MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 68 It-Tnejn, 19 ta' Mejju, 1997 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 68

It-Tnejn, 19 ta' Mejju, 1997

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.12 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tnejn, 19 ta' Mejju, 1997

WERREJ MINUTI 401

MISTOQSIJIET -TWEĠIBIET ORALI 401

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA 406

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ORDINANZA DWAR IL-PROTEZZJONI TA'

PROPRJETA' INDUSTRIJALI

INDUSTRIAL PROPERTY (PROTECTION) ORDINANCE (AMENDMENT)

BILL(IT-TIENI QARI) 407

ABBOZZ TA' LIĠI BIEX JEMENDA DIVERSI LIĠIJIET FINANZJARJI

FINANCIAL LAWS (AMENDMENT) BILL(IT-TIELET QARI) 416

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IL-PORTIJIET ĦIELSA TA' MALTA

MALTA FREEPORTS (AMENDMENT) BILL(IT-TIENI QARI) 416

AĠĠORNAMENT 430

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI IMWIEĠBA BIL-MIKTUB 435

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB 465

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 67 li saret fil-15 ta' April, 1997 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET -TWEĠIBIET ORALI

FIS - KONFERENZI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu l-programm ta' konferenzi li l-Fondazzjoni għall-Istudji Internazzjonali għandha ppjanat għall-perjodu bejn l-1 ta' April u l-31 ta' Diċembru ta' din is-sena?

Jista' l-Ministru jagħti lista' ta' dawn il-konferenzi kif ukoll jgħid x'inhu l-iskop wara kull waħda minnhom?

X'inhi l-istima għal kull konferenza li se ssir?

ONOR.

EVARIST BARTOLO (Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra lista ta' konferenzi li saru mill- Fondazzjoni għall-Istudji Internazzjonali mill-1 ta' April, 1997 kif ukoll dawk li huma ppjanati li jsiru sal-31 ta' Diċembru, 1997.

Jista' jkun li jiżdiedu xi konferenzi oħra li fuqhom għadhom għaddejjin it-trattattivi.

M'huwiex possibbli li wieħed bil-quddiem jgħid eżattament l-ispejjeż ta' qualsiasi konferenza għaliex ċerti fatturi ma jkunux għandhom magħrufa bid- dettal, fosthom l-attendenza li wieħed ma jkunx jaf biha ħlief fl-aħħar ġranet.

Madankollu, ħlief għal xi eċċezzjoni 'l hawn u 'l hinn, fil- kalkoli li jsiru qabel kull konferenza jiġi kkonsidrat li jkun hemm dħul biżżejjed sabiex ikopri l-ispejjeż kollha.

MADAM SPEAKER (L-Onor.

Myriam Spiteri Debono): L-Onor.

Chris Cardona, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

CHRIS CARDONA: Jista' l-Ministru jgħid x'tip ta' kuntratt għandu d- direttur ġenerali tal-fondazzjoni?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Madam Speaker, peress li ma kontx ippreparat għal mistoqsija bħal din, nistieden lill-Onor.

Interpellant biex jagħmilha bil- miktub biex inkun nista' nagħtih din l-informazzjoni.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Chris Cardona.

ONOR.

CHRIS CARDONA: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li l- kuntratt tad-direttur ġenerali tal-fondazzjoni jiġi mġedded?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jiena xtaqt li l-mistoqsija ssir bil-miktub proprju għax ma nixtieqx noqgħod fuq il-memorja biss.

Pero', jekk m'iniex sejjer żball, il-kuntratt tal-Prof.

Salvinu Busuttil, id-Direttur Ġenerali tal-Fondazzjoni għall-Istudji Internazzjonali, se jiskadi fix-xhur tas-sajf li ġej u m'hemmx il-ħsieb li dan il-kuntratt jiġġedded.

FIS - LECTURES

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jagħti lista ta' public lectures li l-Fondazzjoni għall-Istudji Internazzjonali organizzat fil-perjodu bejn l-1 ta' Jannar ta' l-1986 u l-31 ta' Jannar ta' l-1997, kif ukoll jgħid x'kienet l-ispiża ta' l-organizzazzjoni ta' kull lecture u lil min saru dawn il-ħlasijiet?

Jista' l-Ministru jagħti wkoll lista ta' public lectures li l-fondazzjoni għandha l-ħsieb li torganizza fil-perjodu bejn l-1 ta' April u l-31 ta' Diċembru ta' din is-sena, kif ukoll jgħid x'inhu stmat li jintnefaq fuq kull wieħed minnhom?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra lista ta' public lectures organizzati mill-Fondazzjoni għall-Istudji Internazzjonali minn Jannar 1995 sa l-aħħar ta' L-1996.

Il-fondazzjoni tipprova li kemm jista' jkun tuża s-servizzi ta' kelliema li diġa' jkunu Malta fuq xogħol ieħor - per eżempju, biex jagħtu lectures fl-Universita' - pero' xi drabi jiġu mistiedna lecturers speċifikament għal dan l-iskop.

F'dan il-kontest il-fondazzjoni ssib għajnuna kbira mill- ambaxxati barranin u fil-fatt huwa rari li l-Fondazzjoni għall-Istudji Internazzjonali tħallas il-biljett ta' l-ajru u l-lukanda tal-kelliema li jkollha.

Punt ieħor huwa li l-lecturers qatt ma jingħataw honoraria għal dan ix-xogħol.

L-ispejjeż inċidentali jirriferu għal riklami fil-gazzetti, ritratti u ħlas ta' overtime lill-messaġġiera, peress li dawn il-lectures isiru dejjem wara l-ħin tax-xogħol.

KUNSILL MALTI GĦALL-ISPORT

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid x'kienet l-attendenza bejn l- 1994 u l-1996 ta' l-ewwel kumitat tat-tmexxija tal-Kunsill Malti għall- Isport, inkluż dik tar-rappreżentant tal-MLP, jiġifieri ta' l-Onor.

Joe Cilia?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Kuntrarju għal kif qed jindika l-Onor.

Interpellant fil-mistoqsija tiegħu, il-Kunsill Malti għall-Isport twaqqaf l- ewwel darba fl-1995 u mhux fl-1994.

Mir-records instabu biss il-minuti ta' erba' seduti għas-sena 1995 u dan minkejja f'dik is-sena kien inżamm numru akbar ta' seduti.

Madam Speaker, qed impoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra lista ta' l-attendenza għas-sentejn 1995 u 1996 u hawn ta' min jinnota li f'dan il-perjodu l-Onor.

Joe Cilia kien assenti biss darbtejn fl-1996, jiġifieri fis-sena ta' l- elezzjoni ġenerali.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

George Pullicino, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Jista' l-Ministru jgħidi kemm kien in-numru ta' laqgħat u għal kemm-il laqgħa attenda l-Onor.

Joe Cilia?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nistieden lill-Onor.

Interpellant jagħmel din il- mistoqsija bil-miktub.

SKEJJEL - PURTINARA

L-ONOR.

VICTOR GALEA PACE (f'isem l-Onor.

Joe Psaila Savona) staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid preżentement kemm hemm bżonn ta' caretakers fl-iskejjel sekondarji, primarji u kindergarten rispettivament?

Kemm hu l-complement attwali?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Fil-preżent in-numru ta' caretakers fl-iskejjel sekondarji u junior lyceums huwa ta' 212, li minnhom 179 huma regolari u 33 każwali; fl-iskejjel primarji u kindergarten hemm 228, li minnhom 211 huma regolari u 17 każwali.

Il-complement huwa 452 u għalhekk il-ħtieġa preżenti hija ta' 12-il caretaker ieħor.

CARETAKER SERVICE

L-ONOR.

VICTOR GALEA PACE (f'isem l-Onor.

Joe Psaila Savona) staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi l-policy tal-Gvern rigward il-ħtiġijiet li hemm għal caretaker service fl-iskejjel tal-gvern?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Il-policy preżenti rigward il-caretaker service fl-iskejjel tal-gvern hu ta', bejn wieħed u ieħor, caretaker għal kull għaxar klassijiet.

HILTON HOTEL - MONITORING REPORT

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: B'riferenza għat-tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 2193, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk l-ewwel verzjoni tar-rapporti, sew dwar affarijiet tal-baħar u affarjiet ta' l-art, li kien imiss minn Jannar 1997 ġietx preżentata u, jekk fl- affermattiv, meta?

Dawn ir-rapporti ġew studjati sabiex jiġi stabbilit jekk hemmx xi effetti ħżiena fuq l-ambjent tal-baħar u ta' l-art?

ONOR.

GEORGE VELLA (Viċi Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent): Il-monitoring reports dwar iż-żoni ekoloġiċi fuq l-art u fil-baħar ġew aċċettati mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar fid-9 ta' Jannar, 1997.

Iż-żewġ rapporti ġew evalwati u s'issa ma jidher li hemm l- ebda effett ħażin fuq l-ambjent tal-baħar u dak ta' l-art, kawża tal- proġett tal-Lukanda Hilton.

F' Marzu 1997 il-konsulenti ssottomettew rapport ieħor dwar il-monitoring ta' l-ambjent tal-baħar u dan għadu qed jiġi studjat bir-reqqa.

Ir-rapporti li jmiss dwar iż-żoni ekoloġiċi fuq l-art kif ukoll dwar il- baħar għandhom jiġu sottomessi f' Ġunju 1997.

ŻGĦAŻAGĦ - POLITIKA NAZZJONALI

L-ONOR.

JOE CASSAR (f'isem l-Onor.

Richard Muscat) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għat- tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 4472, nixtieq inkun aktar speċifiku billi nitlob lill-Ministru jgħid kemm hawn pajjiżi fl-Ewropa u fil-Commonwealth li għandhom politika nazzjonali taż-żgħażagħ?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Madam Speaker, jiena għandi d-dubji tiegħi kemm din il-mistoqsija setgħet issir, għax meta jintalab tagħrif bħal dan inkunu qisna qed nagħmlu xi project tal-general knowledge, madankollu jiena xorta waħda se nagħti din l-informazzjoni.

Lid-Dipartiment taż-Żgħażagħ u Sport jirriżultalu li fil-Commonwealth hemm 17-il pajjiż li għandhom politika nazzjonali taż-żgħażagħ.

Fir- rigward tal-pajjiżi fil-Kunsill ta' l-Ewropa jirriżulta li sa l-1996 ma kienx hemm informazzjoni suffiċjenti f'dan il-qasam minn dawn il-pajjiżi:- it-Turkija, San Marino, in-Norveġja, Monaco, Latvia u d-Danimarka.

Fil-każ ta' l-Italja ma teżistix politika nazzjonali taż-żgħażagħ filwaqt li fil- pajjiżi l-oħra hemm xi tip ta' politika jew leġislazzjoni dwar iż-żgħażagħ.

QRENDI - TAL MAQLUBA

L-ONOR.

VICTOR GALEA PACE (f'isem l-Onor.

Edwin Vassallo) staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l- Ambjent: Peress li l-Gvern preċedenti kellu l-ħsieb li jirranġa t-taraġ li jagħti għall-ħofra f'Tal-Maqluba, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid f'liema stadju wasal dan ix-xogħol u jekk il-Kunsill Lokali tal-Qrendi hux qed ikun ikkonsultat f'dan ir-rigward?

ONOR.

GEORGE VELLA: Nitlob lill-Onor.

Interpellant sabiex ipoġġi l- mistoqsija lill-Ministru għax-Xogħolijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni.

UNIVERSITA' - PROPRJETA' FL-IMTARFA

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jikkonferma jekk il-proprjeta' li l-Universita' kellha fl-Imtarfa, fejn suppost kellu jsir ċentru ta' studji mill-Universita', għadhiex f'idejha?

Jekk din il-proprjeta' m'hijiex se tintuża mill-Universita', x'użu se jsir minnha?

Jista' l-Ministru jgħid jekk l-Universita' bidlitx din il-proprjeta' ma xi proprjeta' oħra?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Il-proprjeta' fl-Imtarfa li qed jirriferi għaliha l-Onor.

Interpellant għadha ta' l-Universita' u m'hemm l-ebda intenzjoni li din il-proprjeta' tiġi mibdula ma' xi proprjeta' oħra.

Fil-preżent din il-proprjeta' qed tintuża bħala exploratorium mill- Fakulta' ta' l-Edukazzjoni biex tfal ta' bejn is-seba' u l-erbatax-il sena jistgħu jakkwistaw esperjenza b'mod prattiku fuq il-pre-istorja u l-istorja ta' Malta fl-isfond tal-Mediterran.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Ċensu Galea, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, naħseb li l-Ministru bilfors qed jirriferi għal xi proprjeta' oħra għax il-proprjeta' li qed nistaqsi fuqha jien hija waħda dilapidata u żgur li mhijiex qed tintuża minkejja li ilha f'idejn l-Universita' ta' Malta għal numru ta' snin u kien anke sar xi xogħol fuqha.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EVARSIT BARTOLO: Skond it-tagħrif li ngħatajt għal din it-tweġiba jidher li l-Universita' għandha proprjeta' waħda fl-Imtarfa, pero' jekk l- Onor. Interpellant jaħseb li hemm aktar minn proprjeta' waħda allura nissuġġerilu li jagħmel site plan fejn jindikali għal liema proprjeta' qed jirreferi.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Censu Galea.

ONOR.

CENSU GALEA: Qed nirriferi għal dak il-post li l-Universita' għamlet xi xogħol fuqu u li kellu jibda jintuża għal ċerti skopijiet.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jista' l-Onor.

Interpellant jgħidli jekk għandux ħjiel għal xiex qed jintuża l-bini li qed jirriferi għalih?

Safejn naf jien dan il-post suppost li qed jintuża bħala exploratorium imma probabbli l-ewwel exploratorium li rridu nagħmlu huwa li nistabilixxu l-użu tal-post!

PATRIJOTTI MALTIN

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid x'sar biex jitfakkru l-patrijotti Maltin li kienu taw ħajjithom għal bejn l-1798 u l-1800?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nissuġġerixxi lill-Onor.

Interpellant jirriferi din il-mistoqsija lill-Prim Ministru, in vista ta' żviluppi riċenti li kien hemm fuq din il-materja.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Joe Cassar, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE CASSAR: Peress li ili nagħmel mistoqsijiet fuq din il- kwestjoni li dwarhom il-Ministru kien wieġeb li kellu jgħaddihom lil wieħed mill-kumitati li għandu biex jagħtuh il-pariri meħtieġa, jista' l-Ministru jgħid jekk sarux xi suġġerimenti mill-kumitat li kien semma?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Safejn naf jien, il-kumitat maħtur mill-Uffiċċju tal-Prim Ministru s'issa għadu ltaqa' darba biss u dan il-kumitat għadu ma għamel l-ebda rakkomandazzjoni biex jiġu mfakkra l-patrijotti Maltin li taw ħajjithom bejn dawk is-sentejn li qed jirriferi għalihom l-Onor.

Interpellant.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Joe Cassar.

ONOR.

JOE CASSAR: Billi ilhom jidhru ħafna artikli fil-gazzetti u billi hawn ħafna li jinteressaw ruħhom fl-istorja ta' pajjiżna, jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx xi ħjiel li jsir xi ħaġa dwar dan?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jekk qed nifhmu sew, l-Onor Interpellant qed jistaqsi jekk hux se jsir xi ħaġa biex jiġu mfakkra partijotti Maltin li taw ħajjithom f'dak il-perjodu ta' sentejn.

Li nista' ngħid f'dan ir- rigward hu li bħalissa qiegħed jitfassal programm u dan jiġi mħabbar meta eventwalment jitlesta.

SKEJJEL - KINDERGARTEN ASSISTANTS

L-ONOR.

CENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Jeffrey Pullicino Orlando) staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l- Ministru jgħid bħalissa kemm hemm kindergarten assistants, instructors u għalliema li qegħdin on pregnancy leave?

Kemm hemm minnhom li ġejjin mill- primarji, mis-sekondarji/junior lyceum u mill-post-secondary?

Jista' l- Ministru jaqsam dawn il-każi f'dawk li jikkonċernaw lil Malta u f'dawk li jikkonċernaw lil Għawdex?

Kif ġew sostitwiti dawn l-impjegati?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Hemm żewġ kindergarten assistants, sitt għalliema u erba' instructors li bħalissa qegħdin fuq pregnancy leave.

Minn dawn kien hemm erba' instructors u żewġ kindergarten assistants fl- iskejjel primarji u erba' għalliema, żewġ kindergarten assistants u tliet instructors fl-iskejjel sekondarji.

F'Għawdex kien hemm żewġ għalliema u instructor wieħed.

Fis-settur post-sekondarju bħalissa m'hemm ebda instructress jew għalliema fuq pregnancy leave.

Dawn ġew sostitwiti b'personnel li daħlu minn maternity leave jew b'supply teachers inkella b'arranġamenti interni li saru fl-iskejjel.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu issa għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA

ONOR.

ALFRED SANT (Prim Ministru): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 63 ta' l-1997 - Avviż dwar bidu fis-seħħ ta' l- Att ta' l-1997 dwar it-Tribunal għall-Investigazzjoni ta' Inġustizzji (Att Nru VIII ta' l-1997);

Informazzjoni dwar rapporti mill-Kunsill Lokali taż-Żejtun dwar atti ta' vandaliżmu f'ġonna pubbliċi fiż-Żejtun, bi tweġiba għall- mistoqsijiet parlamentari numri 5736;

Kopja ta' pjanti li juru s-sit tax-xogħol li qed isir fix-Xlendi, Għawdex, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 5740; u

Tabella li turi l-għadd ta' permessi tal-pulizija għal fixed hawkers u gabbani maqsuma skond il-lokalitajiet, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru W611.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Informazzjoni dwar l-għadd ta' personnel f'ambaxxati ta' Malta u l- ispiża ta' kull ambaxxata għall-1996, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 5485; u

Kopja tad-diskors li għamel l-ET Dr Daniel Micallef, Ambaxxatur ta' Malta għas-Santa Sede, meta ppreżenta l-kredenzjali tiegħu lill-Papa fl-24 ta' April, 1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 5584.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT (Ministru tal-Finanzi u Kummerċ): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 59 ta' l-1997 - Regoli ta' l-1997 li jemendaw ir- Regoli dwar il-Formula tal-Prospetti tat-Taxxa fuq l-Income; u

Avviż Legali Nru 60 ta' l-1997 - Regoli ta' l-1997 li jemendaw ir- Regoli dwar il-Formula tal-Prospett tat-Taxxa fuq l-Income għal Kumpannija, Korp Magħqud jew Intrapriża.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministtu Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION (Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 62 ta' l-1997 - Ordni tal-President ta' Malta ta' l-1997 bis-saħħa ta' l-Artikolu 6 tal-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili;

Avviż Legali Nru 64 ta' l-1997 - Regolamenti ta' l-1997 dwar Drittijiet tar-Reġistru tat-Tribunal għall-Investigazzjoni ta' Inġustizzji; u

Kopja taċ-ċirkolarijiet/memos maħruġa lill-kunsilli lokali mill- Ministeru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali f'Marzu 1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 5097.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Debono Grech.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH (Ministru għat-Trasport u Portijiet): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 61 ta' l-1997 - Regolamenti ta' l-1997 li jemendaw ir-Regolamenti dwar it-Trasport Pubbliku (Servizzi tat- Trasport Scheduled, Turisti, Minibus u Unscheduled).

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Michael Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA (Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Informazzjoni dwar inċidenza ta' AIDS f'pajjiżi Ewropej u pajjiżi tal-Mediterran, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 5633.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Alfred Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI (Ministru tad-Djar) Madam Speaker, inqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra:

Tabella li turi l-għadd ta' applikazzjonijiet ġodda għal akkommodazzjoni alternattiva li daħlu f'Marzu 1997, maqsuma skond il-lokalitajiet, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 5099.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ORDINANZA DWAR IL-PROTEZZJONI TA' PROPRJETA' INDUSTRIJALI

INDUSTRIAL PROPERTY (PROTECTION) ORDINANCE (AMENDMENT) BILL

L-ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mill-14 ta' Mejju, 1997.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

MADAM SPEAKER: Rimarki?

L-Onor.

Alex Sceberras Trigona.

ONOR.

ALEX SCEBERRAS TRIGONA: Madam Speaker, qed nieħu gost nara dan l- Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni tal-Proprjeta' Industrijali - pjuttost intellettwali milli industrijali - li tradizzjonalment huwa suġġett li kien jiġi regolat bil-Berne Convention li ilha ġejja mis-seklu li għadda u l- aħħar darba li ġiet emendata kien fl-1971.

Bis-saħħa tal-World Intellectual Property Organisation, il-WIPO, imbagħad kellna reġim dwar kif ikun hemm ċerti sanzjonijiet, enforcement procedures, kif ukoll definizzjoni iktar ċara ta' x'inhuma patents, trademarks u copyrights.

Jien segwejt b'reqqa u b'attenzjoni dak li qalu l-kollegi tiegħi miż-żewġ naħat tal-Kamra fuq dan is-suġġett għaliex kulma jmur se jiżdied l-ammont ta' invenzjonijiet li allura jġib miegħu ammont akbar ta' reġistrazzjoni u applikabilita' aktar wiesgħa.

Barra minn hekk - u proprju għalhekk li qomt biex nitkellem illum - hemm is-sogru li din il-Konvenzjoni kollha ta' Berna, din il-WIPO li hija an arm tal-Ġnus Magħquda, tiġi superseded by events u ssir organizzazzjoni anakronistika mhux minħabba d-drafting ta' xi klawsola jew xi phrasing legali imma minħabba l-iżviluppi li seħħew.

Li rrid ngħid hu li l-invenzjoni fit-teknoloġija ta' l-informatika qiegħda tiġri iktar mill-invenzjonijiet l-oħra li qegħdin jiġu patented, copyrighted u trademarked.

Qed ngħid dan għaliex filwaqt li minn naħa hemm il-patents, it-trademarks u l-copyrights li jistgħu jiġu regolati testwalment, mill-banda l-oħra dak kollu li jiġi trasmess b'mod diġitali, jiġifieri permezz tal-linji tat-telefon, antenni u satellite dishes m'huwiex qiegħed jiġi kkontrollat u dan qed joħloq toqob kbar fir- regolamentazzjoni tal-WIPO u tal-Berne Convention.

Dan ifisser li għandna struttura sħiħa li ilha iktar minn mitt sena tikkontrolla u tissalvagwarda l-proprjeta' intellettwali fil-patents, trademarks u l-copyrights u min- naħa l-oħra m'hemm xejn li qed jikkontrolla l-iżvilupp tat-teknoloġija ta' l-informatika.

Kif nafu, din it-teknoloġija qed tiżdied mhux bid-doppju b'għaxar darbiet fis-sena imma f'ċerti pajjiżi qed ikun hemm żieda anke ta' tliet mitt jew erba' mitt darba minn sena għall-oħra bl-ispread ta' computers li huma linked b'modem għal mat-telephone system biex ikunu jistgħu jikkomunikaw internazzjonalment bl-Internet.

Aħna qegħdin nagħmlu dawn l-emendi sabiex il-liġi tagħna tiġi updated u tkun iktar u iktar konformi mal-Konvenzjoni ta' Berna u mad-diskussjonijiet internazzjonali li jinsabu għaddejjin biex ikun hemm laqgħa li tirriforma l-Konvenzjoni ta' Berna dwar areas li ma kenux tant issikkati fil-liġi kif qiegħda fil-preżent.

Pero' mbagħad, bl- invenzjoni ta' l-Internet, inħolqot realta' oħra li l-liġi lanqas biss tmissha u li lanqas il-Konvenzjoni ta' Berna ma tikkontemplaha.

Hija ironika li l-konvenzjoni li kellha tittratta l-invenzjonijiet kellha hi stess tiġi megħluba mill-Internet, liema invenzjoni m'hija regolata imkien fil-preżent.

F'dan ir-rigward bħalissa hawn dibattiti f'ċerti circles akkademiċi dwar jekk ikunx sewwa li l-Internet jiġi regolat peress li hemm min jgħid li dan huwa estensjoni tal-freedom of speech.

Barra minn hekk hemm min qed jargumenta li peress li hawnhekk tidħol il-liberta' tad- distribuzzjoni ta' informazzjoni, jekk inti tirregola l-internet fl-istess ħin tkun qed tnaqqas din il-liberta'.

Bħalissa hawn dibattitu sħiħ għaddej fuq il-medium korrett li din il-liġi qegħda titratta.

Jien inħoss li bħala Parlament ta' stat sovran għandna naraw x'inhuma l- kompetenzi u x'inhija l-ġurisdizzjoni tagħna f'dan ir-rigward, mhux biss f'livell legali akkademiku imma dwar x'jista' wieħed effettivament jagħmel fuq din il-materja.

Fil-liġi internazzjonali hemm il-konċett tar-res omnia, jiġifieri ta' dawk li huma affarijiet komuni u ta' kulħadd, liema konċett kien intuża storikament anke minn Malta biex wieħed juri li hemm ċerti affarijiet li huma beyond dak li huwa taħt is-sovranita' ta' Stat u allura m'humiex suġġetti għall-kompetenza ta' stat imma huma affarijiet suġġetti għad-dritt internazzjonali.

Forsi hawnhekk wieħed irid iżid li dawn mhumiex kompetenza ta' Stat wieħed imma ta' Stati flimkien li jistgħu joħolqu liġi internazzjonali dwar dawk l-affarijiet li jitqiesu li għandhom jiġu regolamentati għax jekk dawn ma jkunux regolamentati jibqgħu res omnia.

Il-problema li għandna quddiemna llum il-ġurnata hija li l-copyright laws kollha qegħdin jiġu infringed peress li t-textual copyright qegħda tinkiser bil-kbir bid-digital transmission u allura jkun hemm min jgħidlek li hemm bżonn ta' digital copyright law u digital copyright registration.

L-istess japplika, mutatis mutandis, għal trademarks, għal service marks - meta jkollna - u għal patents.

Jekk wieħed m'huwiex se jestendi r- reġistrazzjoni biex dawn l-invenzjonijiet ikunu protetti, mhux biss fil- forma testwali tagħhom imma anke fil-forma diġitali tagħhom, allura għandna u se jibqa' jkollna l-akbar loophole fejn jidħol l-Internet li llum il-ġurnat qed tikkomunika miegħu prattikament id-dinja kollha.

L-emenda li qegħdin nagħmlu se tkun utli bħala improvement tat-test tal-Konvenzjoni ta' Berna u biex tagħti lill-WIPO aktar poteri fil-qasam tradizzjonali, imma meta llum ħafna mill-attivita' ta' bdil ta' informazzjoni qed issir bl- Internet s-sitwazzjoni hi li wieħed jista' faċilment jagħmel downloading ta' l-invenzjoni li hija patented jew ta' text li għandu l-copyright mingħajr ma wieħed josserva l-liġijiet tal-patent jew tal-copyright.

Jien inħoss li la hawn din il-loophole manifesta quddiemna hemm bżonn li aħna nieħdu passi dwarha.

Madam Speaker, f'dan l-istadju irrid nagħmel punt ċar fis-sens li jien m'iniex qiegħed ngħid li ladarba f'dak li huwa testwali kienet saret il- Konvenzjoni ta' Berna allura fir-rigward tat-trasmissjonijiet diġitali għandha ssir xi konvenzjoni oħra, għax ta' min jgħid li hawnhekk il-baħar huwa ħafna usa'.

F'dan ir-rigward, jien nissuġġerixxi li jkun hawn kummissjoni magħmula minn persuni ta' diversi nazzjonalitajiet biex jippreparaw studji u abbozzi ta' kodiċi ta' prattika għal Stati, azjendi, universitajiet u individwi li jużaw l-Internet li forsi - għalissa se ngħid "forsi" - jistgħu jkun utli għal diversi gvernijiet biex sussegwentement ikun hemm konvenzjoni internazzjonali dwar digitalised intellectual property - ħalli nsejjaħlu hekk, għax għad m'hawnx frażjoloġija definittiva għal dan il-qasam ta' attivita' tal-bniedem.

Għaldaqstant hemm bżonn li nżommu f'moħħna x'qegħdin ngħidu f'dan ir-rigward għaliex illum m'aħniex qed nirriferu biss għall-protezzjoni ta' texts għax bil-mod kif żviluppa l- Internet wieħed jista' jittrasmetti anke videos, filmati u sound tal-films u simulations ta' makkinarju, li allura jfisser li inti għandek il-mod kif jaħdem makkinarju li qed jiġi patented u b'hekk tista' tirriproduċi invenzjoni industrijali.

Meta tara dan allura wieħed ġustifikament jistaqsi: Bil-WIPO u bil-Konvenzjoni ta' Berna, xi protezzjoni għandna għal din l-intellectual property li hija rreġistrata bħala patent mhux biss f'Malta imma mad-dinja kollha?

Madam Speaker, nixtieq infakkar li f'qorti Ġermaniża fil-Bavaria kien hemm każ dwar pornografija li kienet għaddejja fuq l-Internet fejn din il-qorti tat sentenza li permezz tagħha waqqfu ċertu server - mingħalija kien il- Compuserv - milli jkompli jitrasmetti dawn l-affarijiet.

Imma mbagħad x'ġara?

L-ironija hi li kif żviluppa dan il-proċess, affarijiet li s-soltu kienu jibdew u jieqfu ġewwa ġurisdizzjoni nazzjonali issa qegħdin jieħdu dimensjoni internazzjonali.

Fil-fatt, meta d-deċiżjoni ta' dan l-imħallef Ġermaniż wasslet għal black-out fuq ruxxmata subscribers fl-Amerka, l- Amerikani bdew jgħidu: Prosit!

Mela aħna membri ta' din l-assoċjazzjoni - biex ngħidulha hekk - u m'aħniex qegħdin nirċievu dak li konna abbonati fih minħabba qorti Ġermaniża, li s-soltu tiddeċiedi biss għat-territorju Ġermaniż anzi, f'dan il-każ, probabbli għall-Bavaria biss.

Minn dan il-każ jidher li hawn inħolqot xi ħaġa li qiegħda tkisser il-fruntieri u l- ġurisdizzjoni nazzjonali.

GĦalhekk l-ewwel konċett li qed inqiegħed quddiem il-Kamra huwa tar-res omnia jew aħjar tar-res comunis omnium, jiġifieri dak li huwa common għan-nies tad-dinja kollha u mhux xi ħaġa ta' xi pajjiż jew xi ħaġa li taqa' taħt xi ġurisdizzjoni partikolari.

Madam Speaker, dan qiegħed ngħidu aktar u aktar fid-dawl li bħalissa l- uniċi żewġ regulators li hawn ta' l-Internet u allura, b'mod remot ħafna, tal-protection ta' l-intellectual property huma żewġ għaqdiet, waħda jisimha Internic u l-oħra jisimha Intersoc.

L-aktar li għandhom saħħa dawn iż-żewġ kumpanniji huwa fl-Amerka pero' mhux esklussivament għaliex hekk kif il-każ tal-qorti Ġermaniża kellu effett ġewwa l-Amerka u anke f'Malta, l-Internic u l-Intersoc għandhom ukoll ċertu influwenza kemm fuq l-Ewropa u anke fuq is-swieq ta' l-Asian tigers li qegħdin jiżviluppaw.

Jekk. per eżempju, nieħdu l-Internic insibu li din tirregola biss ir-reġistrazzjoni ta' domain.

Jiġifieri jekk hawn Malta nużaw l-ittri "MT" bħala s-suffix ta' l-indirizz għal Malta dan huwa rreġistrat ma' l-Internic u b'hekk għandna ċerta protezzjoni fis-sens li mhux se jkun hemm xi ħadd fil-Malawi, per eżempju, li jagħżel s-suffix "MT" ukoll.

Pero' din ftit li xejn għandha saħħa ta' liġi internazzjonali għax għalkemm huwa veru li kulma jmur qed titrabba ċertu saħħa ta' użanza internazzjonali li forsi tista' tgħid li hija sors ta' customary international law imma din is-saħħa hija b'mod ristrett ħafna.

L-istess japplika għall-Intersoc li tistabilixxi ċerti standards fil- qasam tekniku għat-trasmissjoni ta' digital information.

Huwa veru li għad hemm ċerti pajjiżi li ma josservawx in-normi ta' din l-għaqda imma dawk il- pajjiżi li jridu jirċievu dak il-materjal li jiġi mill-Amerka - u minn hemmhekk jiġi ħafna materjal - jaqblilhom isegwu dawn l-istandards tekniċi ta' trasmissjoni jekk iridu jkunu f'pożizzjoni li jieħdu dak il-materjal.

Imma wieħed s'hawnhekk biss jasal.

Minn hawn joħroġ ċar li ninsabu fi stat tant primittiv li nistgħu ngħidu li d-digital exchange of information qiegħed fi stat ta' anarkija għax il-patents, it-trademarks, is-service marks u l-copyright huma kollha freely available fuq l-Internet mingħajr ebda sanzjoni ta' xejn.

Fuq l-Internet wieħed jista juża li jrid għax l- Internet hija xi ħaġa anonima - fill-fatt għandna l-islogan "no one owns the Internet" - u jekk fil-liġi int ma tistax issib lis-sid allura ftit li xejn tista' tatribwixxi liability jew tort lil xi ħadd partikolari.

Jekk m'hemmx sid ta' l-Internet, allura lil min se tattribwixxi l-kolpa tad- dannu li jkun sofra sid ta' invenzjoni jew ta' trademark?

Meta m'għandekx owner ta' l-Internet, l-analoġija mal-high seas issir iktar u iktar faċli u kien għalhekk li jien bdejt u qed inkompli bl-analoġija mar-res omnia ħalli b'hekk wieħed iqabbel l-effett li qed ikollu l-Internet fuq dak li qed nipprovaw nilleġislaw f'din il-Kamra.

F'din is-sitwazzjoni ta' fluwidita' fl-exchange ta' intellectual property, li tista' tużaha kemm għat-tajjeb u kemm għall-ħażin, wieħed forsi għandu jgħid: Ejjew inqiegħdu l-liġi fil- perspettiva usa tagħha billi naraw il-protezzjoni ta' l-intellectual property fid-dimensjoni proprja tagħha, jiġifieri naraw mil-liema media tgħaddi din l-exchange ta' intellectual property.

Illum il-ġurnata qegħdin jiġu żviluppati ħafna possibbiltajiet ta' electronic commerce li juża trademarks mingħajr ma jkunu rreġistrati jew mingħajr ma jħallas għal dawk it-trademarks li jkunu reġistrati.

Għalhekk aħna bilfors irridu nibdew naraw kif dawn l-aspetti l-ġodda se jiġu kkonsidrati u analizzati qabel ma jkunu regolamentati.

Wieħed jinnota wkoll li dan is-suġġett jolqot 'il hinn mill-World Intellectual Property Organisation għax jolqot ukoll lill-International Telecommunications Union.

Permezz ta' l-Internet wieħed jista' jagħmel overseas call, jibgħat id-dokumenti u jibgħat anke l-filmati bil-prezz ta' telephone call domestika.

Hawnhekk għandna sogru li anke t-Telemalta tista' tiġi superseded minn dawn l-avvenimenti għax din ma tkunx tista' tlaħħaq mal-kompetizzjoni li jkun hemm rigward prezzijiet li dejjem jitbaxxew.

Illum wieħed mhux biss fax jista' jibgħat imma permezz ta' l-Internet wieħed jista' jibgħat saħansitra ktieb sħiħ kif ukoll filmati u allura anke l-posta tista tkun affettwata.

Dan kollu jfisser addio għall-protezzjoni ta' intellectual property, ta' copyright u ta' trademarks.

B'din il- fluwidita' ta' skambju ta' informazzjoni ftit li xejn se nkunu qegħdin ninfluwenzaw dawn l-affarijiet b'mod li nistgħu ngħidu li qegħdin, up to a certain reasonable extent, nirregolaw l-affarijiet kriminali li jistgħu jgħaddu minn dawn is-sistemi.

Barra minn hekk wieħed dejjem jista' jsemmi wkoll kif universitajiet jistgħu jiskambjaw bejniethom teżijiet, dissertations u articles b'mod aktar rapidu.

Bl-istess mod għandek il- hackers li qed jirnexxielhom jippenetraw anke databases ta' banek bil- konsegwenza li jaqilbu l-fondi minn klijent għall-ieħor.

Allura rridu naraw ċerta protezzjoni ta' dawn l-aspetti ta' privacy f'dak li huwa digitalised.

Dan mhux qed ngħidu biss għal dak li għandu x'jaqsam ma' digitalised intellectual property imma qed ngħidu anke għall-azjendi li jkunu qed jikkultivaw u jiġġestixxu l-intellectual property.

Jiġifieri jekk għandek għaqda ta' accountants li qiegħda tiġġestixxi trademark għall-inventur u din tuża standing order ġo bank, jista' jkun hemm xi hacker minn xi pajjiż ieħor li jidħol f'dik l-istanding order u jisraq il-flus minħabba li dik kienet f'forma digitalised.

Hawnhekk m'hawn xejn biex tikkontrolla dawn it- tip ta' affarijiet.

Is-sitwazzjoni hija li għandek lil dan il-povru inventur li se jkun insteraq mit-trademark u anke mill-ftit flus li l-aġent tiegħu jkun iddepożitalu f'ismu ġewwa bank f'digitalised form u allura hemm bżonn li dan jiġi regolamentat għax b'hekk qed jiġu mhedda ċertu forom ta' credits diġitali.

Madam Speaker, għaldaqstant wieħed jara li l-Internet empowers - biex nużaw frażi li jużaha ħafna l-Viċi President ta' l-Amerka - lis-social groups u lis-social lobbies fl-Amerka biex ikun jista' jkollhom empowerment iktar qawwi vis-a-vis l-għaqdiet governattivi jew l-għaqdiet multinazzjonali fil-business.

Allura hawnhekk wieħed jara n-naħa l-oħra ta' l-Internet, jiġifieri mhux biss l-aspett ta' abbuż imma anke l-aspett li jagħti aktar empowerment liċ-ċittadin.

Madam Speaker, wieħed jifrah li jara li l-World Bank u l-UNCTAD, li huma żewġ għaqdiet internazzjonali li kellhom il-heyday tagħhom fil-bidu tas-sittinijiet u fil-bidu tas- sebgħinijiet rispettivament, komplew jgħinu iktar lil min huwa sempliċi ċittadin li m'għandux il-backing ta' xi multinazzjonali b'budget għaxar darbiet daqs dawk ta' pajjiżna.

Madam Speaker, nikkonkludi billi ngħid li huwa meħtieġ li f'dan il- background jiġu analizzati iktar il-parametri ta' dak li huwa manifestament res omnia.

Dan għaliex irid ikun hemm iktar aċċess universali biex din it- tool ta' l-Internet ma tiġix użata minn nofsinhar kontra t-tramuntana imma biex tkun tista' tintuża għal iktar koperazzjoni bejn in-nofsinhar u t- tramuntana.

Din m'għandhiex tkun tool li tintuża fil-qasam internazzjonali bejn is-sinjur u l-fqir għax inkella jinħoloq dak li jistgħu jgħidulu information poverty.

Madam Speaker, jien naħseb li huwa l-waqt li like-minded politicians, academics u entrepreneurs jingħaqdu f'kummissjoni internazzjonali biex jissottometti kemm ħsibijiet kif ukoll kodiċi ta' prattika għal Internet users kif ukoll għal gvernijiet u għal parlamenti.

Hemm bżonn li jkollna l- ewwel reġim internazzjonali għall-protezzjoni ta' proprjeta' intelletwali li jkun wieħed bilanċjat fil-kompożizzjoni tiegħu.

Wieħed irid iżid li dan għandu jsir mingħajr ma jkollna wisq ċentralizzazzjoni ta' l-Internet u mingħajr ma jkun hemm wisq sorveljanza, kif qed jipprovaw jagħmlu issa ċerti dipartimenti fl-Amerka li qed iżommu l-key ta' ċerti chips permezz tal-famuża clipper chip.

Huwa importanti li ma jkunx hemm wisq kontroll ta' l-Internet għax inkella se jiġi ffrustrat l-iskop ta' din l-invenzjoni li kien proprju biex jagħmilha iktar possibbli għall-iskambju ta' informazzjoni ma' kullimkien, b'mod immedjat u għal kulħadd.

Jien naħseb li Malta tista' toffri li tkun ċentru internazzjonali ideali u iktar kredibbli sabiex il-kummissjoni li qed nissuġġerixxi tkun tista' tiltaqa' u tikkonsidra dawn id-dimensjonijiet, kif ukoll li tfassal kodiċi ta' prattika għal dawk li jagħmlu użu mill-Internet.

Fattur ieħor huwa li sena u nofs oħra Malta se tkun is-sit ta' l-ITU World Conference u allura jkun tajjeb li dan ix-xogħol jibda jsir hawn Malta, aktar u aktar meta pajjiżna tant huwa żgħir li m'għandux ambizzjonijiet ġeografiċi jew ambizzjonijiet ta' influwenza u allura fix- xena internazzjonali diġa' huwa meqjus bħala venue għal dawn l- attivitajiet.

Jien naħseb li ladarba pajjiżna huwa fdat fix-xena internazzjonali biex ilaqqa' fih esperti barranin biex ilestu studji fuq dan is-suġġett li jippreżentawh lill-gvernijiet u lill-entijiet konċernati, allura mbagħad Malta tista' terġa' ssib ruħha meqjusa bħala territorju verġni li għandu jkun imfittex minn pajjiżi oħra għal attivitajiet ta' din ix-xorta.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Nirringrazzjak.

Iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Nistieden lill-Ministru Brincat biex jgħaddi għall-winding up.

ONOR.

LEO BRINCAT: Madam Speaker, kif spjegajt fid-diskors introduttorju tiegħi dan l-abbozz ta' liġi huwa wieħed purament amministrattiv.

Id-diskussjoni ħajja u interessanti li kien hawn waqt l- istadju tat-Tieni Qari fil-fatt uriet kemm huwa importanti li l-qasam tal- proprjeta' intellettwali jiġi diskuss, mifli u aġġornat b'moħħ miftuħ u b'sens qawwi ta' professjonaliżmu.

Jien naħseb li għal dan it-tip ta' abbozz għandu jkollna bipartisan policy għax dan is-suġġettt m'għandux jaqsam lill-Kamra, anzi fil-fehma tiegħi fuq suġġett interessanti bħal dan għandu jkun hemm cross-fertilisation ta' ideat bejn iż-żewġ naħat tal- Kamra.

Madam Speaker, illum jien żgur li ma nixtieqx inkun kontroversjali jew partiġjan imma xorta xtaqt nirribatti l-allegazzjoni li saret min-naħa ta' l-Oppożizzjoni li dan l-abbozz ta' liġi sar biex sempliċement jimla' l- aġenda tal-Parlament.

Dan m'huwiex il-każ, anzi għall-kuntrarju, il- preokkupazzjoni tiegħi bħala ministru tal-finanzi u kummerċ bħalissa m'hijiex li m'għandniex abbozzi ta' liġi biex nimlew il-programm parlamentari tagħna imma li minbarra l-abbozz ta' liġi li jittratta dwar it- tassazzjoni l-ġdida hemm bosta abbozzi ta' liġi oħra li għalkemm hemm bżonn li jgħaddu minn dan il-Parlament se jkollhom jistennew fil-kju minħabba l- programm leġislattiv qawwi li għandna għax-xhur li ġejjin.

Per eżempju, mid-dekasteru tiegħi biss iridu jgħaddu, fost l-oħrajn, l-Abbozz ta' Liġi dwar l-Awditur Ġenerali u l-Uffiċċju Nazzjonali tal-Verifika, l-Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni, l-Abbozz ta' Liġi li jemenda l- Att dwar l-Amministrazzjoni tat-Taxxa, l-Abbozz ta' Liġi biex jemenda l-Att dwar il-Pools tal-Gvern Malti fuq il-Logħob u l-Abbozz ta' Liġi li jitratta l-Istitut Nazzjonali ta' l-Istatistika.

L-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna ma tressaqx bħala filler imma tressaq fuq pressjoni mill- uffiċċju responsabbli mill-proprjeta' industrijali li bir-raġun ħass li ma kellniex noqogħdu nistennew li l-abbozz ta' liġi li jirrigwarda t- trademarks jersaq quddiem il-Parlament biex inneħħu ċertu xkiel amministrattiv li kien qed jitfa' x-xogħol lura.

Dan wieħed għandu japprezzah iktar u iktar meta wieħed iqis dawk iċ-ċerti limitazzjonijiet ta' manpower u dawk iċ-ċerti limitazzjonijiet kwantitattivi u kwalitattivi li dan l-uffiċċju qed ibati minnhom fuq livell ta' riżorsi umani.

Minn dan li qed ngħid irrid nieħu spunt biex nesprimi t-tama tiegħi li l- burokrazija taċ-ċivil ma tkomplix iżżomm lil dan l-uffiċċju milli jespandi u jarma ruħu kif suppost biex effettivament jilqa' għall-isfidi u għall- opportunitajiet tal-ġejjieni.

Jekk dan l-uffiċċju llum għandu set-up limitat dan m'huwiex frott ta' l-amministrazzjoni preżenti li ilha fil- poter sitt xhur biss imma huwa frott ta' l-amministrazzjoni preċedenti li għalkemm jien nemmen li f'dan ir-rigward kellha intenzjonijiet tajbin kien hemm ħafna pjani li baqgħu fuq il-karta u qatt ma ssarrfu f'impenn verament effettiv u organiku.

Imma issa ħalli nkompli ngħid xi ħaġa dwar l- Uffiċċju tal-Kontrollur tal-Proprjeta' Industrijali.

GĦalkemm kif għidt diġa' dan l-uffiċċju għandu ċerti limitazzjonijiet fid- daqs tiegħu, irrid nenfasizza l-isforzi li qed isiru biex il-membri ewlenin tiegħu jinżammu aġġornati dwar dak li jkun qed jiġri 'l hinn minn xtutna permezz ta' kuntatti ma' diversi organisations barranin u anke permezz ta' attendenza regolari f'seminars u workshops internazzjonali li jkunu ta' interess dirett għax-xogħol tagħhom.

Min huwa involut f'dan it-tip ta' xogħol ma jistax jaffordja li jinqata' mill-iżviluppi li jkunu qed iseħħu fid-dinja ta' madwarna u għalhekk, minkejja l-limitazzjonijiet ta' riżorsi umani li għandu dan l-uffiċċju, qed isir minn kollox biex dawn il-ħaddiema jżommu kuntatti regolari ma' dak li jkun qed jiġri fid-dinja ta' madwarna.

Jien naħseb li b'hekk biss nistgħu nwettqu l-bidliet radikali li hemm bżonn f'dan is-settur, liema settur jien inqisu bħala a growth sector għax, kif spjegajt u kif indikaw diversi Onor. Membri f'din id-diskussjoni, dan is- settur irid jaġġorna ruħu u jwessa' d-dimensjoni tiegħu kontinwament.

Madam Speaker, li rrid ngħid ukoll huwa li llum qed tinħass ħtieġa kbira li l-patents, il-copyrights u t-trademarks ma jibqgħux inkorporati f'ordinanza waħda imma għandhom isiru tliet liġijiet separati ħalli b'hekk inkunu nistgħu naġġornaw lil dan is-settur dwar dak kollu li qed jiġri madwarna.

F'dan il-kontest, l-Uffiċċju tal-Kontrollur tal-Proprjeta' Industrijali qed iħares kemm lejn il-WIPO kif ukoll lejn il-WTO u, fejn huwa applikabbli, qed iqis ukoll id-direttivi ta' l-EU.

For the record, nixtieq nerġa' niċċara punt - dan il-punt diġa' ċċarajtu meta kien qed jitkellem il-ħabib tiegħi l-Onor.Hyzler biex hawn ma nħalli lok għal ebda dubji jew ekwivoċi - billi ngħid li bl-emendi li hemm fl-abbozz ta' liġi ma għandi l-ebda ħsieb li neżerċita xi diskrezzjoni ministerjali fit- tħaddim tiegħu, iktar u iktar meta kif spjegajt waqt li kont qed nintroduċi dan l-abbozz ta' liġi, se mai jien ridt nagħlaq ċerti toqob li kienu jeżistu fl-imgħoddi u mhux li niftaħ oħrajn ġodda.

Għalhekk ikun tajjeb jekk nispjega meta f'Artiklu 87, kif propost fi klawsola 3, jgħid li:

"Kull talba għar-reġistrazzjoni ta' trademark għandha tiġi mill-aktar fis imxandra mill-Kontrollur b'avviż fil-Gazzetta jew f'kull pubblikazzjoni oħra li l-Ministru responsabbli għall-kummerċ jista' b'avviż fil-Gazzetta jordna.",

ikun qed jirriferi għall-pubblikazzjonijiet ad hoc tal-Gazzetta tal-Gvern kif ukoll għal xi trademark journals li 'l quddiem il-Gvern jista' jiddeċiedi li jippubblika fihom.

Hawn irrid nagħmilha ċara li meta dan l- abbozz ta' liġi jsemmi l-kelma "Gazzetta" dejjem ikun qed jirriferi għall- gazzetta uffiċjali.

Jien naħseb li hawnhekk l-Oppożizzjoni għandha raġun u allura għaċ-ċarezza ikun aħjar li fl-istadju ta' Kumitat issir emenda f'dan is-sens ħalli ma jkunx hemm ekwivoċi.

Għal min wera ċertu xettiċiżmu li nippubblikaw it-trademarks fil- Gazzetta tal-Gvern biss, infakkar li meta jkollok sors wieħed l-ippubblikar ikun jista' jsir b'aktar ħeffa u anke akbar b'effiċjenza.

Il-fatt li l- adverts ta' applikazzjoni ġodda se jibdew jidhru biss fil-Gazzetta tal- Gvern għandu bla dubju ta' xejn jiffaċilita' x-xogħol ta' dawk il-partijiet interessati li jkunu jridu anke joppunu xi applikazzjoni ġdida.

Iż-żmien li hemm stipulat fil-liġi għal dan il-għan mhux se jkun affettwat.

For the record se ngħid li fost il-pajjiżi li għandhom sistema bħal tagħna, jiġifieri li jirrikorru sempliċement għal gazetting fil-Government Gazette jew fit-Trade Gazette uffiċjali tal-pajjiż rispettiv, hemm il-pajjiżi ta' l- EFTA, l-pajjiżi tal-European Union, Andorra, The Czech Republic, Estonia, Japan, Kenya, Latvia, Macao, Madagascar, Turkey u Ukraine.

Għalhekk jien naħseb li fuq il-kwestjoni ta' dewmien kulħadd jaqbel li fil-kummerċ dan jista' jkun biss ta' preġudizzju kbir għall-partijiet ikkonċernati.

Issa se niġi għall-insinwazzjoni li tqajmet min-naħa ta' l-Oppożizzjoni dwar li jista' jkun hemm xi forma ta' diskriminazzjoni kontra xi nies li japplikaw għat-trademarks.

Jien ninsab informat li dak li normalment jiġri huwa li jkollok lil min jissottometti three-dimensional trademarks u shape marks meta fiċ- ċirkostanzi preżenti l-liġi ma tipprovdix għalihom .

Kien hemm żmien meta dawn ġieli kienu jitqiesu bħala outright refusals, pero' l-politika li l- uffiċċju qed jimxi biha bħalissa hija li flok mill-ewwel jaqbad u jirriġetta applikazzjoni jibgħat għall-applikant u jiddiskuti miegħu l- problemi li jkun hemm.

Għalhekk hawn tajjeb li jiġi underlined il-fatt li l-uffiċċju dejjem jipprova jfittex l-aħjar soluzzjoni possibbli minflok ma jagħmel ir-rifjut mill-ewwel u din is-sistema mhux biss qed tagħti riżultati pożittivi imma fil-fehma tagħna qed tgħin sostanzjalment biex jonqsu r-rikorsi għal proċeduri fil-qorti.

(Interruzzjonijiet) Nixtieq inżid li dwar il-liġi li hemm proposta dwar il-copyright diġa' saru konsultazzjoni ma' l-Uffiċċju ta' l-Avukat Ġenerali.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

George Hyzler.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Forsi d-darba l-oħra ma kontx ċar biżżejjed fl- intervent tiegħi dwar il-kwestjoni tar-refusals.

Jien nemmen li rridu ninkoraġġixxu mentalita' differenti milli hemm illum billi jkollna approach daqsxejn iktar wiesa', għax il-punt ta' partenza tagħna huwa li ftit jew wisq l-approach tagħna huwa pjuttost dejjaq.

Per eżempju, għandna l-famuża restriction fuq il-kunjomijiet u kieku kellhom jiġu tal-Ferrari biex jirreġistraw it-trademark tagħhom hawn Malta, jew kieku kellhom jiġu tal- Bertolli u jagħmlu talba simili, konna ngħidulhom "le".

GĦax li qed jiġri fil-prattika huwa li l-Kontrollur tal-Proprjeta' Industrijali jaqbad directory tal-pajjiż ta' minn fejn tkun ġejja l-applikazzjoni - f'dawn iż- żewġ każijiet li semmejt jaqbad directory tat-telephone Taljan - jara fl- Italja hemmx kunjomijiet bħal dawk u jekk mid-direttorju jirriżultalu li dawk huma kunjomijiet allura t-trademark ma jirreġistrahiex.

Dan isir indipendentement mill-fatt li f'moħħ kulħadd l-Ferrari żgur li huma assoċjati mal-karozzi u l-Bertolli żgur li huma assoċjati maż-żejt.

Jiena din il-kwestjoni xtaqt nikkritikaha mill-punto di vista ta' l-approach dwar refusal għaliex filwaqt li l-Ewropa kollha miexja lejn approach aktar wiesa' dwar il-protezzjoni ta' din it-tip ta' proprjeta', aħna żammejna ċertu approach dejjaq u allura forsi wasal iż-żmien li nwessgħuh.

Jien f'dan is-sens xtaqt li l-konċett kollu tar-refusals nerġgħu narawh mill- ġdid.

Grazzi.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Jiena napprezza l-intervent li għamel il-kollega tiegħi u issa qed nifhem aħjar l-ispirtu li fiha saret ir-rimarka min-naħa ta' l-Oppożizzjoni.

Kont qed ngħid li dwar il-liġi proposta tal-copyright diġa' saru konsultazzjonijiet ma' l-Avukat Ġenerali u t-test ġie mgħoddi lid-WTO ħalli naraw jekk dan jilqax biżżejjed għall-commitments tagħna kemm preżenti u futuri dwar it-trade related aspects of intellectual property rights li jaqgħu taħt din l-organizzazzjoni.

Għaldaqstant irrid nagħmilha ċara li kultant ċertu dewmien biex tersaq legislation quddiem il-Parlament ma jkunx ġej dejjem min-naħa tagħna.

Għalkemm l-amministrazzjoni l-oħra kienet qiegħda taħdem fuq abbozz ta' liġi dwar l-aġġornament ta' dan is- suġġett huwa mistenni li l-abbozz ta' lliġi li għad jitressaq quddiem dan il-Parlament jista' ikun kemmxejn differenti f'dak li huwa kontenut.

Għalkemm jista' jagħti l-każ li sakemm il-liġi l-ġdida tiġi pperfezzjonata jkollna bżonn xi emendi oħra, jiena nippreferi li kieku jkollna leġislazzjoni waħda koerenti u li jkollna a fully-fledged debate fuqha milli noqogħdu nressqu diversi emendi fuq bażi piecemeal.

Dwar il-patents, tajjeb li ninforma lill-Kamra li għalkemm fl-1992 il- Kabinett tal-Gvern preċedenti kien qabel li naderixxu għall-European Patent Convention, amministrata mill-European Patent Office, kif ukoll għall- Patent Co-Operation Treaty, li hija amministrata mill-WIPO, jirriżulta li l- accession tagħna m'hijiex daqshekk faċli għax minkejja li ħames snin ilu kien hemm deċiżjoni tal-Kabinett din is-sħubija għadha ma seħħitx.

Jekk inħarsu lura nsibu li Malta setgħat taderixxi għall-EPC biss li kieku ġejna mistiedna biex nagħmlu hekk mill-European Patent Office imma din il-ħaġa ma saritx u hawnhekk jien ninsab informat li din hija xi ħaġa aktar minn sempliċi teknikalita'.

GĦalkemm huwa mistenni li għad baqa' xi żmien qabel isir dan, inħolqot alternattiva ad interim li tippermetti l- implimentazzjoni ta' l-aspett funzjonali tal-European Patent Convention permezz ta' estensjoni tal-European Patent System.

Fil-fatt huwa mifhum li għad iridu jsiru tibdiliet sostanzjali fil-patent law tagħna qabel ma effettivament tkun tista' sseħħ is-sħubija fil-Patent Co-Operation Treaty u fil-European Patent Convention.

L-Uffiċċju tal-Proprjeta' Industrijali qed iżomm kuntatt regolari mal-WIPO u ma' l-EPO biex b'hekk ikun jista' jfassal l-abbozz ta' liġi ġdid b'mod li jiżgura li dan ikun in line ma' l- istrumenti u l-konsiderazzjonijiet sottomessi minn dawn l- organizzazzjonijiet internazzjonali.

Rimarka oħra li ridt nagħmel hija dwar il-punt li kien qajjem l-Onor.

Hyzler dwar il-fatt li l-Commissioner of Inland Revenue qed jesiġi li fil- kwestjoni ta' l-assignment rights mingħand Ċikku għal għand Peppi għandha timtela' l-formola ta' taxxa.

Jien beħsiebni naqbad din il-kwestjoni mad- dipartiment għax naħseb li dik hija xi ħaġa burokratikament żejda li wieħed għandu jdur magħha ħalli jipprova jevitaha.

Dwar is-suġġeriment għat-twaqqif ta' tribunal m'iniex se ngħid jekk nagħmluhx jew le b'mod kategoriku imma naħseb li wieħed irid jistudja l- feasibility tal-proposta.

Pero' dan is-suġġeriment se jittieħed bil-mod kostruttiv li bih sar min-naħa ta' l-Oppożizzjoni.

Għal dak li jirrigwarda l-kwestjoni tal-computerisation ta' l-Industrial Property Office xtaqt li kieku rrapportajt lill-Kamra aktar progress, imma ma naħsibx li kien jagħmel sens li tipprova tmexxi fuq is-service marks jekk ma jkollokx uffiċċju fully automated.

Mingħajr ma noqgħod nagħmel kritika lill-amministrazzjoni l-oħra, tajjeb li nfakkar li għalkemm dan l- uffiċċju kien ilu ħames snin sħaħ jitlob li jkun fully automated, minħabba xi diffikultajiet l-MSU damet ma ħadet azzjoni neċessarja u meta mbagħad għaddewlhom xi programmi dawn kienu difettużi.

Għalkemm għadna mexjin f'din id-direzzjoni l-Industrial Property Office għadu sal-lum m'huwiex fully automated u dan il-fatt jaffettwa wkoll it-time-frame tal- leġislazzjoni nnifisha.

Għalkemm is-sistema tal-computer ġiet delivered mill-MSU s-sena li għaddiet dan l-uffiċċju għadu sal-lum jopera fuq paper system u fl-istess ħin jagħmel inputting ta' informazzjoni dwar 27,000 trademark li hemm fuq ir-register.

Għaldaqstant għalissa aħna ma kkonsidrajnihiex ta' siwi li jiġu ntrodotti emendi ġodda għal-liġi li jippermettu l-granting ta' tipi ġodda ta' marki, iżjed u iżjed meta l- uffiċċju sal-lum għadu m'huwiex equipped biex jagħmel dan.

Aħna nemmnu li dan l-eżerċizzju u x-xogħol fuq il-leġislazzjoni nnifisha issa għaddej b'ritmu tajjeb u nittamaw li sa tmiem is-sena d-dieħla - jiena qed nagħmel pressure mad-dipartiment biex jekk jista' jkun dan ix-xogħol isir sa mid next year u hemm indikazzjonijiet pożittivi li dan huwa possibbli - inkunu f'pożizzjoni li nressqu l-leġislazzjoni dwar it-trademarks.

B'danakollu rrid nagħmilha ċara li b'dak li qed nagħmlu aħna ma kellna l-ebda intenzjoni li naħarbu mill-problemi leġislattivi li hemm imma mill-banda l- oħra naħseb li nkun qed nimmislidja lill-Kamra jekk ma nsemmix dawn id- diffikutlajiet li ffaċċjat l-amminstrazzjoni ta' qabel u li qiegħda tiffaċċja l-amministrazzjoni tal-lum.

Qed ngħid dan biex dak li jkun ma jaħsibx li din hija xi ħaġa li wieħed jista' jaqbad u jilleġisla b'perfezzjoni mingħajr ma l-ewwel jegħleb l-ostakli reali li hemm.

Madam Speaker, bażikament dawk kienu l-punti li xtaqt inqajjem min-naħa tiegħi u nagħlaq billi ntenni biss li dak li qed nagħmlu juri li għalina dan il-qasam huwa marbut mill-qrib ħafna ma' l-iżvilupp industrijali tal- pajjiż u nħossu li hemm bżonn ta' qafas legali adattat li jagħtih protezzjoni xierqa.

Aħna m'għandna l-ebda ħsieb li nieħdu pożizzjoni ta' iżolament anzi aħna ninsabu mpenjati li naġġornaw u nadattaw ruħna kemm jista' jkun għax-xenarju internazzjonali.

Fil-fatt it-tir tagħna huwa li nintegraw ruħna kemm jista' jkun mal-qafas internazzjonali tal-protezzjoni kemm f'dik li hija industrial property kif ukoll f'dik li hija intellectual property.

Sinjura President, nirringrazzja lilek u lil dawk kollha li ħadu sehem f'din id-diskussjoni.

MADAM SPEAKER: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi li l- Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Ordinanza dwar il-Protezzjoni tal-Proprjeta' Industrijali, Kap. 29", ikun moqri t-Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri t-Tieni Darba.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Madam Speaker, nipproponi li dan l-Abbozz ta' Liġi jiġi trattat mill-Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi.

MADAM SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

CHRIS CARDONA: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hi li dan l-Abbozz ta' Liġi jiġi trattat mill-Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

ABBOZZ TA' LIĠI BIEX JEMENDA DIVERSI LIĠIJIET FINANZJARJI

FINANCIAL LAWS (AMENDMENT) BILL

MADAM SPEAKER: Il-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ.

ONOR.

LEO BRINCAT: Madam Speaker, nipproponi t-Tielet Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi biex jemenda Diversi Liġijiet Finanzjarji:

MADAM SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda Diversi Liġijiet Finanzjarji" jkun moqri t-Tielet Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda Diversi Liġijiet Finanzjarji" ġie moqri t-Tielet Darba u għadda.

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IL-PORTIJIET ĦIELSA TA' MALTA

MALTA FREEPORTS (AMENDMENT) BILL

MADAM SPEAKER: Il-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija jipproponi t-Tieni Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il- Portijiet Ħielsa ta' Malta.

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO (Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l- Industrija): Nipproponi t-Tieni Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi biex jemenda l- Att dwar il-Portijiet Ħielsa ta' Malta.

MADAM SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

CHRIS CARDONA: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Attard Montalto.

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Madam Speaker, l-ewwel ħaġa niskuża ruħi li ma stajtx inkun hawn qabel għax fil-fatt kont qiegħed għal-laqgħa tal- Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi fejn konna qed niddiskutu l-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Iżvilupp Industrijali.

Il-liġi li għandna quddiemna hija waħda teknika u għandha żewġ għanijiet prinċipali li wieħed minnhom għandu x'jaqsam ma' diversi leġislazzjonijiet li għaddew minn mindu saret il-Malta Freeports Act.

Dan huwa tibdil ta' natura teknika u ladarba issa qed tiġi proposta emenda nħasset il-ħtieġa li dawk il-liġijiet li hemm riferenza għalihom jingħatalhom l-isem u t-titolu proprju.

Imbagħad klawsola 4 ta' dan l- abbozz li qegħda temenda paragrafu (ċ) ta' Subartiklu (1) ta' Artiklu 6 ta' l-Att prinċipali, tirrigwarda l-possibbilta' li l-Freeport Corporation tkun tista' tagħti art b'ċens temporanju u fil-fatt din tgħid hekk:

"Iżda wkoll, enfitewsi għal żmien għal mhux iżjed minn ħamsin sena m'għandux jitqies li jkun titolu simili għal bejgħ;".

Issa x'inhi r-raġuni li għaliha qed nipproponu din l-emenda?

Ir-raġuni hija li Medserv Ltd., li l-ishma tagħha huma maqsumin bejn is-Sur Albert Abela u l-Gvern ta' Malta, issa se tmur fiż-żona tal-Freeport.

Hawnhekk ta' min jgħid li dan l-aħħar kellha ssir diskussjoni fuq dan is- suġġett għax mhux kulħadd fehem il-fatti eżatti li għalihom il-Medserv se tibda topera mill-Freeport.

Fil-fatt din il-kumpannija m'hijiex se tkun f'parametri differenti mill-area preżenti tal-Freeport imma proprju fil- konfini tiegħu, eżattament f'dak il-post li huwa l-iżjed wieħed 'il bogħod minn Birżebbuġa.

L-art in kwestjoni tinsab fil-Freeport innifsu u għaldaqstant jidher ċar li hemm misconception totali dwar il-post fejn se tiġi stabilita l-Medserv, għax fil-fatt il-Freeport qiegħed ħafna iktar viċin il-parti abitata ta' Birżebbuġa mill-art li hemm allokata għal din il- kumpannija.

F'dan il-kontest biżżejjed ngħidu li bejn wieħed u ieħor l-art li fuqha se jkun hemm il-Medserv tinsab 'il fuq minn kilometru 'l bogħod minn fejn jabitaw ir-residenti ta' Birżebbuġa.

Sur President, teżisti anke misconception dwar dak li tagħmel il-Medserv għax fil-fatt l-operat prinċipali tal-Medserv huwa dak ta' warehousing ta' materjal, liema materjal imbagħad jintuża kemm fuq l-art kif ukoll fil- baħar.

GĦaldaqstant din il-kumpannija nnifisha bl-ebda mod ma tikkaġuna tniġġis għax il-materjal jittieħed fejn ikun se jintuża permezz ta' trasport bil-baħar.

L-operat tal-Medserv illum huwa meqjus li jikkaġuna nuisance ambjentali minħabba l-ħsejjes kaġunati mill-ġenerazzjoni ta' l- elettriku u allura jekk din il-kumpannija tmur fil-konfini tal-Freeport, fejn hemm enerġija elettrika biżżejjed, allura dan l-inkonvenjent jiġi eliminat kompletament.

Sur President, ħaġa oħra interessanti hija li llum il-Freeport Corporation għadha kumpannija sussidjarja li għandha x'taqsam mal- warehousing - fil-fatt din għandha numru ta' warehouses - li n-natura ta' l- operazzjonijiet tagħha hija analoga għal dawk ix-xogħlijiet li l-Medserv se jkollha fil-Freeport.

Sfortunatament kien hemm min ta indikazzjonijiet li l-Medserv sejra Birżebbuġa meta dan mhux minnu għax il-Medserv fil-fatt se tkun fil-parametri tal-Freeport.

M'hemmx dubju ukoll li se jkun hemm effett pożittiv ieħor fis-sens li din il-kumpannija tkun tista' tiżviluppa b'mod sostenibbli fl-ambjent partikolari li joffri l-Freeport innifsu, kif ukoll wieħed jantiċipa żieda fil-kummerċ li jiġi ġġenerat f'dawk l-inħawi.

Jien xtaqt ngħid ukoll li, peress li l-Freeport hija korporazzjoni ta' ċerta entita', hija tħoss id-dmir li fejn tista' tgħin biex issebbaħ l- inħawi ta' madwarha.

Fil-fatt fil-gazzetti tal-lum ġie rrapportat li ħdejn Wied il-Buni qed isir investiment sostanzjali ta' Lm60,000 biex jissebbaħ l- ambjent ta' l-inħawi u biex fl-istess ħin dan iservi għal skopijiet soċjali.

Jien informat ukoll li l-Freeport Corporation fejn tista' tagħti għajnuna f'oqsma simili bħal, per eżempju, fil-qasam sportiv fejn diġa' tisponsorja l-football club tal-lokal.

F'dan ir-rigward kien hemm proposta dwar il-bini ta' football ground f'dawk l-inħawi u jien m'għandix dubju li meta jiġi identifikat dan il-post il-Freeport toffri xi għajnuna sabiex ikun jista' jsir dan l-iżvilupp sportiv.

Pero' nixtieq nenfasizza li l-operat tal-Medserv mhux se jaffettwa l- imħawi għaliex il-Medserv se tkun allokata proprju fil-parametri tal- Freeport li probabbilment huwa l-iżjed jew wieħed mill-iżjed postijiet imbegħda minn Birżebbugia.

F'dan ir-rigward għadni kemm irrispondejt domanda parlamentari u bħala parti mir-risposta poġġejt fuq il-Mejda tal- Kamra l-mappa ta' fejn se tibda topera eżattament il-Medserv u llum se nerġa' npoġġi kopja oħra biex wieħed jista' jivverifika dak li qed ngħid.

Qabel ma ngħaddi biex nisma' l-kummenti dwar dan l-abbozz jien xtaqt nikkonkludi billi ngħid li l-art li se tintuża mill-Medserv mhijiex xi art ulterjuri għal dak li hemm, kif apparentement kien hemm min indika - hawn mhux qed nirriferi għall-Oppożizzjoni - għax din l-art taqa' proprju fil- konfini tal-Freeport.

Nirringrazzjak, Sur President.

THE DEPUTY SPEAKER (Onor. Michael Bonnici): Aktar rimarki?

L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Sur President, illum qegħdin nitkellmu fuq emendi għall-Att li waqqaf il-Freeport.

Jien naħseb li jkun tajjeb li nieħdu din l-okkażjoni li nispjegaw ukoll x'inhu l-konċett tal-Freeport għaliex dan huwa rilevanti għad-diskussjoni tal-lum u għal dak li hemm ippjanat li jsir.

Tajjeb wieħed jgħid li effettivament il-Freeport huwa proġett li beda taħt il-Gvern preċedenti għax meta fl-1987 kien hemm il-bidla fil- gvern l-investiment li kien hemm kien wieħed mejjet.

Għalkemm kien hemm investiment fil-breakwater, f'xi makkinarju u anke f'terminal fejn wieħed ipoġġi l-containers, pero' hemmhekk kien irriżulta li s-slope tat-terminal li kien hemm ma kenitx tajba u allura kellu jsir ċertu xogħol mill-ġdid li naturalment tawwal iż-żmien biex dan il-proġett jibda jopera.

Fl-1987 u qabel kienu jiġu transhipped ftit eluf ta' containers u fil-fatt kien fl- 1990 li għall-ewwel darba ġew transhipped 100,000 container mill-Freeport.

Minn dak iż-żmien 'l hawn il-Freeport baqa' jespandi permezz tal-fiduċja li aħna kellna fir-rwol ta' pajjiżna bħala ċentru ta' transhipment u dan joħroġ ċar mill-"Economic Survey" li għadu kif ġie ppubblikat fejn qed jingħad li fl-ewwel disa' xhur ta' l-1996 kien hemm żieda ta' 22% fit- transhipment, jiġifieri kien hemm kważi nofs miljun container li ġew transhipped mill-Freeport.

Dan bla dubju huwa suċċess għall-pajjiż kollu u huwa suċċess dovut għall-fatt li kien hemm foresight biżżejjed biex wieħed seta' jasal biex joħloq din l-inizjattiva ġdida.

Issa se niġi biex nispjega naqra x'importanza għandu l-Freeport għal pajjiżna.

Malta hija pajjiż fortunat għax aħna qegħdin f'nofs il-Mediterran u allura minn ħdejna jgħaddu ħafna vapuri għalkemm dawn ma jkollhomx raġuni għaliex jieqfu fil-portijiet tagħna minħabba s-suq żgħir tagħna.

Il-fatt li m'għandniex suq lokali kbir huwa ta' żvantaġġ għalina għax biex nesportaw kien ikollna nistennew ċertu tul ta' żmien u għal min ikun qed jopera minn Malta jkun irid ikollu links frekwenti ma' portijiet oħra fil- bqija tad-dinja biex b'hekk ikollu l-opportunita' li jesporta containers prattikament kuljum għal diversi destinazzjonijiet bħal l-Amerka u l-Lvant Imbiegħed u mhux għall-Ewropa biss.

Fid-dinja tal-lum il-ħin huwa prezzjuż ħafna speċjalment meta titħaddem is-sistema ta' manifattura msejħa "just in time", jiġifieri fejn il-kumpanniji jaħdmu b'sistema li s-supplies jaslu fid-destinazzjoni tagħhom proprju meta jkollhom bżonnhom biex b'hekk ma jżommux stocks ta' diversi xhur li jinvolvi spejjeż kbar.

Ta' min jgħid li hawn diversi kumpanniji f'Malta li rnexxielhom jippenetraw swieq ġodda, bħal fl-Amerka, għaliex permezz tal-Freeport hemm il-link meħtieġa biex jittrasportaw il-containers tagħhom b'mod ferm aktar effiċjenti u b'rati ħafna aktar kompetittivi.

Jien konvint li f'ċerti każi tgerrex ċertu investiment minn Malta, fis-sens li kien hemm minn ma sabx lil pajjiżna attraenti biżżejjed peress li aħna għandna suq pjuttost żgħir u allura m'għandniex dik il-frekwenza biex ikun jista' jsir transhipment.

Barra minn hekk hemm il-fattur l-ieħor li jkun hemm min hu lest li saħansitra jħallas ferm iktar biex ikollu iktar frekwenza ta' transhipment jew ta' esportazzjoni u allura l-cost ta' servizz bħal dan jagħmilna inqas kompetittivi minn pajjiżi oħra.

Il-Freeport kien intiż biex jegħleb proprju dawn iż-żewġ żvantaġġi naturali, jiġifieri l-frekwenza li wieħed jista' jesporta minn Malta fejn irid u l-cost involut.

Wieħed irid jgħid ukoll li l-parti l-kbira ta' l-investiment fil-Freeport - ħlief xi partijiet li ġew iffinanzjati mill-protokoll finanzjarju Taljan - hija tal-poplu.

Biex inkomplu nkabbru l-operat tal-Freeport kienet ġiet ippjanata l-estensjoni ta' Terminal II biex dan jiġi jesa d-doppju u għal dan l-iżvilupp fl-1994 kienet saret loan ta' madwar $US200 miljun.

Altru li x-xogħol tal-Freeport kiber u se jkompli jikber biex b'hekk jipprovdi dawk il-faċilitajiet li għandna bżonn.

F'dan ir-rigward irrid inżid li din l-estensjoni tal-Freeport tant tqieset li hija importanti għall-ekonomija u għall-iżvilupp ta' l-industrija tagħna li sfortunatament ma stajniex nistennew sakemm forsi nġibu iktar assistenza minn barra għal dan il-għan.

Aħna nafu li viċin tagħna hemm il-port ta' Gioia Tauro, li jaħdem bħall- Freeport tagħna, li biex bnewh ma qagħdux jissellfu fondi kif kellna nisselfu aħna.

Dan għaliex kieku Malta kienet membru ta' l-Unjoni Ewropea tliet kwarti mill-investiment tal-Freeport - hawnhekk qed nitkellmu fuq miljuni kbar ta' liri - kien jiġi ffinanzjat mill-fondi strutturali ta' l- istess Unjoni.

Kieku Malta daħlet qabel fl-Unjoni Ewropea żgur li ma kienx ikun hemm bżonn li wieħed imur jissellef madwar $US200 miljun minn barra.

Pero' aħna ma stajniex inżommu r-ritmu ekonomiku u għalhekk ittieħdet id- deċiżjoni li l-Freeport għandu jespandi u jinvesti aktar u jekk hemm bżonn anke billi jissellef minn barra hu stess b'garanzija mill-Gvern - dan isir l-iktar minħabba rati irħas ta' imgħax - biex imbagħad l-operat ta' Terminal I iħallas il-pagamenti fuq dan is-self.

Jien irrid nirrimarka li meta ftit tal-jiem ilu kellna diskussjoni fil- Parlament dwar self barrani kien hemm min qabbel is-self tal-Gvern mas-self tal-Freeport, ħaġa li jien ngħid li ma tagħmilx sens għax self minn barra għall-iffinanzjar tad-deficit huwa ferm differenti minn self minn barra għall-Freeport għax is-self għall-Freeport se jiġi ffinanzjat mill-operat ta' l-istess korporazzjoni li jiġġenera dħul minn barra l-pajjiż.

Din hija ħaġa importanti għaliex wieħed ma jridx jgħid li għax id-dollaru Amerikan issa sar iktar b'saħħtu allura l-piż tal-Freeport żdied, kif fil-fatt ġie argumentat u liema argument jinkwetani għaliex fil-fehma tiegħi dan inaqqas il-fiduċja f'pajjiżna.

Meta wieħed jargumenta b'dan il-mod ikun qed jinsa li l-operat tal-Freeport qed iġib dħul ta' flus minn barra u jekk japprezza d-dollaru japprezza wkoll il-valur tad-dħul tiegħu li huwa fid-dollaru wkoll.

F'dan il-każ wieħed ikun qiegħed fl-iktar pożizzjoni vantaġġuża għax ikun protett mir-riskju li jkollu meta huwa jissellef minn barra billi għandu dħul garantit.

Jien qed ngħid dan kollu għax ikun ferm iktar għaqli jekk is-self li l-Gvern beħsiebu jagħmel minn barra jkun earmarked għal xi tip ta' proġett bħall-Freeport milli jkun self sempliċement biex jiffinanzja d-deficit tal-Gvern għax is-self minn barra jrid ikun garantit, fis-sens li d-dħul minn dak is-self irid jagħmel tajjeb għall-pagamenti li jridu jsiru fuqu.

Kif diġa' għidt, dan it-tip ta' investiment jipprovdi ċerti faċilitajiet li jagħmlu lil Malta aktar attraenti għal investiment barrani u allura wieħed għandu jħares lejn il-Freeport bħala area tassew prezzjuża.

Minn dak li qal il-Ministru jidher li se tingħata parti minn din l-art biex tużaha l- Medserv u fuq dan bilfors ikolli nagħmel xi mistoqsijiet.

Meta jien kont responsabbli għall-Freeport kelli diversi queries minn kumpanniji barranin li xtaqu jwaqqfu operat ta' manifattura u proċessar fil-Freeport.

Fil-fatt kienu saru diversi diskussjonijiet biex wieħed jara kif dan l-operat jista' jiġi promoted u kien hemm il-possibbilta' li aktar 'l quddiem ikollna din it-tip ta' attivita' f'pajjiżna.

Il-funzjoni tal-Freeport hija li tagħmel transhipment u li tiġbed lejn pajjiżna industrija ġdida li ħafna drabi trid tkun lokata f'post bħal Freeport għax b'hekk formalment din ma tkunx qed tidħol fil-pajjiż.

Jien m'iniex se noqgħod insemmi t-tip ta' kumpanniji li ġew u x'interess kellhom għax ħaġa bħal din ma naħsibx li tkun għaqlija imma l-punt huwa li jiena dejjem ħarist lejn il-Freeport bħala proġett li għandu potenzjal enormi biex fih ikollna manufacturing plants.

Dawn il-manufacturing plants ikollhom il-vantaġġ li peress li jkunu viċin il-Freeport ikunu jistgħu, per eżempju, jużaw għall-ħatt ċerti sistemi moderni li llum jeżistu f'dan il- port.

Madam Speaker, fid-dawl ta' dan allura wieħed irid jistaqsi jekk dan kienx l-uniku post fejn wieħed seta' jalloka l-Medserv.

Jiena dejjem inħobb inħalli l-ikbar numru ta' options disponibbli għax wieħed mhux dejjem ikun jaf x'opportunitajiet ta' investiment jista' jkun hawn fil-futur.

Għaldaqstant jien nixtieq inkun naf ir-raġuni għaliex il-Medserv se tingħata faċilitajiet proprju fil-Freeport u mhux x'imkien ieħor.

Jien naf li kien hemm diskussjonijiet biex il-Medserv tkun viċin il-Freeport ladarba din għandha bżonn ta' supply qawwi ta' elettriku u fil-Freeport kien sar investiment fis-supply ta' l-elettriku billi kien twassal cable dirett mill-power station.

Pero' hawnhekk wieħed irid joqgħod attent li ma jkunx qiegħed jissikka u jillimita wisq is-supply li jkun hemm bżonn għall- operat tal-Freeport stess fid-dawl ta' l-investiment li qed isir u li għad irid isir fejn il-faċilitajiet li hemm prattikament se jirdoppjaw.

Forsi kien ikun aktar għaqli li l-Medserv tingħata l-faċilita' viċin il-power station fejn diġa' hemm moll u faċilitajiet oħra għall-vapuri li jissupplixxu lill-power station.

Idealment għandu jkollna studju ad hoc dwar liema post huwa l-aktar adattat għal dan l-iskop għaliex jien aktar qed nistaqsi għaliex intgħażel dak il-post milli qed nipproponi fejn dan il- post għandu jkun.

Peress li dawn id-deċiżjonijiet jistgħu jillimitaw l- opportunitajiet li aktar 'l quddiem jista' jkun hemm għall-Freeport jien nixtieq nistaqsi wkoll jekk sarux xi studji dwar l-impatt tal-Medserv fuq l- operat tal-Freeport.

Huwa minnu li hemm ċerti affarijiet in komuni bejn il-Medserv u l-Freeport bħal, per eżempju, l-użu tat-tug boats mill-Medserv li b'xi mod jistgħu jkunu ta' għajnuna fl-operat tal-Freeport.

Pero' jekk il-Medserv tingħata post alternattiv viċin il-power station b'hekk din ma tkunx qed tnaqqas mill-area tal-Freeport u allura din l-area tkun tista' tiġi wżata għal xi tip ta' investiment ieħor bħal dak ta' proċessar.

Għalhekk jiena nappella lill-Ministru biex jagħti aktar informazzjoni għaliex intgħażel is-sit tal-Freeport biex tiġi allokata fih il-Medserv.

Nixtieq lill-Ministru jgħid ukoll jekk kienx hemm xi sit ieħor li seta' jiġi utilizzat għal dan l-iskop u li m'huwiex daqshekk viċin l-operat tal- Freeport, għax biż-żieda li hu maħsub li se jkun hemm f'dawk li huma vapuri deħlin u ħerġin jista' jkun li l-operat tal-Medserv ifixkel lill-Freeport.

Huwa ċertament pass għaqli li wieħed ikompli jinvesti fil-Freeport għax hemmhekk aħna ħloqna servizz ġdid, attraenti u li llum huwa kważi l-ikbar transhipment centre fil-Mediterran.

Proprju fl-Italja kienu raw kif għamlu biex ikollhom operat bħal dan u fil-fatt kien hemm żmien ukoll li tant kien hemm kompetittivita' ħarxa li kien nibet il-periklu li nitilfu xi operazzjoni li setgħet tmur f' Gioia Tauro.

Pero' bil-kompetittivita' u bil-performance li għandna aħna rnexxilna mhux biss inżommu dawn l- operazzjonijiet f'Malta imma talli ftit xhur ilu kien hemm kumpannija kbira mill-Korea li bdiet topera mill-Freeport biex b'hekk ġibna linkage aħjar mal-Far East.

Fil-Freeport jiġu wkoll vapuri li jsejħulhom mother ships li fuqhom ikollhom madwar ħamest elef container u dawn jinħattu f'Malta b'ċertu teknoloġija biex imbagħad jinġarru minn vapuri iżgħar għal destinazzjonijiet diversi.

Sar ukoll investiment f'dik il-computer system li permezz tagħha vapur li jkun dieħel fil-port jittrasmetti informazzjoni dwar fejn għandu jmur bil-containers ta' fuqu biex dawn ikunu jistgħu jinħattu u jerġgħu jiġu shipped out fl-inqas ħin possibbli, għax fl-aħħar mill-aħħħar hemm qegħda l-kompetittivita' tal-Freeport.

Jien minn ta' quddiem li nappoġġja aktar investiment fil-Freeport u huwa għalhekk li fuq dan il-każ jiena nistaqsi jekk huwiex għaqli li wieħed jagħti lill-Medserv post fil-Freeport meta wieħed jikkonsidra l-potenzjal ta' operazzjonijiet oħra li jista' jkollna fil-futur li permezz tagħhom jista' jkollna ferm iktar ħaddiema jaqilgħu l-għajxien tagħhom minn dan l- operat.

B'daqshekk jien mhux qed ngħid li l-Medserv m'hijiex importanti anzi din hija importanti u l-unika mistoqsija li għandi f'dan ir-rigward hija jekk nistgħux insibu post alternattiv għal dak li qed jiġi propost fil- Freeport.

Madam Speaker, għal dawk li huma emendi li għandna quddiemna jien naħseb li dawn huma pjuttost tekniċi u allura naħseb li l-istadju ta' Kumitat huwa aktar adattat biex nikkumentaw dwarhom f'aktar dettal.

Fil-fatt wieħed jinnota li dawn l-emendi m'humiex ta' natura vitali għax ħafna minnhom pjuttost huma emendi li qegħdin jintroduċu ċerti definitions u jagħmlu ċerti riferenzi għal liġijiet oħra biex iġibuhom up-to-date.

Pero' fuq klawsola 4, illi donnha hija ntiża biex il-Medserv tkun tista' tingħata ċerta faċilita', jien nixtieq li jkollna iktar spjegazzjoni dwar l- intenzjoni eżatta tal-Gvern u dan peress li l-Objects and Reasons ta' dan l- abbozz jgħidu hekk:

"...to change certain references to certain laws...."

Jien dejjem qist lill-Freeport bħala investiment li jġib miegħu ċerta inkonvenjenza u bħala wieħed imwieled f'Birżebbugia jien naf li bħala struttura l-Freeport kellu ċertu impatt fuq din l-lokalita'.

Mill-banda l- oħra pero' aħna rridu naqilgħu l-għajxien tagħna u allura wieħed irid jimxi b'ċertu bilanċ għax il-fatt li fil-Freeport illum jaħdmu madwar 700 ħaddiem, jekk m'iniex sejjer żball, hija xi ħaġa pożittiva u li allura rridu noqogħdu attenti kif nitkellmu fuq din il-faċilita' heklk sensittiva.

Sfortunatament is-sajf li għadda jien, bħala ministru responsabbli, ma ħadt pjaċir xejn b'ċerti kummenti li kienu saru u għalkemm ma nixtieqx nidħol fihom nawgura li l-Ministru preżenti ma jkollux din id-diffikulta' li kelli niffaċċja jien.

Il-Freeport għandna nħarsu lejh bħala investiment maġġur li, kif diġa' għidt, qed iġorru l-poplu peress li ma għandniex ftehim ma' l-Unjoni Ewropea li jipprovdi għal iktar finanzjament fuq dan il-proġett.

Għalkemm m'aħniex f'dik il-pożizzjoni xorta waħda qisnih bħala investiment importanti ħafna tant li biex stajna niffinanzjawh kellna nġibu credit rating għal pajjiżna, jiġifieri kellna npoġġu lil pajjiżna taħt lenti ta' istituzzjonijiet internazzjonali biex dawn setgħu jgħidu xi credit worthiness għandu pajjiżna.

Ta' min jgħid li dan kien proċess dettaljat ħafna peress li daħlu f'kull aspett ta' l-ekonomija tagħna kif ukoll ħarsu lejn il-livell ta' dejn li kellu l-pajjiż u lejn it- tip ta' exposure li kellna, pero' spiċċajna biex ġibna credit rating għoli.

Barra minn hekk dawn spjegaw li ma tawx lill-Freeport u lill-pajjiżna credit rating iktar għoli minħabba li aħna għandna ekonomija żgħira - mhux bħal ta' pajjiżi akbar li jkollhom ekonomija aktar mifruxa u aktar miftuħa - u allura din tista' tkun milquta aktar minn ċerti bidliet li, per eżempju, jista' jkun hemm fit-turiżmu jew minħabba xi diżastru ambjentali fil- Mediterran, bħal fil-każ ta' xi tanker li jitfalna xi kwantita' ta' żejt max-xtut tagħna.

Dan il-Gvern qed jgħid li se jagħmel relazzjoni differenti ma' l-Unjoni Ewropea, pero' fuq dan il-punt ta' min jgħid li kieku aħna konna membri fl- Unjoni Ewropea il-credit rating kien jiġi affettwat ukoll għaliex minbarra li inti jkollok safety net bl-arranġament li jkollok mal-pajjiżi li tagħmel kummerċ magħhom, inti jkollok ukoll ċerta għajnuna biex issolvi dawn it-tip ta' diffikultajiet.

Din hija ħaġa li żżid l-istabilita' ekonomika tagħna, kif ukoll hija ħaġa li investituri barranin jsibu f'pajjiżna.

Jiena qed nsemmi dan kollu għax aħna kapaċi, anzi aħna nexxielna npoġġu lil pajjiżna f'pożizzjoni mill-iktar attraenti f'dan ir-reġjun.

F'" The Economist" li ħareġ illum kien hemm artiklu interessanti ferm dwar l-Irlanda fejn qegħdin jgħidu li hija "Europe's shining light".

Il-ġimgħa li għaddiet jien tkellimlt f'dan il-Parlament dwar ċerti benefiċċji - anke l-Onor.

Michael Frendo semmihom - li l-Irlanda toffri lill-industrija tagħha filwaqt li fuq l-istess suġġett kien hemm min f'dan il-Parlament argumenta li kieku aħna nsiru membri ta' l-Unjoni Ewropea ma konniex inkunu nistgħu noffru ċerti vantaġġi lill-industrija.

Jekk wieħed jara x'qed igħidu f'dan il-ġurnal isib li l-Irlanda, per eżempju, toffri faċilitajiet fejn r-rata ta' taxxa għalkemm mhijiex zero imma hija ta' 10% biss, kif ukoll toffri grants għal madwar 60% jew 70% ta' l-investiment.

Dan ifisser li min jinvesti fl-Irlanda għandu kondizzjonijiet li huma ferm aktar favorevoli minn dawk li aħna nistgħu noffru jew naffordjaw.

Il-Ħadd li għadda l-Prim Ministru qal li l-goal tagħna għandu jkun li nqarrbu aktar lejn is-sistema ta' l-Irlanda għax din qed tipprovdi livell ta' għajxien per capita li qiegħed dejjem javviċina dawk ta' l-aqwa pajiżi fl-Ewropa, anzi l-argument li hemm illum f'"The Economist" huwa dwar jekk f'dan ir-rigward l-Irlanda qabżitx lill-Ingilterra.

Huwa kkalkolat li l- fondi strutturali - fondi li kieku aħna stajna wżajna anke għall-iżvilupp tal-Freeport - li tieħu l-Irlanda mill-Unjoni Ewropea qed jipprovdu madwar 6% tal-GDP, filwaqt li l-pagament ta' l-Irlanda lejn l-Unjoni huwa ta' madwar 2% tal-GDP.

Dan ifisser li kull sena l-Ewropa qed tipprovdi benefiċċji netti lill-Irlanda li jammontaw għal madwar 4% tal-GDP.

L- Irlanda huwa eżempju li aħna konna qed nistudjawh mill-qrib u jien nawgura li dan il-Gvern ikompli jistudjah mill-qrib biex jara jekk fil-pożizzjoni li jrid jieħu fuq l-Ewropa jirnexxilux iġib kondizzjonijiet simili għal dawk ta' l-Irlanda biex finalment inkunu a shining light for Europe u a shining example għall-Mediterran kollu.

Aħna bil-Freeport irnexxielna nagħmlu dan għax kull min jiġi hawnhekk jistqarr li għandna operazzjoni effiċjenti ħafna li tikkompara tajjeb ma' l- aħjar li hawn fid-dinja.

Jien niftakar li meta konna għaddejjin b'diskussjonijiet ma' l-NYK, kumpannija Ġappuniża li eventwalment ġiet topera hawn Malta, dawn kienu qaluli biex immur nara l-freeport tagħhom u meta staqsejt jekk dan jaħdimx fuq bażi ta' 24 hours kienu rrispondewni li l-freeport hekk jaħdem imma t-trakkijiet ma jistgħux joperaw fuq 24 siegħa ukoll u dan il-fattur kien qed ikun ta' żvantaġġ kbir għalihom.

Meta dawn kienu raw il-Freeport tagħna kienu qalu li huwa wieħed effiċjenti u esprimew il-fiduċja tagħhom fina għax għall-grazzja t'Alla l-NYK għadha topera minn Malta.

Din ma ġietx hawnhekk biex tagħmlilna xi pjaċir imma ġiet għax kellha fiduċja f'pajjiżna bl-investiment li sar fil-makkinarju, fil-ħaddiema u fit-teknoloġija.

Ta' min jgħid li dan huwa xogħol kompetittiv għax transhipment jista' jsir minn diversi pajjiżi u fil-fatt hawn diversi freeports fil-Mediterran li jagħmlu dan ix-xogħol u allura biex int tkun tista' tikkompeti trid tinvesti bil-qawwi f'teknoloġija avvanzata.

Madam Speaker, il-Freeport ta' Marsaxlokk huwa investiment li jista' jiġi żviluppat iktar u fil-futur wieħed jistenna li n-numru ta' containers li jiġu transhipped minn Malta fil-fatt jirdoppja.

Il-fatt li aħna qegħdin noqorbu lejn il-miljun container fis-sena jawgura tajjeb għal pajjiżna kif ukoll għall-ħaddiema u għad-diriġenti tal-Freeport li daru ma' l-erba' irkejjen tad-dinja biex iġibu kull xorta ta' xogħol lejn pajjiżna.

Jien nawgura li npoġġu lil pajjiżna f'pożizzjoni illi fil-futur l-investiment ikun jista' jiġi ffinanzjat b'mod aħjar permezz ta' fondi li wieħed ikun jista' jiġbed minn pajjiżi oħra biex b'hekk ikun investiment fiż-żgur.

Jien nawgura futur sabiħ kemm lill-ħaddiema li hemm fil-preżent kif ukoll lil dawk li għad iridu jiġu ngaġġati meta jibda jaħdem it-Terminal II billi jkollhom xogħolhom garantit, b'pagi tajbin u li fl-aħħar mill-aħħar ikunu qed jaħdmu f'post illi mhux biss jirrendi lilhom imma li jirrendi lil pajjiżna wkoll.

Grazzi, Sur President.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Sur President, għalkemm din il-liġi għandha x'taqsam ma' l-emenda għall-liġi prinċipali dwar il-Freeport, bħalma indikaw tajjeb kemm il-kollega tiegħi l-Ministru Attard Montalto kif ukoll il-kollega tiegħi l-Onor.

Josef Bonnici, l-enfasi tagħha qisha qegħda fuq klawsola 4 li tittratta dwar il-possibbilta' li jkun hemm enfitewsi li tippermetti l- użu ta' parti mill-art u parti mill-mollijiet tal-Freeport.

Issa jien xtaqt nikkummenta ftit kemm fuq il-Freeport innifsu kif ukoll fuq il- kwestjoni li l-Medserv se tiġi allokata fil-parametri ta' dan il-proġett.

Nibda biex ngħid li fi proġett bħal tal-Freeport inkunu boloħ jekk noqogħdu nfettqu dwar min bdieh imma jiena ngħid biss li dan huwa storja ta' suċċess.

Dan huwa proġett li kellu l-bidu tiegħu - jiena ma ngħidx mill-Gvern ta' qabel jew mill-Gvern Laburista ta' qablu jew mill-Gvern Nazzjonalista ta' qablu - minn żmien Strickland meta kien ġie ndikat illi il-Port ta' Marsaxlokk kellu jiġi użat għax kellu potenzjal enormi.

Skond Strickland dan il-port tant kellu potenzjal qawwi li dak iż-żmien kien qiegħed jiġi kkontemplat illi jkun hawn ferrovija li tgħaqqad Marsaxlokk mall-Marsa.

Din hija xi ħaġa li nsibuha miktuba minn Busuttil li fi żmien Strickland kien il-ministru nkarigat mill-public works.

Imbagħad wara ħafna snin kien hemm il-Gvernijiet Nazzjonalisti tas-sittinijiet li kienu qalu li hemmhekk għandu jsir freeport u saħansitra l-art kollha ta' madwar kienet ġiet iffriżata.

Imbagħad fi żmien il-Gvern Laburista kienu saru l- istudji u nbnew xi mollijiet biex minn hemmhekk kompla ix-xogħol biex illum dan sar wieħed mill-aktar investimenti għaqlin li għamilna.

L-Onor.

Bonnici semma' wkoll kemm il-poplu Malti refa' fuq spallejh biex iffinanzja x- xogħol tal-Freeport.

Jiena naqbel li din hija waħda mill-attivitajiet illi għandna nibżgħu għaliha u nżid illi huwa d-dover ta' din il-Kamra illi nirrispondu u naqsmu ċerti ħsibijiet dwar kif din il-biċċa art ta' madwar il-Port ta' Marsaxlokk tista' tiġi utilizzata fl-aħjar interessi tal- pajjiż.

Ix-xogħol li preżentement qed isir fil-Freeport jinvolvi transhipment, liema xogħol huwa wieħed kompetittiv ħafna u bbażat fuq is-swieq u fuq il- kuntatti li jirnexxilek tistabilixxi kemm mal-klijenti stabiliti kif ukoll ma' dawk prospettivi.

Fattur ieħor importanti huwa li trid tipprovdi servizz - bħal fil-każ tan-negozju tat-tankers li jġorru ż-żjut, kimiċi u affarijiet oħra bħal dawn - fit-turn round time, jiġifieri kemm inti għandek il-ħila li dak il-container ma tħallihx idle fuq il-moll imma li minnufih terġa' tgħabbih għad-destinazzjoni tiegħu.

Illum il-ġurnata qed ngħixu f'dinja mgħaġġla tant li jekk inti ma tridx tuża l-posta tista' tħallas extra u jkun hemm min iwassallek messaġġ jew dokument bl-idejn.

Dawn it-tip ta' transhipments huma ibbażati fuq delivery malajr u allura bbażati fuq l-effiċjenza li tagħmel streamlining tax-xogħol, tħarreġ lill- ħaddiema u anke tixtri dak il-makkinarju li kapaċi jġorr ammont kbir ta' containers minn post għall-ieħor.

Dan kollu flimkien mal-fatt li l- containers iridu jiġu managed b'tali mod li jagħmlu ċertu numru ta' traġitti biex b'hekk dawn l-operazzjonijiet ikunu jistgħu jagħmlu l-profitt u fl-istess ħin iżommu l-prezzijiet kompetittivi.

Madam Speaker, kulħadd jaf li dan m'huwiex xi negozju li vvintajnih aħna jew li qed noperawh aħna biss.

Kif diġa' ntqal wieħed mill-ikbar kompetitturi tagħna jinsab fin-naħa t'isfel ta' l-Italja, jiġifieri t- terminal ta' Gioia Tauro.

F'dan il-kontest tajjeb li nfakkru li kien hemm żminijiet li fil-Parlament Taljan intqal kliem fis-sens li l-Gvern Taljan għandu joqgħod attent meta jiġi biex jagħtina l-għajnuna għaliex parti min dak il-finanzjament seta' jmur biex inkabbru l-kumpless tal-Freeport li allura jkun f'kompetizzjoni diretta ma' dak Taljan.

Pero' barra mill- Italja hemm postijiet oħra li jagħmlu dawn l-operazzjonijiet, bħal ngħidu aħna Ċipru.

Ta' min isemmi wkoll it-transhipment terminal kbir li huwa ppjanat li jsir ġewwa Tangiers, jiġifieri fil-Marokk, sewwasew fil-bokka tal-Mediterran, li min dak li kont qed naqra dan l-aħħar dan jirrappreżenta ċertu periklu għaliex fl-area ta' Tangiers-Gibilta' għandhom il-ħsieb li dan it-terminal ikun fuq skala kbira.

Barra minn hekk il-pożizzjoni ġeografika tiegħu tivvantaġġah għax dan jista' jaqbad il-merkanzija li tkun dieħla min-naħa ta' l-Atlantiku biex imbagħad jagħmel it-transhipment fil- Mediterran u anke barra l-Mediterran.

Imma wara kollox din hija l- kompetizzjoni fid-dinja tan-negozju u rridu dejjem nilqgħu għaliha.

Fir-rwol tiegħi bħala ministru ta' l-affarijiet barranin jiena konxju ħafna ta' l-importanza tan-negozju tat-transhipment tant li kważi kull darba li jkollna taħdidiet ma' ministri ta' l-affarijiet barranin jew inkella ma' ambaxxaturi ta' pajjiżi, speċjalment dawk imbiegħda li qegħdin kemm fin-naħa ta' l-Atlantiku kif ukoll fin-naħa tax-Xlokk ta' l-Asja bħal, Singapore u l-Korea, nipprovaw niġbdu l-attenzjoni tagħhom għal din il- faċilita' li aħna għandna x'noffru, jiġifieri fejn merkanzija tiġi fil- Freeport fuq bulk carriers kbar u minn hemmhekk nagħmlu t-transhipment permezz ta' feeder vessels għal postijiet iktar fil-qrib.

Allura fil- ftit xhur li ilni f'dan id-dekasteru jiena ħassejt li huwa doveruż min-naħa tiegħi li b'mod regolari ninkludi s-servizz tal-Freeport, apparti affarijiet oħra bħas-servizzi finanzjarji u t-turiżmu, bħala feature f'kull laqgħa li jkolli ma' ministri ta' l-affarijiet barranin.

Il-kollega tiegħi għamel riferenza għax-xogħol li ġie mis-South Korea u f'dan il-kontest jien għandi s-sodisfazzjon ngħid li meta l-Prim Ministru u jiena konna qegħdin ġewwa Lisbona għall-Konferenza ta' l-Organizzazzjoni għas-Sigurta' u l-Koperazzjoni fl-Ewropa, kelli laqgħa mal-Ministru ta' l- Affarijiet Barranin tas-South Korea fejn mill-ewwel deher interessat fi proġett bħal dan.

Jien m'iniex qed ngħid li dan il-kuntatt bdejtu jien għaliex fil-fatt kien hemm diġa' ċerti abbokkamenti u mbuttar imma kien hemm ukoll ċertu tlajjar.

Jien nista' ngħid li l-iktar punt importanti li ddiskutejt mal-Ministru Korean kien proprju l-Freeport fejn huwa wegħedni li se jagħmel minn kollox biex dan it-tip ta' negozju magħna jirnexxi - irrid ngħid li qabel Marin Hili kien għamel mawra fil-Korea li kien ikkordina miegħi - u llum bi pjaċir ngħidu li għandna customer mis-South Koreau minn fejn nispera li fil-futur ikollna klijenti oħra.

Fil-fatt hemm pajjiżi oħrajn li qegħdin juru interess f'dawn l-operazzjonijiet u, bħalma nħobb ngħid, dawn ma jurux dan l-interess għal wiċċna imma għaliex għandhom fuduċja fl-effiċjenza tal-ħaddiema u tal-makkinarju tagħna.

Naturalment, minbarra dan l-aspett sabiħ ta' xogħol bħal dan hemm ukoll l-aspett li jirrigwarda l-problema ta' l-abbużi li jistgħu jsiru f'dawn l- operazzjonijiet u li jpoġġuna f'dawl ikrah ma' pajjiżi barranin.

Qed ngħid dan għaliex il-kriminalita' organizzata fuq skala internazzjonali tkun għajnejha fuq ċentri bħal tagħna biex jużawhom għal attivita' kriminali.

Jien m'iniex qed ngħid li dan qed isir fil-port tagħna - u j'Alla mhux qed isir - pero' wieħed irid jassumi li tentattivi jkun hemm kif ukoll li teżisti l-possibbilta' li sfortunatament setgħu għaddew xi affarijiet minn taħt imneħirna bla ma ndunajna bihom.

GĦalhekk wieħed irid jikkonsidra l-probabbilta' u l-possibbilta' ta' l-użu ta' port bħal dan għal skopijiet ta' traffikar ta' droga u ta' armamenti kif wkoll il-possibbilta' ta' ksur ta' sanzjonijiet tal-Ġnus Magħquda.

Allura aħna għandna naraw li jkun hemm ċerta viġilanza u ċertu kontroll fuq x'inhu għaddej minn ġol-Freeport, allavolja jiena nifhem li din hija xi ħaġa diffiċli biex wieħed jeżerċitaha u f'dan il-kontest mod tajjeb biex wieħed jilħaq dan l-għan huwa billi naċċertaw li jkollna klijenti serji u ta' ċerta reputazzjoni u mhux xi ħadd li beda jopera l-bieraħ.

GĦalhekk wieħed jikkonsla u jieħu gost jara ismijiet magħrufa ta' ditti kbar kemm Ewropej, kemm min-naħa tax-Xlokk ta' l-Asja u anke min-naħa l-oħra ta' l-Atlantiku li għandhom ċerta rispettabilita' u ċertu clout wara isimhom.

Minkejja kollox xorta jibqa' l-fatt li ċertu abbuż jista' jitwettaq u allura hawn tidħol il-koperazzjoni ma' pajjiżi oħra - dan ukoll jaqa' fil-mansjoni tiegħi - biex b'hekk naqsmu l-informazzjoni u nittrejnjaw in-nies tad-dwana għal dawk li huma export control regimes.

B'din il-koperazzjoni bejn l- awtoritajiet tad-dwana ta' pajjiżi oħra - li hija speċi ta' Interpol tad- dwana - ikun jista' jsir tracking ta' merkanzija suspettuża kif ukoll li jekk hemm bżonn isiru surprise inspections fuq ċerti containers li mhux biss jistgħu jiġu hawnhekk u mbagħad imorru f'pajjiżi oħra imma jistgħu anke jidħlu f'pajjiżna.

Nista' ngħid li l-ewwel seminar li jiena ftaħt bħala ministru kien proprju seminar fuq koperazzjoni bejn in-naħa Maltija - magħmula minn nies tad-dwana, tad-dipartiment tat-trade u minn dipartimenti governattivi oħra - u grupp ta' esperti u uffiċjali mill-Istati Uniti ta' l-Amerka.

F'dan is- seminar qsamna l-esperjenzi tagħna u hemmhekk stajna nitgħallmu ħafna mingħand in-naħa Amerikana għaliex kif wieħed jista' jaħseb dawn għandhom esperjenzi vasti f'dan it-tip ta' xogħol.

Irrid ngħid li f'dan il-qasam kien hemm, għad hemm u jrid jibqa' jkun hemm koperazzjoni ma' dawn il- pajjiżi li kapaċi jgħaddulna dan l-expertise li għandhom biex b'hekk in- nies tad-dwana u dawk tal-Freeport jitgħallmu kif jitraċċaw xi ħaġa li tista' tkun ta' periklu biex b'hekk jinterċettawha.

Dan qed ngħidu għaliex jekk dak li jkun se jabbuża fin-negozju ta' droga, armamenti u affarijiet illeċiti bħal dawn ikun jaf li inti għandek nies li huma esperti, ta' l- affari tagħhom u serju, allura dak li jkun jaf ma jissograx li jagħmel użu mill-faċilitajiet tiegħek u b'hekk tkun qed tiskoraġġixxi li dawn l- attivitajiet illegali f'pajjiżek.

Hawnhekk irrid nirringrazzja lil dawk il- pajjiżi, speċjalment lill-Amerka, li diġa' tawna u li se jkomplu jagħtuna ħafna expertise permezz ta' ftehim li għandna għax aħna għandna bżonnha din it-tip ta' expertise u dan għaliex - bħalma qal il-kollega tiegħi l-Onor.

Bonnici u bħalma qal il-Ministru Attard Montalto - aħna ma rridux li iktar ma jikber it-turnover u iktar ma' jiżdied l-ammont ta' containers li jgħaddu minn għandna allura nagħtu iktar ċans li t-terminal tagħna jiġi użat mill-kriminalita' organizzata.

Madam Speaker, jien qed nagħmel din l-enfasi kollha fuq dan l-aspett tat- transhipment għaliex aħna żgħar u sfortunati fis-sens li dak li jiġri f'pajjiżna jista' jiġi interpretat qisu aħna għandna xi konġura kontra xi ħadd jew li aħna għalaqna għajnejna biex isiru ċerti affarijiet apposta.

Għalkemm jien mhux se nidħol fid-dettall tal-każ pero' hawnhekk irrid insemmi li dan l-aħħar smajna dwar xi tagħbijiet ta' affarijiet li setgħu kienu ġejjin Malta biex imbagħad imorru x'imkien ieħor.

Għaldaqstant jien naħseb li huwa obbligu tagħna li noqogħdu attenti għal dawn l-affarijiet kemm bħala parti mill-obbligi li għandna lejn il-komunita' internazzjonali u kemm lejn il-commitment u t-twemmin sod tagħna kontra t-traffikar illeċitu ta' armamenti, droga u dak kollu li huwa llegali biex b'hekk nipproteġu wkoll l-image tagħna.

Jekk aħna niġu nterpretati bħala inkapaċi f'dak li huwa kontroll jew inkella addirittura kompliċi f'xi attivitajiet bħal dawn jista' jsir ħafna ħsara lill-isem ta' Malta fil-kamp internazzjonali kif ukoll fil-kamp tat-transhipment.

Madam Speaker, jien nerġa' ngħid li kull oġġett fih it-tajjeb u l-ħażin tiegħu u sfortunatament din hija waħda minn dawk negattivi - għax hemm affarijiet oħra li rrid nitkellem dwarhom aktar 'l quddiem - li wieħed irid jgħasses bis-serjeta' ħalli nipproteġu l-isem tajjeb li ngawdu.

Il-kollega tiegħi tkellem ukoll fuq il-kontribut li dan it-tip ta' negozju qed jagħmel lill-ekonomija tagħna u aħna lkoll nieħdu gost b'dan il-kontribut li qed tagħmel din l-attivita' kummerċjali.

Pero' meta l- kollega tiegħi semma x'seta jiġri kieku aħna konna membri sħaħ ta' l-Unjoni Ewropea, fis-sens li kien ikun hemm il-faċilita' li nġibu fondi mill-Unjoni għall-iżvilupp ta' dan it-terminal, jien imbagħad kont qed nistenna li jgħid wkoll x'kien se jkun l-effett ta' din is-sħubija fuq l-introjtu tal- Freeport.

Hawnhekk jien ma nixtieqx nidħol f'dan l-argument għax huwa argument tekniku pero' safejn niftakar jien kien hemm dubji u kien hemm anke twissijiet lill-ministru ta' qabli biex joqogħdu daqsxejn attenti għaliex bħala membri sħaħ ta' l-Unjoni Ewropea ma kienx hemm aċċertazzjoni li l-profitti kienu se jibqgħu kollha f'Malta.

Kieku sirna membri sħaħ ta' l-Unjoni, kif riedet in-naħa l-oħra tal-Kamra, skond il-leġislazzjoni ta' l-Unjoni ħafna minn dawn il-profitti tal-Freeport kienu jiġu channelled minn Malta għal Brussels.

Din hija xi ħaġa li rridu nikkontemplawha għax meta nitkellmu fuq kemm nistgħu nieħdu mill-fondi strutturali nsemmu d-dħul u qatt ma ngħidu kemm se nitilfu minn sorsi oħra.

Fil-fatt dan hija waħda minn dawk l-attivitajiet li llum id-dħul kollu qed imur għal pajjiżna imma li kieku konna membri sħaħ fl-Unjoni Ewropea kien ikun hemm il-possibbilta' li perċentwal għoli minnu kien jgħaddi għand l-Unjoni Ewropea u allura konna nitilfuh.

Madam Speaker, il-kollega tiegħi l-Onor.

Bonnici f'xi ħin staqsa - jien ma kontx naf li l-Onor.

Membru huwa minn Birżebbuġa - jekk qabel ma ġie deċiż li l-Medserv tmur fil-Freeport sarux xi studji biex wieħed jara jekk din tistax tiffunzjona meta jkun hemm dawk il-vapuri l-ħin kollu deħlin u ħerġin.

Jien naħseb li min għażel dan is-sit ġol-Freeport huwa espert biżżejjed biex jara dan l-aspett ta' funzjonabilita' - mhux qed ngħid mil- lat ambjentali għax dan niġi għalih iktar tard.

Aħna nafu li dan l-aħħar il-Medserv ma kenitx f'qagħda feliċi għax sfortunatament kienet sejra lura, mentri llum hemm iċ-ċans li din tieħu ftit tal-ħajja biex b'hekk ikollha prospetti aħjar u terġa' tkun industrija produttiva.

Min għamel il-kalkoli jaf x'inhu x-xogħol tal-Medserv, jaf din x'qed tipprospetta minn hawn u ftit snin oħra u jaf ukoll li fil-post minn fejn il-kumpannija talbet li topera qabel ma sar dan il-ftehim, jiġifieri minn ġol-Port ta' Marsaxlokk, kien se jkun hemm dħul u ħruġ ta' vapuri u kien jaf il-frequency u t-turn- round time tagħhom.

Għalhekk wieħed irid jgħid li l-ewwel indikazzjoni li l-affarijiet fil-fatt se jkunu jiffunzjonaw ġejja mingħand dak stess li se jonfoq il-flus biex jagħmel dawn l-operazzjonijiet.

Jien naħseb li fin- negozju privat ħadd m'hu miġnun li se jitfa' flusu f'ħaġa li jaf li mhux se tirrendilu qligħ.

Madam Speaker, il-kollega tiegħi qal li l-Medserv setgħet marret fejn kien hemm ħsieb li tmur fi żmien l-amministrazzjoni l-oħra pero' jien jiddispjaċini ngħid li hawn ma naqbilx miegħu għax 'il hemm mill-power station ta' Marsaxlokk m'hemmx mollijiet adegwati.

Fil-fatt, kieku wieħed iddeċieda li l-Medserv tmur f'dak is-sit kieku riedu jinbnew jew jiġu estiżi l-mollijiet kif ukoll jinbena breakwater ieħor.

Irridu nammettu li hemm problemi kbar f'dak is-sit.

Jien dejjem tkellimt kontra li l-Medserv tmur f'Marsaxlokk 'il hemm mill-power station.

Raġuni minnhom hija li kieku nbnew - kif bilfors kien ikollhom jinbnew - moll u driegħ ta' breakwater, dawn kienu jħallu impatt negattiv tremend fuq il-ħajja soċjali ta' Marsaxlokk kif ukoll fuq l-ambjent marittimu ta' Marsaxlokk.

Qed ngħid dan għax minħabba l-arm il-kbira tal-breakwater li nbena f'Bengħajsa biex jipproteġi l-Freeport, meta fil-maltemp ix-Xlukkajri jkunu deħlin bid- dgħajjes tagħhom dawn bla ma jridu jkollhom jħaxknu man-naħa ta' taħt il- Fortizza ta' Delimara.

Madam Speaker, dan qed ngħidu għax il-post nafu, għixt ma' dawn in-nies u allura naf tajjeb x'qed ngħid.

Jekk ikun hemm driegħ ieħor iktar 'il ġewwa jibda jiġri li l-mewġ u l-imbatt jaħbat miegħu u joħroġ lura bil-konsegwenza li s-sajjieda ma jkunux jistgħu jidħlu meta jkun il-maltemp, speċjalment jekk ikun ġej min-naħa tal-grigal.

Dan ifisser li kieku dan il-proġett ġie żviluppat f'dan is-sit ġewwa Marsaxlokk, ix- Xlukkajri kien ikollhom imorru jsorġu x'imkien ieħor meta jkun il-maltemp.

Madam Speaker, raġuni oħra hi li diġa' ġie pprovat li kieku kellu jsir driegħ ta' breakwater ieħor iċ-ċirkolazzjoni ta' l-ilma fil-bajja ta' Marsaxlokk kienet se tkun affettwata bl-iktar mod negattiv.

Bil-moll il- kbir ta' Bengħajsa - dan jien nistqarru bħala d-dnub tagħna - diġa' kien hemm impatt fuq il-mod kif il-mewġ jidħol u jnaddaf il-bajja għax illum il- ġurnata qed jinġabar ħafna iktar naqal peress li m'hemmx dik iċ- ċirkolazzjoni li kien ikun hemm qabel.

Jiġifieri kieku l-Medserv kellha tkun riallokata n-naħa tal-power station, bil-bini ta' mollijiet u driegħ ta' breakwater il-bajja ta' Marsaxlokk kien ikollha taffaċċja problemi kbar għax peress li x-xatt m'huwiex wiesa' biżżejjed dan ix-xogħol kien iħassar il-wiċċ ta' l-għoljiet li hemm taħt il-Forti ta' Delimara, liema għoljiet huma sbieħ ħafna u ta' min jippreservahom.

F'dan ir-rigward il-Planning Authority stess kienet għamlet studju dwar l-uċuħ ta' dawn l-għoljiet u fil- fatt dawn kienu ġew scheduled b'mod li ma tistax tagħmel żvilupp industrijali fil-post.

Mela hawnhekk kellna kontradizzjoni fejn min-naħa konna qegħdin ngħidu li dawn irridu nipproteġuhom billi ma jsirx żvilupp f'dawn l-inħawi u min-naħa l-oħra konna qegħdin ngħidu li rridu nagħmlu żvilupp minħabba l-Medserv.

Madam Speaker, jien ma niddejjaqx ngħid li ġejt akkużat li ma ridtx li l- Medserv tkun f'Marsaxlokk u fil-fatt jien ktibt biex nispjega din il-ħaġa pero' min-naħa l-oħra jien m'għidtx li l-Medserv għandha tkun fil-Freeport.

Jien inħoss li ta' min jispjega x'inhuma d-differenzi għaliex jiddispjaċini ngħid li sar ħafna diskors u ġiet imxerrda ħafna miżinformazzjoni dwar dan.

Jien sinċerament nagħder lil min inkwieta għax ħaseb li ġewwa Birżebbuġa kien se jinżel xi mostru ieħor għax fil-fatt jien tkellimt u ktibt kontra li l-Medserv tmur f'Marsaxlokk proprju minħabba dawn ir-raġunijiet negattivi li għadni kif semmejt.

Ċertament li kieku l- Medserv kellha tiġi n-naħa tal-power station - u bħalma nafu l-power station għad trid titkabbar aktar - bla dubju ta' xejn kienet se toħloq impatt viżwali diżastruż.

Issa jien għaliex qed ngħid li m'huwiex daqshekk ħażin li l-Medserv Ltd tmur fil-Freeport?

Jien naf li hemm min qiegħed jismagħna bħalissa, speċjalment residenti ta' Birżebbuġa - li jien għandi l-ikbar rispett lejhom u simpatija magħhom għal mod kif qed jirreaġġixxu f'din il-kwestjoni - u qed jirrabjaw u joħduha kontra tagħna.

Fil-fatt, aħna kellna diversi laqgħat ma' individwi u ma' korpi minn Birżebbuġa u matulhom ipprovajna nispjegaw li aħna ninsabu konxji tal-problemi ambjentali u li l-Partit Laburista fil-gvern żgur mhux se jagħmel xi affarijiet li bihom ikompli jsawwat lir-residenti ta' dan il- lokal.

Dan m'iniex qed ngħidu mil-lat partiġjan imma qed ngħidu biex l- affarijiet ikunu ċari aktar.

Bħalma qal il-kollega tiegħi l-Onor.

Bonnici, li twieled f'Birżebbuġa, sfortunatament f'dan il-lokal li kien post ta' villeġġjatura u li kellu bajja l-ġmiel tagħha, kellu jiżviluppa l-imbierek Freeport.

Imma mbagħad jekk aħna se nibqgħu sejrin hekk se nidħlu fil- kwestjoni ta' jekk kienx sewwa li hemmhekk inbena l-Freeport jew jekk għandniex inneħħu kollox biex nerġgħu nġibuh blat verġni u sabiħ kif kien qabel.

Kif għidt fil-bidu tad-diskors tiegħi, dan il-port, li huwa it-tieni l-isbaħ u l-ikbar port naturali tagħna, kien ilu minn żmien Strickland jiġi meqjus bħala sit ideali għal ċertu żvilupp.

Pero' l-isfortuna hija li hemmhekk illum ma tarax ħlief krejnijiet u tniġġiż fl-arja, kif ukoll ħsejjes kontinwi ta' ajruplani għaddejjin u dawn huma kollha affarijiet li qegħdin jiffaċċjaw ir-residenti ta' Birżebbuġa u li wieħed ma jistax jinnegahom.

Għalkemm wieħed jista' jgħid li għall-pajjiż il-fatt li l-ħin kollu jkunu għaddejjin l-arjuplani hija xi ħaġa pożittiva nistgħu nimmaġinaw li r-residenti ta' Birzebbugia ma jaħsbuhiex hekk u bir-raġun għax dawn jgħidulek li la jistgħu jorqdu wara nofsinhar u lanqas bil-lejl.

Madam Speaker, hawnhekk tajjeb wieħed jistaqsi x'nistgħu nagħmlu f'dawn iċ-ċirkostanzi.

Ta' min jgħid li l-iżvilupp jitlob ċertu prezz u fil-fatt in-naħa t'isfel ta' Malta ħallset prezz kbir u sproporzjonat biex seta' jsir ċertu żvilupp ġewwa pajjiżna.

Jien ma neħux pjaċir noqgħod insemmi n- naħa ta' fuq u n-naħa t'isfel imma milli jidher issa wasalna fl-assurdita' li noqogħdu niddistingwu bejn in-nies li joqogħdu n-naħa t'isfel u bejn in- nies li joqogħdu n-naħa ta' fuq.

Madam Speaker, jekk tippermettili hawnhekk nixtieq nagħmel parentesi żgħira billi ngħid li jien nitqażżeż nara programmi sħaħ fuq it-televiżjoni fejn jiddistingwu l-karatteristiċi tan- nies tan-naħa t'isfel u l-karatteristiċi tan-nies tan-naħa ta' fuq, fis- sens ta' kif jitkellmu n-nies tan-naħa ta' fuq u kif jitkellmu n-nies tan- naħa t'isfel jew kemm huma psataż in-nies tan-naħa t'isfel u kemm huma edukati dawk tan-naħa ta' fuq.

(Onor. Membri: Hear, hear) Dan żgur li m'huwiex il-mod li bih pajjiżna irid ikompli jtejjeb l-image tiegħu.

Madam Speaker, madanakollu għalkemm wieħed jista' jimmaġina t-tbatija li għaddejjin minnha r-residenti tan-naħa t'isfel ta' Malta fl-istess ħin irridu niffaċċjaw ir-realta'.

Jien m'iniex qed ngħid dan biex inwitti t- triq għall-Medserv għax bħalma qal il-kollega tiegħi diġa' ttieħdet id- deċiżjoni li din il-kumpannija tmur fil-Freeport, u dan kemm minħabba l- fatt li l-vapuri tal-Medserv iridu jittrakkaw mal-mollijiet biex iħottu u jgħabbu ċerti affarijiet, kif ukoll minħabba l-fatt li din il-kumpannija għandha bżonn storage space fejn taħżen il-merkanzija tagħha.

Imma issa ħalli ngħid il-Medserv x'tip ta' materjal taħżen, x'xogħol tagħmel u x'inhuma l-problemi assoċjati magħha.

Waħda mir-raġunijiet determinanti għaliex il-Medserv kellha tmur fil- Freeport kienet proprju li hemmhekk il-mollijiet diġa' huma available filwaqt li f'Marsaxlokk dawn kien ikollhom jinbnew.

Hawn ta' min jgħid ukoll li dawn il-mollijiet la m'huma qegħdin fuq ir-ramel tal-bajja, la qegħdin f'Wied il-Buni u lanqas qegħdin fil-Bajja ta' San Ġorġ imma dawn se jkunu fil-biċċa ta' barra nett tal-Freeport, proprju wara d-driegħ tal- breakwater il-kbir li hemm f'Bengħajsa.

GĦalhekk jien niggarantixxi li min ikun qiegħed x'imkien f'Birżebbuġa lanqas biss se jara dawn il-vapuretti; u qed nuża l-kelma "vapuretti" għax il-Medserv ma għandhiex xi tankers jew vapuri kbar.

Barra minn hekk, din il-kumpannija għandha bżonn area fejn taħżen il-merkanzija tagħha u proprju għal dan il-għan dan l-abbozz ta' liġi qed jagħti d-dritt għas-subletting.

Madam Speaker, fejn tinsab din l-area fejn se jiġu stored l-affarijiet tal-Medserv?

Din l-area m'hijiex qiegħda Wied il-Buni - qed insemmi Wied il-Buni għax kif jaf kulħadd hemmhekk huwa l-iktar post viċin tal-Freeport - imma qiegħda kważi tmiss ma' Wied ix-Xoqqiet, li qiegħed in-naħa l-oħra ta' Birżebbuġa, eżattament fejn hemm it-tankijiet taż-żejt.

Ta' min jgħid ukoll li meta l-materjal ikun irid jinġarr mill-imħażen għal ħdejn il- mollijiet dawn mhux se jgħaddu bih minn ġo Birżebbuġa imma se jduru ma' dik l-area fejn hemm it-tankijiet taż-żejt u jibqgħu sejrin 'l barra lejn id- driegħ tal-breakwater.

Dan biex ma nsemmix il-fatt li l-materjal li se jiġi stored - dan il- materjal se jkun jikkonsisti fi xkejjer tas-siment, tankijiet ta' l-aċtu u affarijiet simili li beħsiebni nerġa' nsemmihom iktar 'il quddiem - m'hu se jkun ta' inkonvenjent għal ħadd għax dan se jkun moħbi wara l-containers u l-warehouses.

Hawnhekk irrid nagħmilha ċara li jien m'iniex qed ngħid dan biex naqilgħu xi tifħir imma biex wieħed jara jekk iċ-ċirkostanzi humiex se jkunu agħar minn dawk li diġa' jeżistu kawża tal-Freeport.

Jiġifieri hawnhekk diġa' jeżistu ċirkostanzi li m'humiex sbieħ, pero' din il- kumpannija m'hijiex se tkompli tħassar is-sitwazzjoni.

Madam Speaker, hawn ta' min jgħid li għalkemm il-vapuri tal-Medserv jgħabbu siment, kimika, parts tar-rigs, ktajjen u affarijiet bħal dawn, irrid nassigura lil kulħadd li l-ġarr ta' dawn l-affarijiet mhux se jikkawża xi ħsejjes għax fil-fatt hemm ċerta restrizzjoni, fis-sens li dan ix-xogħol ma jistax isir f'ċerti ħinijiet bħal, per eżempju, bil-lejl.

Rigward is-siment irrid ngħid li dan mhux se jinxtered fil-baħar għax dan il-materjal se jkun ippakkjat u se jintuża biss fuq ir-rigs.

GĦal dak li jirrigwarda l-kimika - dwar din kien hemm min għamel ċertu kapital billi beżża' ħafna nies - nista' ngħid li wara indaġni li għamilt irriżultali li dan huwa tip ta' aċtu li jekk stess, Allaħares qatt, jinfaqa' xi tank minnhom fl-istorage area mhux se jkun hemm konsegwenzi għar-residenti ta' Birżebbuġa.

Min-naħa l-oħra, kull min hu xi ftit midħla tal-chemistry jaf li jekk jinfaqa' u jaqa' l-baħar xi tank minn dawn waqt li jkunu qed jgħabbuh, l-aċtu jinnewtralizza malajr ġo l-ilma għax wara li joħroġ id- duħħan l-aċtu jispiċċa, mhux bħaż-żejt li jibqa' jinxtered.

Mela, fi ftit kliem, is-siment se jagħmluh fit-tankijiet, l-kimika ma toħloq l-ebda periklu u għar-rigward tal-parts ta' min jgħid li l-Medserv mhux se ġġib xi derrick sħiħ taż-żejt imma biċċiet biċċiet minnu.

Madam Speaker, rigward dak li ntqal dwar il-periklu ta' xi splużjoni rrid ngħid li din hija esaġerata għax, wara kollox, tieħu kemm tieħu miżuri l- inċidenti dejjem u kullimkien jistgħu jseħħu.

Pero' f'dan il-każ, il- periklu jista' jkun ġej mill-possibbilta' li xi wieħed minn dawn it- tankijiet tal-kimika ma jkunx imnaddaf tajjeb u Allaħares qatt xi ħadd imur jagħmel xi xogħol ta' welding.

Madam Speaker, fil-fatt għalhekk hemm l- idea li dawn it-tankijiet ikunu gas free.

Peress li dawn it-tankijiet se jkunu mal-moll ta' barra, eżattament qrib it-tankijiet taż-żejt, huwa fl- interess tad-ditta stess li ma ssirx xi traġedja bħal din, jew aħjar, li ma jweġġa ħadd, għax l-aqwa li ma jweġġa jew imut ħadd u mhux għax jisplodu xi tankijiet.

Il-kumpannija żgur li mhux se tħalli li jsiru ċertu tip ta' xogħlijiet qrib dak l-impjant taż-żejt għax peress li l-Freeport se tkun qrib dawn it-tankijiet se timponi ħafna miżuri ta' sigurezza u allura żgur li mhux se jkun hemm periklu għar-residenti ta' Birżebbuġa.

Nixtieq ngħid ukoll li peress li l-istorage area tal-Medserv ma tidhirx mill-bajja u mill- postijiet l-oħra ta' Birżebbuġa, il-kwestjoni tal-ħmieġ ma tirriżultax.

Dwar il-kwestjoni tal-ħsejjes nerġa' ngħid li d-ditta li se tieħu l- Medserv assiguratna li l-ħsejjes li din tiġġenera huma biss dawk tal- ġeneraturi li bħalissa għadhom jintużaw ġo Manoel Island fejn m'hemmx shore supply adegwat ta' l-elettriku.

Għalhekk, issa li l-Medserv se tieħu l-elettriku mix-shore base, li hija provvista adegwata, mhux se jkun hemm iżjed bżonn l-użu tal-ġeneraturi.

Hawn min qed jgħid li minn hemmhekk issa se jibda jgħaddi iktar traffiku, pero' jien ma narax kif dan għandu jikkawża xi traffiku kbir.

Jekk kemm-il darba jirriżulta li din l-azjenda tikber tant li tibda taffettwa l-volum tat-traffiku, wieħed imbagħad għandu jieħu l-miżuri kollha meħtieġa biex dan ma jgħaddix minn ġo Birżebbuġa imma juża t-toroq kbar li hemm f'Bengħajsa, f'Ħal Far u f'dik l-area ta' madwar dan ir-raħal.

F'dan il-każ irridu nsemmu wkoll lat pożittiv għaliex meta jkollok dik it-tip ta' azjenda li tkun qed tikber dan jaf iġib miegħu ammont ta' nies - ħafna minnhom mill-oil fields ta' l-Afrika ta' Fuq - għal xi mawra ta' tlett ijiem biex jaraw ix-xogħol u allura wieħed jipprevedi li Birżebbuġa tibda tiggwadanja minn dan it-tip ta' servizzi anċillari li l-Medserv tiġġenera.

Hawnhekk jien qed nirriferi għall-kiri ta' flats, għar- ristoranti, għal tat-taxis u għal servizzi simili.

Huwa veru li Birżebbuġa se terfa', biex ngħid hekk, biċċa salib ieħor ma' dawk li diġa' għandha imma jien nawgura wkoll li dan il-lokal jibda jibbenefika mill-ġid li jiġġenera dan it-tip ta' negozju.

Madam Speaker, nixtieq nagħlaq id- diskors tiegħi billi ngħid li għandna noqogħdu attenti għaliex f'każ bħal dan nuqqas ta' informazzjoni ħafna drabi jista' jikkawża paniku.

Madam Speaker, jiena mhux inkwetat b'dan li qed nitkellmu fuqu llum imma ninsab inkwetat fuq in-nuqqas ta' kontroll - dan sirt naf bih dan l-aħħar - li jeżisti fuq ir-rimi għal ġol-baħar ta' affarijiet, inkluż affarijiet tat- toilet, li jsir mill-vapuri ta' l-irmonk.

Jien ngħid lin-nies li iktar huwa perikoluż li jkollok tniġġis tal-baħar mill-ippurgar milli minn ftit aċtu li jevapora malajr.

Ta' min jgħid li ftit żejt malajr tinduna bih imma mbagħad ma tantx tinduna bil-mikrobi li jiġu minn affarijiet infettati.

Meta jien ġejt informat li jista' jkun li hemm dan it-tip ta' tniġġis ġbart l-informazzjoni li għandi bżonn u se nassigura li nagħmel minn kollox biex dan l-abbuż ma jkomplix isir għaliex dan huwa iktar ta' periklu mill-Medserv għal dawk it-tfal u nies li jkunu qegħdin jgħumu f'Birżebbuġa.

Qed ngħid dan għax fl-ilma jkollok mikrobi - il-kollega tiegħi li huwa tabib jaf sew x'jiena ngħid - li ma tarahomx imma li jikkawżaw, per eżempju, infezzjonijiet fil-widnejn u fl-imsaren.

Madam Speaker, lir-residenti ta' Birżebbuġa jien ngħidilhom li għandhom raġun jibżgħu u jissuspettataw li b'li se nagħmlu se jkollhom salib ikbar milli diġa' għandhom, pero' mbagħad mill-fatti ngħidilhom ukoll li l- affarijiet mhumiex hekk u ta' dan iż-żmien għad jagħtina parir.

Din hija deċiżjoni li kellna neħduha - jien ma ngħidx li din ġiet imposta fuqna - għax kellna industrija li fiha kien hawn min hu lest li jinvesti pero' kellha bżonn ċerti faċilitjiet, liema faċilitajiet jinsabu fil-Port Ħieles ta' Birżebbuġa.

Aħna ma stajniex inħallu lill-Medserv tagħlaq u għamilna dak li għamilna fl-interess ta' l-industrija tagħna.

Nista' nassigura lil kulħadd li dan li qed ngħid qed ngħidu minn qalbi u għax nemmen fih u m'iniex se noqgħod insemmi affarijiet oħra għaliex iż-żmien, nerġa' ngħid, għad jagħtina parir.

Jiena nawgura li din il-liġi li qed ngħaddu llum mhux biss ma tkunx ta' dannu għar-residenti ta' Birżebbuġa imma talli tgħin ħalli l-art li hemm available fil-Freeport tintuża b'mod li jkun għall- aħjar interess tal-Maltin kollha għax kulħadd imur tajjeb meta tissaħħaħ l- ekonomija tal-pajjiż.

Madam Speaker, jiena nagħlaq billi ngħid li mhux sewwa li ssib min qed jipprova jxewwex billi jdaħħal f'moħħ in-nies ideat żbaljati biex b'hekk jagħmel kapital politiku.

Jiena nagħder lil dawk li jibgħatulna l-karti lura bil-kummenti tagħhom, għax naf li teżisti ċerta biża', pero' m'għandniex inħallu lil min jisfrutta s-sitwazzjoni billi jdaħħal f'moħħ in- nies affarijiet li mhumiex veri.

Jiena konvint li ż-żewġ naħat tal-Kamra se jaqblu ma' dan l-abbozz għax dan jagħti l-opportunita' li nagħmlu l- aħjar użu mill-art li hemm available ġewwa l-Freeport.

Grazzi.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Viċi Prim Ministru jekk jogħġbu jressaq l-Aġġornament.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni ġiet interrotta u baqgħet aġġornata

AĠĠORNAMENT

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal għada t-Tlieta, 20 ta' Mejju, 1997 fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:-

Ordnjiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Portijiet Ħielsa ta' Malta - Tieni Qari (Kont);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Awtorita' Marittima ta' Malta - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Eurocontrol - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Condominia - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Awditur Ġenerali u l-Uffiċċju Nazzjonali tal- Verifika - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta - Tieni Qari; u

Abbozz ta' Liġi dwar it-Taxxa tad-Dwana u tas-Sisa - Tieni Qari.

Kumitati Permanenti

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Iżvilupp Industrijali - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni tal-Proprjeta' Industrijali - Kumitat Permanenti;

MADAM SPEAKER: Hemm rimakri?

Il-Ministru Charles Buhagiar.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Madam Speaker, nhar is-Sibt li għadda attendejt għal seminar dwar is-sigurta' u l-kwalita' tax-xogħol fejn jidħol sit ta' kostruzzjoni.

Fl-opinjoni tiegħi dan kien seminar tajjeb ħafna u minn hawnhekk irrid nawgura lill-Kamra tal-Periti, lill-J.

M. Vassallo Group, u lis-suppliers Taljani Ferriere Nord li organizzawh.

Mill-attendenza li kien hemm għal dan is-seminar deher ċar li f'Malta dejjem qed tikber il- kuxjenza favur is-sigurta' u l-kwalita' ta' xogħol fl-industrija tal- kostruzzjoni.

Il-Gvern huwa konxju ħafna li fejn sa ftit ta' żmien ilu ċerti fatturi ma konniex nagħtuhom importanza illum qegħdin jingħataw ħafna iktar importanza.

F'soċjeta' demokratika u moderna jrid ikollok kwalita' aħjar fix-xogħol kif ukoll bilanċ bejn il-kwalita' aħjar u aktar sigurta' għall-ħaddiema fuq il-postijiet tax-xogħol, jekk irridu mmexxu 'l quddiem u nimmodernizzaw l-industrija tal-kostruzzjoni.

Hawnhekk irrid ngħid li din l-industrija hija t-tieni l-akbar industrija importanti għal pajjiżna għax tħaddem madwar 6,000 ruħ u għandha turnover kbir u tajjeb ngħid ukoll li l-gvern ftit għandu input b'mod dirett fiha għax 90% minnha hija tal-privat.

Sinjura President, kif kien tħabbar ftit taż-żmien ilu, il-Gvern beħsiebu jwaqqaf il-building industry consultative council li se jiffoka fuq diversi setturi ta' din l-industrija.

L-ewwel task tal-kunsill konsultattiv dwar l- industrija tal-bini, li nisperaw li jitwaqqaf għal nofs ix-xahar id- dieħel, se jkun li jieħu ħsieb ħames issues importanti ħafna.

Preżentenment, parti kbira mill-industrija tal-kostruzzjoni għadha mhijiex organizzata fuq linji moderni u f'dan l-ambitu wieħed irid jistaqsi: X'inhuma n-nuqqasijiet li hemm f'din l-industrija u x'inhuma dawk is- setturi li rridu niffokaw fuqhom biex din l-industrija nġibuha 'l quddiem?

Settur minn dawn jittratta l-building regulations, il-quality assurance u l-contractor registration.

Dawn huma tliet items li fihom infushom huma vasti ħafna.

Nibda biex ngħid li l-building regulations tagħna jmorru lura ħafna snin u qatt ma ġew aġġornati u allura kemm minħabba t-teknoloġija li dieħla kif ukoll bil-metodi tal-bini li qed jiżviluppaw bilfors wieħed irid jaġġorna r- regolamenti tal-bini.

Diġa' sar ħafna xogħol fuq dawn ir-regolamenti tant li dawn jinsabu fi draft form u nisperaw li waħda mill-ewwel tasks li jiffaċċja l-kunsill konsultattiv dwar l-industrija tal-bini tkun il-ħruġ ta' dawn ir-regolamenti.

Il-quality assurance hija issue oħra importanti għax illum in-nies lesti jħallsu basta jingħataw prodott ta' kwalita' tajba.

GĦalhekk hemm bżonn li ndaħħlu l-mentalita' li min iħallas għandu jingħata l-prodott li jixraqlu u li jkun ħallas għalih.

Fir-rigward ta' dak li għandu x'jaqsam ma' contractor registration irrid ngħid li hija xi ħaġa ta' għajb li filwaqt li nafu kemm għandna kuntratturi kbar tal-bini mbagħad m'għandniex idea ta' kemm għandna kuntratturi żgħar, jiġifieri dawk li jikkonsistu minn tnejn jew tlieta min-nies.

GĦaldaqstant jien naħseb li anke f'dan il-qasam irridu nibdew nagħmlu l- affarijiet b'mod iktar sistematiku.

Madam Speaker, it-tieni issue li jrid jittratta dan il-kunsill hija l- kwestjoni tas-saħħa u tas-sigurta' fuq il-post tax-xogħol.

Aħna nħossu li din hija issue importanti ħafna, aktar u aktar meta nisimgħu bl-ammont esaġerat ta' inċidenti li jseħħu fuq il-post tax-xogħol, speċjalment fuq siti ta' kostruzzjoni.

Sfortunatament ħafna minn dawn l-inċidenti qed ikunu fatali u għalhekk jidher ċar li hemm bżonn noħolqu iktar kuxjenza fost min iħaddem, kif ukoll fost il-ħaddiema u fost il-periti, dwar il- bżonn li jkun hemm sigurta' fuq il-post tax-xogħol.

Madam Speaker, it-tielet issue li beħsiebu jittratta l-kunsill konsultattiv dwar l-industrija tal-bini hija l-edukazzjoni u t-taħriġ għax f'dan is-settur għad għandna vacuum kbir.

Fil-fatt għad għandna ħafna u ħafna oqsma fejn wieħed jieħu xi skill partikolari mingħajr lanqas biss ikun ingħata t-taħriġ u l-edukazzjoni dwarha.

Per eżempju, jekk wieħed ikun irid isir bajjad ikun biżżejjed li jkun jaf jaqbad pinzell u jċallas xi ftit għax hawn Malta wieħed ma jeħtieġlux jagħmel xi kors jew eżami biex jibda jipprattika s-sengħa ta' bajjad.

Fil-fatt spiss jiġri li meta wieħed ma jkollu l-ebda edukazzjoni u taħriġ jgħidulu biex imur jaħdem ma' kuntrattur, bħal dak li qallu li x-xogħol ta' kostruzzjoni huwa xi ħaġa faċli.

GĦalhekk hemm bżonn li niffokaw iktar fuq it-taħriġ u l-edukazzjoni fl-iskills li għandhom x'jaqsmu ma' l-industrija tal-bini.

Hawn irrid nagħmilha ċara li meta qed ngħid "skills" m'iniex qed nirriferi biss għal dawk ta' bennej, ta' bajjad, ta' min iwaħħal il-madum jew ta' l-electrician imma qed nirriferi wkoll għal skills ta' management, speċjalment f'dak li huwa middle management.

Madam Speaker, ir-raba' settur li se jiffoka fuqu dan il-kunsill huwa dak tar-riċerka.

Aħna pajjiż żgħir u għalhekk ma nistgħux nippretendu li aħna se nagħmlu ċerta tip riċerka imma almenu rridu naraw x'qed jiġri f'pajjiżi oħra ħalli nkunu nistgħu nadattaw dawk l-iżviluppi li jkunu jgħoddu għalina.

Il-ħames settur li se jittratta l-kunsill konsultattiv dwar l-Industrija tal-bini huwa dak tas-suq tal-proprjeta'.

Hawnhekk wieħed japprezza li jekk ibatti s-suq tal-proprjeta' xi ftit jew wisq tbatti wkoll l-industrija tal-bini u għalhekk irridu naraw li s-suq tal-proprjeta' jiġi monitored aħjar minn kif qiegħed isir illum .

Madam Speaker, dawn huma l-ħames aspetti li primarjament se jaħdem fuqhom dan il-kunsill, liema kunsill se jkollu żewġ fergħat, jiġifieri l-advisory board, li taħtu jaqgħu dawk il-working groups li se jitħaddtu fuq is- setturi li għadni kif semmejt, u bord eżekuttiv, li se jara li jiġu implimentati dawk l-issues li jkunu ġew diskussi mill-working groups.

Madam Speaker, sal-lum is-sitwazzjoni hija li m'hemmx mod formali kif dan it-tip ta' eżerċizzju jista' jsir għax m'hemm l-ebda kuntatt bejn l- industrija u min jagħmel ir-regolamenti.

Is-sitwazzjoni preżenti f'dan il- qasam hija li jekk issib xi problema kulma tista' tagħmel hu li tikteb f'gazzetta jew li titkellem ma' xi membru parlamentari jew ministru biex tipprova tagħmel lobbying biex forsi jsir xi ħaġa dwar dak in-nuqqas.

Permezz ta' dan il-kunsill aħna se noħloqu forum fejn jiġu diskussi l- problemi ta' dan is-settur u wara jsiru r-rakkmandazzjonijiet fuqhom lill- ministru konċernat biex eventwalment dan jagħmel il-leġislazzjoni jew ir- regolamenti meħtieġa jew inkella jieħu dik l-azzjoni li jkun hemm bżonn f'dak ir-rigward.

Apparti l-advisory board, dan il-kunsill se jkollu wkoll bord eżekuttiv li se jimplimenta d-deċiżjonijiet.

Biex wieħed ikun jista' jagħmel din l- implimentazzjoni hemm bżonn li tinħoloq strateġija ta' komunikazzjoni.

Is- settur ta' l-industrija tal-bini huwa wieħed verament wiesa' li fih iħaddan nies li għandhom background akkademiku li jvarja konsiderevolment, fejn issib minn perit sa bennej.

GĦalhekk wieħed irid isib metodu sempliċi, ċar u effettiv biex bih iwassal messaġġ li jkunu kapaċi jifhmuh dawk kollha involuti f'din l-industrija.

Madam Speaker, jien naħseb li huwa importanti li dan il-kunsill mhux biss jagħmel ir-rakkmandazzjonijiet imma li mbagħad jgħaddi biex jimplimentahom u jwassalhom għand min hu konċernat.

Ħaġa oħra li dan il-kunsill jipprovdi hija post ċentrali fejn fih tinħażen id-dokumentazzjoni sħiħa ta' l-informazzjoni li jkollna dwar l- industrija tal-bini għax sfortunatament qed jiġri li ħafna informazzjoni qed tintilef peress li din qatt m'hi qed tiġi stored f'post wieħed.

Minkejja li jingħad li 90% ta' l-industrija tal-kostruzzjoni hija f'idejn is-settur privat, il-Gvern ukoll għandu say, għalkemm żgħira, f'dan il- qasam permezz tal-ministeru għax-xogħlijiet pubbliċi u kostruzzjoni.

Fil- fatt jien nemmen li l-Gvern għandu jkun minn ta' quddiem biex jagħmel dak li hu jippriedka u fil-fatt meta fi ħdan il-ministeru għax-xogħlijiet pubbliċi u kostruzzjoni saret ir-ristrutturazzjoni inħoloq quality assurance unit.

Madam Speaker, dan il-unit m'huwiex maħsub biss biex jikkontrolla imma biex jaċċerta l-kwalita' tax-xogħol fuq il-proġetti li jkunu jridu jsiru.

Hawn ikun tajjeb li wieħed jifhem id-differenza li hemm bejn quality control u quality assurance għax filwaqt li meta wieħed ikun qed jikkontrolla l-kwalita' dan ikun qed jikkontrolla l-kwalita' ta' ċertu xogħol biss, meta wieħed ikun qed jassigura l-kwalita' mhux biss irid jittestja l-materjal li jkun intuża imma jrid jittestja l-prodott kollu kemm hu.

Waħda mill-iktar affarijiet fundamentali li riedna nagħmlu kienet li noħolqu din l-istruttura ġdida, jiġifieri l-quality assurance unit.

Fil- fatt dan il-unit irridu nibnuh bil-mod il-mod u nkomplu nsaħħuh b'riżorsi tajbin għax dawn, minbarra li f'pajjiżna għandna ftit minnhom, ma tantx issib nies bl-esperjenza li lesti li jaħdmu mal-gvern.

Hawnhekk irrid nagħmel riferenza għal polemika żgħira li fil-jiem li għaddew ipprova joħloq l-Onor.

Austin Gatt fuq din il-kwestjoni.

Jekk inti trid li jkollok nies tajbin sabiex iwettqu dawn ix-xogħlijiet dawn iridu jkunu nies li għandhom l-esperjenza u l-kwalifiki.

Madam Speaker, hemm persuna Maltija - din issemmiet fil-gazzetti u naħseb anke fil-Parlament - li akkwistat din it-tip ta' esperjenza minn barra minn Malta u li ġiet a conoscenza tagħna meta f'Jannar li għadda kien sar seminar biex jiġi launched il-pjan ta' azzjoni għal Buġibba.

Din il- persuna kienet tkellmet waqt dan is-seminar u, fl-opinjoni tiegħi, tkellmet b'mod veru tajjeb.

Din il-persuna qaltilna li huwa tajjeb li bħala gvern qegħdin nagħmlu dawn il-pjanijiet imma jrid ikun hemm min jara li dawn ix- xogħlijiet ikunu ta' kwalita' tajba.

Aħna deherilna li din kienet persuna li taf x'qiegħda tgħid u allura bħala follow-up saru diversi diskussjonijiet magħha - kienet l-ewwel darba li ltqajt ma' din il-persuna partikolari - li wasslu biex f'Marzu li għadda din il-persuna ngħatat kuntratt ta' xahrejn on a casual basis.

Din hija xi ħaġa li tista' tagħmilha u mhijiex xi ħaġa ta' barra minn hawn għax fiċ-ċivil wieħed jista' jingħata kuntratt bħal dan għal massimu ta' xahrejn.

Parti mit-task li kellha din il-persuna kien appuntu li teżamina l-quality assurance procedures li kien qed jadatta l-ministeru għax-xogħlijiet pubbliċi u kostruzzjoni.

Fil-fatt din il-persuna għamlet studju fuq dawn l-affarijiet u ssottomettiet rapport intern dwar kif aħna nistgħu ntejbu dawn il- proċeduri.

Jien ma nistax nifhem kif l-Onor.

Austin Gatt qed jagħmel tant plejtu fuq dan il-każ għax wara li għaddew ix-xahrejn tal-kuntratt din il-persuna waqfet mix-xogħol tagħha.

Huwa veru li f'risposta li jiena tajt għall-interpellenza li għamilli, jiena kont għidtlu li għandna ħsieb li ningaġġaw lil din il-persuna b'kuntratt ta' sena, pero' anke hawn din hija proċedura normali tal-gvern.

F'dan il-każ aħna qed nitkellmu fuq persuna li hija kkwalifikata bħala concrete technoligist, għandha esperjenza kbira fi quality assurance u m'għandniex bħalha fid-dipartiment.

Meta inti għandek din it-tip ta' persuna hija ħaġa normali li għal specific jobs jingħataw specific contracts.

Fil-fatt saret talba lill-MPO u lill-PSC sabiex naraw jekk din il-persuna tistax tiġi mpjegata u peress li din it-talba għadha qed tiġi pproċessata, l-persuna konċernata twaqqfet mix-xogħol sakemm naraw x'se tkun il-pożizzjoni tagħha.

Jiġifieri jien ma nistax nifhem kif fid-diskorsi tiegħu, l-Onor.

Austin Gatt qiegħed jitlob lill-Ombudsman biex jinvestiga - jien ma nafx xi jrid jinvestiga - qisu saret xi ħaġa minn wara l-kwinti.

Jiena rrid ngħid ukoll li min qed jinforma lill-Onor.

Austin Gatt fuq kif qed jiġru l-affarijiet jew qed jinformah ħażin inkella dan qed jinformah tajjeb u l-Onor.

Gatt is totally misleading lil min qed jaqra l-kitba tiegħu.

Per eżempju, jekk nikkwota mill-ġurnal "in-nazzjon" ta' nhar is-Sibt li għadda, jiġifieri tas-17 ta' Mejju, 1997 fost affarijiet oħrajn huwa ġie rrapportat li qal hekk:

"Prova ta' kemm huma skużi r-raġunijiet li ġab il-Ministru hu l-fatt li l-unit li semma l-Ministru ilu li twaqqaf sew u kien immexxi minn persuna mpjegata tal-gvern li rtirat bl-eta' riċentement."

Jiddispjaċini ngħid lill-Onor.

Austin Gatt li m'hu qed jifhem xejn għax hawnhekk qed jirriferi għall-quality control laboratory mentri jiena qed nirriferi għal quality assurance unit li m'għandhom xejn x'jaqsmu ma' xulxin.

Għalhekk jiena qed ngħid li l-Onor.

Gatt qed jimmislidja għax aħna fil-fatt qed nitkellmu fuq unit li għadu lanqas biss twaqqaf formalment peress li għadna ma sibniex in-nies, aħseb u ara kemm jista' jgħid li kien diġa' mwaqqaf sew u li qiegħed jiġi mmexxi minn persuna mpjegata mal-gvern.

L-Onor.

Austin Gatt kompla jgħid hekk:

"Il-Ministru jaf ukoll li hemm persuna oħra li kienet taħdem f'dan il- unit u li llum hi mislufa fuq il-proġett ta' San Raffaele, li għandha l-kwalifiki kollha biex tmexxi dan il-unit."

Jiena ma nafx għal min qed jgħid hawnhekk għax meta jien ipprovajt nindaga fid-dipartiment biex insib xi persuna li għandha dawn il-kwalifiki ma sibt lil ħadd.

Jekk forsi l-Onor.

Gatt jaf b'xi ħadd jien nitolbu jgħidli min hi din il-persuna u jien nassigurah li lest nikkonsidraha.

Pero' mir- risposti li jien għandi mid-dipartimenti tiegħi jidher li din il-persuna ma teżisitix.

L-Onor.

Membru kompla billi qal:

"Bilfors wieħed ikollu jissuspetta ħażin f'din ir-relazzjoni meta ssir taf li fl-10 ta' April il-Ministru mar Kordin biex jiltaqa' ma' din il- persuna u dam hemm aktar minn siegħa jistennih għax ma kienx qiegħed hemm.

Żgur li mhux normali li ministru jdum daqshekk jistenna ħaddiem casual u hu leġittimu li tikkonkludi li jew il-Ministru ma kellux wisq x'jagħmel jew veru għandu rispett kbir lejh."

Iva, jiena naqbel ma' l-Onor.

Austin Gatt meta jgħid li għandi rispett kbir lejn din il-persuna minħabba l-kapaċitajiet li għandha.

Jiena ma nafx min qed jagħtih l-informazzjoni pero' nista' ngħid li kemm kienet ilha tagħti servizz fi ħdan il-quality assurance unit din il-persuna ma tantx jidher li għamlet wisq ħbieb, anzi nista' ngħid li għamlet ħafna għedewwa u fosthom kien hemm il-kuntratturi.

Meta inti jkollok persuna li qed tiċċekjalek il- materjal li qed iġġib on site, tiċċekkjalek ix-xogħol li qiegħed tagħmel u li tkun serja tant li meta x-xogħol ma jsirx tajjeb iġġiegħel lill- kuntrattur jaqla' dak ix-xogħol u jerġa' jagħmlu mill-ġdid allura ma jistax ikun li dik il-persuna tagħmel il-ħbieb.

Jien wisq nibża' li forsi bla ma jaf, jew inkella forsi għax irid, l-Onor.

Gatt qed iħalli lilu nnifsu jiġi strumentalizzat għal dawn il-finijiet.

Mhux sewwa li nieħdu din it-tip ta' attitudni u li nipprovaw nagħmlu din it-tip ta' character assassination fuq persuna li qed tipprova tagħti kontribut serju fix-xogħol li qed iwettaq il- Gvern.

Hawn ta' min ifakkar li l-kwestjoni biex wieħed idaħħal konsulenza għal xogħol ta' quality assurance mhijiex xi ħaġa li bdiet issa.

Fl-1993, jiġifieri taħt l-amministrazzjoni Nazzjonalista, tant kienet tinħass il- ħtieġa ta' nies kwalifikati fil-laboratorju ta' Kordin li kien hemm żmien meta tqabbdet il-kumpannija Harrison & Co. mhux biss biex tagħti pariri imma biex ukoll tmexxi l-laboratorju bi ħlas ta' Lm1,500 fix-xahar, liema ammont m'għandu x'jaqsam xejn ma' dak li qed titħallas din il-persuna partikolari.

Mela l-Onor.

Gatt qed jgħid li mal-Gvern hemm nies tajbin u kkwalifikati biex jagħmlu dan it-tip ta' xogħol, biex imbagħad huma stess, tlieta jew erba' snin ilu, qabbdu kumpannija privata biex tmexxi l- laboratorju.

Dak skandlu!

Assolutament ma nafx liema hu l-iskandlu li l- Onor. Gatt jrid li l-Ombudsman jibda jinvestiga meta ġiet impjegata persuna Maltija on a casual basis għal xahrejn sabiex tagħti ftit pariri fuq dawn l- affarijiet.

Lill-Onor.

Membru ngħidlu li jekk irid jagħmel xi ftit cheap publicity stunts jien ma naħsibx li din hija t-triq li għandu jaqbad għax b'hekk mhux qiegħed ikun serju.

Madam Speaker, dan huwa gvern li huwa mpenjat li jagħmel l-affarijiet bis- serjeta' għax nemmnu li l-poplu tellagħna fil-gvern biex f'dan il-pajjiż inġibu s-serjeta'.

Pero' s-serjeta' trid tkun f'kollox, anke fix- xogħlijiet li jkunu qed isiru.

Spiċċa ż-żmien meta flus il-poplu kienu jitberbqu fix-xejn.

Spiċċa ż-żmien meta flus il-poplu kienu jintnefqu u mbagħad kien ikollna dak li ngħidulu shoddy workmanship.

Il-proġetti tal- gvern qabel dejjem kienu assoċjati ma' xogħol inferjuri u medjokri!

Pero' aħna ma nistgħux nibqgħu mexjin b'din is-sistema.

Bħala gvern ġdid Laburista aħna rridu mmexxu b'mod modern biex dan il-pajjiż nagħtuh prodott li verament jirrifletti l-kwalita' tal-ħajja li aħna ngħixu.

Barra minn hekk, jekk se nonfqu l-flus aħna rridu nieħdu l-prekawzjonijiet kollha neċessarji sabiex dawn il-flus jintnefqu sewwa.

Madam Speaker, jekk dan ifisser li għandna bżonn ċerti nies biex jagħmlu l-kontrolli neċessarji allura iva ninpjegawhom lil dawn in-nies għax meta inti tagħmel il- kontrolli meħtieġa tkun qed iddaħħal is-serjeta' ħalli l-affarijiet isiru kif suppost.

Madam Speaker, la darba qed nitkellmu fuq character assassinations ma rridx ninsa nsemmi l-każ l-ieħor ta' l-assistent personali tiegħi, il-Perit Martin Debono.

F'dawn l-aħħar jiem intqalu ħafna affarijiet fuq il-Perit Debono, saħansitra kien hemm programmi sħaħ - jiena ma smajthomx, imma qaluli bihom - fuq ir-radju.

Mhux sewwa li nipprovaw nagħmlu ħsara bħal din.

Jiena m'iniex se ninpprova nkun id-difensur tal-Perit Debono għax hu kapaċi jiddefendi lilu nnfisu ħafna iktar milli kapaċi niddefendih jiena, imma irrid ngħid din biss: Il-Perit Martin Debono, bħala l-assistent personali tiegħi, għandu il-kompitu li jara l-inizjattivi ġodda li jkun qed jieħu l-Gvern u wieħed minn dawn huwa l-proġett ta' Buġibba.

Din il- persuna hija nvoluta f'dan il-proġett għax jiena ċert li hija persuna li tista' tagħti kontribut kbir.

Ix-xogħol li qed isir hemmhekk għal darb'oħra jagħtina raġun li meta inti tqabbad nies li huma kapaċi tieħu riżultati tajbin.

Jiena ċert li meta jitlesta x-xogħol li qed isir f'Buġibba - l-ewwel proġett ta' ċertu daqs li se jkun għamel il-Gvern Laburista - mhux biss se jkun ċertifikat ta' xogħol tajjeb imma se jkun ċertifikat ukoll tal-mod kif sar ix-xogħol u kif impenjaw ruħhom in-nies li kienu involuti fih, b'mod partikolari l-Perit Martin Debono u l-persuna li kienet inkarigata biex tara l-quality assurance tax-xogħol li jkun sar.

Dan il-proġett se juri biċ-ċar li meta l-affarijiet isiru bis-serjeta' r- riżultati jiġu.

Madam Speaker, aħna la t-theddid, la l-isfidi u l-anqas talbiet għal investigazzjoni bla bażi ta' xejn m'huma se jdejquna milli nkomplu nagħmlu xogħolna bis-serjeta' għax aħna nemmnu li għandna l-mandat biex nagħmlu dan.

Grazzi.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada t-Tlieta, 20 ta' Mejju, 1997 fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill- Viċi Prim Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI IMWIEĠBA BIL-MIKTUB

SKEJJEL - MARD INFETTIV

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm każijiet ta' mard infettiv jew li jittieħed fl-iskejjel tal-Gvern minn Ottubru 1996 sa' l-aħħar ta' Frar ta' din is-sena?

X'azzjoni ttieħdet f'kull każ?

Kemm kien in-numru ta' tfal f'kull każ?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Minn Ottubru 1996 sa l-aħħar ta' Frar 1997 id- Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni ma kellha l-ebda rapport, fl-iskejjel tal- Gvern, ta' mard infettiv jew li jittieħed.

Rapporti simili jintbagħtu lill- Uffiċċjal Mediku tad-Diviżjoni mid-Dipartiment tas-Saħħa li min-naħa tiegħu jieħu l-prekawzjonijiet xierqa skond il-każ li jkun.

SKEJJEL - EŻAMIJIET

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għat-tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 4140, jaf il-Ministru li f'xi skejjel privati u tal-Knisja, l-eżamijiet finali tal-ħames klassi isiru f'April u mhux fi Frar?

Hu konxju l-Ministru li dawn l-iskejjel ma jafux li l-istudenti jkollhom aktar stress mill-istudenti l-oħra?

Jaqbel il-Ministru li għandu jikkonsulta lill-għalliema u lill-ġenituri direttament ħalli jara l-veduti tagħhom u mhux jibqa' biss fuq il-veduti ta' l-amministraturi tiegħu?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Il-fatt li xi skejjel Privati u tal-Knisja jagħżlu li jagħmlu l-eżamijiet finali f'April joħroġ mill-awtonomija li għandhom dawn l-iskejjel.

Bħalissa qed isiru konsultazzjonijiet mal- għalliema u l-kapijiet dwar tibdil fil-curriculum.

SKEJJEL - DĦUL FIL-JUNIOR LYCEUM

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għat-tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 4259, jista' l-Ministru jispjega għaliex dawn l-istudenti barranin ma joqogħdux għall-eżamijiet ta' l-Istudju Soċjali u Reliġjon jekk ikunu jrid jagħmluhom?

Jaħseb il-Ministru li għandu jinkoraġġixxi lil dawn l-istudenti biex jikkonformaw ma' sħabhom il-Maltin f'dan l-eżami?

Tista' ssir karta bl-Ingliż f'dawn is-suġġetti għal dawn l- istudenti jekk huma ma jkunux jafu bil-Malti?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Fl-eżami għad-dħul fl-ewwel klassi tal-Junior Lyceum, lill-barranin li jitolbu li jiġu eżentati milli jagħmlu l-eżami fir- Reliġjon u fl-Istudji Soċjali tingħatalhom din l-eżenzjoni.

Iċ-ċirkostanzi partikolari ta' dawn it-tfal ftit li xejn jistgħu jippermettu li huma jkunu midħla, mhux biss tal-lingwa Maltija, iżda wkoll tal-kunċett kollu tas-sillabu Malti għal dawn iż-żewġ suġġetti.

Ikun piż esaġerat fuq dawn it-tfal barranin li kieku t-talba tagħhom għall-eżenzjoni minn dawn iż-żewġ suġġetti ma tiġix milqugħa.

Għal dawn il-barranin, karta bl-Ingliż tneħħi l-problema tal-Lingwa iżda mhux tal-kontenut.

Ta' min isemmi, li fl-istess waqt, issir verżjoni bl-Ingliż tal-karta ta' l- Istudji Soċjali għal dawk l-emigranti Maltin li jkunu ġew reċentament minn barra, minħabba li għal dawn it-tfal id-diffikulta' tkun waħda tal-lingwa.

SKEJJEL - KOTBA

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid x'kotba ta' ġrajjiet Malta qed jużaw l-istudenti fl-iskejjel tal-Gvern?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Il-kotba ta' Ġrajjiet Malta li l-istudenti qed jużaw fl-iskejjel tal-Gvern huma;

Ġrajjiet Malta 1 Ġrajjiet Malta 2 Ġrajjiet Malta 3

MUNXAR - BAJJA TA' SAN TUMAS

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'inhuma l-aħħar (l-aktar riċenti) deċiżjonijiet rigward il-Munxar, Bajja San Tumas u l-madwar tiegħu?

ONOR.

GEORGE VELLA: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-unika applikazzjoni li ġiet sottomessa dwar il-Munxar kienet fl-1995, numru PA 5739/95.

Wara li din l-applikazzjoni ġiet irtirata, l-Awtorita' qatt ma rċeviet xi applikazzjoni oħra dwar dan il-lokal.

Skond il-Key Diagram anness fil-Pjan ta' Struttura, l-Awtorita' ta' l- Ippjanar tqis il-Munxar bħala zona ta' valur ekoloġiku.

COMMONWEALTH YOUTH PROGRAMME

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuma l-għanijiet tal- Commonwealth Youth Programme?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nixtieq ngħarraf lill-Onor.

Interpellant illi l- Commonwealth Youth Programme li dwaru l-istess Onor. Interpellant kien attenda wkoll laqgħa ministerjali fi Trinidad u Tobago, huwa ntiż biex iż- żgħażagħ ikollhom l-opportunita' u l-mezzi li jiżviluppaw il-potenzjal, it- talenti u l-kreattivita' tagħhom, biex b'hekk ikunu jistgħu jipparteċipaw f'kull livell ta' tmexxija u żvilupp, u jaħdmu għall-koperazzjoni nternazzjonali, valur li huwa mportanti għall-Commonwealth.

Il-Commonwealth Youth Programme:

* jgħin lill-pajjiżi membri jwaqqfu politika għaż-żgħażagħ u jiżviluppaw programmi li jkunu ta' fejda għaż-żgħażagħ;

* jgħin lill-pajjiżi membri jwaqqfu u jsaħħu ministeri għaż-żgħażagħ, strutturi ndipendenti għaż-żgħażagħ, li jgħinu l-iżvilupp tal-politika u proġetti għaż-żgħażagħ;

* jgħin u jinkoraġġixxi l-parteċipazzjoni taż-żgħażagħ biex ikunu nvoluti f'deċiżjonijiet f'kull livell ta' tmexxija tal-"Commonwealth Youth Programme", u jħeġġeġ ukoll il-parteċipazzjoni taż-żgħażagħ fid- deċiżjonijiet li jittieħdu fil-pajjiżi membri;

* jgħin il-ħidma t'għaqdiet volontarji u jikkollabora m'għaqdiet internazzjonali f'proġetti li jgħinu l-iżvilupp taż-żgħażagħ;

* jagħti għajnuna, support u jirrikonoxxi inizjattivi taż-żgħażagħ li jgħinu l-iżvilupp individwali tagħhom u tal-komunita' li jgħixu fiha;

* jagħmel liż-żgħażagħ konxji ta' l-importanza tal-ħidma tal-Commonwealth fl-isfera nternazzjonali.

ŻGĦAŻAGĦ - ĊENTRU TAL-MEDITERRAN

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk id-Direttur taż- Żgħażagħ u Sport kellux kuntatti f'xi żmien jew ieħor ma' korpi barranin b'riżq it-twaqqif ta' Ċentru tal-Mediterran għaż-Żgħażagħ?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Ir-risposta hija fin-negattiv.

PROGRAMM YOUTH EXCHANGES

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid ma' liema pajjiżi se jsiru skambji ta' żgħażagħ din is-sena fil-kwadru tal-programm tal-Youth Exchanges tad-Dipartiment taż-Żgħażagħ u Sport?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Il-pajjiżi li magħhom se jsir skambju din is-sena huma:

* Italja * Ingilterra * Slovakja * Ċipru * Ġermanja

MINISTERU TA' L-EDUKAZZJONI - MISSION STATEMENT

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid x'qed jagħmel il-ministeru tiegħu biex ipoġġi fil-prattika l-mission statement li hemm fl-estimi ta' din is-sena u li jiddikjara li se jittieħdu miżuri biex jikber l- apprezzament ta' l-espressjoni kulturali u artistika mill-Maltin u l- Għawdxin li jgħixu f'pajjiżna u dawk li jiffrumaw parti minn komunitajiet oħrajn?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Kif jaf tajjeb l-Onor.

Interpellant, kull attivita' mnedija jew mgħejjuna minn dan il-Ministeru, mis-Segretarjat Parlamentari u d-dipartimenti kollha li jaqgħu taħtu b'konnessjoni kulturali bħad-dipartimenti tal-Kultura, tal-Mużewijiet u tal-Libreriji Nazzjonali hija ndirizzata lejn it-tkabbir tal-apprezzament ta' l- espressjoni kulturali u artistika mill-Maltin u l-Għawdxin li jgħixu f'pajjiżna.

Għar-rigward ta' miżuri ndirizzati lejn Maltin u Għawdxin li jiffurmaw parti minn komunitajiet oħra ninsab informat li d-Dipartiment tal-Kultura in partikolari, qed jagħmel kuntatt ma' diversi Ambaxxati Maltin dwar il- possibilita' li jittellgħu esebizzjonijiet ta' pittura kontemporanja u ta' fotografija artistika fihom.

SKEJJEL - ĦAMRUN

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid meta se jkun hemm Head Teacher fl-iskola Primarja B G. Pace, Ħamrun?

Hu ġust li l-Assistant Head terfa' r-responsabbilitajiet ta' Head għal żmien indefinit mingħajr ma jkun hemm rikonoxximent għal dan jew hux il-każ li jintbagħat Head Teacher fl- iskola fuq imsemmija?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Fi żmien qasir se jiġi appuntat Kap fl-Iskola Primarja B (G Pace) Ħamrun.

Wieħed mid-doveri ta' l-Assistant Head hu li fl-assenza tal-Headteacher, jerfa' r-responsabbilta' ta' l-iskola.

FONDAZZJONI GĦALL-ISTUDJI INTERNAZZJONALI - KUNĊERTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il kunċert ġie organizzat mill-Fondazzjoni għall-Istudji Internazzjonali kemm dawk li saru fil-bini tagħha stess kif ukoll oħrajn li saru barra l-bini tal-fondazzjoni tal-Belt fil-perijodu bejn it-twaqqif tagħha sa l-aħħar ta' Jannar 1997?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll f'kull każ x'sewa kull kunċert u jagħti b'mod dettaljat lista ta' pagamenti li saru b'konnessjoni ma' kull kunċert u lil min?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Il-kunċerti ta' nofs in-nhar bdew jiġu organizzati mill-Fondazzjoni minn April, 1995.

Jiġi organizzat kunċert wieħed fil-ġimgħa matul is-sena kollha, minbarra Lulju, Awissu u Settembru.

Ma jsirux kunċerti barra l-Fondazzjoni.

L-ispejjeż prinċipali ta' kull kunċert ikunu dawn:-

|Kiri ta' |LM25 |D'Amato | |Pjanu | |Fine Tunes | |Avviżi |LM20 |Times of | |fil-gazzetta | |Malta | |Co-ordinatriċ|LM25 |Marie | |i | |Therese | | | |Vassallo |

Minn Jannar ta' din is-sena bdejna nitolbu donazzjonijiet minn nies li jattendu.

S'issa ġbarna Lm119.

Inġabru wkoll Lm230 fi sponsorships.

Is- serje preżenti ta' kunċerti tintemm fl-aħħar ta' Ġunju.

JUM NAZZJONALI TAŻ-ŻGĦAŻAGĦ

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il CD inxtrat sabiex jingħataw bħala rigali fil-Jum Nazzjonali taż-Żgħażagħ, minn fejn inxtraw, kemm kien il-prezz u minn taħt liema vot tħallsu dawn is-CD's?

Jista' l- Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja ta' l-irċevuta fiskali ta' dawn is-CD's u igħidilna kemm fil-fatt tqassmu minn dawn is-CD's mixtrija?

Jista' l-Ministru jgħid min kien responsabbli għax-xiri ta' dawn is-CD's?

Jista' l-Ministru jgħid kemm kienet in-nefqa kollha għall-Jum Nazzjonali taż-Żgħażagħ, minn taħt liema vot qed isir dan il-ħlas u fir-rispett ta' liema oġġetti/reklamar saret din l-ispiża?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Inxtraw għaxar CDs mingħand is-Sur M. Bonniċi u li l-ammont tagħhom kien ta' Lm34.00.

Tħallsu mill-vot numru REC 2702013419.

L-irċevuti fiskali ntbagħtu t-Teżor u ma tinżammx kopja tagħhom, minn dawn is-CDs tqassmu ħamsa.

Responsabbli għax-xiri ta' dawn is-CDs kien id-Dipartiment taż-Żgħażagħ u Sport flimkien mal-Kunsill Nazzjonali taż-Żgħażagħ li bejniethom ikkoordinaw l-attivitajiet tal-Jum Nazzjonali taż-Żgħażagħ.

In-nefqa kollha għall-Jum Nazzjonali taż-Żgħażagħ kienet ta' Lm1834.299 u tħallsu mill-vot numru REC 2701014185 u n-nefqa kienet tinvolvi stampar ta' T. Shirts, xiri ta' apparat sportiv, stampar ta' biljetti u posters, kiri ta' PA System, kiri ta' trasport, Rock Band, Corinthia Animation Team, CDs, ħlas għall-overtime, streamers u riċeviment informali.

DIPARTIMENT TAL-MUŻEWIJIET - IMPJEGATI

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għar-riżultat li ġie maħruġ f'dawn il-jiem dwar impjiegi fid-Dipartiment tal-Mużewijiet, jista' l-Ministru jgħid kemm se jiżdiedu l-impjiegi fl-imsemmi dipartiment, jekk għadx baqa' nuqqasijiet ta' mpjegati u jekk iva, f'liema karigi?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant, li wara l- intervisti li saru reċentement (wara sejħa pubblika għall- applikazzjonijiet) biex jimtlew postijiet ta' Kuraturi w Assistenti Kuraturi fid-Dipartiment tal-Mużewijiet, in-numru attwali ta' staff professjonali se jiżdied b'għaxra (10) - Kuratur Ewlieni, żewġ Kuraturi u żewġ Assistenti Kuraturi fis-Sezzjoni ta' l-Arkeoloġija (wieħed minn dawn ta' l-aħħar biex iservi Għawdex); Kuratur u Assistent Kuratur fis-Sezzjoni ta' l-Etnografija, u tlett Assistenti Kuraturi fis-Sezzjonijiet tal-Belle Arti (2) u l-Istorja Marittima (1).

Għalkemm din iż-żieda fl-istaff akkademiku hija pass kbir il-quddiem, għad hemm il-ħtieġa li s-Sezzjonijiet kollha tad-Dipartiment ikomplu jespandu biex ikunu jistgħu jiffunzjonaw fl-aħjar kondizzjonijiet possibbli.

Huwa ttamat li dan il-għan ikun jista' jintlaħaq ma jdumx.

WSC - XIRI TA' KAROZZI

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Rigward xiri ta' karozzi fil-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma, jista' l-Ministru jgħid jekk mill-1.11.96 sal-lum inxtrawx karozzi għall-użu mid-Diretturi jew Chairman tal-Board u jekk fl- affermattiv: 1) kemm kien in-numri ta' karozzi mixtrija; 2) il-valur ta' kull karozza; 3) jekk ix-xiri sarx b'tender/quotation?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Mill-1 ta' Novembru, 1996 sal-lum ma nxtrat l- ebda karozza għall-użu mid-Diretturi jew Chairman tal-Board, pero ġiet ordnata karozza Honda Accord bil-prezz ta' LM 8,500 (mingħajar reg tax) għall-użu tac-Chairman tal-Korporazzjoni.

Billi l-prezz tal-karozza jaqa' fil-limiti stabiliti mill-Ministeru tal-Finanzi fi Frar tal- 1996 għax-xiri ta' karozzi għall-impjegati tac-Civil, ma nħassx il-bżonn li jinħareġ tender għal dan ix-xiri.

SKEJJEL - DUN FRANS CAMILLERI

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il darba ltaqa' mal- ġenituri tat-tfal ta' l-iSkola Dun Frans Camilleri tal-Ħamrun dwar il-futur ta' din l-iskola?

Kemm-il darba ltaqa' mal-ġenituri u/jew ma' l-għalliema ta' l-iSkola Patri Ġuże' Delia ta' B'Kara dwar it-trasferiment ta' din l- iskola għal Maria Assumpta, Ħamrun?

Jista' l-Ministru jgħid jekk qattx iddiskuta l-futur ta' dawn l-iskejjel mal-Kunsilli Skolastiċi rispettivi?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Id-Direttur Operations iltaqgħet ma' membri tal- Kunsill ta' l-iskola Dun Frans Camilleri dwar il-futur ta' l-iskola.

Id-Dipartiment tkellem diversi drabi mal-Kap ta' l-iskola Patri Ġuże' Delia dwar il-futur ta' din l-iskola.

Il-Ministru ltaqa' diversi drabi ma' għadd ta' ġenituri minn dawn l- iskejjel.

REĠISTRU PUBBLIKU - TRASFERIMENTI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew reġistrati atti ta' trasferimenti ta' proprjeta' fir-Reġistru Pubbliku matul Marzu 1997?

ONOR.

CHARLES MANGION: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li matul Marzu 1997, ġew reġistrati fir-Reġistru Pubbliku ta' Malta 1393 Noti ta' atti ta' trasferimenti ta' proprjeta' inklużi atti causa mortis u testmenti pubbliċi.

QRATI - MULTI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien l-ammont ta' multi imposti mill-Qrati li kien għad baqa' jinġabru fl-aħħar ta' Marzu 1996?

ONOR.

CHARLES MANGION: "L-Onor.Interpellant huwa mitlub li jirriferi għat-tweġiba mogħtija lill-mistoqsija parlamentari numru W28 fejn ingħatat l-informazjoni sal-31 ta' Diċembru,1996.

KUNSILLI LOKALI - ĊIRKOLARIJIET/MEMOS

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja taċ- ċirkolarijiet/memos maħruġa lill-kunsilli lokali matul Marzu 1997?

ONOR.

CHARLES MANGION: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li ċ- ċirkularijiet maħruġa lill-Kunsilli Lokali matul Marzu, 1997 tpoġġew fuq il- Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

TAXXI INTERNI - TRASFERIMENTI TA' PROPRJETA'

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew reġistrati kuntratti ta' trasferimenti ta' proprjeta':- a) inter vivos; u b) causa mortis mad-Dipartiment tat-Taxxi Interni matul Marzu, 1997?

ONOR.

LEO BRINCAT: In-numru ta' kuntratti li ġew irreġistrati mad- Dipartiment tat-Taxxi Interni matul Marzu, 1997, jammontaw għal 692 inter vivos u 111 causa mortis.

DJAR - AKKOMODAZZJONIJIET ALTERNATTIVI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tad-Djar: Riferibbilment għax-xahar ta' Marzu 1997, jista' l-Ministru jgħid:- 1) kemm daħlu applikazzjonijiet ġodda għall-akkomodazzjoni alternattiva maqsuma skond kull lokalita'; 2) kemm ġew allokati djar mid-dipartiment; 3) kemm saru rikonoxximent ta' kera; 4) kemm postijiet ġew lura f'idejn id-dipartiment matul ix-xahar; 5) x'kien in-numru ta' postijiet li kellu f'idejh id-dipartiment fl-aħħar ġurnata tax-xahar; u 6) x'kien in-numru ta' applikazzjonijiet pendenti fl-aħħar ġurnata tax-xahar?

ONOR.

FREDDIE PORTELLI: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

Din it-tabella turi l-informazzjoni mitluba fuq l-ewwel parti tad-domanda.

Matul ix-xahar ta' Marzu ġew allokati 28 postijiet u saru sitt rikonoxximenti.

Fl-aħħar tax-xahar, id-Dipartiment kellu 31 post li jista' jiġi allokat u għaxar postijiet ġew lura f'idejn id-Dipartiment.

Fl-aħħar ġurnata tax-xahar kien hemm 4762 applikazzjoni pendenti.

IMPJIEGI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm ġew impjegati persuni (a) b'kuntratt indefinit, (b) b'kuntratt definit (c) konsulenti u (d) kemm ingħataw transfers f'Marzu, 1997 fid-dikasteru li għalih hu responsabbli, inkluż segretarjati parlamentari, entitajiet statutorji indipendenti, entitajiet u kumpanniji li jaqgħu taħt il-kontroll effettiv tal-Gvern jew li fihom il-Gvern għandu mill-anqas nofs l-ishma direttament jew indirettament u mal-kunsilli lokali?

Jista' l-Prim Ministru jagħti l-informazzjoni skond il-ministeru, dipartiment jew enti konċernata u jindika l-grad li fiha ġew impjegati l- persuni ndikati minnu u fil-każ tal-persuni indikati taħt (b) u (ċ) jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-kuntratt relattiv?

ONOR.

ALFRED SANT: Matul ix-xahar ta' Marzu, 1997 ma ġiet impjegata l- ebda persuna b'kuntratt definit jew indefinit jew bħala konsulent fil-Ministeru tiegħi.

Matul l-istess xahar saru wieħed u għoxrin 21 transfer lejn jew minn Dipartimenti li jaqgħu taħt il-Ministeru tiegħi.

Minn dawn, għaxra (10) kienu bejn Dipartimenti li jaqgħu taħt is-Segretarjat Parlamentari għal Għawdex waqt li wieħed (1) kien għas-Segretarjat Parlamentari għad- Drittijiet tan-Nisa.

L-Onor.

Membru għamel l-istess mistoqsija wkoll lill-Ministru Mingħajr Portafoll fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru.

Dan il-Ministru se jagħti tweġiba separata, inkluża nformazzjoni dwar il-Korporazzjoni Telemalta.

OPRI TAL-BAĦAR

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm hu n-numru ta' opri tal-baħar li huma liċenzjati li jġorru l-passiġġieri f'Malta u f'Għawdex?

Jista' l- Ministru jagħti tagħrif dwar kemm hu n-numru ta' opri tal-baħar li fil-fatt jistgħu jinkrew biex isuqhom min jikrihom?

F'liema lokalitajiet huma liċenzjati dawn l-opri?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li fil-preżent hemm 177 opra tal- baħar li huma reġistrati biex iġorru passiġġieri bi ħlas.

Dawn jikkonsistu f'75 dgħajsa ta' Wied iż-Żurrieq, tmien dgħajjes li joperaw fid-Dwejra, Għawdex, u 94 oħra li jinkludu l-vapuri tal-Gozo Channel u d-diversi dgħajjes oħra li joperaw pleasure trips.

Rigward it-tieni parti tad-domanda ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- liċenzji għal kiri t'opri tal-baħar joħorġu mill-Kummissarju tal-Pulizija u għalhekk nirriferih għall-Ministru konċernat.

SKEJJEL - TRASPORT

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm hi l- ispiża mħallsa kull xahar għat-trasport tat-tfal ta' l-iskola, f'Malta u f'Għawdex maqsuma bejn skejjel primarji u dawk sekondarji?

Min huma l- operaturi li qed jagħtu dan is-servizz?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Il-medja globali ta' spiża ta' kull xahar għat- trasport tat-tfal ta' l-iskola f'Malta hija ta' madwar Lm82,555.48.

Dawn jinqasmu hekk: skejjel primarji Lm15,150.05 filwaqt li skejjel sekondarji Lm67,405.43.

L-operaturi li qed jagħtu dan is-servizz huma l-Unscheduled Bus Services (U.B.S.), il-Public Transport Association (P.T.A.) u l-Mini- Bus Co-op.

Ltd.

F'Għawdex l-ispiża mħallsa kull xahar hija kif ġej:-

PRIMARJI SEKONDARJI PRIMARJI/SEKONDARJI (combined)

Jannar '97 471.20 3,695.20 229.40 Frar '97 427.80 3,552.60 223.20 Marzu '97 396.80 3,174.40 198.40

L-operaturi li qed jagħtu dan is-servizz huma il-Gozo Bus Owners Association.

VETTURI REĠISTRAZZJONI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar in-numru ta' vetturi ġodda li ġew reġistrati f'Malta u f'Għawdex matul il-perijodu l-1 ta' Jannaru t-30 ta' April, 1997?

Jista' l-Ministru jagħti dan it-tagħrif maqsum xahar xahar?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li n-numru ta' vetturi ġodda li ġew irreġistrati f'Malta u f'Għawdex bejn l-ewwel ta' Jannar, 1997 u l- aħħar ta' April, 1997 huwa kif ġej:-

Jannar 967 Frar 722 Marzu 847 April 939 TOTAL 3475

VETTURI ĠODDA - REĠISTRAZZJONI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm kien id-dħul tal-Gvern mir- reġistrazzjoni ta' vetturi ġodda li ġew reġistrati bejn l-ta' Jannar, 1997 u t-30 ta' April, 1997 maqsuma xahar xahar?

ONOR.

LEO BRINCAT: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel il-mistoqsija tiegħu lill-Ministru kkonċernat.

SKEJJEL - EŻAMI TAL-JUNIOR LYCEUM

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar in-numru ta' tfal tas-sitt sena fl-iskejjel primarji tal-Gvern li se jagħmlu l-eżami tad- dħul fil-Junior Lyceum?

Dan in-numru x'perċentwali jirrappreżenta minn dawk kollha li jagħmlu l-eżami tal-Junior Lyceum?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: 3571 kandidat mis-sitt sena ta' l-iskejjel Primarji ta' l-istat applikaw biex jagħmlu l-eżami tad-dħul fil-Junior Lyceums.

Dan huma 77.8 fil-mija minn dawk kollha li applikaw.

PTA - VETTURI REĠISTRATI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm hu n-numru ta' vetturi reġistrati mal-Public Transport Authority bħala white taxis, chaffeur driven taxis u xi taxis oħra?

Meta hu mistenni li joħorġu liċenzji ġodda għal kull kategorija ta' taxis?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li l-uniċi vetturi reġistrati biex jagħmlu xogħol ta' taxi huma dawk magħrufa bħala white taxis.

Minn dawn hawn reġistrati 200 f'Malta u 50 f'Għawdex.

Għalissa m'hemmx il-ħsieb li joħorġu permessi ġodda.

LIĠI ĠDIDA GĦAS-SOSTITUZZJONI TAL-LIĠI TAL-VAT

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm hu maħsub li se jqum l-eżerċizzju sabiex jinbidel is- software u s-sistema li tamministra l-liġi ġdida tat-taxxa li se tissostitwixxi l-liġi tal-VAT ġaladarba din tiġi approvata mill-Parlament?

Min se jkun responsabbli minn dan it-tibdil?

ONOR.

ALFRED SANT: Dak li sa llum hu magħruf bħala d-Dipartiment tal-VAT se jkun responsabbli għat-tibdil, għat-tmexxija u għall- implimentazzjoni tal-liġi l-ġdida li se tieħu post il-liġi tal-VAT.

Huwa maħsub li n-nefqa biex jinbidel is-software mill-MSU se tkun ta' madwar Lm130,000.

Tajjeb li wieħed jgħid li, l-ammont minfuq fuq software biex ġiet introdotta l-VAT mill-Gvern Nazzjonalista, swiet lill-poplu Malti s- somma ta Lm1,123,149.

Il-Lm130,000 ta' llum huma transfer payment mill-Gvern lill-MSU, il- Lm1,123,149 ta' qabel tħallsu mill-Gvern lil impriżi barra s-settur pubbliku.

GOZO CHANNEL - TARIFFI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jispjega x'inhi r-raġuni/raġunijiet li għalihom il-Gozo Channel tat tariffi ssussidjati lil grupp ta' turisti Ġermaniżi li għamlu użu mill-vapuri tagħha matul l-aħħar xahar?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Naħseb li l-Onor.

Interpellant jaf li biex inġarru din il-kwantita' ta' turisti saru, barra it-trips normali, trips għal ta' l-apposta għalihom u hija ħaga normali meta wieħed jagħmel charter trips' li jsiru arranġamenti speċjali.

Barra minn dan, it-turisti Ġermaniżi nżammilhom il-prezz ta' Lm1.50 il- wieħed li huwa 25 ċenteżmu biss irħass mill-prezz normali u li huwa l- istess prezz illi kien applikat meta l-aġenti kienu qegħdin jirranġaw għal btala f'Malta ta' dawn il-Ġermaniżi.

SLIEMA - BINI TAL-UNION CLUB

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: B'riferenza għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 3381 dwar l-iskedar tal-bini tal-Union Club f'Tas-Sliema, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk kienx hemm żviluppi fuq dan mill-Kumitat dwar il-Wirt Nazzjonali?

ONOR.

GEORGE VELLA: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant illi l- Kumitat Konsultattiv dwar il-Wirt Nazzjonali qed ikompli bil-proċess ta' l- iskedar tal-post.

SLIEMA - TORRI SAN ĠILJAN

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jikkonsidra li jinkludi r- restawr tat-Torri San Ġiljan, f'Tas-Sliema fil-programm ta' restawr tiegħu?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: It-talba ta' l-Onor.

Interpellant qegħda tiġi kkonsidrata fil-programm ta' tiswija u restawr.

BUĠIBBA - PROĠETT

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'xogħlijiet saru sal-lum fuq il-proġett ta' Buġibba?

Kemm ħarġu tenders?

Kemm ingħataw direct orders?

F'kull każ ta' kemm kien l-ammont tad-direct orders?

Liema kumpannija ngħatat id-direct order?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nieħu gost li l-Oppożizzjoni qegħda tieħu daqshekk interess fil-proġett ta' Buġibba.

Nista' nassigurakom li parti sostanzjali mill-uffiċjali u mpjegati tat- Taqsima tax-Xogħlijiet kif ukoll tal-Kuntratturi li qegħdin jaħdmu fuq ix- xogħol qegħdin jaħdmu bla waqfien biex ilestu fil-ħin stipulat.

L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Membru tkun tista' tingħata hekk kif ix-xogħlijiet ikunu lesti.

PULIZIJA - ATTIVITAJIET POLITIĊI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 4394, jista' l-Prim Ministru jgħid fid-dawl ta' dik it-tweġiba x'passi se jittieħdu kontra l- persuna li isimha qed jintbagħat separatament li ħa sehem bi preżenza u b'diskors f'attivita' tal-Partit Laburista li saret ġewwa ż-Żejtun nhar il- Ħadd 23 ta' Marzu, 1997 u li nstemgħet ukoll fuq ir-Radju Super 1?

ONOR.

ALFRED SANT: Peress li taħt il-Gvern Nazzjonalista tħallew, anki fi żmien l-elezzjoni, diversi pulizija jieħdu sehem attiv f'laqgħat politiċi, tant li dehru f'ritratti ta' dawn l-attivitajiet fil-ġurnali, inġibdet l-attenzjoni tal-persuna msemmija mill-Onor.

Interpellant biex ma terġax iġġib ruħha bl-istess mod fil-futur.

AMBAXXATI MALTIN

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm kien l-għadd ta': (a) Maltin; u (b) barranin f'kull ambaxxata ta' Malta matul is-sena li għaddiet?

Kemm kienet l-ispiża totali biex tinżamm u titħaddem kull ambaxxata matul l-istess sena?

Ittiedu miżuri minn Ottubru 'l hawn biex jiġi evalwat kemm hi n-nefqa f'kull każ, hijiex ġustifikata f'termini ta' utilita' għal pajjiż?

Jekk fl-affermattiv, x'kien ir-riżultat?

ONOR.

GEORGE VELLA: Skeda li turi n-numru ta' impjegati fil-31 ta' Diċembru, 1996 f'kull waħda mill-ambaxxati Maltin barra minn Malta, kif ukoll in-nefqa totali ta' kull ambaxxata matul l-1996 tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

Jiena sodisfatt mill-istudji li jagħmel kontinwament il-Ministeru tiegħi biex jara li l-ħidma mwettqa minn kull ambaxxata tirrendi r-riżultati li jkunu ta' l-akbar benefiċċju possibbli għall-pajjiż.

Il-Ministeru jieħu ħsieb ukoll li, meta jkun rakkomandabbli, jimplimenta dawk il-miżuri li jħoss li jagħmlu l-ambaxxata Maltija f'pajjiż partikolari aktar effikaċi, effiċjenti u li tagħti servizzi aktar propizji lil kull min ikollu bżonn l- għajnuna jew il-pariri tagħha.

BARRANIN - REĠISTRAZZJONI GĦAX-XOGĦOL

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa l-għadd ta' barranin miżżewġin Maltin li ilhom jirreġistraw għax-xogħol għal aktar minn tliet xhur?

ONOR.

EDWIN GRECH: Iċ-ċifra ta' barranin miżżewġin Maltin li ilhom jirreġistraw għax-xogħol għal aktar minn tliet xhur hija ta' 75.

EDUKAZZJONI - SCHOLARSHIPS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħarraf lill-Kamra jekk il-Gvern ta' Malta joffrix scholarships taħt forma jew oħra?

Jekk fl-affermattiv, liema huma u lil min ingħataw fis-sena skolastika li għaddiet?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

TOBBA

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien l- għadd ta' tobba fuq il-medical register ta' Malta, sena b'sena, fl-aħħar għaxar snin?

Kemm minnhom kienu jaħdmu kull sena fis-servizz pubbliku?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: L-għadd ta' tobba fuq il-medical register ta' Malta sena b' sena fl-aħħar għaxar snin huwa kif jidher hawn taħt:

1988 - 832 1993 - 1055 1989 - 850 1994 - 1136 1990 - 970 1995 - 1123 1991 - 1021 1996 - 1162 1992 - 1002 1997 - 1060

Minn dawn insibu li fl-

1988 - 424 1993 - 624 1989 - 457 1994 - 598 1990 - 470 1995 - 629 1991 - 502 1996 - 577 1992 - 520 1997 - 575

rispettivament jaħdmu mal-gvern.

TAXXA - DIKJARAZZJONI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: In vista tal-fatt li l-predeċessur tiegħu kien iddikjara fil-Budget Speech ta' l-1995 li f'Malta hawn biss 350 familja li tiddikjara dħul ta' aktar minn Lm10,000 fis-sena u li 1,500 familja biss kienu jiddikjaraw dħul bejn is-Lm6,500 u Lm10,000 fis-sena, jista' l-Ministru jgħarraf lill-Kamra jekk minn dak iż-żmien itteħdux miżuri biex jitrażżan l-evażjoni tat-taxxa u jekk fl-affermattiv, x'kienu r-riżultati?

ONOR.

LEO BRINCAT: Hija l-prattika tad-Dipartiment tat-Taxxi Interni li jeżamina fid-dettal każijiet li jirriżultawlu li jeżistu xi diskrepanzi fid- dikjarazzjonijiet magħmula.

Minħabba nuqqas ta' riżorsi umani dawn ġeneralment ikollhom jiġu llimitati għall-każijiet l-iżjed serji.

Madankollu, id-dipartiment qed jagħmel enfasi speċjali fuq backlogs ta' xogħol li jeżistu fl-assessments ta' prospetti ta' l-impjegati u l- pensjonanti minħabba l-introduzzjoni tas-sistema l-ġdida li se tieħu post il-PAYE, kif ukoll biex jinġabru l-ħlas b'lura tat-taxxa.

Għalhekk, ix- xogħol dirett ta' investigazzjonijiet ġie ristrett.

Indirettament id-dipartiment ħa diversi miżuri li jikkumbattu l-evażjoni tat-taxxa billi introduċa s-sistema ta' tnaqqis ta' taxxa minn ras il-għajn fil-każ ta' imgħaxijiet imħallsa mill-banek u istituzzjonijiet finanzjarji oħra, ħlas minn xogħol part-time, u fil-każ ta' bejgħ ta' proprjeta' immobiljari li ma tkunx ġejja minn wirt.

Is-sistema l-ġdida flok il-PAYE, għandha twassal biex 'il quddiem numru konsiderevoli ta' persuni impjegati u pensjonanti ma jkollhomx għalfejn jibagħtu l-formola tat-taxxa kull sena; id-dipartiment imbagħad ikun jista' jutilizza l-impjegati fuq xogħol aktar produttiv u ta' aktar investigazzjoni.

Miżuri oħra li ser idaħħal il-Gvern ser jgħinu sabiex inaqqsu l-evażjoni tat-taxxa.

Mhux possibbli li wieħed jgħid x'kien l-effett jew x'kienu r-riżultati ta' dawn il-miżuri minħabba li s-sistema kkomputerizzata tad-dipartiment għadha mhix attrezzata li tiġbor din l-informazzjoni.

Hija l-intenzjoni tad- dipartiment li jsaħħaħ aktar il-fergħa ta' l-investigazzjonijiet tiegħu biex dawn ikunu aktar effettivi u ta' deterrent għal min qed jevadi t- taxxa.

SPTAR ZAMMIT CLAPP - WAITING LIST

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm hija l- waiting list għal dħul ġewwa Zammit Clapp Hospital?

Kemm hemm minn dawn l- applikazzjonijiet minn ġewwa l-isptarijiet tal-Gvern u kemm minn barra?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Fil-preżent m'hemmx waiting list għal dħul fl- Isptar Zammit Clapp.

GĦAWDEX - SPTAR ĠENERALI

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jikkonferma li issa kien hemm każ ta' MRSA ġewwa l-Isptar ta' Għawdex?

Jikkonferma ukoll li dan il-każ intbagħat Għawdex qabel ma kienu għadhom lesti r-riżultati tat-testijiet biex jiskludu l-preżenza ta' MRSA?

ONOR.

ALFRED SANT: Kien hemm każ wieħed ta' MRSA fl-Isptar Ġenerali t'Għawdex.

Għalkemm dan il-każ intbagħat Għawdex qabel ma kien hemm riżultati tat-testijiet meħtiega, il-każ ġie iżolat mill-ewwel f'Isolation Unit kif suppost u ma kienx hemm tixrid tal-MRSA.

SAĦĦA - XIRI TA' AMBULANZI

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra għaliex l-ambulanzi li l-Gvern xtara riċentement għadhom ma bdewx jintużaw?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Jidher illi għad hemm xi nuqqas ta' qbil mal- kuntrattur li ssupplixxa dawn il-vetturi dwar xi aċċessorji li kellhom jaslu ma' l-ambulanzi.

Qabel ma din il-problema tiġi solvuta id- Dipartiment iħoss li l-ambulanzi m'għandhomx jibdew jintużaw.

SAĦĦA - SKIMMED MILK

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra kemm huwa l-konsum ta' skimmed milk minn dawk il-pazjenti li huma ntitolati għalih b'xejn?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Il-konsum ta' l-iskimmed milk għal dawk il- pazjenti ntitolati għalih b'xejn huwa ta' madwar 4,500 kg fix-xahar.

SVPR - APPLIKAZZJONIJIET GĦAD-DĦUL

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra min hija l-persuna preżentement responsabbli li tiskrenja l- applikazzjonijiet għal dħul bħala residenti ġewwa St. Vincent de Paule?

Liema kriterji jintużaw meta pazjent japplika biex jidħol mill-privat?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: L-ebda tibdil sostanzjali ma sar, minn kif kien qabel, kif jidħlu r-residenti ġewwa San Vincenz de Paule.

Il-persuni li għandhom l-iżjed prijorita' jiddaħlu l-ewwel.

Id-deċiżjoni tittieħed mis- Supretendent tar-Residenza.

KUMMISSJONI NAZZJONALI GĦAL KURA MENTALI

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra kif ġiet riskrutturata l-Kummissjoni Nazzjonali għal Kura Mentali "tali mod li tista' tkun verament effettiva"?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Il-Kummissjoni Nazzjonali għal Kura Mentali hija ffurmata minn :-

CHAIRPERSON

Prof Marie Therese Camilleri

MEMBERS

Dr Joe Saliba Dr Joe Spiteri Mr Charles Vella Mr Frans Ripard Mr Philip Camilleri Ms Louise Xerri Mr Joseph Busuttil Mr Paul Sciberras Mr Victor Saliba Dr Anthony G Schembri

SECRETARY

Ms Lorraine Darmanin

EDUKAZZJONI - KORS TA' SKULTURA

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk dawk l-istudenti li spiċċaw il-kors ta' skultura fis-6 ta' Frar, 1997, jistgħux ikunu nvoluti fix-xogħol ta' restawr li qegħdin isiru f'diversi knejjes u bini storiku fil-Belt, Valletta jew proġetti simili?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

ESTS - KORS TA' L-ISKULTURA

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid x'se jiġri mill-ħames studenti li spiċċaw il-kors ta' skultur taħt l-iskema ESTS fis-6 ta' Frar, 1997 u li issa qegħdin jirreġistraw għax-xogħol?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: L-istudenti ta' l-ESTS ma saritilhom l-ebda wegħda ta' impieg ma' l-istat meta bdew il-kors fi żmien il-Gvern Nazzjonalista.

L-obbligu tad-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni lejn l-istudenti jiġi sodisfatt hekk kif l-istudenti jtemmu l-kors b'suċċess.

P.A. - DITTA COOPERS & LYBRAND

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk l-Awtorita' ta' l-Ippjanar qattx ikkomissjonat xogħol ta' investigazzjoni, jew drafting ta' xi rapport mid-ditta Coopers & Lybrand?

Għal-liema raġuni kien ikkommissjonat dan ix-xogħol u kemm tħallset din il-kumpannija għal dan ix-xogħol?

Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra r-rapporti kkummissjonanti lil din id-ditta?

ONOR.

GEORGE VELLA: L-Awtorita' ta' l-Ippjanr ikkommissjonat xogħol ta' investigazzjoni u rapport fuq approvazzjoni ta' permess (kostruzzjoni ta' sitt flats u garaxx fil-Fgura) għall-ammont totali ta' Lm1,840 bil-VAT inkluża.

Ir-rapport ġie kkommissjonat sabiex isir magħruf jekk kienx hemm xi ħaġa li saret fil-proċess ta' din l-applikazzjoni li ma kienx konformi ma' proċeduri stabbiliti.

Ir-rapport jasal għall-konklużjoni li proċeduri adottati fil-prattika ma jikkonformawx ma proċeduri miktuba li issa saru outdated u jridu jiġu riveduti.

Il-Bord ta' l-Awtorita' kien sodisfatt li din l-approvazzjoni tal-permess saret bi żball ġenwin.

Qegħdin jittieħdu miżuri sabiex il- proċeduri kollha jiġu aġġornati.

Minħabba li dan kien rapport intern u ta' natura kunfidenzjali ma' jidhirlix li dan għandu jitqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra.

QRENDI - ASFALTAR TA' TOROQ

L-ONOR.

BERTU PACE staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar meta se jingħata l- asfalt fit-toroq ġodda msemmija hawn taħt: (a) Triq Filippu Gutenberg; (b) Triq Ġdida fi Triq it-Tempesta; (ċ) Service Road fi Triq it-Tempesta; (d) Triq Massabielle; (e) Triq Filippu Zammit; (f) Triq il-Puniċi; u (g) Triq Soubiros?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 5131 li tgħodd għax-xogħol indikat f'dan il-każ ukoll.

QRENDI - SERVIZZ TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

BERTU PACE staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta huwa maħsub li s-servizz tad- drenaġġ jingħata f'dawn it-toroq ġewwa l-Qrendi, ċioe' fi: (a) Minn Triq San Mattew sal-Kappella tal-Grazzja; (b) Triq Ġdida fi Triq il-Kabiri; u (ċ) Triq il-Fulija sal-Kappella tal-Ħniena?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: It-talba ta' l-Onor.

Membru ġiet innotata u tlabt lid-Dipartiment tad-Drenaġġ jieħu l-passi neċessarji.

NOTIFIKAZZJONI TAL-GVERN NRU.

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jwieġeb għall-mistoqsija parlamentari numru 5373 li kienet tgħid hekk:

"B'riferenza għan-notifikazzjoni tal-Gvern Nru. 303 (C.G. Nru. 16,446 - 25/4/97) dwar skedar ta' proprjeta'"

Għalhekk, jista' l-Ministru jfisser għaliex sar it-tibdil fil-pjanti?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Dak li ġie ppubblikat fil-ħarġa tal-Gazzetta tal- Gvern Nru. 16,446 huwa sempliċement tibdil fi skedar ta' proprjeta'.

Għaldaqstant din il-mistoqsija trid tiġi ndirizzata lill-Ministru ta' l- Ambjent.

Pero' ta' min jgħid li l-proprjeta' li tidher fil-pjanta ppubblikata, sa l-1992 kienet Skola tal-Kindergarten tas-Sorijiet tal- Karita' li kien jisimha St Joseph Infant School u li għalqet fi tmiem is- sena skolastika 1991-92.

P.A. - APPLIKAZZJONI NRU.

L-ONOR.

MARIA CAMILLERI staqsiet lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kif l-Awtorita' ta' l-Ippjanar tat permess (PA 3450/93) lil sid id- dar f'Nicholas Street, Mdina kantuniera ma' Holy Cross Street, sabiex jagħmel bdil strutturali fil-faċċata tad-dar tiegħu (id-dar hija kantuniera) meta il-Kumitat ta' l-Antikitajiet ma tax permess li jsir l- istess tibdil fil-faċċata tad-dar li taħbat sewwa sew quddiem id-dar imsemmija hawn fuq?

Jista' jara li l-permess li ħareġ mill-Awtorita' ta' l- Ippjanar fl-1993 ġiex imġedded jew ix-xogħol qiegħed isir issa fuq il- permess li ħareġ fis-sena msemmija?

ONOR.

GEORGE VELLA: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant illi l- applikazzjoni kwotata PA 3450/93 ma tirriferix għal dar f'Nicholas Street, Mdina iżda għal plots fi Triq Xagħret l-Art, Birżebbugia.

Jinħtieġ aktar żmien sabiex l-Awtorita' tkun tista tagħmel l-istħarriġ meħtieġ.

P.A. - APPLIKAZZJONI NRU.

L-ONOR.

MARIA CAMILLERI staqsiet lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: B'riferenza għar-risposta li l-Viċi Prim Ministru ta għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 5345, jista' jispjega kif qabel ma twaqqa' il-bini trakk ta' l-iscammel kien igħaddi mit-triq u issa minħabba l-allinjament tal-bini li ġie mogħti mill- Awtorita' ta' l-Ippjanar dan it-trakk ma jistax igħaddi għax it-triq djieqet minn 3.2 metri għal 2.8 metri?

Jista' jispjega kif sid dan il-bini reġa' beda jtella' b'ġebla ġdida meta r-regolamenti dwar bini antik li qiegħed fil-village core jgħidu li għall-faċċata ta' barra trid terġa' tintuża ġebla antika jekk mhux l-oriġinali?

ONOR.

Interpellant, illi kif diġa weġibt fil-mistoqsija parlamentari numru 5345, il-wiesgħa tat-triq ta' 2.8 metri kien interpretat minn pjanta dettaljata ta' kif kien il-bini qabel ma' twaqqa'.

Dwar ir-raġuni għaliex it-truck ta' l-iscammel m'għandux jgħaddi mit-triq, ir-raġunijiet jistgħu jkunu diversi u li l-Awtorita' ta' l-Ippjanar m'għandux kontroll fuqhom.

Dan jista jkun minħabba l-fatt illi hemm scammels b'wisgħat differenti.

Dwar bini fil-village core li jitla' mill-ġdid ma jeżisti l-ebda regolament li jispeċifika li għandha tintuża bilfors ġebla antika.

ŻURRIEQ - ĠNIEN PUBBLIKU

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għall-mistoqsijiet parlamentari tiegħi numri 5428 u 4794 u ċioe' dwar il-public open space fi Triq San Pawl, fiż-Żurrieq li kien ippjanat u li dwaru kienet saret diskussjoni bejn is-Segretarju Parlamentari għall-Ambjent, il-Kunsill Lokali u r-residenti ta' din iż-zona, jista' l-Ministru jekk jogħġbu jgħid fiex wasal dan il- proġett u meta hemm il-ħsieb li jinbeda?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-pjanti biex jiġi mibni ġnien pubbliku fi Triq San Pawl, fiż-Żurrieq tlestew

YOUTH HOSTELS

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għaċ-Ċirkolari SILC 27/97 dwar sejħa għal applikazzjonijiet għal Uffiċjal biex imexxi l-Youth Hostels, jista' l- Ministru jgħid għaliex fiċ-ċirkolari m'hemmx speċifikat il-per diem allowance li se tingħata lill-uffiċjal li se jieħu ħsieb il-hostel?

Dan ifisser li din l-allowance hija negozjabbli?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Il-per diem allowance li qed tirriferi għalih l- Onor. Interpellant tkun ikkalkolata fuq bażi ta' persentaġġ ta' l-allowance sħiħa ta' Lm480 fis-sena.

Min jattendi tlieta u sittin (63) jum ta' l-iskola wara l-ħin ta' l-iskola u tmenin (80) jum li huma vaganzi skolastiċi f'sena waħda jieħu l-allowance sħiħa.

Min jaħdem inqas jingħata per diem allowance li tiġi kkalkolata pro rata.

FGURA - ŻVILUPP

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk hemmx xi zoning partikolari jew regolamenti jew xi kondizzjonijiet kwalunkwe għal applikazzjonijiet ta' żvilupp fuq l-area madwar il-Knisja tal-Fgura (il-parroċċa) u x'inhuma t-tali regolamenti, zoning jew kondizzjonijiet?

ONOR.

GEORGE VELLA: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-area madwar il-Knisja parrokkjali tal-Fgura hija fl-iskema ta' l-iżvilupp tal- bini.

Il-height limitation ta' din l-area hija ta' m'hux aktar minn tlitt sulari jew ta' semi basement u żewġ sulari, għalkemm jistgħu jidħlu kondizzjonijiet oħra biex ma jsirux kuntrasti ma' l-arkitettura tal-Knisja.

KONSLU POLLAK GĦAL MALTA - TAĦDIDIET

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid x'kien ir-riżultat tat-taħdidiet li kellu dan l- aħħar mal-Konslu Pollak għal Malta?

ONOR.

LEO BRINCAT: Ġew diskussi possibbiltajiet ta' ko-operazzjoni bejn il-METCO u n-naħa Pollakka.

SKEJJEL - MANUTENZJONI

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kif se titħaddem is-sistema bejn il- kunsilli lokali u d-Dipartiment ta' l-Edukazzjoni għal xogħol fl-iskejjel?

ONOR.

CHARLES MANGION: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-iskema ta' manutenzjoni fl-iskejjel ta' l-Istat se titħaddem billi l-Kap ta' l-iskola, b'konsultazzjoni mal-Kunsill ta' l-iskola u l-Kunsill Lokali jagħmlu assessment biex jiddeterminaw il-bżonnijiet ta' manutenzjoni fl-iskejjel tal-lokalita'.

Iżda għall-ewwel darba, ix-xogħol li se jsir huwa biss dak li ġie identifikat bħala ta' prijorita' mill periti tal-Gvern.

Il-Kap ta' l-iskola jitlob lill-Kunsill Lokali biex jipprovdi servizz ta' Works Manager biex ix-xogħol determinat jiġi esegwit.

Din il-persuna tintgħażel wara sejħa pubblika u trid tkun ta' kompetenza man-natura tax- xogħol li jrid jiġi esegwit.

Ix-xogħol jsir mill-kuntratturi magħżula mid-Dipartiment ta' l-Edukazzjoni wara sejħa pubblika.

Il-ħlasijiet jsiru mid-Dipartiment ta' l-Edukazzjoni dirett lill-kuntrattur wara li x-xogħol jiġi ċertifikat mill-Works Manager.

Kwalunke spejjeż li jagħmlu l-Kunsilli Lokali għal din l-iskema jiġu mgħoddija lura mid-Dipartiment ta' l-Edukazzjoni.

SANTA SEDE - DISKORS MILL-E.T. DANIEL MICALLEF

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra d-diskors li għamel l-E.T. Daniel Micallef meta ppreżenta l-kredenzjali tiegħu fis-Santa Sede dan l-aħħar?

ONOR.

GEORGE VELLA: Id-diskors li għamel l-Ambaxxatur ġdid ta' Malta għas-Santa Sede meta ppreżenta l-kredenzjali tiegħu lill-Qdusija Tiegħu l- Papa tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

JUM DINJI TAL-KTIEB

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jwieġeb għall-mistoqsijiet parlamentari numri 4923, 5118 u 5432 li t-tlieta huma:

Jista' l-Ministru jgħid x'se tkun il-ħidma tal-"Kumitat għall-Jum Dinji tal-Ktieb/Drittijiet ta' l-Awtur" li twaqqaf fit-3 ta' April, 1997?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

ETC - KORSIJIET

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'korsijiet bdiet torganizza l-Korporazzjoni ta' Xogħol u Taħriġ matul ix-xhur ta' Marzu/April, kemm hu t-tul ta' kull kors u kemm nies qegħdin jieħdu sehem f'kull kors?

ONOR.

EDWIN GRECH: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru:5586

Marzu 1997

|Isem |Tul ta' |Numru ta' | |tal-Kors |hin |Partecipant| | |f'sighat|i | |Office |135 |36 | |Skills x 3 | | | |Groups | | | |Retail x 3 |30 |37 | |Groups | | | |Managing |30 |9 | |Markets | | | |Computer |15 |515 | |Skills x 34 | | | |Groups | | | |Typing x 4 |22.5 |30 | |Groups | | | |Basic |160 |12 | |Electronics | | | |Auto |160 |9 | |Electrical | | | |Handyman |200 |19 | |Woodwork |16013 | |

April 1997

|Isem tal-kors|Tul ta' |Numru ta' | | |hin |Partecipant| | |f'sighat |i | |Storekeepers |36 |20 | |Legal Clerk |110 |6 | |Wages Clerk |21 |12 | |Sage |20 |16 | |Desktop |30 |17 | |Publishing | | | |Managing |35 |16 | |Finance | | | |Managing |15 |14 | |People | | | |Driver/Delive|30 |17 | |ry | | | |Computer |15 |321 | |Skills x 21 | | | |Groups | | | |Spray |160 |13 | |Painting | | | |Auto |160 |20 | |Mechanical | | | |RAC |160 |18 | |Welding MIG |80 |6 |

BEJJIEGĦA - PERMESSI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm bankers u bejjiegħa oħra għandhom il-permessi meħtieġa tal-Pulizija biex ikunu jistgħu jbiegħu f'Putirjal u l-Belt Valletta?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi hemm 115 bejjiegħa ta' fuq il- Monti - Triq Merkanti; 2 fixed hawkers fejn Bieb il-Belt u 22 fixed hawkers bejn il-Belt u madwar il-bus terminus.

DJAR - POST REKWIŻIZZJONAT

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l-Ministru jinforma l-Kamra x'inhuma l-kondizzjonijiet sabiex post rekwiżizzjonat li se jitbattal, jingħata lil qarib (ex-neputi) tas-sid, li jgħix barra minn Malta, u beħsiebu jiġi lura Malta?

ONOR.

FREDDIE PORTELLI: Bil-liġi d-Dipartiment hu obbligat li jalloka post battal rekwizizzjonat lil sid il-post jew lit-tfal tiegħu meta juru x- xewqa li jmorru joqogħdu fih.

Talbiet mis-sid biex jalloka l-post lil xi neputi jiġu kkonsidrati wkoll basta dan ikun f'pożizzjoni li jidħol joqgħod fil-post fi żmien qasir.

PULIZIJA - BORD TA' DIXXIPLINA

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm hemm membri tal-Korp tal-Pulizija li qed jistennew li jitressqu quddiem il-Bord tad-Dixxiplina?

X'inhuma l-każi dwar xiex jittrattaw u kemm imorru lura fiż-żmien?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi hemm żewġ membri tal-Korp li se jitressqu quddiem il-Bord tad-Dixxiplina (PSC) fuq traskuraġni ta' xogħol, nuqqas ta' esekuzzjoni ta' ordni, nuqqas ta' kxif ta' provi u telf ta' reputazzjoni, dwar każ li seħħ fl-aħħar tas-sena l-oħra.

PULIZIJA - BORD MEDIKU

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm hemm membri fil-Pulizija li qed jgħaddu proċeduri biex igħaddu bord, mill-Bord Mediku?

Mil-liema karigi fil-korp huma dawn il- membri?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li hemm membru wieħed tal-Korp tal- Pulizija li dwaru għaddejjin proċeduri biex jirtira mill-Korp għal raġunijiet ta' saħħa - kuntistabbli mara.

PULIZIJA - LOGĦOB KLANDESTIN

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm inqabdu każijiet ta' persuni joperaw il-logħob klandestin fuq l-idejn, xahar b'xahar minn Jannar ta' l-1997 'l hawn?

Kemm kienu l-flus maqbuda u kemm persuni ttellgħu l-Qorti?

ONOR.

ALFRED SANT: In-numru ta' persuni, li mill-ewwel tas-sena, nqabdu joperaw il-logħob klandestin kien kif ġej : -

Jannar xejn Frar 2 Marzu 3 April 28 Mejju (sal-15) 22

L-ammont totali ta' flus maqbuda kien ta' Lm9321.43 u 2300 dinar Libjan.

Matul l-istess perjodu tressqu quddiem il-Qorti 18 -il persuna in konnessjoni ma' logħob klandestin.

Il-persuni l-oħra se jitressqu quddiem il-Qorti fil-ġimgħat li ġejjin.

PULIZIJA - LOGĦOB KLANDESTIN

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm inqabdu każi ta' persuni joperaw il-logħob klandestin speċifikament minn fuq il-Monti nhar ta' Ħadd?

Il-Pulizija x'qed tagħmel biex taqta' dan l-abbuż li qed jirrepeti ruħu kważi kull nhar ta' Ħadd fil- Foss ta' San Ġakbu?

ONOR.

ALFRED SANT: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jindika l-perjodu li qed jirreferi għalih.

SKEJJEL - ASSISTANT HEADS

L-ONOR.

LOUIS GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hawn skejjel sekondarji tal-Gvern tal-bniet fejn m'hemm l-ebda Assistant Head mara, iżda biss Head mara?

Jaħseb il-Ministru li din m'hijiex miżura tajba?

Jekk fin-negattiv, x'beħsiebu jagħmel biex jirratifika din is-sitwazzjoni?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: L-iskejjel Sekondarji - Junior Lyceums tal-bniet fejn m'hemm l-ebda Assistant Head mara, iżda biss Head mara huma dawk indikati kif ġej:

B'Kara Girls' Secondary School Cospicua Girls' Secondary School Mosta Girls' Secondary School Ratat Girls' Secondary School B'Bajda Girls' Junior Lyceum St Lucia Girls' Junior Lyceium Marsa Girls' School (Head Mistress only)

L-Appuntament ta' Assistnat Heads ġodda tiddependi fuq l-order of merit' ta' dawk kollha li japplikaw.

Għalkemm Assistant Heads nisa jintbagħtu fi skejjel tal-bniet imma xorta qiegħed jiġri li ċertu vakanzi jkollhom jimtlew minn irġiel.

EDUKAZZJONI - TNAQQIS FL-ESTIMI 1997

L-ONOR.

LOUIS GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jispjega għaliex hemm tnaqqis fl- Estimi 1997 f'dawn il-voti li jaqgħu taħt il-Ministeru tiegħu: a) Vot IV (Kapitali) 6, Further and Adult Education minn Lm253,000 għal Lm160,000; b) Vot IV (Kapitali) 10, Education Support Services minn Lm40,000 għal Lm30,000; c) Vot 23 (Rikorrenti) 5202, Foundation for International Studies minn Lm210,000 għal Lm140,000; d) Vot 23 (Rikorrenti) 5454 Maltese National Commission for UNESCO minn Lm10,000 għal Lm5,000; e) Vot 24 (Rikorrenti), 4026 minn Lm56,000 għal Lm33,000?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

SKEJJEL - HEALTH & SAFETY TEACHERS

L-ONOR.

LOUIS GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid fiex wasal il-proċess li kien beda l-Gvern preċedenti li jwaqqaf is-servizz ta' Health & Safety Teachers fl-iskejjel kollha?

Jista' l-Ministru jgħid x'se jkunu d-doveri ta' dawn l-għalliema?

Kemm se jitħallsu jew jingħataw ħin allokat għal dan ix-xogħol bħalma hu allokat għal-Librarians u l-Guidance Teachers?

ONOR.

SKEJJEL - KURRIKULU MINIMU NAZZJONALI

L-ONOR.

LOUIS GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jagħti l-informazzjoni jekk fir- reviżjoni tal-Kurrikulu Minimu Nazzjonali huwiex se jiġi rivedut ukoll is- sillabu ta' l-iskejjel primarji u sekondarji?

Jekk fl-affermattiv x'inhi t- time-frame li fih beħsiebu jwettaq dan l-eżerċizzju?

Fil-Kurrikulu Minimu Nazzjonali Rivedut x'persentaġġ ta' ħin se jibqa' fit-time-table ta' l- iskejjel primarji u sekondarji separatament għal suġġetti optional li ma jkunux koperti fl-istess Kurrikulu?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: a) Iva.

b) Xtaqt li nagħmlu distinzjoni bejn l-eżerċizzju li jrid jitħaddem fil- primarji u l-eżerċizzju li jrid jitħaddem fis-sekondarji.

Barra hekk, f'kull wieħed minn dawn iż-żewġ oqsma, għandha ssir distinzjoni bejn tnaqqis ta' "eżaġerazzjoni fil-kontenut" (overload) u ntroduzzjoni ta' kontenut ġdid fis-sillabi.

Fil-każ ta' skejjel primarji, qed issir konsultazzjoni mal-għalliema konċernati sabiex l-"overload" jiġi identifikat u sillabu mnaqqas jibda jitħaddem minn Settembru 1997.

L-introduzzjoni u l-implimentazzjoni ta' kontenut ġdid irid isir f'medda ta' żmien itwal, bi preparazzjoni tajba.

L- ewwel pass huwa li nistennew ir-rakkomandazzjonijiet li ser jagħmel il- kumitat maħtur apposta sabiex imexxi l-eżerċizzju għar-reviżjoni tal- Kurrikulu Minimu Nazzjonali.

Wara nkomplu minn hemm.

Fir-rigward tas-settur sekondarju, l-overload fis-sillabi jistgħu jiġu rettifikati mill-Matsec Syllabus panels.

Fl-ewwel ġimgħa ta' Lulju, ġewwa l-Universita', dawn il-panels ser jiltaqgħu mal-għalliema tal-ħames klassi ta' l-iskejjel sekondarji għal konsultazzjoni u feedback.

Minn hemm għandhom isiru emendi fis-sillabi li jiġu f'seħħ fis-sena 2000.

Innovazzjonijiet fis-settur sekondarju għandhom ukoll ikunu riżultat ta' rakkomandazzjonijiet magħmula mill-kumitat maħtur għar-reviżjoni tal- Kurrikulu Minimu Nazzjonali.

c) M'hux xieraq li b'xi mod ikolli diġa' deċiż, dak li jien tlabt kumitat konsultattiv jiddelibera dwaru u jirrikkmanda skond ma jħoss wara d- diskussjoni.

Parteċipazzjoni ġenwina u demokratika titlob hekk.

SKEJJEL - SPEĊJALI

L-ONOR.

LOUIS GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jikkonferma jekk fil-voti allokati għall-Iskejjel Speċjali kienx hemm tnaqqis minn dak li kienu allokati għalihom fl-1996?

Jekk fl-affermattiv għaliex sar dan it-tnaqqis?

Kien hemm xi reazzjoni għal dan it-tnaqqis mill-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilita'?

Jista' l-Ministru jagħti nformazzjoni jekk dan it-tnaqqis hux temporanju jew le?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

SKEJJEL - KUNSILLI SKOLASTIĊI

L-ONOR.

LOUIS GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid għaliex neħħa l-Vot tal- Kunsilli Skolastiċi mill-Estimi ta' l-1997?

Jista' jinnega li dan mhux se jgħin lil dawn il-Kunsilli?

Jista' l-Ministru jgħid jekk l-Assoċjazzjoni tal-Kunsilli Skolastiċi talbitx xi għajnuna u jekk il-Ministru huwiex beħsiebu jagħti din l-għajnuna?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Il-fondi vvotati taħt il-vot tal-Kunsilli Skolastiċi kienu, prinċipalment, jintużaw biex jitħallsu l-ispejjeż dwar l- elezzjonijiet tal-Kunsilli.

Jekk ikun hemm xi spejjeż għal dan il-għan joħorġu minn voti oħra.

Niltaqa' regolarment ma' din l-Assoċjazzjoni u nipprova ngħinhom kif nista'.

SEGRETARJU PARLAMENTARI GĦAL GĦAWDEX - UFFIĊĊJU F'MALTA

L-ONOR.

VICTOR GALEA PACE staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid fejn sab uffiċċju għas- Segretarju Parlamentari għal Għawdex u liema ġranet matul il-ġimgħa se jattendi f'Malta?

Jista' l-Prim Ministru jgħid hemmx uffiċċju lest ukoll għall-konsulent Michael Vella Haber f'Malta u jekk iva, meta huwa l-ħsieb li jiffissalu l-ġranet għal Malta?

ONOR.

ALFRED SANT: L-uffiċċju għas-Segretarju Parlamentari għal Għawdex u dak għall-konsulent Michael Vella Haber se jkunu f'Kastilja.

Huma se jattendu fl-uffiċini f'Malta kull meta jkun hemm bżonn.

KUMPANNIJA SVEDIŻA - KUNTRATT TA' KONSULENZA

L-ONOR.

VICTOR GALEA PACE staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid x'jisimha l-kumpannija Svediża li lilha ngħata kuntratt ta' konsulenza dwar l-Image ta' Malta skond ma' qal il-Prim Ministru f'risposta supplimentari għall-mistoqsija parlamentari numru 5084, kemm tħallset il-kumpannija ta' dan ix-xogħol, għal-liema perijodu kien dan il- kuntratt u fejn hi rreġistrata din il-kumpannija?

Jista' ukoll il-Prim Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja ta' kull ftehim iffirmat?

ONOR.

ALFRED SANT: Il-kumpannija Svediża jisimha HEMMA Annonsbyr - AB.

Il-kumpanija se titħallas is-somma ekwivalenti għall-74,180 ECU għall- perijodu mill-1 ta' Marzu sal-15 ta' Awissu, 1997.

L-Onor.

Interpellant huwa mistieden jiġi jara l-kopja tal-ftehim in kwestjoni pero', għal raġunijiet ovvji, il-Gvern mhux beħsiebu jippubblikah.

Huwa tajjeb li wieħed jgħid li, l-istess attivita' ta' relazzjonijiet pubbliċi għal dik li kellha tkun il-Mediterranean Crans Montana Forum, li kien daħal għaliha l-Gvern preċedenti, swiet lill-poplu Malti madwar 683,000 ECU.

SIGURTA' SOĊJALI - GĦAJNUNA MEDIKA

L-ONOR.

JOSEPH ABELA staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Armla miż-Żejtun li isimha qed jintbagħat separatament fis-7 ta' Ottubru, 1988 irċeviet ittra mid-Dipartiment tas-Sigurta' Soċjali fejn għarrfuha li kellha tirrifondi is-somma ta' Lm369.40c bħala Medical Assistance.

Din il- persuna ħallset dan l-ammont billi d-dipartiment beda jnaqqsilha Lm10 minn kull ċekk tal-pensjoni.

Għal tmien snin sħaħ din il-persuna ġiet imċaħħda minn din l-għajnuna.

Ironikament hija reġgħet applikat għal għajnuna medika fit-3 ta' Frar, 1996 u din id-darba t-talba tagħha ġiet aċċettata.

Jista' l-Ministru jistħarreġ dan il-każ u jara x'wassal lid-dipartiment f'Ottubru, 1988 jitlob lil din il-persuna tirrifondi l-għajnuna u jċaħħadha minn din l-għajnuna għal tmien snin sħaħ?

X'wassal lid-dipartiment jaċċetta it-talba ta' din il-persuna fi Frar ta' l-1996?

X'possibbilta' hemm li din il-persuna tiġi rrifondata f'każ ta' inġustizzja?

ONOR.

EDWIN GRECH: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-persuna li għaliha qed jirriferi, li kienet tieħu l-Għajnuna Medika, ġiet lilha mwaqqfa u mitluba tirrifondi Lm369.40 billi naqset li tirraporta fil-ħin xi bidla fiċ-ċirkostanza finanzjarja tagħha ċioe` li wliedha bdew jaħdmu u b'hekk il-mezzi qabżu l-iskala.

Hija ġiet avżata dwar dan u aċċettat li tħallas bir-rata ta' Lm10 fix-xahar.

Meta fit-3 ta' Frar, 1996 reġgħet applikat għall-Għajnuna Medika hija setgħet tikkwalifika billi l-liġi dwar it-test tal-mezzi ġiet mibdula billi d-dħul ta' l-ulied ma baqax jiġi kkunsidrat aktar mad-dħul ta' l- applikanta.

Mhux il-każ li din is-somma tiġi rifonduta billi ma kien hemm ebda inġustizzja.

SERVIZZ TAL-HELICOPTER

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l- Ministru jgħid kemm kien l-għadd ta' passiġġieri li wżaw is-servizz tal- helicopter matul ix-xahar ta' Marzu, 1997?

ONOR.

KARMENU VELLA: Matul ix-xahar ta' Marzu li għadda kien hemm 2,481 passiġġier li għamlu użu mis-servizz tal-helicopter bejn Malta u Għawdex.

GĦAWDEX - HOME CARE HELP

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 3713, jista' l-Ministru jgħid kemm-il darba ltaqa' l- kumitat li jmexxi s-servizz tal-Home Care Help f'Għawdex minn Novembru tas- sena l-oħra 'l hawn bid-dati tal-laqgħat?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Il-Kumitat li jmexxi s-servizz tal-Home Help f' Għawdex iltaqa' erbgħa (4) darbiet minn Novembru tas-sena l-oħra sal-lum.

Id-dati li fihom iltaqa' dan il-Kumitat kienu:

28 ta' Novembru 1996 23 ta' Jannar 1997 20 ta' Frar 1997 26 ta' Marzu 1997

PTA - KUMITAT EŻEKUTTIV U KONSULTATTIV

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-Kumitat Eżekuttiv u Konsultattiv għal Għawdex fi ħdan l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku huwiex jiltaqa'?

Meta l-aħħar li ltaqa' u min huma l-membri tiegħu?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li dan il-kumitat kien magħmul mis-Sur Victor Custo', Chairman ta' l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku u Chairman ta' l-istess Kumitat; is-Sur Sylvio Zammit, Assitant Operations Manager ta' l-istess Awtorita' f'Għawdex; l-Avukat Chris Said bħala rappreżentant tal-Gozo Bus Owners Association; is-Sur Paul Camilleri bħala rappreżentant tal-Ministeru għal Għawdex; u żewġ rappreżentanti tal- pubbliku, is-Sinjuri Frans Scicluna u Joe Tabone.

L-aħħar laqgħa ta' dan il-Kumitat kienet saret fl-10 ta' Awissu 1995.

Hu l-ħsieb ta' l-Awtorita' li jinħatar Kumitat ġdid fl-aqsar żmien possibbli.

TURIŻMU - POLITIKA ĠDIDA

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Peress li l-Prim Ministru ħabbar li riċentement il-Gvern ħa deċiżjonijiet dwar politika ġdida dwar it-turiżmu u meta mistoqsi biex jelabora dwarhom stieden lill-Interpellant biex jirrivolġi ruħhu lejn il-Ministru konċernat (ċioe' l-Ministru tat-Turiżmu), jista' għalhekk il-Ministru jagħti t- tagħrif mitlub?

ONOR.

KARMENU VELLA: L-Onor.

Interpellant japprezza li huwa mpossibbli li tispjega politika ġdida dwar il-qasam turistiku fi tweġiba parlamentari.

Madankollu l-Onor.

Interpellant jista' isegwi din il-politika minn dak kollu li qed jiġri u min dak kollu li qed jiġi diskuss.

BĊEJJEĊ TAL-BAĦAR - LIĊENZJI

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien l-ammont ta' dħul mil- liċenzji ta' bċejjeċ tal-baħar li huma reġistrati għas-snin 1994, 1995, 1996?

Kemm huwa l-ammont ta' arretrati li għandu jieħu d-dipartiment mingħand dawk li ma ħallsux il-liċenzja ta' opri tal-baħar għall-istess perijodu?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li d-dħul mill-liċenzji ta' bċejjeċ tal-baħar irreġistrati għas-snin 1994, 1995 u 1996 kien ta' Lm100,427, Lm120,367 u Lm127,472 irrispettivament.

L-arretrati għall-istess snin huma ta' Lm11,503, Lm15,372 u Lm19,993 irrispettivament.

TAQSIMA TAD-DRENAĠĠ - ĦADDIEMA

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għaċ-ċirkolari maħruġa mill- ministeru Ref.

WD Pers.

55/88 datata 7 ta' Mejju, 1997, jista' l-Ministru jagħti dettalji dwar x'wassal għad-deċiżjoni li mhux il-ħaddiema kollha li jaħdmu fit-Taqsima tad-Drenaġġ jieħdu l-allowance minħabba l-inżul tagħhom fis-sewers?

Jekk kien hemm xi abbużi, jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra r-rapport li sar dwar dawn il-ħaddiema?

Kemm kien l-ammont ta' allowance li tħallas lill-ħaddiema kollha ntitolati xahar b'xahar fl-aħħar sena?

Kemm huwa n-numru ta' ħaddiema li jieħdu din l-allowance?

Jikkonsidra l-Ministru li dawn il-ħaddiema għandhom awtomatikament ikollhom xi forma ta' allowance definit minħabba x-xogħol partikolari tagħhom?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Membru li ma ttieħdet l-ebda deċiżjoni li xi ħaddiema tas-sezzjoni tad-drenaġġ se jitilfu xi allowance.

Kull ma sar kien li nġibdet l-attenzjoni tal-Periti u l- Inġiniera li jaħdmu fid-Dipartiment tad-Drenaġġ dwar il-provvedimenti ta' l- Estacode u ta' approvazzjoni li ngħatat mill-Finanzi u l-MPO dwar ħaddiema li jaħdmu at ground level jew f'inqas minn tlett metri fond.

Ma sar l-ebda rapport, iżda ġie nnotat li kienet qed tingħata interpretazzjoni ħażina ta' dak li jgħid para.

2, 5, 8, 5 ta' l-Estacode u ta' dak li kienet tapprova l-ittra tal-Finanzi u ta' l-MPO.

Dak li qed jitlob l-Onor.

Membru fl-aħħar paragrafu tal-mistoqsija tiegħu diġa' kif spjegat hawn fuq huwa pprovdut fl-Estacode u fl-ittra tal- Finanzi.

Dwar kemm kien l-ammont ta' l-allowance li tħallas lill-ħaddiema xahar b'xahar fl-aħħar sena u kemm ħaddiema jieħdu din l-allowance, l- informazzjoni qed tinġabar u risposta tingħata f'xi seduta oħra.

NAXXAR - FIERA TAL-VOLONTARJAT

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm u liema mill-għaqdiet li pparteċipaw fil-Fiera tal-Volontarjat fin-Naxxar dan ix-xahar ingħatawx xi għajnuna finanzjarja mingħand il-Gvern fl-aħħar Budget?

Kemm ingħataw f'liri Maltin f'kull każ?

ONOR.

LEO BRINCAT: Dwar l-għajnuna finanzjarja mogħtija mill-Gvern lil diversi għaqdiet tal-Volontarjat hija mifruxa f'diversi programmi taħt il- Voti ta' Ministeri differenti li min-naħa tagħhom jikkonsidraw u jiddeċiedu fuq l-għajnuna li għandha tingħata.

Rigward l-għajnuna li ngħatat mill-Ministeri kollha matul l-1996 nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 3345.

SPTAR SAN LUQA - TAGĦMIR FL-ISPTAR IL-ĠDID

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Peress li l-Gvern iddeċieda li l- uniku sptar akut se jkun l-isptar il-ġdid f'Tal-Qroqq la jitlesta, jista' l-Ministru jgħid:- 1) liema tagħmir installat fl-iSptar San Luqa jista' jiġi trasferit fl-isptar il-ġdid; kemm hu maħsub li jiswa dan l-eżerċizzju f'kull każ; 2) liema tagħmir installat fl-iSptar San Luqa ma jistax jiġi mċaqlaq minn fejn hu għall-isptar il-ġdid?

Jista' sptar akut jgħaddi mingħajrhom?

Jekk fin-negattiv, huwiex se jerġa' jinxtara u jiġi nstallat dan it-tagħmir fl-isptar il-ġdid u kemm hu maħsub li jiswa dan l-eżerċizzju f'kull każ?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Kif forsi jista' japprezza l-Onor Interpellant, għadu kmieni ħafna biex wieħed jgħid liema tagħmir se jkun trasferit mill- Isptar San Luqa għall-isptar il-ġdid.

Dan inkunu nafuh biss wara li l-ewwel nidentifikaw il-bżonnijiet ta' tagħmir fl-isptar il-ġdid meta l-kostruzzjoni tal-bini jkun fi stadju avvanzat, imbagħad naraw dak iż-żmien liema tagħmir jista' jiġi trasferit minn San Luqa u liema tagħmir irid jinxtara mill-ġdid.

Peress ukoll li t-tagħmir mediku għandu ħajja limitata, dan l-eżerċizzju ma jistax isir issa għax mhux bilfors it-tagħmir li hemm bħalissa fl-Isptar San Luqa jkun f'kondizzjoni tajba biex inkomplu nużawh tlieta jew erba' snin oħra meta jinfetaħ l-isptar il-ġdid.

Dan apparti li apparat ġdid se jkompli jinxtara ħalli jitjieb is-servizz tas-saħħa f'Malta.

SAĦĦA - KAŻI TA' AIDS/HIV

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: B'riferenza għall-intervista li tat id-Disease Surveillance Branch lil "The Times" dwar każijiet ta' AIDS/HIV, jista' l-Ministru jgħid liema huma l-20 pajjiż Ewropew (WHO European region) li għandhom inċidenza annwali akbar minn ta' pajjiżna u kemm hi l-inċidenza ta' kull pajjiż?

Liema huma l-pajjiżi fil-Mediterran (mhux fil-European region) u fl-Afrika ta' Fuq b'inċidenza annwali akbar minn ta' pajjiżna u kemm hi l-inċidenza ta' kull pajjiż?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Ir-risposta għal din il-mistoqsija tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

SPTARIJIET - TWELID TA' TRABI

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Mill-ommijiet li welldu matul l- ewwel erba' xhur ta' din is-sena, jista' l-Ministru jgħid kemm minnhom (ta' lanqas minn dawk li żammew l-appuntament tagħhom sitt ġimgħat wara l-ħlas) jirriżulta li reddgħu t-trabi tagħhom għal perijodu ta' xahar jew iktar?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: L-ommijiet kollha li jwelldu fl-Isptar Karen Grech huma mħeġġa biex ireddgħu t-tarbija tagħhom.

Huwa fatt magħruf li numru sostanzjali minn dawn jibqgħu jreddgħu t-trabi għal perjodu ta' xahar jew iktar, madankollu ma hux possibbli li tingħata l-istatistika mitluba.

SAĦĦA - BONE MARROW BIOPSY

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jidhirlu l-Ministru li hu nkwetanti l-fatt li Biopsy fuq Bone Marrow f'każ ta' adult li l-I.D. No. tiegħu qed ngħaddiha separatament ġie pospost għal żmien indefinit minħabba nuqqas ta' needles apposta?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Dwar il-każ imsemmi mill-Onor Interpellant nirrileva li:

(a) dwar id-disposable Trephine Biopsy needles (Jamshide) dawn kienu neqsin sa mill-1996, tant li kienet saret talba għalihom fit-22 ta' Marzu 1996.

(b) teżisti dokumentazzjoni fl-istorja rispettiva li l-pazjent indikat ma kien xejn ħerqan biex jagħmel bone marrow biopsy.

Barra minn hekk l- ispeċjalista kkonċernat minn naħa tiegħu ried jistenna risposta posittiva mingħand il-pazjent għax fil-ġudizzju kliniku tal-ispeċjalista jkun iżjed ta' ġid għall-pazjent jekk jagħmel il-bone marrow biopsy.

SERVIZZ ĊIVILI - ĦADDIEMA

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għall-mistoqsijiet parlamentari numri 4274, 5453 u 5454, nerġa' nitlob lill-Prim Ministru jikkonsidra mistoqsijiet parlamentari numri 5453 u 5454, għax inħass il-bżonn ta' l-aħħar żewġ mistoqsijiet wara t-tweġiba ta' l-ewwel waħda, fis-sens li n-numru ta' ħaddiema fil-bliet fiċ-ċentru ta' pajjiżna hu tant konsiderevoli li jlaħħaq saħansitra mal-popolazzjoni tal-lokalita' meta dawn huma żgħar bħal każ tal-Furjana; 2) l-eżerċizzju hu meħtieġ fid-dawl tal-fatt li flok ma dawn il-kunsilli lokali jfettqu fuq boundaries ikun jagħmel aktar sens jekk jiġu kumpensati għall-popolazzjoni ferm aktar kbira milli fil-fatt hija dik uffiċjali?

ONOR.

ALFRED SANT: Għal raġunijiet li diġa' għidt fit-tweġiba mogħtija fis-Seduta Nru. 66 għall-mistoqsija parlamentari numru 5453 ma' naħsibx illi l-Onor.

Membru għandu għalfejn joqgħod jinsisti fuq l-informazzjoni mitluba, iktar u iktar meta għall-iskop li qiegħed jingħad tista' tgħid diġa' ngħatat tweġiba mill-kollega tiegħi l-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali għall-mistoqsija parlamentari numru 5333 fis-Seduta Nru. 64.

WIED IL-GĦAJN - ESTENSJONI TAD-DRENAĠĠ

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk ix-xogħol ta' estensjoni tad-drenaġġ ħdejn ir-Razzett tal-Ħbiberija, f'Wied il-Għajn huwiex se jinbeda fiż-żmien qasir kif imwiegħed mill-istess Ministru f'mistoqsija preċedenti?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Dan ix-xogħol għandu jiġi ppubblikat dalwaqt u b'hekk ikun jista' jinbeda aktar tard din is-sena malli jintgħażel il- kuntrattur.

TOROQ - DAWL FIT-TOROQ

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm sar street lighting ġdid f'dawn l-aħħar sitt xhur f'Malta u Għawdex?

F'liema belt jew raħal ġew installati?

Kemm hija d-domanda għal-lampi ġodda minn kull kunsill lokali f'Malta u f'Għawdex?

X'inhi l-policy tal-Korporazzjoni Enemalta jekk kunsill lokali jkun irid jagħmel lampi ġodda fil-lokalita' tiegħu?

X'inhi l-policy tal-Korporazzjoni Enemalta jekk kunsill lokali jkun irid jagħmel dawl ġdid ta' bozoz jew reflectors: (i) fi ġnien pubbliku; (ii) fi ground ta' l-isports; (iii) fi playing field; (iv) għal xi monument; u (v) fi Knisja Parrokkjali?

ONOR.

LEO BRINCAT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

SKEJJEL - EXEMPTIONS

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm tfal talbu exemption mill-iskola bejn Ottubru, 1996 u April, 1997, xahar b'xahar?

Kemm minn dawn it-talbiet intlaqgħu?

Kemm kienu subien u kemm kienu bniet?

Mil- liema skejjel?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

SKEJJEL - SCHOOL PSYCHOLOGICAL SERVICES

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm każijiet ġodda quddiem l-iSchool Psychological Services minn Ottubru, 1996 'il hawn?

Jista' l-Ministru jgħid kemm suppost hu l-full complement ta' psikologi f'dan is-settur?

Hemm xi school psychologist li għadu jistudja barra?

Jekk għad hemm nuqqas ta' school psychologists, jagħmel sens li jibqgħu school psychologists barra minn Malta biex ikomplu jogħlew fil-grad tagħhom waqt li l-ħtieġa tagħhom hija hawn Malta?

X'inhu jsir biex il-full complement jintlaħaq?

ONOR.

SKEJJEL - TUCKSHOPS

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru spezzjonijiet fit- Tuckshops ta' l-iskejjel tal-Gvern bejn Ottubru, 1996 u l-aħħar ta' April, 1997?

Min jagħmel dawn l-ispezzjonijiet?

X'passi jittieħdu wara li jsiru dawn l-ispezzjonijiet?

Jekk xi sid ta' tuckshop jonqos, jerġa' jiġi kkonsidrat is-sena ta' wara?

ONOR.

KUMPANNIJA ĦAL FAR - IMPJEGATI

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra għaliex il-kumpannija Ħal Ferħ Company Ltd għamlet talba (ara PQ 5088) biex timpjega tmien animaturi fuq bażi permanenti?

Xi kwalifiki u/jew kondizzjonijiet qed jiġu mitluba minn min japplika għal dan l-impjieg?

X'inhi l-ħtieġa għall-animaturi hemm nisa kif ukoll ġuvintur?

F'liema gazzetti ġew reklamati dawn l-impjiegi?

ONOR.

KARMENU VELLA: Bħalma kien isir qabel il-kumpannija Ħal Far qed timpjega tmien animaturi biex tkun tista' toffri s-servizzi tagħha skond kuntratti li għandha.

Dawn mhux qed jiġu mpjegati fuq bażi permanenti.

Il-proċeduri għall-impjieg inżammet l-istess bħal dik tas-snin ta' qabel.

MOSTA - ILMA BIS-SADID

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid għaliex illum fi Triq ta' Xkora, fil-Mosta fejn qiegħed isir xogħol ta' drenaġġ f'dawn il-ġranet minn meta beda x-xogħol imsemmi l-ilma fid-djar ta' dawn it-toroq qiegħed ikun mimli sadid u dan meta qatt ma nbidlu kanen ta' l-ilma?

ONOR.CHARLES BUHAGIAR:Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

MOSTA - TRIQ TA' XKORA

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jieħu passi biex il-kuntrattur li għamel ix-xogħol ta' drenaġġ fi Triq ta' Xkora, fil-Mosta iħalli t-triq f'kondizzjoni tajba għall-abitanti ta' dawn l-inħawi?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-kuntrattur diġa' ġie avżat biex jirranġa t- triq.

Madanakollu, baqa' biċċa mit-triq miftuħa minħabba li f'dan il-lok trid tinbena Pumping Station li tagħha qed nistennew il-permess mill- Planning Authority.

Il-kuntrattur mhux se jitħallas qabel it-triq tiġi kif kienet.

ETC - SENGĦA TA' ANIMATUR

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid meta kien li l-ETC daħlet bħala kategorija ta' xogħol il-professjoni/sengħa ta' animatur?

Kemm hemm persuni li qed jirreġistraw biex isibu xogħol ta' animatur/animatriċi?

Meta f'kull każ irreġistraw bħala animaturi?

Minn liema bliet u rħula huma?

Xi kwalifiki/esperjenza titlob l-ETC minn min jitlob biex jirreġistra bħala "animatur"?

ONOR.

EDWIN GRECH: Fir-rigward ta' klassifikazzjoni ta' xogħol, il- Korporazzjoni ta' Xogħol u Taħriġ timxi fuq l-International Standard Classification of Occupations (ISCO - 88) maħruġa mill-International Labour Organisation.

F'din il- klassifikazzjoni x-xogħol ta' "Animatur" mhux elenkat, għaldaqstant meta l-Korporazzjoni tirċievi vakanzi ta' dan it-tip ta' xogħol hija ddur għall-kategoriji oħra li jkunu simili u relatati.

L- istess jiġri jekk xi ħadd ikun irid jirreġistra bħala animatur.

PITROLJU - ŻIEDA FIL-PREZZ

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Peress li b'riżultat tal-miżuri mħabbra fl-aħħar budget il-prezz tal- pitrolju għola u dan biex skond il-Gvern jiġi kkontrollat aħjar l-użu tiegħu, jista' l-Ministru jgħid jekk huwiex il-ħsieb tal-Korporazzjoni Enemalta li tkompli bil-politika tal-kwoti fir-relazzjonijiet tagħha mal- bejjiegħa tal-pitrolju?

Jekk iva, jidhirlu l-Ministru li jixraq li l- korporazzjoni toħroġ liċenzji ta' jobbers biex dawn il-bejjiegħa jkunu jistgħu joffru prodotti oħra ta' żejt u diesel?

ONOR.

LEO BRINCAT: Il-Korporazzjoni m' għandhiex il-ħsieb li tneħħi l- kwoti, għax l-użu tal-Pitrolju għadu għoli ħafna barra li wkoll huwa ssussidjat.

Ma jaqbilx finanzjarjament li l-Korporazzjoni toħroġ aktar liċenzji ta' jobbers, meta l-istess xogħol jista' jsir minn kuntratturi bi prezz irħas u l-ġbir tal-flus isir aktar malajr.

PITROLJU - ĠARR TA' PRODOTTI

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jispjega għaliex il-kuntratti għall-ġarr ta' prodotti tal-pitrolju (Avviż P/10/95) ma ngħatawx skond min għamel l-aktar offerta vantaġġjuża iżda ngħataw mill-Korporazzjoni Enemalta?

F'każ minnhom, lil min fl-items wieħed (1) u erbgħa (b) (4b), tefa' it-tieni l-aħjar offerta?

Jista' l-Ministru jgħid għaliex min tefa' l-aħjar offerta taħt (1) u b(b) ġie skartat?

ONOR.

LEO BRINCAT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

SEZZJONI TAD-DRENAĠĠ - ĦADDIEMA

L-ONOR.

JOHN VELLA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid għaliex nies li jaħdmu fid- Drainage Section u li huma nvoluti għall-allowance ilhom ma jirċievu din l- allowance għal dawn l-aħħar erba' xhur?

Meta hu maħsub li dawn il-ħaddiema jitħallsu?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Bħalma għidt fit-tweġiba tiegħi għad-domanda numru 5630 ġie nnotat li kienet qed tingħata interpretazzjoni ħażina ta' dak li jgħid paragrafu 2.5.8.5. ta' l-Estacode u ta' dak li kien approvat mill-Ministeru tal-Finanzi u l-MPO.

GĦalhekk sakemm saru l-investigazzjonijiet meħtieġa numru ta' allowance twaqqfu iżda issa dawn se jitħallsu f'Mejju wara li nġibdet l-attenzjoni ta' l-inġiniera tad-dipartiment għall-provvedimenti ta' l-Estacode.

SEZZJONI TAD-DRENAĠĠ - ĦADDIEMA

L-ONOR.

JOHN VELLA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid hemmx xi pjan li fir-rigward ta' allowance li suppost jieħdu l-ħaddiema tad-Drainage Section tinbidel is- sistema?

Jekk fl-affermattiv, jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Le, m'hemm l-ebda pjan li tinbidel is-sistema.

MANOEL ISLAND - PROĠETT

L-ONOR.

JOHN VELLA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid liema huma t-toroq fil-Gżira u ta' Ta' Xbiex li se jkunu affettwati, fis-sens li jista' anke jitwaqqa' xi bini, meta u jekk il-Proġett ta' Manoel Island jiġi approvat?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-proġett ta' Manoel Island għadu fi stat ta' preparazzjoni u qabel ma dan jiġi ffinalizzat ma jistgħux jittieħdu deċiżjonijiet dwar it-twaqqigħ ta' bini jew ftuħ ta' toroq.

LIĠI TAD-DWANA U SISA

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm hi mistennija li l-liġi ta' Dwana u Sisa se ddaħħal flus għal pajjiż?

ONOR.

LEO BRINCAT: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li d-dħul mistenni mis-sistema l-ġdida tat-taxxa se jkun bejn wieħed u ieħor daqskemm jidħol mill-VAT.

VAT - DĦUL

L-ONOR.

JOSEF BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Peress li l-Ministru f'diskors fil-Parlament qal li d-dħul net. mill-VAT fuq l-ewwel tlett xhur ta' l-1997 kien ta' Lm21.2 miljun waqt li d-dħul ippubblikat fil-Gazzetta tal-Gvern fuq l-istess tlett xhur huwa ta' Lm16.137 miljun, jista' l-Ministru jispjega r-raġuni għal din id- differenza?

ONOR.

LEO BRINCAT: Filwaqt li d-dħul gross mill-VAT fl-ewwel tliet xhur ta' din is-sena kien ta' Lm25.260 miljun, minn dan l-ammont tħallsu Lm4.045 miljun f'rifużjonijiet attwali u tqiegħdu Lm4.605 miljun f'Other Deposits Account fit-Treasury Clearance Fund biex iservu għal aktar rifużjonijiet.

B'hekk, l-ammont nett fl-aħħar ta' Marzu li ġie kkreditat lill-Fond Konsolidat kien Lm16.609 miljun kif deher ippubblikat.

Fil-fatt, mill-ammont imsemmi ta' Lm4.605 miljun tħallsu, matul ix-xahar t'April, Lm2.917 miljun f'aktar rifużjonijiet.

Din il-proċedura ilha fis-seħħ minn mindu ddaħħlet il-VAT.

ENEMALTA - PRODUZZJONI TA' L-ELETTRIKU

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienet il-produzzjoni ta' l-elettriku mill-:- a) Marsa Power Station; u b) Delimara Power Station matul Frar, Marzu u April, 1997?

ONOR.

LEO BRINCAT: Nixtieq ngħarraf lill-Onor.

Membru li l-produzzjoni ta' l-elettriku f'Megawatt hours mill-Marsa u Delimara Power Stations kienet kif muri fit-tabella ta' hawn taħt:

|1997 |Marsa |Delimara| |Frar |77,699 |57,100 | |Marzu |93,184 |48,345 | |April |80,340 |55,774 |

ENEMALTA - DIRETTUR ĦADDIEM

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jikkonferma (jew jiċħad) li d-Direttur Ħaddiem fil- Korporazzjoni Enemalta riċentement kien ipprovdut b'karozza tal-kumpannija għall-użu eskużiv tiegħu?

ONOR.

LEO BRINCAT: Id-Direttur Ħaddiem jagħmel użu minn karozza ta' l- Enemalta biex ikun jista' jaqdi bl-aħjar mod id-dmirijiet tiegħu mal- Korporazzjoni.

ŻEJTUN - TWESSIGĦ TA' TRIQ

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jagħti d-dati u r-riferenza meta ħareġ il-permess biex isir twessigħ (inkluż twaqqigħ tal-ħajt) tat-triq quddiem il-Ġnien Luqa Briffa kantuniera maċ-Ċimiterju taż-Żejtun?

ONOR.

GEORGE VELLA: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- Awtorita' ta' l-Ippjanar irrifjutat applikazzjoni numru PA 5265/96, għal twessiegħ ta' Triq id-Daħla ta' San Tumas, iż-Żejtun, fl-4 ta' Novembru, 1996.

It-Taqsima ta' l-Infurzar fi ħdan l-Awtorita' ta' l-Ippjanar ħarġet Enforcement Notice (ECF 1211/96) kontra min kien responsabbli għal dan l- iżvilupp.

DISTRETT NRU.

3 - DAWL

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew installati bozoz ġodda minn Novembru, 1996 sa l-aħħar ta' April, 1997 ġewwa: i) Ħaż-Żabbar; ii) iż-Żejtun; u iii) Marsascala?

Jista' jagħti din l-informazzjoni fuq min għamel din it-talba?

ONOR.

LEO BRINCAT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

ŻEJTUN - KAŻI TA' VANDALIŻMU

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 5555, jista' l-Prim Ministru jgħid jekk il-perjodu japplikax għal kemm ilu mwaqqaf il-Kunsill Lokali taż-Żejtun?

ONOR.

ALFRED SANT: Tabella li turi l-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

Dwar l-istima tal-ħsara ninsab informat illi din mhux dejjem tkun fornuta lill-Pulizija.

ŻEJTUN - PELICAN LIGHTS

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħidilna meta ħa jkunu nstallati l- pelican lights: a) fi Triq il-Barrani għal Wesgħa 25, ta' Novembru, fiż-Żejtun; u b) f'salib it-toroq għal Bir-id-Deheb ġewwa ż-Żejtun?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR:Qed isiru pjanti mid-Dipartiment tat-Toroq għal biex jitwaħħlu t-traffic lights fil-lokalitajiet indikati mill-Onor.

Interpellant sabiex ikun jista' jinġieb il-permess ta' l-Awtorita' ta' l- Ippjanar għal dan ix-xogħol.

MUŻEWIJIET - MUŻEW TA' L-ARKEOLOĠIJA

L-ONOR.

VICTOR GALEA PACE staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Billi l-Mużew ta' l-Arkeoloġija jinsab magħluq għal xi tlett snin, jista' l-Ministru jgħid hux possibbli li proviżorjament jiġi allokat post fejn ikun jista' jitkompla jitgawda, għalkemm ristrett minn xi oġġetti li ma' jistgħux jiċċaqilqu minn posthom?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

SLIEMA - TRIQ IT-TORRI

L-ONOR.

VICTOR GALEA PACE staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se jitneħħa dak l- inkonvenjent kbir u ta' periklu għat-tfal fejn il-bankina fi Triq it-Torri, Tas-Sliema li tinsab f'diżastru sħiħ?

Qed nirriferi għal parti tat-triq ħdejn il-Plaza.

Jista' l-Ministru jittratta din il-kwestjoni bħala urġenti?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Ix-xogħol li qiegħed jirriferi għalih l-Onor.

Interpellant, jitqies li hu wieħed ta' manuntenzjoni u peress li din it- triq mhix arterjali, ir-responsabbilta' li dan isir hija tal-kunsill.

Il-kunsill lokali ġie nformat biex jieħu ħsieb ineħħi dan l-inkonvenjent.

XLENDI - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

VICTOR GALEA PACE staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid kemm se jiswa x-xogħol li qed isir fix-Xlendi?

Il- Kunsill Lokali tal-Munxar kien ikkonsultat rigward dan ix-xogħol?

Jista' l- Prim Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra pjanta ta' dan ix-xogħol?

ONOR.

ALFRED SANT: Ix-xogħlijiet fix-Xlendi huma stmati li jiswew Lm 68,313.

Il-Kunsill Lokali tal-Munxar mhux biss kien konsultat fuq dawn ix- xogħlijiet iżda huwa wkoll rappreżentat fuq il-kumitat imwaqqaf apposta biex jieħu hsieb dawn ix-xogħlijiet.

Kopji tal-pjanti mitluba tpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

LIBJA - ŻIEDA TA' TURISTI

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Peress li l-Ministru fir-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 5553 ma weġibx dwar x'kienet, skond hu, "il-politika ħażina tal-Gvern ta' qabel" u dan fil-kuntest tas-suq Ġermaniż, kif ukoll dwar x'miżuri speċifiċi ttieħdu biex tiġi riformata u emendata l-politika Turistika tal-Gvern u ta' l-NTOM minn Novembru 1996 sal-lum, jista' għalhekk il-Ministru jwieġeb għal dawn il-mistoqsijiet?

ONOR.

KARMENU VELLA: Kif jaf l-Onor.

Interpellant is-suq Ġermaniż huwa t- tieni suq l-iktar importanti taghna.

Minkejja dan, l-NTOM għandha uffiċċju wiehed fi Frankfurt li jrid ilaħħaq mal-Germanja, l-Awstrija, Slovakkja, r- Repubblika Ceka, l-Isviżżera, s-Solvenja, u l-Polonja.

Wieħed jimmaġina l-attenzjoni li qed jieħu kull pajjiż.

Flimkien ma' l-Air Malta l-NTOM qed tistudja kif din il-qagħda tista' tigi rimedjata.

BUĠIBBA - MAINS TA' ILMA

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid f'liema toroq fejn qiegħed isir l-proġett ta' Buġibba sar xogħol ta' bdil ta' mains ta' l-ilma?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

GVERN TALJAN - BOROZ TA' STUDJU

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm intagħżlu studenti għall-boroż ta' studju offruti mill-Gvern Taljan matul dawn l-aħħar ħames snin, sena b'sena?

X'obbligazzjonijiet jimponi l-Gvern Malti fuq min jieħu dawn il-boroż?

Jista' xi ħadd mhux miċ- Ċivil japplika u jintgħażel għal dawn il-boroż?

Dawk li ntgħażlu maċ-Ċivil ikollhom l-istess obbligi li jkollhom dawn li mhumiex maċ-Ċivil?

ONOR.

GEORGE VELLA: L-informazzjoni qed tinġabar.

Risposta tingħata iżjed tard.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB

QRATI - MULTI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid x'kien l-ammont ta' multi mhux imħallsa fil-31 ta' Diċembru, 1996 maqsuma: a) skond is-sena li ġew deċiżi; u b) skond in-natura tal-multa (eż. traffiku)?

Jista' l-Ministru jgħid x'se jagħmel biex jipprova jiżgura li dawn jinġabru?

ONOR.

CHARLES MANGION: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li t-twegiba dwar it-tieni parti tal-mistoqsija parlamentari numru W28 inghatat fis-17 ta' Frar 1997.

L-informazzjoni dwar l-ewwel parti tal-mistoqsija hija din li gejja:

L-ammont ta' multi mhux imħallsa sal-31 ta' Dicembru,1996 kien kif indikat hawn taht:

|Traffiku u |LM1,489,420 | |Edukazzjoni | | |Notarili |LM | | |423 | |Qorti |LM 405,963 | |Kriminali | | |Qorti |LM 866,662 | |Pulizija | | |Gudizzjarja | | | |LM 2,762,468 |

a) Peress li mhux l-istatistika kollha hija mizmuma għall-bazi tas-sena meta giet imposta l-multa, din il-parti tal-mistoqsija ma tistax tigi mwiegba.

VALLETTA - BERĠA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jikkonsidra bl- akbar serjeta' il-ġustifikazzjoni tal-fatt li l-Berġa tal-Belt terġa' tmur Strada Stretta wara l-għassa?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Ninsab informat li l-Berġa tal-Belt li kienet fi Triq id-Dejqa tmexxiet għall-post il-ġdid tagħha fi Triq Zekka wara deċiżjoni tal-Kabinett ta' dak iż-żmien li l-fond okkupat mill-Berġa kellu jittieħed mill-Pulizija bħala parti mill-Għassa tal-Belt biex seta' jsir tkabbir fil-bini tal-Qorti.

Jidher li fiċ-ċirkostanzi preżenti dan mhux possibbli.

GĦAWDEX - AVVIŻ BIEX MA JSIRX GĦAWM

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid jekk id- Dipartiment tas-Saħħa f'dawn l-aħħar tlett isjuf ħariġx avviżi biex ma jsirx għawm fil-bajjiet tax-Xlendi u ta' Marsalforn minħabba tniġġiż tad- drenaġġ?

Jekk fl-affermattiv, jista' l-Ministru jgħid kemm-il avviż inħareġ għall-bajja tax-Xlendi u kemm għal dik ta' Marsalforn, id-data ta' l -avviż u t-tul ta' ħin li kull avviż dam fis-seħħ matul is-sajf tas-sena 1994/5/6 - b'mod separat?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Bejn l-1994 u l-1996 id-Dipartiment tas-Saħħa Pubblika ħareġ avviż wieħed fejn javża biex ma jsirx għawm fil-bajjiet ta' Għawdex.

Dan l-avviż ħareġ fil-15 ta' Lulju, 1996 għal bajja tax-Xlendi u dan l- avviż dam għal tlett ijiem, jiġifieri sas-17 ta' Lulju, 1996.

PULIZIJA - FIXED HAWKERS

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm hawn permessi tal-pulizija għal fixed hawkers u għal gabbani maqsuma skond kull lokalita' f'Malta w Għawdex?

ONOR.

ALFRED SANT: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

VALLETTA - BANKIJIET

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid meta fil-pjazzetta fuq ġewwa nett f'St. Joseph Str, Valletta, se jkollhom xi ftit bankijiet u siġar?

ONOR.

CHARLES MANGION: L-Onor.

Interpellant ghandu jitlob din l- informazzjoni lill-Kunsill Lokali koncernat billi din taqa' taht il- funzjonijiet mghoddija lill-Kunsilli Lokali.

VALLETTA - SLEEPING POLICEMEN

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jara li jsiru s-sleeping policemen f'St. Joseph Str u t-triq ta' warajha, Fountain Str, fil-Belt Valletta?

ONOR.

CHARLES MANGION: L-Onor.

Interpellant ghandu jitlob din l- informazzjoni lill-kunsill Lokali koncernat billi din taqa' taht il- funzjonijiet mghoddija lill-Kunsilli Lokali.

KUMITATI TA' RIABILITAZZJONI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk tlestewx il-guidelines ġodda għall-Kumitati ta' Riabilitazzjoni, minn min huma komposti l-kumitati ta' riabilitazzjoni tal-Belt u l-Kottonera u kemm jitħallsu l-membri?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-guidelines ġodda tal-Kumitati tar- Riabilitazzjoni tal-Belt Valletta u tal-Kottonera se jiġu ppubblikati fi żmien qasir.

Lista tal-membri ta' dawn iż-żewġ kumitati kif mitluba mill- Onor. Interpellant ġiet ippubblikata fil-Gazzetta tal-Gvern Numru 16,432 (Aviż 356 u 357) tal-Ġimgħa 9 ta' Mejju 1997.

L-ebda membru ta' dawn iż-żewġ kumitati m'għandu remunerazzjoni ħlief il- co-ordinator.

Dawn jitħallsu s-somma ta' LM5707 fis-sena.

ĦAMRUN - TRAFFIC LIGHTS

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jara li t-Traffic Control Board jieħu konjizzjoni tat-talba li jsiru traffic lights/zebra crossing quddiem ir- Reġina f'Qormi Rd, Ħamrun fejn hemm l-istage?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena rriferejt is-suġġeriment ta' l-Onor.

Interpellant għal konsiderazzjoni tal-Bord għall-Kontroll tat-Traffiku.