegati distrettwali u tal- fergħat tal-Parti Laburista.

Dan id-dokument ġie mgħarbul għal diversi drabi u fih hemm diversi stqarrijiet u anki opinjonijiet ta' x'jemmen il-Partit Laburista f'dawk li huma temi soċjali.

Il-kontenut tad-dokument juri li l-Partit Laburista irid u huwa kommess li joffri tama ġdida lill-Maltin u lill-Għawdxin f'dawn iż- żmenijiet diffiċli u ta' qtiegħ il-qalb li għaddej minnhom pajjiżna bħalissa.

Waħda mit-temi ewlenin li toħroġ ripetutament fid-dokument hi li l-Partit Laburista jemmen fis-sovranita' nazzjonali, jiġifieri li jemmen li l-iżvilupp ekonomiku, il-kuxjenza soċjali, il-ħarsien ambjentali u t- tmexxija ta' politika nadifa u miftuħa għandhom kollha jiżviluppaw bħala katina waħda ma' l-oħra, id f'id u li għandna niddireġuhom biex inħarsu aktar minn kollox l-interess ta' pajjiżna minflok ta' l- Unjoni Ewropea kif qiegħed jagħmel il-gvern bħalissa.

Fl-istess dokument il-Partit Laburista jistqarr li hemm il-bżonn li pajjiżna jiġġedded.

Meta titkellem maċ-ċittadini Maltin u Għawdxin, kulħadd hu ta' fehma waħda li bħalissa hawn ġammjatura ekonomika enormi fil- pajjiż.

Sfortunatament biex pajjiżna jimxi 'l quddiem u jiġġedded jinħass bżonn ċar li jridu jinħolqu kundizzjonijiet favorevoli, mhux biss ekonomiċi imma anki soċjali, sabiex nattiraw lejn pajjiżna investituri barranin ħalli verament inkunu nistgħu nġibu dik l-injezzjoni tant meħtieġa ta' flus barranin ġewwa pajjiżna.

F'waħda mill-paġni tal-bidu, id-dokument fih ukoll stqarrija fih innifsu, jiġifieri li l-Partit Laburista jemmen fil- valur tal-verita'.

Aħna bħala partit nemmnu, li jkun min ikun, għandu jkun partit onest, li jimxi fuq linja ta' policies, kemm jekk huma soċjali u kemm jekk huma ekonomiċi, u li lill-poplu jgħidlu l-verita'.

Dan mhux dejjem rajnieh isseħħ ġewwa pajjiżna.

Min għex il-ħajja politika f'din il-Kamra matul dawn l-aħħar ftit snin jaf li dan mhux minnu b'mod speċjali min-naħa tal-Partit Nazzjonalista li kien igħid li l-ħofra hi ħrafa.

Wara li għaddiet l-elezzjoni, wegħdu li wegħdu u mill-għada stess qalu li n-nies iridu jippreparaw ruħhom għas-sagrifiċċji u li jridu jxammru l-kmiem ħalli issa jibdew jaħdmu.

Dan huwa l-modus operandi tal- Partit Nazzjonalista, u dan ħadd ma jista' jiċħdu.

Fl-introduzzjoni ta' dan il-dokument ridna naċċennaw li aħna nemmnu fil-prinċipju tal-verita', jiġifieri li lill-poplu trid tgħidlu mill-bidu nett fiex jinstab ħalli flimkien u bl-akbar responsabbilta' infasslu linja ta' politika li verament tkun tixraq lil pajjiżna.

Id-dokument jaċċenna fuq id-dmirijiet li kwalunkwe ċittadin Malti u Għawdxi għandu jkollu lejn pajjiżu, li kull cittadin għandu josserva r- regoli u l-liġijiet u li jħallas it-taxxi kif suppost, ħalli fl-aħħar mill- aħħar l-istat ikun jista' jopera bl-aktar mod flessibbli u raġunat biex verament ikun jista' jaħdem fejn għandu jaħdem u jgħin fejn verament għandu jgħin.

Id-dokument jagħmel aċċenn ukoll dwar il-kwistjoni tad-drittijiet, fejn nemmnu li mhux biss kull ċittadin f'pajjiżna għandu jkollu l-aċċess biex jakkwista d-drittijiet tiegħu imma fl-istess ħin ukoll għandu jkun hemm network ta' informazzjoni tajba sabiex iċ-ċittadini jkunu jistgħu jakkwistaw id-drittijiet tagħhom.

Dan m'għandux isir b'abbuż għax dan ma naqblux miegħu, pero' d-drittijiet għandhom ikunu hemm u bl-aktar mod raġunat.

Il-Partit Laburista mhux kontra li l-gvern Nazzjonalista qiegħed jivvetja bl-akbar reqqa l-abbuż fil-benefiċċji soċjali.

Il-Ministru Gonzi, b'mod speċjali, isemmi diversi figuri ta kemm inqabdu nies jabbużaw mill- benefiċċji soċjali, u jekk mhux qed niżbalja dan l-aħħar issemmiet il- figura ta' ħmistax-il elf.

Aħna naqblu li l-abbuż qatt m'għandu jkun ġustifikat u qatt ma jista' jiġi ġustifikat, iżda min-naħa l-oħra l-Malta Labour Party ma jaqbilx mal-fatt li dan il-gvern jidher li qed jimxi b'żewġ kefef.

X'irrid infisser?

Għandna l-Ministru Gonzi jgħid li nqabdu madwar 15,000 każ ta' abbuż mill-benefiċċji soċjali u min-naħa l-oħra għandna lill-Onor.

John Dalli, il-ministru tal-finanzi, jiġi jħabbar kemm inqabdu konsulenti, professjonisti, nies tal-business u industrijalisti u kemm dawn verament ġew investigati.

Kemm hawn nies li huma ġejjin mill-istrati għolja tas-soċjeta' li jiddikjaraw dak li jaqilgħu?

Insemmi per eżempju li għandek 83% tal-kumpanniji lokali jiddikjaraw qligħ annwu ta' anqas minn Lm5,000; għandek mat-73% ta' dawk li huma reġistrati full-time self- employed qed jiddikjaraw qligħ ta' anqas minn Lm5,000; u dawk li huma part- time self-employed, fejn għandek 53% minnhom li qegħdin jiddikjaraw li jaqilgħu anqas minn Lm5,000 fis-sena.

Dawn in-numri verament jindikaw li hawn l-abbuż f'dak li għandu x'jaqsam ma' dikjarazzjoni ta' income.

Min-naħa l-oħra qed naraw lill-gvern li litteralment qed jassedja lil dawk li huma dipendenti fuq il-benefiċċji soċjali.

Għandi diversi każi ġenwini li nqabdu f'dan l-eżerċizzju tal-gvern Nazzjonalista fejn qegħdin jiċċekkjawlhom jekk ħaqqhomx jirreġistraw għax-xogħol.

Ser nitkellem aktar il-quddiem dwar kemm inqatgħu nies minn Jannar l'hawn mir-reġistru tax- xogħol, fejn xi wħud inqabdu inġustament għax imbagħad issib li appellaw u li kellhom raġun.

Min-naħa l-oħra, l-keffa d-dejqa l-oħra x'tirriżulta?

Jirriżulta li hemm ħafna abbuż f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-evażjoni tat- taxxa, ħaġa li jidher li l-gvern m'huwiex kommess li jissikka.

Għaliex ilna mill-budget li għadda nisimgħu dwar it-tax compliance unit?

Issa wasalna għal ftit ġimgħat oħra u se naraw lill-Ministru Dalli jippreżenta budget ġdid u t-tax compliance unit għadha lanqas bdiet taħdem, aħseb u ara kemm bdew jinvestigaw lil dawk kollha li huma professjonisti, businessmen u dawk kollha li huma ġejjin mill-istrati għoljin tas-soċjeta'.

Il-figuri ta' kif inqatgħu nies mir-reġistrar tax-xogħol huma fenominali.

Nafu li l-figuri tal-qagħad huma xi ħaġa mobile, m'humiex statiċi.

Ikollok min jidħol jirreġistra u min fil-fatt ma jibqax jirreġistra imma l-figura fiha nnifisha tagħtik xokk għax 12,000 każ ġew maqtugħa mir-reġistru tar- reġistrar għax-xogħol fl-ETC.

Il-verita' hi li lil xi uħud minnhom instabilhom xogħol, pero' il-figura ta' tnax il-elf hija xokk.

Wieħed mill-ewwel oqsma speċifiċi tad-dokument jitkellem fuq il-qasam tax- xogħol, li aħna tant nagħtuh importanza, għax għalina x-xogħol m'huwiex biss figuri ta' kemm għandna nies qegħda u nies li qegħdin jaħdmu, imma huwa aktar minn hekk.

Hu l-kwalita' tax-xogħol li l-ħaddiema Maltin u Għawdxin qegħdin isibu bħala opportunita'.

Il-fenomenu ta' l- underemployment qed jisplodi 'l fuq bħalissa.

Għandek ħafna nies li qed jaħdmu bħala casual workers, bħala part-timers u b'kuntratt definit fejn dawn għandhom kondizzjoniijet tax-xogħol mill-agħar.

Sfortunatament l- ammont ta' dawn il-ħaddiema jidher li qiegħed aktar ma jgħaddi ż-żmien aktar jisplodi 'l fuq.

MR.

SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-Onor.

Membru qed jgħid li nqatgħu 12,000.

Irrid nagħmilha ċara li 12,000 jinkludu lil dawk kollha li sabu x-xogħol.

Inkella tkun qed tagħti l-impressjoni li qisu għamilna xi kapriċċ!

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

KARL CHIRCOP: Fil-fatt jien għedt li l-figura tal-qagħad hi xi ħaġa mobile, mhix xi ħaġa statika, ikun hemm min jidħol u min joħroġ minnu, pero' meta jiġi l-Ministru Gonzi u jiftaħar kemm irnexxilu jnaqqas il- qagħad insibu per eżempju li minn mindu tela' gvern Nazzjonalista, sentejn ilu, iddaħħlu jaħdmu mal-gvern kważi elfejn ruħ.

Dawn huma kollha fatturi li jikkontribwixxu biex l-ammont tal-qagħad jonqos.

Għall-Partit Laburista il-figuri tal-qagħad m'humiex biżżejjed biex nispjegaw x'inhi is-sitwazzjoni.

Sfortunatament aktar ma jgħaddi ż-żmien, l- underemployment aktar qiegħed jisplodi 'l fuq u qed naraw li issa aktar minn dsatax il-elf ħaddiem li huma wage earners, li fil-fatt l-uniku xogħol tagħhom tista' tgħid li huwa dan il-part-time jew inkella l-casual work jew inkella jkunu qed jaħdmu fuq kuntratt definit, dawn ma għandhomx xogħol ieħor li jagħmel tajjeb għall-earnings tagħhom.

Il-qagħda tax-xogħol taħt dan il-gvern marret lura bħal granċ b'mod speċjali fil-qasam tal- manifattura lokali fejn bit-tneħħija tal-levies mgħaġġla u bl-addoċċ qed jintilfu f'pajjiżna medja ta' sitt impjiegi kuljum.

Dawn huma fatti, huma numri li qegħdin jevidenzjaw bl-aktar mod ċar u tond li sfortunatament il- qasam tax-xogħol taħt gvern Nazzjonalista qatt ma kien daqshekk mhedded.

Grazzi.

MR.

SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Helena Dalli.

ONOR.

HELENA DALLI: Sur President, Xtaqt nitkellem fuq il-breastcare support group li din il-ġimgħa qiegħed jorganizza il-breastcare awareness week, li tiġi organizzata kull sena.

Jien kelli l-opportunita' li niltaqa' ma' dan il-grupp diversi drabi kemm meta konna fil-gvern u anki issa fl- oppożizzjoni u nista' ngħid b'liema ħeġġa jaħdmu.

Irrid nieħu din l- okkażjoni sabiex nagħti ħajr lil din l-NGO li tagħmel ħafna xogħol siewi ma' nisa li taħkimhom il-marda tal-kanċer tas-sider.

Insemmi lil Ms. Muscat u lil Ms. Vassallo li fost oħrajn jaħdmu ħafna sabiex jgħallmu u juru l- importanza lin-nisa sabiex jagħmlu dak li hu meħtieġ biex jaraw jekk għandhomx din il-marda, filwaqt li jgħinu lil dawk li tkun ħakmithom din il- marda.

Hemm ħafna oħrajn li jaħdmu ma' dan il-grupp u nirringrazzjahom tax- xogħol li qegħdin jagħmlu.

Irrid insemmi ukoll lil Ms. Massa tal-health promotion unit li Itqajt magħha wkoll f'diversi fora fuq dan is-suġġett u naf kemm tirsisti f'dan il-qasam għax għandi ukoll ċerti esperjenzi magħha anki meta konna fil-gvern.

Dawn in-nies jagħmlu ħafna xogħol u xi minn daqqiet tgħid li Alla ħares ma jkunux għaqdiet bħal breastcare support group għax kieku n-nies li jimirdu bil-kanċer tas-sider ftit isibu għajnuna u appoġġ f'mumenti meta jkollhom bżonn ta' ħafna support, kemm huma u kemm il-familji tagħhom.

Il- kanċer tas-sider, li jaqbad il-biċċa l-kbira lin-nisa, mhux biss ikun problema fiżika u psikoloġika għall-mara li taqbadha din il-marda imma ukoll, bħal mard serju ieħor, ikun ta' piż kbir għall-kumplament tal- familja kollha.

L-inċidenza tal-kanċer tas-sider li għandna f'Malta hija fost l-ogħla fl-Ewropa.

Infatti r-rapport ta' l-għaqda dinjija tas-saħħa tal-1998 ippropona li sabiex tikkumbatti l-kanċer tas-sider hemm bżonn il- breast screening għal nisa fuq il-ħamsin sena f'dawk il-pajjiżi fejn hemm inċidenza għolja ta' din il-marda, kif għandna f'pajjiżna.

Il-gvern Laburista kien marbut li fis-sena 2000 jibda programm limitat ta' screening għal dawk in-nisa li huma high-risk u li n-national breast screening programme għal nisa li għandhom 'il fuq minn ħamsin sena jibda jiffunzjona fi żmien ħames snin.

Iżda bil-bidla fil-gvern inqalgħu ħafna rwiefen fejn għall-ewwel kienu qed igħidu li m'għandniex inkomplu f'din it- triq.

Fil-fatt dak iż-żmien il-gvern kien iddeċieda li jwaqqaf kumitat, li jien kont membru tiegħu, u li dam għaddej għal ħafna żmien, fejn kultant lanqas biss kien jiltaqa'.

Imbagħad saret pressjoni mill-media u ċertu artikli fil-gazzetti.

Aħna kellna d-dover li nagħmlu din il-pressjoni għaliex in-nies kien mingħalihom li qed isir ix-xogħol u fl-aħħar spiċċa.

Wara li l-kumitat kien għadda r-rakkomandazzjonijiet tiegħu, li skond it- terms of reference suppost li ta r-rapport finali lill-ministru f'Ġunju 1999, il-kumitat kien tħalla ma jafx x'inhu jiġri biex imbagħad ir-rapport ġie ppreżentat f'Marzu tas-sena 2000 minflok f'Ġunju tal-1999 kif suppost sar.

Imma minn hawn u minn hemm il-ministru ħa dan ir-rapport.

Dan ir- rapport ikkonferma kemm il-gvern Laburista kien fit-triq it-tajba għaliex ħafna mir-rakkomandazzjonijiet li għamel il-kumitat kienu tista' tgħid dak li kien qed jgħid il-Partit Laburista.

B'hekk inħlew kważi sentejn biex wara kollox spiċċajna ngħidu l-istess affarijiet.

Il-proposti jinkludu t-twaqqif immedjat ta' breast unit fl-isptar San Luqa fejn il-pazjenti kollha bil-kanċer tas-sider ikunu riferuti direttament f'dan il-unit, u dan fih innifsu jkun il-bidu tas-servizz.

Proposta oħra hi li ssir kampanja edukattiva massiva fuq is-self- examination, jiġifieri kif tista' teżamina lilek innifsek u fuq l- informazzjoni kollha rigward prevenzjoni u kura.

Jekk m'għandna xejn għalissa m'hemm xejn xi jżommna milli nibdew kampanja ġenerali fuq self- palpation u li nagħtu informazzjoni li kull mara għandha bżonn li tkun taf.

M'hemm l-ebda raġuni li ma jkunx hemm programm ta' informazzjoni massiva li jgħallem lin-nies dawn l-affarijiet.

Veru li jsiru ċertu programmi imma għad m'hemmx dik id-drive u dawk il-programmi ta' informazzjoni massiva li ġġegħlna naraw il-gravita' tal-problema.

Dawn il-kampanji huma bżonjużi għax jista' jkollok il-unit u l-iscreening imma xorta n-nisa ma jiġux.

Dr. Karl Chircop li qiegħed ħdejja jista' jikkonferma hu kemm nisa per eżempju jmorru jagħmlu s-cervical smear test minkejja li dan hu servizz li huwa available mill-gvern.

Naraw li m'hemmx numru kbir ta' nisa li jmorru jagħmlu dan l-eżami, min għax jibża', min għal ħaġa u min għal oħra.

Dan minħabba li m'għandniex kampanja ta' edukazzjoni fuq il-ħtieġa li n-nisa jagħmlu ukoll dan it-test, minkejja li huwa available.

Imbagħad hemm nisa li jmutu għaliex dawn ikollhom massa u jħalluha hemmhekk, u nafu li f'ħafna każi l-kanċer irridu naqbduh meta jkun below the so called one cm.

Il- health information set-up diġa jeżisti u għalhekk għandu jagħmel din il- kampanja massiva għal dawn l-eżamijiet.

Dan għandu jwassal għal servizz organizzat u estensiv fejn ser ikollok il-unit, is-servizz tal-mammography u dan kollu.

Pero' għandna bżonn nagħmlu dawn il-kampanji massivi ta' edukazzjoni.

L-edukazzjoni hi importanti biex ma jsirx flaġell mill-mara.

Meta l-kanċer tas-sider jinqabad kmieni biżżejjed ma jkunx hemm għalfejn li jinqata' s-sider, għax irridu naraw li mhux biss insalvaw il-ħajjiet ta' dawn in-nisa imma wkoll li fejn nistgħu nieħdu ħsieb anki l-kwalita' ta' ħajja li se jkomplu jgħixu wara li tkun saritilhom il-kura.

B'hekk aktar ma jkollna informazzjoni, aktar nistgħu nindunaw minn kmieni biex b'hekk issir l-inqas ħsara.

It-tielet proposta hi t-twaqqif ta' programm għan-nisa li huma high-risk, jiġifieri li għandhom lil ommhom jew li kellhom lil ommhom jew lil oħthom li kellhom il-kanċer tas-sider u li għandhom fuq il-ħamsin sena, biex imbagħad ikollna n-national breast screening programme għan-nisa kollha ta' 'l fuq minn ħamsin sena.

Fl-isfond ta' dan kollu rrid insemmi li xahrejn wara li ppreżentajna r-rapport, li suppost kien ġie ppreżentat f'Ġunju tal- 1999, il-ministru għażel li jerġa' jwaqqaf kumitat ieħor.

Fit-terms of reference ta' dan il-kumitat jissemma li persuna li tkun fuq dan il-kumitat ma setgħetx twettaq ir-responsabbiltajiet tagħha jekk ma jkollhiex ċertu leeway li taħdem per eżempju fid-dipartiment.

Wieħed minn dawn it-terms of reference kien li niżguraw li jintlaħqu d-deadlines li għamilna fir- rapport.

Imma x'poter għandi jien biex nara li dan jista' jsir jekk ma tistax tgħid lin-nies x'għandhom jagħmlu għax int ma taħdimx fid-dipartiment u ma tistax tmexxihom sabiex tilħaq id-deadlines?

Jekk ma jintlaħqux id- deadlines x'jiġri?

Meta l-ministru kien kitibli biex inkun fuq dan il- kumitat, jien ktibtlu dik il-ġimgħa stess u għidtlu li parti mit-terms of reference ma jaqgħux taħt il-kompetenza tiegħi imma fil-kompetenza tad- dipartiment għaliex biex timplimentahom irid ikollok in-nies.

Jien għidtlu wkoll li fuq żewġ terms of reference naqbel li nagħmlu monitoring fuq il- progress ta' l-azzjoni li tkun qed tittieħed u li nipprovdu feedback regolari lill-ministru u lill-parlament u li fuq dan kollu nkun nista' nagħti s-sehem tiegħi.

Dan kollu kien f'Mejju li għadda u l-ministru lanqas weġibni, lanqas aknowledgment ta' l-ittra li bgħattlu ma bagħatli.

Dan hu nuqqas ta' serjeta' għaliex lanqas biss irrisponda lili li jien kollega tiegħu f'dan il-parlament u li qiegħda hawnhekk mhux għalija nnifsi imma biex nirrapreżenta parti mill-poplu Malti.

Aħseb u ara kemm jieħu bis-serjeta' l-affarijiet ta' ħaddieħor!

Jien nitlob biss li l-affarijiet isiru daqxejn aktar bis-serjeta' speċjalment meta qegħdin nitkellmu fuq kwistjonijiet ta' ħajja u mewt u meta naraw li l-akbar sforz f'dan il-qasam qed isir mill- NGOs bħal ma hi l-breastcare support group li din il-ġimgħa qed jagħmel il- breast awareness week.

Grazzi.

MR.

SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada l-Erbgħa 25 ta' Ottubru 2000 fid- 9.00am bl-aġenda kif komunikata mill-Viċi Prim Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

SKEJJEL - BORMLA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jara li ssir xi ħaġa sabiex l-istudenti li qed jattendu l- J.L. ta' Verdala, Bormla ma jkomplux jerfgħu l-piż finanzjarju għall-ħlas ta' ħafna photo copies, fejn f'numru ta' każi ntalbu jħallsu (s'issa) aktar minn Lm5?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li peress li s-sena skolastika għadha kemm bdiet, l-istudenti ġew mitluba jagħmlu numru ta' fotokopji minn diversi għalliema.

Qed jittieħdu l-passi meħtieġa biex, bi ftehim fost l-għalliema, il- fotokopji li jintalbu jagħmlu l-istudenti jkunu mqassmin fuq perijodu ta' żmien.

MOTOR VEHICLES - KORS

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuma r-raġunijiet li għalihom qed jingħad li jista' ma jitkomplix il-kors filgħaxija f'Kordin fil-motor vehicles, li issa se jkun wasal fil-ħames sena tiegħu, u suppost li jersqu għall-eżami finali biex ikunu jistgħu jieħdu l-Full Tech.?

ONOR.

LOUIS GALEA:Informat li l-kors tal-motor vehicle engineering hu ta' erba' snin u jwassal għal Diploma tas-City & Guilds u l'Journeymen's Certificate.

Għandna talba biex jinbeda kors filgħaxija li jwassal għall-Advanced Diploma.

Biex isir dan il-kors, neħtieġu għalliema kwalifikati apposta fil- liġi, fl-accounts, fil-management, u fil-heavy vehicles.

Jekk jinstabu dawn l-għalliema, il-kors isir.

Qed naħdem mad-dipartiment konċernat biex niffaċilitaw soluzzjoni.

PROGRAMM SOCRATES - STUDENTI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid l-istudenti li se jintbagħtu għall-programm Socrates f'universitajiet barranin: (1) kemm se jingħataw flus minn fondi ta' l-Unjoni Ewropea; (2) hux se jkollhom dritt għall-istipendju lokali; (3) kemm hu kkalkolat li se jkollu bżonn student biex jagħmel semestier f'universita' barrinija?

ONOR.

LOUIS GALEA:Informat li peress li l-fondi jiġu mqassma skond il- pajjiż li l-istudenti sejrin jistudjaw fih, il-mobility grant tista' tvarja.

Il-grant mill-Unjoni Ewropea ma tistax taqbeż il-500 euro fix- xahar.

Kull student ser jieħu l-maintenance grant tiegħu/tagħha.

Dan l-ammont jiddependi fuq il-post u l-universita` li kull student ser imur bħala ERASMUS student.

Dan ivarja minn pajjiż għal pajjiż.

Il-grants jingħataw wara l-ewwel ta' Jannar 2001.

SKEJJEL - RABAT - SKOLA PRIMARJA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kif se tissolva l-problema serja ta' nuqqas ta' spazju fil-klassi 5A fl-iskola primarja tar-Rabat (Malta) biex jidħlu l- computers u l-għamara?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-għamara li saret għall-klassijiet kollha tal-ħames sena saret bil-ħsieb li tieħu in konsiderazzjoni l- limitazzjonijiet ta' l-ispazju ta' dawn il-klassijiet.

Il-klassi mssemmija hija ta' daqs normali u din is-sezzjoni f'ebda waqt ma ġiet infurmata b'diffikultajiet ta' din in-natura.

P.E. - GĦALLIEMA BARRANIN

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu n-numru ta' għalliema barranin tal-P.E. li għandhom warrant (a) permanenti u (b) temporanju biex jgħallmu fl-iskejjel f'Malta?

Fl-liema skejjel jgħallmu?

Fuq liema bażi ħareġ warrant temporanju u meta ħareġ?

Ta' liema nazzjonalita' huma dawn l-għalliema?

Peress li hawn gradwati Maltin tal-PE li m'għandhomx xogħol, jew li qed jgħallmu suġġett ieħor u mhux il-PE li huwa s-suġġett li ggradwaw fih, l- għoti ta' warrant temporanju mhux qed itellef lil dawn il-gradwati Maltin mix-xogħol tagħhom?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li fl-iskejjel ta' l-Istat m'hemm ebda għalliem barrani tal-PE

Hemm tliet għalliema barranin tal-PE li jgħallmu fi skejjel indipendenti kif se nsemmi:

Skola Nazzjonalita` Warrant Meta nħareġ

Verdala Ingliża Temporanju 15.11.88

International Awstraljana (applikat għaċ-ċittadinanza Maltija) xogħol volontarju

St Edwards - Bulgara - Temporanju - 23.10.98 (workpermit jispiċċa f'Novembru 2000)

Għalliem irid japplika għall-warrant biex jeżerċita l-professjoni tiegħu.

Meta dawn l-għalliema ġew offruti dan l-impieg, saret ukoll l-applikazzjoni għall-warrant.

SKEJJEL - INSTITUTE OF HEALTH CARE

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Issa li ilha x-xhur tistenna risposta dwar il-każ tagħha, jista' l- institute of health care iwieġeb lil persuna, li isimha qed jintbagħat separatament, dwar il-futur tagħha fil-kors li qed issegwi?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li riżultat definittiv, ħlief għad-dritt ta' l-istudenta li titlob revision of paper skond ir-regolamenti kien ippubblikat, iżda l-istudenta ma aċċettatx dak ir-riżultat.

Hi talbet reviżjoni tar-riżultat ta' l-ispecial project fit-3 ta' Awissu u d- deċiżjoni finali ġiet mgħoddija lilha fis-17 ta' Ottubru.

Informat li ż- żmien li għadda biex tingħata risposta tar-reviżjoni mhux aktar minn mistenni meta wieħed iqis li meta tintalab reviżjoni jrid ikun identifikat u appuntat eżaminatur addizzjonali, il-fatt li f'Awissu ħafna mill- akkademiċi jkunu bil-vaganzi u l-fatt li r-reviżjoni kienet tinvolvi proġett.

BIBLJOTEKA - TRANSFERS

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm trasferimenti ngħataw mill-5 ta' Jannar 2000 sa l-10 ta' Settembru 2000 lill-ħaddiema tal-Bibljoteka?

Jista' jagħti r- raġuni għaliex saru dawn it-trasferimenti?

Jista' jgħid jekk huwiex il- ħsieb li jsiru aktar trasferimenti fil-futur qarib?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li fil-perijodu bejn il-5 ta' Jannar 2000 u l-10 ta' Settembru 2000 żewġ ħaddiema tal-Bibljoteka Nazzjonali ngħataw trasferiment għal dipartimenti oħra.

L-ewwel trasferiment ingħata fl-24 ta' Jannar 2000 lill-impjegata li kienet imsejħa biex twettaq dmirijietha fil-ministeru tal-ġustizzja u kunsilli lokali.

It-tieni trasferiment ingħata fl-4 ta' Mejju 2000 lill-impjegata li kienet on loan mad-diviżjoni ta' l-edukazzjoni mid-dipartiment tal- libreriji u arkivji.

MEDITERRANEAN CONFERENCE CENTRE - TRANSFERS

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm trasferimenti ngħataw mill-5 ta' Jannar 2000 sa l-10 ta' Settembru 2000 lill-ħaddiema tal-Mediterranean Conference Centre?

Jista' jagħti r-raġuni għaliex saru dawn it-trasferimenti?

Jista' jgħid jekk huwiex il-ħsieb li jsiru aktar trasferimenti fil-futur qarib?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li fil-perijodu ndikat ma ngħataw ebda trasferimenti lill-ħaddiema tal-Mediterranean Conference Centre.

ISTITUT TEKNIKU/JUNIOR LYCEUM

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid huwiex beħsiebu jżarma l-istitut tekniku u l-junior lyceum ta' ħdejh issa li l-kulleġġ vokazzjonali baqa' ma ġiex imwaqqaf kif ppjanat?

Jista' jgħid x'beħsiebu jagħmel bl-iskejjel tas-snajja' ladarba l- kulleġġ vokazzjonali ma nfetaħx?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li ma kien hemm ebda ħsieb li jiżżarma l- junior lyceum ta' Kordin qabel ma jinstab jew jinbena post adegwat għalih.

L-istitut tekniku ser jiġi assorbit mill-kulleġġ ta' l-arti, xjenza u teknoloġija hekk kif l-arranġamenti jkunu finalizzati.

L-istudenti li qegħdin jattendu t-trade schools u li għandhom anqas minn 16-il sena ser jiġu assorbiti fi skejjel sekondarji u ser isegwu l-kors fit- teknoloġija.

L-ewwel fażi ta' dan il-proċess bdiet din is-sena.

L-istudenti 'l fuq minn 16-il sena u li qegħdin fl-Iskema ta' taħriġ estiż fis-snajja', eventwalment jiġu assorbiti mill-kulleġġ.

DJAR TA' L-ANZJANI - ĦADDIEMA ĠODDA

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm ġew impjegati ħaddiema ġodda mad-djar ta' laAnzjani mill-5 ta' Jannar 2000 sa l-10 ta' Settembru 2000?

Jekk fl-affermattiv jista' jgħid meta ħarġu l- applikazzjonijiet għall-impjiegi?

Jekk jirriżulta li ġew impjegati ħaddiema mingħajr sejħa għal applikazzjonijiet, jista' jgħid kemm dawk impjegati kien ilhom li applikaw għall-imsemmi mpjieg?

U jekk jirriżulta li lanqas biss kienu applikaw, jista' jgħid xi kriterji ntużaw biex dawn ingħataw l-impjieg in kwestjoni?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninsab infurmat li skond ir-rekords tad- dipartiment għall-ħarsien ta' l-anzjani, ma ġewx impjegati ħaddiema ġodda mad-djar ta' l-anzjani fil-perijodu ndikat.

CSA - ĦADDIEMA ĠODDA

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm ġew impjegati ħaddiema ġodda bħala CSAs mill-5 ta' Jannar 2000 sa l-10 ta' Settembru 2000?

Jekk fl-affermattiv, jista' jgħid meta ħarġu l- applikazzjonijiet?

Jekk jirriżulta li ġew impjegati ħaddiema mingħajr ma ħarġu applikazzjonijiet, jista' jgħid kemm dawk impjegati kien ilhom li applikaw għall-imsemmi mpjieg?

U jekk jirriżulta li lanqas bisxs kienu applikaw għall-imsemmi mpjieg, jista' jgħid xi kriterji ntużaw biex dawn ingħataw l-impjieg in kwestjoni?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mill-5 ta' Jannar, 2000 sa l-10 ta' Settembru, 2000 daħlu jaħdmu bħala CSAs, 43 persuna.

Fl-aħħar ftit snin ma' ħarġet ebda sejħa għall-applikazzjonijiet għal CSAs.

Pero' xorta waħda nies interessati li jaħdmu bħala CSAs marru fid- dipartiment ta' l-anzjani jew ċemplu biex jirreġistraw l-interess tagħhom li jagħmlu xogħol ma' l-anzjani.

In-nies impjegati bejn il-5 ta' Jannar 2000 u l-10 ta' Settembru 2000, kienu ssottomettew it-talba tagħhom biex jaħdmu ma' l-anzjani bħala CSAs bejn l-1997 u l-2000.

ENEMALTA - ĦADDIEMA ĠODDA

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew impjegati ħaddiema ġodda ma' l-Enemalta mill-5 ta' Jannar 2000 sa l-10 ta' Settembru 2000?

Jekk fl- affermattiv jista', jgħid meta ħarġu l-applikazzjonijiet għal dawn l- impjiegi?

Jekk jirriżulta li ġew impjegati mingħajr ma ħarġu applikazzjonijiet, jista' jgħid kemm dawk impjegati kien ilhom li applikaw għall-imsemmi mpjieg?

U jekk jirriżulta li lanqas bis kienu applikaw għall-imsemmi impjieg, jista' jgħid xi kriterji ntużaw biex ingħataw l- impjieg in kwestjoni?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jien infurmat, li matul il-perijodu li għalih qed issir riferenza, ġew impjegati 40 ħaddiem ġdid mal-Korporazzjoni Enemalta.

39 minn dawn il-ħaddiema ġew impjegati wara li nkiseb il-permess relattiv mill-Korporazzjoni tax-Xogħol u Taħriġ.

Minn dawn 34 huma ex-xufiera impressed li ġew impjegati wara deċiżjoni tal-gvern preżenti.

F'każ wieħed, dak ta' segretarju tal-bord tad-diretturi fuq bażi part-time, il- ħatra saret mill-imsemmi bord.

Matul il-perijodu msemmi ġie ngaġġat ukoll apprentist taħt l-iskema ta' apprentist tekniku sabiex ikompli t-tieni sena tal-kors.

TJUR

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' spezzjonijiet li saru lill-produtturi tat-tjur bejn Jannar u Settembru din is-sena f'Malta u f'Għawdex separatament?

X'riżultati nkisbu u x'tagħrif ġie mogħti dwar ir- regoli ta' l-Unjoni Ewropea lill-produtturi Maltin u Għawdxin?

ONOR.

NINU ZAMMIT: L-informazzjoni mitluba għada qed tinġabar u tingħata f'xi seduta oħra.

MALTEMPATI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: B'riferenza għal dak li qal li f'Malta jsiru 5 year storm, 10 year storm, 15 u anke 20 year storm, jista' l-Ministru jinformani x'tagħrif qed jingħata lill-bdiewa u lill-koperattivi tagħhom dwar dawn il-maltempati li jsiru fil-perijodi tas-snin li spjega l-Ministru sabiex issir ħsara mill- anqas fuq l-uċuħ tar-raba'?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Naħseb li l-Onor Interpellant jaf daqsi li l-bdiewa huma fost l-aktar nies li jifhmu fit-temp, u fil-fatt jibbażaw ħafna mix- xogħol tagħhom fuq l-esperjenza li wirtu biex iwettqu s-sengħa tagħhom.

Fil-5 year, 10 year u 20 year storm huwa fenomenu tat-temp li jindika frekwenza ta' inċidenza ta' maltempati li jvarjaw fil-qawwa tagħhom.

Iżjed kemm tkun kbira l-frekwenza (ez.

20 sena), iżjed normalment tkun l- intensita tal-maltempata.

AGRIKOLTURA U SAJD -KIRI TA' VETTURI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' karozzi/vannijiet/vetturi eċċ li kellu mikrija l-ministeru u d-dpartimenti li jaqgħu taħtu matul Jannar u Settembru ta' din is-sena?

Kemm kienet tinvolvi l-ispiża totali tal-kirja ta' dawn l-inġenji mikrija u għall-fuel tagħhom?

ONOR.

NINU ZAMMIT: In-numru ta' vetturi mikrija mal-ministeru ta' l- agrikoltura u sajd u d-dipartimenti li jaqgħu taħtu, bejn Jannar u Settembru 2000, huwa 41.

L-ispiża totali tal-kiri ta' dawn il-vetturi kienet ta' Lm34,794.73, filwaqt li l-ispiża għall-fuel kienet ta' Lm8,849.48.

ĊITTADINANZA DOPPJA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jinvestiga l-ilmenti li qed jintbagħtu separatament ta' persuna li għandha ċittadinanza dopja Maltija u Awstraljana?

Jista' jinfurmana x'qed jikkawża dawn in-nuqqasijiet?

ONOR.

TONIO BORG: Ninforma lill-Onor.

Interpellant illi l-awtorita` responsabbli miċ-ċittadinanza huwa d-dipartiment taċ-ċittadinanza.

Huwa dan id-dipartiment li jista` joħroġ konferma uffiċjali li persuna tikkwalifika biex ikollha ċittadinanza doppja.

Fil-każ ta` dawk il-Maltin li jgħixu barra minn Malta, li qed jiġri hu li wara li jipproduċu d-dokumenti meħtieġa fl-Ambaxxata jew Konsolat ta` Malta u jiġi vverifikat li l-persuna konċernata tikkwalifika biex ikollha ċittadinanza doppja, jinħareġ passaport Malti.

Jekk iżda, din il-persuna tiġi tgħix hawn Malta, allura trid tasal wasla sad-dipartiment taċ-ċittadinanza u tipproduċi ċ-ċertifikati u dokumenti oħra meħtieġa sabiex jiġi kkonfermat lilha bil-miktub li tista` żżomm żewġ ċittadinanzi.

L-ittra ta` konferma li tingħata mid-dipartiment taċ-ċittadinanza tkun tista` tużaha f`kull dipartiment ieħor hawn Malta bħala evidenza li dik il- persuna hija ċittadin ta` Malta.

TA' QALI - TRIQ IL-ĦEMSIJA - MANUTENZJONI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Peress li l-bdiewa li jużaw it-Triq tal-Ħemsija limiti ta' Ta' Qali qed jilmentaw mill-istat ħażin tat-triq, jista' d-dipartiment jirrimedja b'xogħlijiet ta' manutenzjoni?

Peress li l-bdiewa qed jagħmlu ħsarat kontinwi fl-inġenji tagħhom minħabba l-ħofor kbar li hemm, jista' l-Ministru jara li x-xogħlijiet isiru b'urġenza?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nirriferi l-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għal mistoqsija parlamentari nru.

19922 seduta 392.

SAJD - LIĠIJIET ĠODDA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: B'riferenza għal-liġi l-ġdida tas-sajd li se titressaq għat-Tieni Qari fil-Parlament dalwaqt, jista' l-Ministru jinfurmana kemm saru laqgħat mal-koperattivi tas-sajjieda sabiex jiġu nformati bid-dettall ta' din il- liġi?

Meta saru u x'punti u osservazzjonijiet tqanqlu mir-rappreżentanti tas-sajjieda?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li fiż-żmien appropjat dan l-abbozz kien ġie mgħoddi lill-membri kollha tal-board tas- sajd li jinkludi rappreżentanti tas-sajjieda u ġie diskuss fl-laqgħat mal- board tas-sajd iktar tard.

INTERN - IMPJEGATI ĠODDA

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm ġew impjegati nies ġodda mal-korpi parastatali/awtoritajiet/kummissjonijiet li jaqgħu taħt ir- responsabbilitajiet tiegħu mill-5 ta' Settembru, 1998 'il hawn?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li matul il-perijodu msemmi ġew impjegati 17-il impjegat ġdid u ieħor part-time ma` laAwtorita`.

Tlieta minn dawn l-impjegati full-timers għandhom kuntratt definit ma` l-awtorita` ta` l-ippjanar.15 minn dawn l-impjegati ġodda full-timers qed jimlew postijiet li ġew vakanti.

AGRIKOLTURA U SAJD - IMPJEGATI ĠODDA

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew impjegati nies ġodda mal-korpi parastatali/awtoritajiet/kummissjonijiet li jaqgħu taħt ir- responsabbilitajiet tiegħu mill-5 ta' Settembru, 1998 'il hawn?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant illi l-ministeru ta' l-agrikolutra u sajd m'għandux korpi parastatali, awtoritajiet jew kummissjonijiet li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tiegħu.

GĦAWDEX - IMPJEGATI ĠODDA

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l- Ministru tgħid kemm ġew impjegati nies ġodda mal-korpi parastatali/awtoritajiet/kummissjonijiet li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tagħha mill-5 ta' Settembru, 1998 'il hawn?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Nixtieq ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li ma ġiet impjegata ebda persuna ġdida mill-organizazzjonijiet li għalihom għamel riferenza.

SAĦĦA - IMPJEGATI ĠODDA

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid kemm ġew impjegati nies ġodda mal-korpi parastatali/awtoritajiet/kummissjonijiet li jaqgħu taħt ir-responsabbilita' tiegħu mill-5 ta' Settembru, 1998 'il hawn?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Infurmat li kien hemm 91 ħaddiem li ġew impjegati mal-korpi parastatali/awtoritajiet/kummissjonijiet li jaqgħu taħt ir- responsabbilita' tal-ministeru tiegħi mill-5 ta' Settembru 1998 sal-lum.

Minn dawn kien hemm 37 li jaħdmu part-time.

ĠUSTIZZJA U GVERN LOKALI - IMPJEGATI ĠODDA

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew impjegati nies ġodda mal-korpi parastatali/awtoritajiet/kummissjonijiet li jaqgħu taħt ir-responsabbilita' tiegħu mill-5 ta' Settembru, 1998 'il hawn?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li mill-5 ta' Settembru 1998 'l hawn gew impjegati erba' minn nies fic-ċentru Malti ta' l-arbitragg.

SKEJJEL - SKOLA NINU CREMONA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l- Ministru tgħid meta se tintbagħat għalliema ta' l-arti għall-istudenti kollha tal-Form 3 ta' l-Iskola Ninu Cremona?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Qed isiru arranġamenti interni sabiex il-ftit lezzjonijiet ta' l-arti fl-Iskola Ninu Cremona, Victoria jingħataw lill- għalliema oħra ta' l-istess skola.

SKEJJEL - SKOLA NINU CREMONA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se tintbagħat għalliema ta' l-arti għall- istudenti kollha tal-Form 3 ta' l-Iskola Ninu Cremona?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li qed isiru arranġamenti interni sabiex il- ftit lezzjonijiet ta' l-arti fl-iskola Ninu Cremona, Victoria jingħataw minn għalliema oħra ta' l-istess skola.

SKEJJEL - KULLEĠĠ AGRIKOLU ĠUZE MICALLEF

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm studenti li ġew aċċettati fl-ewwel sena fil-kulleġġ agrikolu Ġuże Micallef din is-sena skolastika?

Kemm ġew aċċettati fl-ewwel sena ta' kull kors offrut?

F'kull kors kemm applikaw u ġew rifjutati?

Għaliex?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li fil-kulleġġ ta' l-agrikoltura Ġuże` Micallef ġew aċċettati 21 student li minnhom:

|Kors |Irġie|Nisa |Total| | |l | | | |assistent | 6 | 8 | 14 | |veterinarju | | | | |ortikultura | 1 | 6 | 7 | |kummerċjali | | | |

Ebda applikazzjoni ma ġiet rifjutata.

Ma applika ħadd għall-kors animal husbandry.

SKEJJEL - LIĊEO SUPERJURI PAOLINO VASSALLO

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm studenti li ġew aċċettati fl-ewwel sena fil-Liċeo Superjuri Paolino Vassallo din is-sena skolastika?

Għaliex?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li f'Paolino Vassallo Upper Lyceum ġew aċċettati 391 student li minnhom:

|Kors |Irġie|Nisa |Total| | |l | | | | | | | | |matriculation |86 |112 |198 | |certificate | | | | |certificate in |11 |14 |25 | |banking | | | | |accounting |12 |13 |25 | |technicians | | | | |BTEC national |14 |29 |43 | |certificate in | | | | |business | | | | |secretarial |3 |72 |75 | |course | | | | |insurance & |9 |16 |25 | |commercial | | | | |studies | | | | | | | | | |TOTAL |135 |256 |391 |

Ebda student ma ġie rrifjutat.

SKEJJEL - SKOLA GIOVANNI CURMI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm studenti li ġew aċċettati fl-ewwel sena fl-iskola sekondarja ogħla Giovanni Curmi tan-Naxxar din is-sena skolastika?

Kemm hemm fl-ewwel sena ta' l-O level revision course?

Kemm hemm fladvanced/ordinary level course?

Kemm hemm għall-kors tal-matrikola?

F'kull każ kemm applikaw u ġew rifjutati?

Għaliex?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li f'Giovanni Curmi Higher Secondary School Naxxar, ġew aċċettati 1,305 studenti li minnhom:

|Kors |Irġie|Nisa |Total | | |l | | | |ordinary level|162 |157 |319 | |revision | | | | |course | | | | |advanced/ordin|243 |339 |582 | |ary level | | | | |matrikola |181 |223 |404 |

Ebda applikazzjoni ma ġiet rifjutata.

GUIDANCE AND COUNSELLING

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tat-tracar study li għadu kemm ġie diskuss ma' l-għalliema tal-guidance and counselling?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra iktar kmieni f'din is-sedutsa.

BORMLA - MULTI-STOREY CAR PARK

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid jekk il-pjan li jsir multi-storey car park taħt il-ground ta' l-iskola primarja ta' Bormla għadux għaddej?

Jekk fl-affermattiv, meta jaħseb li ser jibdew ix-xogħlijiet?

Kemm se jieħdu żmien biex jitlestew?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Kif diġa' stqarrejt diversi drabi f'din il- Kamra, il-gvern huwa mpenjat jagħmel multi-storey car park taħt il-ground ta' l-Iskola primarja ta' Bormla.

L-istudji neċċessarji, pjanti u disinji, diġa' saru mit-taqsima tax-xogħlijiet izda qabel ma dawn jiġu konfermati jrid jiġi konkluż traffic impact statement li qed isir bħalissa.

BORMLA - DAR TA' L-ANZJANI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari nru.

19098 fejn il-Viċi Prim Ministru qal li hu infurmat li hemm biss ftit ħoss li jista' jikkawża inkonvenjent lir-residenti fi Triq San Ġużepp u Triq il- Konservatorju f'Bormla, ġej minn pompa ta' l-ilma fid-dar ta' l-anzjani li ttella' l-ilma fuq il-bejt u li ngħataw struzzjonijiet lill-kuntrattur biex din il-pompa tiġi mgħottija b'sound insulating material, jista' jara li verament issir xi ħaġa għax l-ilmenti tal-ġirien dwar dan l-inkonvenjent ma naqsux?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: B'riferenza għal xi ħsejjes li ġejjin mill-pompa li ttella' l-ilma fuq il-bejt tad-dar ta' l-anzjani f'Bormla, nikkonferma li l-kuntrattur konċernat ingħata struzzjonijiet biex jieħu miżuri sabiex dan l-inkonvenjent jiġi eliminat.

Ninsab infurmat illi l-miżuri neċessarji ser jittieħdu fi żmien ftit ġranet.

DJAR - SUSSIDJU

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk teżistix xi skema ta' sussidju sabiex jiġu rranġati u mtejba postijiet tal-joint office?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninsab infurmat li skema 5 dwar sussidju fuq xogħlijiet ta' irranġar fi djar privati okkupati minn inkwilini jew [enswalisti, tapplika għall-postijiet residenzjali mikrija mill-joint office.

JOINT OFFICE - FIDI TA' ĊENS

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid jekk teżistix xi skema għal fidi ta' ċens għall-postijiet tal-joint office?

Kif jista' jinfeda ċ-ċens?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi bħalissa l-uffiċċju konġunt ma għandu ebda skema għal fidi ta` ċens peress li l-iskema li kien hemm għalqet.

Ċens jista` jinfeda jekk hemm stipulat fil-kuntratt li jista` jinfeda jew skond il-liġi.

Mhux eskluża l-possibbilta` li d-dirett dominju jinbiegħ bit-tender jew skond il-policy attwali approvata mill-Kamra tar- Rappreżentanti f`Novembru 1998 għar-rigward residenzi.

VRT - TESTIJIET

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm hu n-numru ta' vetturi li ma għaddewx mit-test tal-VRT tul din is-sena?

Jista' jgħid ukoll kemm ġew skrappjati karozzi f'din l-istess sena?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jiena nfurmat li n-numru ta' vetturi li m'għaddewx mill-VRT mill-1 ta' Jannar 2000 sat-30 ta' Settembru 2000, fl-ewwel test kien 7,751.

Fl-istess perijodu ġew skrappjati 3,239 vettura.

ĊENTRI TAS-SAĦĦA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jikkonferma li ċ-ċentru tas-saħħa tal-Mosta mhux jagħti injections ta' l-influwenza lil nies taħt is-65 sena?

Din hija policy għaċ-ċentri tas- saħħa kollha?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Nirriferi għar-risposta li tajt għad-domanda nru.

20191 f'seduta 397.

TARXIEN - ĠNIEN JOANNE

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid kemm ġie jiswa lill-gvern il-proġett ta' riabilitazzjoni tal- ġnien Joanne f'Ħal Tarxien?

X'xogħlijiet twettqu u kemm ġew jiswew individwalment?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li x-xogħol fuq ir- riabilitazzjoni tal-ġnien Joanne f'Ħal-Tarxien gie jiswa Lm42,966.

Parti mill-ispiża tħallset mill-ministeru għall-ambjent u parti mill-kunsill lokali, Tarxien.

Ix-xogħlijiet li saru kienu:

A. Xogħol imħallas mill-Ministeru għall-Ambjent: Xogħol ta' paviment b'kuntratt Lm16,591 Xiri ta' materjal mis-C.D.O. għal xogħol ta' kurduna, nvellar ħadid u żebgħa.

(Il-pagi tal-ħaddiema tas-C.D.O. m'humiex inklużi) 5,075 xogħol t'elettriku (M.S.D.) 1,900

B. Xogħol imħallas mill-Kunsill Lokali ta' Ħal-Tarxien: materjal għall-bankijiet u arbli tad-dawl, play equipment, safety material, u fencing ta' mad-dawra tal-ġnien 19,400

PARKING BAYS - NIES B'DIŻABILITA'

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm hemm parking bays riżervati għal persuni b'diżabilita' bil-blue sticker f'Malta u Għawdex?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Is-suġġett tal-mistoqsija jaqa' taħt ir- responsabbilta' tal-bord għall-kontroll tat-traffiku u għalhekk nitlob lill- Onor. Interpellant jirreferi l-mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

SPTAR SAN LUQA - DIPARTIMENT TA' L-EMERĠENZA

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid kemm ilha s-sistema li biha jiġu pre-assessed il-pażjenti fid-dipartiment ta' l-emerġenza biex jintgħażlu l-aktar każi urġenti?

Każi mhux serji x'jiġri minnhom?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Is-sistema ta' allokazzjoni triage ta' pazjenti li jippreżentaw fid-dipartiment ta' l-emerġenza f'dawk li huma każi urġenti (priorita' ta' livell 1 jew 2 ) u dawk inqas urġenti (priorita' ta' livell 3), ilha tiżviluppa mis-sena 1994.

Il-każ inqas urġenti (priorita' ta' livell 3) jiġu trattati minn tabib fi klinika allokata viċin il-waiting area.

Dawn il-pazjenti jiġu eżaminati u fejn hemm bżonn jittieħdu X-rays fl-X-ray Room ta' l-emerġenza u jirċievu t- trattament skond il-ħtieġa.

ĊENTRI TAS-SAĦĦA

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid jekk żdidux is-self referrals mindu kellhom jitnaqqsu l- ħinijiet tal-ftuħ ta' xi ċentri tas-saħħa minħabba nuqqas ta' tobba?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni qed tinġabar u tweġiba tingħata f'seduta oħra.

DOCKYARD CREEK - IRMIĠĠI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: B'riferenza għal dak li ġie rrapportat li qal l-Ministru fir-rigward ta' l- irmiġġi li se jiġu provduti għal dawk li għandhom il-frejgatini f'Dockyard Creek, jista' l-Ministru jgħid kif se jsir l-arranġament mal-Cottonera waterfront group sabiex dawn jipprovdu aktar irmiġġi mill-ammont li għandhom speċifikat fil-kuntratt?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Il-gvern ta l-impenn fil-kwestjoni fil- preżenza tal-Cottonera waterfront group.

Rigward l-arranġamenti rilattivi dawn għadhom suġġett ta' diskussjoni.

VALLETTA - OLD WELLS STREET - TISWIJA

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid meta se tiġi rranġata Old Wells Street, Valletta?

Jaf il- Ministru li din it-triq hija bla bankina, kollha ħofor u bid-drenaġġ miftuħ?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li l-ħaddiema tad- dipartiment tad-drenaġġ għadhom kemm iċċekkjaw is-sewer main fi Old Wells Street, Valletta u ma nstab li hemm xejn ħażin li jirrigwardja id-drenaġġ.

Li nstab kien illi kien hemm manhole tat-telephone maqlugħa u mhux tad- drenaġġ.

Rigward l-ilmenti l-oħra, nitlob lill-Onor.

Interpellant jindirizza l-mistoqsija tiegħu lill-kunsil lokali konċernat.

DINGLI - RADJAZZJONI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid jekk qatt sarx xi studju fuq ir-radjazzjoni li toħroġ mis- sistema tar-radar (early warning system) f'Ħad-Dingli u l-effett li jista' jkollha fuq is-saħħa tar-residenti ta' dan ir-raħal?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Peress li dan ir-radar huwa tad-dipartiment ta' l- avjazzjoni ċivili, l-Onor.

Interpellant jista' jirriferi din id-domanda lill-ministru konċernat għal aktar informazzjoni.

Id-dipartiment jista' jagħmel dan l-istudju jekk u meta jintalab mill-ministru konċernat.

LIĠI TAL-KAĊĊA - KAĊĊATURI

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Peress li skond emendi riċenti fil-liġi tal-kaċċa, meta kaċċatur ikun fi triq sekondarja, m'hemmx għalfejn iżomm distanza minima ta' 50 metru, jista' l- Ministru jiddefinixxi x'jifhem eżatt bi triq sekondarja?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li l-interpretazzjoni tal- pulizija hi kif ġej: Triq sekondarja hi triq li rarament hi wżata mit- traffiku.

PULIZIJA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jara li jitneħħew l-vetturi li hemm mitluqa fil-Buskett b'mod partikolari fit-triq li tagħti għall-palazz ta' Verdala?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi l-vettura li qiegħed jirriferi għaliha l-Onor.

Interpellant, tneħħiet.

EMPLOYER'S LIABILITY COMPULSORY INSURANCE

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk hux beħsiebu jippubblika fil-gazzetta tal-Gvern, data ta' meta għandha tidħol in vigore l-Employer's Liability (Compulsory Insurance) Act chapter 24 ta' l-1974"?

Jekk fl-affermattiv, jista' jgħid meta?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Skond pariri tekniċi l-liġi indikata trid tiġi emendata biex tkun aġġornata għaż-żmenijiet tal-lum.

Għalhekk qabel ma tinġieb fis-seħħ hemm il-ħsieb li jsiru l-konsultazzjonijiet neċessarji mal- partijiet interessati.

PULIZIJA - VETTURA FIAT 850

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jara li titneħħa l-vettura Fiat 850 li hemm mitluqa fi Triq Dun Ġwann Bosco, Ħad-Dingli?

ONOR.

Interpellant tneħħiet.

QRATI ĊIVILI SUPERJURI - AVUKATI/PERITI LEGALI

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm avukati li ġew nominati bħala periti legali quddiem il-qrati ċivili superjuri għas-snin 1998 u 1999?

Jista' jgħid kemm fil-fatt kien hemm perizji pendenti quddiem dawn il-qrati għas-snin 1998 u 1999?

ONOR.

AUSTIN GATT: In-nomina ta' avukati bħala periti legali quddiem il- qrati ċivili superjuri hija fid-diskrezzjoni tal-ġudikanti.

Ma tezistix statistika dwar dawn in-nomini.

Fl-1998 kien hemm 2,290 perizji pendenti fil-qrati superjuri u 155 fil-qrati inferjuri.

Fl-1999 kien hemm 2,342 perizji pendenti fil-qrati superjuri u 148 fil-qrati inferjuri.

Ta' min jgħid pero' li l-istat ta' numru sostanzjali minn dawn il-kawżi sal-lum inbidel billi wħud minnhom gew deċiżi, ċeduti, deżerti u/jew qegħdin fi stadju ta' kontinwazzjoni u/jew għas-sentenza.

DRENAĠĠ - ESTENSJONI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li n-numru ta' estensjonijiet tad-drenaġġ li saru mill-1 ta' Jannar 2000 huwa ta' 34.

Dawn huma:

| Olive street, St. |100 m, | |Julian's | | | St. Aristarkus |40 m, | |street, Rabat | | | N/S in Triq |100 m, | |is-Sisla | | | Sewer works at |130 m, | |Xalun Farm, Sta. | | |Venera | | | Repair works at |100 m, | |Bwieraq Street, | | |B'Kara | | | Repair works at |30 m, | |il-Qammieħ, Mellieħa | | | Sewer works at Triq|100 m, | |l-Isqajjaq and | | |others, Tarxien | | | Sewer works at Triq|20 m, | |San Alwiġi, Msida | | | Guze Ellul Mercer |30 m, | |street, Dingli | | | Triq il-Gardjola, |100 m, | |Fgura | | | Triq il-Grigal, |20 m, | |M'Skala | | | Rising main repair |20 m, | |works (St. Paul's | | |Bay) | | | Triq it-Tamar, |80 m, | |Qawra | | | Misraħ il-Barrieri,|80 m, | |near Polytechnic | | | Triq Kalcidon Gatt,|60 m, | |B'kara | | | N/S in Żurrieq |120 m, | |Road, Safi | | | St. Paul's street, |80 m, | |Naxxar (Birguma) | | | Sewer works at |60 m, | |Mqabba Bye-pass | | | Triq is-Subbien, |70 m, | |M'skala | | | B'kara Hill, St. |200 m, | |Julian's | | | Triq Patri Guże |50 m, | |Delia, Mosta | | | Triq Mons. Depiro, |110 m, | |B'kara | | | St. George's Bay |50 m, | | Repair works at |60 m, | |Wilga street, | | |Paceville | | | Salini |130 m, | | Wied Għomor, Swieqi|400 m, | | Sewer works at |70 m, | |Lorenzo Gafa School, | | |Vittoriosa | | | Sewer works at Triq|40 m, | |il-25 ta' Novembru, | | |Żejtun | | | Triq il-Fdalijiet |100 m, | |Preistoriċi, Mosta | | | St. Paul street, |70 m, | |Mosta | | | N/S in Cliff |60 m, | |street, Dingli | | | Baħrija |130 m, | | Triq Dun Luiġi |100 m, | |Rigord, Pembroke | | | Triq San Anard, |100 m. | |Xagħjra | |

HOUSING - RABAT

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jara li jsiru x- xogħlijiet tal-manutenzjoni fl-areas pubbliċi u mal-faċċati ta' Block A, Għajn Qajjied, housing estate, ir-Rabat?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Għaddejt l-ilment ta' l-Onor.

Interpellant lid- dipartiment tal-bini u tiswija ta' djar għall-azzjoni meħtieġa.

Madankollu nfakkar li manutenzjoni ta' areas pubbliċi barra l-blokk hija r- responsabbilita' tal-kunsilli lokali.

QRATI - KAWŻI

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew allokati kawżi lill-avukat) kuraturi deputati li hemm fuq il-lista fil-kuraturi għas-snin 1998 u 1999?

Jista' jagħti dettalji tal-kawżi assenjati?

Jista' jgħid min huma l- avukati appuntati bħala kuraturi fuq il-lista llum?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li peress li l- informazzjoni għadha qed tinġabar, ir-risposta tingħata f'xi seduta oħra.

QRATI - ESPERTI

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm tħallas globalment għax-xogħol ta' l- esperti fl-inkjesti tal-qrati; u għax-xogħol ta' interpreters għas-snin 1998 u 1999?

Jista' jgħid kemm hemm avukati li jiġu nominati f'dan ix- xogħol, ossia fis-sena 1998 u 1999?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li peress li l- informazzjoni għadha qed tinġabar ir-risposta tingħata f'xi seduta oħra.

AIR MALTA - HONG KONG

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-possibbilta' ta' titjiriet diretti bejn Malta u Hong Kong għadha qed tiġi evalwata u għalhekk f'dan l-istadju ma jkunx prudenti li jingħataw dettalji.

KUMPANIJA ĊINIZA TAS-SHIPPING - JOINT VENTURE

L-ONOR.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Id-diskussjonijiet bejn kumpanija Ċiniża u t-tarzna ta' Malta biex jinbnew krejnijiet f'Malta għadhom ma tawx riżultat pożittiv.

METCO - HONG KONG TRADE DEVELOPMENT BOARD

L-ONOR.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Diġa' kien hemm diversi inizjattivi bejn il-METCO u l-Hong Kong Trade Development Council (HKTDC).

F'Ġunju li għadda l-METCO organizzat seminar intitolat Doing Business with Hong Kong.

Sussegwentement il-HKTDC offra l-faċilitajiet tiegħi biex isir seminar dwar l-opportunitajiet li toffri Malta għal negozjanti minn Hong Kong interessati fi swieq Ewropej u ta' l-Afrika ta' Fuq.

Saru wkoll diskussjonijiet ma' l-uffiċjali ta' l-HKTDC f'Milan fejn ġew esplorati l- prospetti ta' koperazzjoni aktar viċina bejn dan il-kunsill u l-METCO.

Kien hemm ukoll bdil ta' personnel bejn il-HKTDC u l-METCO fejn rappreżentant ta' l-azjenda Maltija ngħata taħriġ intensiv fuq il- faċilitajiet ta' l-HKTDC u tal-Hong Kong Convention and Exhibition Centre.

Barra minn dan bħalissa hemm għaddejjin diskussjonijiet biex jiġi finalizzat ftehim ta' koperazzjoni bilaterali bejn il-METCO u l-HKTDC.

Fost affarijiet oħra dan il-ftehim ser ikopri l-użu ta' xi servizzi tal- METCO mill-HKTDC għal xi inizjattivi tagħhom fil-Mediterran.