MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 187 It-Tlieta, 17 ta' Frar, 1998 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 187

It-Tlieta, 17 ta' Frar, 1998

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-6.10 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tlieta, 17 ta' Frar, 1998

WERREJ MINUTI 346

MISTOQSIJIET-TWEĠIBIET ORALI 346

TQEGĦID TA' KARTI 352

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-KUMMERĊ TA' L-ASSIGURAZZJONI INSURANCE BUSINESS BILL (IT-TIENI QARI) 353 ABBOZZ TA' LIĠI DWAR BROKERS FL-ASSIGURAZZJONI U INTERMEDJARJI OĦRA INSURANCE BROKERS AND OTHER INTERMEDIARIES BILL (IT-TIENI QARI) 362

AĠĠORNAMENT 376

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 381

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 186 li saret fis-17 ta' Frar, 1998 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET-TWEĠIBIET ORALI

SAN VINĊENZ DE PAULE - RESIDENTI

L-ONOR.CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill- Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l- Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' persuni li ddaħħlu fir-residenza San Vinċenz de Paule fl-1997?

Kemm kien hemm persuni f'din ir-residenza fil-31 ta' Diċembru, 1997?

Minn dawn kemm kien hemm irġiel u kemm kien hemm nisa?

X'kienu l-etajiet tagħhom?

ONOR.

JOE MIZZI (Ministru mingħajr Portafoll fi ħdan l-Uffiċċju tal-Prim Ministru) (f'isem il-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja): In-numru ta' persuni li daħlu fl-Isptar San Vinċenz de Paule fl-1997 huwa 383, li minnhom 207 huma nisa u l-irġiel huma 176.

Fil-31 ta' Diċembru, 1997 ir-residenti kienu b'kollox 1060, li minnhom 718 kienu nisa u l-irġiel kienu 342.

L-etajiet huma dawn:

15 sa 40 sena 11 41 sa 45 sena 7 46 sa 50 sena 20 51 sa 55 sena 9 56 sa 60 sena 29 61 sa 65 sena 52 66 sa 70 sena 116 71 sa 75 sena 121 76 sa 80 sena 212 81 sa 85 sena 219 86 sa 90 sena 200 91 sa 99 sena 60 100+ 4

MADAM SPEAKER (Onor. Myriam Spiteri Debono): L-Onor.

Ċensu Galea, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, peress li biex wieħed jidħol San Viċenz irid jieħu post anzjan ieħor li jkun ħalla din id-dinja, nassumi li t-380 persuna li daħlu ġodda jirrappreżentaw in-numru ta' mwiet li kien hemm fl-isptar.

Pero' apparti dan, nixtieq nistaqsi lill-Ministru kemm hu n-numru ta' persuni li qegħdin fuq il-waiting list biex jidħlu San Vinċenz de Paule jew f'xi istituzzjoni oħra ta' l-anzjani.

Nixtieq nistaqsi wkoll lill-Ministru jekk inbidlitx il-proċedura li kienet tintuża biex wieħed jidħol residenti f'San Vinċenz de Paule.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: M'għandix din l-informazzjoni quddiemi.

Naf biss li ma kien hemm l-ebda tibdil fil-proċedura li tintuża biex wieħed jidħol residenti f'San Vinċenz de Paule.

Pero' nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jagħmel il-mistoqsijiet li għamilli bil-miktub ħalli jkun jista' jingħata risposta iktar dettaljata.

IMWIET - 1997

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill- Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid x'kienu l-causes of death u kemm mietu persuni f'kull każ fis-sena 1997?

ONOR.

LEO BRINCAT (Ministru tal-Finanzi u Kummerċ): It-tagħrif mitlub qed jitqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra.

Ta' min jgħid li l-figuri li hemm imniżżla f'dan id-dokument huma proviżorji u s-sors tat-tagħrif huwa l-health information systems division.

IMPORTAZZJONI - CONSUMER GOODS

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill- Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew importati consumer goods fl-1997?

ONOR.

LEO BRINCAT: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li bejn Jannar u Novembru 1997 ġew importati b'kemm jiswew Lm222,617,081 f'consumer goods.

Il-figura hija proviżorja.

SAĦĦA - OPERAZZJONIJIET

L-ONOR.CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill- Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l- Ministru jgħid kemm saru operazzjonijiet tat-tip knee replacement u hip replacement fl-1997 u kemm hemm persuni fuq il-waiting list għal dawn l- operazzjonijiet?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja): Ninsab informat li fl-Isptar San Luqa minn Jannar sa Settembru ta' l-1997 saru 100 total knee replacement u 31 total hip replacement.

L-istatistika għall-aħħar tliet xhur tas-sena għadha qed tinħadem.

In-numru ta' pazjenti fuq il-waiting list li għandhom bżonn hip replacement huwa ta' 93 filwaqt li n-numru ta' pazjenti li għandhom bżonn knee replacement huwa ta' 536.

DWANA - DAZJU TAS-SISA

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill- Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm daħħal il- gvern minn taxxi fuq bejgħ ta' xorb alkoħoliku u sigaretti fl-1997?

ONOR.

LEO BRINCAT: Id-dipartiment tad-dwana ġabar l-ammont ta' Lm4,188,759 f'sisa fuq spirti u Lm11,772,713 f'sisa fuq sigaretti.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Abela, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jista' l-Ministru jgħidilna kemm kien l-ammont li daħħal il-gvern fl-1996 f'taxxi fuq il-bejgħ ta' xorb alkoħoliku u sigaretti?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Fil-fatt fl-1996 il-gvern daħħal Lm3,475,085 f'xorb alkoħoliku u Lm9,232,556 f'sigaretti.

ĦWIENET - PERMESSI

L-ONOR.CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill- Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kien hemm applikazzjonijiet għal permessi ġodda ta' ħwienet fl-1997?

ONOR.

ALFRED SANT (Prim Ministru): Ninsab informat li fl-1997 kien hemm 503 applikazzjoni għal permessi ġodda ta' ħwienet.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Joe Cassar, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE CASSAR: Madam Speaker, jista' l-Prim Ministru jgħid x'inhi l- policy dwar il-ftuħ ta' ħwienet?

MADAM SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Madam Speaker, naturalment jeżistu diversi policies ġenerali għar-rigward ta' ftuħ ta' ħwienet, fosthom dawk settorjali, bħal meta wieħed jiġi biex jiftaħ farmaċija u ħwienet ta' dan it-tip.

(Interruzzjonijiet)

L-Onor.

Cassar qed jistaqsi dwar il-policies li hemm għar-rigward ta' ftuħ ta' ħwienet fl-Imdina.

Jien nimmaġina li anke biex jinfetaħ ħanut fl- Imdina hemm ċerti policies li wieħed irid jimxi fuqhom u dawn it-tip ta' policies joħorġu mill-pjan ta' struttura, fir-rigward ta' dak il-lokal.

Pero' jekk l-Onor.

Interpellant għandu f'moħħu xi każ partikolari jista' jew jgħiduli issa jew inkella jagħmilli mistoqsija bil-miktub dwaru.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Cassar.

ONOR.

JOE CASSAR: Madam Speaker, jien m'għandix xi każ partikolari f'moħħi imma qed nagħmel din il-mistoqsija għax naħseb li l-ambjent ta' l- Imdina qed jitgħarraq bil-ftuħ ta' ħafna ħwienet.

MADAM SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Madam Speaker, ma ġejtx ippreparat biex nitkellem dwar l-ambjent ta' l-Imdina.

Naħseb li tista' titqajjem l-istess tip ta' konsiderazzjoni għar-rigward taċ-Ċittadella, tal-Birgu u ta' postijiet storiċi bħal dawn.

Pero' naħseb li fil-pjan ta' struttura dwar dawn il- lokalitajiet hemm provdut xi ħaġa f'dan is-sens.

Madanakollu xorta qed nieħu nota tal-l-concern ta' l-Onor.

Interpellant.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Galea Pace.

ONOR.

VICTOR GALEA PACE: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm intlaqgħu minn dawk il-503 applikazzjoni?

Jista' jgħidilna wkoll jekk dawn l- applikazzjonijiet jinkludux dawk ta' GĦawdex?

MADAM SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: GĦar-rigward ta' l-ewwel mistoqsija li għamel l-Onor.

Interpellant m'għandix l-informazzjoni rikjesta hawnhekk, u għalhekk nitolbu biex jagħmel mistoqsija bil-miktub.

Għat-tieni mistoqsija nista' ngħidlu li l-applikazzjonijiet li saru għal ftuħ ta' ħwienet f'GĦawdex huma inklużi fiċ-ċifra li tajt l-ewwel.

FURJANA - KAŻIN LABURISTA - BDIL TA' MADUM

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jikkonferma li nbidel il-madum tal-bitħa tal-Każin Laburista tal-Furjana?

Kemm sewa dan ix-xogħol u taħt liema policy sar?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR (Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni): Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

ENEMALTA - MANUTENZJONI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jara li d-dawl pubbliku li hemm quddiem il-knejjes ta' Ta' Ġieżu, ta' San Franġisk u tal-Madonna tad-Damixxena ġewwa l-Belt Valletta ssirlu l-manutenzjoni meħtieġa peress li ilu maqtugħ għal iktar minn sitt xhur?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll meta se jissewwew il- floodlights tal-Kon-Kattidral ta' San Ġwann?

ONOR.

LEO BRINCAT: Il-manutenzjoni tad-dawl pubbliku li kien jenħtieġ li ssir fil-knejjes ta' Ta' Ġieżu u tal-Madonna tad-Damixxena issa saret.

Ma jirriżultax li kien hemm bżonn xi manutenzjoni fil-każ tad-dawl pubbliku ta' quddiem il-knisja ta' San Franġisk.

Nista' ngħid ukoll li parti mir-rifletturi ta' quddiem il-Kon-Kattidral ta' San Ġwann diġa' saritilhom il-manutenzjoni meħtieġa imma l-kumplament tar-rifletturi ma setgħux jiġu rranġati minħabba l-armar tal-festa ta' San Pawl.

Madanakollu ninsab mgħarraf li l-armar tal-festa se jitneħħa din il- ġimgħa u għalhekk il-manutenzjoni meħtieġa se tkun tista' titlesta.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

AUSTIN GATT: Fil-fatt illum din il-manutenzjoni diġa' tlestiet.

Pero' hawnhekk nixtieq nieħu l-okkażjoni biex nappella ħalli jsir maintenance regolarment u b'hekk ma jkollniex għalfejn noqogħdu nagħmlu dawn it-tip ta' mistoqsijiet biex jittieħdu l-passi neċessarji.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Fil-fatt jien dejjem ninsisti li l-Korporazzjoni Enemalta għandha tkompli ssaħħaħ is-servizzi li tagħti, kemm is-servizzi li tagħti lill-individwi, kif ukoll dawk li tagħti lill-kunsilli lokali.

MALTACOM - PROĠETT TA' PACEVILLE

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid min ġie kkummissjonat biex jipproduċi l-video tal-Maltacom p.l.c. dwar il-proġett ta' Paceville u kemm tħallas?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Prim Ministru): Għandi ninformak li l- ispejjeż kollha għal dan il-proġett saru mill-promoturi tiegħu li, kif diġa' ntqal, se jinkludu terzi persuni.

Ma jidhirlix li hu prudenti jew korrett li f'dan l-istadju jingħata tagħrif dwar affarijiet kummerċjali ta' kumpannija li għad trid titwaqqaf.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

AUSTIN GATT: Jista' l-Ministru jispjegali liema kumpannija trid titwaqqaf għal video li diġa' ġie prodott u mxandar?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Ir-risposta kienet qed tirriferi għall-kumpannija li se tieħu l-proġett ta' Paceville f'idejha.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Wisq nibża' li m'aħniex qed niftiehmu.

Hawnhekk jien qed nirriferi għall-video li kien ġie kkummissjonat mill-Korporazzjoni Telemalta, illum Maltacom p.l.c., biex tippromwovi l-proġett ta' Paceville.

Issa dan il-video diġa' deher fuq it-television u fil-fatt dehru anke n- nies li kien hemm preżenti waqt il-launching ta' dan il-proġett.

Jiġifieri dan il-video sar u, jekk m'iniex sejjer żball, intbagħat bil-posta lil diversi nies biex jarawh.

Jien kulma staqsejt fid-domanda tiegħi huwa min ġie kkummissjonat biex jipproduċi dan il-video u kemm tħallas.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE MIZZI: Ir-risposta li ngħatat hija li f'dan l-istadju m'huwiex prudenti li jingħata dan it-tagħrif għax il-kumpannija li hija responsabbli minn dan il-proġett, liema kumpannija hija responsabbli wkoll mill-ispejjeż ta' dan il-video, għadha m'hijiex ifformata uffiċjalment.

GĦalhekk nitlob lill-Onor.

Interpellant biex, jekk jogħġbu, jistenna daqsxejn sakemm inkun nista' nagħtih l-informazzjoni meħtieġa.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Bir-rispett kollu lejn dak li qed jgħid il-Ministru, ġaladarba dan il-promotional video diġa' sar u ntwera bilfors li t- Telemalta qabbdet lil xi ħadd biex jipproduċih, għax din id-deċiżjoni żgur li ma tteħditx minn kumpannija li għad trid tiġi fformata.

Allura jista' l- Ministru jgħidilna lil min qabbdet it-Telemalta biex jipproduċi dan il- video?

Jien naħseb li ma tistax issir domanda iktar sempliċi minn hekk.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE MIZZI: M'għandix iktar xi ngħid.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Ċensu Galea, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, almenu l-Ministru jista' jikkonferma li dan il-video ġie kkummissjonat mit-Telemalta u mhux minn xi kumpannija li għad trid titwaqqaf fil-ġimgħat jew fis-snin li ġejjin?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE MIZZI: Fil-fatt hemm sezzjoni li qed tmexxi dan il-proġett ta' Paceville, f'isem il-kumpannija li għad trid tiġi fformata uffiċjalment.

Iktar 'il quddiem jien lest li nagħti iktar informazzjoni f'dan ir-rigward pero', kif għidt diġa', f'dan l-istadju ma nistax ngħid iktar minn hekk.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Joe Cassar, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE CASSAR: Almenu jista' l-Ministru jgħidilna jekk jafx x'sar s'issa?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE MIZZI: Sar promotional video!

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: L-ewwelnett nixtieq nirringrazzja lill-Ministru li kkonferma li sar dan il-promotional video għaliex s'issa konna għadna fid- dlam.

Il-Ministru kkonferma wkoll li l-promotional video sar fuq struzzjonijiet ta' sezzjoni partikolari.

Issa jista' l-Ministru jgħidilna jekk din hijiex sezzjoni tat-Telemalta u minn min hija mmexxija?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE MIZZI: Le, m'hijiex tat-Telemalta.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Allura jekk m'hijiex sezzjoni tat-Telemalta, ta' min hi?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE MIZZI: Tal-Maltacom plc!

(Interruzzjonijiet)

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Billi jidher li għandna aptit noqogħdu naħlu ż-żmien, se jkolli nerġa' nistaqsi lill-Ministru minn min hija mmexxija din is- sezzjoni tal-Maltacom plc.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE MIZZI: Nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jagħmel din il- mistoqsija bil-miktub biex nilħaq niġbor l-informazzjoni meħtieġa.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Madam Speaker, peress li l-Ministru Mizzi, li huwa responsabbli mill-Maltacom plc direttament, ma jafx min qiegħed imexxi din is-sezzjoni li qed tħejji proġett li jiswa miljuni kbar ta' liri, ma jidhirlux li din hija indikazzjoni li m'hijiex qed tingħatalu informazzjoni biżżejjed?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE MIZZI: M'għandix din l-informazzjoni quddiemi għax id-domanda li qed tagħmilli issa m'għandha x'taqsam xejn mad-domanda oriġinali.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Ġaladarba l-video li għamilt aċċenn għalih fil- mistoqsija parlamentari oriġinali ġie kkummissjonat minn din is-sezzjoni, jien naħseb li d-domanda li qed nagħmel issa għandha x'taqsam direttament mal-mistoqsija oriġinali.

Pero' d-domanda li qed nagħmel issa hija din: Kif il-Ministru, li huwa responsabbli mill-Korporazzjoni Telemalta, li se ssir Maltacom plc, liema korporazzjoni għandha sezzjoni li qed taħdem fuq proġett li jiswa miljuni kbar ta' liri, ma jafx min qiegħed imexxi din is- sezzjoni?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE MIZZI: Jekk irrid nista' nitlob din l-informazzjoni u jagħtuhieli faċilment pero', kif għidt diġa', peress li fil-mistoqsija oriġinali ma ntalbitx din l-informazzjoni jien ma ġejtx mgħarraf dwar dan.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, ma nistax nifhem għalfejn qegħdin noqogħdu nilagħbu b'dan it-tip ta' risposti.

(Interruzzjonijiet)

MADAM SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Madam Speaker, nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jirtira l-kliem li għadu kif qal.

Dan xi kliem hu!

Madam Speaker, nixtieq li jingħata ruling fuq dan.

(Interruzzjonijiet) Il-Ministru diġa' qalilkom li at this stage m'għandux l-informazzjoni meħtieġa.

Allura kif qed tgħidulna li qed nilagħbu bid-diskors!

(Interruzzjonijiet) L-Onor.

Membru qed jagħmel ħafna allegazzjonijiet.

Jien nixtieq li hawnhekk nitkellmu b'mod korrett.

(Interruzzjonijiet) Tkellem jekk għandek xi tgħid!

Dawn x'affarijiet huma!

GĦaliex qed inħallu dawn l-affarijiet jibqgħu għaddejjin?

Madam Speaker, l-Onor.

Interpellant għadu kemm qal li qed nilagħbu bid-diskors.

MADAM SPEAKER: Onor. Galea, nitolbok tirtira dak li għidt u tiġi għall- mistoqsija.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jekk il-Prim Ministru ħassu offiż bil-kelma "nilagħbu" jien lest li nirtiraha.

Pero' r-risposti li qed ningħataw mill- Onor. Mizzi ma jistgħu jissejħu xejn jekk mhux logħob.

MADAM SPEAKER: Onor. Galea, ejja għall-mistoqsija.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jista' l-Ministru jwieġeb is-sensiela ta' domandi li sarulu, peress li s'issa għadu ma wieġeb l-ebda waħda minnhom?

ONOR.

JOE MIZZI: Jien nerġa' ntenni li l-informazzjoni tingħata meta jkun il-waqt.

(Interruzzjonijiet)

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu issa għat-Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru Mizzi.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Prim Ministru): Sinjura President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar membri tal-Korp tal-Pulizija li spiċċaw mis-servizz bejn l-1 ta' Novembru 1996 u l-11 ta' Frar 1998, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 12005;

Tagħrif dwar priġunieri fil-Faċilita' Korrettiva ta' Kordin fil-11 ta' Frar 1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 12006; u

f'isem il-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l- Ambjent inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Lista ta' diplomatiċi li jieħdu ħsieb ir-relazzjonijiet bilaterali bejn Malta u l-Polonja, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11761 li dehret fis-seduta numru 182.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Lista li turi l-għadd ta' mwiet matul is-sena 1997 u l-kawża tagħhom, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 10937;

Lista li turi l-għadd ta' dikjarazzjonijiet causa mortis dwar trasferiment ta' proprjeta' bejn l-1994 u l-1997, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 11840; u

Kopja tal-kuntratt iffirmat bejn is-Sur Joseph Muscat u l-Malta External Trade Corporation Limited li sar fit-2 ta' Jannar 1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11844.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI (Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Ċirkolari Nru 9 ta' l-1998 maħruġa mid-Dipartiment tal-Kunsilli Lokali fil-21 ta' Jannar 1998, dwar il-kuntratti tal-kunsilli lokali, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 12162.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-KUMMERĊ TA' L-ASSIGURAZZJONI

INSURANCE BUSINESS BILL

L-ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mit-2 ta' Frar, 1998.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ huwa in possession.

ONOR.

LEO BRINCAT: Madam Speaker, kif kelli l-okkażjoni li nispjega xi ħmistax ilu meta ftaħna d-diskussjoni fuq dan l-abbozz ta' liġi, għandna quddiem dan il-Parlament żewġ abbozzi ta' liġi li huma intiżi biex jikkomplimentaw lil xulxin u biex joffru inkoraġġiment għat-tkabbir tal- qasam ta' l-assigurazzjoni bis-saħħa ta' regolamentazzjoni aħjar fl- attivitajiet ta' l-insurance brokers u ta' intermedjarji oħra.

Kif għidt dakinhar, l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna, bla ebda ħsara għad- dispożizzjonijiet ta' l-Ewwel Skeda, japplika għall-underwriters tal- Lloyd's bl-istess mod u sa l-istess limitu li japplika għal kumpannija awtorizzata.

Madam Speaker, ta' min jgħid ukoll li filwaqt li t-Tieni Skeda qed tiddeskrivi l-klassijiet ta' kummerċ fit-tul, li b'kollox jammontaw għal disgħa, min-naħa l-oħra t-Tielet Skeda, li għandha żewġ taqsimiet prinċipali, tispeċifika l-klassijiet ta' kummerċ ġenerali.

Fil-fatt l- ewwel taqsima tat-Tielet Skeda tispeċifika u tagħti deskrizzjoni tat-18-il klassi tal-kummerċ ġenerali u t-tieni taqsima ta' l-istess skeda, li tiddeskrivi l-gruppi u l-kompożizzjoni tal-klassijiet konċernati, taqsam dawn it-18-il klassi fi tmien gruppi.

Kif spjegajt meta kkummentajt dwar it-Tielet Skeda ta' dan l-abbozz ta' liġi, il-klassifika ta' kummerċ ta' l- assigurazzjoni li qed tingħata f'dan l-abbozz ta' liġi hija dik użata fil- pajjiżi avvanzati ta' l-Ewropa.

Ir-Raba' Skeda mbagħad tagħmel dispożizzjonijiet dwar aġenti u anke managers ta' l-assigurazzjoni.

Kif diġa' għidt, id-dispożizzjonijiet kollha ta' dan l-abbozz ta' liġi, minbarra dawk ta' klawsola 13, jirregolaw il-kummerċ ta' l-assigurazzjoni, it-tmexxija ta' dan il-kummerċ, kif ukoll il-kumpanniji li jmexxu dan il- kummerċ bħala assiguraturi.

Wieħed jista' jgħid b'mod ġenerali li klawsola 13 tagħmel ċerti dispożizzjonijiet dwar dawk il-kumpanniji li jmexxu l- kummerċ ta' l-assigurazzjoni bħala aġenti jew managers ta' l- assigurazzjoni, imma d-dettalji ta' dawn id-dispożizzjonijiet imbagħad jinsabu fir-Raba' Skeda ta' dan l-abbozz ta' liġi.

Madam Speaker, minħabba li l-kultura Maltija, li għandha għeruq fondi, kważi tqis lill-aġent ta' l-assigurazzjoni li jmexxi l-kummerċ f'isem kumpannija barranija bħala l-assiguratur innifsu - kultura li hi dovuta għall-fatt li sa l-1981 f'Malta qatt ma kellna kumpannija indiġena ta' l- assigurazzjoni u tista' tgħid li wara l-1981 is-suq ta' l-assigurazzjoni baqa' ddominat minn kumpanniji ta' l-assigurazzjoni barranin - l-aġent ta' l-assigurazzjoni ma ġiex meqjus bħala intermedjarju u rregolat taħt l- Abbozz ta' Liġi dwar Brokers fl-Assigurazzjoni u Intermedjarji oħra imma ġie meqjus kważi bħala assiguratur u għalhekk ġie rregolat taħt dan l- abbozz ta' liġi li għandna quddiemna llum.

F'dan l-abbozz ta' liġi l-manager ta' l-assigurazzjoni qed jidher għall- ewwel darba fis-suq lokali ta' l-assigurazzjoni u, fil-bixra tagħhom, l- attivitajiet ta' kumpannija li taġixxi bħala manager ta' l-assigurazzjoni huma differenti mill-attivitajiet ta' kumpannija li taġixxi bħala intermedjarju.

Għalhekk kumpannija li taġixxi bħala manager ta' l- assigurazzjoni hija rregolata taħt dan l-abbozz ta' liġi u mhux taħt l- Abbozz ta' Liġi dwar Brokers fl-Assigurazzjoni u Intermedjarji Oħra.

Huwa interessanti li wieħed jgħid ukoll li minkejja l-kultura tagħna, dan l-abbozz ta' liġi jaqta' linja ċara u preċiża bejn kumpannija li tmexxi l- kummerċ bħala assiguratur u kumpannija li taġixxi bħala aġent jew manager ta' l-assigurazzjoni.

Din il-linja toħroġ ċara u preċiża mill-fatt li filwaqt li d-dispożizzjonijiet li jirregolaw kumpannija li tmexxi l-kummerċ bħala assiguratur jinsabu kollha fil-klawsoli ta' dan l-abbozz ta' liġi, min-naħa l-oħra dawk li jirregolaw kumpannija li taġixxi bħala aġent jew manager ta' l-assigurazzjoni jinsabu elenkati fi skeda.

Madanakollu ta' min jgħid li f'dan l-abbozz ta' liġi hemm għadd ġmielu ta' dispożizzjonijiet li japplikaw għall-kumpannija li taġixxi bħala aġent jew manager ta' l-assigurazzjoni bl-istess mod u sa l-istess limitu li japplikaw għall-kumpannija li tmexxi l-kummerċ bħala assiguratur.

Fil- fehma tagħna, din hija raġuni oħra għaliex l-aġent u l-manager ta' l- assigurazzjoni qed jiġu rregolati taħt l-Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni u mhux taħt l-Abbozz ta' Liġi dwar Brokers fl- Assigurazzjoni u Intermedjarji Oħra.

Madam Speaker, jekk wieħed iħares lejn l-ewwel taqsima tar-Raba' Skeda jsib li din tagħmel diversi dispożizzjonijiet dwar il-ħtieġa ta' awtorizzazzjoni biex kumpannija taġixxi ta' aġent jew ta' manager ta' l- assigurazzjoni, filwaqt li t-tieni taqsima ta' l-istess skeda tagħmel ċerti dispożizzjonijiet dwar l-applikazzjoni ta' ċerti klawsoli ta' dan l-abbozz ta' liġi għal kumpannija li tingħata din ix-xorta ta' awtorizzazzjoni.

Ta' min jgħid li hemm ċerti dispożizzjonijiet li, kif inhuma magħmula, ma jistgħux japplikaw għal aġent jew għal manager ta' l-assigurazzjoni, bħal fil-każ ta' Lloyd's, u jistgħu japplikaw għal dan l-għan biss jekk ikunu modifikati jew sostitwiti.

Pero' mbagħad hemm dispożizzjonijiet oħrajn li qatt ma jistgħu japplikaw għal dan ir-rigward.

Fil-fatt it-tieni taqsima tar-Raba' Skeda tiddetermina li filwaqt li ċerti dispożizzjonijiet ta' dan l-abbozz ta' liġi, kif magħmula, modifikati jew sostitwiti, jkunu japplikaw fil-każ ta' kumpannija li taġixxi bħala aġent jew manager ta' l- assigurazzjoni, hemm dispożizzjonijiet oħra li ma jkunux japplikaw fil-każ ta' kumpannija li taġixxi bħala aġent jew manager ta' l-assigurazzjoni.

It-tielet taqsima tar-Raba' Skeda tagħmel ċerti dispożizzjonijiet għall- ħteġijiet supplimentari ta' aġent jew ta' manager ta' l-assigurazzjoni, liema dispożizzjonijiet huma maħsuba biex iħarsu l-interessi ta' l- assiguratur u ta' l-assigurat.

Wieħed m'għandux jinsa li, minkejja l- kultura Maltija, li semmejt iktar kmieni, skond dan l-abbozz ta' liġi filwaqt li aġent ta' l-assigurazzjoni jista' jmexxi l-kummerċ ta' l- assigurazzjoni f'isem prinċipal wieħed jew iktar, manager ta' l- assigurazzjoni jista' jmexxi l-kummerċ ta' l-assigurazzjoni f'isem prinċipal wieħed jew iktar kif ukoll jagħmel xogħlijiet oħra li min-natura tagħhom m'humiex meqjusa bħala kummerċ ta' l-assigurazzjoni kif imfissra f'dan l-abbozz ta' liġi.

Ta' min jgħid ukoll li peress li meta kuntratt ta' assigurazzjoni jkun miktub minn aġent jew minn manager ta' l- assigurazzjoni f'isem assiguratur, iż-żewġ partijiet tal-kuntratt iridu jkunu l-assiguratur min-naħa waħda u l-assigurat min-naħa l-oħra, għalkemm dan l-abbozz ta' liġi jrid iħares l-interessi taż-żewġ partijiet, fil- fatt għandu jfittex li jħares iktar l-interessi ta' l-assigurat milli dawk ta' l-assiguratur.

Fil-fehma tagħna, dan huwa ġust għax filwaqt li assiguratur jagħraf iħares l-interessi tiegħu meta jidħol f'xi kuntratt ma' kumpannija biex din taġixxi ta' aġent jew ta' manager ta' l-assigurazzjoni f'ismu, assigurat ma jistax jagħmel dan.

GĦaldaqstant huwa fl-interess ta' l- assigurat li kull aġent jew manager ta' l-assigurazzjoni jżomm il-flejjes kollha li jkollu f'idu f'kapaċita' fiduċjarja separati mill-flejjes tiegħu stess.

Din id-dispożizzjoni tiżgura li l-flus ta' l-assiguratur u ta' l- assigurat qatt ma jkunu jagħmlu parti mill-flus ta' l-aġent jew tal-manager u fil-fatt taħt dan l-abbozz ta' liġi dawk il-flejjes li jkunu miżmuma f'kapaċita' fiduċjarja huma privileġġjati.

Madanakollu minflok ma ssir din is-separazzjoni tal-flejjes, aġent jew manager ta' l-assigurazzjoni jista' jagħżel li jagħmel garanzija ta' fedelta' skond xi direttiva dwar l- assigurazzjoni sabiex f'każ li aġent jew manager ma jkunx jista' jew jonqos milli jissodisfa, l-obbligazzjonijiet finanzjarji tiegħu dwar xi somom ta' flus riċevuti minnu mingħand jew f'isem il-klijenti tiegħu, titqiegħed somma ta' flus għad-dispożizzjoni ta' persuna nominata jew anke approvata mill-awtorita' kompetenti.

Dan għandu jsir sabiex din is-somma tkun tista' tintuża għall-benefiċċju ta' xi klijent li jkun sofra telf jew dannu minħabba li l-aġent jew manager ma jkunx jista' jissodisfa, jew inkella jonqos milli jissodisfa, dawk l-obbligazzjonijiet finanzjarji.

Madam Speaker, il-Ħames Skeda tagħmel ċerti dispożizzjonijiet sabiex il- liġijiet speċifikati fl-ewwel kolonna tagħha jkollhom effett skond l-emendi murija fit-tieni kolonna.

Effettivament il-liġijiet li se jiġu emendati huma l-Att dwar it-Taxxa fuq l-Income, l-Att ta' l-1994 dwar is-Segretezza Professjonali u l-Att ta' l-1995 dwar il-Kumpanniji.

Ta' min jgħid li l- emendi proposti għall-Att dwar it-Taxxa fuq l-Income huma relatati mat- taxxa fuq id-dħul ta' kumpanniji li jmexxu l-kummerċ ta' l-assigurazzjoni.

Fatt interessanti huwa li meta fl-1994 saru xi proposti leġislattivi dwar servizzi finanzjarji ma kienet ġiet proposta l-ebda emenda dwar taxxa fuq kumpanniji li jmexxu l-kummerċ ta' l-assigurazzjoni.

Dan ġara għaliex sa minn qabel ma saru dawk il-proposti, kien hemm il-ħsieb li l-emendi meħtieġa dwar it-taxxa fuq il-kumpanniji li jmexxu din ix-xorta ta' kummerċ isiru fid-dawl tal-leġislazzjoni l-ġdida dwar il-kummerċ ta' l- assigurazzjoni, dik li qed issir illum.

Fl-istess waqt li kienet qed titħejja l-leġislazzjoni l-ġdida dwar il- kummerċ ta' l-assigurazzjoni tħejjew ukoll l-emendi meħtieġa għall-Att dwar it-Taxxa fuq l-Income bl-għan ewlieni li jinħoloq l-ambjent meħtieġ għal dawk il-kumpanniji li jridu jmexxu l-kummerċ internazzjonali ta' l- assigurazzjoni tagħhom minn pajjiżna stess.

B'dawk l-emendi se jsir ukoll tibdil fil-mod kif jiġi ddeterminat id-dħul taxxabbli tal-kumpanniji ta' l- assigurazzjoni bl-għan li jistimula iżjed dan is-settur.

Dan jolqot l- iżjed lil dawk il-kumpanniji li jmexxu l-kummerċ fit-tul.

B'mod ġenerali l-emendi proposti, liema emendi jagħmlu diversi dispożizzjonijiet dwar it- taxxa fuq id-dħul ta' kumpanniji ta' l-assigurazzjoni, huma mmirati lejn dawk il-kumpanniji ta' l-assigurazzjoni li jmexxu kummerċ fit-tul jew kummerċ ġenerali, lejn dawk li joperaw għas-suq lokali u li se jibdew joperaw għas-suq internazzjonali, lejn dawk il-fergħat ta' kumpanniji ta' l- assigurazzjoni barranin f'Malta li minnhom jitmexxa l-kummerċ ta' l- assigurazzjoni, u lejn kumpanniji barranin li jmexxu l-kummerċ ta' l- assigurazzjoni f'Malta permezz ta' aġenti jew ta' managers fl- assigurazzjoni.

Ta' min jgħid li permezz ta' dawn l-emendi t-taxxi fuq il- poloz ta' assigurazzjoni li jkunu linked on a long term basis se jiġu ttrattati bl-istess mod li huma ttrattati l-collective investment schemes.

Irrid inżid ukoll li b'dawn l-emendi mhux qed isir tibdil fit-taxxi ta' dawk l-individwi li għandhom poloz ta' assigurazzjoni fuq il-ħajja.

L-Att ta' l-1994 dwar is-Segretezza Professjonali se jiġi emendat biex il-managers u s-sotto-aġenti ta' l-assigurazzjoni jiżdiedu mal-persuni msemmija fis-subartiklu (1) ta' l-artiklu 3 ta' dak l-Att ħalli b'hekk dawn il-persuni wkoll jidħlu fl-ambitu ta' l-artiklu 257 tal-Kodiċi Kriminali li jittratta l-kxif ta' sigrieti professjonali.

Madam Speaker, għall-Att ta' l-1995 dwar il-Kumpanniji hemm proposti żewġ emendi.

L-ewwel emenda għandha l-iskop li ddaħħal artiklu ġdid rigward is- setgħa ta' regolamenti dwar kumpanniji ċellulari.

Il-konċett ta' kumpannija ċellulari huwa ġdid għal kollox anzi, biex ngħid hekk, huwa wieħed rivoluzzjonarju f'dan il-qasam.

Pero' jidher li fil-ġejjieni qarib dan il-konċett se jkun importanti għall-kumpanniji li jmexxu l-kummerċ ta' assigurazzjoni affiljata.

Fil-fatt l-Att ta' l-1995 dwar il-Kumpanniji qed jiġi emendat biex jipprovdi l-awtorizzazzjoni u r-regolamentazzjoni ta' kumpanniji ċellulari.

It-tieni emenda hi maħsuba sabiex f'dak li huwa l- kontenut tal-kontijiet annwali tagħhom il-kumpanniji ta' l-assigurazzjoni ma jħarsux id-dispożizzjonijiet ta' l-Att ta' l-1995 dwar il-Kumpanniji iżda jħarsu r-regolamenti li se jsiru taħt l-Att dwar il-Kummerċ ta' l- Assigurazzjoni u jekk ma jkunx hemm regolamenti dwar dan, jimxu skond kull direttiva mogħtija mill-awtorita' kompetenti dwarhom.

Madam Speaker, s'issa dan hu li kelli xi ngħid.

Nistieden il-kummenti ta' l-Onor.

Membri f'dan ir-rigward.

Grazzi.

MADAM SPEAKER: Nirringrazzjak.

Iktar rimarki?

L-Onor.

Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Madam Speaker, irrid ngħid mill-bidu li l-abbozz ta' liġi li qed niddiskutu llum huwa ħolqa oħra fil-katina ta' liġijiet li kienu saru sabiex f'pajjiżna jinbena ċentru finanzjarju.

Meta konna qed namministraw lil pajjiżna aħna konna għamilna xhur sħaħ nistudjaw u niżviluppaw dan l-abbozz ta' liġi u għalhekk illum qed nieħu gost li l- Gvern preżenti kompla bil-proċess li konna bdejna aħna u, ħlief għal xi affarijiet żgħar ta' natura kosmetika, m'hemmx dubju li naqblu ma' dan l- abbozz.

Għalhekk din se tkun liġi oħra f'pakkett kbir ta' liġijiet li ġew approvati minn dan il-Parlament bil-kunsens taż-żewġ naħat.

Jien niftakar li meta konna qed niddiskutu l-liġijiet li jirrigwardaw is- servizzi finanzjarji konna nsistejna li billi dawn huma l-bażi ta' kolonna ekonomika oħra f'pajjiżna dawn għandhom ikollhom is-support ta' kulħadd.

Fil-fatt fl-1994 dawn il-liġijiet kienu għaddew mill-Parlament b'vot unanimu.

Iż-żewġ naħat tal-Kamra ħadmu ħafna fuq dan it-tip ta' liġijiet u llum nistgħu ngħidu li pajjiżna qiegħed fil-cutting edge ta' servizzi simili fid-dinja.

Illum nistgħu ngħidu li l-feedback li qed ikollna huwa wieħed pożittiv ħafna.

Iċ-ċentru finanzjarju qed jikber kif kien ippjanat u l-viżjoni tagħna li ċ-ċentru finanzjarju jkun jipprovdi numru sostanzjali ta' impjiegi f'pajjiżna rrealizzat ruħha.

Wara kollox ir-raġuni li għaliha twaqqaf dan iċ-ċentru hija purament raġuni ekonomika għax peress li taħt l- amministrazzjoni preċedenti pajjiżna beda miexi 'l quddiem u n-numru ta' studenti fl-Universita' baqa' dejjem jikber, aħna ridna li dawn isibu mpjieg adattat permezz ta' servizzi li jkunu ta' ġid għalihom, kif ukoll għall-pajjiż.

GĦalhekk huwa importanti li nibqgħu nipproteġu ċ-ċentru finanzjarju ta' pajjiżna.

Naturalment dan m'għandux isir billi nagħmlu xi affarijiet b'mod li jgerrxu lil min ikun irid jagħmel użu minnu imma billi naraw li bl-ebda mod ma jaqa' into disrepute.

Per eżempju, għandna nipproteġu lil dan iċ-ċentru biex fih ma jkollux polemiċi għax dawn jagħmlu ħafna ħsara u, kif nafu, jekk kemm-il darba f'dan it-tip ta' setturi ssir il-ħsara jkun diffiċli ħafna biex issewwiha.

Servizz ieħor li jista' jagħti pajjiżna huwa dak ta' l-insurance għax ġaladarba aħna ttrasformajna lil pajjiżna f'ċentru fejn jistgħu joperaw banek fil-qasam internazzjonali u kumpanniji ta' investiment, kemm f'dawk li huma funds kif ukoll f'dawk li huma sicavs, aħna ħassejna li kienet ħaġa xierqa li n-negozju internazzjonali ta' l-insurance isir minn pajjiżna.

Naturalment l-idea tal-proposti ta' dan l-abbozz ta' liġi kienet li noħolqu servizz li nkunu nistgħu nesportawh.

L-aċċent prinċipali ta' dan l-abbozz ta' liġi u ta' l-Abbozz ta' Liġi dwar Brokers fl-Assigurazzjoni u Intermedjarji oħra huwa li filwaqt li nassiguraw irwieħna li l-qasam ta' l- insurance f'pajjiżna jkun irregolat tajjeb, anke għall-policy holders lokali, fl-istess ħin indaħħlu fil-liġi l-elementi kollha meħtieġa biex noħolqu servizz ieħor li jkun jista' jiġi esportat minn Malta.

Fid-diskors li għamel il-Ministru fuq dan l-abbozz ta' liġi daħal fit-teknika tal- klawsoli ta' dan l-abbozz ta' liġi u għalhekk jien m'iniex se nerġa' noqgħod nidħol f'dan it-tip ta' dettal imma minflok se nispjega x'inhuma l- għanijiet ta' l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna biex inpoġġu kollox fil-perspettiva tiegħu.

Madam Speaker, l-ewwelnett l-għan ta' dan l-abbozz ta' liġi huwa li fil- qasam ta' l-insurances tinħoloq l-istess superviżjoni serja li ħloqna għar- rigward tal-Malta Financial Services Centre.

U ġaladarba dan iċ-ċentru se jkun is-supervisor fil-qasam ta' l-insurance, permezz ta' din il-liġi qed nagħtuh il-fakultajiet, l-awtorita' u d-dmirijiet meħtieġa biex ikun jista' jżomm livell għoli ta' serjeta' fil-pajjiż.

Wara kollox, aħna x'nifhmu bil- kelma "serjeta'" f'dan il-każ?

Bil-kelma ''serjeta'" nifhmu li filwaqt li min jiġi hawn Malta biex jopera u jinvesti f'dan is-settur ikun jaf li se jkun marbut b'ċerti regoli li bla ebda dubju jiltaqa' magħhom kull fejn ikun hemm is-serjeta', fl-istess ħin ikun hemm ċerta flessibbilta' li minħabba fiha jagħżel li jopera u jinvesti f'pajjiżna u mhux f'pajjiż ieħor.

Naturalment meta dak li jkun qed iwettaq il-funzjoni ta' supervisor jipprova jżomm bilanċ bejn il-flessibbilta' u s-serjeta' jiltaqa' ma' diffikultajiet kbar.

Għaliex qed ngħid dan?

GĦax, kif jaf kulħadd, fid- dinja l-iktar ħaġa faċli hija li tgħid "le" għal kollox.

Jekk kemm-il darba fil-pajjiż ma jkollok lil ħadd jopera ma jkollokx il-biża' li xi ħaġa se tmurlek ħażin u għalhekk żgur li ma tidneb qatt.

Pero' aħna mhux dak li rridu imma li kemm jista' jkun ikollna numru sostanzjali ta' intrapriżi li joperaw f'dan is-settur.

Naturalment is-serjeta' f'dan is-settur hija a marketable value.

Li jkollna ċentru serju jgħin biex nattiraw iktar azjendi joperaw u jinvestu f'pajjiżna.

Pero' min-naħa l-oħra ma rridux inkunu riġidi żżejjed b'tali mod li nibżgħu nieħdu ċerti riskji għax mingħajr riskji ma nkunux nistgħu nespandu settur bħal dan.

Għan ieħor li għandu dan l-abbozz ta' liġi li qed niddiskutu llum huwa li jneħħi l-ostakli li forsi jeżistu taħt il-liġi eżistenti ta' l-insurance biex investituri jkunu jistgħu joperaw u jinvestu f'dan is-settur.

Illum is-settur finanzjarju qed jiżviluppa kontinwament u fejn qabel il-prodott finanzjarju kien sempliċement kont il-bank u xejn iktar, illum il-prodotti tas-servizzi finanzjarji huma varji ħafna u wieħed jisma' kontinwament bi prodotti ġodda li qed jiġu offruti f'dan il-qasam.

L-istess ħaġa nistgħu ngħidu għall-qasam ta' l-insurances.

Illum ladarba n-negozju ġie globalizzat u t-teknoloġija fil-qasam tat-telekomunikazzjoni qed tagħti tifsiriet u metodoloġiji ġodda fil-mod kif isir in-negozju, il-qasam ta' l- insurances qed jadatta ruħu għal dan kollu permezz ta' policies ġodda, ta' kondizzjonijiet li jvarjaw u ta' coverages li qabel qatt ma konna ħlomna bihom, bir-riżultat li llum qed jinħolqu diversi kumpanniji li qed jagħtu servizzi speċjalizzati kemm fin-natura tas-servizzi li jagħtu kif ukoll fil- klijenti li jaqdu.

Biżżejjed insemmu l-captive insurance companies, li huma dawk il-kumpanniji ta' l-assigurazzjoni li prattikament iservu klijent wieħed għaliex ħafna drabi l-kumpanniji kbar li jonfqu miljuni ta' liri fl- assigurazzjoni jibdew jagħrfu u jifhmu li jistgħu jagħmlu self-insurance, jiġifieri minflok ma jagħtu l-flus lil ħaddieħor iżommuhom huma.

Naturalment ladarba ma jinxurjaw xejn, jekk kemm-il darba tinqala' xi katastrofi ma jistgħux joħorġu jgħidu li għandhom problema.

GĦalhekk l- aħjar ħaġa li jistgħu jagħmlu dawn il-kumpanniji hija li jamministraw il- flus b'mod li jifformaw kumpannija ta' l-insurance għalihom biex filwaqt li xorta waħda jkunu qed jagħmlu insurance, fl-istess ħin din il-kumpannija ta' l-insurance tkun tista' tassorbi hi stess ir-riskji tal-captive insurance companies b'mod professjonali.

Fiċ-ċirkostanzi tal-liġi li għandna sal-lum huwa diffiċli biex dawn it- tip ta' kumpanniji jibdew joperaw minn Malta u għalhekk dan l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna se jieħu ħsieb iħaffef il-proċess ta' reġistrazzjoni u jagħmel kondizzjonijiet li permezz tagħhom ikun iktar faċli li l-kumpanniji li joperaw f'pajjiżna joffru iktar servizzi varji milli hemm kontemplat illum.

Kif diġa' għidt dan l-abbozz ta' liġi qed jagħmilha iktar faċli wkoll li kumpannija topera f'pajjiżna u qed idaħħal il-konċett li daħħalna fil-liġijiet li jirrigwardaw is-servizzi finanzjarji, jiġifieri li minn żmien għal żmien il-Malta Financial Services Centre ikun jista' jagħti direttivi differenti lill-industrija dwar il-mod kif topera.

Fil-fatt jekk wieħed iħares lejn l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna jsib li dan mhux jispeċifika kif għandha topera l-industrija imma jagħti l-poteri lill-ministru u lill-awtorita' biex joħorġu direttivi huma.

Fil-fehma tiegħi dan il-konċett huwa tajjeb u huwa l-iktar metodu modern għat-tmexxija ta' dan it-tip ta' setturi.

B'dan il-mod l-abbozz ta' liġi ma jkunx qed jirrestrinġi jew ipoġġi lill-awtorita' fi strait- jacket tant li ma tkunx tista' tiċċaqlaq imma jagħti d-direzzjoni ta' kif għandhom jitmexxew l-affarijiet u mbagħad iħalli f'idejn l-awtorita' kompetenti biex tibdel fejn ikun meħtieġ.

Din min-naħa tagħha, tkun tista' tassigura li l-kondizzjonijiet li tkun qed tagħmel biex is-settur jitmexxa bl-aħjar mod possibbli jkunu qed jiġu aġġornati kontinwament u mhux toqgħod tistenna li jsiru l-emendi li jkun hemm bżonn biex tingħata l- flessibbilta' meħtieġa lil dan is-settur.

Ta' min jgħid li dan il-konċett jitħaddem ukoll mill-banek.

Huwa proprju għalhekk li jien ma naqbilx li nkunu ristrettivi żżejjed.

Per eżempju, fl-opinjoni tiegħi, waħda mill-emendi kosmetiċi li saru fl- 1996, dik fejn ġie stabilit l-ammont ta' kapital li hemm bżonn li jkun hemm fil-kumpanniji ta' l-insurance, ma kienx hemm bżonn li ssir għax fil- liġi se jkun hemm direttivi speċifiċi għal dawk li huma "own funds", jiġifieri dawk il-fondi li jkunu meħtieġa li jinżammu minn kull kumpannija ta' l-assigurazzjoni - naturalment l-ammont ta' fondi li jkun hemm bżonn jiddependi mit-tip ta' negozju li jkun qed isir - biex ikunu protetti l- policy holders tagħha.

Hawn irridu nżommu quddiem għajnejna li parti mill- own funds se jkunu l-kapital tal-kumpannija u għalhekk ġaladarba jeżisti dan il-konċett ma naħsibx li għandna noqogħdu niffissaw l-ammont ta' kapital li jkollhom bżonn dawn il-kumpanniji.

Forsi wieħed jista' jgħidli li meta konna waqqafna l-Att dwar il-Kummerċ Bankarju konna għamilna l- istess għax konna ffissajna l-kapital.

Pero' minn dak iż-żmien 'l hawn għaddew erba' snin u jeħtieġ li nibqgħu nimmodernizzaw u nħallu din il- flessibbilta' fil-leġislazzjoni tagħna għax isservi ta' ġid.

Element importanti ieħor li jissalvagwarda dan l-abbozz ta' liġi huwa li min f'pajjiżna jopera b'mod tajjeb jaqla' profitt f'pajjiżna stess.

Fil- fatt il-leġislazzjoni li qed tiġi proposta tipprovdi ċerti inċentivi lill- operaturi fis-settur ta' l-insurance ħalli dawn ikunu jistgħu jaċċentwaw il- profitt tagħhom, speċjalment meta jkunu qed jaħdmu biex jesportaw il- prodotti tagħhom minn pajjiżna.

F'pajjiżna jidher li hawn consensus dwar il-bżonn li l-ekonomija tagħna tkun kemm jista' jkun ingranata lejn l- esportazzjoni u dan huwa sinjal li kulħadd qed jifhem li għandna nagħmlu l- efforts tagħna biex nipproduċu prodott jew nagħtu servizz li jiġi msarraf f'munita barranija għax permezz ta' dik il-munita barranija f'pajjiżna jibda ċ-ċirku ta' ċirkolazzjoni u jitkattar il-ġid.

Madanakollu biex dan isir hemm bżonn li nassiguraw irwieħna li l-prodott li nipproduċu jiġi aċċettat fil-pajjiżi li lejhom nesportaw u mhux nesportaw prodotti li ma jkunux adattati għal dak il-pajjiż.

Per eżempju, ma naħsibx li huwa f'loku li nipprovaw nesportaw is-sandlijiet lejn l-Alaska, jew inkella l- kowtijiet għal xi safari fl-Afrika!

Bl-istess mod irridu nadattaw il-qasam ta' l-insurance f'pajjiżna u għalhekk huwa tajjeb li l-policies li konna għamilna aħna huma konformi mar-regolamentazzjoni Ewropea.

U dan mhux għax aħna servili għall-Ewropa, bħalma kienu jgħidulna xi wħud; din m'hijiex kwestjoni ta' serviliżmu imma kwestjoni ta' prattiċita'.

GĦaliex qed ngħid hekk?

Kif għidt diġa', jekk jien irrid nesporta prodott internazzjonali rrid inkun ċert li dan il-prodott ikun aċċettat internazzjonalment għax inkella ma jaċċettah ħadd.

Hawnhekk wieħed irid jistaqsi: Illum kumpannija li tiġi topera minn pajjiżna tista' tbigħ il-prodotti tagħha lis- suq Ewropew?

Sfortunatament biex inwieġeb din il-mistoqsija jkolli bilfors nidħol fil- polemika - minkejja li fuq dan l-abbozz ta' liġi m'hemmx polemiċi - ta' kif se nisfruttaw dan l-abbozz ta' liġi biex ikun jista' jagħti l-ikbar ġid possibbli lil pajjiżna.

Għax aħna m'aħniex qed infasslu dan l-abbozz ta' liġi biex ġaladarba jsir liġi nitfgħuha fil-librerija u noqogħdu niftaħru li llum għandna liġi ta' l-insurance tajba, li ħdimna ħafna fuqha u li sa fl-aħħar għaddiet minn dan il-Parlament, imma biex permezz tagħha fil- pajjiż jinħoloq ix-xogħol u jitkattar il-ġid.

Allura huwa importanti li wieħed jistaqsi: Illum għandna dak is-suq li fih jiġu mibjugħin il- prodotti u servizzi li jistgħu jiġu maħluqa permezz ta' investituri li jiġu jinvestu f'Malta taħt dan l-abbozz ta' liġi?

Il-poloz ta' l-insurances li se jinkitbu f'Malta - nispera li dawn ikunu jammontaw għal eluf - se jkollhom passaport għall-Ewropa jew le?

Jien nixtieq li l-Ministru jilluminana ftit u jgħidilna x'inhi l-politika tal-Gvern fuq dan l-aspett għax, bir-rispett kollu, jien sa llum għadni ma nistax nifhem x'inhi l- politika tiegħu f'dan ir-rigward.

Qed nagħmel din il-mistoqsija għax għalkemm meta nitkellmu fuq l-Ewropa sikwit nisimgħu bi free industrial trade zone u meta naqraw xi rapport dwar Malta maħruġ mill-Unjoni Ewropea naraw li dawn jgħidu li hemm bżonn li jkun hemm free trade area bejn iż-żewġ pajjiżi u li jridu jiġu evitati l- ostakli kollha li jeżistu biex ikun jista' jsir negozju bejn Malta u l- pajjiżi Ewropej, fir-realta' bqajna ma nafux x'inhi l-politika tal-Gvern f'dan ir-rigward.

Allura filwaqt li llum qed inressqu dan l-abbozz ta' liġi quddiem il-Parlament sabiex noħolqu settur li jesporta s-servizz ta' l- insurance minn Malta, jiddispjaċini ngħid li l-politika tal-Gvern qed tagħlaq il-bibien għall-prodotti li jistgħu jiġu maħluqa permezz ta' dan l- abbozz ta' liġi.

Għalhekk nixtieq li meta jweġibni, il-Ministru jwieġeb b'mod ċar.

Wara kollox issa spiċċa ż-żmien ta' l-ekwivoki u tad-double talk għax illum għandna proposti konkreti mill-Unjoni Ewropea u għalhekk hemm bżonn li jkollna risposti ċari.

Ma nistgħux inkomplu nħallu lil kulħadd imħawwad u ma jafx x'direzzjoni se naqbdu.

Hawn nerġa' nistaqsi: Jekk ġej xi ħadd jinvesti f'pajjiżna, għal liema suq jista' jesporta?

Dan is-suq se jifforma parti mill-free trade area li se ninnegozjaw ma' l- Unjoni Ewropea jew le?

Se jkun hemm il-possibbilta' li l-poloz ta' l- insurance li jinkitbu f'Malta, anke minn kumpanniji internazzjonali, jiġu mibjugħa barra minn Malta jew le?

Madam Speaker, jien niftakar li meta kont responsabbli minn dan is-settur u kellna l-politika ċara li nidħlu fl-Unjoni Ewropa, konna diġa' qed nitkellmu mal-Kummissjoni Ewropea biex nibdew nagħmlu arranġamenti bilaterali bejn Malta u l-pajjiżi membri ta' l-Unjoni ħalli nkunu nistgħu nbigħu l-prodotti ta' insurances Maltin f'dawn il-pajjiżi sa minn qabel ma nsiru membri.

B'hekk kieku, ngħidu aħna, sar arranġament bilaterali ma' l- Ingilterra, l-insurance policy Maltija u l-funds tagħha setgħu jinbiegħu fl-Ingilterra wkoll.

Naturalment dawn it-tip ta' arranġamenti ma kenux jibqgħu japplikaw wara li Malta ssir membru ta' l-Unjoni Ewropea għax imbagħad pajjiżna kien ikun jista' jbigħ insurance policies u l-funds tagħhom bi dritt lill-pajjiżi membri ta' l-Unjoni.

Madanakollu llum jidher li m'għandniex politika ċara f'dan ir-rigward u għalhekk hemm bżonn li naqbdu direzzjoni mill-iktar fis possibbli għax naħseb li issa huwa about time li nagħmlu dan il-pass.

Ħaġa oħra li se ssir permezz ta' dan l-abbozz ta' liġi hija li se jinbidel il-mod kif tiġi trattata t-tassazzjoni ta' ċerti insurances u tal- policy holder.

Jien hawnhekk m'iniex se noqgħod nidħol f'ħafna dettall għax fl-istadju ta' Kumitat ikollna ċans nelaboraw iktar fuq dan il-punt pero' b'mod ġenerali nista' ngħid li permezz ta' dawn it-tip ta' emendi se nibdew niffaċilitaw it-triq għal pensjonijiet privati għax it-taxxa fuqhom se tkun aġevolata aktar milli hi llum.

Aħna minn dejjem emminna li dan il- pass irid isir biex inkunu nistgħu nadottaw struttura differenti għas- sistema ta' pensjonijiet li għandna f'pajjiżna.

Ċertament din is-sistema mhijiex se tinbidel mil-lejl għan-nhar imma jekk nibdew nippreparaw minn issa għal dan, forsi għexieren ta' snin oħra nkunu nistgħu ngħidu li addottajna struttura differenti milli għandna llum.

Madam Speaker, kif għidt diġa', l-Oppożizzjoni taqbel ma' dan l-abbozz ta' liġi pero' jekk irridu nkunu verament realistiċi ma nistax ma nsemmix il-problema li se toħloq il-politika tal-Gvern f'dan is-settur, kif ukoll il-ħtieġa li jkollna direzzjoni ċara f'dan ir-rigward, kif nittama li se jagħtina l-Ministru.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Nirringrazzjak.

Iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Jekk m'hawnx aktar rimarki nistieden lill-Ministru Brincat biex jgħaddi għall- winding-up.

ONOR.

LEO BRINCAT: Madam Speaker, l-ewwelnett irrid ngħid li ħadt gost nisma' l-kummenti tan-naħa ta' l-Oppożizzjoni għax, kif kien mistenni, din uriet il-kunsens tagħha għal abbozz ta' liġi bħal dan.

Ovvjament aħna nilqgħu dan il-kunsens bil-ferħ għax apparti li abbozz ta' liġi bħal dan joffri kontinwita' f'dan il-qasam importanti, joffri wkoll sens ta' sigurta' u ta' stabbilta'.

Kif għidt meta kont qed nintroduċi dan l-abbozz ta' liġi, il-fatt li minkejja li bejn il-Gvern u l-Oppożizzjoni Nazzjonalista m'hemmx qbil fuq diversi issues fundamentali, meta niġu biex nitkellmu fuq is-servizzi finanzjarji irrispettivament minn min ikun fil-gvern ikun hemm kunsens, juri s-sens ta' maturita' li għandu dan il- Parlament.

Meta kien hemm Gvern Nazzjonalista, l-Oppożizzjoni Laburista dejjem imxiet b'dan il-mod u llum jidher li l-Oppożizzjoni Nazzjonalista qed timxi bl-istess mod.

Dan huwa importanti għax kif qal tajjeb l-Onor.

Dalli, huwa essenzjali li nagħtu ċertu momentum liċ-ċentru finanzjarju ta' pajjiżna.

Fl-opinjoni tiegħi, apparti mill-qasam turistiku dan huwa l-iktar qasam li għandu growth potential u dan mhux biss fuq livell kwantitattiv imma anke fuq livell kwalitattiv, li naħseb li huwa l-iktar livell importanti.

Għalhekk l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna llum mhux biss qed juri s-serjeta', l-impenn, id-dedikazzjoni, is-sens ta' bilanċ kif ukoll is-sens ta' regolamentazzjoni ta' pajjiżna - hawnhekk ma nitkellimx biss fuq il-Gvern imma fuq il-pajjiż kollu - imma jħalli wkoll ċertu spazju u flessibbilta' ħalli l-kompetittivita' ta' pajjiżna ma tiġi mxekkla bl-ebda mod.

Dan juri li minkejja ċ-ċokon ta' pajjiżna aħna kapaċi nieħdu l-opportunita' li nkunu immaġinattivi u kreattivi sabiex nagħtu boost lil dan il-qasam tant importanti ħalli b'hekk, ikunu xi jkunu d-diffikultajiet li jkollna, inkluż diffikultajiet ekonomiċi u finanzjarji, aħna bħala poplu Malti nkunu f'pożizzjoni li nilqgħu għall-isfidi u għall-opportunitajiet tal- ġejjieni.

Madam Speaker, jien naħseb li kulħadd jiftakar il-famuż slogan li kien jintuża ħafna fl-imgħoddi ''export or die''.

Dan għandu jkun id-dictum tagħna meta nitkellmu dwar il-qasam tas-servizzi finanzjarji.

Bla ebda dubju ta' xejn, illum hemm bżonn li nneħħu l-idea mmuffata li kellna fl- imgħoddi meta konna naħsbu li esportazzjoni tfisser bilfors export of goods.

Illum is-servizz finanzjarju huwa qasam vitali ħafna u għaldaqstant huwa importanti li nintensifikaw l-isforzi tagħna biex filwaqt li nkomplu nikkonsolidaw is-swieq stabiliti li għandna, fl-istess ħin inkunu nistgħu nippenetraw swieq ġodda.

Madam Speaker, fis-seduta tat-2 ta' Frar, jiġifieri meta bdejna d- diskussjoni fuq it-Tieni Qari ta' dan l-abbozz ta' liġi, aħna tajna prova ċara li ż-żewġ naħat tal-Kamra jridu li l-qasam tas-servizzi finanzjarji jkompli jkabbar ir-rwol tiegħu fl-iżvilupp ekonomiku ta' pajjiżna u li iktar insurers indiġeni jitwaqqfu spalla ma' spalla ma' sħab barranin serji u ta' l-affari tagħhom għax l-industrija lokali ma tistax taddotta approach insulari.

Aħna għad għandna quddiemna diversi opportunitajiet ġodda li għad irridu nidħlu għalihom, kemm fir-risk management, kemm fir-reinsurance activities, kemm fil-captive insurance company formation, kif ukoll fil- management tagħhom, u jien persważ li jekk inkomplu naħdmu b'moħħna u mhux b'qalbna biss inkunu kapaċi nsaħħu d-distribution networks ġodda li għandna u anke noħolqu alleanzi strateġiċi ġodda.

Ta' min jgħid ukoll li l-għan ta' l-emendi li hemm f'dan l-abbozz ta' liġi għall-Att dwar it-Taxxi Interni huwa li jinħoloq ambjent iktar kompetittiv u effettiv fil-qasam tat-tassazzjoni għax aħna rridu nkunu b'saħħitna biżżejjed biex nilqgħu l-isfidi ta' ċentri finanzjarji oħra billi nippermettu li kumpanniji li joperaw lokalment jibnu riservi adegwati għall-benefiċċju tagħhom u tal-policy holders tagħhom.

Jien qed nara li dan l-abbozz ta' liġi jqarribna lejn sitwazzjoni fejn il-kumpanniji l-kbar ta' l-assigurazzjoni u tar-reinsurance jikkonsolidaw l-operazzjonijiet tagħhom kemm fis-suq primarju kif ukoll f'dak tar-reinsurance.

Issa nixtieq insemmi aspett li s'issa għadu ma ġie ttrattat mill-ebda naħa u li jkun tajjeb li wieħed jaċċenna għalih, iktar u iktar meta naraw li fix-xhur li għaddew saru diversi riferenzi għalih fl-istampa lokali.

Qed nirreferi għas-sehem li l-banek jista' jkollhom f'dan il-qasam.

L-ewwelnett irrid ngħid li fl-opinjoni tiegħi huwa żbaljat min jgħid li l- gvern għandu kontroll fuq dak li qed jagħmlu l-banek għax illum il-banek ewlenin li għandna f'pajjiżna jew għandhom a public majority ownership jew inkella l-gvern għandu biss kwart jew ftit inqas mix-shareholding tagħhom.

Hawnhekk nixtieq nieħu l-opportunita' li nassigura lil din il-Kamra li l- banek se jibqgħu jieħdu d-deċiżjonijiet tagħhom purament fuq bażi kummerċjali mingħajr l-ebda indħil mill-gvern tal-ġurnata.

Madanakollu aħna xorta waħda se nagħmlu minn kollox biex nilqgħu kontra xi prattiċi inġusti li b'xi mod jew ieħor jistgħu jkunu neqsin mill-etika.

Madam Speaker, nixtieq nagħmel riferenza għal xi ħaġa li forsi m'hijiex marbuta direttament ma' dan l-abbozz ta' liġi imma li wieħed irid jaħseb fiha anke bħala konċett.

F'okkażjoni pubblika l-predeċessur tiegħi, l- Onor. Lino Spiteri, kien semma l-possibbilta' li jitwaqqaf ombudsman għall- qasam ta' l-insurance.

Jien inħoss li din il-proposta m'għandhiex tiġi skartata għax din tista' sservi biex forsi jibdew jitressqu inqas każi quddiem il-qrati Maltin.

Huwa importanti ħafna li mhux biss ninkoraġġixxu l-formazzjoni ta' kumpanniji lokali imma li jkollna strutturi tax effective li jħajru iktar insurers barranin iħarsu lejn pajjiżna bħala bażi għall- operazzjoni tagħhom.

Dan l-aħħar xi ħadd qalli li l-proporzjon ta' ħaddiema Maltin ikkwalifikati fl-insurance huwa proporzjonalment ogħla mir-Renju Unit.

Dwar dan I stand to be corrected, pero' jekk dan huwa minnu huwa awgurju tajjeb għal-livell kwalitattiv tal-ħaddiema li joperaw f'dan il-qasam.

Aħna nemmnu li t-timing ta' dan l-abbozz ta' liġi kien opportun ħafna għax spiss kien qed jaslilna l-messaġġ li d-dewmien żejjed li kien hemm biex jitlesta dan l-abbozz ta' liġi seta' kien qed jolqot is-sens ta' direzzjoni ta' l-industrija nnifisha.

Jien ngħid li quddiemna għandna potenzjal kbir li għad irid jiġi sfruttat u naħseb li jkun tajjeb jekk meta wieħed jiġi biex jikkalkola l-growth potential iżomm f'moħħu li s'issa l-per capita expenditure fuq il-qasam ta' l-insurance f'pajjiżna għadu fost l-iktar wieħed baxx ta' l-Ewropa, anke meta pparagunat ma' dak tal-Greċja, ta' Ċipru u tal-Portugall.

Għalhekk huwa importanti ħafna li nkomplu ninkoraġġixxu l-espansjoni ta' dan is-settur.

Ħafna jargumentaw - u jien naqbel ma' dan l-argument - li l-livelli tal-life insurance u tal-general insurance business premiums huma l-benchmarks tas-saħħa ta' l-industrija ta' l-assigurazzjoni kif ukoll ta' l-iżvilupp tal-pajjiż u aħna, bħala gvern, irridu nagħtu l-ossiġnu lil dan il-qasam ħalli jkun kapaċi jikber dejjem iktar u jilqa' għall-kompetizzjoni internazzjonali.

Għar-rigward tal-punti li qanqal l-Onor.

Dalli lejn l-aħħar tad-diskors tiegħu rrid ngħid li l-insurances lokali setgħu jiġu marketed qabel ma dan l-abbozz ta' liġi tressaq quddiem il-Parlament, liema abbozz ta' liġi qed iġibna iktar in line ma' new directives u qed jiffaċilita l-penetrazzjoni tagħna fi swieq barranin.

Ikun tajjeb li wieħed ifakkar ukoll li għalkemm dan l-abbozz ta' liġi għadu m'għaddiex minn dan il-Parlament, illum diġa' għandna waħda mill-kumpanniji sussidjarji tal-Middle Sea Insurance, li hija nvoluta fil-qasam tar-reinsurance u qed topera f'Londra bil-liċenzja neċessarja mingħajr l-ebda xkiel ta' xejn.

Min-naħa l-oħra, kumpanniji Ewropej jistgħu jistabilixxu sussidjarji biex jikkonduċu l- business tagħhom f'Malta, anke lejn pajjiżi li m'humiex Ewropej.

Għalkemm il-punt li semma l-Onor.

Dalli rigward il-private pensions m'huwiex marbut direttament ma' dan l-abbozz ta' liġi, rrid ngħid li fil- budget aħna konna għamilna riferenza għall-fatt li l-issue ta' private pensions għandha tiġi studjata iktar fil-fond.

GĦalkemm aħna m'għamilniex commitment kategoriku li se naqbdu u ndaħħlu l-private pensions f'daqqa għaliex din hija xi ħaġa rivoluzzjonarja li għandha ħafna implikazzjonijiet, naħseb li wasal iż-żmien li pajjiżna jħares lejn dan is- suġġett b'mod tekniku u xjentifiku.

Fil-ġejjieni qarib aħna se nagħmlu studju fuq dan is-suġġett pero' jien inħoss li qabel ma ninforma lill-Kamra dwar dan għandi nżomm il-wegħda li kont għamilt fil-konsultazzjonijiet li kellna qabel il-budget mas-social partners, jiġifieri li l-ewwel nikkonsulta magħhom u anke ninformahom dwar il-pjanijiet li għandu l-Gvern, billi nattendi laqgħa tal-Malta Council for Economic Development, li forsi jkollu dan l-item speċifiku fuq l-aġenda tiegħu.

Madanakollu, kif għidt diġa', fil-ġejjieni qarib il-Gvern beħsiebu jagħmel dan l-istudju u jien persważ li dwar dan se jkollna input qawwi mill-qasam ta' l-assigurazzjoni f'Malta.

Madam Speaker, ħalli ngħid xi ħaġa fuq il-kwestjoni tal-free trade area ma' l-Unjoni Ewropea.

L-ewwelnett irrid ngħid li m'għandniex inħarsu lejn dan is-suġġett bħala profeti tad-dlam, kif għamlet l-Oppożizzjoni f'dawn l-aħħar tliet ġimgħat.

Jien persważ li fil-ġimgħat li ġejjin se jkollna okkażjoni li nittrattaw dan is-suġġett fil-fond f'dan il-Parlament u hawnhekk irrid infakkar li l-Prim Ministru għamilha ċara diversi drabi, kemm fil-Parlament stess kif ukoll barra, li l-ħolqien ta' zona ta' kummerċ ħieles bejn Malta u l-Unjoni Ewropea ma se jxekkel lill-ebda gvern milli jagħżel it-tip ta' relazzjoni li jrid ikollu ma' l-Unjoni Ewropea.

Għaldaqstant jien ngħid li d-dokument li ġie ppubblikat min-naħa ta' l- Unjoni Ewropea mhux biss joffri flessibbilta' lil pajjiżna imma wkoll bażi serja għan-negozjati bejn Malta u l-Unjoni Ewropea.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Nirringrazzjak.

Il-mistoqsija hi li l-abbozz ta' liġi msejjaħ "Att biex jirregola l-Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni" jiġi moqri t- Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri t-Tieni Darba.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Madam Speaker, nipproponi li dan l-Abbozz ta' Liġi jiġi ttrattat mill-Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi maħtur skond il-Mozzjoni Nru 22 tad-9 ta' Diċembru 1997.

MADAM SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

JOE MIZZI: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hi li dan l-Abbozz ta' Liġi jiġi ttrattat mill-Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi maħtur skond il-Mozzjoni Nru 22 tad-9 ta' Diċembru 1997.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Brincat.

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR BROKERS FL-ASSIGURAZZJONI U INTERMEDJARJI OĦRA

INSURANCE BROKERS AND OTHER INTERMEDIARIES BILL

ONOR.

LEO BRINCAT: Madam Speaker, nipproponi t-Tieni Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jirregola r-reġistrazzjoni ta' brokers fl- assigurazzjoni u intermedjarji oħra u attivitajiet ta' intermedjarji fl- assigurazzjoni".

MADAM SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

JOE MIZZI: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Rimarki?

Il-Ministru Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Madam Speaker, qed nieħu pjaċir li wara li ddiskutejna flimkien l-Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni qed ikollna l-opportunita' li ngħaddu biex niddiskutu dan l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna għax dan fih innifsu jirrifletti l-kontinwita' li hemm bejn dawn iż-żewġ liġijiet.

Meta pproponejt it-Tieni Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni jien kont għarraft lill-Kamra li t-team li fassal dak l-abbozz ta' liġi kien tal-fehma li minflok l-Att dwar l-Impriża ta' l-Assigurazzjoni għandu jkun hemm żewġ liġijiet, waħda biex tirregola l-kummerċ ta' l-assigurazzjoni u l-oħra biex tirregola r- reġistrazzjoni ta' brokers fl-assigurazzjoni u intermedjarji oħra, u anke attivitajiet ta' intermedjarji fl-assigurazzjoni.

Dak inhar kont spjegajt ukoll kif is-servizzi ta' l-assigurazzjoni u s-servizzi ta' intermedjarji fl-assigurazzjoni mxew 'il quddiem u kont għidt li f'pajjiżna għandna 25 broker u 479 bejjiegħ ta' assigurazzjoni.

Madam Speaker, is-servizzi ta' intermedjarji fl-assigurazzjoni, b'mod partikolari dawk tal-brokers, huma ta' ħtieġa għall-pajjiż, l-iktar fejn tidħol l-industrija u l-azjendi ta' ċertu kobor.

Għal dawk li huma servizzi ta' brokers ta' min jgħid li peress li l-broker huwa l-aġent tal- klijenti tiegħu, dan għandu r-responsabbilta' li jinnegozja kuntratti ta' assigurazzjoni jew ta' ri-assigurazzjoni u jikseb l-aħjar kondizzjonijiet, vantaġġi u prezzijiet biex imbagħad meta jkun xieraq il-broker, f'isem l- assigurat, jassisti fl-amministrazzjoni u fit-twettiq ta' dawk il- kuntratti, b'mod partikolari f'każ ta' claim.

Is-sotto-aġenti ta' l-assigurazzjoni, jiġifieri dawk il-persuni li taħt il-liġi ta' llum jissejħu bejjiegħa ta' assigurazzjoni, ukoll għandhom sehem x'jagħtu fis-suq ta' l-assigurazzjoni u għalhekk għandhom jistinkaw bis-sħiħ biex ikunu kompetenti u joffru l-aħjar servizz lill-konsumatur.

Illum wasal iż-żmien li nwessgħu l-interpretazzjoni ta' intermedjarji fl- assigurazzjoni biex ninkludu persuni oħra li jipprovdu servizzi anċillari għal attivitajiet oħra ta' intermedjarji fl-assigurazzjoni.

Bħalissa qed jiġuni f'moħħi l-loss adjusters, li huma persuni indipendenti mqabbda mill- assiguraturi biex jagħtu stima tad-dannu jew tat-telf li l-assigurati jkunu rrapportawlhom li ġarrbu.

Iktar 'il quddiem, permezz ta' dan l-abbozz ta' liġi, dawk il-persuni li jaġixxu ta' loss adjusters u oħrajn se jiġu rregolati b'regolamenti li jsiru għal dan l-iskop.

Madam Speaker, wieħed irid jassigura ruħu li kull persuna li taġixxi ta' intermedjarju fl-assigurazzjoni tkun persuna xierqa u idonea u kull attivita' ta' intermedjarji fl-assigurazzjoni għandha tkun irregolata biex titmexxa b'mod tajjeb u prudenti ħalli tkun ta' servizz lill-konsumatur innifsu.

Hawnhekk ta' min jikkwota l-GĦanijiet u Raġunijiet ta' dan l- abbozz ta' liġi li jgħidu hekk:

"L-għan ta' dan l-Abbozz huwa li jagħmel dispożizzjonijiet ġodda li jirregolaw ir-reġistrazzjoni u l-iskrizzjoni ta' brokers fl- assigurazzjoni u intermedjarji oħra u attivitajiet ta' intermedjarji fl-assigurazzjoni kif ukoll attivitajiet ta' brokers fl-assigurazzjoni f'Malta jew minn Malta, jew f'pajjiż jew minn pajjiż barra minn Malta, minflok dawk li jinsabu fl-Att dwar l-Impriża ta' l-Assigurazzjoni (Kap. 290) u l-Att dwar iċ-Ċentru għas-Servizzi Finanzjarji ta' Malta (Kap. 330), u sabiex jagħmel dispożizzjonijiet għal ħwejjeġ anċillari għalihom jew konnessi magħhom.".

Fil-fatt sabiex jintlaħaq dan l-għan aħna qed naraw li ssir distinzjoni bejn dan l-abbozz ta' liġi u l-Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l- Assigurazzjoni billi filwaqt li jirregola r-reġistrazzjoni ta' brokers fl- assigurazzjoni u intermedjarji oħra, dan l-abbozz ta' liġi jaħseb biex fil- qasam ta' l-assigurazzjoni jkun hemm awtorita' regolatorja waħda li tirregola s-servizzi finanzjarji u l-leġislazzjoni li tirregola l- intermedjarji fl-assigurazzjoni togħla għal livell internazzjonali.

Dan l- abbozz jieħu ħsieb jassigura wkoll li kull persuna li tirreġistra bħala intermedjarju fl-assigurazzjoni tkun xierqa u idonea ħalli t-tmexxija ssir b'mod tajjeb u prudenti; li ebda persuna ma jkollha iktar minn awtorizzazzjoni waħda biex tmexxi xi kummerċ jew xi attivita' fl- assigurazzjoni, u li jinħoloq l-ambjent meħtieġ sabiex dawk il-kumpanniji li jmexxu l-kummerċ ta' broking fl-assigurazzjoni jkunu jistgħu jagħmlu dan minn pajjiżna.

Dan l-abbozz ta' liġi, bħall-abbozz l-ieħor dwar il-kummerċ ta' l- assigurazzjoni, jifforma qafas ta' konċetti li fuqhom iridu jiġu rregolati r-reġistrazzjoni u l-iskrizzjoni ta' intermedjarji fl-assigurazzjoni kif ukoll l-attivitajiet tagħhom.

Nistgħu naraw li din se tkun enabling law għax id-dettalji ta' kif jiġu rregolati r-reġistrazzjoni, l-iskrizzjoni u l- attivitajiet ta' l-intermedjarji fl-assigurazzjoni joħorġu jew bis-saħħa ta' regolamenti jew inkella bis-saħħa ta' direttivi dwar intermedjarji fl- assigurazzjoni magħmula għal dan l-iskop mill-awtorita' kompetenti.

Ta' min jgħid li dan l-abbozz ta' liġi huwa maqsum f'seba' taqsimiet u għandu skeda waħda.

Bħas-soltu, taħt l-ewwel taqsima, li tissejjaħ "preliminari", hemm it-tifsir tal-kliem.

Irrid ngħid li minħabba li dan l- abbozz jikkomplimenta l-Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l- Assigurazzjoni, taħt din it-taqsima hemm xi termini li diġa' ġew imfissra f'dak l-abbozz ta' liġi.

Bħal fil-każ ta' l-Abbozz ta' Liġi dwar il- Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni u għall-istess raġunijiet, jekk kemm-il darba f'din il-liġi jkun hemm konflitt bejn it-test Malti u dak Ingliż għandu jipprevali t-test Ingliż.

It-tieni taqsima, li hija msejħa "Setgħat Regolatorji", tittratta s- setgħat u d-dmirijiet tal-ministru responsabbli u fost oħrajn issemmi li dan għandu s-setgħa u d-dmir li jaħtar l-awtorita' kompetenti u li jagħmel regolamenti dwar ħwejjeġ speċifikati f'dan l-abbozz ta' liġi.

Din it- taqsima tittratta wkoll is-setgħat u d-dmirijiet ta' l-awtorita' kompetenti u fost l-oħrajn issemmi li din għandha tagħti direttivi dwar intermedjarji fl-assigurazzjoni kif ukoll dwar ħwejjeġ oħra li huma speċifikati f'dan l- abbozz ta' liġi.

It-tielet taqsima, li hija msejħa "Reġistrazzjoni jew Iskrizzjoni għat- Tmexxija ta' Kummerċ bħala Brokers fl-Assigurazzjoni", tagħmel ċerti dispożizzjonijiet sabiex l-awtorita' kompetenti tistabilixxi u żżomm diversi records kif se nsemmi.

L-ewwelnett din l-awtorita' trid tara li jinżamm reġistru ta' dawk il-persuni li jmexxu kummerċ ta' broking fl- assigurazzjoni, dak li jissejjaħ "ir-reġistru tal-brokers", kif ukoll lista ta' kumpanniji li jkunu qed imexxu l-kummerċ bħala brokers fl- assigurazzjoni, li f'dan l-abbozz tissejjaħ "il-lista tal-brokers".

L-ebda persuna ma jkollha l-jedd li tmexxi kummerċ ta' broking fl-assigurazzjoni jekk isimħa ma jkunx jidher fir-reġistru tal-brokers, u l-ebda kumpannija ma jkollha l-jedd li tmexxi kummerċ bħala broker fl-assigurazzjoni jekk kemm-il darba ma tkunx imniżżla fil-lista tal-brokers.

Ir-reġistrazzjoni ta' persuni li jmexxu kummerċ ta' broking u l-iskrizzjoni ta' kumpanniji li jkunu qed imexxu kummerċ bħala brokers fl-assigurazzjoni huma konċetti ġodda għal kollox u huma maħsuba sabiex jipprovdu, fost affarijiet oħra, li kull persuna li tkun imniżżla fir-reġistru tal-brokers tkun xierqa u idonea, li kull kumpannija iskritta fil-lista tal-brokers tiżgura tmexxija b'mod tajjeb u prudenti, li persuna tkun tista' tirreġistra fir-reġistru tal-brokers u li kumpannija, kemm jekk tkun lokali kif ukoll jekk tkun barranija, tkun tista' tiġi iskritta fil-lista tal-brokers.

Ta' min jgħid ukoll li l-awtorita' kompetenti hija marbuta li tiddeċiedi jekk tilqax applikazzjoni għal reġistrazzjoni jew iskrizzjoni fi żmien tliet xhur minn meta tirċievi t-tagħrif kollu meħtieġ.

Jekk għal xi raġuni jew oħra l-awtorita' kompetenti tirrifjuta dik l-applikazzjoni din għandha tgħarraf lill-applikant bil-miktub, u min-naħa l-oħra, jekk kemm-il darba taċċetta l-applikazzjoni din għandha toħroġ lill-applikant konċernat ċertifikat ta' reġistrazzjoni jew iskrizzjoni.

F'dan l-abbozz ta' liġi hemm speċifikati wkoll iċ-ċirkostanzi li fihom l-awtorita' kompetenti tkun tista' tħassar isem ta' persuna mir-reġistru tal-brokers jew isem ta' kumpannija mil-lista tal-brokers.

Meta l-awtorita' kompetenti tkun se tħassar xi isem ta' persuna mir-reġistru tal-brokers jew inkella xi isem ta' kumpannija iskritta fil-lista tal-brokers, din għandha tagħti avviż bil- miktub lill-persuna jew lill-kumpannija konċernata fejn tagħtiha r- raġunijiet li għalihom tkun se tieħu dak il-pass.

Fl-aħħarnett taħt din it- taqsima hemm xi dispożizzjonijiet dwar ir-restituzzjoni ta' isem li jkun tħassar mir-reġistru jew mil-lista tal-brokers.

Dan jista' jsir biss fuq ordni tat-tribunal dwar servizzi finanzjarji jew inkella wara li tkun saret talba għal dan mill-persuna jew mill-kumpannija konċernata.

Bħal fil-każ ta' applikazzjoni għal reġistrazzjoni jew iskrizzjoni ta' isem ta' persuna fir-reġistru tal-brokers jew ta' kumpannija fil-lista tal-brokers, l- awtorita' kompetenti għandha tiddeċiedi jekk tilqax applikazzjoni għal restituzzjoni ta' isem li jkun tħassar mir-reġistru jew mil-lista tal- brokers fi żmien tliet xhur.

Jekk kemm-il darba l-awtorita' tirrifjuta li tirrestitwixxi isem ta' persuna mir-reġistru tal-brokers jew ta' kumpannija mil-lista tal-brokers din għandha tgħarraf lill-applikant bil-miktub u tagħtih ir-raġunijiet għal dan ir-rifjut.

Madam Speaker, taħt ir-raba' taqsima, "Obbligazzjonijiet ta' Kumpanniji Iskritti'', hemm dispożizzjonijiet dwar l-obbligi li għandha tosserva kull kumpannija iskritta.

Hawnhekk nixtieq infakkar lill-Kamra li meta kont qed nitkellem dwar id-dispożizzjonijiet ta' Taqsima III tar-Raba' Skeda ta' l-Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni, kont spjegajt li kumpannija li tmexxi l-kummerċ ta' l-assigurazzjoni bħala aġent jew manager ta' l-assigurazzjoni jeħtiġilha li, fl-interess ta' l-assiguratur u iktar u iktar ta' l-assigurat, jew iżżomm il-flejjes kollha li jkollha f'idejha f'kapaċita' fiduċjarja separati mill-flejjes tagħha stess, jew inkella tagħmel garanzija ta' fedelta' li ssir skond direttiva dwar l- assigurazzjoni magħmula għal dak l-iskop.

Fil-fatt f'Taqsima III tar-Raba' Skeda jingħad li din il-garanzija:

"... għandha tipprovdi li aġent jew manager ta' l-assigurazzjoni jew manager ta' l-assigurazzjoni ma jkunx jista' jew jonqos milli jissodisfa l-obbligazzjonijiet finanzjarji tiegħu dwar xi somom ta' flus riċevut minnu mingħand, jew f'isem, il-klijenti tiegħu, somma ta' flus titqiegħed għad-dispożizzjoni ta' persuna nominata jew approvata mill-Awtorita' Kompetenti, sabiex tintuża għall-benefiċċju ta' xi klijent ta' l-aġent jew tal-manager li jkun sofra telf jew dannu minħabba li l-aġent jew il-manager ma jkunx jista' jissodisfa jew jonqos li jissodisfa dawk l-obbligazzjonijiet finanzjarji.".

Issa minħabba li l-broker huwa l-aġent tal-klijent tiegħu, id- dispożizzjonijiet ta' l-Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l- Assigurazzjoni dwar flejjes miżmuma f'kapaċita' fiduċjarja u garanzija ta' fedelta' huma wkoll id-dispożizzjonijiet ta' dan l-abbozz ta' liġi fil-każ ta' kumpannija iskritta.

Minħabba li fil-każ ta' kumpannija iskritta m'hemmx ftehim ta' aġenzija bħal fil-każ ta' aġent jew ta' manager ta' l- assigurazzjoni, id-dispożizzjonijiet ta' dan l-abbozz ta' liġi dwar flejjes miżmuma f'kapaċita' fiduċjarja u garanzija ta' fedelta' fil-każ ta' broker huma obbligatorji u wieħed jista' jgħid b'mod ġenerali li kuntratt ta' assigurazzjoni dwar riskju sitwat f'Malta, innegozjat, irranġat jew miksub minn kumpannija iskritta f'isem persuna assigurata jew persuna li se tiġi assigurata għandu jsir biss ma' kumpannija awtorizzata.

Din id- dispożizzjoni ma tapplikax għall-kummerċ tar-ri-assigurazzjoni, għall- assigurazzjoni affiljata, kif ukoll għall-kummerċ ta' l-assigurazzjoni fil- qasam marittimu, fil-qasam tat-trasport u fil-qasam ta' l-avjazzjoni ħlief għal xi limitazzjonijiet li huma mfissra f'Taqsima II tat-Tielet Skeda ta' l-Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni u fejn ikun hemm xi eżenzjoni li tkun ġiet mogħtija b'mod ġenerali bl-approvazzjoni tal- Ministru b'ordni fil-Gazzetta tal-Gvern jew bil-miktub bl-approvazzjoni ta' l-awtorita' kompetenti.

Huwa importanti li l-broker ikollu dan l-obbligu, kemm fl-interess ta' l-ekonomija tal-pajjiż kif ukoll fl-interess tal- klijent, sabiex meta jkun hemm xi claim, dan il-claim jiġi negozjat f'Malta direttament ma' l-assiguratur u f'każ ta' tilwima, dan jiġi kkontestat fil- qrati Maltin.

Madam Speaker, din it-taqsima, jiġifieri r-raba' taqsima, għandha diversi dispożizzjonijiet oħra li jirrigwardaw persuni reġistrati fir-reġistru tal- brokers.

Ta' min jgħid ukoll li kull kumpannija iskritta għandha l-obbligu li darba fis-sena tgħarraf lill-awtorita' kompetenti bil-partikolaritajiet ta' kull direttur u mpjegat tal-kumpannija u jekk minn żmien għal żmien ikun hemm xi tibdil l-awtorita' trid tiġi notifikata b'dan bil-miktub.

Darba fis-sena kull kumpannija iskritta għandha tibgħat lill-awtorita' kompetenti kopja tad-dikjarazzjonijiet finanzjarji verifikati dwar il- kummerċ ta' broking fl-assigurazzjoni mmexxi minnha, liema dikjarazzjonijiet ikunu saru skond id-dispożizzjonijiet ta' l-Att ta' l- 1995 dwar il-Kumpanniji.

L-aħħar dispożizzjoni taħt din it-taqsima tgħid li kumpannija iskritta m'għandhiex tieqaf milli tmexxi kummerċ bħala broker fl-assigurazzjoni ħlief bil-permess bil-miktub ta' l-awtorita' kompetenti, u skond il-kondizzjonijiet imposti fuqha, mill-istess awtorita'.

Madam Speaker, wieħed jista' jgħid li bejn wieħed u ieħor id- dispożizzjonijiet tal-ħames taqsima, imsejħa "Sena Finanzjarja u Udituri", huma l-istess bħad-dispożizzjonijiet li nsibu taħt il-ħames taqsima ta' l- Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni, speċjalment fejn tidħol is-sena finanzjarja ta' kumpannija iskritta, il-ħatra, id-dmirijiet u t-terminazzjoni tal-ħatra ta' l-udituri minn kumpannija u l- komunikazzjoni bejn l-udituri u l-awtorita' kompetenti.

Peress li l- kummerċ ta' broking fl-assigurazzjoni hu marbut mal-kummerċ ta' l- assigurazzjoni, huwa importanti ħafna li l-udituri li jivverifikaw il- kummerċ ta' l-assigurazzjoni jivverifikaw ukoll il-kummerċ ta' broking fl- assigurazzjoni imma biex jagħmlu dan jeħtieġ li dawn jiġu approvati skond id-dispożizzjonijiet proposti fl-Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l- Assigurazzjoni.

Is-sitt taqsima ta' dan l-abbozz ta' liġi, li hija msejħa "Reġistrazzjoni u Iskrizzjoni ta' Sotto-Aġenti fl-Assigurazzjoni", tagħmel ċerti dispożizzjonijiet.

Peress li s-sotto-aġent għandu ċerta importanza fis-suq tal-kummerċ ta' l-assigurazzjoni, minħabba li jmexxi waħdu l-attivitajiet ta' sotto-aġenzija u jittratta mal-klijenti barra mill-uffiċini ta' l- assiguratur, jeħtieġ li dan it-tip ta' intermedjarju jkun regolat taħt dan l-abbozz ta' liġi biex b'hekk ikun żgurat li kull persuna li tmexxi attivitajiet ta' sotto-aġenzija fl-assigurazzjoni tkun xierqa, idonea u jkollha l-kwalifiki neċessarji biex taġixxi bħala sotto-aġent.

Il-konċetti tar-reġistrazzjoni u ta' l-iskrizzjoni ta' sotto-aġenti fl-assigurazzjoni huma ġodda għal kollox u huma maħsuba biex jgħollu l-livell ta' tmexxija ta' din l-attivita'.

Kull kumpannija awtorizzata li tmexxi l-kummerċ ta' l- assigurazzjoni u li tkun tixtieq taħtar persuna biex taġixxi f'isimha bħala sotto-aġent fl-assigurazzjoni għandha tistabilixxi u żżomm reġistru ta' persuni li jaġixxu f'isimha bħala sotto-aġenti fl-assigurazzjoni, li f'dan l-abbozz qed jissejjaħ "ir-Reġistru ta' Kumpannija għal Sotto-aġenti".

Din it-taqsima tgħid ukoll li kull kumpannija għandha tistabilixxi l- proċeduri tagħha stess dwar il-ħatra u r-reġistrazzjoni ta' persuna li taġixxi f'isimha bħala sotto-aġent fl-assigurazzjoni.

Ta' min jgħid ukoll li l-kwalifiki neċessarji biex persuna tkun tista' tirreġistra bħala sotto- aġent f'xi reġistru ta' kumpannija għal sotto-aġenti jiġu determinati mill- awtorita' kompetenti ħalli din tkun tista' tiżgura ruħha li kull persuna li tirreġistra bħala sotto-aġent tkun xierqa u idonea.

Madam Speaker, hawnhekk ikun interessanti li wieħed jirrimarka li kull persuna li tiġi rreġistrata fir-reġistru ta' kumpannija għal sotto-aġenti hija soġġetta għall-iskrizzjoni fil-lista ta' sotto-aġenti, il-lista ta' persuni li jmexxu attivitajiet ta' sotto-aġenziji fl-assigurazzjoni li l- awtorita' kompetenti għandha tistabilixxi u żżomm kif kontemplat f'dan l- abbozz ta' liġi.

Il-kumpannija li tirreġistra persuna fir-reġistru tagħha għandha d-dmir li tirreġistraha f'din il-lista ta' sotto-aġenti.

L- awtorita' kompetenti għandha toħroġ ukoll ċertifikat ta' iskrizzjoni għal dik il-persuna li l-kumpannija tkun applikat biex tiġi rreġistrata fil- lista ta' sotto-aġenti.

Biex wieħed ikun kompatibbli ma' prinċipju bażiku li fuqu tfasslet il-leġislazzjoni dwar l-assigurazzjoni u biex ikun żgurat li ebda persuna li tmexxi xi kummerċ jew xi attivita' fl-assigurazzjoni ma jkollha iktar minn awtorizzazzjoni waħda fl-istess perijodu biex tmexxi dak il-kummerċ jew dik l-attivita', dan l-abbozz ta' liġi jgħid li l-ebda persuna ma tista' taġixxi ta' sotto-aġent fl-assigurazzjoni jekk kemm-il darba ma tkunx reġistrata fir-reġistru tal-brokers, ma tkunx tifforma parti minn kumpannija iskritta fil-lista tal-brokers, jew inkella ma tkunx tifforma parti minn kumpannija awtorizzata bħala assiguratur, aġent jew manager fil-qasam ta' l-assigurazzjoni taħt l-Abbozz ta' Liġi dwar il- Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni.

Min-naħa l-oħra biex persuna rreġistrata u iskritta bħala sotto-aġent fl-assigurazzjoni ma tabbużax billi tmexxi l- kummerċ ta' l-assigurazzjoni bħala aġent jew manager fl-assigurazzjoni jew inkella billi tmexxi l-kummerċ ta' broking fl-assigurazzjoni, dik il- persuna tista' tikseb ħatra u reġistrazzjoni bħala sotto-aġent fir-reġistru ta' kumpannija għal żewġ kumpanniji biss li jmexxu l-kummerċ fit-tul jew li jmexxu l-kummerċ ġenerali.

Fil-fatt meta l-kummerċ fit-tul li jitmexxa miż- żewġ kumpanniji konċernati jkun ta' l-istess xorta, dik il-persuna tista' tmexxi attivitajiet ta' sotto-aġenzija fl-assigurazzjoni dwar dik ix-xorta ta' kummerċ għal waħda biss miż-żewġ kumpanniji konċernati.

Hekk ukoll meta xi grupp ta' klassijiet ta' kummerċ ġenerali li jitmexxa minn żewġ kumpanniji jkun ta' l-istess xorta, dik il-persuna tista' tmexxi attivitajiet ta' sotto-aġenzija fl-assigurazzjoni dwar dak il-grupp ta' klassijiet ta' kummerċ għal kumpannija waħda biss miż-żewġ kumpanniji konċernati.

Jien naħseb li dawn id-dispożizzjonijiet huma importanti ħafna għax permezz tagħhom kull persuna li tkun qed tmexxi xi kummerċ ta' l- assigurazzjoni jkollha r-rwol li tiżgura lill-klijent li qed tmexxi b'mod tajjeb u distint.

Biex żgur jitneħħa kull dubju dwar min hu responsabbli għal kull għemil jew nuqqas ta' għemil tas-sotto-aġenti fl-assigurazzjoni, waħda mid-dispożizzjonijiet ta' din it-taqsima tagħmilha ċara li kumpannija awtorizzata biex tmexxi l-kummerċ ta' l-assigurazzjoni f'kull żmien tkun responsabbli għal kull għemil jew nuqqas ta' għemil tas-sotto-aġenti reġistrati li jkollha jekk kemm-il darba dak l-għemil jew nuqqas ta' għemil ikollu x'jaqsam ma' kuntratt ta' assigurazzjoni maħruġ mill-kumpannija jew offrut f'isimha permezz tas-servizz ta' dawk is-sotto-aġenti li jkunu joperaw fl-assigurazzjoni.

Madam Speaker, bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta' dan l-abbozz ta' liġi u għall-kondizzjonijiet ta' ħatra ta' sotto-aġenzija fl-assigurazzjoni, dan l-abbozz jipprovdi li kumpannija tista' ttemm ħatra u tħassar xi isem ta' persuna mir-reġistru ta' kumpannija għal sotto-aġenti.

Min-naħa l-oħra persuna li tkun irreġistrata f'xi reġistru ta' kumpannija għal sotto-aġenti tista' titlob lill-kumpannija konċernata biex ittemm il-ħatra tagħha u tħassar isimha mir-reġistru ta' kumpannija għal sotto-aġenti.

Fil-fatt dan l-abbozz jipprovdi d-dispożizzjonijiet meħtieġa dwar tħassir ta' ismijiet mir-reġistru ta' kumpannija għal sotto-aġenti u mil-lista ta' sotto-aġenti.

Madam Speaker, waħda mid-dispożizzjonijiet tas-seba' taqsima ta' dan l- abbozz ta' liġi, li fil-fatt hija msejħa "Dispożizzjonijiet Ġenerali", tagħmilha ċara li r-reġistru tal-brokers, il-lista tal-brokers, ir-reġistru ta' kumpannija għal sotto-aġenti ta' kull kumpannija u l-lista ta' sotto- aġenti għandhom jinżammu miftuħin ħalli jkunu jistgħu jiġu spezzjonati mill- pubbliku mingħajr l-ebda ħlas.

Dan huwa maħsub sabiex dak kollu li għandu x'jaqsam ma' reġistrazzjoni u iskrizzjoni jkun trasparenti kemm jista' jkun.

Dispożizzjoni importanti oħra li tipprovdi din it-taqsima tirrigwarda l-użu tal-kelma "assigurazzjoni".

Fil-fatt, fost affarijiet oħra, subklawsola (1) ta' klawsola 41 tgħid li l-ebda persuna, sakemm din ma tkunx persuna reġistrata fir-reġistru tal-brokers, ma tkunx tifforma parti minn kumpannija iskritta fil-lista tal-brokers, ma tkunx tifforma parti minn kumpannija awtorizzata taħt l-Att ta' l-1996 dwar il-Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni jew inkella ma jkollhiex il-kwalifiki ta' l-assigurazzjoni minn istitut ta' reputazzjoni magħruf għal dak l-għan mill-awtorita' kompetenti:

"ma għandha tuża l-kelma "assigurazzjoni" bħala parti minn isimha jew bħala deskrizzjoni jew titlu tagħha jew tagħmel xi użu bħal dak fuq xi ittra, karta, f'xi avviż jew reklam, jew b'xi mod ieħor ikun li jkun.".

Dan huwa maħsub biex jinqata' l-abbuż li jista' jsir minn xi persuni li bdew isejħu lilhom infushom konsulenti fl-assigurazzjoni meta fil-fatt il- kwalifiki tagħhom ma jkunu ġew eżaminati minn ħadd.

Abbuż bħal dan joħloq ħafna diżgwid u għalhekk wieħed irid jara li kemm jista' jkun jinqata' darba għal dejjem.

B'hekk il-poplu biss jista' jserraħ moħħu li dawk li jagħmlu użu mill-kelma "assigurazzjoni" jkollhom l-approvazzjoni ta' l- awtorita' kompetenti.

Dispożizzjoni oħra li nsibu f'din it-taqsima, liema dispożizzjoni hija maħsuba biex tħaffef ix-xogħol tal-brokers u tgħinhom fil-qadi ta' dmirijiethom lejn il-klijenti tagħhom, hija dik li tittratta "underwriting agreements".

L-ewwelnett ta' min jispjega li fil-qasam tal-kummerċ ta' l- assigurazzjoni l-underwriting agreement isir bejn kumpannija awtorizzata u kumpannija iskritta biex filwaqt li kumpannija awtorizzata tkun tista' tmexxi l-kummerċ ta' l-assigurazzjoni, kumpannija iskritta tkun tista' tmexxi l-kummerċ bħala broker fl-assigurazzjoni u tkun tista' taċċetta riskji sitwati f'Malta f'isem il-kumpannija awtorizzata.

Kull ftehim ta' din ix-xorta għandu jiġi rreġistrat ma' l-awtorita' kompetenti biex ikun validu.

Fil-fatt l-awtorita' kompetenti trid tiżgura li kull underwriting agreement huwa biss għodda tan-negozju u bl-ebda mod ma jxaqleb lejn xi ftehim ta' aġenzija li jirrendi lill-broker aġent ta' l-assiguratur minflok aġent tal-klijent.

Minħabba l-fatt li kumpannija iskritta fil-lista ta' brokers biex tmexxi l-kummerċ bħala broker fl-assigurazzjoni għandha l- istess importanza li għandha kumpannija awtorizzata biex tmexxi l-kummerċ ta' l-assigurazzjoni bħala aġent jew manager ta' l-assigurazzjoni, klawsoli 29, 30, 31 u 38 ta' l-Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni, li jittrattaw is-setgħa ta' l-awtorita' kompetenti li teħtieġ tagħrif, is- setgħa ta' l-awtorita' kompetenti li teżamina l-affarijiet ta' kumpanniji awtorizzati, is-setgħa għal dħul biex jinkisbu tagħrif u dokumenti, u parteċipazzjoni f'kumpannija awtorizzata rispettivament, japplikaw għal kumpannija iskritta fil-lista tal-brokers daqskemm japplikaw għal kumpannija awtorizzata bħala aġent jew manager ta' l-assigurazzjoni.

Madam Speaker, dispożizzjoni importanti taħt din it-taqsima tirrigwarda l- appelli.

Subklawsola (2) ta' klawsola 45 tgħid li kull persuna jew kumpannija li tħossha aggravata b'deċiżjoni ta' l-awtorita' kompetenti:

"(a) li tirrifjuta li tirreġistra jew tiskrivi applikant taħt l- artiklu 13 jew 36 ta' dan l-Att;

(b) li timponi xi kondizzjoni fuq, jew sussegwenti għal, reġistrazzjoni u iskrizzjoni taħt l-artiklu 13 ta' dan l-Att;

(ċ) li tħassar l-isem ta' persuna mir-Reġistru tal-Brokers jew l-isem ta' kumpannija mil-Lista tal-Brokers taħt l-artiklu 16 ta' dan l-Att;

(d) li tirrifjuta li tirrestitwixxi l-isem ta' persuna fir-Reġistru tal-Brokers jew l-isem ta' kumpannija fil-Lista tal-Brokers taħt is- subartiklu (2) ta' l-artiklu 18 ta' dan l-Att;

(e) li tħassar l-isem ta' persuna mil-Lista ta' Sotto-aġenti taħt l- artiklu 35 ta' dan l-Att;

(f) li teħtieġ kumpannija awtorizzata li tħassar l-isem ta' persuna mir-Reġistru ta' Kumpannija għal Sotto-aġenti ta' xi kumpannija taħt l- artiklu 36 ta' dan l-Att;

(ġ) li tirrifjuta li tirreġistra xi underwriting agreement taħt l- artiklu 43 ta' dan l-Att;",

jew

"(ħ) li timponi penali amministrattiva dwar infrazzjonijiet kif jista' jiġi preskritt taħt l-artiklu 3 ta' dan l-Att;

tista' tappella kontra d-deċiżjoni lit-tribunal għal servizzi finanzjarji li jkollu l-kompetenza esklużiva li jisma' appelli fuq il- ħwejjeġ imniżżlin f'dan is-subartikolu.".

It-tribunal għal servizzi finanzjarji ġie mwaqqaf taħt l-artiklu 10 ta' l- Att ta' l-1994 dwar il-Kummerċ Bankarju.

F'subklawsola (2) ta' klawsola 45 ta' dan l-abbozz jingħad li għall-finijiet ta' proċeduri li joħorġu minn dan l-abbozz ta' liġi għandu japplika l-proviso li hemm għas-subartiklu (1) ta' l-artikolu 57 ta' l-Att dwar il-Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni; liema proviso jgħid li l-persuni maħtura bħala membri tat-tribunal għal servizzi finanzjarji għandhom ikunu persuni li fil-fehma tal-ministru responsabbli mill-finanzi jkollhom it-tagħrif u l-esperjenza meħtieġa fil-kummerċ ta' l- assigurazzjoni.

Id-dispożizzjonijiet l-oħra li nsibu f'din it-taqsima jirrigwardaw koperazzjoni fi dmirijiet ta' sorveljanza u skambju ta' informazzjoni bejn l-awtorita' kompetenti u l-awtoritajiet regolatorji ta' pajjiżi barranin, komunikazzjoni ta' informazzjoni konfidenzjali, notifika ta' avviż jew dokument ieħor li għandu jingħata taħt din il-liġi, tibdil materjali fid- dokumentazzjoni provduta jew meħtieġa b'din il-liġi, reati u pieni, kif ukoll esklużjoni ta' responsabbilta' fir-rigward ta' l-awtorita' kompetenti u l-membri, l-uffiċjali u l-impjegati tagħha.

L-aħħar dispożizzjoni li hemm taħt din it-taqsima tirrigwarda r-riżervi applikabbli meta jitħassar l-Att ta' l-1981 dwar l-Impriża ta' l- Assigurazzjoni bl-Att dwar il-Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni.

Barra minn hekk jingħad ukoll li kull persuna jew kumpannija liċenzjata taħt l-Att ta' l- 1981 dwar l-Impriża ta' l-Assigurazzjoni biex taġixxi bħala sensal jew bejjiegħ ta' assigurazzjoni qed tingħata sitt xhur żmien mid-data tal-bidu fis-seħħ ta' din il-liġi biex tikkonforma ma' din il-liġi ħalli b'hekk din il-persuna jew kumpannija tkun tista' tkompli taġixxi bħala sensal jew bejjiegħ ta' assigurazzjoni.

Jekk kemm-il darba persuna ma tikkonformax ma' din il-liġi fiż-żmien stipulat, dik il-persuna titlef l-awtorita' li kellha taħt l-Att ta' l-1981 dwar l-Impriża ta' l-Assigurazzjoni u titqies li waqfet milli taġixxi bħala sensal jew bejjiegħ ta' assigurazzjoni.

Kif għidt fil-bidu tad-diskors tiegħi, f'dan l-abbozz ta' liġi hemm skeda waħda biss imsejħa "Intermedjarji fl-Assigurazzjoni u Attivitajiet ta' Intermedjarji fl-Assigurazzjoni".

Ta' min jgħid li fl-ewwel kolonna ta' din l-iskeda hemm speċifikati dawk l-intermedjarji fl-assigurazzjoni li huma indipendenti, fit-tieni kolonna hemm speċifikati dawk l-intermedjarji fl-assigurazzjoni li huma dipendenti u fl-aħħar kolonna hemm speċifikati dawk l-attivitajiet ta' intermedjarji fl-assigurazzjoni.

Grazzi, Sur President.

THE DEPUTY SPEAKER (Onor. Michael Bonnici): Nirringrazzjak.

Iktar rimarki?

L-Onor.

Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, kif qal il-Ministru, dan l-abbozz ta' liġi huwa komplimentari għall-Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l- Assigurazzjoni bil-ħsieb li flimkien ifasslu l-qafas tas-settur ta' l- insurance.

Filwaqt li qabel konna nittrattaw mal-kumpanniji ta' l- assigurazzjoni nfushom, fis-sens li jekk kemm-il darba tirriżulta xi ħsara fil-claims li jsiru mill-policy holders ta' kumpannija ta' l-assigurazzjoni din tieħu r-riskji kollha hi, illum qed niddiskutu settur ieħor tan- negozju, jiġifieri l-brokers, li l-funzjoni primarja tagħhom hija li jagħtu parir lill-klijent dwar it-tip ta' insurance li għandu jfittex, it-tip ta' coverage li għandu jkollu fil-polza ta' l-assigurazzjoni, liema kumpannija hija l-iktar adattata biex tagħtih servizz, u kif għandha tiġi miktuba l- polza ta' l-assigurazzjoni sabiex il-klijent ikun jista' jserraħ rasu kompletament.

Kif qed naraw, il-brokers u intermedjarji oħra għandhom importanza kbira fis-suq ta' l-insurance u tista' tgħid li huma catalysts, speċjalment fejn ikun hemm bżonn ċerta speċjalizzazzjoni biex jinkitbu ċerti poloz ta' l-insurance.

Ta' min jgħid ukoll li dawn in-nies se jkollhom kuntatt dirett kemm mal-policy holders kif ukoll ma' l-insurance companies u għalhekk huwa importanti li, permezz ta' dawn iż-żewġ abbozzi ta' liġi, nassiguraw li dawn l-intermedjarji jaħdmu bl-istess serjeta' li tkellimna fuqha fil-każ tal-kumpanniji ta' l-assigurazzjoni.

Dan huwa importanti għax wieħed ma jistax jgħid li se jaġixxi bl-iktar mod serju mal-kumpannija li tkun se tieħu r-riskju u mbagħad joqgħod fuq wieħed li jgħid li jifhem f'dan is-suġġett bl-għan li jiġbdek lejn xi polza partikolari.

Ovvjament qatt ma se nkunu nistgħu ngħidu li lħaqna l-livell ta' perfezzjoni f'dan il- qasam pero' għandna nkunu kemm jista' jkun żguri li dawn l-intermedjari jagħtu l-aħjar servizz possibbli lill-klijenti tagħhom.

Sur President, meta wieħed iħares lejn l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna jsib li hemm ħafna enabling clauses, kif hemm fl-Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni, li permezz tagħhom l-awtorita' kompetenti tkun tista' minn żmien għal żmien taġġorna u taġġusta x-xenarju li jridu joperaw fih il-brokers u intermedjarji oħra.

Il-Ministru semma l- aspetti tekniċi ta' dan l-abbozz ta' liġi b'mod dettaljat u għalhekk, kif għidt meta konna qed niddiskutu l-Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l- Assigurazzjoni, f'dan l-istadju jien m'iniex se noqgħod nerġa' nidħol f'dawn it-teknikalitajiet ħalli mbagħad niddiskutuhom meta naslu fl-istadju ta' Kumitat.

F'dak l-istadju nkunu nistgħu nidħlu fihom aktar fid-dettall ħalli b'hekk inkunu ċerti li dak li qed nilleġislaw jirrifletti b'mod preċiż dak li fil-fatt irridu nagħmlu.

Hawnhekk nixtieq nagħmel parentesi u nagħmel riflessjoni politika.

Sur President, l-ewwel kumment li rrid nagħmel huwa li sinċerament ma tantx ħadt gost meta wara li staqsejt x'inhi d-direzzjoni preċiża tal-Gvern dwar il-poloz ta' l-insurance li jkunu miktubin f'Malta u kemm minnhom jistgħu jinbiegħu fl-Ewropa, minflok ma l-Ministru qalilna x'inhi d- direzzjoni tal-Gvern ir-risposta tiegħu kienet li fuq dan is-suġġett se jkollna ċans nitkellmu matul il-ġimgħat li ġejjin.

Bir-rispett kollu, jien ma nħossx li din tista' tissejjaħ risposta u għalhekk issa ġaladarba qed niddiskutu abbozz ta' liġi li għandu ċerta importanza, minħabba li se joħloq struttura ta' servizzi li jistgħu jingħataw minn pajjiżna stess, qed nerġa' nappella lill-Ministru li l-poplu tagħna għandu jkun jaf x'direzzjoni se jieħu l-Gvern f'dan ir-rigward.

Għax ma nistgħux nibqgħu nitfgħu l-affarijiet għal saqajhom u mbagħad naraw x'nistgħu nagħmlu wara.

Ma jistax ikun li nibqgħu mexjin b'dan il-mod.

Pero' jiddispjaċini ngħid li bħalissa hekk qed nagħmlu.

Biżżejjed ngħid li jekk wieħed jaqbad ir- rapport li għamlet il-Kummissjoni Ewropea jitkexkex meta jara x'inhi l- portata tiegħu għall-industrija Maltija u għas-servizzi Maltin.

Wara kollox, l-uniku interess li għandha din il-kummissjoni huwa li toħloq struttura li permezz tagħha jgawdu l-manifatturi u s-service providers Ewropej.

Nappella lill-Ministru Brincat li wasal iż-żmien li l-Gvern jibda jagħti dan it-tip ta' risposti.

Issa ħalli ngħaddi biex nitkellem fuq nota inqas importanti.

Kif qal il-Ministru, dan l-abbozz ta' liġi, bħall-Abbozz ta' Liġi dwar il- Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni, jipprovdi biex f'każ ta' konflitt bejn it- test Malti u dak Ingliż jipprevali t-test Ingliż.

Jien naqbel ma' dan il- konċett għax f'dan il-każ aħna qed nipproġettaw liġi internazzjonali li se tiġi utilizzata minn investituri barranin, kif konna għamilna fl-1994 meta għaddejna minn dan il-Parlament pakkett ta' liġijiet li jittrattaw is- servizzi finanzjarji.

Pero' kemm kienet differenti s-sitwazzjoni dak iż- żmien!

Biżżejjed ngħid li dak iż-żmien il-Kap ta' l-Oppożizzjoni kien ressaq emenda biex dan l-artiklu jitneħħa minn waħda mil-liġijiet u fil- fatt fis-seduta numru 270 tal-31 ta' Mejju, 1994 kien qal hekk:

"Jiena personalment - ħalli nitkellem fuqi personali at this stage - għandi oġġezzjoni fundamentali għal din it-tip ta' klawsola għaliex qiegħda tgħid li fit-territorju Malti, taħt leġislazzjoni mgħoddija minn Parlament Malti, meta jkun hemm test Ingliż u test Malti ta' liġi, ipso facto qegħdin inċedu li t-test Malti ma jipprevalix ...".

Meta aħna konna għidna li ma naqblux li għandu jitneħħa artiklu bħal dan - fil-fatt dan l-artiklu tant kien bżonjuż li llum dan il-Gvern qed idaħħlu f'żewġ abbozzi ta' liġi li qed iressaq f'dan il-Parlament - konna qlajna ħafna akkużi fejn, fost affarijiet oħra, kważi kienu qalulna li aħna m'aħniex patrijotti.

Imma issa ħalli nkompli nikkwota lill-Kap ta' l- Oppożizzjoni ta' dak iż-żmien.

Huwa kien kompla jgħid:

"Barra minn hekk - ħalli nkun straight f'dak li qed naħseb - ħaġa bħal din ..."

- għax l-Oppożizzjoni Laburista kellha din il-fissazzjoni fuq l-Unjoni Ewropea -

"... qed tiftaħ preċedent coach and horses għal kwalunkwe intenzjoni li jista' jkollu dan il-Gvern vis-a-vis leġislazzjoni tal-Komunita' Ewropea, b'mod li nistgħu nispiċċaw f'sitwazzjoni fejn diġa' jkunu jeżistu preċedenti fil-leġislazzjoni Maltija fejn jipprevali t-test Ingliż.".

Ta min jgħid li dak iż-żmien konna qattajna xi seduta u nofs niddibattu dan l-artiklu u dan il-Parlament konna ttrasformajnieh f'teatrin.

Imma llum l-affarijiet inbidlu għax fl-aħħar qed nitgħallmu nagħmlu l-affarijiet kif suppost.

GĦalkemm għad hemm bżonn li nbiddlu ħafna affarijiet oħra li ma jagħmlux sens għal pajjiżna qed nieħu gost nara li l-mentalita' meschina li kienet tipprevali qabel issa spiċċat, u jien nawgura li nibqgħu nieħdu d- deċiżjonijiet tagħna fl-interess tal-pajjiż u mhux fl-interess ta' xi image li jkun irid jibni xi ħadd.

Madam Speaker, kif għidt, din kienet biss parentesi għax aħna nemmnu li dan l-abbozz ta' liġi se jkompli jsaħħaħ il-fiduċja u s-serjeta' fil-mod li bih jitħaddem is-settur ta' l-insurance f'pajjiżna.

Jien persważ li permezz ta' dan l-abbozz ta' liġi se jkollna a level playing-field fejn kulħadd se jkun jaf fejn qiegħed, x'qed jagħmel u safejn jista' jasal.

Pero', iktar importanti minn hekk, dan l-abbozz ta' liġi jipprovdi li min ma jħossx li qed jingħata s-servizz li għandu jingħata jkun jista' jitlob li jsir rikors kontra min kien negliġenti jew fraudulent fil-pariri tiegħu.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Nirringrazzjak.

Iktar rimarki?

L-Onor.

Zammit Dimech.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Madam Speaker, naħseb li jkun xieraq jekk infakkru ftit il-kontest storiku li wassalna biex illum qed niddiskutu żewġ abbozzi ta' liġi li jittrattaw in-negozju ta' l-assigurazzjoni.

Pero' qabel xejn ma nistgħux ma nosservawx li dawn iż-żewġ abbozzi ta' liġi jolqtu servizz finanzjarju li huwa importanti ħafna għal pajjiżna.

Meta l- Ministru kien qed jagħmel id-diskors ta' introduzzjoni, kemm fuq dan l- abbozz ta' liġi kif ukoll fuq l-Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l- Assigurazzjoni - fil-fatt wieħed jista' jistaqsi jekk dawn setgħux jinġabru f'abbozz ta' liġi wieħed - huwa ġustament għamel enfasi fuq in-numru kbir ta' persuni li jaħdmu fil-qasam ta' l-assigurazzjoni kif ukoll il-qligħ li ġġib din l-attivita'.

Ngħaddi biex ngħid xi ħaġa fuq l-aspett storiku tal- qasam ta' l-assigurazzjoni f'pajjiżna.

Madam Speaker, nibda biex ngħid li qabel - mhux biss f'Malta imma anke f' pajjiżi oħra kienu jaħsbu li dan il-qasam jista' jiġi rregolat billi sempliċement il-ministru responsabbli minn dan is-settur jingħata l-poteri kollha immaġinabbli, fosthom li jiddeċiedi min għandu jingħata liċenzja biex jaħdem f'dan il-qasam, x'tip ta' garanziji għandhom jintalbu minn min jaħdem fil-qasam ta' l-insurance, l-ammont ta' flus garantiti li għandu jkollhom il-kumpanniji barranin f'Malta, jekk il-kumpanniji barranin għandhomx jiġu obbligati jagħmlu xi forma ta' reinsurance ma' kumpanniji Maltin u jekk għandhomx jinħolqu ċerti monopolji favur enti jew oħra fejn il-gvern ikollu ċerti interessi.

Kif nistgħu naraw mill-Att ta' l-1981 dwar l-Impriża ta' l-Assigurazzjoni, kollox kien jiddependi b'mod assolut mill- ministru tal-finanzi tal-ġurnata.

Issa ħalli nispjega x'ġara mill-1981 'l hawn biex wasalna għall-proċess ta' llum.

Fil-fatt dak li ġara mill-1981 'l hawn hu li l-Gvern Nazzjonalista kien identifika l-qasam tas-servizzi finanzjarji bħala wieħed mill-ikbar growth areas ta' pajjiżna, u dan għamlu għal żewġ raġunijiet, kemm minħabba li Malta, peress li qiegħda f'nofs il-Mediterran u għandha rabtiet tajba sew ma' l-Ewropa kif ukoll ma' l-Afrika ta' Fuq, hija ċentru ta' attivita', kif ukoll għaliex aħna nemmnu li l-futur ta' pajjiżna ma jistax ma jkunx marbut mas-settur tas-servizzi.

Illum fhimna li meta wieħed jitkellem fuq Malta ma jistax jagħmel enfasi fuq il-qasam agrikolu biss jew fuq il-qasam industrijali biss għax, bla ebda dubju, l-iżvilupp ta' pajjiżna ma jiddependix biss mill-fabbriki li joperaw f'pajjiżna, allavolja dawn f'daqqa jistgħu jimpjegaw xi 1,000 ruħ.

Kif diġa' għidt dak li wassal għal- liġijiet li saru bejn l-1987 u l-1996 kien li fl-aħħar fhimna li Malta trid bilfors tagħti importanza partikolari lis-settur tas-servizzi.

L-ewwel ma għandna naraw meta ngħidu li Malta għandha tkun ċentru tas- servizzi finanzjarji huwa li dan iċ-ċentru jkollu reputazzjoni għolja u jkollu l-fiduċja ta' kull min huwa involut f'dan il-qasam.

Ċertament m'huwiex biżżejjed li pajjiżna għandu persuni li huma kompetenti ħafna fil- qasam tas-servizzi, għax irridu nassiguraw li min jiġi biex jaħdem f'pajjiżna jkollu moħħu mistrieħ li qed jaħdem f'pajjiż li għandu reputazzjoni tajba u li qed jimxi mar-regoli rikonoxxuti.

Il-ħsieb prinċipali tal-Gvern Nazzjonalista għall-qasam tas-servizzi finanzjarji kien li jissieħeb fl-Unjoni Ewropea.

Hawnhekk ta' min jgħid li meta dan l- aħħar kont qed naqra xi rivisti li jittrattaw is-settur ta' l-offshore internazzjonali, sibt li qed jingħad li għalkemm il-Gvern Malti preżenti ma jridx sħubija sħiħa ma' l-Unjoni Ewropea huwa xorta waħda jħoss li f'dan il- qasam għandu jaħdem fil-parametri li tirrakkmanda l-Unjoni.

Naturalment dan fih innifsu huwa pożittiv għax juri li għalkemm il-Gvern Laburista, għal raġunijiet li għadu ma jridx jesprimi, ma jridx li pajjiżna jkun membru fl-Unjoni Ewropea, xorta waħda jgħid bla tlaqliq - dan ma ntqalx biss mill-uffiċjali tal-Malta Financial Services Centre imma wkoll minn politiċi li kienu intervistati f'dawn ir-rivisti - li Malta għandha tibqa' ssegwi l-parametri li tirrakkmanda l-Unjoni Ewropea jekk kemm-il darba rridu nassiguraw li s-suċċess ta' pajjiżna bħala ċentru ta' attivita' fil- qasam tas-servizzi finanzjarji ma jitkejjilx biss minn kemm-il kumpannija tiġi f'pajjiżna biex taħdem f'dan il-qasam imma wkoll minn kemm ikollna kredibbilta' għolja.

Għalhekk f'dibattitu bħal dan ma nistax ma nerġax nistaqsi: Ġaladarba l-Gvern qed jiftaħar li jrid jieħu din it-triq, għaliex ma bqajniex bil- fehma li nissieħbu fl-Unjoni Ewropea minflok ma nersqu lejn sitwazzjoni fejn nassumu l-obbligi tagħna mingħajr ma ningħataw l-ebda drittijiet?

Sa ftit taż-żmien ilu l-poplu Malti kellu gvern li ried jinnegozja għalih il- vantaġġi ta' sħubija sħiħa fl-Unjoni Ewropea imma mbagħad fl-istess ħin kellu partit politiku ewlieni li kien qed jgħidlu li jekk kemm-il darba jagħtih il-poter, Malta jkollha pakkett aħjar.

Pero' meta l-poplu afdalu dan il-poter f'idejh ġara li filwaqt li dan il-Gvern ġdid iffirma għall- obbligi kollha li jassumi kull pajjiż li jkun irid jidħol membru ta' l- Unjoni Ewropea, min-naħa l-oħra meta l-poplu staqsieh fuq il-vantaġġi, fuq id-drittijiet u fuq l-għajnuna li suppost ikollu ġaladarba assuma l-obbligi tiegħu, il-Gvern qallu li issa dawn għandu jinsihom kollha għax, skond hu, filwaqt li pajjiżna huwa kbir biżżejjed biex jassumi l-obbligi huwa żgħir wisq biex jingħata d-drittijiet!

Jien naħseb li r-reazzjoni ovvja ta' kull bniedem normali f'ċirkostanzi bħal dawn hija li jdur fuq il-Gvern preżenti u jgħidlu: Inti dħakt bija.

Inti ngannajtni.

Inti m'għidtx il-verita' għax ipprovajt turi ħaġa li tfisser ħaġa oħra.

Inti qed turini bil-fatti li t-triq li konna qed nieħdu qabel kienet aħjar minn dik li qed nieħdu issa, fejn qed niftaħru kemm qed nassumu obbligi mingħajr m'aħna qed nifhmu li għandu jkollna d-dinjita' tagħna.

Madam Speaker, illum l-Unjoni Ewropea qed tiddiskuti l-kondizzjonijiet tad-dħul ta' pajjiżi li applikaw biex jissieħbu magħha warajna, liema pajjiżi kienu jħarsu lejn Malta bħala l-punt ta' aspirazzjoni tagħhom.

Biex nagħti eżempju, jekk wieħed isegwi d-diskussjonijiet li qed isiru bejn Ċipru u l-Unjoni Ewropea jsib li dan il-pajjiż, li qiegħed 'il quddiem ħafna fil-qasam tas-servizzi finanzjarji, qed jiddiskuti mhux biss l- obbligi li se jkollu ġaladarba jissieħeb fl-Unjoni imma wkoll id-drittijiet li se jkollu.

Meta pajjiż jirrikonoxxi l-fatt li bħala pajjiż Ewropew għandu d-dritt li jifforma parti mill-Unjoni Ewropea jkun qed juri li jemmen fih innifsu, li huwa kapaċi jkun ugwali għal pajjiżi oħra, anke jekk dawn ikunu ikbar minnu, u fejn ma jkunx ugwali għandu juża l-istrutturi ta' l-Unjoni Ewropea biex jikseb l-għajnuna finanzjarja, l-għajnuna teknika u l- għajnuna konsultattiva.

Jien illum ma stajtx ma nqanqalx dan il-punt għax mill-istqarrijiet li qed jagħmel il-Gvern qed jidher ċar li filwaqt li qed jirrikonoxxi l-fatt li Malta għandha timxi ma' l-obbligi Ewropej, fl-istess ħin m'għandux fiduċja biżżejjed fih innifsu u fil-poplu Malti.

Issa ħalli nkompli nispjega l-aspett storiku ta' l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna.

Fl-1994 Gvern Nazzjonalista fassal qafas legali sħiħ ta' servizzi finanzjarji għaliex kellu f'moħħu numru ta' ħsibijiet, fosthom li f'pajjiżna jinħoloq a one-stop shop għal kull min joffri servizzi finanzjarji differenti.

Sfortunatament illum għadna 'l bogħod milli nikkordinaw dawn is-servizzi kollha f'post wieħed għax għadna f'sitwazzjoni fejn għal ċerti tipi ta' servizzi finanzjarji wieħed irid jirrikorri għand il-Malta Financial Services Centre, għal ċerti tipi ta' servizzi finanzjarji jrid jirrikorri għand il-Bank Ċentrali u għal ċerti tipi ta' servizzi finanzjarji oħrajn irid jirrikorri għand il-ministru konċernat.

GĦalhekk naħseb li wieħed għandu jappella lill-Gvern biex iħares lejn l- aspetti kollha tas-servizzi finanzjarji b'mod globali ħalli forsi naslu biex il-konċett ta' a one-stop shop ma ndaħħluhx biss f'dan il-qasam imma wkoll f'oqsma oħra ta' investiment, bħall-banking, minflok ma nisparpaljaw l-enerġiji u r-riżorsi tagħna bla bżonn.

Jien naħseb li llum ikun xieraq jekk nevalwaw dan il-punt bis-serjeta'.

Fl-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna tissemma l-famuża awtorita' kompetenti, jiġifieri issa l- Ministru, permezz ta' avviż legali, jista' jiddikjara liema se tkun l- awtorita' kompetenti li taqdi ħafna mill-funzjonijiet li hawn imsemmija kemm f'dan l-abbozz ta' liġi, kif ukoll fl-Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni.

Jien nassumi li l-Ministru se jaħtar lill-Malta Financial Services Centre bħala l-awtorita' kompetenti għax għalkemm f'pajjiżna dan is-settur għadu jiġi rregolat b'liġi li, kif għidt, jekk taqraha waħedha taħseb li l-poteri kollha qegħdin f'idejn il-ministru tal- finanzi, meta l-Gvern preċedenti kien ġab quddiem dan il-Parlament 16-il liġi differenti biex kemm jista' jkun jolqot l-oqsma kollha tas-servizzi finanzjarji ...

Issa hawnhekk qed ngħid "kemm jista' jkun" għax wieħed għandu japprezza li dan is-settur huwa wieħed dinamiku u qiegħed jevolvi kontinwament.

Għalhekk minn żmien għal żmien ikun hemm bżonn li jsiru ċerti emendi skond il-ħteġijiet tal-ġurnata, kif għamel il-Gvern preżenti stess meta ftit tal-ġranet ressaq għad-diskussjoni f'dan il-Parlament xi emendi għal-liġi li tirrigwarda l-amministrazzjoni tat-taxxa, li hija waħda mil-liġijiet jolqtu lill-qasam tas-servizzi finanzjarji.

Ftit ilu l-kollega tiegħi, l-Onor.

John Dalli, semma l-mod drammatiku li bih kien tkellem il-Kap ta' l-Oppożizzjoni fl-1994 kontra l-provvediment li f'każ ta' konflitt bejn it-test Malti u t-test Ingliż, it-test Ingliż ta' abbozz ta' liġi għandu jipprevali fuq dak Malti għal raġunijiet evidenti li llum il-Gvern stess qed japprezza.

Pero' apparti dak li ntqal dakinhar f'dan ir-rigward, wieħed irid jenfasizza wkoll li l-leġislazzjoni għall- qasam tas-servizzi finanzjarji fit-totalita' tagħha saret in a bipartisan approach.

Dan kien kruċjali fl-1988, meta konna fassalna liġi li permezz tagħha waqqafna l-Malta International Business Authority, liema istituzzjoni, bl-emendi ta' l-1994, saret il-Malta Financial Services Centre.

Dan huwa kruċjali llum ukoll u jibqa' kruċjali fil-futur għax lil min jiġi biex jinvesti f'pajjiżna rridu nserrħulu moħħu li din il- leġislazzjoni m'hijiex waħda kontroversjali li tinbidel minn ġurnata għall- oħra skond il-partit politiku li jkun hemm fil-gvern.

Ta' min ifakkar li fl-1994 il-kollega tiegħi l-Onor.

John Dalli kien ippilota dawn il-liġijiet b'mod informali billi ħoloq speċi ta' talking shop bil-parteċipazzjoni ta' diversi Membri parlamentari miż-żewġ naħat tal-Kamra li kienu jmorru d-dar tiegħu stess - fil-fatt jien kont attendejt diversi laqgħat minn dawn - biex jiddiskutu d-dettalji kollha tal-leġislazzjoni li tittratta s-servizzi finanzjarji, jagħmlu l-mistoqsijiet li jħossu li għandhom jagħmlu lill- uffiċjali - xi ħaġa li fil-proċeduri parlamentari m'hijiex daqstant faċli li ssir - u biex isiru xi suġġerimenti prattiċi.

Dan kien the tip of a positive iceberg għax permezz ta' din l-inizjattiva l-abbozzi ta' liġi li dak iż-żmien kienu għadhom fi stadju preliminari setgħu jiġu diskussi iktar fil-fond u b'mod dettaljat.

Jien ma nara xejn ħażin jekk il-Gvern preżenti wkoll jimxi fuq dan il-pass għax, kif għidt, jekk irridu verament li pajjiżna jkollu l-kapaċita', ir-riżorsi u l-missjoni li jkun ċentru ta' servizzi finanzjarji ta' reputazzjoni għolja għandna nikkollaboraw flimkien fit-tfassil ta' kull riforma li jista' jkun hemm bżonn.

Wieħed mill-ħsibijiet li ridt nesprimi llejla hu li għandna naraw nistgħux inħarsu lejn il-liġijiet kollha li għandhom x'jaqsmu ma' dan is- settur u nsibu mod kif awtorita' regolatorja waħda tkun tista' tikkordina kollox hi għax, kif għidt, illum għadna ma daħħalniex il-konċett ta' a one- stop shop.

Ħalli nagħmlu dan il-ħsieb ċar anke mill-aspett ekonomiku u mhux minn dak politiku biss.

Għaliex illum diversi pajjiżi qed iħossu l- ħtieġa - għax din mhijiex xi ħaġa li qed tħoss il-ħtieġa tagħha Malta biss - li jdaħħlu l-konċett ta' a one-stop shop?

Għax id-distinzjonijiet tant ċari li sa ftit snin ilu kienu jsiru bejn service providers differenti illum saru blurred.

Ħalli nispjega ruħi aħjar.

Illum wieħed m'għadux imur il-bank biss biex jagħmel depożitu ta' flus ħalli jieħu l-imgħax fuqu jew inkella biex jieħu xi loan imma wkoll biex jinvesti f'shares, f'securities u f'participating plans.

Hekk ukoll fil-qasam ta' l-insurance, għax dan m'huwiex biss settur li jassigurak għal xi riskju partikolari, jew li jipproteġi lill-familjari tiegħek jekk kemm-il darba inti tiġi nieqes, imma dan is-settur jista' wkoll jippromwovi policies li wieħed jista' jipparteċipa fihom - din hija xi ħaġa li rridu nagħmluha bilfors fil-futur - u li jirrendu introjtu regolari.

Illum wieħed m'għadux ikollu jirrikorri bilfors għand il-Bank Ċentrali għal kwalunkwe ħaġa konnessa mal- banek għax għandna sitwazzjoni fejn filwaqt li bank lokali huwa rregolat mill-Bank Ċentrali, bank offshore huwa rregolat mill-Malta Financial Services Centre.

Fil-fatt jekk wieħed iħares lejn il-liġijiet tagħna jsib diversi affarijiet li jindikaw - il-white paper li kienet ħarġet fl-1993 tindika dan b'mod ċar ħafna - li l-Gvern Nazzjonalista ma riedx li nibqgħu f'sitwazzjoni fejn wieħed irid joqgħod jiġri minn post għall-ieħor biex jinqeda.

Madam Speaker, jekk wieħed jaqbad il-gazzetti ta' llum isib reklam mill- Bank of Valletta Ltd. li jinkoraġġixxi lin-nies immorru għandu ħalli jipparteċipaw fi skema ta' investiment li tikkonsisti f'shares marbuta ma' equities internazzjonali.

Mela llum qed nifhmu li d-distinzjonijiet li fil- passat kienu jiġġustifikaw approach frammentat, m'għadhomx japplikaw fid- dinja ta' llum.

Jien semmejt lill-Bank of Valletta Ltd. imma wieħed irid jgħid li l-Mid-Med Bank Ltd. u banek oħra ħadu l-istess inizjattiva, u l- kompetizzjoni li hemm bejn il-providers differenti f'dan il-qasam wasslet biex ikkreat il-ħtieġa li narmonizzaw dak li rridu nagħmlu f'din id- direzzjoni.

GĦalhekk jien napprezza jekk meta l-Ministru jkun qed jagħmel il-winding-up fuq dan l-abbozz ta' liġi jagħtina ħjiel ta' x'direzzjoni għandu l-Gvern f'dan ir-rigward.

Ħalli ngħid xi ħaġa fuq l-Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l- Assigurazzjoni, li għadna kif approvajna t-Tieni Qari tiegħu, għax wisq nibża' li fih klawsola li se toħloq anomalija partikolari fil-qasam ta' l- insurance.

Jekk wieħed iħares lejn klawsola 35 ta' dan l-abbozz ta' liġi jsib li biex kumpannija li jkollha l-head office tagħha f'Malta tkun tista' tittrasferixxi dak in-negozju f'Malta, jew anke barra minn Malta, tkun trid tagħmel applikazzjoni quddiem it-tribunal dwar servizzi finanzjarji.

Jien naħseb li din bħala prinċipju hija anomalija u dan għal diversi raġunijiet.

L-ewwelnett jekk aħna rridu verament li f'pajjiżna noħolqu l-konċett ta' a one-stop shop, dan il-konċett għandna nħalluh jaħdem għal kollox.

Huwa veru li hawnhekk qed nitkellmu fuq negozju sensittiv u għalhekk wieħed irid jirregolah b'mod riġidu.

Pero' hemm bżonn li biex kumpannija tittrasferixxi n-negozju tagħha toqgħod tmur quddiem it-tribunal dwar servizzi finanzjarji - ta' min ifakkar li dan it-tribunal għadu ma twaqqafx - minflok ma tirrikorri għand il-Malta Financial Services Centre?

Fl- opinjoni tiegħi, din il-klawsola qed toħloq anomalija għal żewġ raġunijiet, kemm għax qed tfarrak il-konċett ta' a one-stop shop għal kull ħaġa li jkollhom bżonn il-kumpanniji li jaħdmu fi kwalunkwe qasam ta' servizzi finanzjarji, kif ukoll għax ġaladarba dan it-tribunal meta twaqqaf se jservi biex jagħti d-dritt ta' appell għal min ma jaqbilx ma' deċiżjoni jew oħra tal-Malta Financial Services Centre, jekk imbagħad dak li jkun ma jaqbilx mad-deċiżjoni li jkun ħa t-tribunal ma jkollux fejn imur.

Naturalment jista' jkun hemm ċirkostanzi fejn wieħed ikun jista' jirrikorri għand il-qrati ordinarji u wieħed jista' jgħid, b'mod ristrett ħafna, li ċerti deċiżjonijiet li jieħu t-tribunal jistgħu jkunu appellabbli quddiem il-Qorti ta' l-Appell.

Pero' l-Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l- Assigurazzjoni m'hu ċar xejn f'dan ir-rigward.

Madanakollu l-punt tiegħi hu li ladarba f'oqsma oħra wieħed għandu dritt jagħmel żewġ appelli, hawnhekk għandna nużaw l-istess proċedura għax ma nistgħux naqilgħu attivita' partikolari barra mill-awtorita' kompetenti jekk verament irridu li noħolqu fiduċja sħiħa f'din l-awtorita' u nħalluha tirregola dan il- qasam hi.

Jekk ma nemendawx din il-klawsola jkollna ngħidu li fil-qasam tas-servizzi hemm żewġ kategoriji ta' attivita', hemm attivita' fejn iċ- ċentru huwa fdat biex jikkoordina l-ħidma kollha hu u mbagħad hemm attivita' oħra li jrid jikkoordina l-ħidma tagħha t-tribunal jew il- ministru.

Għalhekk nappella lill-Ministru biex ineħħi dawn l-anomaliji mill-iktar fis possibbli.

Issa ħalli nerġa' ndur għall-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna.

Madam Speaker, wieħed jista' jgħid bla tlaqliq li l-Abbozz ta' Liġi dwar Brokers fl-Assigurazzjoni u Intermedjarji oħra fih aspett innovattiv importanti għax jipprovdi s-sistema li fejn jidħlu s-sub-agents ikunu l- kumpanniji stess involuti fil-qasam ta' l-assigurazzjoni li jagħmlu parti mix-xogħol regolatorju tagħhom.

Dan l-aspett huwa pożittiv u għandu jservi ta' nkoraġġiment għal dawk li huma involuti direttament fl-oqsma li qed nitkellmu dwarhom u li se nirregolaw.

Kunċett ieħor li jsemmi dan l-abbozz ta' liġi, li semmieh l-Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni u li nsibuh anke fil-liġijiet li jittrattaw is-servizzi finanzjarji, huwa li l-awtorita' kompetenti tista' toħroġ xi direttivi biex tirregola dan il-qasam.

B'hekk l-awtorita' kompetenti tkun f'pożizzjoni li toffri kordinazzjoni aħjar bejn is-servizzi finanzjarji.

Pero' dan ma jfissirx li d-direttivi li tagħti din l- awtorita' se jkunu dejjem identiċi għal kull ħaġa li taqa' taħt dan il- qasam.

Per eżempju, dan ma jfissirx li d-direttivi li se tagħti l- awtorita' kompetenti għall-collective investment schemes se jkunu japplikaw ukoll għall-kumpanniji ta' l-assigurazzjoni, jew li d-direttivi li din l- awtorita' se tagħti lill-banek se jkunu japplikaw ukoll għal servizzi finanzjarji oħrajn.

F'pajjiżna għandna diversi liġijiet finanzjarji li jittrattaw l-importanza tad-direttivi u jagħtu titlu differenti lid-diversi tipi ta' direttivi.

B'hekk ikun hemm opportunita' għal diversifikazzjoni ta' dawn id-direttivi mingħajr ma jkun hemm bżonn li jinħolqu ħafna awtoritajiet differenti f'dan il-qasam .

MADAM SPEAKER: Onor. Zammit Dimech, niġbidlek l-attenzjoni li qed joqrob il-ħin għall-Aġġornament.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nirringrazzjak, Madam Speaker, imma fil- fatt kont se nagħlaq id-diskors tiegħi.

F'dawn iż-żewġ liġijiet li ttrattajna llejla hawn il-qafas leġislattiv neċessarju biex il-gvern jassigura kordinazzjoni aħjar, jibqa' miexi fuq gwida Ewropea u jkompli jagħti lil dan is-settur il-fiduċja kollha meħtieġa fuq bażi bipartisan, għax b'hekk biss nistgħu nassiguraw li Malta, kemm fil-qasam ta' l- assigurazzjoni, kemm fil-qasam bankarju, kemm fil-qasam ta' servizzi finanzjarji oħrajn kif ukoll fil-qasam ta' investiment ma tkunx biss ċentru li fih jiġu ħafna kumpanniji li joħolqu l-impjiegi, li ċertament ikomplu jkattru l-ġid ekonomiku ta' dan il-pajjiż, imma wkoll ċentru li jgawdi l- fiduċja sħiħa ta' kull min huwa involut f'dan il-qasam.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Nirringrazzjak.

Sar il-ħin.

Nistieden lill-Ministru Mizzi biex, jekk jogħġbu, iressaq l-Aġġornament.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni ġiet interrotta u baqgħet aġġornata.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar l-Erbgħa, 18 ta' Frar, fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Mozzjonijiet

Estimi tad-Dħul u Nfiq tal-Korporazzjoni Telemalta għas-sena 1997/98

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi dwar Brokers fl-Assigurazzjoni u Intermedjarji oħra - it- Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar Servizzi tat-Turiżmu għal Malta - it-Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar is-Sigurta' fl-Ajruportijiet u fl-Avjazzjoni Ċivili - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Ħabs - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Tribunal għal Talbiet Żgħar - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Forzi tal-Pulizija ta' Malta - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Dazju tas-Sisa (Emenda Nru 4) - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Taxxa tar-Reġistrazzjoni ta' Vetturi bil-Mutur (Emenda Nru 3) - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni Ċivili - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi kontra l-Korruzzjoni - it-Tieni Qari (Kont); u

Riżoluzzjoni tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni dwar Malta u l-Unjoni Ewropea - Kontinwazzjoni.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Lottu Pubbliku - Kumitat Permanenti

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Pools tal-Gvern Malti fuq il- Logħob - Kumitat Permanenti

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni - Kumitat Permanenti

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali (Emenda Nru 2) - Kumitat Permanenti

MADAM SPEAKER: Rimarki?

L-Onor.

Cilia.

ONOR.

JOE CILIA (Segretarju Parlamentari għaż-Żgħażagħ, Sport, Kultura u Arti): Madam Speaker, waqt il-ħin tal-mistoqsijiet parlamentari tas-seduta ta' dalgħodu tqajmu diversi mistoqsijiet l-iktar mill-Onor.

Austin Gatt u mill-Onor.

George Pullicino, rigward il-kwestjoni ta' l-impjiegi fil- pixxina nazzjonali.

Fil-fatt f'dan ir-rigward qed isiru akkużi left, right and centre u f'din il-Kamra kien hemm min saħansitra pprova jpinġi lilu nnifsu bħala verġni u li m'għandu xejn minn xiex jistħi.

Min-naħa tiegħi, jien għamilt xi ftit homework, studjajt dawn l-akkużi li saru u llejla nixtieq nitfa' ftit iktar dawl fuq l-affarijiet li ntqalu dalgħodu, kif għamel ukoll il- Ministru Bartolo meta kien qed iwieġeb il-mistoqsijiet li sarulu.

Madam Speaker, ta' min jgħid li wara li saru dawn l-akkużi l-ewwel ħaġa li għamilt kienet li rajt kemm kien hemm impjegati jaħdmu fil-pixxina nazzjonali, eżattament qabel ma nbidel il-gvern, u sibt li kien hemm tmienja min-nies jaħdmu fil-plant room, kien hemm tliet maintenance workers, li wieħed minnhom kien casual cleaner, u kien hemm security officer.

Dawn il-ħaddiema, li huma mpjegati tal-gvern, kienu qed jiġu mħaddma fuq bażi full-time.

Minbarra dawn l-impjegati full-time imbagħad kien hemm seba' mpjegati fuq bażi casual u part-time li, ħaġa ta' l-għaġeb - min jitkaża bil-koinċidenzi! - kollha kemm huma kienu ġejjin mid-distrett tal-ministri li kienu responsabbli mill-isport taħt l-amministrazzjoni preċedenti, jiġifieri l-Onor.

Michael Refalo u l-Onor.

Michael Frendo.

Fil- fatt sibna li l-impjiegi ta' dawn in-nies kienu kkonfermati mill-kumitat il- ġdid għat-tmexxija tal-pixxina u li taħt l-amministrazzjoni preċedenti kien ġie ngaġġat fuq bażi full-time ċertu Silvio Zammit minn Tas-Sliema bħala operations manager.

Dan kien intbagħat hemmhekk direttament mill-ministeru ta' l-isport, kif jirriżulta mir-rapport ta' l-acting management committee tal-pixxina li tqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra iktar kmieni din is-sena, u mill-minuti tal-kumitat tat-tmexxija li kien hemm fi żmien l- amministrazzjoni preċedenti.

Wieħed irid jgħid ukoll li ma kienet saret l- ebda sejħa għal applikazzjonijiet għal dawn l-impjiegi, lanqas sempliċement b'avviż fuq xi gazzetta jew fuq xi noticeboard.

Madam Speaker, x'ġara mal-bidla fil-gvern?

Twaqqaf kumitat ta' tmexxija ġdid fi ħdan il-Malta University Sports Complex Ltd. - fil-fatt il-pixxina nazzjonali tappartjeni lil din il-kumpannija - u ddaħħlu numru ta' ħaddiema oħra.

Dalgħodu l-Onor.

Austin Gatt għaddielna lista ta' l-impjegati li hemm mal-pixxina nazzjonali biex, skond hu, "jiffrankalna x-xogħol".

Meta rajna din il-lista sibna li qabel ma nbidlet l-amministrazzjoni minflok 11- il persuna kien hemm jaħdmu fil-pixxina nazzjonali 15-il persuna.

Dalgħodu l-Onor.

Gatt qal li llum hemm jaħdmu tmienja min-nies li minnhom wieħed biss m'huwiex mid-distrett tiegħi.

Għalhekk aħna rajna minn fejn huma dawn il-persuni u sibna li dawn ġejjin minn Ħal Balzan, Birkirkara, Fgura, Marsa, Mosta, Msida, Raħal Ġdid, San Ġwann, San Ġiljan u Ħal Tarxien.

Ta' min jgħid ukoll li meta rajt għaliex it-tliet persuni li semma dalgħodu l- Onor. Gatt ma baqgħux jaħdmu hemmhekk - min semgħu jitkellem żgur li ħaseb li sar xi skandlu! - sibt li dawn kienu summer workers.

Imbagħad ma' dawn kien hemm tnejn li rriżenjaw minn jeddhom u wieħed li ttieħdu passi dixxiplinarji kontrih.

Issa bil-permess tal-Kamra nixtieq inqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra lista ta' l-impjegati li hemm fil-pixxina nazzjonali, kif ukoll mil-liema lokalita' ġejjin.

MADAM SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

JOE CILIA: Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Lista ta' persuni ngaġġati fuq bażi part-time mal-Pixxina Nazzjonali mis-26 ta' Ottubru 1996.

Waqt il-konferenza ġenerali tal-Partit Laburista jien għamilt diversi mistoqsijiet lill-Onor.

Austin Gatt u, fost affarijiet oħra, tlabtu jispjegali kif fil-famuża lista tiegħu ħalla erbgħa min-nies barra.

Sal- lum għadni qed nistennih jagħtini tweġiba għal din il-mistoqsija.

Pero' jien naħseb li l-Onor.

Membru irid iqarraq u jimmislidja mhux biss lil din il-Kamra imma anke lill-mezzi tal-media ta' pajjiżna.

Komplejt nindaga għax jien dħalt fid-dettal ta' dan il-każ allavolja bħala segretarju parlamentari ma nħossx li għandi nidħol f'dan it-tip ta' xogħol - fuq il- proċedura li ntużat għall-impjieg ta' dawn in-nies u l-ewwelnett sibt li fil-fatt illum il-pixxina ma tappartjenix lis-segretarjat ta' l-isport imma lill-Malta University Sports Complex Ltd.

Issa 51% ta' l-ishma f'dan il- kumpless jappartjenu lill-Universita' ta' Malta u d-49% l-oħra jappartjenu lill-gvern.

Kif jaf kulħadd, l-Universita' hija awtonoma u fil-fatt hemm struzzjonijiet speċifiċi li ngħataw fi żmien il-Gvern preċedenti stess, fis- sens li m'hemmx bżonn il-permess ta' l-ETC biex jiddaħħlu mpjegati f'din l- istituzzjoni, kemm jekk l-impjieg ikun ta' natura akkademika kif ukoll jekk ma jkunx.

GĦalhekk l-akkuża ta' l-Onor.

Gatt li l-ingaġġ ta' nies fil- pixxina nazzjonali ma sarx bil-permess ta' l-ETC hija totalment infondata.

U jien nixlih li dawn l-affarijiet jafhom imma qed jitkellem b'dan il-mod biex jitfa' t-tajn.

Madam Speaker, wieħed irid jgħid ukoll li l-impjiegi kollha li nħolqu fil- pixxina nazzjonali, kemm dawk li nħolqu taħt il-Gvern preċedenti kif ukoll dawk li nħolqu taħt l-amministrazzjoni preżenti, jaqgħu taħt ir- responsabbilta' tal-famuż operations manager Silvio Zammit li, kif diġa' għidt, kien tqabbad jaħdem hemmhekk mill-ministeru responsabbli għall- isport, u anke ngħata kuntratt sabiħ.

Fil-fatt meta ndagajna sibna li mill- kumpless kollu dan l-individwu huwa l-uniku mpjegat li għandu kuntratt indefinit fuq bażi full-time, għandu salarju ta' Lm540 fix-xahar apparti ż- żidiet ta' l-għoli tal-ħajja, bonuses u l-allowances li għandu dritt għalihom skond il-liġi.

Huwa interessanti l-fatt li fil-kuntratt ta' dan l- individwu teżisti klawsola speċifika li tgħid li f'każ li l-impjieg ta' dan l-individwu jiġi mitmum minħabba raġunijiet mhux konnessi mat-twettiq tad- doveri tiegħu għandu jingħata s-somma ta' Lm15,000.

Meta nbidel il-gvern instab li dan l-individwu kien qed igawdi diversi benefiċċji oħra li m'humiex indikati fil-kuntratt tiegħu, fosthom l-użu esklussiv ta' karozza tal-gvern u s-servizzi ta' segretarja.

Ta' min jgħid li din il-persuna għal xi żmien kienet canvasser prim kemm ta' l-Onor.

Michael Frendo kif ukoll ta' l-Onor.

Michael Refalo.

U tafu kif ġie ngaġġat mal-gvern dan l- individwu fl-1990?

Permezz ta' kuntratt mal-ministeru responsabbli mill- isport bħala security driver.

Imbagħad, Alla jbierek, fl-1991 ħa promotion u permezz ta' kuntratt ieħor sar l-assistent personali tal-ministru ta' dak iż-żmien.

Wara ftit taż-żmien imbagħad spiċċa l-operations manager tal- pixxina nazzjonali!

GĦidulna meta saru s-sejħiet għal dan il-post u fejn huma l-irregolaritajiet f'dan il-każ!

Kunu rġiel meta titkellmu fuq l- affarijiet u mhux titfgħu t-tajn bl-addoċċ!

Madam Speaker, punt ieħor li tqajjem dalgħodu u li xtaqt nikkjarifika kien jirrigwarda lill-Imħallef Farrugia Sacco, bniedem rispettat ħafna, li ġie maħtur chairman tal-kumitat tat-tmexxija tal-pixxina.

Tan-naħa l-oħra ħarġu jgħidu li l-Imħallef Farrugia Sacco rriżenja minn din il-kariga - qishom għamlu xi skoperta kbira!

Apparti mill-fatt li llejla diġa' kien hemm risposta għall-mistoqsija parlamentari li saret f'dan ir-rigward, irrid ngħid li l-Imħallef Farrugia Sacco kien ilu jgħidli li qed iħoss li għandu pressjoni qawwija ta' xogħol peress li ġie maħtur ukoll imħallef fuq it-tribunal għall-investigazzjoni ta' inġustizzji, huwa l-president tal- federazzjoni tat-tennis, huwa ċ-chairman tal-Kumitat Olimpiku Malti, huwa ċ- chairman tal-kumitat tat-tmexxija tal-pixxina u huwa wkoll membru fil- Kunsill Malti għall-Isport.

Fil-fatt huwa qal pubblikament li qed jirriżenja mill-kariga ta' chairman tal-kumitat tat-tmexxija tal-pixxina minħabba pressjoni qawwija ta' xogħol.

Jien nixtieq nieħu l-opportunita' li minn hawnhekk nirringrazzjah tas-servizz tajjeb li ta biex il-pixxina nazzjonali, li kienet biċċa wġiegħ ta' ras oħra li writna mingħand l- amministrazzjoni preċedenti, tkun tista' titmexxa bl-aħjar mod.

Pero' meta kien se jerġa' jiġi kkonfermat il-kumitat tat-tmexxija tal-pixxina, li jinħatar għal żmien ta' sena, jien ilqajt ix-xewqa ta' l-Imħallef Farrugia Sacco li ma jibqax jokkupa l-kariga ta' chairman ta' dak il-kumitat.

Irrid nagħmilha ċara li l-Imħallef Farrugia Sacco ma rriżenja għall-ebda raġuni oħra ħlief dik ta' pressjoni ta' xogħol u fil-fatt hu stess stqarr pubblikament, stqarrija li dehret anke fil-ġurnali, li r-relazzjonijiet tiegħu miegħi mhux talli huma tajbin, talli huma eċċellenti.

Madam Speaker, naħseb li permezz ta' din l-ispjegazzjoni, kif jgħid il-qawl Malti, iż-żejt tela' f'wiċċ l-ilma.

L-Oppożizzjoni Nazzjonalista għamlet kampanja sħiħa kontrija u saret saħansitra kritika fuq l-apparenza tiegħi.

Jien ma se nagħmel xejn għajr li nkompli bix-xogħol tiegħi, forsi anke b'rata iktar mgħaġġla, għax inħoss li b'hekk inkun qed naqdi d-dmirijiet tiegħi bl-aħjar mod possibbli fl- interess ta' pajjiżna.

Wara kollox huwa l-gost tiegħi li nħalli lill- Oppożizzjoni tgħid dak kollu li għandha xi tgħid u mbagħad wara nweġibha għax b'dan il-mod il-character assassination li tipprova tagħmel l- Oppożizzjoni jisfa' fix-xejn.

Għalija u għal sħabi ta' din in-naħa, l- Oppożizzjoni tista' tagħmel li trid għax l-importanti hu li l-qasam ta' l- isport u l-oqsma l-oħra kollha tal-pajjiż jibqgħu mexjin 'il quddiem.

Għal-lum nieqaf hawnhekk pero' jien persważ li 'l quddiem se jkolli ħafna okkażjonijiet oħra fejn inkun nista' nagħti spjegazzjoni lill-poplu, kif għamilt illum, fuq diversi aspetti, fosthom dawk li dwarhom l- Oppożizzjoni f'dawn l-aħħar ġimgħat ipprovat titfa' t-tajn.

Jien lill- Oppożizzjoni ngħidilha ħaġa waħda: Ejjew inkomplu naħdmu flimkien għall- ġid tal-pajjiż għax wara kollox il-poplu għalhekk tellagħna biex nirrappreżentawh f'dan il-Parlament.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Nirringrazzjak.

Iktar rimarki?

L-Onor.

Schembri Adami.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Sinjura President, l-ewwelnett nirringrazzjak talli llum erġajt tajtni l-opportunita' li nkompli nitkellem dwar il-bżonn li nistudjaw mill-ġdid il-Kostituzzjoni ta' pajjiżna li, kif jgħid artiklu 6 tagħha stess, hija l-liġi suprema ta' pajjiżna.

Jien nenfasizza din il-ħtieġa mhux għax nemmen li l-leġislatur għamel ċerti żbalji apposta imma għax wisq nibża' li jista' jkun hemm artikli li fihom double interpretation.

Ħalli nagħti ħarsa lejn Kapitlu V tal-Kostituzzjoni u nitkellem ftit off the cuff fuq ċerti punti li jistgħu joħorġu minnu.

Nibda biex ngħid li għalkemm aħna għandna sistema ta' kostituzzjoni parlamentari, għandna l-Parlament, għandna l-eżekuttiv u għandna wkoll il- ġudikatura, is-sistema tagħna hija waħda parlamentari, mhux bħal dik ta' l- Amerka u ta' pajjiżi oħra.

Fil-fatt subartiklu (1) ta' artiklu 48 ta' Kapitlu V tal-Kostituzzjoni jgħid li:

"There shall be a President of Malta who shall be appointed by resolution of the House of Representatives.",

u iktar 'il quddiem il-Kostituzzjoni tgħid ukoll li l-president għandu jkollu poter eżekuttiv.

Imma fir-realta' hekk isir?

Aħna sikwit nitkellmu fuq the prerogative of the president, u fil-fatt din teżisti fil- Kostituzzjoni.

Pero' jien ngħid li din hija a very pale reflection ta' dak li għandu jkollu l-president.

Il-Prof.

Edwin Busuttil kien iħobb isemmilna the residue of the powers of the president.

Il-Kostituzzjoni stess tgħid li l-president għandu funzjonijiet kważi ġudizzjarji u fil-fatt artiklu 98 tal-Kostituzzjoni jgħid li dan jista' jeżerċita kważi a judicial function fil-prerogattiva tal-maħfra.

Ta' min jgħid li din il-funzjoni ġieli ġiet eżerċitata u lkoll niftakru l-mod li bih ġiet eżerċitata fl- amministrazzjonijiet preċedenti.

Naturalment irridu niftakru wkoll li l- president għandu funzjoni kważi leġislattiva u għalhekk huwa parti minn dan il-Parlament għax il-Parlament m'huwiex ifformat biss mill-iSpeaker u l- membri, imma wkoll mill-president li jrid jagħti l-kunsens tiegħu mingħajr dewmien għall-abbozzi ta' liġi li jkunu għaddew minn dan il-Parlament.

GĦalhekk jien naħseb li għandna nivvalorizzaw il-funzjoni tal-president fil- kontest ta' a Westminster model of a parliamentary democracy.

Madam Speaker, meta persuna ma tkunx tista' tiġi appuntata bħala president?

Fost raġunijiet oħra persuna ma tkunx tista' tiġi appuntata bħala president meta tkun okkupat il-kariga ta' prim imħallef jew ta' mħallef għal xi żmien.

Dan ifisser li maġistrat jista' jsir president, imma min-naħa l-oħra minn ikun okkupa l-kariga ta' prim imħallef ma jistax isir president.

Jekk imbagħad wieħed iħares lejn artiklu 49 isib li dan il- konċett ikompli jitħawwad għax hawnhekk insibu li jekk il-president ma jkunx jista' jwettaq il-funzjonijiet tal-kariga tiegħu minħabba mard jew għal raġunijiet oħra, din il-kariga jista' jokkupaha l-prim imħallef.

GĦalhekk filwaqt li l-Kostituzzjoni tgħid li wieħed li xi darba kien jokkupa l-kariga ta' mħallef ma jistax jokkupa l-kariga ta' president, min- naħa l-oħra, minkejja l-problemi l-kbar li jeżistu fil-qrati, tgħid ukoll li jekk il-president ma jkunx jista' jwettaq il-funzjonijiet tal-kariga tiegħu minħabba r-raġunijiet imsemmija f'artiklu 49, jista' jokkupa din il- kariga l-prim imħallef.

Jien inħoss li huwa importanti li aħna, bħala l- forza politika sovrana ta' pajjiżna, nikkonċentraw iktar fuq dan il-punt.

Madam Speaker, nixtieq nissolleva punt ieħor.

Il-Parlament tagħna huwa sovran, bħalma hu dak ta' l-Ingilterra, pero' mbagħad filwaqt li l- Parlament ta' l-Ingilterra m'għandux parametri minkejja li r-realta' politika tgħidlu li ma jaqbilx li one turns man into woman and night into day, il-Parlament ta' Malta jrid jaġixxi skond dak li tgħid il- Kostituzzjoni.

Il-punt li rrid nagħmel hawnhekk huwa li jekk wara li dan il-Parlament jgħaddi xi liġi jinħass li din hija anti-kostituzzjonali, il- Qorti Kostituzzjonali għandha l-fakulta' li tannulla dik il-liġi.

Huwa interessanti li wieħed jinnota li fi Franza għandhom sistema fejn abbozz ta' liġi jgħaddi minn test qabel ma jitressaq fil-Parlament.

Hawnhekk irrid nagħmilha ċara li m'iniex qed ngħid li l-Uffiċċju ta' l-Attorney General m'huwiex qiegħed jidħol f'dawn it-teknikalitajiet - m'għandi l-ebda dubju dwar dan - pero' huwa fatt li jkollna pożizzjoni iktar pro-attiva kieku jkollna naderixxu għas-sistema li titħaddem fi Franza, eżattament fil- Conseil d'État - wieħed jista' jgħid li qiegħed fuq l-istess binarju tal- Qorti Kostituzzjonali ta' pajjiżna - li għandu dritt jara li qabel ma abbozz ta' liġi jgħaddi mill-Parlament, jiġi ċċekkjat għall- kostituzzjonalita' tiegħu.

Jien persważ li jekk f'dan il-Parlament tiġi integrata din is-sistema ikollna inqas ġlied, allavolja dawn il-każijiet m'humiex daqstant komuni.

Dan huwa importanti għax il-Kostituzzjoni ta' Malta lill-president ma tagħtihx rimedju ieħor għajr li jiffirma mingħajr dewmien u ġaladarba l-Kostituzzjoni ta' pajjiżna m'għadhiex fl-infanzja tagħha imma hija repubblikana, kważi prodott ta' parlament mibni fuq a Westminster model, ikun tajjeb li wieħed jistudja kif din is-sistema tista' tiġi mħaddma f'pajjiżna wkoll.

Madam Speaker, fil-Parlament ta' pajjiżna għandna żewġ partiti, il-Partit Laburista, li llum qiegħed fil-gvern, u l-Partit Nazzjonalista, li llum qiegħed fl-oppożizzjoni, u bl-alternanza tal-poter il-Partit Nazzjonalista għad ikun fil-gvern u l-Partit Laburista għad jerġa' jmur fl-oppożizzjoni.

Il-punt tiegħi huwa li l-Kostituzzjoni tagħmel unita' f'diversita' u titkellem fuq il-prinċipju tal-leġġittimita' tad-dissens organizzat.

Per eżempju, meta titwaqqaf kummissjoni bħalma hija l-Public Service Commission, żewġ membri jiġu appuntati minn naħa, tnejn min-naħa l-oħra u jinħatar ukoll il-president, li huwa s-simbolu ta' unita' nazzjonali.

Hawn tajjeb li wieħed jara x'jgħid artiklu 120 tal-Kostituzzjoni ta' Malta li jispjega kif għandhom jinħatru l-membri ta' l-Employment Commission:

"The members of the Employment Commission shall be appointed by the President who, in appointing the chairman shall act in accordance with the advice of the Prime Minister given after he has consulted the Leader of the Opposition, in appointing two of the four other members shall act in accordance with the advice of the Prime Minister, and in appointing the other two members shall act in accordance with the advice of the Leader of the Opposition".

U hawn nistaqsi: Xi tfisser "konsultazzjoni"?

Illum il-Gvern Laburista huwa l-protagonist fid-difużjoni ta' l-idea ta' konsultazzjoni mal-partiti kollha konċernati, pero' hawnhekk jingħad ukoll li l-president għandu jieħu l-parir tal-kap ta' l-oppożizzjoni biex jaħtar żewġ membri fl-employment commission.

Jiġifieri f'dan il-każ anke l-oppożizzjoni għandha sehem x'tagħti.

Madam Speaker, nagħlaq b'dan il-punt.

Min hu l-guarantor tal- Kostituzzjoni?

Sa ċertu punt tista' tkun il-ġudikatura.

Jekk wieħed iħares lejn subartiklu (2) ta' artiklu 95 tal-Kostituzzjoni jsib spjegazzjoni fid-dettall tal-funzjonijiet tal-ġudikatura.

Ta' min isemmi wkoll li Kapitlu II tal-Kostituzzjoni jgħid li l-Istat għandu jirrikonoxxi d-dritt li kull ċittadin jaħdem, għandu jġib 'il quddiem l-iżvilupp tal- kultura u tat-tfittix xjentifiku u tekniku, għandu jissalvagwarda l-pajsaġġ u l-patrimonju storiku u artistiku ta' pajjiżna u għandu jagħmel l- edukazzjoni primarja obbligatorja.

Pero' minkejja li dawn id-drittijiet huma fundamentali m'humiex sindakabbli quddiem qorti.

GĦalhekk għalkemm il- ġudikatura tipproteġi ċerti liġijiet, il-qrati ma jidħlux fid-drittijiet soċjo-ekonomiċi li huma bażilari u fundamentali għall-gvern ta' dan il- pajjiż.

Jien dawn id-drittijiet kemm huma fundamentali fil-Kostituzzjoni ta' pajjiżna, li ngħidu li hi suprema?

Min hu l-guarantor tal- Kostituzzjoni, il-president?

Jien ma nafx imma huwa fatt li jekk il- president ma jimxix fuq il-parir tal-prim ministru jew jekk il-prim ministru ma jikkonsultax mal-kap ta' l-oppożizzjoni, il-qorti ma tistax tikkontesta dan l-aġir.

GĦalhekk jien naħseb li għandna nħarsu lejn il- Kostituzzjoni f'iktar dettall.

Wara kollox, kif diġa' għidt, il- Kostituzzjoni hija suprema u tiddistingwi lil Malta minn pajjiżi oħra.

Allura jekk verament nemmnu li l-Kostituzzjoni għandha tkun suprema fi kwalunkwe ċirkostanza għandna nerġgħu nistudjawha b'ċerta reqqa.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Nirringrazzjak.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada l-Erbgħa, 18 ta' Frar, fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Ministru Mizzi.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

VALLETTA - SUQ

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid meta se jinbidlu l-bozoz kemm ta' ġewwa kif ukoll ta' barra tas-suq tal-Belt wara li saru diversi rapporti mill-Kunsill Lokali tal-Belt?

ONOR.

LEO BRINCAT: Il-manutenzjoni meħtieġa ma taqax taħt ir- responsabbilta' tal-Korporazzjoni Enemalta u, għalhekk, ġiet mgħoddija lid- dipartiment ikkonċernat.

PBS - IMPJEGATI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra lista tal-persuni li huma mpjegati fuq bażi full time mal-PBS, il-karigi li jokkupaw u d-data ta' meta ġew impjegati mal-PBS, Xandir Malta jew Telemalta?

ONOR.

ALFRED SANT: Ma jidhirlix li kumpannija kummerċjali bħalma hi l- PBS Ltd għandha tippubblika lista ta' l-impjegati tagħha.

Fl-ambjent pluralistiku tax-xandir f'pajjiżna mhux rakkomandabbli li d-dettalji mitluba għandhom jingħataw.

PBS - IMPJEGATI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra lista tal-persuni li huma mpjegati fuq bażi part-time mal-PBS, jgħid x'inhu x-xogħol tagħhom u x'remunerazzjoni għandhom?

ONOR.

ALFRED SANT: Hemm żewġ persuni mpjegati fuq bażi part time mal- PBS.

Dawn huma żewġ skrivani.

Ir-remunerazzjoni tagħhom hija ta' Lm1.91c5 u Lm1.78c7 fis-siegħa rispettivament.

Ma jidhirlix li għandhom jixxandru l- ismijiet ta' dawn iż-żewġ impjegati.

TAXXI INTERNI - AVVIŻI

L-ONOR.

TONY ABELA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra: a) kemm saru avviżi mad-Dipartiment tat-Taxxi Interni fl-uffiċini ta' 46, Merchants Str, Valletta, Malta u Victoria, Għawdex ta': a) avviżi ta' trasferiment ta' proprjeta' b'kawża ta' mewt; b) avviżi ta' trasferiment ta' proprjeta' bejn il-Housing Authority u terzi; c) avviżi ta' trasferimenti ta' proprjeta' bejn persuni/kumpanniji privati; u d) avviżi ta' trasferimenti ta' proprjeta' bejn il-Lands Department u persuni/kumpanniji privati matul l-1997, xahar b'xahar, u kif dan jikkompara ma' l-1994, l-1995 u l-1996?

Nitlob illi tingħata lista separata għal Malta u għal Għawdex.

ONOR.

LEO BRINCAT: It-tagħrif mitlub tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

MINISTERU TAL-FINANZI - JOSEPH MUSCAT

L-ONOR.

TONY ABELA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra jekk is-Sur Joseph Muscat (li hu wkoll Ġurnalista) ingħatax xi kuntratt ta' konsulenza jew forma ta' kuntratt ieħor ma' xi waħda mill-entitajiet li taqa' taħt il-Ministeru?

Jekk iva, jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra fuq liema bażi ngħata u jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-kuntratt?

ONOR.

LEO BRINCAT: Is-Sur Joseph Muscat ingħata kuntratt bħala Executive mal-METCO fuq bażi indefinita wara sejħa pubblika.

Kopja tal-kuntratt tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is- Seduta.

SEDQA - CHAIRMAN

L-ONOR.

TONY ABELA staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra fuq liema terms of reference qed jintgħażel/intgħażel iċ-chairman tas-Sedqa?

Jista' l-Ministru jikkonferma illi dan jintgħażel għal żmien indefinit?

Kemm hu l-onorarju/paga ta' l- istess persuna u jekk għandux ukoll free use of car?

ONOR.

EDWIN GRECH: Ir-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 11,939 tingħata f'xi seduta oħra.

PULIZIJA - MEMBRI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm telqu membri tal-Korp tal-Pulizija mis-servizz mill- 1.11.96?

F'liema ranks kienu l-Pulizija li telqu?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li bejn l-1 ta' Novembru 1996 u l-11 ta' Frar 1998 spiċċaw 77 membru mill-Korp tal-Pulizija.

Dawn kienu mqassma kif jidher fit-tabella li poġġejt fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

ĦABS ĊIVILI - PRIĠUNIERI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm hemm priġunieri fil-Ħabs ta' Kordin?

Kemm minnhom huma ta' nazzjonalita' barranija?

Kemm minnhom huma taħt arrest preventiv u kemm taħt sentenza?

Kemm minnhom illum qed jaħdmu fil-ħabs?

Hu minnu li minħabba nuqqas ta' xogħol hemm min kien jaħdem, ma baqax, u baqa' jirċievi Lm2.00 fil-ġimgħa?

ONOR.

ALFRED SANT: It-tagħrif mitlub tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

KMAMAR TAN-NAR

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jikkonferma li l-kmamar tan-nar ta' Ħal Lija, Ta' Santa Liena f'Birkirkara u ta' Ħal Luqa ingħataw ordni biex fi żmien sitt xhur jagħlqu u jsibu post ieħor?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi s-sidien ta' erba' kmamar tan- nar, fosthom dawk indikati mill-Onor.

Interpellant, ġew mitluba sabiex fi żmien sitt xhur jidentifikaw post alternattiv fejn tista' tinbena kamra tan- nar li tkun konformi mal-liġi eżistenti.

Is-sidien ġew informati wkoll li meta jiġi identifikat sit alternattiv kienet se tintalab l-għajnuna tal- Kummissarju ta' l-Artijiet f'każ li l-proprjeta' tkun tal-gvern.

Għalhekk ma naħsibx li l-Onor.

Interpellant hu korrett meta qed jgħid li s-sidien ġew ordnati li jagħlqu.

Għal kuntrarju l-gvern qed joffri l-għajnuna kollha tiegħu biex is-sidien jiġu konformi mal-liġi u l-pubbliku jiġi protett.

MUŻEW TA' L-ISTORJA POLITIKA

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li jerġa' jinfetaħ - anke jekk f'post u b'sura differenti - il-mużew ta' l-istorja politika?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

ĦABS ĊIVILI - SRT

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid matul l-1997 kemm kien hemm persuni li fformaw parti mill- SRT fil-ħabs?

Kemm irċevew overtime u allowances l-istess membri ta' l-SRT matul l- 1997?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li matul l-1997 in-numru ta' persuni li fformaw parti mill-SRT fil-ħabs kien kif ġej : -

Jannar - Lulju 27

Awissu - Novembru 26

Dicembru 25

Matul l-istess sena, l-ammonti mħallsa lil dawn il-persuni bħala overtime u allowances kienu ta' Lm75,961 u Lm41,346 rispettivament.

SPTAR SAN LUQA - SALA SAN MIKIEL

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk huwiex veru li nstabet id-droga fis-St.

Michael's Ward, fl-Isptar San Luqa fejn jinżammu l-priġunieri li jkollhom bżonn kura medika?

X'inhuma l-miżuri tas-sigurta' fis-seħħ fl-istess ward kemm bħala personnel u kemm bħala equipment?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi ma nstabet l-ebda droga f''St. Michael's Ward.

L-Onor.

Interpellant jifhem li mhux prudenti li wieħed jippubblika x'inhuma l-miżuri ta' sigurta' li jkun hemm f'każ bħal dan.

LONDRA - KUMMISSJONI GĦOLJA MALTIJA

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru: a) jgħid jekk jafx li uffiċjal Malti fil-High Commission Maltija f'Londra taħt l-amministrazzjoni l-oħra qiegħed jiġi mfittex għad-danni mis-sid ta' fejn kien joqgħod għal ħsarat li għamlulu l-qtates li kien iżomm fl- appartament fit-twapet tal-post; b) jgħid xi kemm jammontaw dawn id-danni u jekk tħallsux mill-impjegat Malti nvolut; c) jgħid meta kienet l-aħħar talba għad-danni; u d) jgħid x'beħsiebu jagħmel il-ministeru biex jara li dan il-każ jiġi ssetiljat?

ONOR.

GEORGE VELLA: Ninforma lill-Onor.

Kollega li naf li uffiċjal Malti fil-High Commission Maltija f'Londra taħt l-amministrazzjoni l-oħra, is-Sur David Casa, li anke serva bħala l-Assistent Personali tad-Deputat Prim Ministru ta' dak iż-żmien, kien qed jintalab mis-sid ta' fejn kien joqgħod biex jagħmel tajjeb għad-danni li għamlulu l-qtates li kien iżomm fl- appartament fit-twapet tal-post.

Dan nafu għaliex ġiet ittra ndirizzata fil-ministeru, u wara li għamilna l-kuntatt mitlub, ġiet mogħtija lilna din l-informazzjoni.

Id-danni jammontaw għal 550 lira sterlina u huma maħruġa f'invoice maħruġa lil sid il-post bħala to replace carpet soiled by cats urine.

Peress li dan huwa każ privat, ma nafx jekk dawn id-danni tħallsux mis-Sur Casa għalkemm ninsab informat li sa Mejju tas-sena l-oħra, meta l-ministeru rċieva talba għall-ħlas tad-danni, ovvjament kienu għadhom ma tħallsux.

Kif għidt, dan huwa każ privat, u l-Onor.

Membru jifhem li għalkemm dawn l- affarijiet jimbarazzaw lill-gvern malti dan ma jarax x'jista' jagħmel aktar il-ministeru.

SPINOLA - ĦRUĠ TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk sarux investigazzjonijiet fuq il-ħruġ ta' drenaġġ fil-bajja ta' Spinola kif evidenzjat minn bosta residenti u operaturi ta' stabbilimenti turistiċi kif ukoll kif rapportat f'The Times fil-ħarġa tad-9 ta' Frar 1998?

F'każ li saru dawn l-investigazzjonijiet, x'kienu l-konklużjonijiet?

Ġie identifikat is-sors ta' din il-kontaminazzjoni?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Jien informat li fil-bajja ta' Spinola hemm sistema żgħira ta' drenaġġ privata li biha jinġabar ġo fossa id-drenaġġ ta' xi stabbilimenti.

F'din il-fossa hemm pompa, li hi wkoll privata, li tippompja għal ġos-sistema tal-gvern.

L-ispettorat tas-Sanita' hu nformat b'dan u għandhom jinvestigaw jekk hemmx xi leakage minn din is-sistema.

Ma jidher li hemm l-ebda leakages mill-main tal-gvern.

UNIVERSITA' - KONTIJIET

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm ħallset f'kontijiet ta' ilma u dawl l-Universita' ta' Malta fil-perjodu 1/1/97 - 31/12/97?

Kemm hu kkalkolat li tħallas l-Universita' bir-rati l-ġodda kif kontemplati fil- budget għas-sena 1998, dejjem jekk il-konsum fl-1998 jibqa' l-istess bħal dak li kien hemm fl-1997?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Fil-perjodu msemmi, jiġifieri mill-1.1.97 sal- 31.12.97 l-Universita' ħallset total ta' Lm231,552 (inkluż il-Junior College) f'kontijiet ta' dawl u ilma.

Fl-Estimi ta' din is-sena l-Universita' għamlet il-kalkoli neċessarji u pprovdiet is-somma ta' Lm280,158 (inkluż il-Junior College) għall-kontijiet ta' l-ilma u d-dawl għas-sena 1998.

TAL-QROQQ - PIXXINA NAZZJONALI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jikkonferma li l-Imħallef Lino Farrugia Sacco rriżenja minn President tal-Kumitat li jmexxi l-Pixxina Nazzjonali f'Tal-Qroqq?

Jekk iva, x'kienet ir-raġuni għar-riżenja tiegħu u min se jinħatar minfloku?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Mhuwiex minnu li l-Imħallef Farrugia Sacco rriżenja minn Chairman tal-Kumitat tat-Tmexxija tal-Pixxina Nazzjonali.

Madankollu, huwa kien ilu jesprimi d-diffikulta' li jkompli jeżerċita l- kariga msemmija minħabba pressjoni kbira ta' xogħol fosthom bil-ħatra bħala Imħallef tat-Tribunal ta' l-Inġustizzji.

Għaldaqstant, meta għalaq it-terminu tal-ħatra tal-Kumitat tat-Tmexxija, il- ħatra tiegħu ma ġietx imġedda bi ftehim miegħu.

Dan il-fatt l-istess Imħallef Farrugia Sacco esprimih diġa' pubblikament.

SPTAR SAN LUQA - VANNIJIET

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jikkonferma jekk il- Ministeru jew id-Dipartiment tas-Saħħa keriex żewġ vannijiet (tail lifters) għall-użu ta' l-Isptar San Luqa?

Jikkonferma li dawn inkrew mingħand il- Garden of Eden Garage?

Jista' jikkonferma li dawn ingħataw b'direct order?

F'każ li fl-affermattiv, jista' jgħid: 1) meta nkrew dawn il-vannijiet; 2) kemm huma mikrijin kuljum; 3) minn min hu mħallas ix-xufier u kemm jitħallas kuljum?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll jekk dawn għandhomx permess joperaw bħala mini-buses normali?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: 1.

Fil-preżent, id-Dipartiment tas-Saħħa għandu tlett (3) tail lifters mikrija għall-użu ta' l-Isptar San Luqa.

Nikkonferma li dawn inkrew mingħand il-Garden of Eden Garage.

Dawn ingħataw b'direct order.

L-ewwel van inkera mill-25 ta' April, 1997.

Iż-żewġ vannijiet l-oħra bdew jinkrew mill-1 ta' Novembru, 1997.

It-tlett vannijiet huma mikrija bir-rata ta' Lm 22 kuljum kull wieħed.

Ix-xufiera tat-tlett vannijiet huma kollha impjegati tad-Dipartiment tas-Saħħa.

It-tlett vannijiet huma liċenzjati biex iġorru nies bi bżonnijiet speċjali u mhux joperaw bħala mini-buses normali.

BIEDJA - MAJJALI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm kien in-numru ta' majjal li nqatel matul il-perjodu 1/11/97 sat-13/2/97 kull ġimgħa u li kien ta' piż aktar minn 80 kilo?

Kemm hemm majjal ta' 'l fuq minn 80 kilo fuq il-farms?

Meta sar l-aħħar survey dwar il-majjal fuq il-farms?

X'kien ir-riżultat ta' dan is-survey?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-majjal li nqatel 'il fuq minn 80 kilo huwa skond it-tabella hawn taħt:

|Ġimgħa |Total ta'|Irjus | |Numru |l-irjus |maqtula ta'| | |maqtula |aktar minn | | | |80 kilo | |1997 | | | | 45 |2512 |1859 | | 46 |2552 |1965 | | 47 |2620 |1624 | | 48 |2662 |1597 | | 49 |3006 |1353 | | 50 |2302 |1611 | | 51 |3697 |2107 | | 52 |1087 | 554 | | | | | |1998 | | | | 1 | 508 | 320 | | 2 |2368 |1587 | | 3 |2431 |1726 | | 4 |2400 |1488 | | 5 |2379 |1570 | | 6 |2409 |1566 | | 7 |2311 |1502 |

Minn meta l-booking tal-qatla tal-majjal għadda f'idejn il-Koperattiva (KIM) is-survey isir mill-istess koperattiva kull tlett xhur.

L-aħħar survey sar f'Diċembru 1997 u s'issa d-Dipartiment tas-Servizz Veterinarju għadu ma rċeviex l-analiżi ta' dan is-survey.

KUNSILLI LOKALI - KUNTRATTI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar x'arranġamenti ġodda se jsiru mal-kunsilli lokali dwar id-diversi kuntratti ma' dipartimenti tal- gvern li se jagħlqu matul ix-xahar ta' Marzu?

Meta se jinħarġu t-tenders il-ġodda għal dan ix-xogħol?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Ċirkolari li ħareġ id-Dipartiment tal-Kunsilli Lokali li tirrigwarda l-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

KENNEDY GROVE

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jieħu l-passi neċessarji biex fit-triq ta' ħdejn il-Kennedy Grove (Kennedy Drive) fil-parti li tgħaddi ħdejn il- passaġġ ta' l-ilma għall-baħar (fejn hemm il-crash barriers) jittieħdu l- passi neċessarji biex dawk l-iskossi kbar li hemm fit-triq (tlieta f'kull direzzjoni) jitneħħew, billi mhux l-ewwel darba li kien hemm inċidenti stradali koroh?

Jista' l-Ministru jara wkoll li l-pilastri li fuqhom hemm it-triq jiġu msaħħa qabel jinqala' xi inċident traġiku?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tajt struzzjonijiet lid-Dipartiment tat-Toroq biex isiru t-tiswijiet li hemm bżonn u se jittieħdu passi wkoll biex jiġu spezzjonati l-pilastri msemmija.

MELLIEĦA - MAINS TA' L-ILMA

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jieħu l-passi neċessarji biex il-passaġġ li minnu għaddiet il-mains (jew xogħol ieħor) il-Water Services Corporation fl-inħawi tar-Ramla Bay Hotel, l/o Mellieħa, fil-fatt jiġu rranġat biex almenu jerġa' jiġi għall-istat li kien qabel sar ix-xogħol tal-Water Services Corporation u dan għaliex issa ħadd ma jista' juża dan il-passaġġ?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Ix-xogħol li qiegħed jirreferi għalih l-Onor.

Interpellant tlesta għal kollox ġimgħa ilu w il-passaġġ ta' trab li qatt ma kien miksi bl-asphalt reġa' nfetaħ bħalma kien qabel sar ix-xogħol.

SAN PAWL IL-BAĦAR - TRIQ SAN PAWL

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Billi diversi domandi parlamentari mifruxa fuq perijodu ta' iktar minn sena wasslu għal diversi risposti differenti dwar meta s'issa x- xogħol meħtieġ fi Triq San Pawl, San Pawl il-Baħar b'mod speċjali fil-parti tat-triq li twassal minn ħdejn il-Pescatore sal-West End, jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar x'arranġamenti saru sal-lum: (a) mal-kuntrattur li ħadem ix-xogħol konness mal-mains ta' l-ilma; (b) ma' min suppost ta wiċċ ġdid lit-triq (f'dan il-każ il-Water Services Corporation, li skond risposti parlamentari oħra dejjem tirranġa t-triq billi tagħti tarmac wiesa' ta' paver); u (ċ) ma' min jista' jkun ikkonċernat biex it-triq titranġa malajr?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Qed tinġabar l-informazzjoni meħtieġa ħalli t- triq tingħata kollha.

WSC - ĦLAS TA' TARMAK

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar f'liema lokalitajiet kien hemm insistenza li l-Water Services Corporation tħallas għat-tarmak wiesa' ta' paver (madwar 3 metri) fil-perijodu 1/1/97 - 31/1/98, wara li l-istess korporazzjoni tkun wettqet xogħol konness mat- tqegħid ta mains ta' l-ilma?

X'kienet l-ispiża li daħlet għaliha l-korporazzjoni għal resurfacing ta' dawn it-toroq?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

MALTACOM - INTERNET FL-ISKEJJEL PUBBLIĊI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru mingħajr Portafoll fl- Uffiċċju tal-Prim Ministru: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-Maltacom għandhiex f'idejha proġett pilota sabiex jiddaħħal l-Internet fl-iskejjel pubbliċi?

Fiex wasal dan il-proġett?

F'liema skejjel qed isir?

Meta se jkun terminat?

X'tip ta' connection u servizz ta' Internet qed ikun jew se jkun ittestjat?

X'sehem se jkollha l-Maltacom fit-twettiq tal-proġett kollu ta' l- Internet fl-iskejjel pubbliċi?

ONOR.

JOE MIZZI: L-informazzjoni għadha qed tinġabar u risposta tingħata f'xi seduta oħra.

SEGRETARJU PARLAMENTARI GĦAŻ-ŻGĦAŻAGĦ

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 11845 li għaliha għad ma waslitx it-tweġiba, jista' l-Ministru jispjega lill- Parlament id-diskrepanza evidenti fin-numru ta' guests li pparteċipaw fl- ikla skond id-dokumenti A u B annessi ma' dik l-istess mistoqsija?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nirriferixxi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11845 li ġiet mogħtija f'seduta 186.

QORTI - PERMANENT LAW REFORM COMMISSION

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l-Ministru jgħid x'kienu: (i) l-pariri; (ii) rapporti (bil-miktub għal kull każ) li l-Permanent Law Reform Commission tat lil gvern dwar ir- riforma fil-liġijiet viġenti tul is-snin 1994 sa 1998, sena b'sena, u dawn il-pariri u rapport dwar liema istitut fid-dritt tagħna kienu jirrigwardaw?

Jista' l-Ministru jagħti lista ta' l-assoċjazzjonijiet u individwi li din il-kummissjoni kellha magħhom tul l-istess snin, sena b'sena, diskussjoni jew konsultazzjoni biex setgħu jingħataw pariri jew rapporti?

ONOR.

GAVIN GULIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-Permanent Law Reform Commission lestiet dawn ir-rapporti matul is-snin indikati :

1994 - Liġi dwar is-Suċċessjoni

1995 - Telf ta` Bearer Passbook

1996 - Kondominju u Kommunita` ta` Proprjeta`

1997 - Preskrizzjoni kontra l-Gvern - Fondazzjonijiet

Dwar it-tieni parti tal-mistoqsija, ġejt informat li l-Kummissjoni kellha ħafna kuntatti, anke jekk mhux dejjem formali ma` diversi individwi u ma` diversi entijiet fosthom Reform Commissions ta` pajjiżi esteri, id- Directorate of Legal Affairs tal-Council of Europe, il-Kurja, il-Kamra ta` l-Avukati, il-Kunsill tan-Nutara, il-Kamra tal-Kummerċ, in-Nisa Laburisti u l-Legal Advisors tal-banek.

OPERATURI TAL-LANEĊ

L-ONOR.

VICTOR GALEA PACE staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid għaliex operaturi ta' laneċ li jġorru t-turisti ma jitħallewx jorbtu l-laneċ tagħhom ġewwa l-Menqa, f'Marsalforn biex iniżżlu lit-turisti sabiex iduru l-ħwienet kif ukoll biex jieklu?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba mogħtija għall-mistoqsija parlamentari numru 10136

TA' LAMBERT - PJAN TA' RIABILITAZZJONI

L-ONOR.

VICTOR GALEA PACE staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid f'liema stadju wasal il-pjan ta' riabilitazzjoni Ta' Lambert?

ONOR.

ALFRED SANT: L-informazzjoni mitluba għadha qed tiġi miġbura u t- tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

GĦAWDEX - VILLA RUNDLE

L-ONOR.

VICTOR GALEA PACE staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għall-mistoqisja parlamentari numru 4694, peress li parti mix- xogħol ta' riabilitazzjoni fil-ġnien Villa Rundle tlesta u x-xogħol fl- istess ġnien waqaf għal kollox, jista' l-Prim Ministru jgħid għadx hemm il- ħsieb li jitkompla u meta hemm il-ħsieb li jitlesta?

ONOR.

ALFRED SANT: L-informazzjoni mitluba għadha qed tiġi miġbura, u t- tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

ENEMALTA - SERVIZZI

L-ONOR.

VICTOR GALEA PACE staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra il-lista tat- talbiet għal servizzi mill-Korporazzjoni Enemalta bid-data ta' kull talba u meta sar ix-xogħol mitlub mill-korporazzjoni u x'fadal xogħol pendenti mill- 1 ta' Jannar, 1997 sal-31 ta' Jannar, 1998?

ONOR.

LEO BRINCAT: Il-Korporazzjoni Enemalta toffri ħafna tipi ta' servizzi lill-konsumaturi tagħha.

Għaldaqstant, nitlob lill-Onor.

Membru ikun aktar preċiż fil-mistoqsija tiegħu biex inkun nista' nagħtih it- tagħrif li jixtieq.

DJAR - BEJGĦ

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: B'riferenza għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 10622 fuq bini ta' maisonettes u garaxxijiet f'Kerċem, Qala, Xagħra u Victoria, jista' l-Ministru jagħti d-data ta' meta ġew sottomessi it-talbiet għall- bini msemmi lill-Planning Authority?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: It-talbiet lill-Awtorita' ta' l-Ippjanar dwar il- maisonettes taħt Avviż Nru: 60 ta' l-Awtorita' tad-Djar saru hekk:

Kercem 01/04/96 2 maisonettes u 2 garaxxijiet Qala 28/02/96 2 maisonettes u 2 garaxxijiet Xaghra 22/01/96 2 maisonettes u 2 garaxxijiet Victoria 14/02/96 2 maisonettes u 2 garaxxijiet

It-talba għal 18-il maisonette u 18-il garage, fil-Qala li ħarġu taħt Avviż Nru: 62 saret fid-29 ta'April 1997 u l-permess mill-Awtorita' ta' l- Ippjanar ħareġ fil-21 ta'Awissu 1997.

GĦAWDEX - QASAM INDUSTRIJALI

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jagħti l-għadd ta' ħaddiema impjegati fil-fabbriki tal- Qasam Industrijali tax-Xewkija, Għawdex?

ONOR.

EDWIN GRECH: In-numru ta' ħaddiema mpjegati fil-fabbriki tal-Qasam Industrijali tax-Xewkija, Għawdex fl-aħħar ta' Jannar 1998 kienu:

Irġiel ------ Full time 327 Part-time 30

Nisa ---- Full time 511 Part-time 39

Total ----- Full time 838 Part-time 69

GĦAWDEX - KOPPLA TAL-KNISJA

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: B'riferenza għall-interpellanzi preċedenti, jaf il-Ministru li l-koppla tal-Knisja tax-Xewkija, f'Għawdex baqgħet nieqsa mill-flood lighting li ilha hekk għal dawn l-aħħar disa' xhur?

Jista' jieħu l-passi effettivi biex il-koppla terġa' tinxtegħel?

ONOR.

LEO BRINCAT: Il-materjal neċessarju ġie pprovdut lill-Awtoritajiet tal-Knisja fl-14 ta' Ottubru, 1997, u skond proċedura stabbilita jmiss lilhom li jaraw li x-xogħol li għandu jsir jitkompla.

WSC - NEFQA GĦAL GĦAWDEX

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'diffikultajiet qiegħed isib biex iwieġeb interpellanzi preċedenti li jitolbu r-raġuni għaliex il-Water Services Corporation nefqet f'Għawdex, f'tiġdid u distrubuzzjonijiet, is- somma ta' Lm89,745 bejn Ottubru 1996 u Settembru 1997 meta għall-istess perijodu l-vot disponibbli kien ta' Lm233,000?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

PA - APPLIKAZZJONIJIET

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm-il applikazzjoni kien hemm għand l-Awtorita' ta' l-Ippjanar li ġew deemed approved skond l-emendi li saru lill-istess liġi ta' l-awtorita' s-sena l-oħra?

Fejn kienu dawn il-lokalitajiet u x'kien ix-xogħol rikjest?

ONOR.

GEORGE VELLA: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant qegħda tinġabar; risposta tingħata f'xi seduta oħra.

DIPARTIMENT TA' L-AGRIKOLTURA - SURVEY

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid x'survey tekniku sar mid-Dipartiment ta' l- Agrikoltura fid-djar tar-residenti ta' Misraħ l-Isptar Ħaż-Żebbuġ sabiex tiġi identifikata l-ħsara li qegħda tiġi kkaġunata mis-siġar tal-Kaswarina li hemm f'dan il-misraħ?

Minn min sar dan l-istħarriġ u min kien il-perit inkarigat?

Saret xi talba għal rikompens tal-ħsara (jekk dan kien ir-riżultat) u mil- liema household/s ġiet magħmula?

X'survey sar mill-periti jew persuni oħra tekniċi dawar il-ġibjun li hemm taħt dan il-Misraħ b'konnessjoni mal-qlugħ ta' dawn is-siġar?

Hemm xi rapporti tekniċi li jirriżultaw x'konsegwenzi jista' jkun hemm kemm-il darba dawn is-siġar jinqalgħu u waqt ix-xogħol jinġibdu l-arkati u x-xorok li jiffurmaw is-saqaf ta' dan il-ġibjun minħabba li l-għeruq jista' jkun li nfiltraw dan is-saqaf?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: M'għandi xejn x'inżid mar-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 11219.

GĦAWDXIN - PROBLEMI PARTIKOLARI

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 12084 u ċioe' b'riferenza għat-tweġiba mogħtija mill-Prim Ministru lill-Onor.

Giovanna Debono għall-mistoqsija parlamentari numu 11478, jista' l-Ministru jgħid kemm qed jattendu studenti (maqsuma f'irġiel u f'nisa miżżewġin jew single) għall-kors għall-instructors li jwassal għal Certificate in Education (April 1997 - Ġunju 1998) li qed isir f'Għawdex bejn il-Ġimgħa u s-Sibt?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

IMPJIEGI - QTUGĦ MIR-REĠISTRU

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 12085 u ċioe' jista' jagħti informazzjoni rigward kemm inqatgħu nies mir-reġistrar minħabba li fil-jum tar-reġistrazzjoni kienu morda minkejja li ppreżentaw ċertifikat mediku matul ix-xhur ta' Ottubru, Novembru u Diċembru 1997 u Jannar 1998?

Jista' l-Ministru jikkonferma li dawn iċ-ċertifikati ta' mard mhux qed ikunu aċċettati mill-uffiċjal tar-reġistrar?

ONOR.

EDWIN GRECH: In-numru ta' nies li reġgħu bdew jirreġistraw wara li pproduċew ċertifikat mediku kien hekk:

Ottubru 1997 26 Novembru 1997 21 Dicembru 1997 14 Jannar 1998 151

Fil-proċeduri l-ġodda kull ċertifikat ta' mard irid jiġi preżentat lill- Uffiċjal tar-Reġistrar f'Ħal Far fi żmien jumejn minn meta jagħlaq iċ- ċertifikat biex ikun jista' jieħu l-priorita`.

SKEJJEL - MARD INFETTIV

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 12086 u ċioe' jgħid kemm kien hemm każijiet ta' mard infettiv mill- bidu tas-sena skolastika s'issa fi skejjel primarji, skejjel sekondarji u skejjel terzjarji?

Jista' l-Ministru jagħti informazzjoni dwar x'mard kien f'dawn il-każijiet?

Il-ministeru jkollu informazzjoni dwar każijiet simili fis-settur privat?

Jekk iva, kemm kien hemm każijiet u x'mard kien?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Peress li t-tobba mhumiex obbligati jiktbu d- dijanjosi fiċ-ċertifikati tal-mard tat-tfal, id-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni ma jistax ikollha statistika valida rigward il-mard infettiv fit-tfal ta' l- iskola.

Id-Dipartiment tas-Saħħa Pubblika ma jżommx din l-istatistika.

Mid- Dipartiment tas-Saħħa Pubblika inġabret statistika dwar mard infettiv li suppost jiġi notifikat (eskluża l-influwenza li fil-prattika ma tiġix notifikata).

Din l-istatistika tirriferi għall-gruppi ta' eta' bejn l-4 u l-11-il sena u bejn it-12 u s-16-il sena, jiġifieri l-etajiet li jikkorrispondu bejn wieħed u ieħor, mas-settur primarju u sekondarju rispettivament (ta' l-iskejjel statali u privati flimkien).

Mard infettiv li m'għandux jiġi notifikat mhux inkluż.

(Ara t-tabella hawn taħt).

Peress li s-settur terzjarju jaqbeż l-eta' obbligatorja tas-16-il sena, l- istatistika li tirriferi għal din l-eta' ma tikkorispondix ma' l-inċidenza tal-mard f'dan is-settur.

It-tabella hawn taħt turi n-numru ta' każi ta' mard infettiv fi tfal li suppost imorru l-iskola.

Fil-każ tan-numru ta' każi li l-eta' tagħhom mhix identifikata jista' jkun li dawn m'humiex bejn l-4 u s-16-il sena.

Tip ta' Marda Eta' bejn 4 u Eta' bejn it- Eta' mhux 11-il sena 12 u 16 ilsena identifikata

Leishmaniasis, Visceral 1 1 - Measles 1 - 1 Meningitis 1 5 - Mumps 2 2 - Rubella - 3 1 Chickenpox 164 19 64 Whooping Cough 2 - -

Dawn il-każi kollha ġew notifikati mit-23 ta' Settembru 1997 sal-lum.

L-Universita' m'għandiex informazzjoni dwar każi ta' mard infettiv.

SKEJJEL - STUDENTI

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 12088 u ċioe' jista' jgħid kemm mit-tfal li spiċċaw mill-iskola f'Ġunju 1997 għax għalqu s-16-il sena jew inkella għax spiċċaw il-kors kollu skolastiku bħala edukazzjoni obbligatorja, kemm minnhom (bniet u subien separatament): (a) qegħdin jadħmu; (b) kemm qegħdin ikomplu bl- istudji ogħla; (ċ) kemm qegħdin f'apprendistat; (d) kemm qegħdin jirreġistraw għax-xogħol; u (e) kemm mhumiex f'xi waħda minn dawn il- kategoriji msemmija?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: L-għadd ta' żgħażagħ li spiċċaw l-iskola għax għalqu 16-il sena (i.e. komplew il-ħames klassi sekondarja jew klassijiet ekwivalenti) hu kif se nsemmi:

(a) Skejjel ta' l-Istat (Junior Lyceums, Skejjel Sekondarji, Skejjel Sekondarji oħra):

Subien: 1019 Bniet: 1904 TOTAL: 2923

(b) Skejjel tal-Istat (Skejjel tas-Snajja (Technology Education):

Subien: 827 Bniet: 55 TOTAL: 882

(c) Skejjel tal-Knisja:

Subien: 745 Bniet: 554 TOTAL: 1299

(d) Skejjel Indipendenti:

Subien u Bniet: 227

F'Novembru 1997 in-numru totali ta' studenti li kienu rreġistrati fl-ewwel sena ta' kors ta' studju jew apprentistat kienu 4,431.

Numru ta' studenti rreġistrati biex jibdew kors ta' studji ogħla f'Novembru 1997 (Inkluż il-Junior College u fis-Sixth Forms privati esklużi skemi ta' apprendistat)

Nisa Irgiel Totali 1835 1537 3372

Numru ta' studenti fi skema ta' Apprendistat (TAS, ESTS, ITS & Nautiacal Trainees)

Nisa Irgiel Totali 225 834 1059

L-informazzjoni taħt (a), (d) u (e) ma teżistix f'dan id-dipartiment.

L- Onor. Interpellant mitluba tagħmel din il-mistoqsija lill-ministeru konċernat.

SKEJJEL - TFAL ISSENTENZJATI MILL-QORTI TAL-MINORENNI

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 12089 u ċioe' jista' jgħid x'inhi l-politika tiegħu dwar jekk għandux ikun hawn xi forma ta' skola jew ċentru speċifiku għal dawk it-tfal li jkunu diġa' ġew issentenzjati mill-Qorti tal-Minorenni jew xi qorti oħra jew li inkella jkunu urew sinjali ċari li se jinxteħtu fil-ħajja tal- kriminalita'?

Jista' l-Ministru jgħid jekk hu abbandunax il-ħidma li kienet saret mill- amministrazzjoni preċedenti dwar it-twaqqif ta' ċentru ta' din ix-xorta?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

BICAL - KONTROLLUR

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid minn liema fondi qiegħed jitħallas il- kontrollur tal-BICAL?

Kemm huwa s-salarju tiegħu fis-sena?

ONOR.

LEO BRINCAT: Il-Kontrollur tal-BICAL jitħallas mill-fondi tal- BICAL u l-kumpanniji assoċjati.

Huwa jitħallas dritt professjonali ta' Lm7,000 fis-sena.

SPTAR SAN LUQA - PAZJENTI

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in- numru ta' pazjenti fl-Isptar San Luqa f'Novembru u Diċembru 1997 u f'Jannar u fil-15 ta' Frar 1998?

Kemm kienu l-pazjenti li damu 24 siegħa (day patients) jew anqas fl-istess perijodu?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

INTERPELLANZI PARLAMENTARI

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk ir-risposti għall-interpellanzi parlamentari li jikkonċernaw lill- Ministeru ta' l-Affarijiet Barranin humiex qed jiġu ċirkolati lill- impjegati kollha tal-ministeru kemm fil-Head Office kif ukoll fl-ambaxxati barra minn Malta, kif kien isir fil-passat?

ONOR.

GEORGE VELLA: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

MINISTERU TA' L-AFFARIJIET BARRANIN

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: B'riferenza għar-risposta li ta l- Viċi Prim Ministru għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 2819, fejn inkluda l-Curriculum Vitae tat-tlett membri tas-Segretarjat tiegħu dak iż- żmien u għar-risposta li ta għall-mistoqsija parlamentari numru 6785 magħmula mill-Onor.

Michael Frendo, jista' l-Viċi Prim Ministru issa jagħti l-Curriculum Vitae ta' kull wieħed mill-Ambaxxaturi ta' Malta?

ONOR.

GEORGE VELLA: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant qegħda tinġabar.

Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

MADRID - AMBAXXATA MALTIJA

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: B'riferenza għall-ambaxxata ta' Malta f'Madrid, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid: 1) kemm kien hemm Locally Engaged Personnel fl-1 ta' Jannar, 1997 u x'karigi kienu jokkupaw; 2) kemm minnhom: a) irriżenjaw jew b) tkeċċew matul is-sena 1997; u 3) kemm kien hemm Locally Engaged Personnel fl-1 ta' Jannar, 1998 u x'karigi kienu jokkupaw?

ONOR.

Interpellant qegħda tinġabar.

Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

UE - OSSERVATORJU PERMANENTI DWAR L-AMBJENT

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: B'riferenza għar-risposta li ta l- Viċi Prim Ministru għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 2347, jista' jgħid x'inhu r-riżultat tal-konsiderazzjoni li pprometta li l-gvern se jagħti lis-suġġeriment tiegħi li l-Maltin jingħataw aċċess għas-servizz ta' informazzjoni on line dwar l-ambjent fl-Ewropa?

Jista' jgħid jekk saritx xi ħaġa f'dan ir-rigward miż-żmien meta ngħatat ir-risposta għall- mistoqsija parlamentari fuq imsemmija?

ONOR.

TFAL TAĦT L-ETA' ABBUŻATI

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jagħti informazzjoni dwar kemm kien hawn każi ta' tfal taħt is-16-il sena li ġew abbużati matul dawn l-aħħar tliet snin?

X'tip ta' abbuż (sesswali jew fiżiku) sofrew?

Ta liema sess kienu u minn liema rħula oriġinaw?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Nitlob lill-Onor Interpellant jagħmel din id- domanda lill-ministru konċernat.

SPTAR ZAMMIT CLAPP - PAZJENTI

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Matul l-1996 u l-1997, jista' l- Ministru jgħid kemm ġew admitted pazjenti differenti fl-Isptar Zammit Clapp?

Kemm kien hemm pazjenti li ġew admitted aktar minn darba fl-istess sena?

Kemm kien hemm pazjenti li damu għal perjodu ta' aktar minn tlett xhur f'kull sena msemmija?

Kemm kien hemm pazjenti riferuti minn: 1) tobba tal-familja; u 2) speċjalisti f'kull sena msemmija?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: L-informazzjoni għal din il-mistoqsija għada qed tinġabar; għalhekk risposta tingħata f'seduta oħra.

SAĦĦA - TILQIM GĦAL HEPATITIS B

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid liema huma t-tfal intitolati għat-tilqim b'xejn għal Hepatitis B?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: It-tfal li huma ntitolati għat-tilqim tal- Hepatitis B b'xejn huma: Tfal li jattendu l-ħames klassi ta' l-iskejjel primarji kollha.

Tfal ta' kwalunkwe eta' li għandhom xi ħadd fil-familja tagħhom ibati mill- marda tal-Hepatitis B. Din it-tilqima tingħata b'xejn biss jekk tkun rakkomandata mill-awtoritajiet tas-saħħa pubblika.

Trabi tat-twelid li jitwieldu lill-ommijiet li jkunu carriers tal- Hepatitis B.

SERVIZZ ĊIVILI - SKRIVANI

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm se jiddaħlu skrivani mas-Settur Pubbliku wara l- eżami li sar is-sena l-oħra?

Meta se jsir dan?

ONOR.

ALFRED SANT: Nirriferi lill-Onor.

Membru għat-tweġibiet li tajt għall-mistoqsijiet parlamentari numri 9864, 10813, 11424 u 11592.

ARENA TA' L-INDIPENDENZA - PARKEĠĠ

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid fejn beħsiebu jsir parking area fl-inħawi ta' l-Arena ta' l-Indipendenza: 1) fl-inħawi li diġa' jintużaw għal dan l-iskop; 2) fejn hemm it-taraġ; 3) jew taħt l-art?

Kien hemm studju dwar possibbiltajiet oħra ta' parking space f'inħawi oħra f'Beltissebħ?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-ħsieb hu li jsir parkeġġ taħt l-art fil-parti taħt it-taraġ tal-konkos u taħt il-parkeġġ miftuħ eżistenti.

Dwar parkeġġ fl-area ta' l-uffiċini f'Beltissebħ, dan fi ftit ġranet oħra se jsir għal użu esklussiv ta' l-impjegati ta' l-imsemmi post u għal dan il- għan se jingħalaq b'mezzi kkontrollati.

SAĦĦA - KAŻIJIET TA' MENINGITES

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid għaliex f'ċirkolari maħruġa mid-Dipartiment tas-Saħħa għat-tobba dwar każijiet ta' suspett ta' meningites sar emfasi fuq tfal taħt is-sena, meta jirriżulta li f'dawn l-aħħar ġimgħat mietu żewġt itfal ta' eta' ferm akbar?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: L-għan taċ-ċirkolari li ħarġet fit-2 ta' Frar 1998 kien biex it-tobba jsiru aktar konxji tas-sitwazzjoni rigward il- meningite u s-sintomi tagħha f'kull eta'.

F'każi ta' trabi taħt is-sena, is-sintomu ta' bulging fontanelle ġie msemmi għax f'din l-eta' dan jista jkun sintomu importanti.

SPTAR SIR PAUL BOFFA - ĦADDIEMA

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid għal liema raġunijiet ġew trasferiti ħaddiema Group B mill-Isptar Sir Paul Boffa meta dawn joqogħdu fil-viċinanzi u huma jew b'mard kroniku serju jew saħansitra b'diżabilita'?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: It-trasferimenti tal-ħaddiema fl-Isptar Boffa saru wara studju intensiv li sar dwar il-performance u r-riżorsi umani f'dan l-Isptar mid-Dipartiment tal-Policy u Ppjanar tas-Saħħa.

ŻEJTUN - KUNSILL LOKALI

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 10997 fejn ġie ndikat li deċiżjoni finali dwar il-każ hija mminenti, jista' l- Ministru, issa li reġa' għadda xahar ieħor, jispjega x'qed iżomm li ma ssirx elezzjoni każwali?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li għalissa għad- m'għandi xejn x'inżid mat-tweġiba li ngħatat għall-mistoqsija parlamentari numru 10997.

Sadanittant, infakkar lill-Onor.

Membru li skond il-provedimenti ta' l- Artiklu 8 ta' l-Att ta' l-1993 dwar Kunsilli Lokali, it-tmexxija ta' l- elezzjoniijiet tal-Kunsilli Lokali, inkluż id-deċiżjoni jekk issirx elezzjoni każwali jew le, hija biss ir-responsabilita' tal-Kummissjoni Elettorali.

SAĦĦA - VETTURA NRU.

ADB 996

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid x'passi ttieħdu biex jiġi stabilit min kien responsabbli għall-kolliżjoni li ġrat nhar il- Ħadd 14 ta' Novembru, 1997 li fiha kienet involuta l-vettura Nru. ADB 996 reġistrata fuq it-Tabib Prinċipali tal-Gvern, misjuqa minn uffiċjal pubbliku ID No. 18654(M) li llum qed jokkupa l-kariga ta' Agent Chief Security Officer?

Kemm kienu l-ispejjeż tal-ħsarat li ġarrbu l-vetturi in kwestjoni?

Għaliex il-vettura sal-lum għadha ma ġietx irranġata u qegħda mitluqa ġewwa l-Isptar Monte Carmeli?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Ma ttieħdu l-ebda passi f'dan il-każ minħabba li għadhom għaddejjin proċeduri legali fil-qorti.

L-estimu totali tal-ħsarat li ġarrbu ż-żewġ vetturi huwa kif ġej:

Isuzu Numru tar-Reġistrazzjoni ABD-996 = Lm 161.43 (tad-Dipartiment)

Renault Numru tar-Reġistrazzjoni IAG-414 = Lm 40.00(privata)

Il-vettura ABD 996 tinsab wieqfa fl-Isptar Monte Carmeli minħabba li għandha ħsara fil-korburatur u spare parts għalih għad m'hawnx fis-suq.

Dawn ġew ordnati mingħand l-aġent lokali.

Din il-ħsara ma ġietx ikkaġunata mill-kolliżjoni msemmija.

SAĦĦA - VETTURA NRU.

FAV 665

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid fuq liema kriterju u awtorita' l-vettura numru FAV 665 Mitsubishi Lancer reġistrata fuq uffiċjal pubbliku bl-I.D. No. 18654(m) li llum qed jokkupa l-kariga ta' Agent Chief Security Officer, ipparkjat nhar is-Sibt 7 ta' Frar, 1998 bejn is-7.00 a.m. u 9.00 a.m. quddiem l-Out-Patients Department f'wieħed mill- postijiet riservati għal persuni b'diżabilita' fl-Isptar San Luqa?

Jista' l-Ministru jikkonferma li din il-persuna suppost qegħda mpjegata biex tassigura dawn l-affarijiet?

Jaf il-Ministru li Security Guard b'ID No. 893948(M) qed jittieħdu passi dixxiplinarji kontra tiegħu għaliex instab li fit-13 ta' Diċembru, 1997, wara rapport minn uffiċjal tal- Ministeru, għall-ħabta tal-11.00 p.m. ipparkja l-karozza privata tiegħu fil- post riżervat għall-persuni b'diżabilita' li huwa l-istess post fejn il- vettura fuq imsemmija FAV 665 ġiet ipparkjata nhar is-Sibt 7 ta' Frar, 1998 f'ħin aktar ċert li persuni b'diżabilita' jkollhom bżonn jokkupaw dan il- post hekk riżervat?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Mill-istħarriġ li għamlet is-sezzjoni tas- servizzi tas-sigurta' ma jirriżultax li l-vettura Numru FAV 665 Mitsubishi Lancer ġiet ipparkjata fil-post indikat fil-mistoqsija parlamentari iżda din kienet ipparkjata bejn is-6.00 a.m u t-3.00 p.m fuq it-Top Floor Multi Storey Car Park.

SAĦĦA - SECURITY GUARDS

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Peress li fir-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 9022 tal-14 ta' Ottubru, 1997, il-Ministru kien qal li s- security guards issa qed iduru fuq bażi ta' roster kull perijodu ta' żmien, liema perijodu huwa komunikat verbalment li huwa ta' tliet xhur, jista' l- Ministru issa jagħti xi indikazzjoni preċiża ta' kif qed taħdem din is- sistema ta' rotazzjoni kull tliet xhur?

Jaf il-Ministru li diversi security guards issa ilhom ferm 'il fuq minn sitt xhur fl-istess post?

Jaf il-Ministru li diversi security guards ġew trasferiti lura minn fejn ġew trasferiti (eż. minn Boffa Hospital għal SVPR u lura) wara biss ftit tal- ġranet għalkemm l-istess individwi kienu ilhom aktar minn sena ġo l-istess post?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: L-Onor Membru għandu jkun jaf li qabel ma ntroduċejna s-sistema ta' rotazzjoni numru kbir ta' security guards kien ilhom ippustjati ġo xi dar ta' l-anzjani jew clinic snin sħaħ.

Is-sistema ta' rotazzjoni qed tiġi nċampata minn numru konsiderevoli ta' security guards li qed jirrapurtaw sick, speċjalment wara li dawn imisshom jiġu ppustjati fl-Isptar San Luqa.

Uħud minnhom ilhom sick għal aktar minn sitt xhur u hemm min bħala aggregate f'sena waħda ħa aktar mill-ġranet li suppost jaħdem bħala sick leave.

Għaldaqstant, wieħed japprezza li meta jkollok numru ta' security guards bis-sick fit-tul issir sostituzzjoni biex il-postijiet hekk vakanti jiġu mimlija u ma noqogħdux nagħmlu sostituzzjoni kontinwa.

SAĦĦA - SECURITY GUARDS

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid jekk jafx li xi guards qed iduru biss minn clinic jew dar ta' l-anzjani għall-oħra mingħajr ma jersqu lejn l-Isptar San Luqa?

Jista' l-Ministru jispjega kif żewġ security guards nisa ġor-Residenza ta' l-anzjani ta' San Vinċenz de Paule u oħra fl-Isptar Monte Carmeli ilhom ma jiċċaqilqu għaliex issa ilhom aktar minn sitt xhur f'dawn il-postijiet?

Dawn ma jiffurmawx parti mis-sistema ta' rotazzjoni ta' kull tliet xhur?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: L-Onor.

Membru għandu jkun jaf li għalkemm is- sistema hija li s-security guards iduru kważi kull tlett xhur, wieħed irid japprezza li speċjalment fejn jidħlu s-security guards nisa, mhux kulħadd huwa addattat għal kull sptar, u għalhekk kultant dan iċ-ċaqliq minn post għal ieħor irid isir skond l-esiġenzi tas-servizz.

SAĦĦA - AGENT CHIEF SECURITY OFFICER

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid fuq liema kriterju l-uffiċjal b'ID No. 18654(m) li llum huwa Agent Chief Security Officer u l-uffiċjal b'ID No. 539144(m) li llum ukoll huwa Agent Chief Security Officer, liema uffiċjali qegħdin ippustjati fuq day, night, rest, off roster, qegħdin jaħdmu sigħat flessibbli, iżda xorta waħda jirċievu s- salarju bl-allowances kollha applikabbli daqslikieku qed jaħdmu r-roster bħal ħaddieħor u jitħallsu tal-Ħdud u l-festi kemm matul il-jum kif ukoll matul il-lejl meta dawn il-ġranet u l-iljieli mhux qed jaħdmuhom jew mhux qed jaħdmuhom kollha?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: L-Onor.

Membru għandu jkun jaf li l-uffiċjal b'I.D No. 18654 M u I.D No. 539144 M li llum qegħdin jagħmlu x-xogħol ta' Agent Chief Security Officers qegħdin jaħdmu sigħat ferm aktar minn l- erbgħin siegħa li suppost jaħdmu.

L-Onor.

Membru għandu jkun jaf li dawn mhux l-ewwel darba li daħlu jaħdmu kemm fil-Ħdud u anke fil-festi pubbliċi meta suppost li kienu off duty, kemm bi nhar kif ukoll bil-lejl mingħajr qatt ma rċievew xi kumpens extra għal dan ix-xogħol.

L-Onor.

Membru għandu jkun jaf li wieħed minnhom ilu jagħmel użu mill- karozza privata tiegħu għal ħafna żmien biex jaqdi d-dipartiment mingħajr qatt ma rċieva l-ebda kumpens, anzi sa vendikazzjonijiet fil-vettura privata tiegħu għamlulu.

SAĦĦA - SECURITY GUARDS

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid fuq liema kriterju s-security guards b'ID.

No. 766548 (m) u b'ID No. 601459(m) li huma ppustjati l-Head Office tad-Dipartiment tas-Saħħa, huma ppustjati fuq id-Day Off Day Off roster u għalkemm qed jiffirmaw din ir-roster is- Sibtijiet, il-Ħdud u l-festi ma jaħdmuhomx u jirċievu l-benefiċċji kollha li ġejjin mill-ippustjar ta' dawn is-security guards fuq ir-roster imsemmija tad-Day Off Day off?

Jista' l-Ministru jirrispondi għall-każ tas- security guard b'ID No. 704758(m) li għadu jidher ippustjat fuq id-Day Night Rest Off roster minkejja li qed jaħdem bħala watchman fil-Ministeru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja b'ħinijiet ferm 'il bogħod mir-roster imsemmija iżda xorta waħda jirċievi l-benefiċċju tar- roster imsemmija tad-Day Night Rest Off?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: L-Onor.

Membru għandu jkun jaf li s-security guards b'I.D No. 766548 M u b'I.D No 601459 M vera huma ppustjati fuq Day Off Day Off roster, pero' meta xi wieħed minn dawn is-security guards jew ikunu bil-vacation leave jew bis-sick leave is-security guard l-ieħor qiegħed jidħol jagħmel il-ġurnata tax-xogħol ta' sieħbu, u ċioe tnax-il siegħa mingħajr ebda kumpens, ikun twil kemm ikun iż-żmien li sieħbu jagħmel ġranet assenti mill-post.

Matul il-ġimgħa dawn iż-żewġ security guards ġieli baqgħu xogħol fuq il- ħin normali tagħhom mingħajr kumpens addizzjonali.

B'riferenza għas-security guard b'I.D No. 704758 M, l-Onor Membru għandu jkun jaf li dan qiegħed jaħdem fuq id-Day Night Rest Off roster.

L-Onor.

Membru għandu jkun jaf li kultant is-security guards li qed jaħdmu f'xi lokalita' partikolari bħalma huwa l-Head Office jew il- ministeru, ikun fl-interess tas-servizz li s-sostituzzjoni ssir bejn l- istess individwi biex jiġi assigurat il-kontinwita' tax-xogħol involut.