MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 176 It-Tnejn, 26 ta' Jannar, 1998 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 176

It-Tnejn, 26 ta' Jannar, 1998

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-6.15 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tnejn, 26 ta' Jannar, 1998

WERREJ MINUTI 786

MISTOQSIJIET-TWEĠIBIET ORALI 786

TQEGĦID TA' KARTI 790

MOZZJONIJIET ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ORDINANZA DWAR IL-PENSJONIJIET(L-EWWEL QARI) 792 MOZZJONI SABIEX JIĠI APPROVAT L-OMBUDSPLAN GĦAS-SENA 1997/1998 792

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR DAZJU TAS-SISA (EMENDA NRU 3) 793 EXCISE DUTY (AMENDMENT) (NO.

3) BILL(IT-TIENI QARI) 793

AĠĠORNAMENT 814

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 819

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB 860

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru 175 li saret fil-21 ta' Jannar, 1998 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET-TWEĠIBIET ORALI

KUMPANNIJI/KORPORAZZJONIJIET - KONSULENTI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti lista ta' konsulenti jew kumpanniji ta' konsulenza, lokali jew barranin, li l-ministeru tiegħu, inkluż il-korporazzjonijiet pubbliċi kollha li jaqgħu taħtu, għamel jew għamlu użu minnhom mis-26 ta' Ottubru, 1996 'l hawn?

Fiex kienu jikkonsistu s-servizzi li ngħataw f'kull każ u kemm kienu l-ħlasijiet li saru?

Xi ħlasijiet għad iridu jsiru?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR (Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni): L-informazzjoni kif mitluba mill-Onor.

Interpellant hija murija f'appendix 1

MINISTERU GĦAX-XOGĦLIJIET PUBBLIĊI U KOSTRUZZJONI - VETTURI IMPRESSED

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar in-numru ta' vetturi impressed, tip b'tip u dipartiment b'dipartiment?

Kif żdied jew naqas dan in-numru fil-perijodu ta' bejn l-1 ta' Novembru ta' l-1996 sal-31 t'Ottubru ta' l-1997?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: In-numru totali ta' vetturi impressed mal- ministeru għax-xogħlijiet pubbliċi u kostruzzjoni kien ta' 225 fl-1 ta' Novembru, 1996 li mbagħad sa l-31 ta' Ottubru, 1997 tela' għal 266.

Din iż-żieda fin-numru ta' 41 vettura kienet imqassma hekk: 17 mad-dipartiment tat-toroq; 28 mad-dipartiment ta' l-ambjent; 6 mad-dipartiment ta' l- edukazzjoni; 3 ma' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar; 1 mad-dipartiment ta' l- agrikoltura; u 1 mad-dipartiment tas-saħħa.

Mill-banda l-oħra naqsu 15-il vettura li 3 minnhom waqfu b'każi ta' dixxiplina, 2 ġew ittrasferiti mad- dipartiment ta' l-agrikoltura u 10 spiċċaw bl-eta'.

Hawn taħt qed nagħti listi li juru kif kienu mqassmin il-vetturi fl-1 ta' Novembru 1996 u fl-31 ta' Ottubru, 1997 separatament:

construction & maintenance department Nov'96 Oct'97

cars 7 31 mini trucks nil 4 trucks 7 83 vans nil 4 Total 14 122

building & design department Nov'96 Oct'97 cars 12 6 mini trucks 2 1 trucks 10 nil vans 2 2 Total 26 9

drainage department Nov'96 Oct'97 cars 13 15 mini trucks 6 6 trucks 27 28 vans 2 1 Total 48 50

Cottonera rehabilitation project Nov'96 Oct'97 cars 3 nil mini trucks 1 nil trucks 4 nil vans nil nil Total 8 nil finance & administration department (general duties) Nov'96 Oct'97 cars 12 12 mini trucks 2 2 trucks 1 1 vans 4 3 Total 19 18

LCCU Nov'96 Oct'97 cars 14 nil mini trucks 1 nil trucks 68 nil vans 3 nil Total 86 nil

lands and construction department Nov'96 Oct'97 cars nil nil mini trucks nil 1 trucks nil 2 vans nil 1 Total nil 4

manufacture and servicing department Nov'96 Oct'97 cars 12 13 mini trucks 1 1 trucks 7 9 vans 3 4 Total 23 27

roads Nov'96 Oct'97 cars nil 1 mini trucks nil 1 trucks nil 13 vans nil nil Total nil 15

waste management Nov'96 Oct'97 cars nil 1 mini trucks nil nil trucks nil 20 vans nil nil Total nil 21

ministry for public works & construction Nov'96 Oct'97 cars 1 nil mini trucks nil nil trucks nil nil vans nil nil Total 1 nil

general total impressed vehicles

Nov'96 Oct'97 cars 74 79 mini trucks 13 16 trucks 124 156 Vans 14 15 Grand total 225 266

MINISTERU GĦAX-XOGĦLIJIET PUBBLIĊI U KOSTRUZZJONI - KAROZZI/MOBILE PHONES

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu n-numru totali tal-karozzi u mobile phones użati fid-dikasteru li għalih hu responsabbli?

X'kienet l- ispiża għal kull waħda mill-1 ta' Jannar, 1997 sal-lum?

Jikkonferma l- Ministru li din l-ispiża għandha titnaqqas b'5% matul l-1998 skond id- direttiva tal-budget?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

KUMPANNIJI/KORPORAZZJONIJIET - KONSULENTI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 10,145 rigward lista ta' konsulenti/kumpanniji ta' konsulenza?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 10,145.

SKEJJEL - PERSUNI B'DIŻABILITA'

L-ONOR.

ĊENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Lawrence Gonzi) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Fid-dawl ta' l-impenn għall-kwalita' ta' ħajja aħjar espress mill-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilita' fil-messaġġ tagħha għal Jum Dinji tal-Persuni b'Diżabilita' ċċelebrat illum 3 ta' Diċembru, u fid-dawl ta' dak li qal l-istess Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali, ċioe' li ''m'hemmx policy ċara dwar min għandu jkollu facilitator", jista' l-Ministru jgħid x'passi ħa jew qegħdin jittieħdu mill-ministeru tiegħu biex titfassal u tiġi mplimentata din il-policy, ħalli b'hekk il-85 tifel u tifla b'diżabilita', wara iktar minn xahrejn minn meta bdiet is-sena skolastika, ikollhom is-support veru li għandhom bżonn u jieħdu l-edukazzjoni li għandhom dritt għaliha?

ONOR.

EVARIST BARTOLO (Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): Se naraw li jiġu mħarrġa iktar persuni biex jagħtu s-servizz meħtieġ u fil- fatt diġa' bdiet diskussjoni dwar sistema ta' servizz aħjar.

MADAM SPEAKER (Onor. Myriam Spiteri Debono): L-Onor.

Cassar, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE CASSAR: Jista' l-Ministru jgħidilna fiex se jikkonsisti dan it- taħriġ?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Ta' min jgħid li minn hawn u ftit jiem oħra fl- Universita' se jibda kors għaċ-child facilitators.

Fil-fatt parti sostanzjali minn dan it-taħriġ se jkun hands-on experience u b'hekk iċ- child facilitators se jattendu mainstream schools mat-tfal b'diżabilita', jiġifieri ma' dawk it-tfal b'diżabilita' li filwaqt li sal-lum ma kenux qed jattendu l-iskola regolarment, minn issa 'l quddiem se jkollhom l- opportunita' li jibdew jattendu l-mainstream schools.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Cassar.

ONOR.

JOE CASSAR: Jista' l-Ministru jispjegalna kif se jintagħżlu dawn iċ-child facilitators u x'kondizzjonijiet se jkollhom?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jekk m'iniex sejjer żball wieħed seta' japplika għall-post ta' child facilitator mill-bidu ta' Jannar sas-16 ta' l-istess xahar.

Fil-fatt l-interviews saru l-ġimgħa li għaddiet u wara li ssir l- għażla jinbeda l-kors ta' taħriġ.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

George Pullicino, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Jista' l-Ministru jgħidilna x'passi ħa jew qegħdin jittieħdu mill-ministeru tiegħu biex titfassal policy ċara dwar min għandu jkollu facilitator peress li, kif ġie kkwotat fil-mistoqsija parlamentari stess, il-Ministru qal li ''m'hemmx policy ċara dwar min għandu jkollu facilitator"?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Sinjura President, ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li s'issa m'hemmx policy ċara dwar min għandu jkollu facilitator u fil-fatt qatt ma kien hemm policy ċara dwar dan.

Waħda mill- ħafna problemi li ltqajna magħhom f'dan il-qasam hija li s'issa s-sistema kienet li l-ġenituri jmorru għand xi educational psychologist jew xi professjonist ieħor ħalli jagħmlilhom ċertifikat li għandhom bżonn l- għajnuna u mbagħad, jekk tiġihom tajba, ix-xewqa tagħhom tiġi milqugħa; u jekk ma tiġihomx tajba, minħabba li ma jkunx hemm biżżejjed facilitators, jispiċċaw jintefgħu ma' tfal oħra li għandhom facilitator jew inkella ma jattendux l-iskola regolarment.

Ovvjament din is-sistema xejn m'hi tajba, anke għaliex waħda mill-illużjonijiet perikolużi li ħafna drabi jingħataw il-ġenituri tat-tfal b'diżabilita' hija li ''inclusive education'' tfisser li jkun hemm facilitator bilqiegħda ħdejn it-tifel jew it-tifla tagħhom fi klassi mainstream.

Fil-fatt l-inclusive education tfisser ħafna iżjed minn hekk u għalhekk huwa kruċjali ħafna li fiż-żmien li ġej infasslu policy ċara dwar dak li għandu jsir.

Sfortunatament illum hemm diversi tfal b'diżabilita' li għandhom facilitator magħhom meta fir-realta' huma m'għandhomx bżonn dan is-servizz il-ħin kollu.

Ċertament pero' li m'huwiex possibbli, la f'Malta u lanqas f'xi pajjiż ieħor fid-dinja, li noħolqu sistema fejn ikun hemm facilitator għal kull tifel jew tifla' b'diżabilita' għax inkella nispiċċaw f'sitwazzjoni fejn fl-iskejjel mainstream tagħna jkollna bżonn madwar 1,500 facilitator.

Fil-fatt minn studju li għamlet il-Fondazzjoni Eden jirriżulta li m'huwiex possibbli li din is-sistema titwettaq, u dan għal żewġ raġunijiet.

L-ewwelnett, kif għidt diġa', il-frażi ''inclusive education'' ma tfissirx li jkun ipprovdut facilitator għal kull tifel u tifla b'diżabilita' fl-iskejjel tagħna imma tfisser li jrid jinbidel il- kurrikulu, li jridu jinbidlu l-metodi ta' tagħlim u trid tara li l-iskejjel ikunu welcoming institutions anke għat-tfal b'diżabilita'.

Ċertament ukoll li l-facilitators għandhom jiġu mħarrġa sew u ma nistgħux nibqgħu nużaw l- istess sistema li kienet għadha tintuża sa lejliet l-elezzjoni ta' l-1996, jiġifieri li ndaħħlu facilitators mingħajr ma naraw jekk humiex ikkwalifikati jew imħarrġin sewwa għal dan ix-xogħol għax din is-sistema taf isservi ta' ħsara enormi.

Għalhekk wieħed irid jaħseb f'sistemi oħrajn u jagħti ħarsa lejn is-sistemi li jintużaw f'pajjiżi oħra.

Per eżempju, f'ċerti stati ta' l-Amerka hemm skejjel fejn mill-inqas 20% ta' l-istudenti huma tfal b'diżabilita', u meta staqsejt għaliex jeżisti dan il-persentaġġ kbir ta' tfal b'diżabilita' ġejt informat li dan ġie kkaġunat minħabba l-fatt li l-ġenerazzjoni li qed ikollha dawn it-tfal kienet tagħmel użu mid-drogi.

Is-sistema li titħaddem hemmhekk hija li jkun hemm a classroom facilitator għal kull klassi biex dan jgħin lill- għalliem jagħmel xogħlu sewwa.

Jien naf li s-sistema li hija mħaddma preżentement f'pajjiżna saret b'intenzjoni tajba pero' assolutament m'huwiex aċċettabbli li dawn il-facilitators ma jingħatawx framework tar- relazzjoni li għandha teżisti bejnhom u bejn it-teacher.

F'ħafna każijiet, sal-lum it-teachers u l-facilitators għadhom ma ltaqgħux taħt l-istess saqaf flimkien mal-head ta' l-iskola biex jaraw x'għandha tkun din ir- relazzjoni u żgur li ma jistax ikun li sistema delikata u sensittiva bħal din tkun tiddependi biss mill-kwalitajiet personali tan-nies, u għalhekk jeħtieġ li nibnu sistema ġdida.

Wieħed irid jgħid ukoll li waħda mill-ikbar problemi li niltaqgħu magħha fil-qasam tal-persuni b'diżabilita' hija li jekk nitkellmu ma' sitt persuni jew sitt organizzazzjonijiet differenti, dawn joħorġulek bi 12-il policy differenti.

Ħalli nispjega ruħi aħjar.

Per eżempju, kien hemm min tana l- parir li noħolqu special units fi skejjel mainstream u fejn għandna konċentrazzjoni ta' autistic children, u allura dik l-iskola tieħu ħsieb dawn l-autistic children, oħra tieħu ħsieb id-Downs u skola oħra tista' tieħu s-cerebral palsy children.

Imma mbagħad kien hemm oħrajn li qalulna li jekk nagħmlu hekk inkunu qegħdin noħolqu diskriminazzjoni u nagħmlu ghettos ġodda.

Barra minn hekk imbagħad teżisti nuqqas ta' kordinazzjoni totali bejn in-nies li huma nvoluti fil-qasam ta' l-edukazzjoni u dawk li huma involuti fil-qasam tas-saħħa.

Allura meta l-ġenituri jmorru s-CDAU li jinsab ġewwa l-Isptar San Luqa jgħidulhom mod, meta jmorru għand l- educational psychologists jgħidulhom mod ieħor u meta jirrikorru għand xi fondazzjoni jgħidulhom ħaġa oħra.

Ċertament li wieħed m'għandux jibqa' jittollera iktar din is-sitwazzjoni u jiena naħseb li l-ewwel ħaġa li għandna nagħmlu hija li minflok ma nħallu xi mudell wieħed jippredomina fuq is-sistema kollha għandna nimxu skond diversi mudelli differenti biex nagħtu servizz aħjar milli qed jingħata preżentement, pero' qabel ma nieħdu dan il-pass għad fadal ħafna u ħafna xi jsir.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet issa għadda.

Ngħaddu issa għat-Tqegħid ta' Karti.

Il-Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

ALFRED SANT (Prim Ministru): Sinjura President, inqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra:

Lista ta' White Papers li ħarġu bejn l-1987 u l-1996 u dawk li ħarġu matul l-1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 10871; u

Kopja ta' press notice maħruġa fis-6 ta' Jannar 1998 dwar il-linja ta' informazzjoni tal-Gvern, freephone 153, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11174.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA (Viċi Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent): Sinjura President, inqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra:

Tabella li turi l-għadd ta' valiġġi diplomatiċi mibgħuta lil u minn kull ambaxxata matul l-1996 u l-1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11235; u

Skeda bid-dettalji dwar infiq għal ospitalita' u entertainment mill- Kummissjoni Għolja Maltija f'Canberra bejn Jannar 1995 u Settembru 1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru W 1090.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Sinjura President, inqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra:

Avviż Legali Nru 19 ta' l-1998 - Regolamenti ta' l-1998 li jemendaw ir- Regolamenti dwar ir-Rati ta' Allowance għal Studenti tas-Sixth Form;

Tabella li turi l-għadd ta' studenti li żaru l-wirja Ġimgħa tax-Xjenza u Teknoloġija, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 10715; u

Tagħrif dwar studenti ġodda fl-Universita' fis-sena akkademika 1997/98, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11418.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT (Ministru tal-Finanzi u Kummerċ): Sinjura President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 15 ta' l-1998 - Ordni ta' l-1998 li jemenda l-Ordni dwar id-Dazji ta' Importazzjoni (Ħlas lura fuq Sigaretti Esportati);

Tabella li turi l-għadd u l-valur ta' armi tan-nar importati matul l- 1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 10872;

Tagħrif dwar impjegati tal-Mid-Med Bank sponsorjati sabiex isegwu korsijiet fl-Universita', bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11173; u

Tabella li turi d-dħul tad-Dipartiment tal-Lottu Pubbliku mil-logħob tas-Super 5 u tal-lottu matul l-1996 u l-1997, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 11284; u

Tagħrif dwar ħaddiema mal-Korporazzjoni Enemalta fis-16 ta' Mejju tas- snin 1985, 1986 u 1987, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11399.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION (Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali): Sinjura President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja tad-diskors li għamel il-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali fil-21 Konferenza tal-Ministri Ewropej tal-Ġustizzja li saret fi Praga bejn l-10 u l-11 ta' Ġunju 1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11463.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Debono Grech.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH (Ministru għat-Trasport u Portijiet): Sinjura President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 18 ta' l-1998 - Regolamenti ta' l-1998 li jemendaw l- Iskedi li jinsabu ma' l-Att dwar it-Taxxa tar-Reġistrazzjoni ta' Vetturi bil-Mutur; u

Kopja ta' Traffic Calming Guidelines, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11303.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Michael Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA (Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja): Sinjura President, inqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra:

Tagħrif dwar spiżeriji li minnhom jitqassmu l-mediċini tal-gvern, flimkien ma' l-għadd ta' pazjenti li attendew dawn l-ispiżeriji matul l-1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11124.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Grech.

ONOR.

EDWIN S. GRECH (Ministru tal-Ħarsien Soċjali): Sinjura President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Lista ta' talbiet għall-impjieg li saru matul Novembru 1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 10612.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI (Ministru tad-Djar): Sinjura President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 16 ta' l-1998 - Ordni ta' l-1998 dwar l-Awtorita' tad- Djar (Trasferiment ta' Proprjeta') (Nru 2); u

Avviż Legali Nru 17 ta' l-1998 - Ordni ta' l-1998 dwar il-Kummissarju ta' l-Artijiet (Trasferiment ta' Drittijiet u Responsabbiltajiet).

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet.

Il- Ministru Brincat.

MOZZJONIJIET

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ORDINANZA DWAR IL-PENSJONIJIET

ONOR.

LEO BRINCAT: Sinjura President, nipproponi l-Ewwel Qari ta' l- Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Ordinanza dwar il-Pensjonijiet, Kap 93".

MADAM SPEAKER: Min jissekonda, jekk jogħġobkom?

ONOR.

CARMELO ABELA: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Ordinanza dwar il-Pensjonijiet, Kap. 93" ikun moqri l-Ewwel Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri l-Ewwel Darba.

MOZZJONI SABIEX JIĠI APPROVAT L-OMBUDSPLAN GĦAS-SENA 1997/1998

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, nipproponi din il-mozzjoni ffirmata minni u mill-Onor.

Ċensu Galea:

Wara li l-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra ra l-Ombudsplan ippreżentat mill-Ombudsman għas-sena 1997/98 li kopja tagħha tqiegħdet fuq il-Mejda tal-Kamra fis-seduta tas-6 ta' Ottubru 1997;

Wara li sema' l-ispjegazzjonijiet mogħtija mill-Ombudsman personalment fuq il-kummenti kollha li sarulu fil-laqgħat ta' l-istess Kumitat li saru fil-21 u fid-29 ta' Ottubru 1997;

Wara li t-traskrizzjoni ta' din il-laqgħa ġiet iċċirkolata lill-Membri kollha tal-Kamra tad-Deputati; u

Wara r-rakkmandazzjoni li saret mill-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra,

Il-Kamra tad-Deputati tapprova l-Ombudsplan kif ippreżentat.

Sinjura President, kif taf is-Sinjorija Tiegħek, dan it-tielet ombudsplan li qed jitressaq quddiem dan il-Parlament diġa' ġie diskuss ampjament fil- Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra u llum jiena qed nipproponi li jiġi approvat minn din il-Kamra.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hi l-mozzjoni kif imressqa mill-Viċi Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

MADAM SPEAKER: Ngħaddu issa għall-Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR DAZJU TAS-SISA (EMENDA NRU 3)

EXCISE DUTY (AMENDMENT) (NO.

3) BILL

L-ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mill-20 ta' Jannar, 1998.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

MADAM SPEAKER: Rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Madam Speaker, dan l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna qed idaħħal fis-seħħ ċerti miżuri li ttieħdu fil-budget, b'mod partikolari dawk li għandhom x'jaqsmu max-xorb alkoħoliku u l-pitrolju.

Ħalli nibda biex ngħid xi ħaġa dwar il-loġika li ġiet użata għar-rigward tal-pitrolju għaliex kultant huwa diffiċli li wieħed jifhimha.

Mill-graph li turi kemm ġie kkonsmat pitrolju f'dawn l-aħħar 20 sena, jirriżulta li filwaqt li għall-bidu kien hemm ċertu tnaqqis f'dan it-tip ta' konsum, imbagħad jidher li kien hemm ċerta żieda.

Fil-fatt f'dawn l- aħħar tliet snin il-konsum tal-pitrolju stabilizza ruħu, jekk ma naqasx ukoll.

Il-Ministru tal-Finanzi u l-Kummerċ qal li din il-graph turi li kien qed isir l-abbuż pero' jiena ma nafx kif il-fatt li għall-ewwel kien hemm żieda fil-konsum tal-pitrolju u mbagħad kien hemm ċerta stabilita' tista' ssejjaħlu abbuż.

Wieħed ma jistax jeskludi l-possibbilta' li l- konsum tal-pitrolju kien qed jintuża fejn mhux suppost għaliex fil-fatt kemm-il darba ngħatajna indikazzjonijiet li l-pitrolju qed jitħallat mad- diesel mis-sidien tal-karozzi tal-linja pero' it does not necessarily follow li wieħed jgħid li din il-graph turi abbuż.

Ta' min jgħid, Madam Speaker, li meta għamilt mistoqsija parlamentari fejn staqsejt:

"Peress li l-Korporazzjoni Enemalta qiegħda tirreklama l-użu tal-light fuel oil minflok il-pitrolju, jista' l-Ministru jagħti informazzjoni dwar il-pollution content ta' dan il-fuel oil imqabbel mal-pitrolju?",

il-Ministru Brincat weġibni:

"Jidher li l-Onor.

Membru qiegħed jirriferi għas-sulphur content tal- prodotti.

Waqt li l-pitrolju għandu sulphur content ta' 0.3% dak tal- light fuel oil huwa ta' 1.7%.".

Din ir-risposta tindika bl-iktar mod ċar li l-light fuel oil li ddaħħal minflok il-pitrolju għandu sulphur content ta' 5.6 darbiet iktar mill- pitrolju.

Din hija xi ħaġa inkwetanti, iktar u iktar meta wieħed jieħu in konsiderazzjoni li l-light fuel oil iddaħħal bl-intenzjoni li jiġi wżat mill-furnara għax, kif jaf kulħadd, il-maġġoranza tal-fran jinsabu f'postijiet abitati.

GĦalhekk wieħed jibda jissuspetta li l-Gvern m'għamilx studju biżżejjed qabel ma ppropona li jdaħħal il-light fuel oil u ma nistax nifhem kif qegħdin ngħidu li l-Enemalta se tara x'jista' jsir biex jitnaqqas is-sulphur content tal-light fuel oil u mbagħad introduċejna miżura li se żżid it-tniġġis kważi b'sitt darbiet iktar.

Kif kulħadd jaf, din il-miżura tmur oltre mill-flus li se jiffranka l-Gvern permezz tagħha għax tirrigwarda s-saħħa tal-poplu tagħna u wkoll l-ambjent għaliex, kif diġa' għidt, il-light fuel oil iħammeġ kważi sitt darbiet iktar mill- pitrolju.

GĦalhekk wieħed bilfors ikollu jikkonkludi li l-Gvern mhux qed jaħseb fuq il-miżuri li qed idaħħal bis-serjeta'.

Jiena niftakar, Madam Speaker, li meta l-Enemalta kienet talbet lill- Gvern Nazzjonalista biex jitneħħa s-sussidju fuq il-pitrolju, ma konniex aċċettajna din it-talba proprju għaliex wieħed irid jipprepara qabel ma jieħu pass bħal dan.

U jiena jiddispjaċini li l-Gvern preżenti jinsab lest li jintroduċi sistema li tħammeġ minn ħames sa sitt darbiet iktar sempliċement minħabba l-flus li se jiffranka, għaliex allura se niġu f'sitwazzjoni fejn ħajjitna se tkun iddeterminata minn calculator.

Illum m'għadniex nisimgħu dak il-kliem li kien jgħid il-Partit Laburista meta kien fl-oppożizzjoni fejn tant kien jenfasizza li huwa partit favur l- ambjent imma qegħdin nisimgħu lill-Ministru jgħidilna li wara li tiġi ntrodotta din il-miżura l-Enemalta se tara x'tista' tagħmel biex iġġib f'pajjiżna light fuel oil li ma jkunx iħammeġ daqstant.

Imma dan m'huwiex atteġġament responsabbli u l-poplu ma jistax jaċċetta li biex il-Gvern jiffranka xi ħaġa tal-flus iżid it-tniġġiż f'pajjiżna.

Madam Speaker, tajjeb ngħidu li l-pitrolju ma jintużax biss mill-fran imma wkoll mill-industrija li tuża kwantita' kbira minnu.

Fil-fatt jien għalhekk għidt li ma nistax nifhem kif mill-graph li qiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra l-Ministru kkonkluda li qed isir abbuż mill-użu tal-pitrolju.

Jekk stess isiru xi abbużi mill-pitrolju, jiena kont nistenna li l-Ministru se jġibilna xi evidenza ċara dwar dan għaliex ma nistax nifhem kif il-fatt li matul dawn l-aħħar tliet snin il-konsum tal-pitrolju naqas, allura dan huwa proof li qed isir abbuż.

Wieħed irid isemmi wkoll l-impatt li ħalliet iż-żieda fil-prezz tal-pitrolju fuq il-pensjonanti.

Madam Speaker, niftakar li meta l-Enemalta kienet ipproponiet lill-Gvern Nazzjonalista li jitneħħa s-sussidju fuq il-pitrolju, bħala ministru responsabbli mill-istatistika jien kont ġejt mitlub ngħid lid-dipartiment ta' l-istatistika biex jagħmel studju dwar l-impatt li jkollha miżura bħal din fuq il-pensjonanti.

Fil-fatt wara li kien sar dan l-istudju, irriżulta li jekk kemm-il darba tiddaħħal din il-miżura l-pensjonanti se jħallsu bejn 50c u ¥1 iktar fil-ġimgħa, speċjalment matul ix-xhur tax-xitwa.

GĦalhekk il-Gvern preċedenti kien ikkonkluda li qabel ma jintroduċi din il-miżura għandu jara li jagħti kumpens xieraq lill-pensjonanti.

Dan huwa l-mod kif isiru l-affarijiet u mhux niġu ngħidu li se ndaħħlu xi miżura ġdida mingħajr ma nqisu x'impatt se jkollha, l-iktar issa li qiegħda tagħmel din il-kesħa kollha.

Anke l-General Workers Union ikkritikat b'mod iebes din il-miżura, speċjalment meta qieset l-impatt tagħha fuq il-pensjonanti, u tajjeb li wieħed ifakkar li l-konsulenti ta' dan ir-rapport kienu d-deputy leader l- Avukat George Abela u membru ieħor ta' din il-Kamra li sa ftit xhur ilu kien ministru tal-finanzi.

Fil-fatt dan ir-rapport jgħid ċar u tond li l- Gvern għandu jevalwa kif din il-miżura se tolqot lill-pensjonanti.

Issa l- Gvern jaf li din il-miżura se tolqot lill-pensjonanti għaliex il-Gvern Nazzjonalista diġa' għamel l-istudju tiegħu pero' donnu ntilef ifittex il- memos 'l hawn u 'l hemm u ma pprovax jagħmel ir-riċerki tiegħu jew għallinqas jistaqsi dwar dan lill-Ministru Brincat stess, li huwa responsabbli wkoll mill-istatistika.

Wara kollox kulma tmur fin-nofs hija telefonata u żgur li fi ftit sigħat din l-informazzjoni tasal għand il- Gvern.

Fil-fatt, Madam Speaker, meta jiena bħala ministru kont rajt dan l- istudju li sar fi żmien il-Gvern Nazzjonalista mill-ewwel għidt li għandna noqogħdu attenti għaliex jekk nintroduċu miżura bħal din inkunu qegħdin nimminaw lill-pensjonanti, li ħafna drabi jsaħħnu djarhom permezz tal- pitrolju għaliex ma jaffordjawx jużaw il-mezz elettriku.

GĦalija miżura bħal din żgur li ma tirriflettix li l-Gvern qed jimxi b'mod għaqli u li għandu kuxjenza soċjali imma għall-kuntrarju tirrifletti ċertu coldness fil- mod li bih jagħmel il-kalkoli tiegħu għaliex m'huwiex jieħu in konsiderazzjoni l-konsegwenzi ta' dawn l-istess miżuri.

Dan il-punt ġie espress saħansitra fir-rapport tal-General Workers Union li indikat bl- iktar mod ċar li l-Gvern m'għamilx il-homework sewwa rigward l-impatt li se tħalli miżura bħal din fuq il-pensjonanti u ġie ssuġġerit li l-pensjonanti għandhom jingħataw żieda.

Madam Speaker, kif nafu dan il-Gvern neħħa s-sussidju mil-lejl għan-nhar, u dan meta kien diġa' żied il-prezz tal-pitrolju fl-ewwel budget tiegħu, jiġifieri dan il-Gvern żied il-prezz tal-pitrolju darbtejn.

GĦalhekk il- konklużjoni li wieħed jiġbed hawnhekk hija li l-Gvern m'għamilx xogħlu tajjeb, la fl-ewwel budget u lanqas fit-tieni budget, għaliex ma studjax sewwa l-implikazzjonijiet tal-miżuri li ħa.

Jien personalment ma nistax nifhem għaliex il-Prim Ministru ma jaqbilx li għandha ssir analisi ta' l- impatt li tħalli miżura bħal din minn qabel.

F'paġna 5 ta' "it-Torċa'' ta' nhar il-Ħadd li għadda l-Prim Ministru għoġbu jikteb fuqi personalment minflok jirrispondi għall-affarijiet li hu responsabbli minnhom.

Huwa qal:

"Tal-PN, fosthom il-professur li ma tantx għadu jixraqlu t-titlu ...''.

Imma għaliex il-Prim Ministru qed jagħżel li jagħmel kritika personali minflok ma jgħidilna jekk, fl-opinjoni tiegħu, il-fatt li ma ħasibx minn qabel fuq il-miżuri tal-budget hijiex ġennata?

Wara kollox huwa d-dmir tiegħi li nagħmel din it-tip ta' kritika, mhux biss bħala deputat imma wkoll bħala ekonomista, għaliex huwa ovvju li qabel ma ddaħħal xi miżura għandek tanalizzaha u mhux l-ewwel tagħmel qassata - kif darba qal xi ħadd min-naħa l-oħra - u mbagħad tiġi hawnhekk u tipprova tippreżentaha bħala l- iktar ħaġa loġika.

Jaqbdek il-biki meta tara li l-iktar persuni responsabbli għal pajjiżna qegħdin jirraġunaw b'dan il-mod, u jiddispjaċini ngħid li din hija tmexxija bla boxxla, għaliex ma jagħmilx sens li wieħed jaqbad triq mingħajr ma jkun jaf fejn se tispiċċa.

Fil-programm elettorali tiegħu, dan il-Gvern kien wiegħed li se jiggverna b'mod serju pero' wieħed ma jkunx qed jiggverna bis-serjeta' meta jieħu miżuri bħal dawn.

Bħalma għidt diġa', il-Prim Ministru għoġbu jgħajjarni li jien ma jixraqlix inkun professur.

L-ewwelnett jien ma naħsibx li l- Prim Ministru huwa fid-dover li jagħmel dawn it-tip ta' kummenti u t-tieni jkun aħjar jekk jara li jagħmel l-affarijiet b'ċertu ħsieb u b'ċerta maturita', kif kien wegħedna li se jagħmel qabel l-elezzjoni.

GĦaliex qed ngħid dan?

Jiena niftakar li fil-programm elettorali tiegħu l-Partit Laburista kien jakkuża lill-Gvern Nazzjonalista li ma jaħsibx biżżejjed fuq il-policies li jieħu u kien wiegħed lill-poplu li se jagħmel pjan fit-tul biex jara x'effett se jkollhom il-policies tiegħu.

Imma kif qegħdin naraw, Madam Speaker, il-Gvern Laburista m'għamel xejn minn dan kollu, lanqas għar-rigward tal-konsum tal-pitrolju, u dan minkejja li taħt l-amministrazzjoni preċedenti diġa' kien sar studju dwar l-impatt li jkollha miżura bħal din.

Jien nibqa' nsostni li dan l-istudju jmissu sar qabel il-budget għaliex minkejja li ilu x-xhur li tħabbar, il-poplu għadu ma jafx kif se jintlaqat mill-miżuri li hemm fih.

Jiena ma naħsibx li l-użu tal-pitrolju huwa xi lussu u għalhekk nittama li l-Gvern jipprova jirrimedja għal din is-sitwazzjoni billi jagħti xi żieda lill-pensjonanti.

Miżura oħra li tissemma f'dan l-abbozz ta' liġi għandha x'taqsam mal- birra.

Meta ftit ilu l-Gvern għoġbu jdaħħal miżura li biha roħsot il-birra ta' barra, jien ma' l-ewwel opportunita' li kelli kont ġbidtlu l-attenzjoni li qiegħed jiżbalja u kont poġġejt fuq il-Mejda tal-Kamra dokument li jindika bl-iktar mod ċar li n-negozjati li kienu qed isiru f'dan ir-rigward kienu ntiżi biex filwaqt li nnaqqsu l-potenzjal tal-birra ftit ftit, ikollna aċċess immedjat għas-suq fl-Unjoni Ewropea.

U jiena naħseb li dan hu li qed jipproponi l-Gvern fid-dokument li għadu ma jridx jiżvela lil din il-Kamra, jiġifieri li filwaqt li jnaqqas il-protezzjoni ftit ftit, iġib aċċess immedjat.

Pero' llum għandna quddiemna riżultat inkwetanti għaliex minn Lulju li għadda 'l hawn is-sitwazzjoni f'dan is-settur ġiet influwenzata b'mod negattiv.

Mill-mistoqsija parlamentari numru 11189, jirriżulta li mill-ewwel tas- sena sa Novembru 1997, filwaqt li in terms of value l-ammont ta' birra żdied bi 30%, in terms of volume din żdiedet bi kważi 9%.

Allura nistaqsi: Imma dan il-Gvern jaf x'inhu jagħmel?

Biżżejjed ngħidu li minħabba li l- Gvern preżenti ma kompliex il-ftehim li konna bdejna aħna ma' l-Unjoni Ewropea biex ikollna aċċess aħjar - jiena nissuspetta li dan il-ftehim ma tkompliex minħabba li l-Unjoni Ewropea qalet lill-Gvern li jekk kemm-il darba ma jirranġax is-sistema tas-sisa, hija m'hijiex se tkompli tiddiskuti miegħu - filwaqt li naqset l-importazzjoni ta' l-alkoħol kollu, peress li naqset il-protezzjoni fuq il-birra, illum qegħdin nimportaw 30% iktar birra milli konna nimportaw fl-1996.

Imbagħad il-Gvern jiġi jgħid li qiegħed jipproteġi lill-industrija tagħna!

Madam Speaker, nixtieq issa nirriferi għad-dokument li l-Ministru għadu ma jridx iqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra u jekk ikun hemm bżonn nikxfu kollu ftit ftit, pero' naħseb li hija r-responsabbilta' tal-Ministru u ta' dan il-Gvern li jqiegħed dan id-dokument fuq il-Mejda tal-Kamra mingħajr ma jibqa' jkaxkar iktar saqajh għaliex diġa' ilu ġimgħatejn ikaxkar saqajh.

Jiena nistaqsi: Forsi l-Gvern qed ikaxkar saqajh għaliex għandu x'jaħbi?

Il-Gvern dejjem isostni li hu m'għandu x'jaħbi xejn, imma mhux hekk jidher fl-ewwel faċċata ta' dan id-dokument li poġġejt fuq il-Mejda tal-Kamra ftit ilu għaliex hawnhekk qiegħed jgħid bl-iktar mod ċar li se jkun hemm "... a gradual introduction of a tax on the value added of manufacturing activity".

Il-Ministru qalilna li din m'hijiex VAT imma jiena għidtlu li filwaqt li qabel kellna value added tax issa se jkollna tax on value added!

Tajjeb li wieħed jgħid ukoll li din it-taxxa se tiddaħħal fis-settur tal- manifattura, u dan minkejja li meta l-Partit Laburista kien fl-oppożizzjoni tgħidx kemm kien jargumenta li l-VAT tagħmel ħafna ħsara lis-settur tal- manifattura.

Fatt interessanti ieħor huwa li filwaqt li teknikament wieħed jista' jsejjaħ din it-taxxa bħala "VAT", il-Prim Ministru qed jibqa' jdur mal-lewża u qed jibqa' jsostni li din m'hijiex VAT bħal ta' qabel.

Issa jien qatt m'għidt li din il-VAT se tkun bħal ta' qabel imma għidt sempliċement li din hija tax on value added, minkejja li meta kien fuq il- bankijiet ta' l-oppożizzjoni l-Partit Laburista dejjem kien jgħid li din is- sistema ma tgħoddx għal pajjiżna.

Meta wieħed jara dan kollu, jistaqsi: Allura l-Gvern ma setax jirranġa s-sistema tal-VAT minflok ma ħatt is- sistema kollha biex illum, wara biss ftit xhur, qed jagħmel dawn il-ħafna gimmicks, ħalli sempliċement ikun jista' jagħti isem differenti lil din it- taxxa?

Nixtieq issa nitlob il-permess biex inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra r- raba' faċċata ta' dan id-dokument.

Jiena qed jiddispjaċini li mhux qed inpoġġih kollu, pero' hija r-responsabbilta' tal-Gvern li jagħmel dan u mhux tiegħi.

MADAM SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva) Il-permess ingħata.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

"Paġna 4 tal-komunikat mill-Ministeru tal-Finanzi u Kummerċ intitolat "Towards a Free Trade Area between Malta and the E.U: Economic Implications" iċċirkolat lill-korpi kostitwiti;".

Ġaladarba l-Gvern wegħedna li se jqiegħed dan id-dokument fuq il-Mejda tal- Kamra, jiena qed nistennieh jagħmel dan pero' jien diġa' qegħedt fuq il- Mejda tal-Kamra żewġ faċċati minnu għaliex id-diskussjoni trid tkompli.

Imma x'insibu f'paġna 4 ta' dan id-dokument biex il-Gvern qed iħossu daqstant skomdu u biex l-associations waslu biex saħansitra talbuh jikkjarifika dak li hemm miktub f'din il-paġna minħabba li jinsabu nkwetati fuq dak li qiegħed jingħad?

F'din ir-raba' paġna ta' dan id-dokument, taħt it-titlu "Effect on Employment", insibu:

"It is expected that the period, over which the programme is spread, is adequate ..."

- il-programm li qed jirriferi għalih huwa dak li qed ineħħi l-protezzjoni -

"... so that the growth of the export sector would more than compensate for the annual release of labour from the declining branches of industry.".

Jiġifieri dan id-dokument qed jgħidilna ċar u tond li bil-free trade zones li qed jagħmel il-Gvern se jintilfu l-impjiegi għaliex se jkun hemm setturi li mhux se jibqgħu kompetittivi minħabba li se jsibu ruħhom f'pożizzjoni dgħajfa.

Issa l-Gvern qed jgħid li jrid jagħmel tajjeb għal dan billi s- setturi l-oħra li jesportaw ikunu f'pożizzjoni li jżidu l-impjiegi tagħhom.

Allura nistaqsi: Xi studju għamel il-Gvern biex jaf li l-export sector se jikkompensa għal dan it-telf ta' mpjiegi?

X'analisi għamel biex jassigura ruħu li b'dan it-telf ta' impjiegi mhux se jiżdied il-qgħad u se jkollna opportunitajiet ġodda?

Il-Gvern għamel studju biex jara jekk free trade zone tiġġenerax iktar impjiegi milli kieku jkollna sħubija sħiħa ma' l- Unjoni Ewropea?

Jiena qed nagħmel dawn il-mistoqsijiet għaliex l-analisi li rajt s'issa tindika bl-iktar mod ċar li filwaqt li sħubija sħiħa fl- Unjoni Ewropea tiġġenera ċerti flows għall-investiment ta' l-infrastruttura ta' pajjiżna u ċerta attrazzjoni għall-investiment barrani, għadna ma nafux jekk il-free trade zone hijiex se tagħtina dawn l-istess vantaġġi, jiġifieri jekk tistimolax l-export sector biex dan jagħmel tajjeb għall- impjiegi li se jintilfu bil-politika li nnaqqsu l-protezzjoni.

Fil-fatt jiena nissuspetta li l-Gvern ma jridx iqiegħed dan id-dokument fuq il-Mejda tal-Kamra minħabba li wieħed jibda jagħmel ħafna mistoqsijiet u jinkixef li l-Gvern m'huwiex ippreparat u li m'għamel l-ebda analisi.

Madam Speaker, jiena ddeċidejt li nqiegħed żewġ faċċati minn dan id- dokument li qed nirriferi għalih fuq il-Mejda tal-Kamra sabiex il-Parlament ma jitħalliex barra minn din id-diskussjoni għaliex, minkejja li fuq l- aġenda jidher li se titressaq riżoluzzjoni tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni, din ma nafx kemm ilha mdendla.

Allura dan il-Parlament qed jiġi iżolat mid- diskussjoni li għandha ssir fuq din il-materja.

Wara kollox, naħseb li l- Gvern jista' jiggwadanja xi ħaġa minn diskussjoni bħal din u mhux jiġi jgħidilna li l-ewwel beħsiebu jiddiskuti mal-korpi kostitwiti.

Jiddispjaċini ngħid li l-pożizzjoni tal-Gvern li jagħmel a free trade zone xejn m'hi ċara għaliex hu ma jafx l-implikazzjonijiet tagħha minħabba li m'għamilx il-homework tiegħu.

Fil-weekend li għadda l-Prim Ministru qalilna li tqajjem il-fatt li l- organizzazzjoni Moody's qiegħda tagħmel rethinking dwar il-credit rating minħabba l-kwestjoni ta' l-azzjonijiet industrijali mill-UĦM, pero' f'idejja jiena għandi dokument li jindika bl-iktar mod ċar - persważ li l- Gvern għandu dan id-dokument ukoll - li l-Gvern m'huwiex konxju mill-fatt li l-organizzazzjoni Moody's qiegħda tagħmel dan ir-rethinking dwar il- credit rating wara li saru l-azzjonijiet industrijali bid-direttiva li tat il-UĦM.

Quddiemi għandi press release li nħarġet mill-organizzazzjoni ta' Moody's datata 3 ta' Lulju, 1997 - jiġifieri jumejn wara li kienet daħlet is-sistema ta' dwana u sisa - li tindika bl-iktar mod ċar li l-budget tal- Gvern m'huwiex se jkollu ¥90 miljun deficit imma ferm iktar.

Nixtieq issa nitlob il-permess biex inqiegħed kopja ta' din il-press release fuq il- Mejda tal-Kamra.

MADAM SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

"Kopja ta' press release maħruġa minn Moody's Investors Service fit-3 ta' Lulju 1997 dwar il-credit rating ta' Malta.".

Din il-press release, li ġġib it-titlu "Outlook for Malta's Foreign Currency Country Ceiling Deteriorated", tgħid hekk:

"Moody's Investors Service announced today a negative outlook on Malta's A2 long term foreign currency country ceilings on bonds and bank deposits.

According to Moody's, the action was prompted by the continued imbalances in the country's fiscal and external accounts.".

Minn din il-press release joħroġ bl-iktar mod ċar li f'nofs is-sena li għaddiet kien diġa' beda jidher li l-pjan tal-Gvern kien se jfalli, u minflok id-deficit kien se jonqos id-deficit kien se jikber b'tali mod li naslu għal deterioration fis-sitwazzjoni finanzjarja.

GĦalhekk ikun irresponsabbli min jgħid li din is-sitwazzjoni fl-ekonomija tagħna ġiet ikkaġunata minħabba l-azzjonijiet industrijali li ordnat il-UĦM.

Wara kollox, kien il-Gvern li kkaġuna dawn l-azzjonijiet li saru minħabba l- miżuri ħorox li ttieħdu fil-budget għaliex kieku ddiskuta mal-poplu u ddeċieda li jimxi kif għandu jimxi, żgur li kien ikollu reazzjoni differenti mill-poplu.

Imma l-Gvern iddeċieda li l-ewwel idaħħal il-miżuri u mbagħad jipprova jirranġa xi ħaġa wara, ħalli iktar 'il quddiem ikun jista' jġib l-iskuża li qed jipprova jattakka l-miżuri li ttieħdu fil- budget.

Imma llum il-poplu m'għadux jemmen l-iskużi ta' dan il-Gvern għaliex qed jinduna li t-tmexxija tiegħu fil-qasam ta' l-ekonomija qiegħda ssir bl-addoċċ, mingħajr ħsieb u bla ebda evalwazzjoni.

U m'hijiex serjeta' li l-Gvern iwaħħal daqqa fil-UĦM, daqqa fin-Nazzjonalisti u daqqa li l-Kaxxa ta' Malta hija falluta.

Din il-press release ilha f'idejja minn Lulju li għadda imma jiena minflok ma qgħadt ngħid lill-Gvern biex joqgħod attent minħabba dak li hawn miktub hawnhekk, ħadt il-pożizzjoni responsabbli li flimkien ma' sħabi ta' l-Oppożizzjoni nagħti parir lill-Gvern jagħmel programm tajjeb sabiex inaqqas id-deficit.

Fil-fatt jiena kemm-il darba għidt f'din il-Kamra li s- sistema tas-CET ma tirrendix daqs il-VAT.

Madam Speaker, niftakru li meta kien se jitressaq il-budget, kemm il-Prim Ministru kif ukoll il-Ministru tal-Finanzi u l-Kummerċ, bdew jgħidu li l- budget deficit se jkun jammonta għal 12% tal-GDP.

X'ħin smajthom jgħidu hekk, ixxokkjajt ruħi u kkonkludejt li ma kenux jafu x'qed jgħidu għaliex dan ma jistax ikun.

Iżda l-Gvern ma qalx li kien għamel il-kalkoli ħżiena u minflok beda jipprova jiġġustifika ruħu.

Jien naħseb li dan it-tip ta' diskors l-Prim Ministru qalu wkoll l-Amerka u żgur li dan jagħmel ħafna ħsara.

Forsi jkun hemm min jgħidli: Imma hemm differenza daqshekk kbira bejn 12% u 9.5% tal-GDP?

Dażgur li hemm differenza kbira!

L-ewwelnett meta l-Gvern qal li l-budget deficit se jkun jammonta għal 12% tal-GDP ma pinġiex sitwazzjoni sabiħa għaliex għalkemm li jkollok 9% tal-GDP bħala budget deficit m'hijiex sitwazzjoni tajba, żgur li hija ħafna aħjar milli jkollok 12% tal-GDP bħala budget deficit.

GĦalhekk, Madam Speaker, jiena qed nissuspetta li l-Gvern, minħabba li issa ġie dahru mal-ħajt peress li anke l-unions qed iduru kontrieh, għażel li jkabbar il-ħofra, li jkabbar id-deficit li għandu l-pajjiż, u jgħid li f'pajjiżna kollox mar il-baħar.

Issa, illum għandna f'idejna press release li nħarġet mingħand Moody's li qiegħda tgħid li se tagħmel revision dwar is- sitwazzjoni ta' Malta, u ċertament li l-Gvern m'huwiex se jtejjeb din is- sitwazzjoni billi jdaħħal it-taxxi fuq it-tariffi tas-servizzi ta' l-ilma u tad-dawl.

Jiena ngħid li l-ewwel ħaġa li għandu jagħmel il-Gvern hija li jerġa' jiftaħ il-pakkett tas-sistema ta' tassazzjoni ġdida u jara jekk din hijiex tirrendi biżżejjed għall-ħteġijiet tal-lum.

Hija ħaġa loġika li din il- problema ma tistax tiġi solvuta billi tgħolli t-taxxi mas-smewwiet imma billi toħloq sistema ta' tassazzjoni broad based li tifrex biżżejjed biex tirrendi ċertu dħul, u allura wieħed ma jistax ma jinnotax ċerta inkonsistenza f'dan ir-rigward min-naħa tal-Gvern.

Dan l-aħħar il-Prim Ministru qalilna li s-settur tat-turiżmu mar 'il quddiem għaliex neħħejna l-VAT.

L-ewwelnett jiena lill-Prim Ministru ngħidlu li settur bħal dak tat-turiżmu ma jmurx 'il quddiem daqshekk malajr imma jmur 'il quddiem għaliex ikunu ttieħdu policies tajbin minn sena qabel, bħalma hi t-tour operators support scheme, li l-Gvern preżenti żammha u li wasslet biex is-sena li għaddiet żiedet bi ftit in-numru ta' turisti li ġew iżuruna.

Madam Speaker, dan kollu juri kemm il-Gvern huwa inkonsistenti għaliex filwaqt li qed jgħid li s-sistema tas-CET qiegħda ddaħħal flus daqs is- sistema tal-VAT, fl-istess ħin qed jgħid li permezz tas-sistema tas-CET kien hemm żieda fl-attivita' ekonomika mingħajr ma l-Gvern tilef il-flus.

Issa l-fatt li l-Gvern ma tilifx flus waqt li kien hemm żieda fl-attivita' ekonomika juri li din is-sistema ma tantx kienet effettiva.

Madanakollu lili jirriżultali li l-Gvern naqqas id-dħul tiegħu, u dan minħabba li neħħa t-tassazzjoni minn fuq a broad based group u ħalla l-ETS, li tidher li m'hijiex qiegħda tirrendi ħafna fuq ċerti servizzi.

Nixtieq issa nirriferi għal ċerti ċifri għaliex quddiemna qed nara sitwazzjoni inkwetanti ħafna.

Meta l-Ministru introduċa dan l-abbozz ta' liġi, qalilna li s-sena li għaddiet id-dħul mis-CET u l-VAT kien ta' ¥83 miljun, jiġifieri ¥4 miljun iktar mis-sena ta' qabel.

Issa jekk kemm-il darba s-sena li għaddiet il- Gvern kellu deficit ikbar, id-differenza bejn id-dħul tas-sena li għaddiet u tas-sena ta' qabel kellha tkun ikbar.

Imma, wara kollox, il-Gvern minn meta qed jgħaqqad is-CET u l-VAT flimkien?

Mela f'daqqa waħda sirna nitkellmu fuq is-CET u l-VAT f'daqqa?

Jekk wieħed iqabbel l-ewwel sitt xhur tas-sena l-oħra ma' dawk tas-sena ta' qabel, isib li fl-1997 il-VAT yielded ¥4 miljun iktar, jiġifieri ż-żieda fid-dħul tal-Gvern mit-taxxi indiretti matul is-sena li għaddiet tista' tiġi spjegata mid-dħul tiegħu fuq l-ewwel sitt xhur għaliex irrendiet 10.6% iktar.

GĦalhekk anke dan l- argument huwa misleading, u wieħed m'għandux iħawwad l-imħuħ tan-nies billi jpoġġi s-CET u l-VAT flimkien.

Ta' min jgħid ukoll, Madam Speaker, li f'risposta għal mistoqsija parlamentari l-Ministru qal li sa Settembru d-dħul tal-VAT kien jammonta għal ¥51.5 miljun, jiġifieri fl-ewwel sitt xhur tagħha s-CET irrendiet ¥31 miljun, 'il fuq minn 20% inqas milli rrendiet il-VAT.

Il-Ministru jista' jgħidli li dan ġara minħabba li din is-sistema kienet għadha kif ġiet introdotta, pero' l-iżball huwa proprju li kull sistema li tiġi introdotta ma tirrendix biżżejjed.

Barra minn hekk jiena għandi d-dubji tiegħi dwar kemm din is-sistema se tirrendi b'mod tajjeb, pero' jibqa' l-fatt li fl- ewwel sitt xhur tagħha din is-sistema rrendiet madwar 20% inqas minn dak li rrendiet il-VAT.

Wara kollox, wieħed bilfors jirreġistra telf meta jdaħħal sistema mingħajr ma jkun jaf kemm se tirrendi.

Aħna kemm-il darba tlabna lill-Gvern biex jgħidilna kemm se jitlef flus peress li raħħas it-taxxa tal-mobile phones, tas-cinemas u ta' servizzi oħra imma dan ma qalulniex.

Fil-fatt kulma qalilna, wara li sforzajnieh, kien kemm se jdaħħal flus mis-servizzi tad-dawl u ta' l-ilma, servizzi li ħadd ma jista' jgħaddi mingħajrhom.

Jien naħseb li anke l- organizzazzjonijiet internazzjonali qegħdin jindunaw li dan il-Gvern huwa irresponsabbli meta jaraw l-argumenti li jġib.

Per eżempju, jekk tgħid lil xi international agency, bħalma hija Moody's, li l-VAT m'hijiex tajba għal Malta, dawn mill-ewwel jibdew jidħku bik.

Fil-fatt illum il-Gvern stess m'huwiex jaqbel ma' dak li qal għaliex se jdaħħal il-VAT b'mod limitat fuq il-manifattura lokali.

Jien għalhekk nagħtihom raġun lill- organizzazzjonijiet internazzjonali meta jiġuhom dubji fuq is-sitwazzjoni ekonomika ta' pajjiżna.

Wieħed għandu jkun loġiku u konsistenti u mhux bħal dan il-Gvern li jipprova jargumenta li qed idaħħal iżjed mis-CET u mill-VAT meta fil-verita' qed idaħħal inqas mis-CET.

Forsi jkun hawn min jistaqsi: Imma allura xi jrid isir?

Li rridu nagħmlu, Madam Speaker, huwa li nwessgħu s-sistema tagħna sabiex filwaqt li din tkun tirrendi ma taħqarx lill-poplu.

Il-Gvern qed jiżbalja li mhux qed jagħmel dan u għalhekk aħna se nibqgħu nsostnu li jista' jasal għal soluzzjoni biss jekk kemm-il darba jerġa' jiftaħ il- pakkett u jara x'hemm ħażin fih li wassal biex is-CET ma tirrendix dħul daqs il-VAT.

Ma jistax ikun li l-Gvern jibqa' jwebbes rasu, u allura meta wieħed jara dan kollu bilfors jargumenta li l-Gvern se jwassalna għal diffikultajiet kbar, li ma jafx x'inhu jagħmel u li mexjin bla boxxla.

Meta dan l-aħħar il-Prim Ministru tkellem dwar il-policy ekonomika fuq it- television - qed nitkellem fuq il-policy ekonomika peress li l-Ministru tal- Finanzi u l-Kummerċ tkellem fuqha waqt li kien qed jintroduċi dan l-abbozz ta' liġi - qal affarijiet li mmeraviljawni.

Fost affarijiet oħra, huwa qal li se nispiċċaw fil-pożizzjoni tal-Korea.

Imma x'għandha x'taqsam il- problema tad-deficit tal-Gvern mal-problema li għandha l-Korea!

Il-Korea għandha loans internazzjonali esterni ta' xi $70 biljun u minħabba li nħarġu ħafna flus minn dan il-pajjiż hemm kriżi sħiħa.

Jien m'iniex qed ngħid li d-deficit li għandu pajjiżna m'huwiex għoli pero' d-dejn li għandna huwa bejnietna u d-dejn bejnietna għandu implikazzjonijiet differenti.

Iżda ma kontx nistenna li l-Prim Ministru u l-Ministru tal- Finanzi u l-Kummerċ joqogħdu jkabbru l-figura tad-deficit li għandu pajjiżna minn 9% għal 12% tal-GDP, u lanqas kont nistenna li jgħidu li se niġu fl-istess pożizzjoni tal-Korea.

Jekk noqogħdu nitkellmu b'dan il-mod, pajjiżna la jikseb fiduċja mill-Maltin u lanqas mill-barranin.

Imbagħad veru jiġrilna bħall-Korea, u veru ħadd ma jiġi jinvesti f'pajjiżna għaliex meta jiġi biex jieħu l-flus li jkun ivesta lura f'pajjiżu jispiċċa jieħu xi 20% jew 30% inqas!

Ċertament li pajjiżna ma jinsabx fl-istess sitwazzjoni tal-Korea għaliex pajjiżna għandu b'madwar ¥70 miljun jew ¥80 miljun f'riżervi barranin.

Huwa veru pero' li pajjiżna għandu żbilanċ intern iżda jiena nibqa' nsostni li l-pożizzjoni ta' żbilanċ intern trid tiġi rranġata billi s-sistemi kollha ta' tassazzjoni jiġu managed aħjar.

U dan ma jsirx billi niffokaw fuq is-servizzi ta' l-ilma u d-dawl imma billi nifirxu s- sistema ta' tassazzjoni tagħna bħas-sistema tal-VAT.

B'hekk il-Gvern ikollu revenue biżżejjed biex jaqdi l-ħteġijiet tiegħu, li ċertament m'humiex żgħar.

Sur President, illum ninsabu f'sitwazzjoni fejn ħadd ma jaf kif il-poplu tagħna se jiġi affettwat, u għalkemm il-General Workers Union ħarġet rapport biex tipprova tagħmel ix-xogħol tal-Gvern, jiddispjaċini ngħid li għandi ċerti riżervi fuqu.

Dan ir-rapport qed jipprova jgħid x'impatt se jkun hemm fuq l-għoli tal-ħajja, xi ħaġa li jiena kemm-il darba staqsejtha lill-Ministru pero' s'issa għadu ma ħareġ xejn.

Ħalli ngħid issa għalfejn inqis dan ir-rapport bħala żbaljat.

L-ewwelnett, dan ir-rapport qiegħed jikkonkludi li familja medja, li tonfoq madwar ¥75 fil-ġimgħa, se jkollha spiża ta' ¥1.18 fil-ġimgħa iktar.

Pero' biż-żieda li kellna fil-budget il- meter charge ta' l-ilma u t-taxxa tad-drenaġġ bejniethom jammontaw għal ¥48 fis-sena, u dan ifisser li familja se tħallas 93c iktar fil-ġimgħa.

Mela ż- żieda fil-meter charge ta' l-ilma u t-taxxa tad-drenaġġ, li hija taxxa ġdida, diġa' qed jieħdu kważi ż-żieda kollha li hemm indikata f'dan ir- rapport u għalhekk bilfors li hawn xi żball għaliex jiena għadni ma ħadtx in konsiderazzjoni ż-żieda li kien hemm fit-tariffa ta' l-ilma, tad-dawl, tal-gass u tal-pitrolju.

U kieku l-General Workers Union ikkonsultat mad- dipartiment ta' l-istatistika, dan kien jgħidilha mill-ewwel li f'dan ir- rapport hemm xi ħaġa ħażina.

Biex weħed jagħmel il-kontijiet tiegħu sewwa jrid jgħid li bil-miżuri li ttieħdu fil-budget, familja medja se jkollha tħallas 93c iktar fil-ġimgħa fuq il-meter charge ta' l-ilma u fuq it- tariffa tad-drenaġġ u mbagħad jara x'effett kien hemm mill-miżuri l-oħrajn fl-indiċi tal-prezzijiet.

Nixtieq nirriferi issa għal rapport li nħareġ mill-International Labour Organisation bl-isem Consumer Price Index, miktub minn Ralph Turvey.

Biex ngħid hekk, dan huwa l-Bibbja tal-price indexes, u jiena għamilt kopja ta' xi faċċati rilevanti ta' dan ir-rapport biex it-tekniċi tal-gvern ikunu jistgħu jaqrawhom, għalkemm naf li għandhom kopja ta' dan ir-rapport.

Dan ir-rapport jindika bl-iktar mod ċar il-proċeduri li wieħed għandu jimxi fuqhom meta tiddaħħal xi taxxa ġdida, bħalma hi t-taxxa tad-drenaġġ.

Fil- fatt taħt il-paragrafu li jġib l-isem ta' "Newly priced items", dan jgħid "When charges are introduced for an item which has hitherto been provided free", bħad-drenaġġ - għaliex filwaqt li qabel kien free of charge issa trid tħallas għalih - dawn iridu jiddaħħlu b'mod differenti fl-indiċi tal- prezzijiet għaliex inkella r-riżultat ma jkunx jirrifletti r-realta', imma fil-fatt hekk ġara.

Meta qrajt dan ir-rapport, jien staqsejt: GĦaliex dan ir-rapport m'huwiex oġġettiv u għamel dawn l-iżbalji?

Fosi qed jipprova jwassal xi messaġġ, kif qal il-kollega tiegħi l-Onor.

John Dalli?

Qed jipprova jpoġġi pożizzjoni favorevoli għall-Gvern?

GĦaliex dan ir-rapport m'huwiex qed juri l-istampa reali lill-poplu tagħna?

Xtaqt inqiegħed dan l- estratt mir-rapport li ħarġet l-International Labour Organisation fuq il- Mejda tal-Kamra biex wieħed ikun jista' jara kif għandhom isiru l- affarijiet teknikament.

THE DEPUTY SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Sur President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

"Estratt minn Consumer Price Index miktub minn Ralph Turvey u ppubblikat mill-ILO fl-1989."

ONOR.

JOSEF BONNICI: Sur President, jien naħseb li m'hemmx għalfejn tkun tekniku biex tinduna li r-rapport li ħarġet il-General Workers Union ma jirriflettix il-verita'.

Jiena m'iniex qed ngħid li ma kienx hemm bżonn li jinħareġ rapport bħal dan pero' qed ngħid li dan ix-xogħol imissu għamlu l- Gvern.

Fil-fatt irid isir ħafna iktar xogħol biex wieħed ikollu indikazzjoni ċara ta' l-effett tal-budget fuq il-familji Maltin, speċjalment fuq il-pensjonanti u fuq dawk li l-iktar huma fil-bżonn.

Jekk kemm-il darba l-Gvern jibqa' miexi b'dan il-mod se joħloq social upheaval u diffikultajiet kbar ma' l-unions, u dan biex ma nsemmix ukoll li se joħloq ħafna diffikultajiet lill-maġġoranza tal-poplu tagħna li mhux se jkun jaffordja jsaħħan daru fix-xhur tax-xitwa u juża ilma kemm hemm bżonn.

Ta' min jgħid ukoll li lili ssorpendietni l-attitudni tal-Prim Ministru għar-rigward ta' dan ir-rapport, l-iktar meta qal li dan ir-rapport qed jassumi li wieħed se jibqa' jikkonsma l-istess ammont ta' ilma u jaħli l- istess enerġija.

Normalment wieħed jikkonsma ilma u dawl kemm ikollu bżonn.

Fil-fatt ekonomikament is-servizzi tad-dawl u ta' l-ilma jissejħu inelastic għaliex filwaqt li wieħed bilfors irid jikkonsmahom, ġeneralment ma jkunx hemm ħela fil-konsum tagħhom, pero' milli jidher il-Prim Ministru anke dan il-punt elementari qed jittrattah b'mod leġġer.

GĦalhekk hemm bżonn li l-Prim Ministru jkun iktar serju f'dawn l-affarijiet u ma jieħu xejn for granted.

U bħalma lili qagħad jgħajjarni f'"it-Torċa" li jien ma jixraqlix it-titlu ta' professur, jiena ngħidlu li huwa m'huwiex jittratta l-kwestjoni ta' l-għoli tal-ħajja b'mod adegwat u ċertament li l-pajjiż ma jistħoqqlux jiġi ttrattat b'dan il-mod mill-Prim Ministru tiegħu għaliex finalment dan jirrifletti fil-credit rating tal-pajjiż.

Ovvjament, jekk kemm-il darba l-Gvern jibda jagħmel l-affarijiet b'loġika ħażina, pajjiżna mhux se jagħti impressjoni tajba u l-barranin jibdew jgħidu li aħna ma nafux nevalwaw l-affarijiet u li mexjin bla boxxla.

Din hija l-agħar ħaġa li tista' tiġri lil pajjiżna għaliex naturalment dawn l-affarijiet jibdew iħallu ċerti konsegwenzi.

Sur President, jien m'iniex se nieħu aktar ħin ta' din il-Kamra u nixtieq nagħlaq id-diskors tiegħi billi nappella lill-Gvern imexxi b'iktar serjeta' u qabel ma jdaħħal ċerti miżuri jagħmel l-analisi u l-istudju tiegħu bir- reqqa u b'sens ta' kuxjenza soċjali.

Jekk wieħed jimxi b'dan il-mod, pajjiżna mhux talli ma jidħolx fi problemi ġodda imma saħansitra jasal biex isolvi l-problemi li għandu bħalissa.

Iżda minn mindu l-Gvern introduċa miżuri ġodda fil-budget li għadda, sfortunatament pajjiżna mhu jara xejn ħlief diffikultajiet kbar resqin lejh u dan ġara għaliex dawn il-miżuri kienu nofshom nejja.

Iżda l-Gvern m'huwiex jgħidilna kif dawn il-miżuri se jaffettwaw lill-poplu u ma qalilniex li se jagħti xi żidiet biex ipatti għall-miżuri li daħħal imma qalilna li jekk ikun hemm xi effetti mbagħad jara x'jagħmel.

Imma allura ħadd m'hu qiegħed jirrealizza li wieħed ma jistax ma jaħsibx fuq il-kontijiet minn qabel!

Mela l-kontijiet mhux dalwaqt jibdew jaslu u l-poplu tagħna ma jridx jerfa' dak il-piż!

Allura kif jista' wieħed jargumenta b'dan il-mod!

GĦalhekk nerġa' nappella lill-Gvern biex ikun iktar responsabbli, iktar matur u jaffronta din is-sitwazzjoni delikata fl-ekonomija tagħna billi qabel ma jdaħħal ċerti affarijiet bla ħsieb ta' xejn iqis dak li jkun se jagħmel.

Grazzi, Sur President.

THE DEPUTY SPEAKER (Onor. Michael Bonnici): Nirringrazzjak.

Iktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Francis Agius.

ONOR.

FRANCIS AGIUS: Sur President, fid-diskors li se nagħmel nixtieq nagħmel xi ftit riflessjonijiet fuq dan l-abbozz ta' liġi li, fost affarijiet oħrajn, qiegħed iżid it-tariffa tal-pitrolju, pero' dan irridu narawh fil-kontest ta' kif il-Gvern qiegħed jittratta l-problema tad- deficit kemm bħala gvern u aktar u aktar bħala Enemalta.

L-ewwelnett ta' min jgħid li l-Gvern qal li għolla l-pitrolju minħabba raġunijiet ambjentali pero' jiena wisq nibża' li din iktar qiegħda sservi bħala paraventu u kif qal il-Ministru stess, naħseb li din il-miżura iktar ittieħdet biex il-Gvern jgħolli r-revenue tiegħu.

Jiena wasalt għal din il- konklużjoni għaliex mill-budget jidher ċar li l-Gvern għamel minn kollox biex jgħolli r-revenue tiegħu u saħansitra wasal biex jgħolli t-tariffa tal- konsum ta' l-enerġija, minkejja li jaf li llum ħadd ma jista' jgħix mingħajr ma jikkonsma l-enerġija.

Fil-fatt il-pitrolju jintuża għal diversi affarijiet, anke fil-qasam industrijali, pero' minħabba li l-Gvern deherlu li kien qiegħed isir abbuż minnu għollieh mingħajr ma ra x'konsegwenzi se jkun hemm fuq min ma jaffordjax iħallas dawn it-tariffi ġodda.

Biex tagħqad il-Gvern għolla l-pitrolju proprjament fl-iktar xhur kesħin ta' matul is-sena kollha u ma ppreparax lill-konsumaturi minn qabel b'dak li se jagħmel, bil-konsegwenza li llum min ma jaffordjax iħallas it- tariffi l-ġodda mhux qiegħed ikun jista' jsaħħan daru f'dawn ix-xhur kesħin.

Fil-fatt wara l-budget bdejna naraw irreklamati prodotti domestiċi li ma jaħdmux bil-pitrolju imma b'tip ta' enerġiji oħra li għadna ma nafux eżatt x'inhu l-effett tagħhom.

Sur President, ta' min jgħid li l-Korporazzjoni Enemalta għandha tliet diviżjonijiet, id-diviżjoni tal-fuel, id-diviżjoni tal-gass u s-sezzjoni ta' l-elettriku, li lkolli qegħdin jagħmlu telf.

Minn hawnhekk joħroġ ċar għalfejn il-Gvern qiegħed jgħolli l-prezzijiet ta' dawn il-prodotti għal darba darbtejn għaliex meta jħares lejn l-andament finanzjarju ta' dawn il- prodotti, skond il-projections tiegħu stess, jinduna li peress li warrab il- VAT, li kienet tgħollilu r-revenue, din il-korporazzjoni se tkompli tiġġenera telf sostanzjali fit-tliet snin li ġejjin.

Dan juri li l-Gvern lanqas biss qiegħed jaħdem b'computer imma b'sempliċi calculator għaliex bil-computer kien idaħħal parametri oħrajn.

Mela aħseb u ara kemm qiegħed jikkalkola lil dawk in-nies li llum qegħdin jipprovaw jikkonsmaw mill-inqas enerġija minkejja li għadhom ma jafux x'se jkun l-ammont tal-kontijiet li se jirċievu!

Ta' min isemmi li diversi nies li kellhom prodotti jaħdmu bil-pitrolju kkonvertewhom biex ikunu jistgħu jaħdmu b'tip ta' enerġiji oħrajn pero' dan mhux dejjem jista' jsir.

Per eżempju, meta kien hemm min beda jixtri l- light fuel oil minflok il-pitrolju, beda jara li dan joħloq ħafna nugrufun, u jekk il-prodott ma jaqbadx mill-ewwel joħloq gassijiet velenużi wkoll, bħalma hu l-carbon monoxide.

Meta fil-passat iddaħħal il-kerosene f'pajjiżna, konna ltqajna ma' din il-problema wkoll u minn studju li sar ftit tas-snin ilu rriżulta li 3% ta' l-attakki tal-qalb tal-poplu Malti huma kkaġunati minħabba l-carbon monoxide li, kif għidt diġa', jiġi prodott meta l-fuel ma jaqbadx tajjeb minħabba li l-prodott domestiku jkun difettuż jew inkella l-fuel ma jkunx ta' ċerta kwalita'.

Ta' min jgħid ukoll li s- sulphur dioxide, li ġie ssuġġerit bħala alternattiva għall-pitrolju, jikkaġuna ċerti problemi fis-sistema respiratorja tal-bniedem u fil-qasam ambjentali.

Fil-fatt waħda mir-raġunijiet prinċipali li għaliha aħna ridna nnaqqsu l-emissions tas-sulphur dioxide fil-power station kienet proprju li dan il-prodott jipproduċi ċerti sustanzi li jagħmlu ħsara kbira lill- ambjent, fosthom lill-bini.

GĦalhekk meta wieħed jara dan kollu, bilfors ikollu jikkonkludi li l-Gvern qiegħed jintroduċi l-prodotti b'nuqqas ta' ħsieb.

"The Times" ta' l-20 ta' Diċembru, 1997 irrapportat li l-manager ta' din il-korporazzjoni stess qal li huma kienu "... unaware there would be so many problems" għar-rigward tal-light fuel oil.

GĦalhekk wieħed bilfors irid jgħid li din il-miżura ttieħdet sempliċement biex insolvu l-problema tad-deficit li hemm f'din il-korporazzjoni.

Jiena naħseb li l-konsumatur Malti jixraqlu jiġi ttrattat ħafna aħjar u jeħtieġ li nedukawh fuq il- konsum tal-fuel għall-użu domestiku.

Ħafna drabi meta nagħmlu l-kritika tagħna aħna niġu mpinġija li qegħdin nagħmlu dan sempliċement minħabba li qegħdin fuq il-bankijiet ta' l-oppożizzjoni, pero' wieħed dejjem għandu jisma' l-kritika u s-suġġerimenti li tagħmel l-Oppożizzjoni għaliex finalment jekk dan ma jsirx huwa l-konsumatur li jbati.

Sur President, fid-diskors tiegħu l-Ministru qal li dawn iż-żidiet li qegħdin nitkellmu fuqhom m'humiex taxxi.

GĦalija l-Ministru jista' jsejħilhom li jrid pero' l-fatt hu li dawn iż-żidiet huma iebsin wisq għall- poplu Malti, iktar u iktar meta wieħed iqis li għadna ma nafux dawn x'effett se jkollhom.

Il-Gvern qal li huwa għolla l-prezz tal-pitrolju minħabba li kienu qegħdin isiru xi abbużi, speċjalment mis-sidien tal- karozzi tal-linja, pero' kif għidt diġa' jidher ċar li l-Gvern qiegħed jinħeba wara dan il-paraventu sabiex jgħolli r-revenue tiegħu.

Jien naqbel li għandu jkun hemm value for money pero' qabel għandna noqogħdu attenti f'liema settur napplikaw dan il-prinċipju għaliex wieħed ma jistax jikkalkola minn qabel eżattament kemm se nonfqu flus fil-qasam tas-saħħa.

Jekk naslu għal din is-sitwazzjoni nispiċċaw li lanqas biss ikollna bżonn regolatur bħalma huwa l-gvern.

Il-gvern qiegħed hemmhekk sabiex jipprovdi dawk il-public utilities li hu biss jista' jipproduċi fil-pajjiż u wieħed għandu jibqa' jenfasizza dan l-argument għaliex sfortunatament il-Gvern preżenti qiegħed jara l-effetti biss miċ-ċifri u mill-istatisika - dik li tissejjaħ politika leminija - mingħajr mhu jieħu ħsieb l-aspett soċjali u ambjentali ta' pajjiżna.

Sur President, nafu wkoll li ċ-chairman il-ġdid ta' l-Enemalta qal li f'din il-korporazzjoni hemm 25% tal-ħaddiema żejda.

Din m'hijiex ċajta u nemmen li jkun aħjar jekk nistudjaw dan il-fattur serjament milli nibqgħu ngħollu l-prodotti li tipproduċi din il-korporazzjoni għaliex, kif għidt diġa', wisq nibża' li l-Gvern qiegħed jirrikorri għal dawn il-miżuri bl- għan uniku li jkompli jiġġieled mad-deficit li qiegħed ikabbar hu stess bil- politika li qiegħed juża u bil-mod kif qiegħed jimxi mal-korporazzjonijiet.

Fil-fatt jiena nimmeravilja ruħi kif wara ftit li korporazzjoni toħroġ ċerti miżuri ġodda, din tispiċċa tiġi pprivatizzata, kif ġara fil-każ tat- Telemalta.

Kif għidt diġa', jien m'iniex qiegħed ngħid li m'għandux ikun hemm kontroll fuq il-ħela u li l-konsumatur m'għandux jiġi edukat biex ma jaħlix, pero' jiena personalment inħoss li l-miżuri li ttieħdu f'dan il- budget, b'mod partikolari dawk li jirrigwardaw il-fuels u l-liċenzji tas- sewqan, jikkomparaw sew ma' dik l-iskossatura li kellna fl-1973.

Bħala Oppożizzjoni, aħna lkoll inħossu li l-miżuri li introduċa l-Gvern f'dan il- budget huma iebsin ħafna pero' naħsbu li qatt m'hu tard li l-Gvern jirrevedi l-pożizzjoni tiegħu.

Sur President, jien se nagħlaq dan id-diskors billi nfakkar lill-Gvern li l-poplu li jgħix bit-tama jista' jmut bil-piena, u qiegħed ngħid dan għaliex il-miżuri li ttieħdu f'dan il-budget mhux lill-Gvern ġabu għarkubbtejh, kif qal il-Prim Ministru, imma liċ-ċittadin.

Grazzi, Sur President.

THE DEPUTY SPEAKER: Nirringrazzjak.

Iktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L- Onor. Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, nixtieq nibda d-diskors tiegħi billi ngħid xi ħaġa dwar iż-żieda fis-sisa fuq il-pitrolju, għalkemm dan l-abbozz ta' liġi ma jittrattax biss il-pitrolju imma diversi items oħra, bħas- sigaretti u x-xorb.

L-Oppożizzjoni m'hijiex se toqgħod tilmenta għall-fatt li f'dan il-budget żdiedet it-taxxa fuq is-sigaretti u x-xorb għaliex dawn m'humiex affarijiet ta' min jinkoraġġihom u meta gvern jintaxxa dawn il- prodotti jkun qiegħed jiddiżinċentiva lin-nies milli jikkonsmawhom.

Naturalment pero' din hija xi ħaġa li finalment taffettwa d-dħul tal-gvern għaliex jekk dan id-diżinċentiv jikseb suċċess, allura l-gvern ma jdaħħalx id-dħul li jkun qiegħed jippjana li jdaħħal minn dawn il-prodotti U dan għaliex, fl-opinjoni tiegħi, l-oġġettiv soċjali tal-gvern għandu jkun li filwaqt li jdaħħal iktar taxxi fuq prodotti bħal dawn, ma jdaħħalx taxxi fuq prodotti essenzjali, bħalma hu l-pitrolju.

Smajna lill-Ministru jgħidilna li t-taxxi li ddaħħlu f'dan il-budget kienu suċċess għaliex il-konsum tal-pitrolju naqas drastikament.

Fil-fatt mill-figuri li tana l-Ministru stess jirriżulta li filwaqt li f'Novembru ta' l-1996 il-poplu kkonsma 1,474 metru kubu ta' pitrolju, fl-1997 dan il- konsum niżel għal 507 metru kubu.

Pero' meta jien qabbilt kemm il-poplu kkonsma gasoline, kerosene, thin fuel oil u LCO fl-1996 ma' kemm ikkonsma fl-1997, sibt li fl-1997 dan ikkonsma 1,000 tunnellata inqas mill-1996.

Qiegħed ngħid dan biex nuri kemm huwa meħtieġ li nirrispettaw iktar iċ- ċifri u nikkwotawhom fil-kontest veru tagħhom għaliex maċ-ċifri nistgħu nduru dawra durella, nistgħu nqabbżuhom kif nixtiquhom jaqbżu u nistgħu nġiegħluhom jiżfnu skond id-daqqa li ndoqqu.

Pero' l-fatt li f'Novembru l- konsum tal-pitrolju naqas b'900 tunnellata u l-konsum taż-żjut kollha naqas b'1000 tunnellata jfisser li kien hemm raġunijiet oħra għaliex kien hemm nuqqas fil-konsum tal-pitrolju.

GĦalhekk qed nagħmel dan l-appell biex ninterpretaw iċ-ċifri kif għandna ninterpretawhom u mhux kif jaqblilna.

Sur President, jiena nistaqsi: Din is-sena kien hemm nuqqas fil-konsum tal-pitrolju minħabba li l-heaters tal-pitrolju, speċjalment fid-djar ta' l- anzjani tagħna, ma ġewx mixgħula?

Dan kien il-prezz li ħallasna biex inkunu nistgħu niġu niftaħru li l-Enemalta sejra tajjeb?

GĦamilna xi eżerċizzju biex inkunu nafu kemm mill-500 tunnellata pitrolju li ġew ikkonsmati f'Novembru u kemm mill-500 tunnellata li ġew ikkonsmati f'Diċembru ntużaw mill-anzjani tagħna, li kellhom iħallsu iktar għal dan il- prodott biex ikunu jistgħu jgħixu b'mod diċenti?

GĦaliex kulma qalilna l- Ministru huwa li l-Enemalta marret tajjeb u llimita ruħu għal parti waħda biss mill-equation kollha ta' din l-azzjoni li ħa mingħajr ma lluminana dwar l-effett soċjali li ħalliet miżura bħal din.

Jien ma nafx jekk il- Ministru jimportahx mill-effett soċjali pero' l-fatt hu li ma qalilniex kemm hemm households li jużaw il-pitrolju jew kemm hu l-persentaġġ tal- pitrolju li jintuża għall-konsum domestiku.

Aħna nafu li l-pitrolju jintuża l-iktar mill-pensjonanti imma l-Ministru ma tax importanza lil dan il-fattur għaliex iċ-ċifri, l-oġġettivi tal-profitti u l-oġġettivi finanzjarji ddominaw il-ħsieb tal-Gvern b'mod totali.

Fl-opinjoni tiegħi hija xi ħaġa tal-mistħija li llum il-Gvern qiegħed jimxi bħal ma timxi ażjenda, jiġifieri qiegħed iħares biss lejn il-profitt, u mhux qiegħed jagħti kas il-kwalita' tal-ħajja tal-poplu minkejja li huwa d-dmir ta' kull gvern li jagħmel dan.

Irrid nagħmilha ċara li jiena nara l-profitt bħala xi ħaġa essenzjali li ma nistgħux ngħaddu mingħajrha jekk ma rridux ninqatgħu lura f'dak li hu investiment, pero' fl-istess ħin irridu nifhmu li r-regoli li jgħoddu għall- azjendi privati mhux neċessarjament jgħoddu għall-Gvern u għall-ażjendi tiegħu għaliex dawn għandhom element soċjali fihom.

L-ewwelnett aħna nemmnu li l-Gvern m'għandux jidħol f'ażjendi li ma jkollhomx kontest soċjali u jekk il-Gvern għandu share fl-Enemalta, fit-Telemalta u fil- Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma dan jiġri biex f'dawn il- korporazzjonijiet ikun hemm element soċjali.

Allura kif jista' jiġi aċċettat li dawn il-korporazzjonijiet, li għandhom element soċjali, ikunu mmotivati biss mill-profitt?

Kif jista' jiġi aċċettat li minn dawn il- korporazzjonijiet ikun jinteressana biss kemm se naqilgħu u li ma jkollniex telf?

Aħna rridu nifhmu li pajjiżna m'għandux riżorsi naturali bħaż-żejt u rridu niftakru li l-ilma rridu nipproduċuh għaliex, filwaqt li f'pajjiżi oħra l-ilma jaqa' mis-smewwiet għal ġox-xmajjar, aħna rridu nneħħulu l-melħ u l-impuritajiet kollha qabel ma nkunu nistgħu nużawh, u naturalment dan il- proċess jiswa l-flus.

Allura kif nistgħu ngħidu li ma jimportaniex minn dan kollu u mbagħad il-poplu jħallas għall-ispejjeż li tonfoq il- korporazzjoni?

Meta nargumentaw b'dan il-mod, Sur President, inkunu qegħdin niddistabilizzaw il-bażi totali tal-cost structure ta' pajjiżna.

Hemm bżonn li l-Gvern preżenti jifhem li hawnhekk m'aħniex nagħmlu eżerċizzju fit-teorija ta' kif titħaddem kumpannija jew korporazzjoni parastatali.

II- Gvern preżenti jrid jifhem li huwa għandu responsabbilta' ta' gvern tal- pajjiż u mhux ta' management ta' ażjenda.

Il-Gvern preżenti jrid jifhem li l-poplu Malti m'huwiex xi shareholder, jiġifieri ma jinteressahx id- dividend li tagħtih fl-aħħar tas-sena imma jinteressah jekk jistax jgħix tajjeb illum.

Jekk ma jkollniex din il-viżjoni fit-tmexxija tagħna allura ma nistgħux immexxu tajjeb.

Fil-fatt dik hi li hemm nieqsa fil-Gvern preżenti, il-kuxjenza soċjali.

Kemm hu faċli li ma jkollokx tfixkil mill- unions, kif kien ikollna aħna, meta tkun fil-gvern!

Kemm hu faċli li tilbes il-ġilda ta' iljun u toqgħod tiftaħar kemm inti b'saħħtek u kemm se tagħmel riformi f'qasir żmien fil-pajjiż!

Pero' jekk gvern ma jaħsibx fuq kif dawk ir-riformi se jaffettwaw lill-poplu allura ma jkunx qiegħed jaqdi d-dmir tiegħu sewwa.

Imma issa ħalli nkompli fuq dak li kont qiegħed ngħid.

Jiena nistaqsi: Illum xi fuel alternattiv qegħdin jużaw dawk in-nies li m'humiex qegħdin jużaw il-pitrolju?

Qegħdin jużaw fuel alternattiv li jiswa iktar?

Dan x'effett se jkollu fuq ħajjithom?

U jekk dawn in-nies qegħdin jużaw prodott li ma jiswiex iktar mill-pitrolju imma li huwa ta' kwalita' inferjuri, x'se jkunu l-konsegwenzi?

Fil-fatt ġie rrapportat li ċerti ażjendi, fosthom il-lukandi, minflok pitrolju qegħdin jużaw fuels oħra biex iħaddmu s-central heating system, u danqiegħed jikkawża emissions enormi ta' gassijiet li m'humiex aċċettabbli ambjentalment.

Allura dan m'huwiex prezz ieħor li qiegħda tħallas is-soċjeta' sabiex il-Gvern ikun jista' jiftaħar kemm l-Enemalta sejra tajjeb?

Ta' min jgħid li dawn il- proposti kienu resqu quddiemna meta konna fil-gvern pero' aħna konna ħassejna li m'humiex aċċettabbli għas-soċjeta' tagħna.

Jien m'iniex inlum lill-Korporazzjoni Enemalta għaliex din qiegħda tagħmel id-dmir tagħha li tmexxi lil din il-korporazzjoni 'l quddiem imma qiegħed inlum lill-Gvern li l-oġġettiv tiegħu m'għandux ikun li tmur tajjeb l-Enemalta imma li jmur tajjeb il-poplu.

Sur President, fid-diskors tiegħu l-Ministru qalilna kemm il-VAT kienet iddaħħal inqas milli qiegħed idaħħal illum is-CET u tana xi ċifri sabiex jipprovalna dak li kien qiegħed jgħid.

Jien ma rridx nirripeti pero' wieħed irid iqis li l-Ministru qabbel il-VAT li tħallset fl-ewwel sitt xhur ta' l-1996 mal-VAT li tħallset fl-ewwel sitt xhur ta' l-1997.

Issa ta' min jgħid li fl-ewwel sitt xhur ta' l-1997 inġabret iktar VAT mill-ewwel sitt xhur ta' l-1996, u dan għal żewġ raġunijiet, l-ewwelnett minħabba li l-VAT tkabbar id-dħul tal-gvern iktar ma jgħaddi ż-żmien u t-tieni nett minħabba li fl-1996 saru ħafna stock refunds lin-negozjanti għall-istocks li kellhom meta daħlet il-VAT.

GĦalhekk il-Ministru lanqas aġġusta dawn iċ-ċifri għall-fatt li matul l-1996 kien hemm one-off payments, one-off transactions u one-off income and expenditure.

Jiena lill-Ministru nistaqsih: Kemm tħallsu stock refunds fl-1996 u kemm tħallsu stock refunds fl-1997?

Jien qiegħed nagħmel din il-mistoqsija sabiex forsi fl-aħħar nibdew nirrispettaw iċ-ċifri u mhux nikkwotawhom fit-totalita' tagħhom sabiex nagħmlu l- argument li rridu nagħmlu għaliex it-total huwa magħmul minn ħafna elementi li lkoll għandhom l-effetti tagħhom.

U nispera li l-Ministru jweġibni.

Sur President, l-eżerċizzju li jrid isir biex tiġi kkomparata l-flow tad- dħul mill-VAT mal-flow tad-dħul mis-CET għandu jkun ħafna iktar differenti u mirqum minn dak li għamel il-Ministru.

Jiena nistaqsi wkoll: Sa l-aħħar ta' Ġunju 1997, il-Gvern kemm daħħal mit-taxxa li għamel fuq l-istocks li kellu n-negozjant?

Jiena nixtieq li l-Ministru jwieġeb din il-mistoqsija ħalli b'hekk inkunu nafu kemm CET ġiet mill-one-off income tal-Gvern, u dan minħabba li meta daħlet is-CET in-negozjant kellu jħallas lura d-dazju li ma kienx ħallas fuq l-istocks li kellu.

Irrid nerġa' nenfasizza hawnhekk biex nikkomparaw iċ-ċifri b'mod tajjeb u ma nipprovawx nagħtu l-impressjoni li l-problema vera li għandna llum m'hijiex ikkaġunata mill-ħmerija tal- Gvern li biddel is-sistema ta' tassazzjoni f'pajjiżna.

Din hija l-bażi tal- problema kollha li għandna f'pajjiżna u inutli niġu ngħidu li s-CET qiegħda ddaħħal iktar mill-VAT jekk ma nikkomparawx iċ-ċifri b'mod tajjeb.

Fil- fatt għall-ewwel il-Prim Ministru tefagħha għal saqajha u qalilna li s-CET qiegħda ddaħħal iktar mill-VAT, biex mingħalih jerġa' jsakkar lill-poplu Malti f'dik il-mentalita', imma issa l-Ministru ppreżentalna dawn iċ-ċifri li xejn m'huma analizzati b'mod tajjeb.

Jien ngħid li mis-CET l-Gvern lanqas qiegħed idaħħal qrib dak li kien idaħħal mill-VAT, aħseb u ara kemm qiegħed idaħħal dak li suppost idaħħal meta s-sistema tkun qiegħda tingrana!

Sur President, it-tibdil fis-sistema ta' tassazzjoni hija r-raġuni prinċipali li għaliha llum għandna problemi fiskali kbar u inċertezza totali ġewwa pajjiżna - dan bħal meta kellna bini, neħħejnilu l-ġebla tax- xewka u llum jinsab jixxengel 'l hemm u 'l hawn skond il-buffuri tar-riħ - għaliex meta mmorru l-Ewropa nibdew nixxenglu lejn naħa u meta niġu f'Malta nibdew nixxenglu lejn in-naħa l-oħra!

Jiddispjaċini ngħid li finalment dawn l-istatements iktar qegħdin joħolqu nkwiet u diżgwid, u dan bil- konsegwenza li f'pajjiżna qiegħda tkompli l-gidba li bdiet meta l-Partit Laburista qal li se jneħħi l-VAT, jiġifieri meta ta l-impressjoni li se jneħħi l-cash registers u l-income tax declarations.

Aħna poġġejna diversi dokumenti fuq il-Mejda tal-Kamra fejn between the lines il-Ministru qiegħed jitlob lill-constituted bodies jiddiskutu miegħu ħalli jaraw x'jistgħu jagħmlu għaliex għalkemm kienu stqarrew li t-tibdil li qegħdin jagħmlu mhux se jkollu konsegwenzi internazzjonali, fil-fatt mhux hekk ġara.

U dan għaliex il-kawlata li għamlu ġiet tinten peress li ma kienux jafu x'ingredjenti qegħdin jitfgħu fiha u allura issa se jkollhom idaħħlu t- taxxa tas-sisa fuq il-prodott lokali u taxxa oħra fuq il-valur miżjud.

Pero' fl-artikli li kiteb fuq il-gazzetti, il-Ministru nsista li t-taxxa li se jdaħħal fuq il-valur miżjud m'hijiex value added tax imma tax on value added.

Il-bieraħ anke l-Prim Ministru kiteb fuq dan ir-rigward f'"it- Torċa".

Fl-artiklu tiegħu l-ewwel qal li n-Nazzjonalisti huma giddibin għaliex qegħdin ngħidu proprju li se nerġgħu ndaħħlu l-VAT, u mbagħad kompla - se nikkwotah eżatt biex il-poplu jkun jista' jiddeċiedi jekk il-fares li jara s-soltu fit-teatrini jdaħħkuhx daqs kemm idaħħku dan il-paragrafu li nkiteb mill-Prim Ministru - jgħid hekk:

''Effettivament li qegħdin nipproponu hu li fuq temp ta' xi snin is- sisa ta' 15% li bħalissa tapplika fuq prodotti importati minn barra tiġi tapplika wkoll għal prodotti maħduma f'Malta.''.

Issa nispera li l-Membri tan-naħa l-oħra tal-Kamra jiftakru li meta kienu fl-oppożizzjoni huma kienu jbellgħuha lill-poplu Malti li l-VAT m'hijiex tajba għal pajjiżna minħabba li din tintaxxa l-prodott lokali daqs dak barrani.

Imma mid-dehra l-folja issa nqalbet għaliex illum il-Gvern Laburista minbarra li se jiċċarġja 15% VAT jew sisa fuq il-prodotti importati, se jiċċarġja taxxa ta' 15% fuq il-prodotti lokali wkoll.

Il- Gvern qal ukoll li se jkun hemm arranġament - għax mhux se jkun hemm sistemi imma arranġamenti f'dan ir-rigward - sabiex jiġi żgurat li ma terġax titħallas taxxa fuq dawk il-prodotti lokali li jkollhom parti minnhom li tkun inġabet minn barra u li għalhekk tkun diġa' tħallset taxxa fuqha.

Imma b'min qegħdin ngħaddu ż-żmien!

Il-membri tal-Gvern jafu x'ifisser dan li qegħdin jgħidu?

Dan ifisser li filwaqt li s-settur tal- manifattura se jibda jiġi charged 15% fuq l-output tiegħu, imbagħad se jibda jieħu refund ta' 15% fuq l-import content.

Issa jekk il-Ministru għandu xi spjegazzjoni differenti għal dan, jien nitolbu jagħtihielna.

Probabbilment id-differenza għall-manifatturi Maltin tkun li ma jeħdux 15% refund fuq kollox imma fuq ir-raw material content li jkollhom fil-prodott tagħhom.

GĦalhekk il-manifatturi se jkollhom żvantaġġ għaliex mal-15% li jħallsu fuq l-output tagħhom issa se jkollhom iħallsu wkoll l-ETP, l-ETS u l-ETI fuq il-prodotti anċillari l-oħra u fuq is-servizzi kollha li jirċievu.

Kemm hi tajba din is-sistema ta' tassazzjoni għall-manifattur lokali u għal pajjiżna?

Imma l-Gvern jaf x'qiegħed jagħmel?

Jafu f'liema sitwazzjoni se jġib lill-manifatturi lokali li tant kien jgħid li batew minħabba l-VAT?

Għaliex jiena nissuspetta li f'dan il-pajjiż qiegħed isir kollox bl-addoċċ, qegħdin jaqbdu u jgħaffġu u mbagħad jaraw wara, bħalma qal il-Prim Ministru waqt id-diskussjoni tal-budget.

L-affarijiet mhux hekk għandhom isiru imma l-kontra.

Imma issa ħalli nkompli d-diskors tiegħi.

Kont qiegħed ngħid li l-Gvern issa se jagħmel arranġament sabiex tibda titħallas taxxa fuq dawk il-partijiet tal-prodott li jkunu ġew importati u mbagħad titħallas is-sisa fuq il-bqija tal-prodott malli dan joħroġ mill- fabbrika.

Jiena ngħid li hawnhekk jew qegħdin nagħmlu balbuljata jew inkella rridu ngħattu x-xemx bl-għarbiel!

X'kien isir bis-sistema tal-VAT?

B'din is-sistema kienet titħallas 15% fuq ir-raw material hekk kif dan jidħol id-dwana u mbagħad il-kumplament tat-taxxa kienet titħallas meta dak il-prodott jinbiegħ.

Jiġifieri l-Gvern illum qiegħed jipproponi preċiżament l-istess ħaġa, xejn iktar u xejn inqas.

GĦalhekk il-Gvern jista' jgħid li jrid, jista' jipprova jqarraq kemm irid u jista' jdawwar l- argumenti kemm irid għax il-fatt hu li dak li qed jipproponi huwa r-ri- introduzzjoni tal-VAT.

Dan it-taħwid kollu li hawn fil-pajjiż huwa kkaġunat minħabba li s-sistema ta' tassazzjoni li qed jipproponi l-Gvern qiegħda tinbidel kuljum.

X'ma jkunx hawn inċertezza f'pajjiżna!

Dan huwa l-mod kif tiggverna u kif tmexxi pajjiż?

Issa l-Prim Ministru qed jgħidilna li l-Malta Council for Economic Development se jorbot il-problemi kollha li nħolqu f'pajjiżna f'pakkett wieħed, pero' jiena naħseb li kif dan jibda jeżamina d-deficits li għandu l- Gvern l-ewwel ħaġa li se jgħidlu hu dan: Qabel ma tiġi tgħidilna kemm trid tissikka ċ-ċintorin, qabel ma tiġi tgħidilna kemm trid tiffriża pagi fil- futur u qabel ma tiġi tgħidilna dawn il-ħafna teoriji li għandek biex mingħalik tiffranka l-flus u li bihom ħarbatt l-ekonomija ta' pajjiżna, l- ewwel għandek ittabbab lilek innifsek billi tħares lejn it-taħwid tas- sistemi fiskali li daħħalt fil-pajjiż, għal-liema taħwid aħna għidnielek fil-pubbliku li ma naqblux miegħu, u mela tiġi tgħabbini bir- responsabbilta' biex nissawwat ħalli npatti għall-iżbalji tiegħek!

Għax ibqgħu ċerti li l-Gvern se jirrikorri għal għand l-MCED biex jgħidlu: Issa, wara li jien farrakt u għaffiġt id-dħul ta' pajjiżna, għidli kif nista' nirranġa dan it-tgħaffiġ ħalli nkun nista' npaċi l-kontijiet tiegħi.

Illum il-Prim Ministru sejjer quddiem l-MCED, quddiem l-employers u quddiem il-unions biex jgħidilhom: Il-pajjiż m'għandux revenue u għalhekk għiduli kif se npaċi l-ħruġ mad-dħul imnaqqas li ġġenerajna minħabba t- tibdil fis-sistema ta' tassazzjoni u minħabba l-ekonomija mbażwra li għandna f'pajjiżna llum.

Madam Speaker, illum l-ekonomija ta' pajjiżna hija staġnata u jekk mhux diġa' qiegħda f'riċessjoni, żgur li din qiegħda fuq l-għatba tal-bieb.

U pajjiżna ma jistax jibqa' f'din is-sitwazzjoni għat-tul għaliex din is- sitwazzjoni lill-Gvern ma tiġġeneralux revenues u għalhekk bilfors qed ikollu jirrikorri għand il-unions biex jgħidilhom: Dak li akkwistajtu taħt il-Gvern Nazzjonalista issa tridu tarmuh kollu u dak li akkwistaw il- pensjonanti b'xi mod jew ieħor irridu nnaqqruhomlhom għax minkejja li mhux se nneħħulhom il-pensjonijiet se nżidulhom it-taxxi, bħalma diġa' żiedna t- taxxi fuq l-ilma, fuq l-elettriku u fuq id-drenaġġ, biex nherrulhom id-dħul li jirċievu.

Kif kulħadd jaf, illum il-Gvern sab mezz kif jista' jaqbad biċċa sostanzjali mid-dħul li għandhom il-pensjonanti u jeħodha lura billi għolla b'mod inaċċettabbli d-dritt li wieħed ikollu s-servizzi tad-dawl, ta' l-ilma u tad-drenaġġ.

Il-Gvern għolla wkoll il-konsum ta' dawn is- servizzi, pero' l-ikbar għafsa ta' qalb hi li dan il-Gvern għolla d-dritt li wieħed jgħix b'mod diċenti.

Issa l-unions kif jistgħu jaċċettaw din is- sitwazzjoni meta qegħdin jaraw li f'sena l-Gvern irnexxielu jibgħat lill- pajjiż ħames snin lura u meta qegħdin jaraw li l-kwalita' tal-ħajja tal- poplu qiegħda tmur lura bis-sigħat?

Allura bir-raġun il-unions ħadu l- azzjonijiet li ħadu.

Madam Speaker, jiena m'iniex se nidħol fit-tip ta' azzjonijiet li ħadu għaliex tista' taqbel magħhom u tista' ma taqbilx, pero' wieħed irid jgħid li dawn l-azzjonijiet ġew imbottati mill-Gvern stess.

U jien niskanta meta nara r-relazzjoni li teżisti bejn il-Gvern u l-General Workers Union, li jidher li ma tridx tiġġieled akkost ta' kollox.

Waqt id-diskors tiegħu, l- Onor. Agius fakkarni f'dak li qal iċ-chairman ta' l-Enemalta, jiġifieri li 25% tal-ħaddiema ta' din il-korporazzjoni huma żejda.

Meta smajt dan id- diskors, bejni u bejn ruħi jiena għidt li kieku fi żmien il-Gvern Nazzjonalista kien hemm xi chairman li lissen dan il-kliem, ibqgħu ċerti li l-għada kien ikollna l-port magħluq u t-telephone ta' dan iċ-chairman kien ikun maqtugħ.

Dan huwa l-playing field li qed nilagħbu fih, u nixtieq inkun naf x'kienet tagħmel il-General Workers Union li kieku fi żmien il- Gvern Nazzjonalista kien hemm xi chairman li qal li jrid ikeċċi 25% tal- ħaddiema ta' l-Enemalta.

Madanakollu llum ninsabu f'sitwazzjoni fejn minkejja li l-Gvern għandu union li ma tridx tiġġieled miegħu akkost ta' kollox, dan qiegħed kull darba jistedinha għall-ġlied.

Imma dan x'sens jagħmel?

X'sens jagħmel li fil-pajjiż toħloq din it-tip ta' kriżi industrijali meta nafu li l-poplu ma jaħdimx f'din it-tip ta' awra ta' nkwiet?

Il-fatt hu li l-pajjiż qed iħallas il-prezz ta' ekonomija falluta u ta' inċertezza enormi, imbasta l- Prim Ministru mingħalih li qed jibni l-image, imma mbagħad meta nibdew naraw il-konsegwenzi nibdew naraw fuq min se nwaħħlu.

Kif intqal diġa' f'din il-Kamra, l-organizzazzjoni Moody's qalet li se tbaxxi r-ratings tagħha għar-rigward ta' pajjiżna.

Qabel xejn, tajjeb li ngħidu li Moody's u Standard and Poor's huma żewġ organizzazzjonijiet rinomati li jagħtu l- credit ratings u wara li dawn it-tnejn kienu jagħmlu d-due diligence report u d-due diligence investigation tagħhom dejjem taw ċertifikat tajjeb lit- tmexxija ekonomika tal-Gvern Nazzjonalista.

Fil-fatt, minkejja li nbidel il-gvern, sa Mejju ta' l-1997 l-organizzazzjoni Moody's kien għad għandha impressjoni tajba fuq pajjiżna, jiġifieri t-tmexxija ta' sieħbi l-Onor.

Lino Spiteri kienet għadha pożittiva fuq din l-organizzazzjoni.

Pero' minkejja t-tlablib li kien isir mill-Gvern Laburista fuq id-deficit u fuq il-ħofor, fid-19 ta' Mejju 1997 l-organizzazzjoni Moody's qalet hekk:

"The ratings are firmly positioned in the A2 category.".

Madanakollu eżattament mal-bidla fis-sistema ta' tassazzjoni ta' pajjiżna, eżattament fit-3 ta' Lulju ta' l-1997, jiġifieri jumejn wara, Moody's ħarġet press release fejn qalet:

"Moody's Investors Service announced today a negative outlook on Malta's A2 long-term foreign currency country ceilings on bonds and bank deposits.".

Jiena nistaqsi: Moody's ħarġet din l-istqarrija wara biss jumejn minn mindu nbidlet is-sistema ta' tassazzjoni b'kumbinazzjoni?

Allura kif il- Prim Ministru qed jipprova jbellagħha lill-poplu Malti li Moody's qiegħda tirrikonsidra r-rating tagħna minħabba l-azzjonijiet li ordnat il-UĦM?

Imma hawn b'min qed nidħku!

L-organizzazzjoni Moody's qalet dan il-kliem f'Lulju, jiġifieri qabel il-budget u qabel ma l-UĦM kienet għadha ħolmot bl- azzjonijiet minħabba d-diżastru li ħalla dan il-budget.

Fil-fatt Moody's qalet dan il-kliem meta pajjiżna biddel is-sistema ta' tassazzjoni tiegħu.

Jien ma nagħtihiex tort lil din l-organizzazzjoni li qalet li se tagħmel rethinking ġaladarba l-Gvern ta' dan il-biċċa pajjiż ta' Malta - qed ngħid "biċċa" minħabba li Malta hija żgħira ħafna ħdejn pajjiżi oħrajn għaliex aħna kollha ninsabu kburin b'pajjiżna - li mingħalih li jaf iktar minn kulħadd tant għandu rasu iebsa li vvinta sistema ta' tassazzjoni hu stess bil-konsegwenza li se jinħoloq unsustainable deficit f'pajjiżna u r- riżultat se jkun wieħed diżastruż.

Jien naħseb li veru jrid ikollok wiċċek jagħtik biex minkejja li tkun taf x'inhuma l-fatti, toqgħod tgħid li l- organizzazzjoni Moody's se tagħmel rethinking minħabba l-azzjonijiet tal- UĦM.

Nerġa' ngħid, Moody's se tagħmel rethinking minħabba l-inkompetenza li wera dan il-Gvern biex imexxi lil pajjiżna u mhux minħabba l-azzjonijiet tal-UĦM.

Madam Speaker, kif intqal f'gazzetta lokali li kont qed naqra l-bieraħ minħabba li għamilt erbat ijiem imsiefer, il-poplu donnu mtarrax u m'huwiex qed jaħseb iktar.

Dan il-Gvern reġa' ġab lill-poplu Malti qisu zombie għax reġa' qed jgħix mingħajr ma jaħseb u dalwaqt se jġibu jgħix mingħajr ma jħoss ukoll!

Jeħtieġ iżda li l-Gvern jirrealizza li qed imexxi pajjiż u mhux ażjenda.

Il-Gvern irid jirrealizza li qed jilgħab bil-ħajja ta' 400,000 ruħ qabel ma jipprova jesperimenta fuq il-mod kif għandhom jiġu inflated il-profit and loss accounts tal-korporazzjonijiet tiegħu.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Nirringrazzjak.

Iktar rimarki, jekk jogħġobkom?

(Onor. Membri: No) La m'hawnx aktar rimarki, nistieden lill-Ministru jgħaddi għall-winding-up.

ONOR.

LEO BRINCAT: Madam Speaker, jiena segwejt b'attenzjoni l- interventi li saru mit-tliet kelliema tan-naħa ta' l-Oppożizzjoni, u fil- fatt nixtieq nibda biex nikkummenta dwar ir-rapport ta' Moody's innifsu għaliex li ma qalux il-kelliema tan-naħa l-oħra huwa li r-rapport ta' Lulju kien jittratta dwar il-continued imbalances, jiġifieri dwar dawk l- imbalances li kienu jeżistu qabel.

(Interruzzjonijiet) Issa, jekk jogħġobkom ippermettuli daqsxejn.

MADAM SPEAKER: Jekk jogħġobkom, m'hemmx interruzzjonijiet.

ONOR.

LEO BRINCAT: Madam Speaker, jiena qed insostni li dan ir-rapport kien qiegħed jirriferi għas-sitwazzjoni finanzjarja li writna aħna mill- Gvern Nazzjonalista.

Fil-fatt ir-rapport li ħarġet Moody's din il-ġimgħa jittratta dwar il-political constraints li jista' jiltaqa' magħhom il-Gvern biex jikkombatti l-fiscal deficit u r-reform programme tiegħu.

Jiġifieri it is very unfair, kemm għal din il-Kamra kif ukoll għall-poplu li qed isegwina, li l-argument jiġi spustat bil-mod kif spustawh il-kelliema ta' l- Oppożizzjoni.

Nixtieq issa nirriferi għall-argumenti li tqajmu mill- kelliema ta' l-Oppożizzjoni rigward il-pitrolju.

Madam Speaker, l-ewwelnett irrid ngħid li jien ma nistax nifhem l- argument li ġab Onor. Josef Bonnici meta dan qal li l-graph li għamel riferenza għaliha turi li kien hemm downturn għaliex għalkemm huwa minnu li bejn l-1995 u l-1997 il-konsum naqas xi ftit, jiena naħseb li wieħed għandu jħares lejn il-consumption pattern fit-totalita' tiegħu u bħala kuntrast tal-konsum li kien hemm, per eżempju, fis-snin 1986 u 1987.

Meta jara l- graph l-Onor.

Bonnici għandu jasal waħdu għall-konklużjoni li f'każijiet bħal dawn kien hemm abbuż u ċertament m'hemmx għalfejn noqogħdu nduru mal- lewża għaliex il-fatt li kien qed isir abbuż mill-pitrolju jafu kulħadd, kemm il-membri ta' din il-Kamra kif ukoll il-bnedmin normali tat-triq, li mhux neċessarjament isegwu l-affarijiet b'ċerta attenzjoni klinika, kif wieħed huwa obbligat li jagħmel f'din il-Kamra.

Jiena naħseb li m'huwiex sewwa li qegħdin nipprovaw nallarmaw lin-nies fuq il-pollution content għaliex bħalma għidt diġa' fl-ewwel intervent tiegħi, meta bdejna nużaw iż-żejt minflok il-faħam - u rrid nagħmilha ċara li m'iniex qed ngħid li għandna nerġgħu ndaħħlu l-faħam, biex ma jmurx ikun hemm xi ħadd li jimmiżinterpretani - żidna s-sulphur content b'700% għaliex filwaqt li l-faħam kellu 0.5% sulphur content iż-żejt li qed jintuża minflok il-faħam għandu sulphur content ta' madwar 3.5%.

Madam Speaker, jiena naħseb ukoll li nkunu qegħdin nagħtu stampa lopsided meta nagħtu l-impressjoni li l-Maltin jiddependu ħafna fuq il-pitrolju fil- ħajja tagħhom ta' kuljum.

Issa minix qed ngħid dan bl-ebda diżrispett għan-nies li jużaw il-pitrolju, biex ma niġix miftiehem ħażin, pero' ġaladarba l-membri ta' l-Oppożizzjoni Nazzjonalista dejjem jiftaħru li meta kienu fil-gvern għollew l-istandard of living kemm felħu ma tantx huwa unur għalihom li l-konsum tal-pitrolju huwa għoli daqskemm qed jgħidu huma stess.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

LEO BRINCAT: Il-pitrolju kien qed jintuża wkoll għas-central heating u żgur li ma nistgħux ngħidu li hawnhekk qed nitkellmu fuq il-faxx tal-fqar tas-soċjeta' Maltija, pero' minkejja dan lil dawn in-nies aħna xorta pprovdejnielhom prodott ġdid biex għallinqas ikunu jistgħu jikkumbattu ...

(Interruzzjonijiet) Madam Speaker, għalkemm jien ma qbiltx ma' diversi punti li għamlu l-kelliema ta' l-Oppożizzjoni, ma nterrompejt lil ħadd u għalhekk nippretendi li ma jinterrompini ħadd.

ONOR.

LEO BRINCAT: Madam Speaker, jiena naħseb illi li jmisshom jgħidu l- Onor. Membri ta' l-Oppożizzjoni huwa li meta kienu fil-gvern huma għabbew lill-Enemalta bil-VAT fuq l-elettriku biex illum aħna qed ikollna nġorru l- piż ta' l-iżbalji li għamlu huma fil-mod kif amministraw lill- korporazzjonijiet.

Fil-fatt jiena niskanta kif l-Onor.

Dalli qed jipprova jagħti l-impressjoni li aħna qegħdin nipprovaw immexxu kollox qisna qed immexxu xi ażjenda u mbagħad ma jirrikonoxxix il-fatt li l-liġi ta' l- Enemalta kienet tipprovdi li din il-korporazzjoni għandu jkollha mezzi biżżejjed biex tilqa' għal ċerti commitments li għandha, ħaġa li bil- financial constraints li għandha żgur li ma kenitx f'pożizzjoni li tagħmel.

Aħna m'aħniex qegħdin nipprovaw immexxu lil pajjiżna bħal ażjenda imma qegħdin nipprovaw nirrispettaw u nħaddmu l-obbligi leġislattivi li għandhom il-korporazzjonijiet.

Jien m'iniex qed ngħid li se nsolvu l-problemi li għandhom il-korporazzjonijiet overnight imma naħseb li ħadd m'għandu jagħtina tort li nipprovaw inressqu lil dawn il-korporazzjonijiet lejn sitwazzjoni vijabbli u li tagħmel iktar sens.

Madam Speaker, punt ieħor li xtaqt insemmi jirrigwarda l-kwestjoni tas- sulphur content.

Jien m'iniex xi bniedem tekniku pero' l-feedback li għandi huwa li s-sulphur huwa preżenti f'kull tip ta' fuel, anke fil- kompost, u meta l-fuel jinħaraq f'burner is-sulphur jinbidel f'gass li joħroġ miċ-ċumnija tal-forn u jintilef fl-atmosfera.

Barra minn hekk, ta' min jgħid li l-ġebla tal-forn tinnewtralizza kimikament xi sulphur gas li ma joħroġx miċ-ċumnija, għalkemm din hija ċirkostanza rari.

Għaldaqstant il-biża' li tnisslet f'din il-Kamra minħabba li s-sulphur jista' jippenetra fil-ħobż ma teżistix u hija pjuttost allarmistika.

Fil-ħin li għad baqagħli għad-dispożizzjoni tiegħi, nixtieq issa ngħid xi ħaġa dwar ir-riferenzi li saru kemm fuq il-kwestjoni tal-free trade kif ukoll fuq il-kwestjoni tas- CET.

Madam Speaker, nibda biex ngħid li aħna ma poġġejniex id-dokument li rriferew għalih il-Membri ta' l-Oppożizzjoni fuq il-Mejda tal-Kamra mhux minħabba xi ħaġa konfidenzjali imma on a matter of principle għaliex dan huwa a discussion document li għad irid jiġi diskuss mal-korpi kostitwiti fil-ġranet li ġejjin.

Peress li dan id-dokument għadu ma tqiegħedx fuq il- Mejda tal-Kamra, bħala regola ta' prinċipju nista' ngħid biss li l-Gvern ipprova jispjega l-proposti tiegħu f'ċertu dettall fuq l-iżviluppi meħtieġa fis-sistema preżenti tas-CET sabiex il-prodotti maħduma f'Malta għas-suq lokali jkollhom l-istess rata ta' sisa daqs prodotti importati, u dan fl- isfond tal-politika tal-Gvern li Malta jkollha l-eqreb relazzjonijiet ma' l- Unjoni Ewropea iżda mhux sħubija sħiħa.

F'dan id-dokument aħna għamilnieha ċara - fil-fatt din tirriżulta anke mill-partijiet tad-dokument li l-Onor.

Josef Bonnici qiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra - li għandha tiddaħħal sisa fuq il-prodotti maħduma f'Malta għas- suq lokali u li għandha tiżdied matul is-snin sakemm fl-aħħar tkun tista' tilħaq l-istess livell ta' sisa fuq prodotti importati.

Din is-sisa għandha tkun imposta fuq il-valur ex-factory u s-sisa fuq il-materja prima għal dawk li huma inputs ta' dawn il-prodotti tiġi mnaqqsa, peress li din tkun diġa' tħallset qabel ma l-materja prima tiġi biex tinħareġ mid-dwana nnifisha.

Min-naħa l-oħra s-sisa fuq l-importazzjoni, jiġifieri l-ETI, għandha tibqa' hemm u fl-aħħar tal-perijodu ta' seba' snin għandha tiġi integrata mat-taxxa tas-sisa fuq il-prodotti maħduma f'Malta għas-suq lokali.

L-oġġettiv tagħna huwa li l-prodotti kollha, kemm dawk importati kif ukoll dawk maħdumin f'Malta għas-suq lokali, ikunu soġġetti għal rata waħda ta' taxxa.

Kif iddikjarajt kemm-il darba b'mod ċar, il-ħsieb tal-Gvern huwa li l-prodotti maħduma f'Malta għas-suq lokali jiġu intaxxati bħall-prodotti importati għaliex ma jistax ikun li nibqgħu fis-sitwazzjoni fejn filwaqt li l-prodotti importati jkunu intaxxati fuq il-valur sħiħ tagħhom, il-prodotti maħduma f'Malta għas-suq lokali jkunu intaxxati biss fuq il-valur miżjud, kif ġie allegat f'ċerti rapporti li dehru fl-istampa f'dawn l-aħħar jiem.

L-arranġamenti kuntrattwali li qed jipproponi l-Gvern u l-iżvilupp li jrid isir fis-sistema tas-CET sabiex il-prodotti maħduma f'Malta għas-suq lokali jkunu intaxxati daqs il-prodotti importati jaqgħu kollha fid-direzzjoni li qed insemmi.

Madam Speaker, nixtieq nagħmel issa żewġ osservazzjonijiet fuq il- kwestjoni tal-VAT u tas-CET, partikolarment minħabba li dawn issemmew kemm f'artiklu li deher fuq gazzetta lokali l-bieraħ kif ukoll editorjalment mill-organu uffiċjali tal-Partit Nazzjonalista.

Dwar dak li qal l-Onor.

Bonnici fl-artiklu tiegħu tal-bieraħ, jien ngħid li d-dħul mis-CET kien biss ta' madwar ¥10 miljun inqas mid-dħul mill-VAT pero' d-dħul mis-CET xorta għandu jitqies bħala wieħed inkoraġġanti, l-iktar meta wieħed iqis li d-dipartiment tas-CET kellu jħallas kważi ¥2 miljun iktar mis-sena ta' qabel f'refunds tal-VAT.

Ta' min jgħid ukoll li l-Gvern daħħal iktar minn ¥3 miljun bħala excise duty fuq l-importazzjoni u fuq ir-registration tax tal-vetturi u naqas li jdaħħal madwar ¥2.5 miljun peress li l- korporazzjonijiet huma eżentati mis-CET.

Ikun interessanti jekk wieħed jgħid ukoll li fl-aħħar sitt xhur ta' l- 1997, jiġifieri fil-perijodu li fih iddaħħlet is-sistema tas-CET, id-dħul tal-gvern żdied b'madwar ¥5 miljun iktar mis-sitt xhur ta' qabel u d-dħul tal-gvern matul l-1997 kien ta' madwar ¥4 miljun iktar minn dak ta' l-1996.

Pero' l-fatt li ġiet reġistrata din iż-żieda bl-ebda mod ma turi inkompetenza min-naħa tal-Gvern, kif ġie rrapportat mill-kollega tiegħi l- Onor. Bonnici.

Fil-fatt l-ittra bi tweġiba maħruġa mid-dipartiment ta' l- informazzjoni dehret fuq il-ġurnali proprjament għal dan l-iskop u mhux biex tagħmel analisi ta' dawk l-affarijiet li huma ċari u sempliċi għal kulħadd.

Jien naħseb ukoll li huwa żball - fil-fatt jidher li l-ħabib tiegħi l- Onor. Josef Bonnici waqa' f'din in-nassa - li l-membri ta' l-Oppożizzjoni jipprovaw iqabblu kull darba d-dħul li kellu l-gvern ma' l-introduzzjoni tas-CET mad-dħul li kellu l-gvern mill-VAT fl-istess perijodu tas-sena ta' qabel.

Jien naħseb li wieħed għandu jifhem li s-sistema tas-CET ma kenitx fully operational fil-perijodu li rrifera għalih l-Onor.

Bonnici, jiġifieri bejn Lulju u Novembru.

Biżżejjed ngħid li filwaqt li f'Lulju u f'Awissu ta' l-1997 ma nġabret l-ebda taxxa ta' ETP u ETS, f'Settembru u f'Ottubru ta' l-istess sena nġabar biss nofs l-ammont ta' taxxa li s-sistema normalment tista' tipprovdi, u ovvjament dan sar minħabba li jridu jgħaddu numru ta' xhur sakemm is-sistema tas-CET tiġi phased in u s-sistema tal-VAT tiġi phased out.

GĦalhekk biex wieħed ikun korrett għallinqas irid jirrikonoxxi l-fatt li dak iż-żmien is-sistema tas-CET kienet għadha m'hijiex fully operational.

Anzi jiena ngħid li biex is-sistema tas-CET tkun fully operational wieħed ikun irid jistenna mill-inqas sa Settembru ta' din is-sena, u dan minħabba li ċerti staggers jieħdu saħansitra żmien ta' 12-il xahar.

Madam Speaker, l-Onor.

Bonnici staqsa wkoll jekk iż-żieda ta' ¥4 miljun fid-dħul mill-VAT u mis-CET meta mqabbla ma' l-1996 kenitx frott tal-VAT jew tas-CET.

L-ewwelnett ta' min ifakkar li t-targets tal-Gvern għall-1997 kienu li mill-VAT idaħħal ¥57 miljun u mis-CET idaħħal ¥23 miljun u fil- fatt filwaqt li sa Novembru ta' l-1997 id-dħul mis-CET kien jammonta għal kważi ¥24 miljun, id-dħul mill-VAT kien jammonta għal ¥51 miljun.

Interessanti li wieħed jgħid ukoll li f'Diċembru ċifri proviżjonali wrew li filwaqt li d-dħul mis-CET għas-sena 1997 kien ta' madwar ¥32 miljun, jiġifieri madwar ¥9 miljun fuq it-target, id-dħul mill-VAT bejn wieħed u ieħor baqa' l-istess għaliex is-sistema tal-VAT waslet f'dik il-fażi fejn il-Gvern irid joħroġ iktar f'refunds milli jdaħħal.

Dawn huma l-fatti u għalhekk naħseb li huwa inutli li l-kollega tiegħi l-Onor.

Bonnici u oħrajn jipprovaw ibenġluhom billi jirriferu għar-risposti parlamentari li kienu jittrattaw dwar id-dħul li kien qed isir mill-VAT u mis-CET sa Settembru ta' l-1997 biss.

Issa, fil-ftit ħin li baqagħli għad-dispożizzjoni tiegħi, nixtieq nitkellem fil-qosor dwar dak li ġie rrapportat editorjalment fil- ġurnal "In-Nazzjon" tal-lum.

L-ewwelnett ta' min jgħid li r-rapport li jidher fl-ewwel paġna ta' "In- Nazzjon" tal-lum qed jikkwota figuri li dehru f'risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 8668, li kienet tagħti informazzjoni dwar id-dħul nett mill-VAT sa Settembru ta' l-1997, u figuri oħra li dehru f'risposta għall- mistoqsija parlamentari numru 10,799 li kienet tagħti informazzjoni dwar id- dħul mis-CET sa Novembru ta' l-istess sena.

Fil-fatt, permezz ta' dawn il- figuri r-rapport qed jiġbed ċerti konklużjonijiet żbaljati, fosthom li d- dħul tal-gvern mill-VAT fl-1997 kien jammonta għat-tripplu ta' dak li daħħal il-gvern mis-CET.

Kif għidt diġa', il-fatti li joħorġu minn ċifri proviżorji dwar id-dħul tal-gvern mis-CET u mill-VAT juru li matul l-1997 id-dħul mill-VAT kien ta' madwar ¥51.5 miljun u d-dħul mis-CET kien ta' madwar ¥32 miljun.

Dan ifisser li b'kollox il-gvern daħħal madwar ¥83.5 miljun, kważi ¥5 miljun iktar mid-dħul li kellu l-Gvern fl-1996, u mkien ma jidher li d-dħul mis-CET fl-1997 kien jammonta biss għal terz tad-dħul mill- VAT, lanqas jekk mid-dħul tas-CET jitnaqqas id-dħul mit-taxxa fuq l-istock.

L-editorjal ta' "In-Nazzjon" tal-lum donnu jqajjem ukoll id-dubju dwar jekk id-dħul mis-CET u mill-VAT flimkien fl-1997 huwiex se jaqbeż id-dħul li kellu l-gvern fl-1996 mill-VAT.

Fil-fatt dan huwa irrilevanti għaliex kif ġie indikat fid-diskors tal-budget, it-target tal-gvern għall-1997 huwa li d-dħul mis-CET ilaħħaq l-ammont ta' ¥23 miljun u minkejja li l-Gvern kien qed jimmira li jkollu dħul ta' ¥57 miljun mill-VAT, id-dħul sa l-aħħar ta' Diċembru kien ta' madwar Lm51.5 miljun.

Madanakollu wara ħafna logħob bil-figuri dan l-editorjal wasal għall-konklużjoni żbaljata li filwaqt li fl-1997 il-Gvern daħħal ¥56 mill-VAT u mill-istock, mis-CET dan daħħal biss ¥19.5 miljun, jew inkella terz ta' dak li daħħal mill-VAT u mill-istock.

Pero', kif spjegajt iktar kmieni filwaqt li huwa stmat li d-dħul mill-VAT sa l-aħħar ta' l-1997 kien ta' madwar ¥51.5 miljun, mill-banda l-oħra d- dħul mis-CET kien ta' madwar ¥32 miljun, li ¥7 miljun minnhom kienu taxxa fuq l-istock li l-Gvern qed idaħħal b'riżultat tas-sistema tas-CET.

Sabiex inwieġeb lill-Onor.

Dalli għal dak li staqsa rigward ir-rata tar-refunds, ta' min jgħid ukoll li filwaqt li fis-sena 1996 ir-rata tar-refunds kienet tammonta għal 28ċ7 fil-lira, ir-rata tar-refunds fl-1997 kienet tammonta għal 33ċ4 fil-lira.

Madam Speaker, aspetti oħra li nixtieq nittratta fil-ftit ħin li baqagħli jirrigwardaw il-laqgħa li se jkollu l-Gvern ma' l-MCED.

Fil-fatt aħna se nattendu għal din il-laqgħa biex nisimgħu l-opinjonijiet ta' kulħadd u naħseb li m'huwiex ġust li jkun hemm xi forzi politiċi, kemm minn din in- naħa kif ukoll min-naħa l-oħra, li jipprovaw jiċċitaw lis-social partners biex idgħajfu l-argumenti li dawn għandhom kull dritt li jġibu f'dan il- forum għaliex aħna nemmnu li wieħed għandu jagħmel distinzjoni bejn dak li jingħad fl-oqsma politiċi u bejn dak li jingħad f'forum konsultattiv.

Fil- fatt dak li ntqal f'ġurnal maħruġ mill-Partit Nazzjonalista, jiġifieri li aħna konna qed ninjoraw lill-MCED, m'hu minnu xejn għax il-proposta li waslitilna ma kenitx li nattendu l-MCED imma li ċ-chairman ta' l-MCED jiltaqa' magħna u mat-trade unions.

Aħna ħassejna li kif spostat l- argument ma tantx kien jagħmel sens u dan għaliex l-ewwelnett meta ttieħdet dik id-deċiżjoni mhux il-unions kollha kienu preżenti għal-laqgħa ta' l- MCED u t-tieni nett għaliex aħna ma ħassejniex li kellna nipparteċipaw f'xi ħaġa konċiljattiva meta hemm l-MCED innifsu bħala forum li fih għandhom isiru dawn id-diskussjonijiet.

Madam Speaker, kif għidt il-bieraħ u kif qal anke l-Prim Ministru, ir- rapport li nħareġ mill-General Workers Union għadu qed jiġi evalwat mill- ministeru tal-finanzi u għalhekk m'iniex beħsiebni nikkummenta fuqu, pero' jiddispjaċini ngħid li l-membri ta' l-Oppożizzjoni irreaġixxew b'mod ambivalenti għal dan ir-rapport għaliex filwaqt li enfasizzaw ċerti aspetti li dehru li huma pożittivi għalihom, fl-istess ħin il-kollega tiegħi l- Onor. Bonnici ma ddejjaqx jerġa' jagħmel il-kritika li kien ħareġ biha l- Onor. Dalli, jiġifieri li dan ir-rapport qiegħed hemmhekk biss biex jimmassaġġja l-figuri u s-sitwazzjoni preżenti.

Fil-fatt jiena rrid nirribatti bil-qawwa kollha dak li ġie allegat mill-Onor.

Bonnici - jekk m'iniex sejjer żball kien hu li għamel din l-allegazzjoni, pero' I stand to be corrected - jiġifieri li qabel l-elezzjoni aħna għamilna xi ftehim moħbi mat-trade unions u li wara l-elezzjoni pprovajna npinġu l-istampa kerha iktar milli kienet biex inkunu nistgħu nirreaġixxu għal dan il-ftehim li seta' kellna ma' xi trade union jew oħra fil-fażi pre-elettorali.

Madam Speaker, fl-aħħarnett ikun interessanti li wieħed jaċċenna għall- osservazzjoni li għamel il-kollega tiegħi l-Onor.

Francis Agius.

Fil-fatt, filwaqt li l-Onor.

Bonnici deher li qabel ma r-rapport tal-GWU, jiġifieri li huwa diffiċli li l-konsum ta' affarijiet bażiċi, bħall-elettriku u l- ilma, ikunu elastiċi, min-naħa l-oħra l-Onor.

Agius, jekk fhimtu sewwa, qal li n-nies diġa' qed inaqqsu l-konsum ta' dawn l-affarijiet bażiċi sostanzjalment u għalhekk naħseb li daqsxejn konsistenza min-naħa ta' l- Oppożizzjoni ma tagħmel ħażin lil ħadd.

Waqt id-diskors tiegħu, l-Onor.

Agius qal ukoll li huwa jaqbel li jkun hemm value for money, pero' ma jaqbilx li għandna ndaħħluh f'kollox, saħansitra fis-settur tas-saħħa.

Jien naħseb li m'hemm xejn ħażin li jkun hemm value for money kif jiġi operat is-settur tas-saħħa, imbasta ma jiġix issagrifikat il-pazjent, anzi naħseb li nkunu qed nagħmlu żball jekk nibbażaw il-konċett ta' value for money, liema konċett il-Gvern qed jisħaq dwaru f'kull forum pubbliku li jieħu sehem fih u qed jaħdem fuqu anke minn wara l-kwinti fit-tliet sotto- kumitati li hemm fi ħdan il-Kabinett.

Madam Speaker, jiena nemmen li anke kieku f'pajjiżna kellna sitwazzjoni florida u ma kellniex il-fiscal deficit li għandna, xorta waħda għandna ndaħħlu l-konċett tal-value for money għax il-ħela qatt m'hija tajba, la meta l-pajjiż ikollu fiscal deficit u lanqas meta s-sitwazzjoni ta' pajjiżna tkun ħafna iktar florida milli hija preżentement.

Ta' min isemmi wkoll li l-membri ta' l-Oppożizzjoni kkritikaw lill-Gvern billi qalu li huwa insensittiv, li jagħmel kollox bl-addoċċ u li m'għandux kuxjenza soċjali, pero' jien m'iniex se nirrispondi għal din it-tip ta' kritika u se nħalli lill-poplu jiġġudika dawn l-affarijiet.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Nirringrazzjak.

Iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex ikompli jemenda l-Att ta' l-1995 dwar Dazju tas-Sisa", ikun moqri t-Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MADAM SPEAKER: Din id-division tittieħed minn hawn u għoxrin minuta oħra.

Billi ntalbet votazzjoni fid-9.00 p.m. il-Kamra ġiet sospiża u rriżumiet 20 minuta wara.

MADAM SPEAKER: Se nerġa' npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi li l- Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex ikompli jemenda l-Att ta' l-1995 dwar Dazju tas-Sisa", ikun moqri t-Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

VOTAZZJONI NRU.

FAVUR : 32

L-Onor.

|Abela Carmelo|Farrugia Noel | |Abela Joseph |Grech Edwin | |Agius Chris |Gulia Gavin | |Attard |Herrera Jose' | |Montalto John| | |Bartolo |Mangion Charles | |Evarist | | |Borg Karmenu |Mizzi Joe | |Brincat Leo |Pace Bertu | |Buhagiar |Portelli Alfred | |Charles | | |Buhagiar |Refalo Anton | |Louis | | |Cardona Chris|Sant Alfred | |Cilia Joe |Sceberras Trigona Alex | |Dalli Helena |Schembri Adami Sandro | |Debono Grech |Spiteri Lino | |Joe | | |Farrugia |Vassallo Adrian | |Anglu | | |Farrugia Joe |Vella George | |Farrugia |Vella Karmenu | |Michael | |

KONTRA : 31

L-Onor.

|Abela Tony |Gatt Austin | |Agius Francis|Gonzi Lawrence | |Bonnici Josef|Hyzler George | |Bonnici |Mifsud Bonnici Antoine | |Michael | | |Borg Joe |Mugliett Jesmond | |Borg Tonio |Muscat Claude | |Cassar Joe |Muscat Richard | |Dalli John |Psaila Savona Joe | |D'Amato Helen|Pullicino George | |Debono |Pullicino Orlando Jeffrey | |Giovanna | | |Deguara Louis|Refalo Michael | |Farrugia Jean|Tabone Anton | |Pierre | | |Fenech Adami |Vassallo Edwin | |Eddie | | |Galea Ċensu |Zammit Ninu | |Galea Louis |Zammit Dimech Francis | |Galea Pace | | |Victor | |

Il-mozzjoni għaddiet u l-Abbozz ta' Liġi," ġie moqri t-Tieni Darba.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

JOE MIZZI (Ministru mingħajr Portafoll): Madam Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal għada t-Tlieta, 27 ta' Jannar fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Mozzjonijiet

Estimi tad-dħul u nfiq ta' l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku għas- sena 1997/98

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar l-Assigurazzjoni ta' Vetturi tal-Mutur għar-Riskji ta' Terzi Persuni - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Dazju tas-Sisa (Emenda Nru 3) - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi dwar Brokers fl-Assigurazzjoni u Intermedjarji oħra - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Tribunal għal Talbiet Żgħar - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar Servizzi tat-Turiżmu għal Malta - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar is-Sigurta' fl-Ajruportijiet u fl-Avjazzjoni Ċivili - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni Ċivili - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Ħabs - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Forzi tal-Pulizija ta' Malta - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Dazju tas-Sisa (Emenda Nru 4) - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Taxxa tar-Reġistrazzjoni ta' Vetturi bil-Mutur (Emenda Nru 3) - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi kontra l-Korruzzjoni - it-Tieni Qari (Kont); u

Riżoluzzjoni tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni dwar Malta u l-Unjoni Ewropea - Kontinwazzjoni;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Amministrazzjoni tat-Taxxa - Kumitat Permanenti

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Professjoni Medika u l- Professjonijiet li għandhom x'jaqsmu magħha - Kumitat Permanenti

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar ir-Regolament tat-Traffiku (Emenda Nru 2) - Kumitat Permanenti

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Lottu Pubbliku - Kumitat Permanenti

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Pools tal-Gvern Malti fuq il- Logħob - Kumitat Permanenti

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali (Emenda Nru 2) - Kumitat Permanenti

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Madam Speaker, illum xtaqt nagħmel riferenza għal ċerti affarijiet li għadhom qed jiżviluppaw fis-soċjeta' li qed ngħixu fiha.

Fil-fatt l-ewwel xtaqt nibda biex nitkellem fuq il-liġi li tirrigwarda l-addozzjoni, partikolarment meta tarbija tkun ġiet abbandunata mill-ġenituri tagħha, għax għalkemm f'pajjiżna ma nisimgħux b'ħafna każijiet fejn il-ġenituri jabbandunaw it-tarbija tagħhom sfortunatament dan ġieli jiġri.

Madam Speaker, jien illejla għażilt li nitkellem fuq l-addozzjoni għaliex ma naħsibx li huwa għaqli li nħallu lill-qorti fid-diskrezzjoni li tiddeċiedi li t-tarbija li tkun ġiet abbandunata tkun tista' tiġi addottata biss jekk ikun hemm il-kunsens tal-ġenituri tagħha.

Għalhekk jien naħseb li l-frażi ''The court may dispense with any consent or with any hearing required ...'', li tinsab f'subartiklu (1) ta' artiklu 117 tal-Kodiċi Ċivili, għandha tiġi emendata hekk: ''The court shall dispense with any consent or with any hearing required ...''.

Dan għandna nagħmluh fl- interess tat-tarbija stess għaliex fl-opinjoni tiegħi - jien naħseb li l- membri tal-Kamra lkoll jaqblu miegħi fuq dan li qed ngħid - m'huwiex ġust li wara li l-ġenituri jkunu abbandunaw lit-tarbija tagħhom, jingħataw id- dritt mill-qorti li jkun jeħtieġ il-kunsens tagħhom biex dik it-tarbija tkun tista' tiġi addottata.

Jien inħoss li f'dak il-każ il-qorti għandha tiddeċiedi hi tagħtix lil dik it-tarbija għall-addozzjoni jew le u timxi mingħajr ma tieħu l-ebda kunsens tal-ġenituri.

Madam Speaker, għall-grazzja tal-ħanin Alla pajjiżna huwa ta' eżempju għal pajjiżi oħrajn f'dik li hija trobbija tat-tfal, pero' sfortunatament l- eżempju li jingħataw uħud m it-tfal li jiġu mrobbija f'ċertu ambjent, partikolarment meta jkunu mrobbija minn single parents, ma tantx huwa ta' min ifaħħru u jiddispjaċini ngħid li jkun hemm anke min jispiċċa mdaħħal fil-prostituzzjoni f'eta' żgħira ħafna.

Għalhekk iktar u iktar huwa importanti li nemendaw dan l-artiklu tal-Kodiċi Ċivili għaliex fl-istess ħin inkunu qegħdin niffaċilitaw il-proċeduri iebsa li jkollhom jgħaddu minnhom l-adoptive parents li verament ikollhom għal qalbhom l-interess tat- tarbija.

Nixtieq issa ngħaddi biex ngħid xi ħaġa dwar kif pajjiżna qed jiġi rreklamat barra minn Malta.

Fil-fatt riċentement ġejt informat li waqt programm li sar xi ġimgħat ilu fuq il-London Weekend Television, meta ssemmiet Malta, numru sostanzjali minn dawk preżenti tant bdew jibbuwjaw li l-preżentatur stess kważi tkexkex b'dan l-aġir.

Ċertament li pajjiżna għandu x'joffri aktar minn pajjiżi oħrajn bħal per eżempju, Sqallija.

GĦallinqas f'pajjiżna m'għandhiex il-Mafja u l-problemi l-kbar l-oħra li għandha Sqallija.

Għalhekk naħseb li għandna nagħmlu diversi captions tajbin fuq Malta ħalli mbagħad dawn jintwerew fuq ċerti stazzjonijiet, bħall-BBC.

Jiena naf li dawn jiswew flus kbar pero' ġaladarba nafu li għandna x'nirreklamaw iktar affarijiet minn ċerti pajjiżi oħrajn, allura għandna nagħmlu mill-aħjar li nistgħu għax pajjiżna jiddependi ħafna mit- turiżmu u qatt m'għandna nkunu sodisfatti b'dak li nkunu qed niksbu minn dan is-settur imma għandna naħdmu dejjem iktar.

Madam Speaker, illejla nixtieq nitkellem ukoll dwar iż-żwiġijiet ta' konvenjenza li qed isiru f'pajjiżna għax jekk wieħed jara l-istatistika ta' kemm qed isiru żwiġijiet ta' dan it-tip żgur li jissorprendi ruħu, u għalhekk ħadt pjaċir ħafna meta ġejt informat li fil-futur qarib se tiġi emendata l-liġi taż-żwieġ.

Wara kollox jiena ma nħossx li hu ġust li barrani li jiżżewweġ Maltija jingħata l-istess drittijiet daqs li kieku kien Malti, u mbagħad it-tfal ta' dawk il-Maltin li jkunu emigraw u li jkunu għażlu li jżommu ċ-ċittadinanza barranija jkollhom iħallsu ċertu ammont ta' flus lid-dipartiment ta' l-emigrazzjoni kull sena sabiex ikollhom il-freedom of movement u jaħdmu f'pajjiżna.

Riċentement għamilt mistoqsija parlamentari lill-Prim Ministru fuq dan ir-rigward, u spjegali x'inhi l-pożizzjoni legali preżenti, pero' jiena nibqa' nsostni li hija xi ħaġa inġusta li l-barranin li jiżżewġu lill-Maltin għall-konvenjenza - issa hawnhekk ma rridx ninstema' razzist imma bilfors ikolli nirrimarka fuq din l-inġustizzja li qed issir - għandhom iktar drittijiet mit-tfal ta' l- emigranti Maltin li jagħżlu li jżommu ċ-ċittadinanza barranija.

Din hija xi ħaġa li mhux qed tirrita lili biss imma lil diversi Maltin.

Jien inzertajt ġej mill-Mosta, fejn irritornaw diversi emigranti Maltin, u kien hemm ħafna minnhom li wrewni kemm huma urtati minħabba l-fatt li l- liġi Maltija qiegħda tagħti iktar drittijiet lil dawk il-barranin li jiżżewġu lill-Maltin għall-konvenjenza milli lil uliedhom li wara kollox għandhom demm Malti.

Forsi hawn wieħed jista' jgħidli li fid-dinja kulħadd b'xortih, anke sempliċement annimal, pero' wieħed m'għandux iħares b'din il- lenti lejn il-liġijiet tal-pajjiż għalkemm naf li ħafna drabi min jgħid din il-frażi jkollu mitt raġun.

Ġaladarba semmejt il-Mosta u speċjalment wara dak il-maltemp kollu li kellna l-bieraħ, ma nistax ma nsemmix il-kwestjoni li teżisti għar-rigward tal-konok li jinsabu fi Triq il-Kostituzzjoni.

Jiena kemm-il darba semmejt din il-kwestjoni u l-Onor.

Chris Cardona għamel anke mistoqsija parlamentari dwar dan is-suġġett.

Il-verita' hija li dawn il-konok saru bi żball u qatt ma kellhom isiru.

Il-Ministru qal ġustament li l-kunsill lokali, bħala gvern lokali, kellu dritt li jagħmel dawn il-konok ġaladarba deherlu li jsebbħu l-ambjent, pero' jiena nistaqsi: Jekk il-konok ta' Triq il-Kostituzzjoni qegħdin jgħarrqu iżjed is-sitwazzjoni kull meta jkun maltemp, l-Awtorita' ta' l-Ippjanar m'għandhiex tintervejni u tara l- affarijiet sarux skond il-liġi u jekk m'huwiex hekk tenforza l-liġi?

Jien ma nistax nifhem kif l-Awtorita' ta' l-Ippjanar toqgħod tintilef f'affarijiet sekondarji, bħal meta wieħed jiftaħ tieqa fejn ma kellux jiftaħha, u mbagħad ma tagħtix kas dawn l-affarijiet li jista' jkollhom konsegwenzi gravi ħafna.

Irrid nagħmilha ċara li jiena m'iniex qed ngħid li l-Awtorita' ta' l- Ippjanar m'għandhiex tieħu passi f'kull każ għaliex il-liġi qiegħda hemm għal kulħadd, pero' nista' ngħid li l-bieraħ, speċjalment ir-residenti li joqogħdu fi Triq il-Kostituzzjoni u fi Triq il-Kungress Ewkaristiku, ġarrbu ħafna ħsarat.

Jiena niskanta wkoll kemm il-Kunsill Lokali tal-Mosta huwa avventuruż biex spiċċa bi żbilanċ ta' iktar minn ¥0.25 miljun u ma ħax l- awtorizzazzjoni tal-ministru responsabbli biex jagħmel dawn ix-xogħlijiet minkejja li jaf li skond l-Att ta' l-1993 dwar Kunsilli Lokali hu għandu jottjeni l-awtorizzazzjoni tal-ministru responsabbli jekk kemm-il darba x- xogħlijiet li jkun se jagħmel ikunu se jirrendulu żbilanċ.

Fil-fatt minn risposta li ta l-Ministru wara li saritlu mistoqsija parlamentari dwar jekk ingħatax permess li jsir id-dejn li għandu l-Kunsill Lokali tal-Mosta preżentement jirriżulta li dan mhux talli ma ngħatax permess imma talli talab li jingħata dan il-permess wara li għamel ix-xogħlijiet.

GĦalhekk, Madam Speaker, jiena naħseb li l-mod kif saru l-affarijiet ġewwa l-Mosta - u m'iniex qed nirriferi għall-konok biss - jirrikjedi investigazzjoni serja għax wara kollox hawn qed nitkellmu fuq flus il- poplu.

Jiena ngħid li dawn l-affarijiet m'għandhomx jitħallew isiru qisu m'hu qed jiġri xejn, u niskanta kif hawn din il-plaċidita' kollha f'dan ir- rigward għaliex meta x-xogħol isir bi traskuraġni -ma rridx indaħħal is- suspett li dawn l-affarijiet isiru apposta għax inkella jkollna nidħlu fil- kamp kriminali - għandha ssir investigazzjoni u mhux qisu qatt ma ġara xejn.

Illum qed insemmi l-Kunsill Lokali tal-Mosta, pero' dan ma jfissirx li dawn l-affarijiet ma jsirux minn kunsilli lokali oħrajn ukoll.

Kif għidt diġa', il-finanzi ta' l-amministrazzjoni tal-kunsilli lokali ġejjin minn fondi pubbliċi u għalhekk il-poplu Malti jkollu raġun jitlef il- fiduċja fil-kunsilli lokali jekk kemm-il darba affarijiet bħal dawn ma jiġux investigati.

Jien nemmen li l-każ li semmejt jirrifletti l-arroganza ta' dan il-kunsill lokali u għalhekk nitlob lill-ministru responsabbli biex jara li affarijiet bħal dawn jiġu investigati mill-iktar fis possibbli.

Madam Speaker, nixtieq nagħlaq id-diskors tiegħi billi nirringrazzja lill- pulizija għax-xogħol siewi li għamlu l-bieraħ fejn damu sigħat twal jagħtu għajnuna ta' salvataġġ għaliex mingħajr din l-għajnuna d-diżgazzji setgħu kienu aktar.

Nixtieq ukoll nieħu l-opportunita' biex nagħti l-kondoljanzi lill-familjari ta' dik ix-xwejħa li mietet peress li kaxkarha l-ilma.

Ta' min isemmi wkoll ix-xogħol kbir li għamlu l-pulizija f'Ħas-Serħ fejn daħal ħafna silġ.

Kif naraw f'inċidenti bħal dawn, ix-xogħol tal-pulizija huwa professjonali u iebes ħafna u għalhekk ikun tajjeb li l-poplu japprezza iktar il-kontribut kbir li dawn jagħtu lil pajjiżna.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Nirringrazzjak.

Aktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Cardona.

ONOR.

CHRIS CARDONA: Madam Speaker, il-ġimgħa li għaddiet rajt ir- rapport li sar mill-kumitat dwar il-prevenzjoni ta' l-inċidenti tat- traffiku.

Fl-opinjoni tiegħi, dan ir-rapport huwa sodisfaċenti ħafna u fih diversi ideat, pero' qabel ma niġi biex nitkellem iktar fid-dettall dwaru jkun tajjeb jekk infakkru għaliex il-Gvern ħatar dan il-kumitat.

Waħda mir-raġunijiet li għaliha l-Gvern ħatar dan il-kumitat hija biex jissuġġerixxi xi miżuri li permezz tagħhom is-sistema ta' l-għoti tal- liċenzji tkun iktar effettiva u dixxiplinata.

Il-Gvern ħatar dan il- kumitat ukoll sabiex jifli l-miżuri li għandhom jittieħdu rigward l- edukazzjoni ġenerali fis-sewqan, jeżamina r-regoli applikabbli għal dawk il- postijiet ta' divertiment li jibqgħu miftuħin matul il-lejl, jara kemm alkoħol jiġi kkonsmat f'dawn il-postijiet ta' divertiment u jistudja kull miżura li l-kumitat iħoss li hija rilevanti biex jitjieb l-istandard u jitrażżnu l-abbużi fis-sewqan.

Fil-fatt, ir-rapport li għamel dan il- kumitat jagħti ħarsa lejn diversi problemi li jeżistu f'dak li hu sewqan, anke dawk li qegħdin jikkawżaw mwiet fit-toroq tagħna.

Huwa interessanti, Madam Speaker, li fl-ewwel parti ta' dan ir-rapport hemm indikat min huma l-persuni li jkunu involuti fl-inċidenti tat- traffiku, fosthom is-sewwieq u l-pedestrians.

Ta' min jgħid li lill-Gvern issirlu ħafna pressjoni sabiex jiddaħħlu ċerti miżuri għar-rigward tas- sewqan pero' mbagħad naraw li meta dawn jiddaħħlu, bħal meta ddaħħal l- obbligu li kull min isuq il-mutur għandu jilbes il-crash helmet, ikun hemm min jistaqsi għalfejn jiddaħlu.

M'hemmx għalfejn ngħid pero' li din il- miżura hija tajba u effiċjenti minħabba li mhux biss tħares l-interessi ta' dak li jkun qed isuq il-mutur imma wkoll l-interessi tas-soċjeta' għaliex jekk persuna li tkun qed issuq il-mutur tindarab imbagħad tidħol l- assistenza soċjali.

Madam Speaker, il-konsegwenza ta' inċident tat-traffiku tista' tvarja minn sempliċement barxa żgħira f'karozza sa mewta ta' persuna pero' huma ħafna wkoll dawk il-persuni li jispiċċaw b'diżabilita' permanenti.

Minħabba f'hekk il-kumitat eżamina l-inċidenti tat-traffiku u l-imwiet li saru minħabba dawn l-inċidenti ħalli jieħu l-prekawzjonijiet neċessarji.

Interessanti li wieħed jgħid ukoll li lil dan il-kumitat irriżultalu li d- differenza bejn l-inċidenti li jikkawżaw l-imwiet u dawk li jikkawżaw inkjesti maġistrali sena b'sena hija waħda sostanzjali.

Issa, x'inhuma l- proposti li qed jagħmel dan il-kumitat?

Fost affarijiet oħra, dan il-kumitat qed jipproponi li jiġi maħtur kummissarju tat-traffiku biex ikun responsabbli għal dak kollu li għandu x'jaqsam mat-traffiku minbarra l-eżekuzzjoni tal-liġi, li tibqa' fl-isfera esklussiva tal-Pulizija.

Proposta oħra li għamel dan il-kumitat hija li jitwaqqaf bord għall-kontroll tat-traffiku li r-rappreżentanti tiegħu jkunu ġejjin minn diversi dipartimenti tal-Gvern, fosthom mid-dipartiment tat- trasport.

Ovvjament dan il-kumitat ippropona wkoll l-użu tal-breathalyser, pero' naħseb li dwar din il-proposta diġa' tkellimna b'mod ċar biżżejjed fis-seduti tal-ġimgħa li għaddiet.

Dan ir-rapport jagħmel ukoll enfasi fuq is-safety u filwaqt li jisħaq fuq il-bżonn li wieħed ikun jaf x'tip ta' rimedju għandu jieħu meta l-karozza tieqaflu f'nofs it-triq biex l- inċidenti jiġu evitati kemm jista' jkun, jenfasizza wkoll il-bżonn li jkun jaf ir-regolamenti tat-traffiku u xi tfisser polza ta' assigurazzjoni.

Wara kollox, dawn huma l-iktar żewġ affarijiet bażiċi li għandu jkun jaf kull sewwieq.

Proposta oħra li ħareġ biha l-kumitat tirrigwarda d-driving test, u din tipproponi li jibda jsir ukoll eżami bil-miktub ħalli jiġi aċċertat li s-sewwieq ikollu knowledge bażiku dwar kif taħdem il-vettura.

Madam Speaker, kien hemm min qal li l-eżami bil-miktub jista' jkun ta' detriment għal dawk il-persuni li huma illiterati, pero' hawnhekk ma rridux ninsew li ġeneralment il-persuni li japplikaw biex jieħdu l-liċenzja tas- sewqan ikunu għadhom żgħar, jiġifieri jkunu laħqu l-edukazzjoni obbligatorja u barra minn hekk l-eżami tal-prattika se jibqa' hemm.

Madanakollu jibqa' l-bżonn li l-iskejjel tas-sewqan ta' pajjiżna jkunu kompetenti u jimxu skond is-sillabu li se jiġi stabilit mill-kummissarju tat-traffiku, li semmejt iktar kmieni fid-diskors tiegħi.

Jidher ċar li dan ir-rapport li ħareġ il-kumitat dwar il-prevenzjoni ta' l-inċidenti tat-traffiku huwa kontra l-idea li wieħed ikun eliġibbli għal- liċenzja tas-sewqan meta jkollu 21 sena minflok meta jkollu 18-il sena għaliex jemmen li ta' 18-il sena ż-żgħażagħ suppost ikunu responsabbli biżżejjed.

Jiena naqbel perfettament ma' dan u, fl-opinjoni tiegħi, ikun aħjar jekk jitrażżan l-abbuż milli jiġu ppenalizzati l-maġġoranza taż- żgħażagħ għalxejn.

Dan ir-rapport jitkellem ukoll dwar il-bżonn li t-toroq ikunu iktar aċċessibbli għas-sewwieqa tagħna u ħareġ b'diversi proposti li jistgħu jservu ta' għajnuna kemm lis-sewwieqa kif ukoll lill-pedestrians sabiex it- traffiku jiċċirkola bl-ordni u fit-trankwilita'.

Fost affarijiet oħra huwa ppropona li dawk li huma cross roads ikunu aktar aċċessibbli u li r- roundabouts li għandna fit-toroq tagħna, l-iktar dawk ta' daqs żgħir, ikunu iktar preżentabbli.

Madam Speaker, hija ħaġa ovvja li f'kull inizzjattiva li tittieħed biex isir iktar titjib irid ikun hemm bażi soda ta' edukazzjoni.

Fil-fatt dan ir-rapport jgħid li t-traffic awareness għandha tibda tiġi mgħallma mill- iskejjel tagħna u għandhom isiru programmi ta' edukazzjoni intensivi lill- pubbliku in ġenerali għaliex fl-aħħar mill-aħħar huma l-adulti li jridu jagħtu eżempju lil uliedhom u jridu jrawmu fihom ċertu rispett fis-sewqan.

Naturalment pero' l-pulizija għandhom ikunu l-iprem edukaturi tal-poplu tagħna.

Dan ir-rapport jipproponi wkoll li dawk is-sewwieqa li jkunu kkommettew reat serji ta' traffiku u li tkun itteħditilhom il-liċenzja jerġgħu jingħataw ċerta edukazzjoni.

Din hija xi ħaġa interessanti li se tkun marbuta ma' l-enforzar tal-liġi.

Ħaġa oħra li qed isemmi dan ir-rapport hija s-sistema ta' punti li jiena kont semmejt is-sena l-oħra waqt li kont qed nitkellem f'xi aġġornament.

Fil-fatt permezz ta' din is-sistema, li hija interessanti ħafna u li hija applikata f'diversi pajjiżi l-iktar fil- Kanada u fil-pajjiżi Ewropej, wieħed tista' titteħidlu l-liċenzja tas- sewqan għal dejjem jew inkella għal ċertu żmien u ma terġax tingħatalu lura qabel ma jkun irrieduka ruħu fis-sewqan.

Madam Speaker, kif qed naraw hawnhekk, ir-rapport li ħejja l-kumitat dwar il-prevenzjoni ta' l-inċidenti tat-traffiku huwa siewi ħafna u naħseb li se jikkomplimenta tajjeb ma' l-inizjattivi l-ġodda li se jidħlu fis-seħħ f'dan il-kamp.

Issa jonqos biss li dawn l-inizjattivi li se jidħlu fis-seħħ jgħinu sabiex jiġu evitati iktar imwiet ta' żgħażagħ permezz ta' iktar attenzjoni, iktar ,prevenzjoni u iktar edukazzjoni.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Nirringrazzjak.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada t-Tlieta, 27 ta' Jannar fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif kommunikata mill-Ministru Mizzi.

Fl-9.53 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

FONDAZZJONI EDEN - GĦAJNUNA FINANZJARJA

L-ONOR.

LAWRENCE GONZI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Fid-dawl ta' l-impenn għall-kwalita' ta' ħajja aħjar espress mill-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilita' fil-messaġġ tagħha għall-Jum Dinji tal-Persuni b'Diżabilita' li qed jiġi ċċelebrat illum 3 ta' Diċembru, jista' l-Ministru jgħid x'kienet l-għajnuna finanzjarja jew mod ieħor li l-Ministeru tiegħu ta lill-Fondazzjoni Eden sena b'sena mit-twaqqif tagħha?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nirreferixxi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari nru.

11120 f'Seduta Nru. 175.

KUNSILL MALTI GĦAX-XJENZA U TEKNOLOĠIJA

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hu mistenni li se tqum il-Ġimgħa għax-Xjenza u Teknoloġija li l-Kunsill Malti għax-Xjenza u Teknoloġija organizzat f'Novembru 1997?

Jista' jagħti breakdown ta' dawn l- ispejjeż?

Jista' l-Ministru jgħid liema persuni u/jew organizzazzjonijiet u kumpanniji għamlu xi xogħol konness ma' din l-attivita'?

F'kull każ kemm kien jiswa x-xogħol li għamlu?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Impossibli biex wieħed jgħid kemm swietlu attivita' bħal Ġimgħa Xjenza u Teknoloġija ftit ġimgħat wara li għaddiet din l-attivita' speċjalment meta wieħed iqis il-festi.

Li jista' jforni għalissa l-Kunsill Malti għax-Xjenza u Teknoloġija huwa estimu ineżatt.

Jien informat li minn kalkoli preliminari, l-valur kummerċjali ta' din l-attivita' jaqbeż l-Lm20,000.

Hu mistenni li lill- Kunsill Malti għax-Xjenza u Teknoloġija se tiġi tiswielu madwar Lm8,000.

Jien informat ukoll li l-kontijiet relatati ma' din l-attivita' għadhom deħlin.

Minħabba f'hekk, lista eżawrjenti ta' ħlasijiet għax-xogħol imwettaq ma tistax tingħata għalissa.

KUMPANNIJI/ KORPORAZZJONIJIET - KONSULENTI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 10145 rigward lista ta' konsulenti/kumpanniji ta' konsulenza?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nirriferi l-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għal-mistoqsija parlamentari numru 10145.

ĠIMGĦA TAX-XJENZA U TEKNOLOĠIJA - STUDENTI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm studenti marru għaż- żjajjar li ġew organizzati waqt il-Ġimgħa tax-Xjenza u Teknoloġija ftit tal- ġranet ilu?

Jista' jgħid mil-liema skejjel kienu dawn l-istudenti u kemm marru studenti minn kull skola u kemm marru studenti f'kull żjara?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: It-tagħrif mitlub mill-Onor.

Membru tpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

ADULT EDUCATION

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 10634 u ċioe' jista' jispejga għaliex fl-Estimi 1998 tnaqqas il-Vot dwar Adult Education minn Lm33,000 għal Lm13,000?

X'attivitajiet jew x'korsijiet se jitnaqqsu b'riżultat ta' dan it-tnaqqis?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nirreferixxi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari nru.

11081 mogħtija f'Seduta Nru. 173.

UNIVERSITA' - LECTURERS

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm lecturers fl- Universita' ta' Malta ġew promossi għal Senior Lecturer, Associate Professor u Professor?

Jista' l-Ministru jgħid min kienu, xi kwalifiki kellhom u kemm kellhom snin ta' servizz bħala membru fulltime ta' l-istaff ta' l-Universita' ta' Malta?

Jista' l-Ministru jgħid kemm lecturers ġew trasferiti mill-Malta College of Arts, Science & Technology (MCAST) għall-Universita' ta' Malta?

Kemm minn dawn il-lecturers kienu ġew promossi għal Senior Lecturer, Associate Professor jew Professor bejn l-1987 u l-1996?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Mis-sena 1988 'l hawn, it-total ta' impjegati Akkademiċi fulltime ta' l-Universita' li ġew promossi għall-grad ta' Professor, Associate Professor jew Senior Lecturer kien ta' 73.

Minn dawn:

* 17 ġew promossi għall-grad ta' Professor;

* 14 ġew promossi għall-grad ta' Associate Professor;

* 42 ġew promossi għall-grad ta' Senior Lecturer.

It-total ta' impjegati akkademiċi fulltime ma' l-MCAST li ġew trasferiti għan-New University kien ta' 48.

Minn dawn, 25 ġew promossi għall-gradi ta' Professor, Associate Professor jew Senior Lecturer mill-1987 'il hawn u kienu mqassmin kif se nsemmi:

* 2 ġew promossi għall-grad ta' Professor; * 4 ġew promossi għall-grad ta' Associate Professor; * 19 ġew promossi għall-grad ta' Senior Lecturer.

UNIVERSITAJIET EWROPEJ - PROGRAMMI TA' STUDJU

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Skond artiklu f'"Il-KulĦadd" (9.11.97) int għidt li: "fin-negozjati ma' l-Unjoni Ewropea l-Gvern huwa mpenjat li jasal f'arranġamenti biex aktar studenti Maltin jkunu jisgħu jieħdu sehem fi programmi ta' studju f'universitajiet Ewropej".

Jista' l-Ministru jgħid jekk huwiex qed jirriferi għal programmi Leonardo u Socrates?

Jekk iva, allura kif ma hemm l-ebda vot għal dan il-għan fil-Budget għall-1998?

Il- Gvern minn fejn se jiffinanzja s-sehem ta' dawn l-istudenti?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Il-Gvern qiegħed f'negozjati ma' l-Unjoni Ewropea biex ikabbar il-parteċipazzjoni ta' l-istudenti Maltin fi programmi Ewropej u Ewro-Mediterranji.

Dawn jinkludu l-programmi Socrates, Comenius u Leonardo flimkien ma' proġetti tal-MEDA.

Il-Gvern se jiffinanzja dawn il- proġetti mill-ftehim ta' Assoċjazzjoni li qiegħed jiddiskuti ma' l-Unjoni Ewropea.

SAN PAWL IL-BAĦAR - TRIQ SAN PAWL

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar fiex jinsabu l- preparazzjonijiet ħalli Triq San Paw, f'San Pawl il-Baħar tingħata t- tarmac?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Saret stima preliminari għal-għoti ta' wiċċ tat- tarmac f'din it-triq, iżda peress li din hija mibnija fuq art dgħajfa qed isir pjan sabiex tiġi issudata il-bażi tagħha, ħalli x-xogħol li se ssir ma jerġax jispiċċa f'qasir żmien.

PATATA - IMPORTAZZJONI TA' ŻERRIEGĦA

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm ġiet impurtata żerriegħa tal- patata, tip tip, fil-perijodu 1/10/97 - 31/12/97?

Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar jekk fadalx żerriegħa x'tiġi mportata?

Meta daħlet f'Malta l- ewwel kunsinja ta' żerriegħa u meta daħlet l-aħħar kunsinja?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Bejn l-ewwel ta' Ottubru 1997 u l-aħħar tas-sena li għaddiet, il-patata taż-żriegħ ġiet importata b'dan il-mod:-

| |Tunellata| |Arinda |126.00 | |Liseta |163.00 | |Tiger |2.50 | |Aida |10.00 | |Atlas |9.00 | |Avondale |94.00 | |Cara |204.00 | |Mariana |5.00 | |Slaney |80.00 | |Agria |19.75 | |Sante' |47.00 | |Picasso |50.00 | |Avalanche |64.00 | |Alpha |1000.00 | |Arran |640.00 | |Banner | | |Collen/Burr|0.50 | |en | | |Diamant |15.00 | |Total |2529.75 |

Fil-bidu tas-sena kien għad baqa' madwar 130 tunellata patata taż-żriegħ tal-qatgħa bajda jidhru fuq liċenzji validi, li sal-15 ta' dan ix-xahar 48 tunellata biss kienu waslu Malta din is-sena.

Filwaqt li l-ewwel konsenja li waslet Malta kienet dik ta' qatgħa safra u waslet fis-7 t'Ottubru li għadda l-aħħar waħda kienet dik ta' qatgħa bajda u waslet fil-15 ta' dan ix-xahar.

SAN PAWL IL-BAĦAR - PARADISE STREET - TISWIJA

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Billi f'Parades Street, San Pawl il-Baħar wara l-bini tal- Bank of Valletta hemm biċċa art li qed tkun ta' periklu għal dawk li jgħaddu minn Parades Street, b'mod partikolari għat-tfal, u billi din l-art hi mimlija kollha ilma u materjal ieħor li ntefa' fiha matul iż-żmien, jista' l-Ministeru jieħu l-passi neċessarji ħalli din il-biċċa art tingħalaq b'ċint biex jiġi evitat dan il-periklu?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: L-art imsemmija mill-Onor.

Interpellant hi waħda privata.

Peress li r-responsabbilita' li tinponi il-liġi fuq is-sid li jżommha nadifa taqa' taħt l-ambitu ta' enforcement tad-Dipartiment tas- Saħħa, l-Onor.

Interpellant hu mitlub jirriferi l-mistoqsija tiegħu lill- Ministru konċernat.

SKEJJEL STATALI - KOMPUTERIZZAZZJONI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għat-tweġiba mogħtija għall-mistoqsija parlamentari numru 10713, jista' l-Ministru jgħid x'jisimhom il-programmi li qed jintużaw fl-iskejjel Primarji kif ukoll Sekondarji li ġew maħduma mis-Software Development Unit tas-Citeduc Centre for IT Education?

Kemm-il programm ġie reġistrat għall-copyright?

Liema huma dawk li ġew reġistrati għall-copyright u meta ġew reġistrati?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jien informat li l-programm li ġie maħdum mis- Software Development Unit taċ-Citeduc li qed jintuża fl-iskejjel primarji huwa 'Il-Malti ma' Rokitt'.

Il-programmi li ġew maħduma mis-Software Development Unit tac-Citeduc li qed jintużaw fl-iskejjel Sekondarji huma:

Form 1

Social Studies - Is-Saħħa

Mathematics - The Farmer's Problem - At the Greengrocer - Place Value - Rounding Numbers

English - Charles De Gaulle Airport - Memories - At the Dentist - WordArt - The Animals - The Detectives

Form 2

English - Class Newsletter Production

Mathematics - The Function Machine - Making Function Machines - From Functions to Graphics

Social Studies - The Mass Media

Form 3

Mathematics - Decimal Exansion of a Fraction - Quadrilateral - Translation Vectors - The Equity of a Straight Line Tossing a Coin - Making Ends Meet

English - At the Post Office - The Sea

Social Studies - Id-Drittijiet tat-Tfal

Form 4

English - Power Point English Project - Movie: English Comprehension (in production)

Social Studies - Il-familja (in production)

Rigward l-aħħar żewġ partijiet tal-mistoqsija, ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li l-ebda programm ma ġie reġistrat għall-copyright.

SKEJJEL - SEKONDARJI

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jara li s-sena d-dieħla l- klassijiet sekondarji jingħataw is-somma ta' Lm20 kull klassi għax-xiri ta' kotba bħalma ngħataw lill-iskejjel primarji?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Billi l-iskop ta' Lm20 kotba għal kull klassi primarja hija marbuta ma' l-istruttura ta' għalliem wieħed/waħda fi klassi waħda, ma hux il-każ li tgħid li l-proċedura tirreplika ruħha fil-livell sekondarju.

Huwa importanti iżda li fl-iskejjel sekondarji nsaħħu l-librerija ta' l- iskola

DEKAN TAL-FAKULTA' TA' L-EDUKAZZJONI - INTERVISTA

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għar-rapport dwar l-intervista tad-Dekan tal-Fakulta' ta' l-Edukazzjoni li kienet pubblikata fil-gazzetta "The Times", fejn intqal li fis-sena skolastika li ġejja se jkun hemm surplus ta' gradwati tal-B.Educ. bil-possibbilta' li xi wħud minnhom ma jiġux impjegati, x'qed jagħmel il-Ministeru biex jilqa' din l-eventwalita'?

Jista' l-Ministru jikkonferma jew jiċħad rapporti li l-kors tal-PGCE mhux se jiftaħ is-sena d-dieħla?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Id-dmir tal-ministeru hu li jirrekluta l- għalliema kollha li hemm bżonn biex l-istudenti fl-iskejjel tagħna jingħataw is-servizz edukattiv li għandhom dritt għalih.

Għad fadal ħafna biex f'pajjiżna jkollna korp ta' edukaturi magħmul kollu kemm hu minn gradwati.

Dwar it-tieni parti tal-mistoqsija, li tikkonċerna l-kors tal-PGCE, il- Fakulta' ta' l-Edukazzjoni bħalissa qegħda tikkonsidra proposti għal riformi kemm fil-kors tal-B.Ed.(Hons) kif ukoll tal-PGCE, bil-għan li ttejjeb u ssaħħaħ il-preparazzjoni ta' l-għalliema għall-professjoni tagħhom.

Dawn il-proposti għadhom fi stadju preliminari, u konsultazzjonijiet qed isiru, u għad iridu jsiru, ma' l-isħab kollha involuti f'dan il-proċess, inklużi l-Fakulta' ta' l-Arti u tax-Xjenza, id- Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni u l-Malta Union of Teachers.

SKEJJEL TEKNIĊI

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għall-artiklu miktub mill-Ministru fil- ġurnal "KULĦADD" ftit xhur ilu, fejn ingħad li "jkompli x-xogħol biex innaqqsu l-firda u d-distakk li teżisti bejn l-iskejjel tekniċi u l-bqija ta' l-iskejjel", jista' l-Ministru jgħid x'sar s'issa u x'hemm ippjanat li jsir aktar 'il quddiem f'dan il-qasam?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: L-informazzjoni tingħata meta jittieħdu d- deċiżjonijiet meħtieġa.

ŻABBAR - TRIQ IL-PAPA ALESSANDRU

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jara li Triq il-Papa Alessandru, f'Ħaż- Żabbar tingħata kisja tarmak għax tinsab fi stat verament ħażin?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: L-asfaltar ta' Triq Papa Alessandru jsir skond il-prijoritajiet tax-xogħol li jkollu d-dipartiment u riżorsi li minn żmien għal ieħor jkun disponibbli fil-vot tat-toroq.

FGURA - TRIQ IL-ĠDIDA FI TRIQ TAL-KARMNU

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jara li Triq il-Ġdida fi Triq tal- Karmnu, fil-Fgura tingħata kisja tarmak għax tinsab fi stat verament ħażin?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Parti kbira minn Triq il-Ġdida fi Triq tal- Karmnu, diġa' asfaltata w għalhekk il-kunsill lokali hu responsabbli għal kull xogħol meħtieġ fiha.

Il-parti li għada mhijiex asfaltata għadu ma sarx biżżejjed żvilupp fiha biex din issir.

ŻABBAR - TRIQ BIEB IS-SULTAN

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jara li jitwassal is-servizz ta' l-ilma fi Triq Bieb is-Sultan, f'Ħaż-Żabbar peress li hemm numru ta' djar lesti u s-sidien tagħhom qed jistennew dan is-servizz sabiex ikunu jistgħu jidħlu fihom?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il- Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-ilma se twettaq l-estenzjoni ta' servizzi ġodda fit-triq imsemmija skond il- programm tax-xogħlijiet ipproġettati fi żmien qasir fil-lokalita' taż- Żabbar.

SKEJJEL - SUPPLY TEACHER

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk supply teacher jistax/tistax jibqa'/tibqa' taħdem/jaħdem ukoll fil-vaganzi tas-sajf?

Jekk fl-affermattiv, kemm kien hemm li baqgħu mpjegati fis-sajf li għadda u x'xogħol kienu qed jagħmlu?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Paragrafu 3 tas-sejħa għall-ingaġġ ta' Supply Teachers fid-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni, ippubblikata fil-Gazzetta tal- Gvern tal-15 ta' Novembru, 1996 paġni 7691 u 7692, jgħid li "Kull offerta ta' ingaġġi hija ta' natura għal kollox temporanja u dan jista' jiġi mitmum fid-diskrezzjoni tad-Direttur Ġenerali (Edukazzjoni), meta dawn is- servizzi, għal kull raġuni, ma jkunux aktar meħtieġa".

Ħlief f'xi eċċezzjonijiet żgħar, meta l-iskejjel jagħlqu għall-vaganzi tas- sajf, is-servizzi tas-Supply Teachers ma jibqgħux aktar meħtieġa u għaldaqstant l-ingaġġ tagħhom ikun ikkonsidrat mitmum.

Fil-fatt kien hemm biss tliet każi li Supply Teachers baqgħu jaħdmu fis-sajf, wieħed fid- Dipartiment ta' l-Istudji Ogħla u Edukazzjoni Adulta fejn kien qed jaqdi l- funzjoni ta' Teacher Producer fil-Media Education and Broadcasting Centre u tnejn oħra li kienu nvoluti, wieħed f'Malta u l-ieħor f'Għawdex, fil- proġett 'Wens fis-Sajf'.

Fl-iskejjel sekondarji, Junior Lyceums, skejjel tas-snajja' u dawk primarji ma kienx hemm Supply Teachers li baqgħu jaħdmu fis-sajf li għadda.

EDUKAZZJONI - PROGRAMM SOCRATES

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: F'rapport f'"The Sunday Times" ta' April tas-sena l- oħra, il-Ministru kien rapportat li qal li mis-6,000 student universitarju Maltin madwar 100 student biss jibbenefikaw mill-programm Socrates.

In vista ta' dan, jista' l-Ministru jgħid kemm ibbenefikaw studenti Maltin minn dan il-programm bejn l-1 ta' Novembru, 1996 u l-31 ta' Diċembru, 1997?

Fl-istess rapport intqal ukoll li fl-Universita' se titwaqqaf Information Desk biex l-istudenti jkunu konxji mill-benefiċċji u l-ischolarships ta' Socrates.

Jista' l-Ministru jgħid jekk din l-Information Desk twaqqfitx jew le?

Jekk le, għaliex ma' twaqqfitx?

Jekk iva, meta ġiet imwaqqfa, min qed imexxiha u kemm qed tiswa kull sena lill-Kaxxa ta' Malta?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: L-għadd ta' studenti li marru barra minn Malta fuq skambju tas-Socrates kien ta' madwar tnax.

Intbagħtu wkoll madwar 20 membru ta' l-istaff ta' l-Universita' u tad-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni għal-laqgħat tas-Socrates (Erasmus u Comenius).

S'issa t-tagħrif meħtieġ dwar aċċessibilita' għall-programmi ta' l-Unjoni Ewropea jinkisbu mis-Socrates Office Manager maħtur mill-Kunsill ta' l- Universita' u jingħata allowance ta' Lm200 fis-sena.

QORMI - TISWIJA TA' TOROQ

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jara li tissewwa t-triq minn ħdejn iċ- Ċimiterju tat-Torok sar-roundabout ta' Ħal Qormi fejn jeżistu diversi ħofor b'periklu għal tant sewwieqa li jgħaddu minn din it-triq?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Għalissa din it-triq hija responsabbilta' tal- kunsill lokali biex tiġi ippaċċjata w għalhekk l-Onor.

Interpellant hu mitlub jirriferi l-mistoqsija tiegħu lill-Ministru konċernat.

Nixtieq inżid ngħid illi qegħdin isiru diskussjonijiet inter-ministerjali sabiex tiġi riveduta l-lista ta' toroq li huma responsabbilita' tal-kunsill lokali biex dawk li jaqdu funzjoni ta' toroq arterjali jibda jieħu ħsieb il- manutenzjoni tagħhom il-Gvern Centrali.

It-triq imsemmija mill-Onor.

Interpellant hija wahda minn dawn it-toroq.

RAS IL-ĦOBŻ - SEWAGE TREATMENT PLANT

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jwieġeb għall-ewwel parti tal- mistoqsija parlamentari numru 10990 u ċioe' jgħid meta ġie kkummissjonat lill-EIA biex jgħin jistabilixxi s-sit għall-bini ta' mpjant tat-trattament tad-drenaġġ f'Ras il-Ħobż, liema proġett jifforma parti mill-Master Plan tad-drenaġġ għal Għawdex?

Jista' jgħid ukoll jekk dan l-EIA huwiex lest meta ġie ppreżentat lid-dipartiment ikkonċernat?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

BORD NAZZJONALI TAX-XOGĦOL - APPELLI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jindika kemm saru appelli quddiem il-Bord Nazzjonali tax- Xogħol minħabba qtugħ mir-reġistrazzjoni għax-xogħol f'Novembru 1997 kif ukoll jgħid kemm inqatgħu appelli fl-istess perijodu u kemm minn dawn kienu konferma tad-deċiżjoni ta' l-ETC u kemm le?

ONOR.

EDWIN GRECH: F'Novembru 1997 l-Awtorita' Nazzjonali tax-Xogħol irċeviet 79 appelli li minnhom 60 kienu dwar qtugħ mir-reġistrazzjoni.

Fl- istess xahar ġew deċiżi 68 każ li minnhom 13 jikkonfermaw deċiżjonijiet li kienu ttieħdu mill-ETC, f'7 każijiet l-appell ġie milqugħ, 2 appelli ġew abbandunati mill-appellant, każ wieħed ġie rtirat mill-appellant u 3 każijiet kienu preskritti.

IMPJIEGI - REĠISTRAZZJONI GĦAX-XOGĦOL

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jindika kemm persuni nqatgħu mir-reġistrar għax-xogħol f'Novembru, 1997 u jagħti l-informazzjoni skond ir-raġuni li wassal għall- qtugħ tagħhom?

ONOR.

EDWIN GRECH: In-numru ta' persuni li nqatgħu mir-reġistrar għax- xogħol f'Novembru kien ta' 74 (Malta) u 16 (Għawdex).

Ir-raġuni li wasslet għall-qtugħ tagħhom hi kif ġej:

Malta Ghawdex

M'accettawx tahrig 11 9 Jirregistraw u jahdmu 48 3 M'accetawx xoghol 4 0 M'attendewx intervisti 10 4 Investigazzjoni 1 0

ETC - REĠISTRAZZJONI GĦAX-XOGĦOL

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm persuni bdew jirreġistraw għax-xogħol ma' l- ETC f'Novembru 1997?

ONOR.

EDWIN GRECH: In-numru ta' persuni li bdew jirreġistraw għax-xogħol matul ix-xahar ta' Novembru 1997 kien ta' 821.

ETC - JOB PLACEMENTS

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru job placements mill-ETC matul Novembru 1997, kemm placements kienu mas-settur privat u kemm placements saru mill- Job Centre minn Ħal Far u minn Għawdex?

ONOR.

EDWIN GRECH: Il-placements li saru matul Novembru 1997 huma kif ġejjin:

Parastatali 27

Privat Hal Far 84 Job Centre (Malta) 76 Ghawdex 3 Job Centre (Ghawdex) 1

IMPJIEGI - TALBIET GĦALL-IMPJIEG

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru talbiet għall-impjieg matul Novembru 1997: a) mis-servizz pubbliku; b) minn enti statutorji; c) minn enti u kumpanniji li l-Gvern, direttament jew indirettament, għandu mill-anqas nofs l-ishma tagħhom; d) mis-settur privat; u jindika d-dipartimenti, enti jew kumpannija fil-każ ta' (a), (b) u (c) kif ukoll ix-xogħol mitlub f'kull każ?

ONOR.

EDWIN GRECH: Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra t-tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 10,612.

IMPJIEGI - REĠISTRAZZJONI GĦAX-XOGĦOL

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm persuni bdew jirreġistraw għax-xogħol l-ewwel darba f'Novembru 1997?

ONOR.

EDWIN GRECH: In-numru ta' persuni li bdew jirreġistraw għax-xogħol għall-ewwel darba matul ix-xahar ta' Novembru 1997 kien ta' 310.

ĦARSIEN TA' L-AMBJENT - GĦASAFAR

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'tip ta' annimali u għasafar waqgħu f'idejn id-Dipartiment ta' l- Ambjent matul is-sena 1997?

Kemm kien in-numru ta' dawn il-ħlejjaq?

X'sar minnhom?

Kemm hemm miżmuma u/jew fil-pussess tad-dipartiment illum?

Kemm ilhom hemm dawk li hemm illum?

ONOR.

GEORGE VELLA: Matul l-1997 id-Dipartiment għen lid-Dwana u lil Pulizija biex dawn issekwestraw dawn li ġejjin:

Mid-Dwana dawn kienu jinkludu:

* 574 fkieren.

Dawn ittieħdu l-kwarantina tad-Dipartiment ta' l- Agrikultura.

* Basket (handbag) tal-ġilda tal-kukkudrill u żewġ ġlud tas-sriep li qed jintużaw għal skopijiet ta' identifikazzjoni u taħriġ.

* 468 ġlud u karassi ta' għasafar protetti.

Uħud ġew ikkonfiskati mill- Qorti, oħrajn qegħdin jistennew deċiżjoni tal-Qorti, filwaqt li oħrajn ġew distrutti skond regolamenti tad-dwana.

* 276 għasafar ta' l-għana li ġew mill-Italja u mill-Afrika u li ġew mgħoddija lid-Dipartiment ta' l-Agrikultura (kwarantina).

Mill-Pulizija:

* 3 kamaleonti Maltin (ħajjin) li ġew meħlusa fis-selvaġġ.

* ġew identifikati 1632 għasafar mejta u 35 mammiferi mejta wara li uffiċċjali ta' l-ambjent ġew imsejjħa mill-pulizija.

Uħud minn dawn qed jinżammu għan-nom tal-pulizija, oħrajn ġew ikkonfiskati mill-Qorti waqt li oħrajn qegħdin jistennew deċiżjoni tal-Qorti.

Oħrajn:

Id-Dipartiment għall-Ħarsien ta' l-Ambjent ġie msejjaħ tliett darbiet rigward tliett dniefel mejta.

WHITE PAPERS/STRATEGIC REPORTS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid kemm saru white papers u/jew strategic reports mill- Gvern ta' qabel?

Kemm minn dawn kienu committed for public comment?

Liema kienu dawk il-white papers u strategic reports?

Kemm saru taħt dan il- Gvern s'issa?

ONOR.

ALFRED SANT: Matul id-disa snin ta' l-Amministrazzjoni tal-Gvern ta' qabel ħarġu 24 White Paper.

Dawn kollha ġew committed for public comment.

Lista ta' dawn il-White Papers tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

Taħt dan il-Gvern, s'issa ħarġu 11 il-White Paper.

Lista ta' dawn tpoġġiet ukoll fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

Ma tinżammx informazzjoni fuq Strategic Reports bħala tali.

SNIETER - IMPORTAZZJONI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew importati snieter u armi tan-nar oħra kif ukoll airguns matul is-sena 1997?

Kemm kien il-valur tagħhom?

ONOR.

LEO BRINCAT: It-tagħrif mitlub tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

PULIZIJA - ARMI TAN-NAR

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kien hemm applikazzjonijiet għal xiri ta' armi tan-nar pendenti fl-aħħar tas-sena 1997?

Kemm ġew proċessati applikazzjonijiet matul is-sena 1997?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi fl-1997 ġew proċessati 3,985 applikazzjoni għal xiri ta' armi tan-nar.

501 minnhom għadhom pendenti.

QRATI - SEPARAZZJONIJIET

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' kawżi ġodda għal separazzjoni u annullamenti ċivili matul is-sena 1997?

Kemm minn dawn kienu bejn Maltin u barranin?

ONOR.

CHARLES MANGION: It-total ta kawżi godda għal separazzjonijiet fl-1997 kien 914 fis-Sekond'Awla, 126 fil-Prim'Awla.

In-numru ta' kawżi ghal annullament kien ta' 47.

Minħabba li m'hemmx obbligu li tiġi ndikata n-nazzjonalita' tal-partijiet fir-rikorsi għal separazzjonijiet, ma tinżammx statistika ta' kemm minn dawn kienu Maltin u barranin.

IMPIEGI - INĊIDENTI FUQ IL-POST TAX-XOGĦOL

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' pulizija u suldati li weġġgħu fuq il- post tax-xogħol waqt il-qadi ta' dmirijiethom fl-1997?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi n-numru ta' pulizija u suldati li weġġgħu waqt il-qadi ta' dmirijiethom matul l-1997 kien ta' 108.

MINISTERU TA' L-AFFARIJIET BARRANIN - IMPJEGATI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid mill-1.1.97 sat-8.1.98 kemm ġew impjegati nies ġodda f'kull korporazzjoni pubblika, korp parastatali, azjenda, awtorita' governattiva u entitajiet oħra tal-gvern li jaqgħu taħt il-Ministeru tiegħu?

Jista' l- Ministru - fil-breakdown li jagħti għal kull waħda minn dawn separatament - jgħid f'liema gradi ġew impjegati u x'tip ta' xogħol qed jagħmlu?

Jista' jgħid jekk dawn il-ħaddiema mpjegati humiex impjegati b'mod permanenti jew għal żmien definit?

Jista' jgħid ukoll minn liema lokalitajiet huma l- persuni mpjegati, dejjem separatament għal kull entita'?

ONOR.

GEORGE VELLA: Bejn l-1 ta' Jannar 1997 sat-8 ta' Jannar 1998, l- Awtorita' ta' l-Ippjanar impjegat

29 persuna full time b'kuntratt indefinit bħala Survey Technicians (9), Field Survey Assistants (4), Personnel Officer (1), Enforcement Officers (10), Legal Counsel (1), Assistent Personali (1), Uffiċjal għar- Riċerka u Dokumentazzjoni (1), Communications Officer (1), u Direttur għall- Amministrazzjoni (1).

Dawn l-impjegati ġejjin minn Ħaż-Żabbar, Ir-Rabat, Birkirkara, Marsaxlokk, il-Kalkara, Tas-Sliema, Birżebbugia, l-Imqabba, il- Mosta, Ħal-Lija, il-Belt Valletta, Santa Lucia u mill-Birgu.

6 persuni full time b'kuntratt definit bħala Planning Officer (1), Land Surveyor (1), u Secretarial Assistants (4).

Dawn huma residenti mir- Renju Unit, mir-Rabat, minn San Pawl tat-Tarġa, mill-Fgura u minn San Ġwann.

Persuna waħda part-time b'kuntratt indefinit bħala Planning Officer li hi mill-Kappara.

4 persuni part-time b'kuntratt definit bħala Ammonia Printer (1) u Secretarial Assistants (3) minn Raħal Ġdid, San Ġwann, Ħaż-Żabbar, Birkirkara u minn Ħal Qormi.

SPIŻERIJI TAL-GVERN - MEDIĊINI

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid minn liema spiżeriji qegħdin jitqassmu l-mediċini tal-gvern?

Jista' l-Ministru jgħid kull spiżerija x'lokalitajiet qed taqdi u kemm qed jinqdew persuni minn kull spiżerija f'xahar?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Din it-tweġiba tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

ĦABS ĊIVILI - PRIĠUNIERI

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid fuq liema kriterji ġiet miċħuda t-talba tiegħi mid-direttur tal-ħabs?

ONOR.

ALFRED SANT: Nitlob lill-Onor.

Membru jispeċifika għal liema talba qed jalludi.

MTARFA - ST DAVID, EX-MARRIED QUARTERS

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tad-Djar: B'riferenza għal ftehim, li kopja tiegħu qed tintbagħat separatament, li sar bejn uħud mir-residenti fil-blokk magħruf bħala St David Ex-Married Quarters, jista' l-Ministru jgħid x'jinħtieġ li jsir biex dan il-ftehim iseħħ?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat li għadhom għaddejjin trattattivi mar-residenti tal-pjan terran bil-għan li din is-sitwazzjoni tiġi riżolta.

KUNSILL MALTI GĦAX-XJENZA U TEKNOLOĠIJA - SPIŻA

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 10592 rigward spiża tal-Ġimgħa għax-Xjenza u Teknoloġija?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 10592 mogħtija f'din l-istess seduta.

KUMPANNIJI/KORPORAZZJONIJIET - KONSULENTI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 10594 rigward lista ta' konsulenti/kumpanniji ta' konsulenza?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 10145.

IRM LTD - RAPPORT

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 10595 rigward ir-rapport ta' IRM Ltd dwar il-Golf Course ta' Grand Verdala Hotel ?

ONOR.

GEORGE VELLA: Ir-rapport li qegħda ssir referenza għalih għandu x'jaqsam ma' applikazzjoni li għadha qegħda tiġi pproċessata.

Filwaqt li ma nsib ebda oġġezzjoni li nuri kopja tiegħu lill-Onor.

Kollega, ma nħossx li jkun prudenti f'dan l-istadju li nnpoġġi kopja tiegħu fuq il- Mejda tal-Kamra.

BANEK - MID-MED

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm impjegati tal-Mid-Med Bank ġew sponsorjati sabiex isegwu korsijiet fl-Universita' ta' Malta?

Liema korsijiet kienu qed isegwu?

Kemm minn dawn l-impjegati li bdew isegwu xi kors fl- Universita' effettivament waqfu mill-istudji tagħhom qabel ma ggradwaw?

Minn dawk li waqfu, il-Mid-Med Bank talabhom iħallsu xi penali?

F'kull każ kemm kienu dawn il-penali?

ONOR.

LEO BRINCAT: It-tagħrif mitlub tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

SERVIZZ ĊIVILI - FREEPHONE 153

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għat-tweġiba mogħtija għall-mistoqsija parlamentari numru 8911, jista' l- Prim Ministru jgħid meta s-servizz tal-153 se jerġa' jibda jiffunzjona wara li ilu sospiż għal aktar minn ħames xhur?

ONOR.

ALFRED SANT: Is-servizz tal-Linja Informazzjoni tal-Gvern - Freephone 153, reġa beda jiffunzjona uffiċjalment b'effett mis-6 ta' Jannar 1998.

Dan ġie mgħarraf lill-pubbliku permezz ta' avviż legali għall-istampa, liema kopja tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

PULIZIJA - MARKI TAS-SWABA'

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm ilu mhux jiffunzjona l-equipment li għandu l-Korp tal- Pulizija sabiex jeżamina u jikkompara l-marki tas-swaba?

Meta hemm ħsieb li dan jitranġa?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi l-apparat ta' l-AFIS (Automated Fingerprint Identification System) ġie rrapportat bil-ħsara f'Ġunju ta' l- 1997.

Tiswijiet li saru mill-aġent lokali ma tawx eżitu pożittiv.

Saret ordni biex jinbidel is-CPU board u l-kuntrattur qed jistenna li tasallu din il-part fil-jiem li ġejjin biex tkun tista' ssir it-tiswija meħtieġa.

PULIZIJA - UFFIĊJALI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm-il uffiċjal tal-Korp tal-Pulizija se jirtiraw bl-eta' matul l-1998?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi hemm tmien membri tal-Korp tal- Pulizija li jagħlqu l-eta' ta' l-irtirar mill-Korp tal-Pulizija matul 1998.

PULIZIJA - TRASFERIMENTI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jagħti breakdown tat-transfers li saru fil-Korp tal-Pulizija mill- 1.12.97 sal-lum?

Minn liema qasam ġew trasferiti?

Kemm minn dawn it- transfers saru fuq talba ta' l-individwu konċernat?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi n-numru ta' membri tal-Korp li ġew trasferiti mill-1 ta' Diċembru 1997 sas-16 ta' Jannar 1998 kien ta' wieħed u disgħin (91).

Dan in-numru jinkludi dsatax (19) il-membru tal- Korp li ġew trasferiti fuq talba tagħhom stess.

Dawk trasferiti kienu ġejjin mid-diversi taqsimiet kif ġej: -

Distrett 44 GHQ 5 Traffiku 4 'Security Branch' 5 ALE 2 CCF 1 SAG 16 FB 3 'Immigration' 1 'Control Room' 1 CID 1 'Economic Crimes' 5 'Mobile' 2 'Mounted' 1

PULIZIJA - MEMBRI TA' L-SAG

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kien hemm membri fl-SAG fl-1.11.97?

Kemm hemm membri fl-SAG illum?

Kemm ġew trasferiti membri ta' l-SAG għal dipartimenti oħra mill-1.11.97 sal-lum?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li n-numru ta' membri tal-Korp li kienu stazzjonati l-SAG fl-1 ta' Novembru, 1997 kien ta' mija u seba (107), u n-numru ta' dawk stazzjonati fl-SAG fis-16 ta' Jannar 1998 kien ta' mija u wieħed (101).

Ninsab informat ukoll li mill-1 ta' Novembru 1997, sas-16 ta' Jannar 1998 ġew trasferiti tnejn u għoxrin (22) Pulizija mit-Taqsima tal-SAG.

AMBAXXATI MALTIN - XUFIERA

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid, għal kull waħda mill-ambaxxati ta' Malta barra minn Malta: a) kemm hemm xufiera mpjegati jew imħallsa mill-ambaxxata fl-1 ta' Jannar, 1998; b) f'liema sena kull wieħed minnhom beda jaħdem ma' l-ambaxxata; c) x'inhi n- nazzjonalita' ta' kull wieħed minnhom; d) x'inhi l-paga ta' kull wieħed minnhom; u 3) x'inhuma l-ħlasijiet obbligatorji oħra (bħal per eżempju s- sehem ta' l-employer tas-sigurta' soċjali) li l-Gvern Malti jagħmel għal kull wieħed minnhom?

ONOR.

GEORGE VELLA: Qed tiġi aġġornata l-informazzjoni li kienet ingħatat lill-Onor.

Membru għall-mistoqsija simili li kien għamel ftit taż- żmien ilu.

Meta din l-informazzjoni tkun lesta nagħtih it-tweġiba mitluba.

AMBAXXATI MALTIN - IMPJEGATI

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm kien l-għadd ta': a) Maltin u b) barranin f'kull ambaxxata ta' Malta matul l-1997?

Kemm kienet l-ispiża totali biex tinżamm u titħaddem kull ambaxxata matul l-istess sena?

U jekk kien hemm xi LEPs ingaġġati ġodda matul l-1997, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid u jispjega x'inhuma l- funzjonijiet ta' kull wieħed minnhom?

ONOR.

GEORGE VELLA: L-informazzjoni mitluba qegħda tinġabar u tingħata aktar tard wara li jkunu ġew magħluqa uffiċjalment il-kontijiet kollha ta' l-Ambaxxati Maltin għas-sena 1997, li mistenni jkun għall-aħħar ta' Frar 1998.

KUMISSARJU GĦOLI GĦAL MALTA FL-INGILTERRA

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħidilna kemm-il darba ġie Malta l-Eċċellenza Tiegħu s-Sur Matrenza minn mindu nħatar Kummissarju Għoli għal Malta fl-Ingilterra sal-lum u jindikalna liema miż-żjarat li għamel f'Malta kienu fuq xogħol uffiċjali u liema kienu privati?

ONOR.

GEORGE VELLA: Bejn it-3 ta' Frar 1997, minn mindu nħatar Kummissarju Għoli għal Malta, sal-lum, is-Sur Richard A. Matrenza żar Malta ħames darbiet.

F'okkażjoni waħda, iż-żjara f'Malta kienet fuq xogħol tal- Ministeru.

AMBAXXATI - KONTIJIET TAT-TELEFON

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħidilna, għal kull ambaxxata ndividwalment, kemm tħallsu flus minn fondi pubbliċi f'liri Maltin u f'munita tal-post għall-kontijiet tat-telefon tar- residenza tal-head of mission fis-snin 1996 u 1997 separatament, jew fejn dan mhux possibbli f'perjodu ta' sena speċifika li jikkorrispondi l-eqreb għal dawn is-snin?

ONOR.

GEORGE VELLA: L-informazzjoni mitluba qed tinġabar u tingħata tweġiba aktar tard.

AMBAXXATI - MAIL BAGS

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru: a) jgħidilna, jekk jista' jkun f'forma ta' tabella, għal kull ambaxxata ndividwalment kemm bagħtet u kemm irċeviet diplomatic mail bags kull ambaxxata fis-snin 1996 u 1997 separatament; u b) jindika wkoll in-nil returns, jiġifieri l-ambaxxati u s-snin fejn ma' ntbagħtux diplomatic mail bags?

ONOR.

GEORGE VELLA: Skeda li turi n-numru ta' valiġġi diplomatiċi li ntbagħtu lil u mill-Ministeru tiegħi tul is-snin 1996 u 1997 mqassma ambaxxata b'ambaxxata tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is- Seduta.

DIPARTIMENT TA' L-AGRIKOLTURA - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar f'liema lokalitajiet tat-12-il Distrett Elettorali ntbagħat makkinarju u/jew ħaddiema tad-Dipartiment ta' l-Agrikoltura, jew mikrija minn dan id-dipartiment biex iwettqu xogħol li ntalab mill-kunsill lokali partikolari?

X'kienet ir-raġuni li dawn il-ħaddiema ntbagħtu jagħmlu dan ix-xogħol?

Min ħallas għal dan ix-xogħol?

F'kemm-il każ instab li x-xogħol sar fi proprjeta' li ma kenitx ta' min talab ix-xogħol?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Saru tiswijiet ta' ħitan tas-sejjieħ mill-ħaddiema tad-Dipartiment ta' l-Agrikoltura f' dawn il-lokalitajiet:

Nigret, Rabat Tal-Marc, Mtarfa Mtarfa-By-Pass Ghajn Hamiem, Mdina Taħt l-Imdina Ġnien ta' l-Imtaħleb, Rabat Triq ta' l-Imtaħleb Il-Frajna Imtaħleb, Rabat Buskett Triq il-Buskett, Rabat Girgenti Wied il-Għasel, Burmarrad Manikata Kunċizzjoni, Rabat Tal-Mass Baħrija, Rabat Landrijiet, Rabat Għajn Qajjet, Rabat Triq tas-Salib, Rabat L-Għemieri, Rabat

Saru wkoll xogħlijiet bil-gaffa mid-Dipartiment ta' l-Agrikoltura u gaffa impressed ma' l-istess dipartiment f' dawn il-lokalitajiet.

Imtaħleb, Rabat Is-Salvatur, Rabat Sta.

Lucija, Mtarfa Tal-Mas Baħrija, Rabat Għajn Qajjet, Rabat Qasam Barrani, Mellieħa Wied Fiddien, Rabat

Ma jirrizultax li kien hemm xi każ li sar xi xogħol fuq proprjeta' li ma kienitx ta' min talab ix-xogħol.

Id-dipartiment ħass il-ħtieġa li jsir ix-xogħol għall-ġid tal-bdiewa u ta' l-ambjent rurali Malti.

P.A. - CASE OFFICERS

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: B'riferenza għar-risposta għall- mistoqsija parlamentari numru 10670, billi r-risposta ma weġbitx id-domanda li saret, jista' l-Viċi Prim Ministru jagħti informazzjoni dwar kif wieħed mill-case officers (fl-area tan-north) għandu quddiemu każi li ilhom pendenti għandu iktar minn ħames xhur u li hu assolutament impossibbli biex tkellmu dwar il-każi li għandu quddiemu, għax jew qiegħed l-Universita' inkella jkun okkupat f'kull waqt tal-ġurnata?

ONOR.

GEORGE VELLA: Fl-area tan-north hemm diversi case officers li jattendu l-kors ta' Diploma in Planning Studies u għalhekk mhux possibli li jkun identifikat il-wieħed li qed jirreferi għalih l-Onor.

Interpellant.

L- attendenza għall-kors hija ta' ġurnata fil-ġimgħa.

Ir-raġunijiet għall-pendenzi ta' applikazzjonijiet ivarjaw.

Jekk hemm xi diffikulta' fuq xi applikazzjonijiet dawn jistgħu jiġu riferuti lill-Unit Manager.

Nitlob l-Onor.

Interpellant jagħtini d-dettalji tal-każ li qiegħed jirreferi għalih u nwegħdu li ninvestiga.

PENSJONIJIET

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid għaliex il-persuna, li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, qed tieħu pensjoni mnaqqsa bi tbatija kbira?

ONOR.

EDWIN GRECH: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-persuna kkonċernata ġiet informata biċ-ċirkostanzi kollha tal-każ mid-Dipartiment tas-Sigurta' Soċjali.

BAJJA TA' SAN TUMAS - TITJIB

L-ONOR.

JOSEPH ABELA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid xi pjanijiet hemm sabiex jitjib l-ambjent fil-Bajja ta' San Tumas?

Jista' l-Ministru jgħid jekk ġewx iffinalizzati d-diskussjonijiet bejn il- Fisheries Department u l-Public Works sabiex jiġu rranġati s-slipways fil- Bajja ta' San Tumas?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Għall-ewwel parti tal-mistoqsija nirreferi l- Onor. Interpellant jagħmel din il-mistoqsija lill-ministru konċernat.

F'San Tumas kien hemm tlett slipways; tnejn minn dawn għadhom jintużaw, waqt li t-tielet wieħed kien fi stat ħażin u kien maqsum f'diversi postijiet.

Għaldaqstant, il-parti mkissra tnadfet mil-post u baqa' biss parti li d-dipartiment beħsiebu jnaddaf mil-post.

Jidher li ma tantx hemm użu għal dan is-slip u jkun aħjar li l-ispejjeż isiru biex jissewwew iż- żewġ slipways l-oħra li għadhom jintużaw.

VALLETTA - TRIQ ID-DEJQA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid meta se ssir il-bozza fi Triq id-Dejqa c/w Archbishop Street, Valletta għax hemm dlam ċappa?

ONOR.

LEO BRINCAT: Il-manutenzjoni meħtieġa fit-triq imsemmija mill-Onor.

Membru hija pprogrammata biex titlesta fit-22 ta' Jannar, 1998.

IMPJIEGI - XOGĦOL PART-TIME

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm, fl-aħħar ta' Ottubru 1997, kien hawn nies li kellhom xogħol part-time flimkien ma' xogħol ieħor?

Kien hemm nies li kellhom biss xogħol part-time?

Kemm minnhom kienu nisa u kemm irġiel?

ONOR.

EDWIN GRECH: In-numru ta' rġiel u nisa li jagħmlu xogħol part-time a) flimkien ma' xogħol ieħor; u b) bħala mpjieg ewlieni tagħhom għax-xahar ta' Settembru 1997 huwa kif ġej:

Settembru 1997

Part-time flimkien ma' xoghol iehor

Irgiel 11,148 Nisa 2,954 Total 14,102

Settembru 1997

Part-time bhala mpjieg ewlieni

Irgiel 5,440 Nisa 8,329 Total 13,769

BANEK - BANK ĊENTRALI

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Issa li fil-Gazzetta tal-Gvern ġie mħabbar li ħareġ ir-riżultat ta' l-eżami għad-dħul ta' skrivani Grad B mal-Bank Ċentrali ta' Malta, jista' l- Ministru jgħid kemm minn dawk li qagħdu għall-eżami se jiġu mpjegati?

ONOR.

LEO BRINCAT: 17-il applikant (mid-59 li għamlu l-eżami) tressqu għall-intervista nhar id-29 ta' Diċembru, 1997.

Wieħed mill-applikanti ma ġiex għall-intervista u mill-aħħar 16-il applikant li kien offrut lilhom ix- xogħol tnejn m'aċċettawx l-offerta tal-Bank.

Dan ifisser li l-Bank issa se jimpjega 14-il Skrivan B b'effett minn nhar is-26 ta' Jannar, 1998.

Ta min jinnota li l-applikanti kollha li għaddew kien offrut lilhom ix- xogħol.

QRATI - BEJGĦ B'IRKANT

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il bejgħ b'irkant sar mill-Qrati Maltin matul l-1997?

ONOR.

CHARLES MANGION: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li matul l-1997 sar 86(sitta u tmenin) bejgh b irkant mill-Qrati Maltin.

IMPJIEGI - NIES LI BIDDLU L-IMPJIEG

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm nies biddlu l-impjieg tagħhom matul l-1997 skond it-tagħrif li għandha l-Korporazzjoni ta' Xogħol u Taħriġ?

ONOR.

EDWIN GRECH: Fl-1997 kien hemm 11,131 persuna li kienu jaħdmu full- time u biddlu l-impjieg tagħhom għal xogħol ieħor full-time.

UE - DOKUMENT

L-ONOR.

JOSEF BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Peress li l-Ministru kien qal li se jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra d- dokument bl-isem Towards a Free-Trade Area between Malta and the EU Economic Implications li ntbagħat lill-korpi kostitwiti, jista' jekk jogħġbu jpoġġi dan id-dokument fuq il-Mejda tal-Kamra?

ONOR.

LEO BRINCAT: Nirreferik għat-tweġiba orali li tajt lill-Onor.

Kap ta' l-Oppożizzjoni fi tmiem il-ħin tal-mistoqsijiet nhar l-20 ta' Jannar, 1998.

TELEMALTA - FABBRIKA FIR-RICASOLI

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħidilna kemm hu stmat li jintnefqu flus mill- Korporazzjoni Telemalta biex jikkonvertu l-fabbrika li ħadu fir-Ricasoli fi stores kif inhu maħsub?

ONOR.

ALFRED SANT: Kienet ilha tinħass il-ħtiega li l-istores tal- Korporazzjoni Telemalta, illum Maltacom, ikunu miġbura taħt saqaf wieħed u organizzati f'sistemi moderni li jżidu l-effiċjenza.

It-tenders għax-xogħlijiet imsemmija għad iridu joħorġu

SKEJJEL - MOSTA

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jekk jogħġbu jirrispondi għall- mistoqsija parlamentari tiegħi numru 10241?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Peress li d-dokument mitlub mill-Onor.

Interpellant huwa voluminuż, qegħdin isiru l-kopji relattivi u nassigura lill-Onor.

Interpellant li kif ikun hemm il-materjal pront jiena nqiegħdu fuq il-Mejda tal-Kamra.

Sadanittant, ngħarraf lill-Onor.

Membru li kopja ta' dan id-Development Brief intbagħtet lill-Kunsill Lokali tal-Mosta biex ikunu jistgħu jagħtu l- kummenti tagħhom lid-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni.

MOSTA - TRIQ IĊ-ĊINJU

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jieħu passi biex parti minn Triq iċ- Ċinju, fil-Mosta li għadha ma twessgħetx filwaqt li s-sidien ta' l-għalqa aċċettaw li tista' titwessa' ladarba huma jieħdu lura l-ħamrija u jibnilhom il-ħajt meħtieġ, tkun tista' tiġi mwessa' u rranġata kif meħtieġ?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Ninsab informat li x-xogħol imsemmi mill-Onor.

Interpellant se jkun inkluż ma' xogħol ieħor li hu maħsub li jsir fil- lokal.

MOSTA - TRIQ IR-RUŻINJOL

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'jenħtieġ li jsir biex fi Triq ir- Rużinjol, fil-Mosta jingħata s-servizz ta' drenaġġ?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Ninsab informat li saru tentattivi sabiex tiġi lokalizzata it-triq imsemmija u dan anke bl-intervent tal-kunsill lokali iżda dan ma rnexxiex.

Ikun apprezzat jekk l-Onor.

Interpellant jipprovdi site plan li tindika t-triq.

ŻEJTUN - BUS TERMINUS

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jara li l-faċilitajiet li hemm fil-venda tal- karozzi tal-linja fiż-Żejtun jiġu mtejba minħabba li lanqas latrina ma teżisti?

L-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku qed taħseb f'xi sistema oħra ta' minn fejn igħaddu l-karozzi tal-linja fiż-Żejtun?

Kellha xi suġġerimenti?

Jekk iva, mingħand min u x'kienu?

Hemm xi ħsieb li fil-futur il-venda tiċċaqlaq minn fejn hi fil-preżent?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: B'riferenza għall-ewwel parti tal-mistoqsija, jien informat li diġa' qed jittieħdu passi biex fil-venda eżistenti jsir toilet biswit il-kamra tat-transport assistants għall-użu tat-transport assistants u tax-xufiera.

Dwar it-tieni parti tal-mistoqsija, jien informat li fil-bidu ta' l-1996 kien sar qbil li permezz tiegħu l-venda tal-karozzi tal-linja kienet trasferita minn Misraħ Gregorio Bonnici (ħdejn il-knisja parrokkjali) għal Misraħ Carlo Diacono u kienet stabbilita rotta ġdida li tinkludi Triq il- Bon Kunsill, Triq il-Kbira, Triq San Girgor, Triq l-Isqof E. Galea, Triq il- Qadi, Triq id-Daħla ta' San Tumas, Triq Xrob l-Għaġin, Triq Anton Buttiġieġ, Triq il-Għadam u Labour Avenue.

Il-Kunsill Lokali ta' dak iż- żmien kien qabel li jissussidja din l-estensjoni fir-rotta b'Lm1,700 fis- sena.

Jiena informat li minn dak iż-żmien 'l hawn ma saru l-ebda suġġerimenti b'mod uffiċjali dwar tibdil fir-rotta jew fil-venda, għalkemm f'laqgħat li jsiru ġieli jissemmew xi ideat, fosthom li r-rotta tkun estiża aktar 'l isfel fil-qasam tad-djar.

Madankollu, jien informat ukoll li l-Għaqda tas- Sidien tal-Karozzi tal-Linja qed issostni li jekk il-kunsill lokali jibqa' ma jħallasx is-sussidju li kien issemma fl-1996, il-venda terġa' tmur lura ħdejn il-knisja u r-rotta li ssegwi tkun Triq Sta.

Katarina, Triq Cachia Zammit lura għat-`terminus' fi triqtha lejn il-Belt.

Dwar l-aħħar mistoqsija, jien informat li fil-preżent m'hemm l-ebda ħsieb li l-venda tiċċaqlaq minn fejn hi.

PENSJONIJIET - PENSJONI TAS-SERVIZZI INGLIŻI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienu dawk il-pensjonanti tas-Servizzi Ingliżi li bbenefikaw mill-miżura li ħa l-Gvern?

Kemm hi l-figura li dawn il-pensjonanti qed jieħdu kollha f'daqqa bħala żieda fuq il-pensjoni li kellhom qabel din il-miżura?

Għad fadal pensjonanti tas-Servizzi Ingliżi li sal-lum għadhom ma ħadux żieda fuq il-pensjoni tagħhom b'effett ta' din il-miżura li ma jkunx hemm tnaqqis fuq il-pensjoni tagħhom?

ONOR.

EDWIN GRECH: Nirreferi għall-mistoqsija parlamentari numru 11277 ta' l-Onor Carmelo Abela dwar il-Pensjonanti tas-Servizzi Ingliżi.

Skond l-istatistika li għandu d-Dipartiment, bis-saħħa tal-miżura tal- Budget ta' l-1997 b'effett mill-4 ta' Ottubru, madwar 1,432 pensjonant tas- Servizzi Ingliżi (fosthom anke romol) irċevew żieda fil-pensjoni tas- Sigurta` Soċjali.

L-ispiża fuq il-pensjoni tas-Sigurta` Soċjali ta' dawn il-pensjonanti flimkien żdiedet b'madwar Lm 9,178 fil-ġimgħa jew aħjar Lm 478,000 fis- sena.

192 pensjonant tas-Servizzi Ingliżi li l-pensjoni tagħhom ġiet riveduta fid- dawl ta' dawn l-emendi ma bbenefikawx minn żieda fil-pensjoni tas-Sigurta` Soċjali f'din l-ewwel fażi kif imwettqa b'effett mill-4 ta' Ottubru.

Madwar 1,300 huma pendenti minħabba nuqqas ta' informazzjoni li hija meħtieġa.

Kif kelli l-opportunita' ngħid anke f'din il-Kamra, minħabba li ħafna mill-informazzjoni meħtieġa tmur lura anke 30 sena mhux faċli li l- informazzjoni tinġabar u tinġabar malajr.

Jiena tlabt lid-dipartiment biex kemm hu possibbli jintensifika l-ħidma tiegħu biex din l-informazzjoni tinġabar u jsiru r-reviżjonijiet dovuti.

Ninforma lill-Onor.

Membru ukoll li, bil-miżura mwettqa b'effett mill-4 ta' Ottubru 1997 in-numru ta' pensjonanti tas-Sigurta` Soċjali li bbenefikaw minn din l-iskema kien ferm akbar l-aktar għaliex dan il-Gvern ried ikun ċert li dawn l-emendi ma jiddiskriminawx bejn pensjonanti tas-Servizz kemm jekk tas-servizzi Ingliżi u kemm jekk mhumiex.

Infatti n-numru ta' pensjonanti tas-Sigurta` Soċjali li bbenefikaw s'issa huwa ta' 3,557 li bejniethom il-pensjoni tas-Sigurta` Soċjali zdieditilhom b'madwar Lm1.3 miljun fis-sena.

Dawn il-figuri jikkonfermaw kemm dan il- Gvern ma ddiskriminax bejn pensjonanti tas-Servizz.

ŻEJTUN - ĦAJT TA' L-ISTITUT ĠESU NAZZARENU

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għat-tweġiba mogħtija f'Seduta Nru. 170 għall-mistoqsija parlamentari numru 10793 mill-Onor.

Joseph Abela, fejn saret riferenza għal toroq meta l-Onor.

Interpellant staqsa fuq passaġġ u peress li dan il-passaġġ m'ilux żmien twil li nħoloq minħabba żvilupp li kien sar fl-istess zona u allura t-tweġiba mogħtija ma tapplikax għall- mistoqsija magħmula, jista' għalhekk il-Ministru jara li tingħata risposta valida għall-mistoqsija oriġinali magħmula mill-Onor.

Joseph Abela?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tajt struzzjonijiet lid-dipartiment biex issir site inspection u jiġi identifikat l-isqaq indikat mill-Onor.

Interpellant sabiex tkun tista' tingħata risposta f'seduta oħra.

SKEJJEL - TUCK SHOPS

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 9898, jista' l-Ministru jgħid kif m'hemm l-ebda skola Għawdxija?

X'isir mill-flus li d-diviżjoni ddaħħal minn dawn il- kuntratti tat-tuck shops ta' l-iskejjel?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: L-iskejjel f'Għawdex li għandhom tuck shop huma:

* Agius De Soldanis * Ninu Cremona J.L. & Sec. * Sir M'Ang.

Post Secondary * C. Refalo Boys' Trade School * M. Meylaq Girls' Trade School * Kelinu Galea - School of Agriculture.

Il-flus li d-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni ddaħħal mill-kuntratti tat-tuck shops ta' l-iskejjel jinqasmu kif se nsemmi:

* 70% jeħduhom dawk l-iskejjel li oħorġu l-offerta huma għall-kiri tat- tuck shop;

* 60% jeħduhom dawk l-iskejjel li l-offerta għall-kiri tat-tuck shop toħroġ mid-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni;

* il-bqija tas-somma tinqasam bejn il-kumplament ta' l-iskejjel primarji bħala school funds.

Is-somma tinqasam skond il-popolazzjoni ta' kull skola.

SKEJJEL - TAS-SNAJJA'

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jaqbel il-Ministru li issa, li r- riforma ta' l-iskejjel tas-snajja' ilha li ġiet introdotta aktar minn sentejn, wasal iż-żmien li l-ismijiet ta' dawn l-iskejjel jinbidel minn skejjel tas-snajja' għal skejjel tat-teknoloġija?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Bidla simili l-ewwel titlob konsultazzjoni ma' min jista' jintlaqat fil-kondizzjonijiet tax-xogħol.

ILJIELI MEDITERRANJI

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħidilna jekk is-sena 1997 kenitx l-ewwel sena li fiha l- MLP ngħata sponsorship għall-Iljieli Mediterranji?

ONOR.

ALFRED SANT: L-Onor.

Interpellant għandu jindirizza din il- mistoqsija lill-MLP jew lill-Iljieli Mediterranji.

PULIZIJA - UFFIĊJALI

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħidilna kemm ħadmu sigħat f'overtime l-uffiċjali tal- Pulizija stazzjonati fl-għassa tal-Ħamrun fil-grad minn Spettur 'l isfel, bejn Jannar 1997 u Jannar 1998?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li bejn Jannar u Diċembru ta' l-1997 is-sigħat ta' overtime li ħadmu l-uffiċjali tal-Pulizija stazzjonati fl- għassa tal-Ħamrun mill-grad ta' Surġent Maġġur l-isfel, kienu 3,659.

Ir-returns għax-xahar ta' Jannar 1998 għadhom qed jiġu pproċessati.

Uffiċjali fil-grad ta' Spettur mhux intitolati għall-ħlas ta' overtime.

TAXXI INTERNI - ĦLAS TA' TAXXA

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jidhirlu l-Ministru li wasal iż-żmien biex tiġi rikonsidrata l- qagħda ta' single parents (single mothers, romol u separati) li għandhom il- kura totali ta' l-ulied vis-a-vis it-threshold ta' Lm3,000 għall-fini tal- ħlas tat-taxxa?

ONOR.

LEO BRINCAT: Id-Dipartiment tat-Taxxi Interni huwa konxju mis- sitwazzjoni msemmija.

Meta jkunu kkonsidrati t-thresholds tat-taxxa, din il-kwestjoni tittieħed f'konsiderazzjoni mill-ġdid.

LOTTU PUBBLIKU - LOGĦOB

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid x'kien id-dħul mid-Dipartiment tal- Lottu Pubbliku mil-logħob tas-Super 5 u tal-lottu matul l-1996 u l-1997, xahar b'xahar?

ONOR.

LEO BRINCAT: It-tagħrif mitlub tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

TURIŻMU - GRADWATORJI ĠODDA

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jekk jogħġbu jagħti tweġiba aġġornata għall-mistoqsija parlamentari numru 3758 u eżattament jgħid x'inhi l-pożizzjoni llum?

ONOR.

KARMENU VELLA: L-eżerċizzji ta' reclassification tal-lukandi, villaġġi, kumplessi u aparthotels bi stillel minn Ħamsa sa Waħda, u dak ta' grading fuq servizzi f'De Luxe, Gold, Silver jew Bronze, beda jseħħ mill-1 ta' Jannar 1997.

Il-grading hu applikabbli biss għal dawk il-proprjetajiet ikklassifikati b'Ħamsa, b'Erba' u bi Tlett istillel.

Minn total ta' 101 f'dawn il- klassifikazzjonijiet ġew graded 3 De Luxe, 19 Gold, 45 Silver u 34 Bronze.

Verżjoni upgraded tal-plakki l-ġodda tqassmu lill-lukandi u lill-postijiet l-oħra matul is-sena li għaddiet.

HCEB - RISTRUTTURAZZJONI

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jekk jogħġbu jagħti aktar dettalji fuq l-iskema ta' għajnuna għar-ristrutturazzjoni ta' hotels żgħar mill-HCEB?

ONOR.

KARMENU VELLA: Il-ministeru, flimkien mal-HCEB, qed iħejju skemi ta' nċentivi, mhux neċessarjament finanzjarji, biex jinkoraġġixxu l-lukandi żgħar itejbu l-pożizzjoni tagħhom.

Billi din l-iskema għadha m'hix finaliżżata għax għadhom qed isiru konsultazzjoni, ma nħossx li hu xieraq, f'dan l-istadju, li nagħti aktar dettalji.

TURIŻMU - FIRST TWO YEARS TOURSIM PLAN

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jekk jogħġbu jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tar- rapport First two years tourism plan li ttella' flimkien ma' konsulenti ta' Deloitte & Touche?

ONOR.

KARMENU VELLA: Meta jkun il-waqt jitpoġġa.

ŻEJTUN - SAN NIKLAW

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Billi kull meta tagħmel ix-xita qed ikun hemm għargħar regolari kemm fit-triq kif ukoll fl-għelieqi fl-inħawi ta' San Niklaw, Żejtun, jista' d-Dipartiment tax-Xogħlijiet Pubbliċi jara x'hemm bżonn isir biex it-triq tibqa' passaġġa u l-bdiewa ma jitilfux il-ħamrija li qegħdin jitilfu?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tajt struzzjonijiet lid-Dipartiment tat-Toroq biex jinvestiga u jara x'qiegħed jikkaġuna l-problema.

P.A. - UFFIĊJAL

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk l-uffiċjal li suppost kellu jmexxi ir-reviżjoni tal-Pjan ta' Struttura fl-Awtorita' ta' l-Ippjanar, ġiex maħtur?

Jekk dan ma sarx, jista' jgħid x'se jsir sabiex dan ix-xogħol utli jinbeda?

ONOR.

GEORGE VELLA: Ġie maħtur Manager għall-iStrategic Planning Unit li għandu l-inkarigu li jmexxi r-reviżjoni tal-Pjan ta' Struttura.

Nista' ngħid ukoll li ħafna xogħol preparatorju għal dan l-eżerċizzju mportanti diġa' sar u dan permezz tar-riċerka u t-tfassil ta' subject plans speċifiċi.

MARSA RACING CLUB - KUNSILL

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-Gvern ikkonfermax ir-rappreżentanti tiegħu fil-Kunsill tal-Marsa Racing Club?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: S'issa le.

RIĊIKLAĠĠ TAL-KARTA - TENDER

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid fiex jikkonsisti x- xogħol li hu maħsub li hu nkorporat fit-tender għar-riċiklaġġ tal-karta li kienet mirbuħa ftit tal-ġimgħat ilu?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: It-tender għar-riċiklaġġ tal-karta tinkorpora l- ġbir ta' karta wżata mill-ħaddiema tad-dipartiment u tittieħed f'post ċentrali fejn tintgħażel u wara tinġabar mill-kuntrattur.

Dawk l- entitajiet li jkollhom kwantita' kbira biżżejjed, il-karta tiġi spezzjonata mill-uffiċjali tad-Dipartiment biex tiġi stabbilita l-kwalita' u l- proċeduri ta' separazzjoni qabel ma l-kuntrattur jiġi mqabbad biex jiġbor il-konsenja.

FAĊILITAJIET SPORTIVI

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid min organizza attivita' soċjal fl-okkażjoni ta' l-għoti ta' faċilitajiet sportivi lill- għaqdiet fir-Raba' Distrett Elettorali dan l-aħħar?

Min ħallas l-ispejjeż għaliha?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jien informat li ma saret l-ebda attivita' soċjali fl-okkażjoni ta' l-għoti tal-faċilitajiet sportivi lill-għaqdiet tar-Raba' Distrett Elettorali.

Napprezza jekk l-Onor.

Interpellant jirreferili preċiż għal-liema attivita' soċjali qed jirreferi.

KORSA TAL-MARSA - BINI

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġie jiswa blokk bini ta' tliet sulari fl-inħawi tal-Korsa tal-Marsa?

Kien hemm applikazzjoni u permess mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: It-tagħrif mitlub mill-Onor.

Interpellant għadu ma wasalx il-Ministeru mill-entita' kkonċernata.

Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

MARSA - KUMPLESS SPORTIV

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid x'jinkludi l- proġett ta' upgrading fil-kumpless sportiv tal-Marsa?

Meta beda u x'sar s'issa?

Meta hu ppjanat li jinbdew xogħlijiet oħra f'dan il-kumpless?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: It-tagħrif mitlub għadu qed jinġabar.

MINISTERI - UFFIĊĊJU GĦAĊ-ĊITTADIN

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid jekk hijiex il-policy ta' dan il-gvern li kull ministeru jkollu uffiċċju għaċ-ċittadin?

ONOR.

ALFRED SANT: Il-policy tal-gvern hi li kull ministeru jew dipartiment jagħti l-aħjar servizzi liċ-ċittadin.

Dan l-għan jista jintlaħaq b'diversi sistemi.

Fost dawn, insibu t-taqsimiet ta' customer care li minnhom hemm f'ħafna dipartimenti tal-gvern.

M'hemmx il-ħsieb li nidduplikaw dan is-servizz.

MELLIEĦA - ZEBRA CROSSING

L-ONOR.

MARIA CAMILLERI staqsiet lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħidilna jekk huwiex possibbli li ssir zebra crossing quddiem il-Belleview peress li huwa ta' periklu kbir meta tfal li joqogħdu f'Ta' Braġ Estate, fil-Mellieħa jkollhom jaqsmu triq prinċipali sabiex imorru u jiġu lura mill-iskola?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li minħabba l-wisa' ta' Triq il- Kbira li hija qrib il-Belleview, it-Traffic Control Board se jibda feasibility study biex isib l-aħjar mod biex tissolva din il-problema mill- aktar fis.

BAĦRIJA - TRIQ RADDET IR-ROTI

L-ONOR.

MARIA CAMILLERI staqsiet lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jara li Triq Raddet ir-Roti li tinsab il-Baħrija, issirilha tiswija temporanja - billi 'l quddiem hemm pjan sħiħ ta' xogħol xi jsir - peress li t-triq tinsab mimlija tajn u hija f'qagħda diżastruża ħafna għan-nies li joqogħdu fit-triq?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Triq Raddet ir-Roti għada m'hijiex asfaltata peress li għadu qed isir l-iżvilupp fiha u għad jonqosha wkoll li jitqiegħdu s-servizzi tad-drenaġġ.

Għalhekk hija meqjusa triq privata u l- manutenzjoni tagħha hija responsabilita tan-nies li bnew bini tagħhom għal fuq din it-triq.

DJAR - MANUTENZJONI

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jara li t-twieqi ta' l-injam li spiċċaw minħabba nuqqas ta' manutenzjoni jinbidlu malajr u dan fil-każ ta' Blk 1, Flt 2, Triq 31 ta' Marzu, Għargħur fejn toqgħod anzjana?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Kif jaf l-Onor.

Interpellant, xogħol li mhux ta' natura strutturali mhux kopert bil-policy ta' tiswijiet imħaddma mid- Dipartiment tal-Bini u Tiswija ta' Djar.

Madankollu huwa mistenni li ftit tal-ġimgħat oħra l-Awtorita' tad-Djar se toħroġ skema ta' għajnuna għal inkwilini f'postijiet tal-gvern biex jagħmlu xogħol simili.

TA' QALI - ART "TAL-FUKLAR"

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se jsir il-kuntratt min- naħa tal-Kummissarju ta' l-Artijiet biex l-art magħrufa bħala "Tal-Fuklar" fil-limiti Ta' Qali li kienet ittieħdet għall-iskema tal-BDA u ma ntużatx, terġa' tmur lura għand is-sidien tagħha, u dan meta r-riċerki meħtieġa saru kollha u tlesta wkoll id-draft contract?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-possibbilta' li l-art tingħata lura qed tiġi mistħarġa.

NAXXAR/GĦARGĦUR - SQAQ L-IMNIEQA

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se jitranġa Sqaq l-Imnieqa li jinsab bejn in-Naxxar u l-Għargħur?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

MOSTA - TRIQ IL-KARRIĠĠJAR

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se titkompla l-parti tat- triq bħala extension tad-drainage works circa 40 metru biex fi Triq il- Karriġġjar, Mosta ikun hemm is-servizz tad-drenaġġ sa Plot No. 1?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Hu maħsub li din l-estensjoni ssir f'qasir żmien.

PULIZIJA - MEMBRI

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm hemm każi ta' membri fil-Korp tal-Pulizija li bħalissa għandhom każijiet ta' dixxiplina quddiem il-PSC (Public Service Commission) u kemm hemm oħrajn minn dipartimenti oħra u liema huma d-dipartimenti?

ONOR.

ALFRED SANT: Dwar l-ewwel parti tal-mistoqsija, nirreferi lill- Onor. Interpellant għat-tweġiba li jien tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 10410.

Dwar it-tieni parti tal-mistoqsija, it-tagħrif mitlub qed jinġabar u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

KUMMISSJONI GĦALL-KONTROLL TAT-TRAFFIKU

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi l-policy tal-Kummissjoni għall- Kontroll tat-Traffiku dwar is-sleeping policemen/road bumps fit-toroq ta' Malta?

Jekk sa ftit taż-żmien ilu dawn il-bumps kienu jsiru f'każ ta' security areas u issa saru kważi ħaġa normali li dawn isiru f'diversi toroq, x'kien li wassal li tittieħed din id-deċiżjoni?

Min huma responsabbli li jissuġġerixxu dawn il-bumps?

L-Awtorita' ta' l- Ippjanar trid tkun informata meta ttieħed deċiżjoni li jsiru bumps?

Xi kriterji hemm dwar il-mod kif isiru dawn il-bumps?

Għaliex mhumiex ta' forma standard kullimkien u mhux kollha b'indikazzjoni minn qabel li jindikaw bump awareness?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li r-Road Humps (Sleeping Policemen) jitqegħdu fit-toroq biex irażżnu l-veloċita eċċessiva tat- traffiku.

Dawn ġeneralment jitqegħdu kif ġej:-

1) Fil-viċinanzi ta' Housing Estates, skejjel, Playing Fields u Clinics.

2) F'Junctions perikolużi fil-village cores, speċjalment fejn toroq sekondarji jagħtu għat-toroq prinċipali.

3) F'lokalitajiet li jkunu esklussivament residenzjali u li minnhom jgħaddi volum qawwi tat-traffiku.

4) F'postijiet oħra fejn il-veloċita tat-traffiku għandha tiġi imrażżna minħabba l-periklu li jista' jeżisti f'dawn is-siti.

Jiena nformat ukoll li l-kunsilli lokali jagħmlu numru kbir ta' talbiet għar-Road Humps iżda l-Bord għall-Kontroll tat-Traffiku jillimita l- approvazzjoni tiegħu skond in-normi msemmija hawn fuq.

Ma' kull approvazzjoni li joħroġ il-Bord, il-kunsilli lokali jiġu mogħtija specifications tar-Road Hump.

Kopja ta' dawn l-ispecifications għall- informazzjoni ta' l-Onor.

Interpellant tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

Rigward l-indikazzjoni minn qabel ta' dawn ir-Road Humps, il-kunsilli lokali jiġu mogħtija istruzzjonijiet biex jittellgħu it-traffic signs neċessarji li jindikaw minn qabel l-istess humps.

Rigward il-parti tal-mistoqsija li tikkonċerna l-Awtorita' ta' l- Ippjanar, l-Onor.

Interpellant huwa mitlub li jagħmel din id-domanda lill- ministru kkonċernat.

IMPJIEGI - INĊIDENTI FUQ IL-POSTIJIET TAX-XOGĦOL

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jagħtini informazzjoni dwar l-inċidenti rrapportati lid- Dipartiment tax-Xogħol u lid-Dipartiment tal-Ħarsien Soċjali matul is-snin 1993,1994,1995, 1996, 1997?

Kemm kienu l-inċidenti li ħadu tliet ijiem bħala sick leave, sitt ijiem sick leave, xahar, sitt xhur u sena permanenti u konsegwentement boarded out u mwiet?

ONOR.

EDWIN GRECH: In-numru ta' inċidenti fuq ix-xogħol bejn l-1993 u l- 1996 hu kif ġej.

L-istatistika ma tinġabarx kif mitlub mill-Onor.

Membru.

Għalhekk iċ-cifri mogħtija huma ta' perjodu ta' benefiċċju u mhux perjodi ta' assenza mix-xogħol.

Sena ----

Numru ta' talbiet mhallsa 1993 1994 1995 1996 ------------------------- ---- ---- ---- ----

Anqas minn gimgha 1,167 1,337 1,270 905 l sa 2 gimghat 387 434 418 374 2 sa 4 gimghat 364 421 320 288 4 sa 13-il gimgha 364 518 433 381 13-il gimgha sa 6 xhur 61 96 98 82 6 xhur sa sena 53 57 66 55 ----------------------------------------------------------------- Total 2,396 2,863 2,605 2,085

Kazi rrapurtati 7,184 7,157 6,991 6,134

Id-differenza bejn it-total u l-każi rrapportati tirrappreżenta n-numru ta' każi fejn il-waqfien kien anqas minn tliet ijiem jew ma kienx hemm waqfien mix-xogħol.

In-numru ta' mwiet minħabba inċidenti kien 2 fl-1993, 13 fl-1994, 4 fl- 1995, 12 fl-1996 u 5 fl-1997.

L-istatistika ta' l-inċidenti fuq ix-xogħol għall-1997 għadha qed tiġi proċessata u għalhekk ma tistax tingħata f'dan l-istadju.

GĦAWDEX - LAMPI ĠODDA

L-ONOR.

GIOVANNA DEBONO staqsiet lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jekk jogħġbu jgħid kemm saru talbiet għal-lampi ġodda f'Għawdex raħal raħal minn Ottubru 1996 sal-lum?

Kemm minnhom ġew approvati u f'liema rħula?

ONOR.

ALFRED SANT: L-Onor.

Interpellant għandha tkun taf li f'Ottubru 1996 il-Ministeru għal Għawdex ħalla kont pendenti ta' Lm23011.77 mal- Korporazzjoni Enemalta għal-lampi ġodda li saru qabel l-elezzjoni ta' Ottubru, 1996.

Is-Segretarjat Parlamentari għal Għawdex iffaċċjat b'din il-problema finanzjarja kellu joqgħod b'seba' għajnejn biex jara fejn verament hemm bżonn li jsiru lampi ġodda u biex ukoll iħallas lura d-dejn li sar qabel Ottubru 1996 mal-Korporazzjoni Enemalta.

Minn Ottubru 1996 sal-lum saru 186 talba għal lampi ġodda u s'issa ġew approvati 51 imqassmin kif ġej:

|Raħal |Numru ta'|Approvati | | |talbiet | | |Victoria |23 |8 | |Fontana |10 |3 | |Marsalforn |7 |4 | |Xagħra |16 |5 | |Għarb |10 |2 | |Għasri |15 |5 | |Żebbuġ |11 |3 | |Kerċem |7 |- | |St Laurence|3 |- | |Nadur |11 |4 | |Qala |12 |5 | |Għajnsielem|12 |1 | |Xlendi |6 |1 | |Sannat |14 |4 | |Xewkija |21 |6 | |Munxar |8 |- |

EDUKAZZJONI - ADULT EDUCATION

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għar-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 11081, jista' l-Ministru jgħid fiex intnefqu Lm24,500 imsemmija fir-risposta?

Jista' l-Ministru jgħid kemm intnefqu fuq korsijiet għall-adulti fl-1996 u l-1997?

Mil-liema vot ittieħdu?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Il-vot ta' l-Adult Education huwa ntiż biex ikopri dawk il-korsijiet għall-adulti li jingħataw mingħajr ħlas jew li jkunu inizjattivi ġodda.

Fl-1997 dan il-vot intuża biex jingħataw dawn il-korsijiet:

Malti Elementari: 19-il klassi li saru l-Blata l-Bajda, B'Kara, Bormla, Had-Dingli, Hamrun (2), Hal-Luqa, Mellieha, Mosta, Rahal il-Gdid (2), Qormi, Rabat, l-Isla, Siggiewi, San Pawl il-Bahar, Haz-Zebbug, Zurrieq u Rabat (Ghawdex);

Malti ghall-Barranin: sitt klassijiet li saru fil-Blata l-Bajda (4) u l-Mosta (2);

Ingliz Elementari sitt klassijiet - Blata l-Bajda, B'Kara ghall- Maltin: (2), Raħal il-Gdid (2) u Qormi;

Ingliz Elementari ghall-Barranin: tliet klassijiet fil-Blata l-Bajda;

Matematika Elementari: klassi wahda fil-Blata l-Bajda;

Komunita' Sta.

Marija Centru għall-vittmi tad-droga: 2 suggetti;

Alcoholic Rehabilitation Centre: klassi wahda;

Centru Edukazzjoni 2 klassijiet tal-Malti, 3 klassijiet ta' Adulti: l-Ingliz, 2 klassijiet tat-Taljan, klassi tal-Franciz u ohra ghall-Istudji Socjali.

In-nefqa totali attwali biex saru dawn il-korsijiet kienet ta' Lm25,018 li nqasmet fi Lm22,666 ħlas lill-għalliema u Lm2,352 ħlas lill-purtinara.

Il- kumplament tal-vot intefaq kif ġie deskritt fit-tweġiba li ngħatat għall- mistoqsija parlamentari nru.11081.

Id-differenza ttieħdet mill-personal emoluments.

Fl-1996/97 saru dawn il-korsijiet għall-adulti:

Taghlim Elementari 18-il klassi li saru Rabat, Luqa, fil-Malti: B'Kara, Blata l-Bajda, Mellieha, San Pawl il-Bahar, Mosta, Bormla, Hamrun (2), Zurrieq, l-Isla, Siggiewi, Rahal il-Gdid (2), Qormi (2) u l-Gharb;

Taghlim Elementari 8 klassijiet - Rahal il-Gdid (2), Qormi, ta' l-Ingliz: Rabat, B'Kara (2) u l-Blata l-Bajda (2);

Taghlim Elementari tal-Matematika: klassi wahda li saret fil-Blata l-Bajda;

Taghlim ta' l-Ingliz ghall-Barranin: klassi wahda fil-Blata l-Bajda;

Taghlim tal-Malti 7 klassijiet - Blata l-Bajda (4), ghall-Barranin: Mosta (2) u Victoria (1).

Kien hemm ukoll tagħlim tat-Taljan, Ingliż, Malti.

Matematika, Franċiż u Studji Soċjali fiċ-Ċentru ta' l-Edukazzjoni għall-Adulti l-Imsida; żewġ suġġetti fil-Komunita' Santa Marija għall-vittmi tad-droga u klassi għall- Alkoħoliċi.

In-nefqa totali għall-għalliema kienet ta' Lm19,200 u għall-purtinara Lm2,436 jiġifieri total ta' Lm21,636.

Barra dan saru spejjeż ukoll f'avviżi jew riklamar, ktieb ta' tagħrif dwar il-korsijiet ta' l-adulti ta' fil-għaxija għas-sena 1996/97, parteċipazzjoni fil-Konvenzjoni tal-Karrieri u xogħol ieħor relatat li jammontaw għal Lm9,200.

SKEJJEL - SEKONDARJI

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jirrispondi għall-mistoqsija parlamentari numru 11085 dwar allowance għax-xiri ta' kotba fl-iskejjel sekondarji?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nirreferixxi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11085 mogħtija f'din is-seduta.

FORTINI FOOTBALL GROUND

L-ONOR.

LAWRENCE GONZI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-Gvern għandux il- ħsieb li jżomm il-wegħda li tiġi nstallata sistema ġdida ta' dwal (floodlights) fil-ground tal-football tal-Fortini?

Jista' l-Ministru jara li jittieħdu l-passi neċessarji peress li s- sistema tad-dawl li hemm illum hi ta' periklu serju kemm għar-residenti kif ukoll għat-tfal tan-Nursery u għall-players u tfal taż-żewġ skejjel tal- Birgu?

Peress li l-Gvern kien wiegħed li s-sistema l-ġdida ta' dawl kellha tiġi nstallata sa l-1 ta' Settembru 1997 u li l-estimi għas-sena 1998 kellhom ikopru l-ispiża neċessarja biex jinbnew dressing rooms għall-isportivi tal- Birgu li jagħmlu użu minn dan il-ground, iħoss il-Ministru li għandu jikkommetti ruħu b'mod ċar u jara li dan ix-xogħol isir din is-sena?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Naqbel ma' l-Onor.

Interpellant illi s- sitwazzjoni ndikata minnu tad-dawl ta' dan il-ground titlob attenzjoni, speċjalment meta wieħed jiftakar kif il-Gvern preċedenti ħalla din is- sitwazzjoni tiddeterjora.

Nista' nikkonferma li s-Segretarjat Parlamentari għaż-Żgħażagħ, Sport, Kultura w Arti permezz tat-Taqsima Sport diġa approva li l-klabb jingħata l- għajnuna biex ix-xogħlijiet neċessarji in konnessjoni mad-dawl isiru.

In kwantu għax-xogħol tad-'dressing rooms' għalkemm se nipprovaw li nakkomodaw it-talba tal-klabb, fis-sitwazzjoni finanzjarja preżenti ma nistgħax naċċerta l-Onor.

Interpellant li dan ix-xogħol se jsir ukoll matul din is- sena.

SKEJJEL - REFURBISHING/ UPGRADING

L-ONOR.

LAWRENCE GONZI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk fir-refurbishment and upgrading programme li għandu l-Ministeru fl-iskejjel tal-Gvern huwiex qed jingħata każ ta' l-aċċessibilita' tal-persuni b'diżabilita' f'kull parti ta' l-iskola?

Jekk iva, jista' l-Ministru jgħid x'xogħol sar f'dan il- qasam f'kull skola fejn qed isir refurbishment u upgrading u kemm sewa?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Kull fejn il-Kap ta' l-iSkola indika li jrid li jsir xi xogħol konness ma' aċċess għal tfal bi bżonnijiet speċjali, dan ix- xogħol kien imdaħħal fil-programm ta' refurbishing u upgrading li sar f'dik l-iskola.

Jien informat li mhux possibbli li jingħad x'ġara f'kull skola u lanqas mhu possibli li tingħata l-ispiża għax dan ix-xogħol daħal mal-programm komprensiv ta' xogħol ieħor.

SKEJJEL - TFAL BI BŻONNIJIET SPEĊJALI

L-ONOR.

LAWRENCE GONZI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Peress li f'Mejju 1997, il-Ministru ġie rrapportat li qal li se jitwaqqaf Kumitat li jiddeċiedi f'liema skola jmorru t-tfal bi ħteġijiet speċjali u t-tip ta' għajnuna li jkollhom bżonn, jista' l- Ministru jgħid: (i) jekk kienx ġie mwaqqaf dan il-kumitat; (ii) jekk fl- affermattiv, x'sar s'issa minn dan il-kumitat f'dan il-qasam; (iii) minn min huwa kompost; u (iv) kemm-il darba ltaqa'?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Ma twaqqaf ebda kumitat għal dak il-għan.

Forsi l-Onor.

Interpellant qed jirreferi għall-kumitat li nħatar dan l-aħħar biex jikkonsidra l-futur ta' l-edukazzjoni inklussiva.

PROĠETT TA' TRIQ REĠJONALI

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 4339 magħmula minni u għar-risposta tal-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni, jista' issa jgħidilna jekk ix-xogħlijiet fil-parti tat-Triq Reġjonali fejn hemm it-Tank tal-Gass humiex se jinbdew din is-sena peress li mill- kwantita' tat-traffiku li jkun hemm madwar ir-roundabout kważi f'kull ħin, żgur li hemm bżonn urġenti li jsiru x-xogħlijiet pjanati; u f'każ li jikkonferma li x-xogħlijiet se jsiru, jista' l-Ministru jgħid jekk dawn humiex se jsiru kif ppjanati jew jekk hux previst xi tibdil?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Wara r-riżultat tajjeb li kien hemm fis-sistema tat-traffiku ħdejn iċ-ċimiterju ta' l-Addolorata, tajt struzzjonijiet lid- Dipartiment tat-Toroq biex jagħmel l-analiżi neċessarji biex jiġu stallati traffic lights f'din iż-żona.

UNIVERSITA' - STATUT NRU.

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 4202 magħmula minni u għar-risposta tal-Ministru, jista' l-Ministru jgħidilna jekk ħarġitx sejħa għall-applikazzjonijiet għall- promozzjonijiet ta' staff akkademiku ta' l-Universita' mid-data tar- risposta tiegħu?

Jekk ħarġet, jista' l-Ministru jgħid meta ħarġet u x'ġara minnha u f'liema stadju wasal l-ipproċessar ta' l-applikazzjonijiet?

Jekk għandha ma ħarġitx sejħa, jista' l-Ministru jgħidilna x'qed iżomm milli toħroġ u għal meta huwa previst li toħroġ s-sejħa għall-applikazzjonijiet?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Ir-Rettur ftit ilu spiċċa eserċizzju li fih ġew ifformalizzati l-kriterji li fuqhom se jsiru l-promozzjonijiet.

Dawn kienu ntbagħtu xi żmien ilu lill-MUT.

Tlett ġimgħat ilu l-Union issottomettiet is-suġġerimenti tagħha.

Huwa appik li ssir laqgħa mal-Union biex kemm jista' jkun jintlaħaq ftehim qabel ma l-kriterji jinġiebu quddiem il- kunsill għall-approvazzjoni tiegħu.

DJAR - KUNTRATTI

L-ONOR.

BERTU PACE staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jgħid x'qed iżomm lill-persuna, li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, biex jagħmel il-kuntratt meħtieġ rigward id-dar tiegħu?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Meta l-Awtorita' tad-Djar ikollha t-titolu legali fuq l-art li fuqha hemm mibnija d-dar taħt il-Home Ownership Scheme, tkun tista' tikkonkludi t-trasferiment ta' l-art lill-persuna msemmija.

SERVIZZ ĊIVILI - SENIOR PRINCIPALS

L-ONOR.

BERTU PACE staqsa lill-Prim Ministru: Issa li ġie ffinalizzat il-proċess kollu tas-Senior Principals, jista' l-Prim Ministru jgħid meta se jiġi ppubblikat?

ONOR.

ALFRED SANT: Jien informat li l-Bord ta' l-Għażla li ħa ħsieb dan il-proċess għandu jippreżenta r-rapport tiegħu lill-Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku fi żmien qasir.

BREATHALYSER

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew ordnati apparat ta' Breathalyser sabiex ikunu jistgħu jintużaw skond id-dispożizzjoni tal-liġi li tinsab fl-istadju ta' approvazzjoni minn dan il-Parlament?

Meta ħarġet it-tender?

Kemm kien hemm tenderers?

Liema kienet l-aktar waħda vantaġġjuża?

Ġie evalwat il-kwalita' ta' breathalyser li jkun ta' 150 specification?

ONOR.

LEO BRINCAT: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel il-mistoqsija lill-ministru kkonċernat.

ĦABS ĊIVILI - GWARDJANI

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid meta għandhom joħorġu l-appointments għall-gwardjani fil- ħabs wara li l-persuna, li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, ilha li għamlet l-interview aktar mnn sena u baqgħet bla risposta?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li l-persuna ndikata fil-mistoqsija parlamentari mill-Onor.

Membru qagħdet għall-interview li sar minn Selection Board maħtur mill-Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku.

Il- persuna msemmija ma laħqitx il-minimum pass mark.

Ta' min jgħid li skond l-avviż li deher fil-Gazzetta tal-Gvern tad-19 ta' Lulju, 1996, il-pubbliku kien ġie informat li seta' jara r-riżultat għall- intervista fuq in-notice board tal-Faċilita' Korrettiva ta' Kordin jew fuq in-notice board ta' l-Uffiċċju tal-Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku, il- Belt.

FMSS - IMPJEGATI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 2897 u t-tweġiba li ngħatat igħid x'ried jifhem meta qal li s-Sinjuri Emmanuel Falzon, Joe Gerada, Pauline Azzopardi u Emmanuel Grech kienu mpjegati mal-Fondazzjoni għax-Xjenzi u Servizzi Mediċi fil- kapaċita' tagħhom bħala Position of Special Trust?

Il-Ministru jaqbel li fil-pożizzjoni li qegħdin jokkupaw dawn l-individwi l-Fondazzjoni kienet tmur aħjar fl-għażla ta' riżorsi umani kieku din ħarġet sejħa għall- impjiegi b'mod pubbliku?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll f'kull każ ta' kull impjegat imsemmi, kif ġie ffissat is-salarju ta' kull persuna għal-livell li hu?

Jista' l-Ministru jagħti wkoll il-lokalitajiet li fihom kienu reġistrati uffiċjalment l-inidirizzi ta' kull impjegat tal-Fondazzjoni nhar l-20 ta' Ottubru ta' l-1996?

Jista' l-Ministru jikkonferma wkoll li s-Sur Emmanuel Grech ġie mpjegat mal-Fondazzjoni fl-1 ta' Ottubru, 1996 meta skond l-OPM Circular 23/96 tat-23 ta' Settembru, 1996 ma setgħux jiġu mpjegati nies mal-Gvern jew korpi indipendenti tiegħu?

Jista' għaldaqstant il-Ministru jgħid jekk dan l-impjieg ta' Grech huwiex irregolari?

Huwa l- każ li din il-persuna b'salarju ta' Lm5,000 (ħamest elef lira) fis-sena biex tagħmel ix-xogħol ta' telephone operator hija overpaid, jew inkella l- kwalifiki li għandha huma tali li ma ppermettux li tagħmel xogħol ieħor?

Jista' l-Ministru jgħid din il-persuna xi kwalifiki akkademiċi għandha?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

FMSS - ALLOWANCES

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid x'allowances tħallsu lil diversi nies, impjegati jew mhux, tal-Fondazzjoni għax-Xjenzi u Servizzi Mediċi xahar b'xahar fil-perijodu bejn 1 ta' Jannar, 1991 u l-31 ta' Ottuibru, 1997 mill-fondi ta' l-istess Fondazzjoni?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Fis-snin imsemmija l-F.M.S.S. ma jidhirx li ħallset flejjes li jaqgħu taħt it-terminu Allowance.

In vista tal-perjodu estensiv mitlub u termini li l-kelma Allowance tkopri, jista l-Onor.

Interpellant jispeċifika r-rikjesta tiegħu?

FMSS - KIRI TA' APPARTAMENTI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid min deher fuq il-kuntratt li ffirmat il-Fondazzjoni għax-Xjenzi u Servizzi Mediċi biex jinkrew flats fi Blata l-Bajda għall-użu tagħha?

Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja ta' kull kuntratt li daħlet fih il- Fondazzjoni għax-Xjenzi u Servizzi Mediċi biex tikri flats, djar u mkejjen oħra fil-perijodu bejn 1 ta' Jannar, 1991 u l-aħħar ta' Ottubru, 1997?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: It-tweġiba għada qed tinġabar; għalhekk ir- risposta tingħata f'xi seduta oħra.

MOSTA - ASFALTAR TA' TOROQ

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jieħu l-passi neċessarji biex Triq l- Eremita u parti minn Triq il-Wied li fil-fatt tmiss ma' Triq l-Eremita, Mosta jiġu asfaltati għaliex għalkemm il-bini hu sostanzjalment mibni, għadha qatt ma ġiet asfaltata?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-parti ta' Triq il-Wied li m'hijiex asfaltata, isir ix-xogħol fiha 'l quddiem skond il-prijoritajiet għal dan it-tip ta' xogħol.

Triq l-Eremita hija diġa' asfaltata u peress li b'hekk taqa taħt ir- responsabilita' tal-kunsill, dan se jiġi mitlub jara li din it-tiswija ssir.

PRODOTTI AGRIKOLI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar x'kien l-ammont ta' prodott agrikolu li daħal f'Malta qabel jew fit-13 ta' Jannar, 1998 u li fuqu kien tħallas il-levy u li wara fil-fatt intlaħaq ftehim li l-levy li tħallset kellha tingħata lura?

X'talbiet kien hemm mill-importaturi jew il-GRTU biex il-levy li tħallset tingħata lura?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Nitlob lill-Onor.Interpellant jagħmel din il- mistoqsija lill-ministru konċernat.

MINISTERU TAL-BIEDJA - KUMITAT

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar min huma l-membri tal-kumitat li skond il-ġurnali twaqqaf fil-Ministeru tal-Biedja biex jara x'inhi l-qagħda tal-prodott lokali?

X'kienet il-pożizzjoni li ħadu l-għaqdiet tal-bdiewa f'dawn il-laqgħat?

Liema għaqda qablet li jiġu mportati prodotti?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Il-membri tal-kumitat imsemmi huma:

Is-Segretarju Permanenti fil-Ministeru Ic-Chief Scientific Officer fil-Ministeru Id-Direttur tal-Agrikoltura L-ufficjali inkarigat mill-Pitkalija L-ufficjal inkarigat mill-Marketing Żewġ rapprezentanti tal-Għaqda Bdiewa Progressivi Żewġ rapprezentanti tal-Assoċjazzjoni tal-Bdiewa Tlett rappreżentanti tal-Koperattiva Ċentrali tal-Biedja Rapprezentant tad-Direttur tal-Kummerċ.

Il-pożizzjoni ta' l-għaqdiet f'dawn il-laqħat kienet li huma fehmu il- qagħda preżenti u qablu fuq il-linji ġenerali tal-azzjoni li kellha tittieħed basta l-kwantita' ta' importazzjoni tkun limitata u għal perjodu temporanju.

MTARFA - GYMNASIUM

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jagħti indikazzjoni dwar x'kienu l-bidliet li saru fil-pjanti tal- gym ta' l-Imtarfa u l-estensjoni tiegħu wara l-1 ta' Novembru 1996?

Meta saret l-applikazzjoni għat-tibdil u l-estensjoni tal-gym?

Meta ħareġ il- permess għal dan it-tibdil?

Liema pjanti mibdula ġew sottomessi lill- Awtorita' ta' l-Ippjanar bejn l-1/11/96 u llum?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Saru modifiki fil-lokazzjoni ta'showers u fl- entratura.

L-applikazzjoni għal dan it-tibdil saret fid-19 ta'Frar 1997 u l- permess għal dan it-tibdil inħareġ fid-19 ta' Settembru 1997.

DELOITTE & TOUCHE - RAPPORT FUQ L-INDUSTRIJA

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Billi fl-1996 Deloitte & Touche kienu ġew kummissjonati li jagħmlu rapport fuq l- industrija tat-turiżmu f'Malta bi studji fuq il-carrying capacity u l- impatt tat-turiżmu fuq l-ekonomija, jista' jekk jogħġbu l-Ministru jindika fiex waslu dawn l-istudji u r-riżultati tagħhom?

ONOR.

KARMENU VELLA: L-Onor.

Interpellant huwa żbaljat.

Ir-rapport tad-Deloitte & Touche kellu l-iskop ewlieni li jirrevedi l-pjan għat-turiżmu maħruġ mill-Horwath and Horwath.

Fl-ebda ħin ma kien intiż sabiex jinvestiga l-carrying capacity u l-impatt ekonomiku tat-turiżmu.

ĦXEJJEX - IMPORTAZZJONI

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa kkalkolat li se ssir importazzjoni temporanja sa l-aħħar ta' dan ix-xahar fir-rigward tas-segwenti ħxejjex f'każ ta' pastard, kaboċċi u patata ta' l-ikel?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Ma nistax ngħid kemm se jiġi mportat prodott sa l- aħħar tax-xahar għax kollox jiddependi mis-suq f'Malta u fil-pajjiżi minn fejn joriġinaw il-prodotti.

Il-levy tnaqqset fuq kwantitajiet limitati.

ENEMALTA - ĦADDIEMA

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru totali ta' ħaddiema (mpjegati regolari, casuals, studenti eċċ) fuq il-kotba tal-Korporazzjoni Enemalta fis-16 ta' Mejju, 1987, fis-16 ta' Mejju, 1986 u fis-16 ta' Mejju, 1985?

ONOR.

LEO BRINCAT: It-tagħrif mitlub tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

ĦXEJJEX - IMPORTAZZJONI

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid, dejjem fir-rigward ta' importazzjoni temporanja ta' ħxejjex bħal pastard, kaboċċi u patata ta' l-ikel: (i) kemm hija l-levy applikabbli fuq importazzjoni ta' dawn il-ħxejjex; u (ii) kemm se tkun il- levy fuq l-importazzjoni ta' dawn il-ħxejjex, liema importazzjoni tħabbret fit-12 ta' Jannar, 1998?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Nirriferi l-Onor.Interpellant għar-risposta li ngħatat għall-mistoqsija parlamentari numru 11249.

ENEMALTA/TELEMALTA - VAT

L-ONOR.

JOSEF BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jagħti ċ-ċifri għad-dħul mill-VAT mill-Korporazzjoni Enemalta u mill-Korporazzjoni Telemalta fl-1995, fl-1996 u fl-ewwel sitt xhur ta' l-1997?

ONOR.

LEO BRINCAT: It-tagħrif mitlub huwa kif ġej:

| |EneMalta |TeleMalta| |1995 |4,665,977|855,131.6| | |.20 |6 | |1996 |7,120,738|1,628,076| | |.26 |.22 | |1997 |1,661,044|1,209,254| |(l-ewwel |.90 |.72 | |sitt xhur) | | |

PULIZIJA - KONDIZZJONIJIET TAX-XOGĦOL

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: In vista tal-fatt illi l-MLP kien wiegħed fil-Manifest Elettorali tiegħu li se jtejjeb il- kondizzjonijiet tax-xogħol tal-membri tal-Korp tal-Pulizija, billi l- ħlasijiet tal-pulizija għandhom ikunu mfasslin b'mod li joħloq inċentiv veru anke għall-pulizija li jinsabu fl-iċken gradi, kif jirrikonċilja din il-wegħda mat-tnaqqis ta' Lm580,000 f'overtime u allowances matul is-sena 1998 komparata mas-sena 1997?

ONOR.

ALFRED SANT: Kif jaf tajjeb l-Onor.

Interpellant, id-dipartimenti kollha tal-gvern qed jiġu mħeġġa biex jirrestrinġu n-nefqa pubblika billi jagħfsu fuq il-kontroll ta' l-infiq finanzjarju u l-eliminazzjoni tal-ħela u sparpaljar ta' flus mingħajr ma tonqos l-effiċjenza.

L-eserċizzji li qed isiru fil-Korp tal-Pulizija huma ntenzjonati għal dan l- iskop.

Minn diversi nvestigazzjonijiet li saru rriżulta li hemm areas fil- Korp fejn ċertu overtime huwa żejjed u li x-xogħol jista' jsir xorta b'inqas riżorsi ta' flus u persuni biex jagħtu l-istess riżultat u anke aħjar.

ĦABS ĊIVILI - PRIĠUNIERI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid min qed imexxi l-investigazzjoni dwar allegazzjonijiet ta' swat ċertifikati mill-ex-Tabib tal-Ħabs?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li l-investigazzjonijiet li rrifera għalihom l-Onor.

Interpellant qegħdin isiru mill-Bord tal-Viżitaturi tal- Ħabs u li dawn se jiġu konklużi fi żmien qasir.

MOSTA - KUNSILL LOKALI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru: a) jikkonferma li l-Kunsill Lokali tal-Mosta għandu dejn ta' aktar minn Lm260,000; jgħid jekk għal dan id-dejn kienx ingħata permess sew mill-Ministeru tiegħek kemm mill-Ministeru tal- Finanzi kif titlob il-liġi; c) jgħid jekk kien ingħata dan il-permess, meta ngħata; d) jiltob lill-Awditur Ġenerali biex jinvestiga u jara li l- kontijiet li hemm huma veri; u e) jitlob lill-Awditur Ġenerali biex jinvestiga li kollox mexa skond il-liġi rigward il-finanzi fil-Kunsill Lokali tal-Mosta dawn l-aħħar tliet snin?

ONOR.

CHARLES MANGION: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li minn analizi tar-rapport ta' l-Udituri tal-Gvern Lokali ghas-sena finanzjarja li ghalqet fil-31 ta Marzu 1997, liema rapport tpoġġa fuq il-Mejda ta din il-Kamra nhar il-15 ta Dicembru 1997, il-Kunsill Lokali tal-Mosta spiċċa s-sena finanzjarja bi zbilanc ta Lm206,744.

Skond il-Management Report ta l- Accountants tal-Kunsill ghall-perijodu 1 ta April 1997 sal-31 ta Dicembru 1997 mibghut mill-Kunsill lid-Dipartiment tal-Kunsilli Lokali, l-iżbilanċ jidher li huwa ta Lm210,181.

Dan jirrizulta meta ma tieħux inkonsiderazzjoni l-Assi Kapitali.

Skond l-Artikolu 61 ta' l-Att ta' l-1993 dwar Kunsilli Lokali: Il-Kunsill ma jistax jawtorizza xi xoghlijiet li l-valur taghhom jeċċedi l-vot annwali tieghu... jekk mhux bl-awtorizazzjoni tal-Ministru responsabbli ghall- Kunsilli Lokali bi ftehim mal-Ministru responsabbli mill-Finanzi.Peress li t-talba ghal din l-awtorizzazzjoni saret mill-Kunsill wara li twettqu xoghlijiet, din ma gietx ikkonsidrata.

Ninforma lill-Onor.

Membru li bħalissa d-Dipartiment tal-Kunsilli Lokali qed jistharreg dan il-kaz sabiex tittiehed decizjoni skond id- disposizzjonijiet tal-legislazzjoni dwar Gvern Lokali.

MOSTA - TRIQ IL-KOSTITUZZJONI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid meta se tittieħed azzjoni biex jitneħħew il-konok li hemm fi Triq il-Kostituzzjoni, fil-Mosta?

ONOR.

CHARLES MANGION: Bhal ma jaf l-Onor.

Interpellant, il-Kunsilli Lokali huma korpi statutorji ta gvern lokali u fil-qadi tal-funzjonijiet taghhom jagixxu skond il-prijoritajiet, esigenzi u l-mezzi taghhom.

Ghaldaqstant nissuggerixxi l-Onor. membru li jirreferi l-mistoqsija tieghu lill-kunsill tal-lokalita' billi dak li jirreferi ghalih l-Onor.Membru fil- fatt huwa wiehed mir-responsabiltajiet tal-Kunsill.

UNIVERSITA' - STUDENTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Minisru jgħid: a) kemm daħlu studenti ġodda fis-sena akkademika 1997/98 ġewwa l-Universita' ta' Malta; b) kemm daħlu f'kull kors; c) minn liema lokalita' ġejjin dawn l-istudenti; u d) x'inhu n-numru tan-nisa u rġiel li qed jattendu kors b'kors fl-ewwel sena akkademika tagħhom?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: It-tagħrif mitlub mill-Onor.

Interpellant tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

FMSS

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienet in-nefqa ta' kull ġimgħa għax-xjenza u teknoloġija li l-Kunsill Malti għax-Xjenza u Teknoloġija organizza f'dawn l-aħħar snin?

Jista' jagħti breakdown ta' dawn l-ispejjeż għal kull ġimgħa li saret?

Jista' l-Ministru jgħid liema persuni u/jew organizzazzjonijiet u kumpanniji għamlu xi xogħol konness ma' dawn l-attivitajiet?

F'kull każ, kemm kien jiswa x-xogħol li għamlu?

ONOR.

Interpellant għadu ma wasalx il-Ministeru mill-entita' kkonċernata.

Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

MINISTERU TAL-BIEDJA U SAJD - KONSULENTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid min kienu l-konsulenti ngaġġati bejn is-snin 1987 u l-1996 fil-Ministeru tiegħu u fid-dipartimenti li jaqgħu taħtu?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Il-konsulenti ngaggati bejn is-snin 1987 u l-1996 f'dan il-Ministeru u fid-Dipartiment li jaqgħu taħtu kienu:

Is-Sur Oliver Vella Prof. Carmelo Agius Is-Sur A.Muscat Inglott Dr. David Fabri (Part-time) Prof. Ramilla Vujicic Ms Anne Roucheux Perit Joe Bondin

MINISTERU TA' L-EDUKAZZJONI - KONSULENTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid min kienu l-konsulenti ngaġġati bejn is-snin 1987 u l-1996 fil-Ministeru tiegħu u fid-dipartimenti li jaqgħu taħtu?

ONOR.

Interpellant għadu qed jinġabar.

Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

DIPARTIMENT TAS-SAĦĦA - TINDIF

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm qiegħed iħallas ta' kull ħaddiem li għandu biex jagħmillu x-xogħol ta' tindif fid- Dipartiment tas-Saħħa inkluż fl-Isptar San Luqa?

X'benefiċċji u xi gwadann qed jieħu l-gvern billi juża l-ħaddiema tal- kuntrattur flok dawk li jistgħu jkunu mpjegati direttament minnu?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

BIRGU - ĠNIEN

L-ONOR.

JOSEPH ABELA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk huwiex minnu li se jinqered ġnien li ġie maħluq minn persuna voluntiera fil-Birgu eżatt taħt is-Sur ta' St. James Cavalier?

Jista' l-Ministru jara li ssir pressjoni min-naħa tad-Dipartiment tax- Xogħlijiet sabiex dan il-ġnien li sar b'ħafna sagrifiċċji ta' persuna voluntiera jiġi salvagwardat anke peress li dan huwa popolari ħafna mat- turisti peress li fih pjanti endemiċi nkluż pjanti nazzjonali?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-Cottonera Rehabilitation Committee kien talab lill-Kumissarju ta' l-Artijiet sabiex jitneħħew l-encroachment terms li biha kien ingħata biċċa mis-sur lill-terzi.

Dan għaliex kien sar ġnien, li fih inniffsu kien qed jagħmel ħsara fis-sur.

Dan l-encroachment tneħħa fl- 1997 u issa beda x-xogħol ta' restawr mir-Restoration Unit fi ħdan id- Dipartiment tax-Xogħlijiet.

SERVIZZ ĊIVILI - EX-IMPJEGATI TA' POSTA LTD.

L-ONOR.

JOSEPH ABELA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jagħti lista ta' dawk l-impjegati postali li m'aċċettawx li jaqilbu ma' Posta Ltd. u ġew trasferiti maċ-Ċivil?

Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk il-gvern għandux xi pjanijiet biex jintegra lil dawn il-ħaddiema fiċ-Ċivil billi jingħataw grad analogu fiċ- Ċivil u ma jibqgħux jitqiesu bħalha pustiera peress li dawn fil-preżent qegħdin isofru inġustizzja minħabba li jinsabu fi grad li ma jeżistix fiċ- Ċivil?

ONOR.

ALFRED SANT: Nirriferi lill-Onor.

Membru għat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 11203.

Ma naħsibx li huwa l-każ li nipprovdi b'mod pubbliku l-ismijiet ta' l- impjegati konċernati.

DIPARTIMENT TA' L-ARTIJIET - ESPROPRJAZZJONI

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kellu jagħti flus id-Dipartiment ta' l-Artijiet għall-esproprjazzjoni ta' proprjeta'?

ONOR.

CHARLES MANGION: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jindirizza l- mistoqsija tieghu lill-ministru koncernat

P.A. - ĠNIEN REĠJONALI

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: B'riferenza għall- mistoqsija parlamentari numru 8451 u t-tweġiba għaliha, issa li t-talbiet kollha li kienu saru mill-awtorita' ilhom żmien li ġew sodisfatti, tista' din toħroġ il-permessi mitluba?

ONOR.

GEORGE VELLA: Jinħtieġ aktar żmien sabiex tingħata l- informazzjoni.

PRAGA - KONFERENZA EWROPEA

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid dwar xiex kienet il-Konferenza Ewropea li saret fi Praga, Repubblika Ċeka fl-10 - 11 ta' Ġunju, 1997 miftuħa għall- Ministri tal-Ġustizzja li għaliha l-Ministru kien preżenti?

Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tad-diskors li hu għamel fil-konferenza?

ONOR.

CHARLES MANGION: Il-21 Konferenza tal-Ministri Ewropej tal- Gustizzja(Praga 10-11 ta Gunju 1997) iddiskutiet principalment ir-rabtiet bejn il-korruzzjoni u l-kriminalita organizzata.

Kopja tad-diskors li ghamilt waqt din il-konferenza tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

SPTAR ĠDID - MEDICAL BRIEF

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-medical brief dwar l-isptar il-ġdid?

Min kien inkarigat minn dan il-brief?

Meta ġie ffinalizzat?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Kif jaf l-Onor Interpellant, dan is-suġġett ġie diskuss fil-Kumitat ta' l-Affarijiet Soċjali ta' din il-Kamra.

SAĦĦA - MEDIĊINI B'XEJN

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm tul il- 1997 kien hemm pazjenti ntitolati li jirċievu mediċini mingħajr ħlas minħabba li kellhom il-karta r-roża?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Il-karta roża tinħareġ mid-Dipartiment tas- Sigurta' Soċjali.

Għalhekk nitlob l-Onor.

Interpellant jagħmel id-domanda lill-ministru konċernat.

SPTAR IL-ĠDID - PJANTI/ DOKUMENTI

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopji tal-pjanti u dokumenti oħra dwar l-isptar il-ġdid li ġew ippreżentati dan l-aħħar (dwar it-tkabbir ta' l-isptar) lill-Planning Authority?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: It-tweġiba għal din il-mistoqsija għada qed tinġabar; għalhekk risposta tingħata f' seduta oħra.

SAĦĦA - ARRETRATI

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien l- ammont ta' arretrati li baqgħu ma tħallsux għal xiri ta' mediċini fl- 1.1.98?

Kemm kienet l-ispiża globali ta' mediċini li nxtraw (eskluż apparat u disposables) matul il-1997?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra SAĦĦA - KAŻ TA' PAZJENT

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid għaliex pazjenti HIV, Hep C u HBS Ag positive tħalla ġewwa ward 10 MCH ma' pazjenti oħra u ma ġiex ikkurat ġo single room meta s-single rooms kienu vojta?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

SPTAR SAN LUQA - PAZJENTI

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm hu n- numru ta' pazjenti li ta' kull xahar irridu jattendu ġewwa l-Isptar San Luqa biex jieħdu mediċini special items?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: In-numru ta' pazjenti li ta' kull xahar jattendu l-Ispiżerija ta' l-Out-Patients ta' l-Isptar San Luqa biex jieħdu mediċini Special Items huwa ta' madwar 5,580.

GĦAWDEX - KUMITAT DWAR IL-PROBLEMI TAN-NISA

L-ONOR.

GIOVANNA DEBONO staqsiet lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 10120 ċioe': Kemm-il darba ltaqa' l-kumitat imwaqqaf biex jistudja l-problemi partikolari tan-nisa Għawdxin, minn mindu ġie ffurmat?

X'inhuma l-problemi li ġew identifikati s'issa u x'soluzzjonijiet qed jiġu proposti?

ONOR.

ALFRED SANT: Il-Kumitat imwaqqaf biex jistudja l-problemi partikolari tan-nisa Għawdxin iltaqa' formalment erba' (4) darbiet.

Saru diversi lagħat oħra ta' gruppi żgħar minn ofst il-membri ta' dan il- Kumitat.

Fost affarijiet oħra l-Kumitat qiegħed jagħti prijorita':

Il-kors li jwassal għall-Certificate in Education għall-Instructors (April 1997-Ġunju 1998).

Permezz ta' kollaborazzjoni mad-Diviżjoni ta' l- Edukazzjoni u l-Fakulta' ta' l-Edukazzjoni ta' l-Universita' ta' Malta, il- core modules tal-course qed isiru f'Għawdex fuq medda ta' 20 ġimgħa bejn il- Ġimgħa u s-Sibt.

B'hekk qed jiġi evitat skariġġ żejjed bejn Malta u Għawdex.

Dan qed igawdi minnu kulħadd speċjalment in-nisa Għawdxin bit- tfal.

L-iskola f'livell sekondarju tal-bniet.

Il-fatt li tfal bniet tal- Junior Lyceum u tfal bniet ta' l-iskola sekondarja qegħdin fl-istess skola, mhux bilfors li l-bżonnijiet taż-żewġ gruppi qed jingħataw l-istess importanza.

Qed jiġu diskussi proposti biex is-sitwazzjoni tirranġa.

Akkomodazzjoni għal nisa vittmi ta' vjolenza u t-tfal tagħhom.

Għaddejjin diskussjonijiet ma' diversi entitajiet li jistgħu jgħinu biex tittaffa din il-problema.

KEMMUNA - LANTERNA

L-ONOR.

KARMENU BORG staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jieħu ħsieb li tiġi mwaħħla lanterna fuq in- naħa ta' wara ta' Kemmuna, liema lanterna hija meħtieġa speċjalment meta l- vapuri tal-Gozo Channel jgħaddu minn wara Kemmuna?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li Kemmuna hija attrezzata b'Lanterna fuq Ras l-Irqieqa u b'baga mdawla qrib Kemmunett.

Dawn iż-żewġ postijiet huma kkonsidrati bħala l-aktar lokalitajiet perikolużi fit- traġitt tal-vapuri bejn Malta u Għawdex.

EDUKAZZJONI - LINGWA INGLIŻA

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 11088 u ċioe' b'riferenza għall-Konferenza Stampa li saret f'Settembru tas-sena l-oħra, fejn il-Ministru kien qal li inizjattiva oħra għad-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni kellha tkun li ttejjeb il- livell ta' l-Ingliż, jista' l-Ministru jgħid x'sar s'issa f'dan il-qasam u x'hemm ippjanat li jsir aktar 'il quddiem?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Id-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni, speċifikament bil- ħidma ta' l-Education Officers responsabbli għall-Ingliż, qiegħda taħdem bla heda biex tgħolli l-livell ta' l-Ingliż fl-iskejjel tagħna.

Minbarra li jagħmlu d-dmirijiet tagħhom flimkien ma' ħidma oħra kif muri fit-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 8750, din is-sena skolastika l-Education Officers responsabbli mill-Ingliż għamlu xogħol ieħor flimkien ma' l-Universita' ta' Malta u li għandu x'jaqsam mal-Bord tal-M.A.T.S.E.C. kif ukoll kienu tutors waqt li l-istudenti kienu fuq Teaching Practice.

Il-kontribut li qegħdin jagħtu l-Education Officers li huma familjari sew mad-diffikultajiet fit-tagħlim ta' l-istudenti tagħna għandu jkun ta' benefiċċju għall-għalliema futuri tagħna.

Għall-aħħar ta' Jannar il-Ministeru se jorganizza Seminar dwar Language Policy.

L-għanijiet ta' dan is-Seminar huma li jingħata feedback dwar x'azzjoni għandha tittieħed fil-futur.

F'dan il-kontest ma rridux ninsew ix-xogħol li qiegħed isir mill-iSteering Committee li hu responsabbli għall- Curriculum Review u li qiegħed jaħdem fuq l-istess linji dwar din il-ħaġa u xogħlijiet oħra.

Proġett ieħor li bħalissa l-Ministeru qiegħed jaħdem fuqu hu l-Literacy Project.

Din is-sena aħna qegħdin nagħmlu bħall-kollegi tagħna fir-Renju Unit billi ddedikajna s-sena 1998 għall-isforzi biex insaħħu aktar fit-tfal id-drawwa tal-qari.

Fi Frar, il-British Council b'kollaborazzjoni mad- Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni ser jorganizza wirja bil-għan li jħeġġeġ it- tfal tagħna ta' l-iSkejjel Primarji jaqraw aktar.

Nsemmi wkoll il-kotba ġodda bl-Ingliż li tqassmu fl-iSkejjel Primarji.

Id-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni hi konxja ħafna tal-ħtieġa li qiegħda tikber dwar l-għajnuna fit-tagħlim bl-użu tal-kompjuter.

Nixtieq hawnhekk nirreferixxi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari nru.11077 iktar kmieni f'din is-seduta.

Il-Ministeru dalwaqt sejjer jagħmel Konferenza Stampa biex jispjega dak kollu li sar s'issa f'dan il-qasam.

Il-Ministeru wkoll qiegħed jieħu ħsieb li jassigura li tingħata aktar importanza lill-Ingliż billi qiegħed jagħmel proviżjonijiet fil-'budget' fl- Estimi għall-1998.

Mod wieħed ta' azzjoni hu t-taħriġ tas-Subject Co- Ordinators ta' l-Ingliż minn esperti ta' l-E.F.L. flimkien ma, possibilment, provediment fit-taħriġ li jwassal għal ċertifikat għall- għalliema li jgħallmu fl-International School of English.

In-negozjati bdew u nittamaw li dan jirnexxi.

GĦOLI TAL-ĦAJJA - ŻIDIET

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid x'kienu t-talbiet għal żieda ta' l-għoli tal-ħajja, mill-unions qabel l-1987, kif ukoll x'żidiet li ngħataw fil-budgets ta' l- 1988, l-1989 u l-1990 mill-Gvern Nazzjonalista għall-għoli tal-ħajja?

ONOR.

LEO BRINCAT: Ma jinżammx tagħrif ta x'kienu t-talbiet mill-Unions għaż-żieda ta' l-għoli tal-ħajja.

Iż-żidiet li ngħataw għall-għoli tal-ħajja bejn l-1988 u l-1990 kienu hekk:

1988 - Xejn

1989 - Income Suppliment ta' Lm1 fil-ġimgħa lill-impjegati kollha; 1990 - Lm3 fil-ġimgħa żieda fil-paga, li tinkludi fiha żidiet fi ftehim kollettiv.

DOCKYARD CREEK - YACHT MARINA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Peress li l-Gvern miexi bil-pjanijiet tiegħu li f'Dockyard Creek ikun hemm yacht marina, u peress li f'dan l-istess creek isiru t-tiġrijiet tar-Regatta ta' Jum il-Ħelsien fil-31 ta' Marzu, u peress li fi ftit ġimgħat oħra l-qaddiefa jibdew it-taħriġ tagħhom għal dawn it- tiġrijiet, jista' l-Ministru jgħid jekk ir-Regatta ta' Marzu ta' din is- sena hux se tkun affettwata?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: It-tagħrif mitlub mill-Onor.

Interpellant għadu ma wasalx il-Ministeru mill-entita' kkonċernata.

Tweġiba tingħata f' xi seduta oħra.

BORMLA - TRIQ XANDRU - KERREJJA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jara li ssir xi ħaġa minn kerrejja mitluqa f'30 Triq Xandru, Bormla peress li min din il-kerrejja abbandunata qed jaqgħu ġebel kbar għal ġot-triq b'periklu għar-residenti ta' l-inħawi?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Tlabt lid-Direttur biex il-fond jiġi spezzjonat u jittieħdu l-passi meħtieġa.

OPM - ĊIRKOLARITAJIET

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk iċ-ċirkolaritajiet li kienu ħarġu mill-OPM fit-23 ta' Awissu, 1988 u fid-9 ta' Ġunju, 1992 lill-Ministri u s-Segretarji Parlamentari biex dawn jagħtu struzzjonijiet lill-Kapijiet tad-dipartimenti u organizzazjonijiet parastatali biex jikkonsidraw b'simpatija l-problema ta' l-impjegati Għawdxin f'Malta u li kull fejn hu possibbli, jagħmlu arranġamenti biex inaqqsu t-tbatijia tagħhom billi jippostjawhom f'out- stations fuq jew qrib ir-rotta tax-xarabank bejn il-Belt u ċ-Ċirkewwa, għadhomx fis-seħħ?

Jekk fl-affermattiv, kif jispjega li dan l-aħħar impjegati Għawdxin inqalgħu minn fejn kienu jaħdmu u ntbagħtu f'post 'il bogħod mir-rotta tax-xarabank għaċ-Ċirkewwa?

Jista' għaldaqstant jieħu l- passi meħtieġa?

ONOR.

ALFRED SANT: Nitlob lill-Onor.

Membru jipprovdili, anke b'mod konfidenzjali, l-informazzjoni meħtieġa dwar il-każijiet partikolari li qed jirreferi għalihom fil-mistoqsija tiegħu, sabiex inkun nista nagħmel l-investigazzjonijiet meħtieġa.

Nassigura lill-Onor.

Membru li l-Gvern jikkonsidra l-problema ta' l- impjegati Għawdxin li jaħdmu mal-Gvern f'Malta bl-akbar serjeta'.

Is- Segretarjat għal Għawdex qed jagħmel il-preparamenti meħtieġa sabiex xogħol li normalment kien isir f'Malta jibda jitwettaq f'Għawdex u b'hekk numru ta' mpjegati Għawdxin li llum jaħdmu Malta jkunu jistgħu jibdew jaħdmu f'Għawdex stess.

NADUR - UFFIĊĊJU TAL-ĦARSIEN SOĊJALI

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid għaliex l-area office tal-Ħarsien Soċjali fin- Nadur, minn nhar it-Tnejn, 19 ta' Jannar beda jinfetaħ fil-għodu biss u b'inqas impjegati mis-soltu, meta dak l-uffiċċju jaqdi kemm lin-nies tan- Nadur kif ukoll tal-Qala u t'Għajnsielem?

Jista' jgħid kemm ilu miftuħ għall-pubbliku dan l-uffiċċju u jagħti wkoll ir-raġuni u r-reazzjoni għall- iżvilupp li beda jseħħ mit-Tnejn 19 tax-xahar?

ONOR.

EDWIN GRECH: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li t-tweġiba għal din il-mistoqsija tingħata f'xi seduta oħra.

ETC - SENIOR MANAGERS

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: B'riferenza għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 9886, jista' l- Ministru jgħid meta ġew intervistati l-kandidati għall-postijiet ta' Senior Managers fl-ETC fl-Għawdex u meta se jimtlew dawn l-istess postijiet li l- applikazzjonijiet għalihom ħarġu b'sejħa fil-Gazzetta tal-Gvern f'Mejju 1997?

ONOR.

EDWIN GRECH: L-intervisti għal-post ta' Senior Manager fl-ETC għal Għawdex saru nhar il-25 ta' Awissu 1997 u komplew nhar il-11 ta' Novembru 1997.

Il-proċess għall-mili tal-post indikat jifforma parti minn eżerċizzju wiesa' ta' mili ta' karigi maniġerjali u dan l-eżerċizzju jindkwadra ruhu wkoll fil-politika ta' reklutaġġ segwita mill-Gvern.

MV XLENDI - SERVIZZ BEJN MALTA U GĦAWDEX

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija: Jista' l-Ministru jgħid kemm ilu li waqaf is-servizz Għawdex/Malta/Għawdex l-MV Xlendi?

Dan il-bastiment se jinbiegħ?

Jekk fl-affermattiv, meta?

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Is-servizz Malta\Għawdex\Malta bil-vapur Xlendi waqaf f`Mejju 1997.

Dan il-bastiment huwa għall-bejgħ li jsir meta l- kumpanija tirċievi offerta aċċettabbli.

GOZO CHANNEL - VJAĠĠI

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' vjaġġi li saru mill-bastimenti tal-Gozo Channel għal ġarr tal-merkanzija Sa Maison/Mġarr/Sa Maison bejn is-16 ta' Lulju u l-aħħar tas-sena 1997?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li mis-16 ta' Lulju 1997 sa l- aħħar tas-sena 1997 saru 254 vjaġġi bil-bastimenti tal-Gozo Channel għal ġarr ta' merkanzija Sa Maison/Mġarr/Sa Maison.

RĦULA - HEIGHT LIMITATIONS

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li jkunu riveduti l-height limitations fid- diversi rħula f'Malta u f'Għawdex?

ONOR.

GEORGE VELLA: Jinħtieġ aktar żmien sabiex tingħata l- informazzjoni.

PA - HEIGHT LIMITATIONS

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li jkunu riveduti l-height limitations fiż-zona li tinkludi l-Imsida, il-Gżira, Tas-Sliema, San Ġiljan u Paceville?

ONOR.

GEORGE VELLA: Jinħieġ aktar żmien sabiex tingħata l-informazzjoni.

DJAR - AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l-Ministru jgħid x'qed iwassal biex il-persuna, li isimha qed jintbagħat separatament, tibqa' litteralment bla dar wara li sfat barra minn dar missierha xi żmien ilu?

Jista' l-Ministru jintervjeni sabiex din il-persuna tingħata post fejn tista' tgħix bogħod mill-ksieħ tax-xitwa?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat illi l-persuna ndikata m'għandha l- ebda applikazzjoni mad-Dipartiment għall-Akkomodazzjoni Soċjali.

Infakkar lill-Onor.

Interpellant illi l-Awtorita' tad-Djar għandha skema illi permezz tagħha min isib jikri mingħand il-privat jingħata sussidju fil- kera.

Infakkru wkoll li dan il-konċett kien ixxandar fil-policy ġdida tal- Partit Laburista qabel ma kkuppjah il-Gvern Nazzjonalista fl-aħħar Leġislatura tiegħu.

SPTAR SAN LUQA - CDAU

L-ONOR.

JOSEPH ABELA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kif se jiġi offrut servizz ta' Occupational Therapy fis-CDAU meta l-Acting Occupational Therapist in charge se tintbagħat għal sitt xhur Għawdex?

Jista' l-Ministru jgħid huwiex ġustifikat li jintbagħtu terapisti minn sptarijiet fejn il-pressjoni u r-responsabbilta' tal-pazjenti hija kbira ħafna lejn Għawdex fejn l-ammont ta' pazjenti u l-pressjoni tax-xogħol hija ħafna inqas?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Matul il-perjodu li l-Acting Occupational Therapist in charge fis-CDAU se tkun sitt xhur Għawdex, is-servizz ta' l- occupational therapy se jkompli jingħata mill-assistenta tagħha u terapisti oħrajn tar-rotation.

Bħalissa jintbagħtu erba' occupational therapists minn Malta biex joffru dan is-servizz f'Għawdex, kemm fl-isptar ġenerali, fl-isptar mentali, u fil- kommunita'.

Dan l-għadd huwa meqjus bħala ġustifikat għall-ħtiġijiet li hemm Għawdex.

ŻEJTUN - TRIQ XROB L-GĦAĠIN

L-ONOR.

JOSEPH ABELA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se jingħataw id-drenaġġ ir- residenti ta' Triq Xrob il-Għaġin, Żejtun?

Jista' l-Ministru jgħid jekk sarx is-survey li kellu jsir sabiex dawn ir-residenti jkunu jistgħu jingħataw dan is-servizz?

Jista' l-Ministru jgħid meta se jingħataw is-servizz tad-drenaġġ ir- residenti ta' Triq Ħajt il-Wied, Żejtun?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

ŻEJTUN - TRIQ ŻABBAR

L-ONOR.

JOSEPH ABELA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se jsir resurfacing ta' Triq Ħaż-Żabbar fiż-Żejtun peress li t-triq ilha abbandunata għal ħafna snin u minn informazzjoni li għandi mill-kunsilli xi disa' xhur ilu ġie espert tal-Public Works iżda kollox baqa' kif kien?

ONOR.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB

KUMMISSARJU MALTI F'CANBERRA

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Viċi Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: Jista' l-Viċi Prim Ministru jagħti dettalji dwar infiq għall-entertainment and hospitality mill-Kummissarju George Busuttil f'Canberra xahar b'xahar minn Jannra 1995 sa Settembru 1997 u jindika l-iskop ta' kull nefqa?

ONOR.

GEORGE VELLA: Skeda li turi dettalji dwar infiq għal ospitalita' u għal entertainment mill-Kummissjoni GĦolja Maltija ġewwa Canberra, xahar b'xahar, bejn Jannar 1995 u Settembru 1997 tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

GĦal skopijiet ta' prattiċita', l-ammonti minfuqa ġew konvertiti mill-ewwel f'liri Maltin.

PERSUNI B'DIŻABILITA' - KAŻ BIN-NUMRU 6016/97

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid f'liema stadju ta' ipproċessar wasal il- każ bin-numru 6016/97 mal-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilita'?

ONOR.

EDWIN GRECH: Milli nista' nifhem, il-persuna li dwarha qed jagħmel il-mistoqsija tiegħu l-Onor.

Interpellant tefgħet żewġ applikazzjonijiet mal-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilita': waħda għal Blue Sticker u l-oħra għal Reserved Parking.

Fil-każ tal-Blue Sticker din intbagħtitilha fil-25 ta' Novembru 1997.

Dwar l-applikazzjoni għal-Reserved Parking din ser tiġi ttrattata mill-Bord ikkonċernat f'Marzu li ġej għaliex għad hemm diversi każijiet qabel tagħha li għad iridu jiġu trattati minn dan il-Bord.

Dawn huma kollha nies li applikaw qabilha għal dan ir-Reserved Parking.

Qed nara x'jista' jsir biex kemm jista' jkun jitnaqqas iż-żmien li fih persuna trid tistenna biex l-applikazzjoni tagħha għar-Reserved Parking tiġi trattata mill-Bord ikkonċernat.

MARSA - SUBWAY

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk hux qiegħed jiġi kkonsidrat il-ħolqien ta' subway biex ir-residenti ta' Race Course Street, il-Marsa jkollhom aċċess aħjar għaċ-Ċentru tal-Marsa?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Ninsab informat li d-Dipartiment tat-Toroq inġibditlu l-attenzjoni għall-fatt li n-nies jaqsmu l-Ħamrun bypass biex jitilgħu minn Race Course Street għaċ-Ċentru tal-Marsa u qed jiġi kkonsidrat x'inhu l-aħjar li jsir f'dawn iċ-ċirkostanzi.

MENQA - PROĠETTI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid xi proġetti hemm jew jista' jkun hemm biex il-Menqa (fejn Spencer Garden, Marsa) jiġi rranġat, kif xieraq, għall-użu aħjar ta' nies ta' dawn l-inħawi?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Ma hemm l-ebda proġetti ppjanati għal din il- lokalita' għalissa, biss kull proposta tiġi kkonsidrata skond ir-riżorsi finanzjarji.

MARSA: ALBERT TOWN

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru ta' l- Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid x'passi ttieħdu s'issa u x'passi oħra mistennija jittieħdu biex jiġi assigurat li darba għal dejjem ma jintremix aktar demm tal-bhejjem fit-triq u dan fl-akwati ta' Albert Town, Marsa?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-ebda demm ma jintrema fit-triq fl-akkwati ta' Albert Town min-naħa tal-Biċċerija tal- Gvern.

MARSA - ALBERT TOWN

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta t-toroq ta' Albert Town, il-Marsa se jiġu rranġati fid-dawl ta' l-obbligu tal-kunsill lokali tal-lokal, liema obbligi jidhru li m'humiex qed jiġu osservati minħabba limitazzjonijiet finanzjarji?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: L-Onor.

Interpellant hu mitlub jirreferi l- mistoqsija tiegħu lill-ministru kkonċernat.

SAĦĦA - NURSING AIDES

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid meta se jidħlu dawk li applikaw għal Nursing Aides?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Qed isiru l-preparamenti halli jigu rrangati numru ta' klassijiet halli l-istudenti fil-kors tan-Nursing Aides ikollhom fejn jinghataw it-teorija.

PERSUNI B'DIŻABILITA' - SPECIAL LICENCE

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li l-persuna, li d- dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, għadha mhijiex tgawdi mill- ispecial licence bħala bniedem b'diżabilita'?

ONOR.

EDWIN GRECH: Il-persuna li qed jirriferi għaliha l-Onor.

Interpellant attwalment applikat għall-Karta ta' l-Identita' Speċjali, Blue Sticker u Reserved Parking.

Qabel ma jistgħu jkunu pproċessati l-applikazzjonijiet għall-Blue Sticker u Reserved Parking trid tinħareġ il-Karta ta' l-Identita' Speċjali.

Bħalissa l-uffiċjal inkarigata mis-servizz tal-Karta ta' l-Identita' Speċjali qed tistenna lil persuna konċernata tipprovdiha b'ċertifikat mediku mit-tabib tagħha.

Kieku din il-persuna ġabet iċ-ċertifikat ma' l- applikazzjoni tagħha kienet tevita d-dewmien preżenti.

Ninforma lill-Onor.

Interpellant illi fl-applikazzjoni għall-Karta ta' l- Identita' Speċjali hemm miktub ċar li l-applikant irid jinkludi ċertifikat mediku mit-tabib tiegħu ma' l-applikazzjoni.

Meta dan ma jseħħx bilfors jinħoloq xi dewmien.

KAROZZI/MUTURI - IMPORTAZZJONI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid kemm inbiegħu u/jew ġew importati, sena sena, karozzi u muturi bejn l-1987 u l-1997 u jagħti l-informazzjoni maqsuma skond kull tip ta' karozza u mutur relattiv?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Rigward is-snin 1988 u l-1996 nirreferi lill- Onor. Interpellant għat-tweġiba li ngħatat għall-mistoqsija parlamentari numru 2227.

Jiena nformat li n-numru ta' karozzi illiċenzjati/mibjugħa għas-sena 1997 huma kif ġej:-

Vetturi Privati 9,501 Vetturi kummerċjali 4,184 Vetturi għall-kiri 533 Buses u Mini-Buses 52 Muturi 592

TOTAL 14,862

Rigward n-numru ta' vetturi mportati, l-Onor.

Interpellant huwa mitlub li jirreferi din id-domanda lill-ministru kkonċernat.

ĊIMITERJU TA' L-ADDOLORATA - SIT TA' QABAR

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid f'liema stadju ta' pproċessar waslet l-applikazzjoni ta' persuna minn San Gwann, li d- dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, b'Ref.

No. DH39/93/414 għal sit ta' qabar fiċ-Ċimiterju ta' l-Addolorata, Raħal Ġdid?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- applikazzjoni tal-persuna ndikata għas-sit ta' qabar fiċ-Ċimiterju ta' l- Addolorata għandha referenza DH 39/93/413 irreġistrata fl-20 ta' Ottubru 1993.

Din l-applikazzjoni qegħda fuq il-waiting list u tinsab il-236 fil- lista msemmija.

SAĦĦA - LABOURER

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni għaliex il-persuna mill-Imsida, li d-dettalji tiegħu qed jintbagħtu separatament, li hu labourer u ma ħax il- grad ta' plasterer bħal sħabu oħra fid-Dipartiment tas-Saħħa - (St. Luke's Hospital)?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Il-ħatriet fil-grad ta' Plasterer and Painter isiru wara li toħroġ sejħa għall-applikazzjonijiet mill-Kummissjoni dwar is- Servizz Pubbliku.

Billi l-applikazzjonijiet jiġu pproċessati mill-istess Kummissjoni, m'iniex f'qagħda li nagħti tweġiba għal din il-mistoqsija parlamentari.

RAĦAL ĠDID - TRIQ GĦAJN DWIELI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta hu mistenni li l- bankina tal-parti tal-plots il-ġodda fi Triq Għajn Dwieli, Raħal Ġdid tiġi rranġata għax tinsab imħarbta sew?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Ix-xogħol indikat mill-Onor.

Interpellant huwa wieħed ta' manutenzjoni li normalment isir mill-Kunsill Lokali u għalhekk l- Onor. Interpellant huwa mitlub jirriferi s-suġġeriment tiegħu lis- Segretarju tal-Kunsill Lokali.

SAĦĦA - MEDIĊINI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jistħarreġ il- każ tal-persuna mill-Ħamrun, li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, li ngħata biss pilloli għal tliet ijiem u qalulu li għal wara t-tliet ijiem irid jgħaddi bord, u dan meta hu bil-karta r-roża u ntitolat għalihom?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Il-mediċina li ġiet mitluba għal pazjent mill- Ħamrun, li d-dettalji tiegħi qed jintbagħtu separatament, hi Lactulose syrup.

Id-domanda biex il-pazjent jieħu din il-mediċina fuq Out Patient Basis ġiet approvata mid-Drugs and Therapeutics Committee fis-16 ta' Jannar 1998.

L-approvazzjoni tinħareġ malli s-Servizzi Farmaċewtiċi tal-Gvern jinforma lid-DTC li l-istocks tal-mediċina preskritta jkunu waslu.

SAĦĦA - APPLIKAZZJONI NRU.

DH 39/98/24

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid meta persuna mill-Ħamrun, li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, b'applikazzjoni numru DH 39/98/24 se tingħata qabar fiċ-Ċimiterju ta' l- Addolorata?

ONOR.

Interpellant li l- applikazzjoni tal-persuna ndikata għas-sit ta' qabar fiċ-Ċimiterju ta' l- Addolorata għandha referenza DH 39/98/24 irreġistrata fid-19 ta' Jannar 1998.

Din l-applikazzjoni qegħda fuq il-waiting list u tinsab il-1,180 fil- lista msemmija.

OQBRA - XIRI TA' QABAR

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid f'liema stadju ta' ipproċessar waslet l-applikazzjoni għax-xiri ta' qabar tal- persuna li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirreferi għat- tweġiba tiegħi għall-mistoqsija parlamentari numru W1,167. __________________________ APPENDIX 1

Konsulenti/Kumpanniji Servizzi li Ħlasijiet li Stima tal-

ta' konsulenza li ngħataw saru wara ħlasijiet

l-Ministeru għamel s-26 ta' li għad

użu minnhom mis-26 Ottubru iridu

ta' Ottubru 1996.

1996. jitħallsu

Universita' ta' 4th Italian - xejn - - xejn -

Bologna Protocol master

plan on the

fortifications

and other his-

torical buildings

in Malta and Gozo.

England & England Disinn taċ-Ċentru ¥52,295 ¥66,000

ta' l-Arti ġewwa

St. James Cavalier.

Camilleri & Disinn ta' l- ¥8,515 ¥5,600

Cuschieri istallazzjoni

tas-sistema

elettrika fiċ-

Ċentru ta' l-

Arti ġewwa St.

James Cavalier.

Eng.

Paul Meilak Disinn ta' l- ¥5,940 ¥4,400

istallazzjoni

u arja kkon-

dizzjonata u

kull apparat

mekkaniku fiċ-

Ċentru ta' l-

Arti ġewwa St.

James Cavalier.

Michael Ellul Konsulent fuq ir- - xejn - Lm18,000

restawr u l-

konservazzjoni

għal St. James

Cavalier.

Architecture Disinn ta' l- ¥20,572 ¥28,000

Project uffiċini fis-

sular t'isfel

u xogħlijiet

oħra fil-

Berġa ta'

Kastilja.

Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma

Il-konsulenti wżati mill-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma għall- perijodu indikat, kif ukoll il-ħlasijiet li saru u li għad iridu jsiru sal- 31 ta' Ottubru 1997 huwa kif ġej.

Mr. Gary McLay Master Plan - ¥19,300

Water

MSD Consulting Ltd.

Accountancy ¥5,000

Eng.

Emmanuel Zammit Internal Auditor ¥1,450

Technical Advice

Mr. Stephen Mc Carthy Internal Auditor ¥1,450

Audit &

Accountancy

Visual Trends Advertising & ¥3,333

Promotion

Mr. Philip Grech Storm Water ¥7,000

A & CE Master Plan

EMAS Consultants (ISO 9000) ¥4,500

L-ammonti għal Novembru 1997 għadhom qegħdin jinħadmu.