MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 325 It-Tnejn, 26 ta' Ġunju, 2000 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 325

It-Tnejn, 26 ta' Ġunju, 2000

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-9.10 a.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tnejn, 26 ta' Ġunju, 2000

WERREJ MINUTI 160

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 160

TQEGĦID TA' KARTI 163

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA ABBOZZ TA' LIĠI GĦAT-TWAQQIF TA' AWTORITA' TA' MALTA DWAR IL- KOMUNIKAZZJONI (KUMITAT) MALTA COMMUNICATIONS AUTHORITY BILL (COMMITTEE STAGE) 164

AĠĠORNAMENT 185

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 189

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 324 li saret fit-23 ta' Ġunju, 2000 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

MTARFA BYPASS - DAWL

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid jekk saritx talba biex tiddawwal Mtarfa Bypass?

X'inhija l-pożizzjoni ta' l-Enemalta dwar dan?

ONOR.

JOSEF BONNICI (Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi): Saret talba biex tiddawwal il-bypass ta' l-Imtarfa u din qed tiġi kkonsidrata flimkien ma' numru ta' talbiet oħra.

Jien informat li l-ispiża sabiex tiddawwal din il- bypass tammonta għal madwar Lm 43,000.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Farrugia, domanda supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jista' l-Ministru jinformana dwar in-numru ta' fabbriki li nhar il-Ġimgħa kellhom jissospendu l-operat tagħhom minħabba qtugħ fil-provvista ta' l-elettriku?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mhux faċli tgħid su due piedi kemm kien in-numru ta' dawn il-fabbriki.

Li nista' ngħid hu li meta għal ħabta ta' nofsinhar mort il-power station tal-Marsa u dħalt fil-control room ta' l-Enemalta, dak il-ħin kien qed jingħata l-elettriku lill-industrial estate ta' Hal Far, lill-industrial estate ta' Bulebel, lill-Freeport, lill-partijiet kważi kollha tal-Marsa u lil diversi lokalitajiet oħra.

Dan ifisser li numru kbir ta' fabbriki, inkluż l-ST Microelectronics, m'għamlux aktar minn sagħtejn bla dawl.

Naturalment dak telf ukoll u importanti li wieħed jara għaliex ġara u jipprova jimminimizza kemm jista' jkun possibbli dan it-tip ta' telf, madanakollu rridu nkunu realistiċi u filwaqt li nifhmu kemm hija importanti l-enerġija, irridu nammettu li teżisti l-possibbilta' li l- apparat tista' tiġrilu l-ħsara.

Għalkemm il-ġenerazzjoni tad-dawl neħduha for granted u nippretendu li jekk nixegħlu switch irid bilfors ikollna d- dawl, jibqa' l-fatt li għandek sitwazzjoni komplessa ta' ċertu periklu, anke għall-ħaddiema nfushom, filwaqt li wieħed irid jipprova jippjana għall- esiġenzi kollha, ma jistax jiggarantihom 100%.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Sur Presidnet, nifhem li f'dan ir-rigward għaddejja inkjesta u allura huwa prematur li min-naħa tiegħi nagħmel ċerti mistoqsijiet, imma huwa fatt li numru ta' fabbriki li ma kellhomx provvista ta' elettriku kellhom jagħlqu u jibagħtu l-ħaddiema d-dar.

X'jista' jsir biex f'ċirkostanzi simili, li kultant ma jkollokx kontroll fuqhom, kif qal il-Ministru, il-qtugħ ta' l-elettriku jkollu l-inqas impatt possibbli fuq l-industrija tagħna.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jien miniex f'pożizzjoni li ngħid kemm kien in- numru ta' fabbriki li ma kellhomx provvista ta' l-elettriku, pero' diġa' semmejt li l-industrial estate ta' Bulebel, l-industrial estate tal-Marsa u l-industrial estate ta' Hal Far, setgħu jintlaħqu fi żmien siegħa jew sagħtejn permezz tal-power station ta' Delimara.

Imma mbagħad kien hemm industrial estates oħra, bħall-industrial estate ta' San Gwann, li parti minnu jiġi supplied mill-power station tal-Marsa u jista' jkun li dik il- parti kellha l-ħsara u allura kellu jsir ix-xogħol tekniku biex jingħata s- supply ta' elettriku fil-ħin.

Irridu niftakru li l-accident sar fl-10.30 a.m, in-nar dam għal aktar minn siegħa biex jintefa' u għadda ħafna żmien sakemm it-turbini reġgħu bdew jiffunzjonaw speċjalment dawk li jaħdmu bl- isteam.

Dan minħabba l-fatt li t-turbini kollha jintfew bi proċess awtomatiku li qiegħed intiż biex jipproteġi lill-istess turbini minn ħsara oħra li tista' ddum mhux biss sigħat imma anke ġimgħat biex tissewwa.

Li nista' ngħid hu li min-naħa ta' l-Enemalta sar l-effort massimu biex isir ix-xogħol meħtieġ.

Naturalment fejn seta' jingħata s-supply dan ingħata, għax wieħed irid jifhem ukoll li ħafna drabi, minħabba raġunijiet tekniċi, tista' tagħti l- provvista ta' l-elettriku lil ċerti postiijet biss.

Ir-raġuni hi li l-grid huwa xi ħaġa kkomplikata u ftit napprezzaw li wara l-1987 Gvern Nazzjonalista beda jiżviluppa grid forma ta' ċirku, li nofsu jkun supplied minn sistema u nofsu jkun supplied minn sistema oħra biex meta jkollok il- ħsara tista' tilħaq min-naħa għal oħra u tagħmel bypass tal-ħsara li jkun hemm.

Din it-tip ta' sistema ppermettiet li kultant tista' ddur mal- ħsara b'mod li tista' tagħti provvista ta' l-elettriku f'post li jkun aktar viċin tal-power station minn post ieħor.

L-akbar ilment - dan lili ssorprendieni - ma sarx għax inqatgħet il-provvista ta' l-elettriku imma għax f'ċerti postijiet id-dawl ingħata qabel postijiet oħrajn.

F'ċirkostanzi bħal dawn wieħed jagħmel dak li jkun possibbli biex tingħata l-provvista mill-aktar fis possibbli.

MR SPEAKER: L-Onor.

Louis Buhagiar, domanda supplimentari.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Peress li l-power station ta' Delimara hija relattivament ġdida, wieħed kien jistenna li malli żviluppat il-ħsara fil- Marsa, il-load kollha tgħaddi kompletament fuq Delimara.

Ma jaħsibx il- Ministru li kieku fil-power station tal-Marsa kien hemm mekkaniżmu tajjeb biex meta jiġri xi ħaġa, kif fil-fatt ġara, u l-load tgħaddi fuq il-power station ta' Delimara b'mod awtomatiku, ma kienx jiġri dak li ġara u ma kenux ibatu dawk il-ħafna restaurants, negozji u fabbriki, fosthom l-ST Microelectronics, kumpannija importanti ħafna għall-pajjiż?

Barra minn hekk iċ-chief executive ta' l-ST Microelectronics ikkummenta li minbarra li kien hemm dan il-qtugħ, li ħalla effett ħażin ħafna fuq il- production, fl-istess ġimgħa l-provvista ta' l-elettriku kienet maqtugħa għal xi 24 siegħa b'kollox.

Iċ-chief executive qal li l-kumpannija tiegħu qed tiffaċċja kompetizzjoni kbira minn pajjiżi barranin u allura m'huwiex tajjeb għall-kredibbilta' tagħna li dawn l-affarijiet jiġru biss f'pajjiżna.

X'qed jagħmel il-Ministru biex affarijiet bħal dawn, li kif qal hu stess għandhom konsegwenzi serji, ma jerġgħux jiġru?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Skond l-informazzjoni li għandi l-ħsara saret f'circuit breaker u din minflok qatgħet, kif suppost għamlet - għax din qisha salvavita li nużaw fid-djar tagħna - jidher li ġibdet aktar dawl fuqha, bil-konsegwenza li meta l-automatic system tat-turbini tal-Marsa ħasset load esaġerata, bdiet tiġbed il-power kollu li kien qed joħroġ mit- turbini u naturalment, biex ma ssirx ħsara fuqhom, inqata' l-iswitch awtomatiku li għandhom apposta.

Meta ngħidu li din is-circuit breaker suppost qatgħet u ma qatgħetx ifisser li kien hemm positive u negative li ġew fused together u għalhekk kien hemm splużjoni u ħa n-nar.

Issa peress li għandna grid wieħed - u d-distribuzzjoni tal-Marsa hija importanti ħafna għal dan ix-xogħol - beda jiġri l-istess ħaġa u bdiet tiġbed l-enerġija li kienet ġejja min-naħa ta' Delimara.

Allura kien hemm il-periklu li ssir il-ħsara fuq in-naħa ta' Delimara wkoll.

Jiġifieri l- qtugħ sar proprju għax kien hemm major fault minħabba li dan is-switch ma ffunzjonax.

Issa għaliex ġara hekk għad irid jiġi stabilit.

Jista' jkun kien hemm difett fil-prodott, jista' jkun difett fil-connection u jistgħu jkunu ħafna affarijiet.

Niftakru li qed nitkellmu fuq 33,000 volt u jekk ikollok żewġ wires b'dan il-vultaġġ li m'humiex insulati b'distanza ta' pied bejniethom ikollok dan it-tip ta' short.

Jiġifieri l-insulation trid tkun tali li lanqas tidħol arja, kif sfortunatament ġara.

Issa s-sistemi ta' distribuzzjoni għadhom ma ġewx żviluppati biżżejjed ukoll minħabba l-fatt li sar żvilupp fil-Mosta distribution centre billi sar tunnel biex hemmhekk jiġi servut aħjar - fil-fatt il-Mosta hija waħda mill-aktar lokalitajiet li sofriet għax baqgħet sa l-aħħar bla dawl proprju għax għad irridu ninvestu fl-apparat il-ġdid - pero' aktar importanti minn dan, biex is-sistema tad-distribuzzjoni tkun aktar b'saħħitha u tkun tista' tlaħħaq ma' ċirkostanzi bħal dawn - li hija pity li għandna s-supply f'Delimara u ma nistgħux noħorġuha kollha, għalkemm ħareġ il-massimu li jikkonsisti f'170 MW - is-supply trid tkun akbar.

Irrid infakkar li bejn Delimara u l-Marsa kien għaddej proċess biex isir tunnel - it-tender għalih kienet ingħatat fl-1996 - iżda sfortunatament taħt il-gvern preċedenti l-affarijiet waqgħu lura, iżda issa x-xogħol fuq dan it-tunnel se jerġa' jibda.

Din it-tunnel hija importanti ħafna biex ikollna sistema ta' distribuzzjoni ferm aktar soda u b'saħħitha li tista' tilqa' għal dawn it-tip ta' problemi.

Sakemm din it-tunnel tkun lesta rnexxielna npoġġu aktar generating capacity f'Delimara, pero' l-massimu ma nistgħux nużawh għax m'għandniex linji b'saħħithom biżżejjed.

Dwar it-tieni mistoqsija, wieħed irrid japprezza li llum l-ST Microelectronics tikkonsma dawl daqs erba' tarznara f'daqqa - jien bqajt mistagħġeb meta tawni din iċ-ċifra - u qed jitpoġġew linji ġodda.

Il- ġimgħa ta' qabel kien hemm ħsara fis-sistema tal-high tension u damu kważi ġurnata biex isibu preċiżament fejn kien il-fault.

Fil-fatt sar high tension cable ġdid biex jissupplixxi lill-ST Microelectronics b'aktar dawl u biex tilħaq għad-domanda ġdida peress li din il-fabbrika qiegħda tespandi.

Qed issir spiża kbira fl-infrastruttura biex din il-fabbrika, li aħna lkoll kburin biha, jkollha l-faċilitajiet kollha meħtieġa biex tkompli tavvanza u tkun il-leader fl-industrija tal-manifattura.

Fil-fatt anke l- MDC qed tgħinha biex tkompli tespandi bl-iktar mod faċli possibbli.

Hawn irrid ngħid li ħsarat fis-sistemi tad-dawl ma jsirux f'Malta biss imma jsiru wkoll f'partijiet oħra tad-dinja.

Naħseb wieħed irid ikun daqsxejn waħda żlugat biex jikkonkludi li ħsarat bħal dawn ma jsirux f'pajjiżi oħra.

Dawn il-ħsarat isiru wkoll f'pajjiżi oħra u ġieli jieħdu l- jiem biex jissewwew.

Naturalment dan m'huwiex tajjeb u ma rridux nużawh bħala standard, pero' wieħed ma jistax jippretendi li qatt ma jkollna ħsara għax id-dinja m'hijiex daqshekk faċli.

Li għandna differenti minn pajjiżi oħra hu li aħna qegħdin in an isolated network peress li pajjiżna huwa żgħir u allura l-kapaċita' li niġġeneraw id-dawl tiddependi fuq spallejna biss u ma nistgħux nissellfu dawl mingħand ħaddieħor f'każ li jkun hemm ħsara.

Huwa veru li barra minn Malta sabu li biex tiggarantixxi aħjar s-supply ta' l-elettriku mhux biss għandu jkollok spare capacity bħal tagħna u jkollok sistema ta' distribuzzjoni tajba ħafna - u tagħna qegħdin intejbuha - imma jrid ikollok ukoll il-faċilita' li tista' tiġbed kurrent mill-pajjiżi ġirien tiegħek kif ukoll minn pajjiżi mbiegħda peress li inti tkun qiegħed f'network wieħed tad-dawl.

Huwa fatt li meta tkun f'isolated network il-possibbilta' li jkollok din it-tip ta' problema tkun akbar.

Allura wieħed irid jaħseb fit-tul kif jista' jintegra n-network ta' Malta u Għawdex ma' dak tal-ġirien tagħna, speċjalment tal-pajjiżi Ewropej, għax dawn għandhom sistema ta' dawl mill-aktar żviluppata.

Dawn jissapportjaw lil xulxin u għandhom tip ta' sistemi li huma interlinked - per eżempju minn Sqallija tieħu għaċ-ċentru ta' l-Italja, titla' l-Awstrija u tibqa' sejjer Franza - iżda dan l-interlinkage s'issa għadu mhux available għalina.

Għalhekk irridu nesploraw, naraw x'inhu l-investiment meħtieġ, naraw x'għajnuna tista' tingħata biex isir dan l-investiment u naraw ukoll kif Malta tkun servuta aħjar billi jkollha din it-tip ta' sistema.

Pero' l-punt xorta waħda jibqa' li l-possibbilta' li jkollok xi ħsarat, minħabba maltemp jew minħabba xi ħaġa li ma tkunx qed tiffunzjona, f'kull pajjiż teżisti.

Irridu nnaqsuha din il-possibbilta', speċjalment wara l- automatic shutdown tas-sistema kollha meta apparat li huwa relattivament inexpensive ma ffunzjonax kif kellu jiffunzjona.

Din is-sitwazzjoni qed tiġi investigata u forsi wieħed jista' jiddetermina aktar teknikament x'ġara f'dan l-apparat u x'seta' wassal biex dan l-apparat ma jiffunzjonax sewwa, ħalli nkunu f'pożizzjoni li nippovdu sistema alternattiva li twassal biex il-qtugħ fil-provvista tad-dawl ikun ta' l-inqas durata possibbli.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu għal Tqegħid ta' Karti.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

LAWRENCE GONZI (Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar l-għadd u l-lokalita' ta' persuni li qegħdin jistennew biex jidħlu fir-residenza San Vincenz de Paule, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

17220; u

Tagħrif dwar applikazzjonijiet lill-awtorita' tad-djar bejn Ottubru 1999 u Ġunju 2000, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Minstru.

ONOR.

JOHN DALLI (Ministru tal-Finanzi): Mr Speaker, inqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra:

Tabella li turi l-ammont ta' taxxa tal-boll u capital gains tax li nġabar f'Għawdex bejn Settembru 1998 u Ġunju 2000, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG (Ministru ta' l-Intern): Mr Speaker, inqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra:-

Dettalji dwar priġunieri li ħarbu mill-ħabs bejn Settembru 1998 u Ġunju 2000, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

17332; u

Dettalji dwar persuni li ħarbu minn postijiet ta' kustodja li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tal-pulizija bejn Ottubru 1996 u Lulju 1998, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI GĦAT-TWAQQIF TA' AWTORITA' TA' MALTA DWAR IL- KOMUNIKAZZJONI

MALTA COMMUNICATIONS AUTHORITY BILL

L-ordni għall-Kumitat ġie moqri

FIL-KUMITAT

L-Onor Michael Bonnici, President tal-Kumitati, jippresjedi.

(Ikompli mit-23 ta' Ġunju, 2000)

Klawsola 32 u t-Tieni Skeda - Revoka u riservi.

(Kont.)

Clause 32 and Second Schedule - Revocation and savings.

(Cont.)

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Louis Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Qabel ma ngħaddu għal paragrafu (6), ta' partita 10, naħseb li l-Ministru aħjar jikkonsidra daqsxejn jagħmilx emenda għal paragrafu (3), peress li m'hemmx li section 18 tal-liġi prinċipali trid issir section 23.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Kif jaf l-Onor.

Buhagiar, fl-aħħar tal-kumitat nawtorizzaw lill-Clerk of the House biex jieħu ħsieb li jsir ir- renumbering.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: F'paragrafu (6) ta' partita 10 insibu li:

"In determining an appeal under this section the board may dismiss the appeal or annul the decision ....."

Dan ifisser li lill-bord ta' appell dawk iż-żewġ options biss qed nagħtuh?

Allura jekk ikun hemm appell li jkollu tliet claims, il-bord jilqa' claim wieħed u t-tnejn l-oħra ma jilqagħhomx?

Din jista' jagħmilha?

Dan jew se jiċħad l-appell in toto jew se jaċċettah in toto jew inkella se jannullah in toto.

X'inhi r-raġuni li dan qed jitpoġġa b'dan il-mod?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Fil-fatt min-naħa ta' l-attorney general qed jgħiduli li mhux normali li jkun hemm appell b'diversi claims, pero' jekk ikun hemm xi ħadd li f'appell wieħed ikollu diversi claims, allura fuq kull claim ikun hemm deċiżjoni li ma tolqotx l-appell globali imma tolqot l-appell tal- punti individwali.

Per eżempju, punt minnhom jista' jiġi miċħud u punt ieħor jista' jiġi annullat.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Bir-rispett kollu għal dak li jgħidu l-avukati dan il-paragrafu mhux hekk qed jgħid.

Hawnhekk m'hawn l-ebda ambigwità jew lok ta' interpretazzjoni.

Hawnhekk hawn appell li jinkludi tliet claims relattivi ma' l-istess suġġett, u jew tiċħad jew tannulla.

Kieku kien hemm xi forma ta' ambigwità nifhem, imma lanqas biss hemm il-possibbiltà li l-bord ibiddel id-deċiżjoni ta' l-awtorità.

Per eżempju, il-bord ma jistax inaqqas multa ta' Lm50,000 imma jrid jew jaċċettaha jew jiċħadha.

Għalhekk din ma narahiex tagħmel sens u ma naħsibx li għandha tkun hekk.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien nissuġġerixxi lill-Kap ta' l-Oppożizzjoni biex ikompli jaqra l-paragrafu (b) li jgħid hekk:

''... and where the board annuls the decision it may refer the matter to the authority or the Minister, with a direction to reconsider and reach a decision in accordance with the findings of the board.''.

Attwalment il-bord innifsu ma jistax jimplimenta deċiżjoni.

Trid tkun l- awtorità jew il-ministru, skond il-każ li jkun, li mbagħad jimplimentaw dik id-deċiżjoni partikolari.

ONOR.

ALFRED SANT: Dan il-paragrafu qrajtu imma xorta ma jirrispondix il-punt li jien qed nagħmel għax kulma se jagħmlu l-awtorità u l-ministru huwa li jerġgħu jikkonsidraw il-guidelines li jagħtihom il-bord.

Ejja nieħdu każ ftit redikolu li japplika hawnhekk.

Ejja ngħidu li there was a material procedural error dwar multa li minflok Lm50,000 kellha tiġi Lm30,000.

Il-bord għaliex m'għandux jgħid li din il-multa għandha tkun Lm30,000 u tidħol minnufih in vigore?

Dan għaliex għandu jħalli lill- awtorità tbiddilha u xi ħadd ikun irrabja li jkun ġara dak li ġara u jagħmilha Lm35,000 jew Lm40,000?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Qed nifhem il-punt tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni u naqbel perfettament ma' l-eżempju li ġab fil-każ tal-multa.

Li rrid ngħid jien huwa li f'ċerti affarijiet il-funzjoni tal-bord mhijiex deċiżjonali, fis-sens li jekk ikollok appell fuq rifjut ta' liċenzja l-bord ma jistax jissostitwixxi ruħu għall-awtorità u jgħid li għandha toħroġ liċenzja.

Hemmhekk irid jgħid li d-deċiżjoni hija ħażina u allura trid terġa' tittieħed lura għall-konsiderazzjoni ta' l-awtorità.

Dan ifisser li f'ċerti affarijiet il-bord ma jistax jissostitwixxi d-diskrezzjoni li għandha l-awtorità u naħseb li hekk għandu jkun.

Min-naħa l-oħra, l- eżempju li ġab il-Kap ta' l-Oppożizzjoni naqbel miegħu għax ma jagħmilx sens li tannulla u tgħid x'se jerġgħu jagħmlu.

Naħseb li xi via di mezzo kif wieħed jaħdimha tista' tkun utli.

Għalhekk aħjar nistennew lil xi ħadd mill-uffiċċju ta' l-AG forsi jkun jista' jgħidilna kif nistgħu nagħmluha u b'hekk tiġi ffrankata ħafna burokrazija żejda li jista' jkun hemm bejn il-bord u l-awtorità.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Jekk qed nifhem tajjeb jista' jkun hemm xi forma ta' emenda għad-diskussjoni aktar 'il quddiem, pero' nixtieq ngħid xi ħaġa fuq il-paragrafu:

'' ... and where the board annuls the decision it may refer the matter to the authority or the Minister, with a direction to reconsider and reach a decision in accordance with the findings of the board.''.

X'inhuma l-għodod li qed naħdmu bihom?

Fil-każ ta' l-awtorità kulma għandna hija direttiva li mid-dehra hija terminoloġija legali.

Il-mod kif qed jiġu strutturati ċerti awtoritajiet juri li qed ikollhom għodod speċi bħal opinions, decision, guidelines u issa spuntat id-diċitura "direction".

Issa hawnhekk il-kelma "direction" qed tiġi translated f'"deċiżjoni".

Eżattament x'qed nifhmu bil-kelma "direction" fit-test Ingliż?

Jien ma nafx jekk dak huwiex żball u din tridx tiġi "decision", imma in a way jagħmel sens li tgħid ''direction'' minflok ''decision'' għalkemm bil-Malti qegħda ''deċiżjoni''.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Naħseb li fil-fatt il-kelma ''direction'' fil- verżjoni Ingliża hija translated flimkien mal-kelma ''ordni'' aktar milli b'"deċiżjoni".

Fil-fatt it-test Ingliż igħid li:

''.... and where the board annuls the decision it may refer the matter to the authority or the Minister, with a direction to reconsider it ...".

U bit-test Malti din qegħda hekk:

''... u meta l-bord jannulla d-deċiżjoni dan jista' jirriferi l- kwestjoni lill-awtorità jew lill-Ministru flimkien ma' ordni biex din tiġi kkonsidrata mill-ġdid ...''.

ONOR.

ALFRED SANT: Hawnhekk il-Ministru għandu raġun pero' "ordni" tfisser "direction"?

U x'inhuma d-differenzi legali f'xi ħaġa bħal din?

Matul id-diskussjoni ta' dan l-abbozz ta' liġi kemm-il darba tkellimna dwar x'inhuma l-għodod li bihom tikkommunika d-deċiżjoni tagħha l-awtorità jew il-korpi l-oħra, u issa f'daqqa waħda qed nitkellmu dwar "direction".

X'inhu l-ħsieb warajha din?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Dan il-paragrafu qed jgħid li meta, per eżempju, il- bord jiddeċiedi li t-tariffi jorħsu jew jogħlew u l-awtorità jew il- ministru jkunu ddeċidew mod ieħor, il-bord ta' appell jgħidilhom li dawn iridu jkunu f'pożizzjoni li jimplimentaw id-deċiżjoni tiegħu.

ONOR.

ALFRED SANT: Ftit ilu ntqal li l-poter li tagħti liċenzja jinsab f'idejn il-ministru jew awtorità.

Allura issa qed ngħidu li dak il-poter jista' jiġi ordnat mill-bord?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Aħjar nirriflettu aktar fuq dan il-punt li qed iqajjem il-Kap ta' l-Oppożizzjoni u jekk hemm bżonn anke nissosspendu għal ftit minuti.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Jien naqbel li nissosspendu, pero' qabel inkomplu nixtieq nistaqsi għalfejn inħass il-bżonn li tiddaħħal din l-emenda meta din hija żieda ma' dak li hemm.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, din il-klawsola se tibda tidher f'liġijiet oħra simili għal din u rrid ngħid li f'Malta d-dritt amministrattiv tagħna huwa pjuttost antik.

Fil-fatt għadna qed naħdmu b'regoli u b'kunċetti tad-dritt amministrattiv ta' żmien il-gwerra u ma żviluppajnie il-kunċett sħiħ tad-dritt amministrattiv bħalma ġara fil- kontinent.

Peress li issa d-dritt amministrattiv u d-dritt internazzjonali privat qed jikbru, huwa importanti ħafna li l-lakuni li għandna f'dawn iż-żewġ oqsma jibdew jingħalqu bil-mod il-mod.

Għalhekk hemm bżonn li jsir eżerċizzju vast li jieħu ħafna żmien biex wieħed jara xi żviluppi ġraw barra minn Malta, speċjalment fuq international conventions, u jipprova jbiddel il-liġijiet tagħna jew inkella jieħu l-linja li fejn għandu liġijiet maġġuri ġodda almenu jibda jdaħħal kunċetti bażiċi.

Parti mill-kunċett bażiku fid-dritt amministrattiv huwa li inti tistabilixxi b'mod ċar il-poteri tas-saffi differenti li jkollok fl-amministrazzjoni.

Hawnhekk għandek is-saff ta' l-awtorità x'poteri għandu jkollu u s-saff tal- bord ta' appell x'poteri għandu jkollu; u mbagħad għandek il-qorti ta' appell fejn jidħlu l-points of law, eċċ. Skond l-awtorità l-affarijiet jitbiddlu imma hawnhekk il-kunċett bażiku huwa li meta jkollok bord ta' appell amministrattiv, tistabilixxi preċiż fejn jista' jvarja u fejn għandu jkollu awtonomija u fejn għandu jkollu poteri oriġinali.

Din hija l-idea wara li tistabilixxi x'inhuma l-prinċipji tal-bord ta' appell fejn tidħol awtorita'.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, f'paragrafu (8) qed nitkellmu fuq artiklu 37 kif enumerat mill-ġdid u qed ngħidu li għandhom jidħlu l-kliem ''kif magħmula skond is-subartikolu (6) ta' l-artikolu 41 tal-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili''.

Paragrafu (9) imbagħad jgħid li artiklu 38 għandu jiġi enumerat mill- ġdid u hawn diversi emendi li jitkellmu dwar sezzjonijiet differenti ta' dan is-settur partikolari.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Sub-paragrafu (a) ta' paragrafu (9) jgħid li:

''In subsection (1) the words ''provisions of this Act and in particular'' shall be substituted by the words ''provisions of this Act or to the proper implementation of the principles of fair competition and open network provisions in the field of telecommunications and in particular.''.

Xi tfisser din?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, fil-fatt il-kliem li qed jiżdied huwa:

" ... lid-dispożizzjonijiet ta' dan l-Att jew għall-implementazzjoni adattata tal-prinċipji tal-kompetizzjoni ġusta u ta' provvedimenti ta' open network fil-kamp tat-telekomunikazzjonijiet u b'mod partikolari.".

Hawnhekk jidħol il-prinċipju ta' fair competition u l-prinċipju ta' open network li tkellimna fuqhom matul id-dibattitu.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Mr Chairman, artikolu 33 tal-liġi prinċipali jgħid hekk:

''The Minister may, either on the recommendation of the regulator or on his own initiative, make regulations to give better effect to any of ....''.

Jien nifhem li meta ddaħħlet din fil-liġi oriġinali fl-1997 ma kienx hemm il-kompetizzjoni jew l-operaturi li se jiżdiedu fin-numru bħalma naħsbu li se jkun hemm issa.

Allura meta l-ministru jaġixxi fuq inizjattiva personali tiegħu, kif irridu li din id-deċiżjoni tkun trasparenti u għallinqas tkun pubblikata?

Għalhekk naħseb li għandna ndaħħlu xi wording biex norbtu lill-ministru jieħu inizjattivi trasparenti u pubbliċi, speċjalment meta jkun hemm diversi operaturi nvoluti.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, bil-bidla li qegħdin nagħmlu naħseb li qatt ma kien hemm trasparenza aktar milli kien hemm sal-lum.

Wieħed jifhem ukoll il-kummenti li għadda l-Onor.

Buhagiar vis-a-vis l-liġi prinċipali, pero' se mai l-prinċipju issa qed jitwessa aktar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Jien hawnhekk ma rajt l-ebda klawsola li qed torbot lill-ministru biex l-inizjattiva personali jagħmilha pubblika u trasparenti.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Ir-regulations huma kollha pubbliċi.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Jien ma nistax nifhem il-bżonn ta' din iż-żieda li se nagħmlu għax, kif għedna kemm-il darba, ''fair competition'' u ''open network provisions'' huma parti integrali mill-prinċipji ta' dan l-abbozz ta' liġi.

Mingħalija ftehemna wkoll li se jkun hemm klawsola ġdida li se telenka b'xi mod jew ieħor il-parametri jew il-prinċipji li fuqhom se tkun qed taħdem ir-regolamentazzjoni tat-telecommunications.

Għalhekk fl- opinjoni tiegħi ma jagħmilx sens li ngħidu "the provisions of this Act or to the proper implementation of the principles" la dawk huma parti - nittama li se jkunu parti - mill-prinċipji ta' l-Att.

Ma nafx jekk hux qed nispjega ruħi tajjeb.

Jekk aħna ftehemna li se nagħmlu klawsola ta' prinċipji li se jkunu elenkati b'mod kif għandu jkun, fl-opinjoni tiegħi, għaliex issa qed nagħżlu dawn it-tnejn minnhom u naqbdu u ndaħħluhom.

Qabel forsi kienet tagħmel sens għax konna għaddejjin bix-shopping basket approach u daqqa konna nużaw żewġ prinċipji 'l hinn u daqqa żewġ prinċipji 'l hawn!

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Michael Frendo.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jien naħseb li l-punt ta' trasparenza ġie tackled għax ir-regulations isiru wkoll by legal notice, jiġifieri dejjem se jkun hemm iċ-ċans li wieħed ikun jaf x'inhuma eżatt.

Naħseb li l-punt tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni huwa validu għaliex hawnhekk kulma qed jiġri qed jiġi speċifikat aktar, pero' ma nħossx li jekk wieħed iħalli dan il-wording se jagħmel xi dannu.

Dawk iż-żewġ prinċipji huma l-aktar żewġ prinċipji bażiċi u fundamentali, jekk tkun qed tħares lejn sitwazzjoni ta' kompetizzjoni.

Għalhekk dawn mhumiex sempliċement żewġ prinċipji oħrajn imma huma żewġ prinċipji fundamentali.

Dak huwa l-punt li xtaqt nagħmel.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Iva, imma kif inhi d-diċitura l-implikazzjoni qegħda li dawn iż-żewġ prinċipji li qed jissemmew jinstabu barra mill-provisions of this Act.

Fl-abbozz ta' liġi għandna li ''the provisions of this Act or to the proper implementation of the principles" eċċ. Meta inti tagħmel "or" l-implikazzjoni hi li mhumiex qegħdin hemm dawn il-prinċipji.

(Interruzzjonijiet) Pero' qabel kien hemm il-punt li se jkun hemm elenku tal-general principles.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, il-punt li qed iqajjem il-Kap ta' l- Oppożizzjoni għandu l-valur tiegħu u nista' ngħid li se jkun hemm artiklu apposta li jitkellem fuq il-prinċipji.

Għalhekk m'hemmx diffikultà biex din il-parti tinqala' minn hawnhekk u tkun parti mill-prinċipji.

ONOR.

ALFRED SANT: Jekk irid jelenka dawk iż-żewġ prinċipji jista' jagħmel "with special reference to the implementation" eċċ.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Aħna naqblu ma' dan u m'hemmx problema.

THE CHAIRMAN: Se nbiddlu xi ħaġa?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Iva, se jkun hemm bidla żgħira f'dan ir-rigward u se nagħmlu "b'riferenza partikolari għal".

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Issa nixtieq nitkellem fuq subparagrafu (9)(b), fejn hemm riferenza għal "European standardisation bodies" eċċ. S'issa fil-liġi kulma hemm hija l-international telecommunications union u f'daqqa waħda daħħalna elenku sħiħ ta' organizazzjonijiet internazzjonali.

X'inhu l-ħsieb warajha din iż-żieda?

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Michael Frendo.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Huwa importanti li wieħed jgħid li l-istandards ma joħorġux biss mill-ITU.

Per eżempju, jekk m'inix sejjer żball il- European technical standards institute jiżviluppa standards bħalma huma l- GSM u l-UMTS, li allura bilfors trid tagħmel riferenza għalihom.

Hemm ħafna standardisation bodies oħra barra l-ITU.

Issa jekk tħallihiex vaga jew toqgħodx issemmihom wieħed wieħed is another issue - jistgħu jitwieldu oħrajn, apparti li ħafna minnhom huma kważi voluntary associations - għalkemm fit-test għandek il-kelma ''including'', naturlament minħabba d- dinamika tas-suq.

ONOR.

ALFRED SANT: Hawnhekk għalfejn għandna "European standardisation bodies"?

Nixtieq nistaqsi wkoll jekk aħna aħniex membri ta' dawn il-korpi msemmija jew għandniex relazzjoni kuntrattwali magħhom.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, ta' min jgħid li aħna membri biss ta' l- ETSI.

Dwar organizzazzjonijiet oħrajn nista' ngħid li mhux bilfors tkun membru tagħhom biex issegwi ċerti standards.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Frendo.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Fir-realta' f'ċerti areas l-Ewropej tant huma avvanzati aktar mill-Amerikani li kważi hija ħaġa naturali li toħroġlok "European standardisation bodies", pero' jista' jkun hemm standardisation bodies oħrajn u f'dan il-każ m'hemmx problema.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: L-ewwel mistoqsija kienet: Għalfejn European?

It-tieni mistoqsija: Jekk aħna m'aħniex membri tagħhom, kif se ndaħħluhom fil-liġi tagħna?

Ladarba qegħdin nitkellmu li se nimxu fuq international standards, għaliex qed insemmu organizzazzjonijiet li lanqas aħna membri tagħhom u li allura ma jistax ikun hemm xi forma ta' reċiproċita' jew xi forma ta' international recognition?

It-tieni mistoqsija: Dawn huma organizzazzjonijiet governattivi, organizzazzjonijiet tekniċi, organizzazzjonijiet privati jew organizzazzjonijiet akkademiċi?

Jekk dawn qegħdin indaħħluhom fil-liġi tagħna u nsemmu dawn l-organizzazzjonijiet b'dan il-mod, naħseb li rridu nkunu ċari għaliex qed insemmuhom.

Biex nikkonformaw ma' technical standards internazzjonali jrid ikun hemm xi forma ta' rabta u ta' intenzjoni, għax inkella nistgħu ndaħħlu xi forma ta' wording li tinkludi l-west coast science fiction telecommunications writers ta' l-Amerika biex it-terminoloġija tagħhom tkun ma' tagħna.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, għall-ewwel mistoqsija tal-Kap ta' l- Oppożizzjoni nista' ngħid li jekk wieħed iħares lejn il-klawsola jsib li minbarra standards Ewropej hemm ukoll standards u rakkmandazzjonijiet internazzjonali adottati mill-ITU, mill-ISO u mill-IEC, kollha organizzazzjonijiet li jindirizzaw id-diffikultajiet partikolari li jirrigwardaw l-istandards f'dan is-settur.

Issa filwaqt li fil-liġi l- qadima konna qegħdin insegwu partikolarment dawk l-organizzazzjonijiet stabiliti mill-ITU, hawnhekk qegħdin ngħidu li minbarra l-ITU hemm ukoll dawn l-organizzazzjonijiet l-oħra li m'hemmx għalfejn tkun membru tagħhom biex issegwi l-istandards ssettjati minnhom.

ONOR.

ALFRED SANT: Aħna membri biss ta' l-ETSI u ta' l-ITU.

Ta' l-ISO m'aħniex membri.

(Interruzzjonijiet) Dawn huma organizzazzjonijiet governattivi jew privati?

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Frendo.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Safejn naf jien l-ETSI hija organizzazzjoni privata pero' hija rikonoxxuta mil-livelli kollha.

Qabel din kienet timxi fuq il-livelli tal-BT jiġifieri kulma konna nagħmlu fit-telecommunications konna nkunu skond l-istandards Ingliżi.

Essenzjalment illum hemm body Ewropea li tagħti l-istandardisation hija stess u din isegwiha prattikament kulħadd.

Ċertament li fl-Unjoni Ewropea din kulħadd isegwiha, biex inpoġġiha hekk.

ONOR.

ALFRED SANT: Allura din qed nagħmluha minħabba l-Unjoni Ewropea?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Le, mhux qed nagħmluha minħabba l-Unjoni Ewropea imma prattikament isegwiha kulħadd, anke min mhuwiex membru ta' l-Unjoni.

Per eżempju, parti minn LN 219 ta' l-1998 tgħid hekk:

''All telecommunications apparatus offered for sale, provided, installed or used by any person shall conform to the standards applicable to such apparatus issued from time to time by the European telecomunications standards institute (ETSI).''.

Illum mhux bilfors tkun membru ta' l-Unjoni Ewropea biex taċċetta dan l- istandard.

Dan huwa standard differenti minn dak Ingliż u jien ma narahiex xi ħaġa ta' barra minn hawn li nirrikonoxxu dawn l-European standardisation bodies.

Ovvjament hija għażla tagħna bħala pajjiż liema standards nirrikonoxxu u dejjem tibqa' għażla tagħna.

It's a question of standardisation ta' l-equipment u affarijiet oħrajn ta' telecommunications li tkun qed tagħmel.

ONOR.

ALFRED SANT: Il-European committee for standardisation x'inhu?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Ma nafx!

ONOR.

ALFRED SANT: Jien ma naqbilx li fil-liġi ndaħħlu affarijiet li jaqgħu mis-sema!.

Huwa importanti li dawn l-affarijiet inkunu nafu x'inhuma.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Hawnhekk mhux qed nitkellmu biss fuq l-ETSI jew fuq is-CEN imma qed nitkellmu wkoll fuq l-organizzazzjonijiet prinċipali li għandhom say f'dak li huwa setting of standards f'dan is-settur.

L-ETSI, l-ITU u l-ISO huma istituti u organizzazzjonijiet rikonoxxuti u bażikament jifformaw bejniethom il-bażi tar-regolamentazzjoni li hemm f'dan is-settur, irrispettivament min jekk tkunx membru tagħhom jew le.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT Kollox sew, imma la qed tiġi proposta din il-bidla nħass li t-test eżistenti mhuwiex tajjeb biżżejjed.

Dan jgħid li:

''The measures to be taken to ensure compliance with international and other standards or equipment used in the telecommunications industry, in particular those established by the ITU ...''

Issa li se nagħmlu hawnhekk huwa li naqbdu ''in particular'' u ndaħħlu li l- ministru jista' jagħmel ''compliance with international and other standards or equipment used in the telecommunications industry''.

Fil-fatt hawnhekk jingħad li:

" ... in particular those established by the European standardisation bodies including the European Technical Standards and the European Committee for Standardisation/ European Committee for Electrotechnical Standardisation(CEN/Cenelec) and with international standards and recommendations adopted by the International Telecommunications Union (ITU), the International Organisation for Standardisation (ISO) or the International Electrotechnical Committee (IEC).''.

I would claim li kif inhi d-diċitura tkopri dan kollu.

Jekk hawnhekk hawn ''to ensure compliance with international or other standards or equipment used in the telecommunications industry'', jidher ċar li dawn il-bodies kollha huma parti mill-international standards u li la qed jiddaħħal dan kollu hemm xi intenzjoni.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Ħalli nitkellem fuq l-ETSI, li aħna membri tagħha.

Fit-3 ta' Settembru ta' l-1998 ħarġet legal notice - għamel riferenza għaliha l-Onor.

Michael Frendo - li tgħid li Malta se timxi fuq il-kriterji ta' din l-organizzazzjoni.

Għalhekk kulma qed nagħmlu hawnhekk huwa li ndaħħlu fil-leġislazzjoni tagħna dak li hawn miktub fil-legal notice.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Buhagiar

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Ir-regolamenti ta' l-ITU jkopru r-regolamenti ta' l-organizzazzjonijiet l-oħrajn?

Jekk mhux qed inkopruhom bl-emenda li qed nagħmlu, se nkunu qed nikkomplikaw iżjed il-liġi mingħajr ma nieħdu vantaġġi minnha.

ONOR.

CENSU GALEA: L-ITU ma tkoprix ir-regolamenti kollha li jistgħu jiġu koperti bl-organizzazzjonijiet l-oħrajn.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jista' l-Ministru jispjega lil din in-naħa tal- Kamra liema huma dawn il-kriterji?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, dawn huma l-istess kriterji li kellna sal-lum.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jista' jkun li ssir legal notice biex dawn il- kriterji nikkondizzjonawhom fuq il-konsumatur, per eżempju?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Taħt il-liġi eżistenti dawn l-organizzazzjonijiet li għandna msemmijin fl-abbozz ta' liġi u organizzazzjonijiet oħra li jistgħu jkunu rilevanti għar-regolamentazzjoni internazzjonali tat- telekomunikazzjoni jistabilixxu dawn l-istandards, bħal, per eżempju, xi standard għandu jkollu mobile phone.

Jekk illum l-ST Microelectronics tagħmillek chip ġo mobile phone, biex dik iċ-chip tkun aċċettabbli mad- dinja kollha trid tkun konformi ma' dawn l-istandards.

Issa bil-liġi kif inhi llum diġà hemm previst kif din tista' ssir - permezz ta' legal notice illum il-Ministru jista' jgħid li se nikkonformaw ma' l-istandards ta' l- ETSI - u issa d-drafters minflok qed iħalluha b'legal notice qed idaħħluha fil-liġi propjru.

Din hija l-unika bidla li hawn u l-poter mhux qed jitbiddel.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Dak huwa preċiżament il-punt, Sur President.

La qabel ma kenitx hemm u seta' jagħmilha, għalfejn inħass il-bżonn li ndaħħlu din il-lista ta' organizzazzjonijiet?

Allura limitattiva ġejja l-istorja!

L-interpretazzjoni hi li dawk huma l-bodies li se jorbtu.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien ma nistax naqbel ma' dak li qed jgħid il-Kap ta' l-Oppożizzjoni għax il-wording tal-liġi l-qadima jitkellem fuq dawk l- istandards li huma stabiliti mill-ITU.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni

ONOR.

ALFRED SANT: Il-liġi mhux hekk tgħid.

Il-liġi tgħid:

"... international and other standards or equipment used in the telecommunications industry, in particular those established by the ITU ...".

Issa hawnhekk kulma qed iżidu hija l-lista ta' organizzazzjonijiet għax kif inhi miktuba tista' tużaha l-ETSI.

Allura billi ssemmiha x'se tieħu aktar?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, meta qabel konna nitkellmu b'mod partikolari fuq l-ITU ma kienx il-każ li konna nillimitaw għall-ITU.

Hawnhekk għandna l-kelma "inkluż", jiġifieri mhux qegħdin nillimitaw.

Fejn qabel konna qed nitkellmu biss fuq l-ITU, issa qed nitkellmu fuq l-ITU u ħames organizzazzjonijiet oħrajn li huma inklużi u xejn m'hu eskluż.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Buhagiar

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Jien għandi nifhem li l-ITU tagħmel regolamentazzjoni aġġornata.

Wara kollox din hija organizzazzjoni moderna ħafna u żżomm ruħha aġġornata ma' l-iżviluppi kollha li jsiru f'dan il- qasam.

Issa jekk kif qal il-Ministru, ir-regolamentazzjoni ta' dawk il- korpi li semma hija xi ħaġa iżjed mill-ITU, jkun tajjeb li jgħidilna x'inhuma għax jekk aħna se norbtu lil dawn l-operaturi li se japplikaw għal- liċenzji b'dawn ir-regolamenti rridu naraw kif se norbtuhom, speċjalment issa li bil-liġi dawn iridu jikkonformaw ma' l-ITU u ma' dawk l- organizzazzjonijiet l-oħrajn.

Jista' l-Ministru jgħid x'se jkun ifisser dan il-paragrafu għal min japplika għal dawn il-liċenzji?

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Frendo.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Rigward dak li qal l-Onor.

Buhagiar nixtieq nagħmel kumment.

L-ewwelnett naħseb li nistgħu ngħidu b'kunfidenza li f'dan il-pajjiż kulmin jopera fit-telekomunikazzjonijiet diġà qiegħed in line ma' dak li jitlob l-ETSI u ħafna minn dawn l-organizzazzjonijiet internazzjonali għax inkella ma jistgħux joperaw.

It-tieni nett biex nagħtih eżempju wieħed ta' x'inhi d-differenza bejn l- ITU u l-ETSI jew il-European bodies li jieħdu ħsieb l-istandardisation insemmilu l-GSM.

L-ITU titkellem fuq il-mobile telephony mingħajr ma neċessarjament tagħmel ċerti livelli ta' regolamentazzjoni għax l-Amerikani jużaw standard, l-Ewropej jużaw standard ieħor u l-Ġappuniżi jużaw standard ieħor, jiġifieri dawn qegħdin f'kompetizzjoni ma' xulxin biex jaraw liema standard se jirbaħ.

Dan bħal meta nsiefru u nixtru travellers plug ħalli nkunu nistgħu nużawh f'dak il-pajjiż partikolari.

Per eżempju, llum jekk tixtri mobile phone tixtrih dual band jew tri-band biex tkun tista' tużah ukoll fl-Istati Uniti għax l-istandards huma differenti.

Għalhekk li nużaw l-istandards Ewropej hija l-aktar ħaġa loġika fil-fehma tiegħi.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Mr Chairman, tajjeb jew ħażin sal-lum aħna qed inkunu konformi ma' dak li tistabilixxi l-ITU.

Issa biex aktar ikollna standards għoljin qed ngħidu li se nkunu konformi ma' numru ta' standards ta' ċerti organizzazzjonijiet oħrajn, jiġifieri minn micro se mmorru għal macro, u l-gvern qed jgħid li minn żmien għal ieħor se jkollu bżonn jagħmel ċerti legal notices biex idaħħal ċerti standards li forsi 'l quddiem inkunu obbligati ndaħħluhom minħabba l-Unjoni Ewropea.

Issa hawnhekk nixtieq nistaqsi lill-Ministru: Jista' jkun li xi waħda minn dawn l-organizzazzjonijiet imsemmija fl-abbozz ta' liġi tispiċċa jew tingħaqad ma' organizzazzjonijiet oħrajn?

X'jiġri jekk dan iseħħ?

Allura x'hemm ħażin li ma noqogħdux insemmu dawn l-organizzazzjonijiet ladarba nistgħu ndaħħlu standards addizzjonali xorta waħda, kif qed tgħid l-oppożizzjoni?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, naħseb li mhux qed nifhmu x'qed jingħad.

F'dan l-abbozz ta' liġi għandna:

''... international and other standards or equipment used in telecommunications industry, in particular those established by the ITU.''.

Issa meta saret din il-liġi oriġinarjament l-ITU kien l-uniku body importanti li kien jeżisti pero' llum ġew stabiliti diversi bodies differenti.

Dik hija d-differenza.

Illum l-ITU m'għadhiex l-unika player pero' meta saret din il-liġi kienet l-unika player u semmejniha.

Barra minn dawn il-bodies jista' jkun hemm bodies oħrajn li huma players ukoll u l-gvern qed jgħid li għandna ninkluduhom hawnhekk.

Hawnhekk qed ngħidu ITU plus the others, jiġifieri mhux qed ngħidu li se nintrabtu imma in particular irridu noqogħdu attenti għad-direttivi, għall- organizzazzjonijiet u għall-metodi ta' ħidma li qed jieħdu dawn in-nies because today they are the major players.

L-ITU hija the major player on the international scene u dawn huma the major players on the European scene of which we are part, independently jekk aħniex parti mill-Unjoni Ewropea jew le.

Anke llum irridu noqogħdu attenti għall-istandards li qed jagħmlu dawn l-organizzazzjonijiet u ma nistgħux naħirbu minnhom għax dawn qed jissettjaw is-suq kullimkien.

Aħna mhux qed ngħidu li se nintrabtu jew li dawn bilfors irridu nagħtu kashom imma qed ngħidu ''measures to be taken to ensure compliance with international and other standards or equipment".

Dawn huma strutturi li qed jagħmlu the international standards u ma jistax ikun li jkollna sistema li ma tkunx konformi magħhom.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Mr Chairman, jekk tliet snin oħra dawn l-istituti jwaqqfu xi ħaġa li jkunu qed jikkordinaw flimkien biex ikunu aktar sostenibbli quddiem l-iżviluppi teknoloġiċi li jkunu qed iseħħu, aħna se jkollna noqogħdu niġu hawnhekk nemendaw il-liġi biex inneħħu ċerti organizzazzjonijiet u npoġġu oħrajn?

Nixtieq nistaqsi wkoll liema huma dawk l-istandards li mhux bilfors napplikawhom fuq il-konsumatur minħabba xi nuqqasijiet fil-pajjiż.

Jekk il-gvern ma jridx jagħti spjegazzjoni dwar dan, l-oppożizzjoni bilfors ikollha tgħid li l-abbozz ta' liġi għandna nħalluh vag u mhux noqogħdu nsemmu l-organizzazzjonijiet li jkollhom rikonoxximent għal ċerti standards meta xorta nistgħu napplikaw is-sistemi tagħhom.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, jien niskanta bil-pożizzjoni ta' ċerti Onor. Membri ta' l-oppożizzjoni!

F'dan l-abbozz ta' liġi qed nitkellmu fuq ''measures to be taken to ensure compliance with international and other standards or equipment used in the telecommunications industry''.

Fejn qabel kellna artiklu vag li kien jitkellem b'mod mill-aktar wiesa' fuq kollox, illum qed ninkludu wkoll dawk l-organizzazzjonijiet li huma magħrufa madwar id-dinja kollha li jissettjaw l-istandards ta' l- affarijiet li jintużaw fil-qasam tat-telecommunications.

Issa jekk għada tfaqqas organizzazzjoni oħra, li jista' jkun li nsegwuha u jista' jkun li ma nsegwuhiex, ma jkollniex għalfejn niġu hawnhekk biex nemendaw il-liġi biex ninkluduha wkoll għax kif inhi qiegħda qed tinkludi organizzazzjonijiet differenti, la iżjed u lanqas inqas.

Hawnhekk qed nitkellmu b'mod mill-aktar trasparenti dwar liema organizzazzjonijiet se nsegwu f'dak li għandu x'jaqsam ma' standards.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Mr Chairman, din m'hijiex kwestjoni ta' trasparenza imma hija kwestjoni li tħalli l-options tiegħek open.

X'jiġri jekk, per eżempju, ikun hemm apparat li jkun ġej mill-Istati Uniti jew ikun fuq specifications Ġappuniżi u l-operaturi jiddeċiedu li dak l-apparat jew dak it-tip ta' servizz jew sistema tkun taqbel għas-sistema lokali imma ma tkunx konformi ma' standards Ewropej?

Bil-liġi kif inhhi proposta dak it- tip ta' apparat ma jkunx jista' jiġi utilizzat f'dan il-pajjiż.

(Interruzzjonijiet) X'jiġifieri m'għandux x'jaqsam!

Hekk qed tgħid u l- options qed tillimitahom.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Bir-rispett kollu, qegħdin naqilbu l-affarijiet ta' taħt fuq.

Mur ara kieku f'pajjiż żgħir bħal tagħna jkollna xi sistema ta' l- elettriku jew sistema tat-telekomunikazzjoni li tkun tagħna biss u ma tkun konformi ma' ta' ħadd!

Ma jimpurtax li nqajmu diffikultajiet imma hawnhekk la qed neskludu lil xi ħadd u lanqas qed inkunu ristrettivi.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Mr Chairman, meta l-Ministru jirrabja jibda jgħid ħafna affarijiet li ma jfissru xejn u jgħid ukoll affarijet kontradittorji!

Nixtieq infakkru li l-artikolu tal-liġi prinċipali jgħid li l-ministru jista' jagħmel regolamentazzjoni ''regarding the measures to be taken to ensure compliance with international and other standards''.

Mela fil-bidu ngħidu li rridu nagħmlu miżuri li jkunu konformi ma' standards internazzjonali, imbagħad iżjed 'il quddiem nagħmlu emenda biex nillimitaw l-options tagħna għal dawk Ewropej.

Hekk qed jgħid il-Ministru.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: M'hu veru xejn dan li qed jgħid l-Onor.

Buhagiar.

Hawn qed ngħidu li:

''Minflok il-kliem ''bl-International Telecommunications Union (ITU)" għandhom jidħlu l-kliem ''minn korpi ta' għemil ta' standards Ewropej inkluż l-Istitut Ewropew għal Standards Tekniċi (ETSI), il-Kumitat Ewropew għall-Għemil ta' Standards, Kumitat Ewropew għall-Għemil ta' Standards fl-Elettroteknika (CEN, CENELEC) u bi standards u rakkomandazzjonijiet internazzjonali adottati mill-Union Internazzjonali għat-Telekomunikazzjonijiet (ITU), mill- Organizzazzjoni Internazzjonali ta' Għemil ta' Standards (ISO) jew mill-Kumitat Internazzjonali Elettrotekniku (IEC).''.

Hawnhekk m'aħniex qed nitkellmu fuq il-kumitat ta' l-Unjoni Ewropea għax it- terminu "Ewropew" huwa ferm iktar wiesa' mit-terminu ta' l-Unjoni Ewropea għal min forsi għadu ma ndunax!

Mela hawnhekk mhux qegħdin nillimitaw għal standards Ewropej imma qegħdin insemmu b'isimhom organizzazzjonijiet Ewropej u l-organizzazzjonijiet internazzjonali.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Mr Chairman, il-loġika tagħna tgħid li llum hemm dawn l-organizzazzjonijiet u għada jista' jkun hemm oħrajn u allura ma jkunx sew li dawn ma jkunux imniżżla fil-liġi wkoll.

Jista' jkun ukoll li dawn l-organizzazzjonijiet jagħmlu consortium bejniethom u jkollhom terms of reference aktar wiesgħa.

Apparti minn hekk, jista' jkollok standardisation bodies taħt l-ITU li jkun jinteressahom mill-ġid komuni, pero' jista' jkollok bodies simili oħrajn li jkunu hemmhekk biex jagħmlu ċertu market ta' ċertu prodott partikolari.

Dawn l-affarijiet jiġru f'oqsma differenti u nafu x'jiġri, per eżempju, fl-evalwazzjoni li tagħmel l-OECD jew id-WTO fuq aspetti oħra tal-ħajja ta' kuljum.

Għalhekk quddiem dan kollu aħna nemmnu li din il-parti għandha tkun limitattiva.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, naħseb li issa qed niftehmu li mhux qed naqblu.

Il-gvern għamel il-pożizzjoni ċara għax jidhirlu li fid-dinja tal- lum, bl-iżvilupp qawwi li qed tagħmel l-Ewropa fil-qasam tat- telecommunications, żvilupp li huwa differenti minn dak li qed iseħħ fl- Amerika, huwa importanti għalina bħala pajjiż fil-Mediterran li nirrikonoxxu l-international standards tagħna.

Hawnhekk irrid intenni l-punt li semma sieħbi l-Ministru li meta ssemmi dawn l-organizzazzjonijiet ma tkunx qed tallaċċja bilfors ma' l-Unjoni Ewropea.

Dawn huma bodies li jikkomprendu l-Ewropa u aktar jixxiebħu mal- Council of Europe milli ma' l-Unjoni Ewropea, peress li jirregolaw pajjiżi li m'għadhomx x'jaqsmu ma' l-Unjoni Ewropea.

Illum l-iżvilupp Ewropew huwa differenti mill-iżvilupp li sar fl-Amerika.

L-Onor.

Farrugia qal li l-ITU għandha interess fil-konsumatur u l-organizzazzjonijiet l-oħrajn m'għandhomx!

Jien nixtieq inkun naf minn fejn ġabha din, pero' mhux dan hu l-punt.

Dawn huma bodies li mhumiex Ewropej biss.

Fil-fatt l-ISO mhijiex Ewropea u tagħmel regolamentazzjoni differenti minn dik ta' l-ITU fit- telecommunications.

Hemm ukoll l-IEC, li minkejja li hija body internazzjonali għandha x'taqsam mat-telecommunications industry ta' l-Ewropa.

Għalhekk il-gvern qed jgħid li on a policy basis huwa importanti li dawn l- organizzazzjonijiet insemmuhom hawnhekk għax illum m'għadux biss l-ITU l- player u ma rridux inħalluha fuq regolamentazzjoni li jista' jfettlilna nagħmlu jew ma nagħmlux.

Illum qed ngħidu li bħala stat ta' rikonoxximent huwa stat ta' fatt li dawn huma major players fit-telecommunications industry globali u, kif issemmiet qabel l-ITU, jidhrilna li għandna nsemmu l-organizzazzjonijiet l-oħrajn.

Issa tan-naħa l-oħra qed jgħidu li din għandna nħalluha vaga, pero' aħna jidhrilna li din m'għandhiex tkun vaga għaliex min irid jiġi Malta biex jinvesti jrid ikun jaf li aħna se nirrikonoxxu l-istandards internazzjonali.

L-oppożizzjoni qed tgħid li dawn għandna nagħmluhom b'regolamenti u aħna qed ninsistu li għandna nagħmluhom fil-liġi biex inkunu ċari.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Mr Chairman, aħna m'aħniex nitkellmu fuq l-Unjoni Ewropea imma qed nitkellmu fuq standards Ewropej.

Issa l-kwestjoni hija jekk irridux liġi ċara ħalli ma jkunx hemm kwestjonijiet jew litigazzjonijiet li aħna stess inkunu qed inqajmu minħabba klawsoli li qed indaħħlu bla bżonn.

Jien nixtieq nistaqsi lill-Ministru x'jiġri jekk, per eżempju, ikun hemm xi operatur li japplika għal xi liċenzja b'apparat li jkun konformi ma' l-ispecifications ta' ITU imma ma jkunx konformi mal- korpi li qed jissemmew f'dan l-abbozz ta' liġi.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Naħseb li l-Onor.

Buhagiar qed jinsa minn fejn qed nitilqu.

Din hija emenda għal klawsola li tagħti poter lill-ministru li joħroġ ċertu tip ta' regolamenti u qed ngħidu li r-regolamenti li joħroġ iridu jkunu intiżi biex jiżguraw li l-istandards Maltin jkunu kompatibbli ma' l-istandards internazzjonali ispirati mill-ITU, mill-ETSI, mis-CEN, mill-ISO u mill-IEC.

Dan li qed ngħidu u mhux li xi ħadd ikollu apparat konformi ma' l-ITU.

Min irid iġib l-apparat f'Malta jrid iġibu konformi mar-regolamentazzjoni Maltija biss.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Chairman, hawnhekk qed inżidu tmien funzjonijiet oħra li fuqhom il-ministru jista' jagħmel direttivi jew joħroġ regolamenti.

Meta nkitbet din il-klawsola bażikament konna f'sitwazzjoni ta' monopolju fis-setturi kollha u dan kien l-ewwel pass ta' regolamentazzjoni.

Issa qed ngħidu li se mmorru għal sitwazzjoni ta' open market provisions jew kompetizzjoni kemm jista' jkun trasparenti.

Hawnhekk għandna:

''The Minister may, either on the recommendation of the regulator...''

- f'dan il-każ ''the authority'' -

''or on his own initiative...."

Issa jien nirritjeni li hemmhekk hemm bżonn ta' bidla għax il-punti kollha li qegħdin jitqajmu taħt din il-klawsola jirrigwardaw l-ispectrum kollu ta' dak li suppost qed tagħmel l-awtorita' biex tirregola.

Naħseb li rridu nikkonsidrawha din għax qed inwaqqfu regolatur jew awtorita' u min-naħa l- oħra qed nagħtu lill-ministru kanal sħiħ biex jagħmel kollox hu.

Issa jista' jqum xi ħadd u jgħidli li ministru serju mhux hekk jaħdem.

Mhux dak il-punt.

Il-punt huwa li issa qed niftħu tieqa sħiħa biex right across the board il-ministru jkollu poteri biex idur ma' kwalunkwe ħaġa li tagħmel l- awtorita'.

Nerġa' ngħid li issa ftaħna b'mod li kull aspett tal-ħidma li tista' tkun ta' interess għar-regolatur taqa' taħt il-ministru ''on his own initiative''.

Għalhekk din il-frażi jew għandha titneħħa jew trid tiġi kwalifikata f'dan l-istadju.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, hawnhekk għandna li:

''The Minister may, either on the recommendation of the regulator or on his own initiative, make regulations to give better effect to any of the provisons of this Act and in particular, but without prejudice to the generality of the above...''

Mela hawnhekk qed ngħidu li dawn ir-regolamenti jridu jkunu pubbliċi u jridu jagħtu "a better effect to any of the provisions above."

ONOR.

ALFRED SANT: Din mhijiex kwestjoni fejn direttiva tkunx pubblika jew le - suppost din se tkun pubblika, għalkemm il-Ministru qal li ċerti direttivi lill-awtorita' mhux bilfors ikunu pubbliċi - imma jekk tħares lejn x'inhuma l-punti mqajma ssib:

''.... any matter concerning or related to number portability, numbering plans, allocation of numbers, competition rules in the field of telecommunications, billing procedures ...''.

Imbagħad għandna:

''the regulation of telecommunications systems for the transmission or reception of satellite signals; the obligations of an authorised provider having significant market power; the obligations of systemless service providers;''.

Skużi, hawnhekk qegħdin inkopru l-qasam kollu li suppost qed tagħmel l- awtorita'.

Nerġa' ntenni li ''on his own initiative'' tfisser li l-ministru m'għandux għalfejn jikkonsulta - mhux qed ngħidlek li mhux se jagħmel hekk - u jkollu l-opinjoni la ta' l-advisory committees li għandha l-awtorita' u lanqas ta' l-awtorita' nnifisha.

Allura għalfejn qed nagħmlu din l- istruttura kollha?

Seta' kien il-ministru li jmexxi.

U l-fatt li għandek miktub ''to give better effect to any provisions of this Act'' tista' tfisser kollox u tista' ma tfisser xejn.

Din tista' tfisser li deċiżjonijiet fundamentali ta' regolamentazzjoni u implimentazzjoni jeħodhom il-ministru on his own intiative, pero' ma naħsibx li din hija l- intenzjoni ta' dan kollu li għamilna s'issa.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Dwar il-frażi ''on his own initiative'' il-parir li qed ningħata huwa li jekk niġu f'pożizzjoni fejn l-awtorita' ma tkunx qiegħda tiffunzjona għal xi raġuni jew oħra, il-ministru jkun jista' jieħu l-inizjattiva hu.

Dan huwa poter li diġa' jeżisti llum u mhu qed jinbidel xejn.

Per eżempju, l-awtorita' tista' tirriżenja wara bidla fil- gvern u f'dak il-każ il-ministru jrid jassumi r-responsabbiltajiet hu.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Bir-rispett kollu din mhijiex risposta serja.

L- ewwelnett jien għedt straight li bħalissa d-diċitura qegħda:

''The Minister may, either on the recommendation of the regulator or on his own initiative ...,''

u għedt ukoll li ġraw żewġ affarijiet; waħda li l-profil tat- telecommunications sector, kif kien meta ħarġet il-liġi attwali, se jinbidel u minn sitwazzjoni ta' monopolju de facto se jkollna sitwazzjoni ta' duopoly u sitwazzjoni ta' kompetizzjoni; u t-tieni ħaġa hija li qed inżidu mal-poteri.

Fil-fatt jekk tħares lejn il-poteri tal-ministru ssib li dan se jkopri l-ispectrum kollu ta' x'tagħmel l-awtorita'.

Issa l- Ministru qed jgħid li jekk l-awtorita' u d-direttorati tagħha jirriżenjaw għax jinbidel il-gvern ikun hemm sitwazzjoni ta' vacuum.

Din mhix serjeta' għax f'dan il-każ jista' jagħmel klawsola jew sotto-klawsola partikolari li tgħid li meta l-awtorita' ma tkunx qed tiffunzjona għal qualsiasi raġuni, il-ministru jassumi r-responsabbiltajiet kollha tagħha.

Mhux ovvja jekk dik hija l-problema!

Imma mhux dan hu l-punt.

Il-punt huwa li matul iż-żmien kollu li fih tkun qed taħdem l-awtorita', il- ministru jista' jdaħħal il-miżuri kollha hu "on his own initiative" u m'għandux obbligu li jirriferi lill-awtorita'.

M'hemm l-ebda kjarezza fiha din il-ħaġa u ma nafx għalfejn qed tinżamm.

L-affarijiet irridu nbiddluhom bis-serjeta'.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Din aktar hija diffikulta' ta' prinċipju li tiltaqa' magħha f'awtorita' u naħseb li problema klassika hija dik tal-planning authority.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq kemm il-gvern għandu jiżvesti ruħu totalment mill-poter li jirregola.

Issa meta l-Kap ta' l-Oppożizzjoni qam jitkellem fuq din il-klawsola qal li se ngħidulu li l-ministri ma jaħdmux hekk u staqsa x'jiġri jekk ikun hemm xi ministru li jkun irid jaħdem hekk.

Jien nifhem il-preokupazzjoni tiegħu imma ma naħsibx li għandna nassumu li se jkollna l-agħar ministri possibbli - nippreferi nassumi li se jkollna l-aħjar ministri possibbli! - pero' f'dan il-kuntest, fejn għandek awtorita' li tirregola, il-gvern għandu jiżvesti ruħu minn kull possibilita' on a policy basis li jkun jista' jintervjeni?

Jien ngħid li l-gvern għandu jiżvesti ruħu mill-poteri ta' interventi b'mod dettaljat, pero' għandu jżomm poteri direzzjonali u poteri ta' policy għax ma naħsibx li aħna rridu nsiru pajjiż li jitmexxa minn awtoritajiet appuntati u mhux eletti li jitpoġġew f'pożizzjoni li jiddeterminaw il-futur u l-policy tal- pajjiż.

Jien naħseb li rridu nsibu a way in between.

Issa jekk dan li hawn propost huwiex aċċettabbli forsi wieħed għad irid jiddiskuti, pero' li l-gvern jispiċċa prattikament ma jista' jagħmel xejn naħseb li m'huwiex il- mudell ottimu li għandna nħarsu lejh.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Jien m'inix qed niddefendi l-istrutturi ta' l- awtoritajiet, anzi nikkritikahom qiegħed għax naħseb li ħadu over b'mod li mhuwiex aċċettabbli - fil-fatt aktar kmieni f'dan id-dibattitu ikkritikajt struttura ta' awtorita' li tmexxi hi r-regolamentazzjoni - imma mbagħad jekk inti se toħloq struttura ta' awtorita' li tirregola, irridu nifhmu li s-settur li tkun qed tirregola jrid ikun qed jaħdem f'kuntest ta' trasparenza.

Ma tistax min-naħa tgħid li se jkollok din l-awtorita' li qed tmexxi u tirregola hi u min-naħa l-oħra jkun hemm binarju li meta jkun hemm bżonn imur direttament lejn il-ministru, għax hemmhekk tkun qed iddaħħal element ta' arbitrarjeta'.

Hawnhekk irrid infakkar li dak li għandu x'jaqsam ma' kontroll politiku diġa' jeżisti, fis-sens li l-ministru jagħti direttivi lill-awtorita' kif għandha tmexxi u ma tmexxix.

Imma dan imur oltre minn hekk.

Hawnhekk qed ngħidu li apparti mid-direttivi li jagħti lill-awtorita' biex timplimenta d-direttivi tiegħu hi, il-ministru qed joħroġ direttivi direttament hu.

Issa jien naqbel li hemm bżonn ta' kontroll politiku għax il-mod kif qed jinħolqu dawn l-awtoritajiet qed joħloq diżgwid totali; m'hemmx dubju dwar dan.

Imma jekk qed tgħid li se taħdem b'din is-sistema trid tkun koerenti magħha.

U f'dan il-każ definittivament inħoss li jekk se nħalluha kif inhi, mingħajr għallinqas ma nagħmlu xi forma ta' rider, l- element ta' arbitrarjeta' se jkun totali.

Wieħed jista' jissuġġerixxi, per eżempju, xi formolazzjoni li tgħid li l-ministru ''on his own initiative but after having consulted the authority ...'' eċċ.

To be fair, din it-tip ta' diċitura lanqas togħġobni imma għallinqas tkun qed iddaħħal ċertu ammont ta' trasparenza u ta' ħsieb li r- regolamentazzjoni mhux tiddependi jew minn awtorita' li tirċievi d- direttivi tagħha mingħand il-ministru jew inkella f'daqqa waħda l-ministru qisu Zeus iwaddbilhom it-thunderbolts lil dawk li qed jaħdmu fis-settur tat- telekomunikazzjoni!

Ma naħsibx li dak huwa l-mod ideali kif jimxu l- affarijiet.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Jien għadni kemm tkellimt ma' l-advisors u qaluli li nistgħu ndaħħlu xi ħaġa f'dan is-sens u aktar 'il quddiem se nipproponu emenda.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Jien nixtieq kjarifika dwar subparagrafu (9) (c) ta' partita 10, fejn qed inżidu l-kliem ''and quality of service targets''.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Hawnhekk qed nitkellmu fuq il-kwalita' tas-servizz li jingħata minn xi organizzazzjoni partikolari.

Possibbilment l-operatur irid jagħti din il-kwalita' ta' servizz mill-bidu nett u jekk għal xi raġuni jew oħra jkun għadu mhux qed jagħtik dik il-kwalita' ta' servizz irid ikollu target.

Issa dan it-target ma jridx ikun biss on paper, fis- sens li xi darba jasal, imma l-operatur irid jieħu miżuri biex dan it- target jintlaħaq sat-tali żmien.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Mr Chairman, nixtieq nirrimarka wkoll li f'paragrafu (k), minflok ''significant market power'' irridu ndaħħlu ''dominant market position'', biex inkunu konformi ma' dak li għedna qabel.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Qed jgħiduli li din hija waħda mill-emendi li hemm proposti.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Chairman, f'paragrafu (h) għandna li:

'''any matter related to the interconnection of telecommunications systems, or to collocation of facilities between and facility sharing between authorised providers,''.

Jista' l-Ministru jispjegalna eżatt xi tfisser ''to collocation of facilities''?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: It-tifsira li qed ningħata hija li jekk, per eżempju, ikun hemm ħames organizzazzjonijiet u kull waħda minnhom ikollha bżonn arblu, tagħmel arblu wieħed li fuqu joqogħdu l-faċilitajiet ta' l- operaturi kollha.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Pero' jien xorta għadni mħawwad fuqha din.

Fl-Oxford it-tifsira ta' ''collocation'' hija juxtaposition ta' affarijiet differenti minn xulxin.

Imbagħad it-traduzzjoni ''kollokament'' bil-Malti ma nafx minn fejn inġiebet għax meta ċċekkjajt mad-dizzjunarju ta' Serracino Inglott mhux ''kollokament'' iġib imma ''kollokazzjoni'', li tfisser ''irzittatura, nasba, tqegħida fil-post, sejba ta' post adattat, għotja ta' xogħol''.

Imbagħad jekk tħares lejn ''kollokat'' issib li din tfisser ''irzittat, mogħti postu, mdaħħal fi skola''.

Għalhekk il-vokabolarju ta' l- advisors ma nafx minn fejn ġej!

Issa dan wieħed mill-aħjar dizzjunarji li qatt rajt u għadu kemm ħareġ il-ġimgħa li għaddiet.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien quddiemi għandi dizzjunarju u ''collocate'' tfisser ''place together, arrange, set in particular place'', jiġifieri l- verżjoni Ingliża naħseb li tfisser dak li qed ngħidu.

Rigward il-punt li semma l-Kap ta' l-Oppożizzjoni dwar it-traduzzjoni ta' din il-kelma għal Malti nista' ngħid li rridu nsibu kelma eqreb lejn it-tifsira Ingliża u fil-każ nagħmlu emenda.

ONOR.

ALFRED SANT: Id-dizzjunarju ta' Serracino Inglott m'għandux il- kelma ''kollokament'' imma l-kelma ''kollokazzjoni'' u din ma tfissirx dak li qed jingħad hawnhekk.

Issa nixtieq li l-Ministru jispjega ftit dak li qed jiżdied f'paragrafu (g).

Fil-fatt din hija riferibbli għal klawsola 33 li hemm fil-liġi eżistenti li tgħid:

''Regulations made under this section may also prescribe measures to be taken by authorised providers for the purpose of ensuring the inviolability of the telecommunications transmitted and their confidentiality and the protection of privacy in relation to any telecommunications service ...''

Issa hawnhekk qed jiġi propost li din tiżdied b'tali mod li:

''... including data protection measures and matters related to the use of information obtainable in the telecommunications sector for the purpose of direct marketing.''.

Għalxiex qed tirriferi din?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, li qed ngħidu hawnhekk huwa li jridu jiġu stabiliti regolamenti dwar il-mod ta' kif l-informazzjoni li tkun inġabret minn dan it-tip ta' provider tkun tista' tintuża.

Hawnhekk nixtieq insemmi xi ħaġa bħala eżempju biss u mhux bħala xi ħaġa definita.

Minħabba n-natura tas-servizz tiegħu, provider partikolari jkollu l- informazzjoni kollha dwar l-avukati, periti u tobba li b'xi mod jużaw is- servizz tiegħu.

Li qed ngħidu hawnhekk huwa li rridu nistabilixxu regolamenti dwar il-mod ta' kif xi ħadd li jrid ibigħ il-karti jkun jista' juża dik l-informazzjoni.

Wieħed li jbigħ il-karti ma jistax imur għand provider ta' servizz u jgħidlu biex jagħtih il-lista ta' l-avukati jew tal- periti kollha biex jasal f'kuntatt magħhom b'dan il-mod.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Allura din tapplika fil-każ ta' l-internet ukoll?

Qed nistaqsi dan għax jeżistu sistemi li bihom tista' taqbad il-hits li jkollhom ċerti sites u tidentifika minnhom il-mailshots politiċi, per eżempju.

Fis-sistema Amerikana diġa' qed issir din u l-kandidati qed jużawha.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Dan il-punt li qajjem il-Kap ta' l-Oppożizzjoni bħalissa huwa dibattut internazzjonalment.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni qed jirriferi għal sistemi ta' l-internet imsejħin ''cookies'', fejn kull darba li tidħol f'xi site tiġi tracked minn folder partikolari.

L-ISP jista' janalizza l-''cookies'' ta' dawk li jkun qed jipprovdilhom servizz u joħroġ profiling basically ta' kull persuna liema sites jinteressawha, imbagħad tbigħ dik l-informazzjoni u jekk tkun trid tagħmel political mailshot tgħidlu li trid tkun taf liema users ta' l-internet f'Malta qed jidħlu fis- sites politiċi, u speċi jkollok profile li dan b'xi mod tinteressah il- politika.

Hemm diskussjoni kbira kemm huma legali jew illegali dawn il- "cookies".

S'issa m'hemmx regolamentazzjoni pero' jekk wieħed juża l-internet spiss isib li ħafna website providers illum qegħdin javżaw lil persuna li tkun qed tuża l-internet jekk tkunx trid tidħol fil-"cookie" jew le.

Għalhekk hemm diskussjoni sħiħa jekk l-użu tal-"cookies" għandux jiġi rregolat taħt il-kappa ta' data protection, li b'mod ġenerali ma tippermettix li isem ta' xi ħadd li juża xi servizz elettroniku jintuża f'xi database mingħajr il- kunsens dirett tiegħu.

Safejn naf jien s'issa fuq l-internet m'hemm l-ebda regolamentazzjoni fuq l-użu jew le tal-"cookies", pero' kif qed nara l- leġislazzjoni barranija miexja naħseb li din se tkun illegali wkoll.

ONOR.

ALFRED SANT: Dawn it-tip ta' scans jintużaw ukoll mis-security forces biex jiċċekkjaw child pornography websites u affarijiet bħal dawn.

Imma aħna se nirregolamentawha din?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: L-intenzjoni hija li jistgħu jsiru regolamenti biex inti tgħid x'inhu legali jew le b'mod ġenerali fuq data protection.

Għalhekk dan il-paragrafu jrid jiġi nkwadrat fil-kuntest tal-white paper u ta' x'qed ngħidu li għandu jkun computer use and computer misuse u data protection.

Ir-riferenza speċifika għal direct marketing nifhimha kif fehemha l-Kap ta' l-Oppożizzjoni, jiġifieri l-intenzjoni tal-liġi hi li tista' tinħareġ regolamentazzjoni dwar x'inhu legali u x'mhuwiex.

Ovvjament mhux qed ngħidu li regolamentazzjoni se tkun teskludi bilfors imma tista' tagħmel regolamentazzjoni, per eżempju, kif diġa' hemm propost fil-white paper fejn inti tgħid li ismek ma jistax jidħol f'database jekk ma tagħtix speċifikatament il-kunsens tiegħek.

Dan ifisser li din trid tittieħed fl- ispirtu sħiħ tad-data protection legislation li qed tiġi proposta.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Jien nixtieq kjarifika dwar il-frażi ''systemless service provider' li hemm f'paragrafu (l) u l-frażi ''the introduction of must carry rules'' li hemm f'paragrafu (m).

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Il-punt tal-''must carry rules'' ifisser li operatur se jkollu l-obbligu li jgħaddi ċerti servizzi mis-sistema tiegħu.

ONOR.

ALFRED SANT: Jien ma nistax nifhem għaliex f'paragrafu (h) daħlet "commitment taken or intended to be taken.

Jekk hemm ''intended to be taken'' tista' tidħol bħala matter of policy u m'hemmx għalfejn tgħidha minn qabel.

Jekk il-gvern jiddeċiedi li jrid jimplimenta xi ħaġa għax ikun se jaderixxi ma' xi international convention, bħala an act of internal policy jista' jagħmilha.

Jekk il-mobbli li se jwasslek għaliha hija l- accession għal dak it-trattat għandek dak it-trigger imma ''intended to be taken'' hija superfluwa fl-opinjoni tiegħi.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Din mhijiex għal kollox superfluwa, fis-sens li jekk m'għandekx l-obbligu legali l-gvern jista' jibqa' fommu sieket sakemm jasal biex almenu jagħmel l-ewwel pass u jiffirma t-trattat.

L-idea hawnhekk hija li jekk il-gvern jieħu policy decision u jgħid li s-sena d-dieħla se jiffirma trattat, allura jrid ikun open-ended mill-ewwel u din il-ħaġa ma jistax iżommha għalih.

B'hekk l-investitur ikun jaf li the policy direction for next year is going to be towards that.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Jekk qed nifhem tajjeb, ir-regolament ikun maħsub biex idaħħal in vigore dik l-internal policy decision konformi mat- trattat li tkun se tiffirma.

Ladarba inti se timplimentaha by regulation, l-unika ġustifikazzjoni hi li this is an act of internal policy which is going to harmonise mat-trattat li se tiffirma.

Jekk inti se tbiddel l-internal policy mal-mument li qed tiffirma t-trattat forsi hemm xi utilita' fiha, imma li l-intenzjoni tiegħek hi li tiffirma t-trattat u tibda timplimentah minn issa it is an act of internal policy, jiġifieri m'għandekx għalfejn toqgħod tgħid li għandek l-intenzjoni li se tiffirma t-trattat.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Id-differenza hi li ċerti trattati - ma rridx ngħid li huma fil-maġġoranza - kważi jinvolvu tibdil fil-leġislazzjoni tagħna.

Ħalli nġib eżempju li m'għandu x'jaqsam xejn mal-qasam tat- telekomunikazzjoni.

Waħda mill-affarijiet li aħna żgur irridu nbiddlu mil- lat legali hija l-amministrazzjoni tal-legal aid.

Issa biex naderixxu għall-konvenzjoni li saret fl-1966 fuq legal aid tal-Kunsill ta' l-Ewropa rridu nbiddlu l-leġislazzjoni tagħna.

Illum qegħdin fil-pożizzjoni fejn nafu li se nbiddluha pero' għadha ma ġietx pubblikata.

Allura jekk jien nannunzja li s-sena d-dieħla Malta se ssir membru ta' din il-konvenzjoni, min jaħdem f'dak il-kamp ikun jaf liema triq se naqbad pero' llum jien m'inix f'pożizzjoni li nippubblika l-emendi għal-liġi.

ONOR.

ALFRED SANT: Imma hawnhekk qed nitkellmu dwar regolamenti li se joħorġu mhux dwar guidelines għall-futur.

ONOR.

AUSTIN GATT: Din mhix kwestjoni ta' regolamenti.

Hawnhekk trid tagħmel emenda fil-liġi.

ONOR.

ALFRED SANT: Imma hawnhekk qed nitkellmu dwar regolamenti li se joħorġu mill-ministru ''on his initiative'' jew mill-awtorita'.

Mela lil dawn qed ngħidulhom li jistgħu joħorġu regolamenti mil-lum.

Hawnhekk qed jintqal ukoll li dawk ir-regolamenti mhux biss jinħarġu as a result ta' adezjoni ma' xi international treaty imma as a result ta' intenzjoni li taderixxi.

Imma r-regolamenti jkunu in vigore malli toħroġhom mhux bħal fil-każ tal-legal aid fejn tgħidilhom biex jirregolaw irwieħhom għax is- sena d-dieħla jew sentejn oħra se tinbidel is-sitwazzjoni.

Taħt dan kollu li qed niddiskutu hawnhekk tista' tgħidilhom minn issa li r-regolament jiġi japplika, immaterjali minn x'inhi l-intenzjoni.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Hawnhekk qed naqblu għax la tkun ħriġt ir-regolamenti jkunu applikabbli.

L-idea hawnhekk hi li speċi għandek il-kappa għaliex ikunu ħarġu taħt dawk ir-regolamenti.

Nistgħu ngħidu li l-policy decision hija li se nirratifikaw dak it-trattat is-sena ta' wara, pero' permezz ta' regolamenti se nġibuha qabel.

Legalment m'għandekx bżonn tagħmilha, pero' b'dan il-mod tkun qed tespandi aktar, biex ngħid hekk.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Nixtieq nistaqsi lill-Ministru jispjega ftit kif ġew iffissati l-administrative fines li qed jissemmew f'paragrafu (j).

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Biex inkompli ma' dak li qed jgħid il-Kap ta' l- Oppożizzjoni, hawn jidher li hawn kontradizzjoni.

Fil-fatt l-ewwel proviso tal-(j) jgħid:

''Provided that any administrative fines provided for by regulations made under this section shall not exceed ...'',

imbagħad fil-paragrafu ta' taħt qed jingħad li:

''Provided further that the administrative fines stipulated in this paragraph may be increased by regulation ....''.

Fil-fatt l-ewwel paragrafu qed igħid li ma tistax teċċedi l-Lm10,000 u l- Lm1,000 kuljum, waqt li l-paragrafu ta' wara qed jgħid li tista' teċċedihom u ttellagħhom għal Lm50,000 u Lm5,000 kuljum.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Prattikament dik trid tinqara li sakemm m'hemmx regolamenti l-fines massimi huma Lm10,000 u Lm1,000, pero' jekk il-ministru joħroġ regolamenti, il-parlament jagħtih id-diskrezzjoni li dak is-ceiling itellgħu għal Lm50,000 u Lm5,000.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Jien diġa' staqsejt kif ġew iffissati l-multi.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Li nista' ngħid huwa li bħal kull ammont ieħor ġie stabilit Lm10,000 bħala punt ta' tluq.

Per eżempju, fil-każ ta' l- operaturi tal-VRT hemm multi ta' Lm5,000 għall-ewwel kontravenzjoni u mbagħad dan l-ammont jiżdied.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: F'paragrafu (l) għandna hekk:

''Regulations made under this section may also grant the authority the power to issue regulations ...''

Issa hawnhekk mhux għadna għaddejjin b'dik il-parti li tlaqna minnha li tgħid ''The Minister may, either on the recommendation of the regulator or on his own initiative''?

Dan ifisser li l-ministru b'regolament jagħti l- fakulta' lill-awtorita' li tagħmel regolament?

Hawnhekk donnu hawn regolament tal-ministru u regolament ta' l-awtorita' delegat mill-ministru.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Fil-fatt inħasset il-ħtieġa li tidħol din il- klawsola għax jistgħu joħorġu regolamenti li jawtorizzaw lill-awtorita' biex tidħol f'aktar dettall.

ONOR.

ALFRED SANT: Hawnhekk għandna li l-ministru jista' joħroġ direttivi lill-awtorita' dwar kif għandha tagħmel fuq bażi ta' policy u ta' general character li wħud jistgħu jiġu ppubblikati u wħud jistgħu ma jiġux; u għandna wkoll li l-ministru jista' joħroġ regolamenti kemm fuq l- inizjattiva tiegħu kif ukoll fuq il-proposta ta' l-awtorita'.

Imbagħad għandna wkoll li l-awtorita' tista' toħroġ direttivi, deċiżjonijiet u regolamenti.

Issa dawn ir-regolamenti u direttivi differenti għandhom kollha l-istess tifsira?

Direttiva ta' l-awtorita' u direttiva tal- ministru għandhom l-istess standing?

Jista' jkun hemm overlap bejn regolamenti li jkun ħareġ il-ministru u regolamenti li tkun ħarġet l- awtorita'?

X'inhi l-field of application ta' direttiva maħruġa mill- ministru u ta' direttiva maħruġa mill-awtorita'?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chariman, jien nifhem id-diffikulta' li qed iqajjem il-Kap ta' l-Oppożizzjoni u nista' ngħid li ladarba regolament ikun ġie pubblikat ikun japplika, oriġina minn fejn oriġina.

Pero' jista' jkun hemm regolament li jgħid li għandu jkun hemm a universal service fund u ġieli lanqas dan ma jkun biżżejjed.

Imbagħad ikun hemm bżonn b'mod aktar dettaljat kif dan il-fond se jintuża u li qed ngħidu hawnhekk huwa li f'ċirkostanzi ta' dan it-tip ikun hemm il-possibbilia' li toħroġ subdelegated legislation.

Dawn huma punti li diffiċli tispjegahom b'dan il- mod għax dawn ikunu konsegwenzjali għar-regolamenti li jkunu ħarġu diġa' u allura biex ir-regolamenti tkun tista' tapplikahom ikun hemm il-ħtieġa ta' further and more detailed regulation.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Jien nifhem l-ispjega li ta l-Ministru imma bir- rispett kollu dak li qal ma joħroġx minn dak li għandna quddiemna.

Dan qed jagħti interpretazzjoni li tista' tkun reasonable għal dak li qed jintqal u għal dak li qed jiġi miktub, imma kif inhi miktuba tista' tfisser ħafna affarijiet aktar minn hekk.

Li jkun hemm xi forma ta' delegated authority biex l-awtorita' toħroġ subdelegated legislation jew subsidiary regulations nifhimha imma mhux hekk qed ngħidu hawn.

Hawnhekk qed nerġgħu noħolqu konfużjoni sħiħa u għalhekk jien dejjem insistejt li hemm bżonn li l- għodod li nistgħu naħdmu bihom niddefinuhom ukoll b'din it-tip ta' leġislazzjoni.

Per eżempju, fl-Unjoni Ewropea għandek il-livell tal- kunsill tal-ministri u l-livell tal-kummissjoni.

Il-livell tal-kunsill jaħdem permezz ta' decision, resolution u directive u l-livell tal- kummissjoni jaħdem permezz ta' direttiva u decision u taf kull waħda għal liema field of application se tkun.

Issa kif inhi miktuba hawnhekk il- ministru u l-awtorita' jistgħu joħorġu regulations fuq l-istess ħaġa, mhux bħala subsidiary imma bħala main, u anke qed nużaw l-istess kliem li huma regulation u directive.

Naħseb li rridu nkunu aktar trasparenti għax dak li qal il-Ministru fhimtu, imma kif inhuma miktubin l-affarijiet hawnhekk jinkludu ħafna aktar minn hekk.

Nixtieq nistaqsi wkoll jekk ir-regulations li joħorġu mill-awtorita' jitpoġġewx fuq il-Mejda tal-Kamra.

U minn fejn toħroġ li jitpoġġew fuq il- Mejda tal-Kamra?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Kif għedna diġa', ladarba dawn huma regulations dawn huma legal notices u allura jkunu mqiegħda fuq il-Mejda tal-Kamra.

ONOR.

ALFRED SANT: Aħjar inkunu ċari fuq din.

Dawn ir-regulations li se toħroġ l-awtorita' jien qed neħodhom li huma sui generis, jiġifieri mhux se joħroġhom il-ministru imma se toħroġhom l-awtorita'.

Per eżempju, id- deċiżjonijiet tal-bord ta' l-MDC ma joħorġux bħala regulations imma joħorġu bħala deċiżjoni amministrattiva.

Effettivament il-Ministru għadu kemm qal hawnhekk li din hija sussidjarja.

Allura minn fejn toħroġ li dawn bilfors ikunu published fil-gazzetta tal-gvern jew b'legal notice?

Hawnhekk m'aħniex qed nitkellmu fuq l-istess regulation imma għandna r- regulations tal-ministru u għandna r-regulations ta' l-awtorita'.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, l-Interpretation Act hija applikabbli għal-liġijiet kollha kull fejn tintuża l-kelma ''regulations''.

Il- liġijiet tagħna kollha huma regulations made by legal notice to be laid on the Table of the House subject to the procedure ta' 20 days, eċċ. Għalhekk kull fejn qed tintuża l-kelma "regulations" m'għandekx bżonn tgħid ''by legal notice'' għax bl-Interpretation Act inti kopert.

Li forsi nista' nissuġġerixxi wara li tkellimt ma' l-advisors huwa li nbiddlu ftit dan il-kunċett:

"When the Minister issues regulations under this Act he may grant the authority the power to issue further detailed regulations in accordance with the principles established by the regulations issued by the Minister."

Mela hawnhekk għandna delega mill-parlament lill-ministru imbagħad għandek is-sotto-delega mill-ministru għall-awtorita'.

B'dan il-mod inkunu qed nagħmlu aktar ċar il-vires kif ġej u l-fatt li qed nitkellmu fuq ir- regulations nerġgħu norbtu l-obbligu ta' l-awtorita' li ġġibhom hawnhekk.

ONOR.

ALFRED SANT: Kull regulation li toħroġ hija taħt id il-ministru, hux hekk?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ir-regulations li joħorġu direttament taħt l- awtorita' tad-djar, per eżempju, jiffirmahom il-ministru għax inkella ma jiġux hawnhekk.

ONOR.

ALFRED SANT: Jekk qed ngħidu li se tingħata poter lill-awtorita' biex toħroġ regulations hi u mbagħad dawn jgħaddu għand il-ministru biex jiffirmahom, l-awtorita' mhu qed toħroġ xejn għax ir-regolamenti jkun qed joħroġhom il-ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Formalment il-ministru jkun qed jippubblikahom mhux joħroġhom.

Sfortunatament dawn huma splitting hairs imma jekk l-awtorita' għandha l-poter li toħroġ ċertu tip ta' regoli mingħajr ma tikkonsulta l- ministru, l-ministru ma jistax jirrifjuta li jiffirmahom.

ONOR.

ALFRED SANT: Jiġifieri l-awtorita' taqbad u tippubblikahom?

ONOR.

AUSTIN GATT: Le, teknikament ma nafx kif issir imma safejn naf jien l-awtorita' tibgħatlu l-file u lill-ministru tgħidlu liema regolamenti ddeċidiet fuqhom.

Imbagħad tgħidlu biex jippubblikahom u jpoġġihom fuq il- Mejda tal-Kamra.

At that stage jekk il-poter huwa awtonomu, il-ministru ma jistax jirrifjuta.

ONOR.

ALFRED SANT: Bir-rispett kollu dan mhuwiex awtonomu.

ONOR.

AUSTIN GATT: Le, hawnhekk qed nitkellem b'mod ġenerali fuq affarijiet oħra.

Issa hawnhekk il-ministru jista' joħroġ regolamenti li mhumiex dettaljati, pero' mbagħad jgħid lill-awtorita' biex tagħmilhom fid- dettall hi.

Issa dan huwa subject to review mill-ministru għaliex il- vires qiegħed għandu.

ONOR.

ALFRED SANT: Per eżempju, l-MDC għandha d-deċiżjoni tal-bord u deċiżjonijiet under delegated authority u kull deċiżjoni li tittieħed tmur quddiem il-ministru biex jiffirmaha.

M'hemm l-ebda awtonomija fis-sens li toħroġ u tgħid liema direttiva hija ta' l-MDC u liema direttiva hija ta' l-awtorita'.

Anke jekk il-ministru jgħid lill-awtorita' toħroġlu detailed regulation, fl-aħħar mill-aħħar ir-regulation se tibqa' tal-ministru la se jiffirmaha hu.

Allura hemm bżonnha din?

ONOR.

AUSTIN GATT: F'dan il-każ iva.

Il-formalita' finali tkun il-firma tal-ministru li mbagħad bħala konsegwenza tiġi ppubblikata fil-gazzetta tal- gvern u titqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni staqsa jekk hemmx bżonnha din.

Fir-realta' wieħed irid jiftakar li jekk għal xi raġuni jew oħra l-ministru jibqa' jkaxkar saqajh u ma jwassalx għall-pubblikazzjoni ta' dawk ir-regolamenti b'mod evidenti, se jkun hemm il-poter tad-dibattitu pubbliku li jitkellem dwar li l-ministru qed jirrifjuta li jagħmel dak li formalment ġie fformalizzat mill-awtorita'.

ONOR.

ALFRED SANT: Dak jiġri fi kwalunkwe każ.

Jekk l-MDC ddeċidiet xi ħaġa on a policy basis u bagħtitha għand il-ministru li jibqa' ma jiffirmahiex, f'dak il-każ mhux dejjem tinqala' din il-biċċa xogħol?

Il- punt mhuwiex dak.

Il-punt huwa li jekk in-natura tar-regulations once drafted mill-awtorita' hijiex differenti mir-regolamenti li joħroġ il- ministru ipso facto li huwa ministru.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Nieqfu hawn għax sar il-ħin.

F'nofsinhar il-Kamra rriżumiet u l-President tal-Kumitati rrapporta progress u talab il-permess sabiex il-Kumitat jerġa' jiltaqa'.

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru jekk jogħġbu jressaq l-Aġġornament tal- Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar it-Tnejn, 26 ta' Ġunju, 2000 fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Abbozz ta' Liġi għat-Twaqqif ta' Awtorita' ta' Malta dwar il- Komunikazzjoni – Kumitat (Kont);

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kunsill Malti għall-Artiġjanat – Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar l-Awtorita' Maltija għall-Għemil ta' Standards - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Affarijiet tal-Konsumatur – Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Awtorita' għas-Saħħa u s-Sigurta' fuq il-Post tax- Xogħol – Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza tad-Dwana – Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Interpretazzjoni - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni ta' l-Erarju - Tieni Qari (Kont.); u

Riżoluzzjoni mressqa mill-Prim Ministru dwar il-qagħda fil-pajjiż - Kontinwazzjoni.

Abbozz ta' Liġi dwar il-Privattivi Industrijali - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Rifuġjati - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Bastimenti Merkantili - Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

EDWIN VASSALLO (Segretarju Parlamentari): Mr. Speaker, jekk wieħed jagħti ħarsa lejn l-aktar statistika li ħarġet dwar impjiegi għandu jinnota b'sodisfazzjon li żdied b'ammont konsiderevoli kemm in-numru tal-gainfully occupied kif ukoll dak tas-self-employed.

Dan in-numru żdied kemm jekk wieħed iqabblu maċ-ċifri li ħarġu f'April tas-sena li għaddiet kif ukoll jekk wieħed iqabblu ma dawk li ħarġu f'Marzu li għadda.

Dan huwa suċċess għall-politika tal-gvern.

Din iż-żieda kemm fil-gainfully occupied kif ukoll fis-self-employed tirriżulta għax in-nies qed iħossu li jistgħu jaħdmu għaliex qed isibu lilhom infushom imħarsin permezz ta' politika li kapaċi ssostnihom..

Barra minn hekk ħafna mill-gainfully occupied qed jaħdmu għaliex b'mod jew ieħor seta' kien hemm espansjoni kummerċjali.

Forsi din l-istatistika turi wkoll li iżjed individwi qed jiddeċiedu li jaħdmu għal rashom għaliex iħossuhom forsi komdi u lesti li jilqgħu l- isfida li huma jidħlu għal din id-dinja tan-negozju.

Minn dawn iċ-ċifri wieħed issa jrid jagħraf x'inhuma l-isfidi tagħna bħala gvern biex dawn in- numri nkunu nistgħu nsostnuhom u nħarsuhom.

Għalhekk tajjeb li naraw x'viżjoni għandu l-gvern biex l-inizjattiva ta' dawn in-nies tiġi sostnuta.

Mr Speaker, f'dan il-pajjiż għandna d-data ta' meta niċċelebraw l- indipendenza, għandna d-data ta' meta niċċelebraw il-ġurnata meta sirna repubblika pero' donnu li qatt ma ħadna deċiżjoni - bħala poplu u mhux biss bħala gvern - li ma nibqgħux naġixxu, naħdmu u nieħdu deċiżjonijiet b'moħħ kolonjali u b'moħħ li juri li aħna donnu li għadna naħsbu kif kienu jaħsbu ta' qabilna.

Minkejja li l-ġenerazzjonijiet jinbidlu, f'ħafna okkażjonijiet mingħajr ma nkunu nafu donnu li għadna qed naħsbu ta' pajjiż kolonjali u donnu li nħossuna komdi nitolbu dak li neħtieġu minn xi ħadd ikbar minna.

Wasal il-waqt li anke s-settur tan-negozju ma jibqax jitlob iżjed mingħand il-gvern.

Ma jistax jibqa' jiddependi biss mill-viżjoni tal-gvern.

Il-gvern għandu viżjoni - u se nitkellem fuqha - pero' min-naħa l-oħra ma jistax ikun li jibqa' jkollna nies fis-settur tan-negozju li għadhom iħarsu lejn il-gvern bħala l-istituzzjoni li dejjem iridu jitkarrbu mingħandha.

Għad hawn min jaħseb ukoll li l-gvern irid ikun preżenti biex ikun l-istepney għal meta ma jasalx hu.

Donnu li fil-pajjiż wieħed dejjem jara kif ir- riskju jaħbih jew jinsih għal xi ftit.

Donnu għad hawn il-mentalita' li wieħed irid jara kif jevadi milli jieħu d-deċiżjoni tar-riskju u din hija marda soċjali li għandna f'dan il-pajjiż.

X'ħin niġu biex nieħdu riskju m'aħniex nuru li kapaċi nerfgħu r-riskju.

M'aħniex poplu li kapaċi nidħlu f'mentalita' ġdida u nitilqu minn din il-mentalita' kolonjali ta' protezzjoniżmu.

Anke l-istess fdalijiet li għandna f'dan il-pajjiż u li huma attrazzjonijiet turistiċi juru u jixhdu kemm f'dan il-pajjiż għandna storja ta' protezzjoni.

U għad għandna din il-mentalita' fejn anke s-settur tan-negozju jrid jinħeba u jara kif jipproteġi lilu nnifsu taħt id-djul ta' min ikun qiegħed imexxi.

Jien ngħid li wasalna għaż-żmien u fiċ- ċirkostanzi fejn ikollna nitilqu minn din il-mentalita'.

Irridu naraw kif nibdew nersqu lejn mentalita' oħra fejn is-settur governattiv, fejn il- burokrazija ma tkunx hi l-mutur tad-deċiżjonijiet ekonomiċi jew inkella ma jkunx il-gvern il-mutur tad-deċiżjonijiet ta' negozju li jeħtieġ li jittieħdu f'dan il-pajjiż.

Il-gvern għandu jkun biss il-facilitator u jkun hu li jara li s-settur tan-negozju jkun kapaċi jaġixxi u jiżviluppa lilu nnifsu bl-aħjar mod possibbli.

Mr Speaker, nitkellem b'dan il-mod għaliex proprju qegħdin fiż-żmien fejn il-kunċett ta' l-Unjoni Ewropea f'dan il-pajjiż sar realta'.

Ikun min ikun il-partit li se jkun qed imexxi dan il-pajjiż, aħna qatt m'aħna se nitilqu minn taħt id-dell ta' l-Unjoni Ewropea.

Id-differenza bejn iż-żewġ partiti hija l-metodu ta' kif se naslu f'din id-direzzjoni, pero' huwa ċar li hawn qbil politiku li d-direzzjoni hija li aħna nkunu qrib kemm jista' jkun ma' l-Unjoni Ewropea.

Dan jemmnuh iż-żewġ partiti fejn il-Partit Nazzjonalista jemmen li bi sħubija sħiħa hemm l-akbar vantaġġi u l-Partit Laburista donnu jrid jgħid li ma jridx jissieħeb għalissa.

(Interruzzjonijiet) Pero' mhux qed jgħid le imma qed jgħid biss li ma jridx li pajjiżna jissieħeb għalissa.

Dan ifisser li aħna se nkunu direttament parti min-numru ta' pajjiżi li jaqblu bejniethom fuq ċerti prinċipji fundamentali u dan il-fatt ma nistgħux naħirbu minnu.

Aħna rridu nagħmlu parti minn dan il-baskett ta' inizjattivi għax qed naraw li wieħed jaqbillu jżarma l-fruntieri li jifirdu pajjiż minn ieħor biex il-kummerċ ikun jista' jsir aħjar.

Mr. Speaker, aħna tal-fehma li dan il-pajjiż ikollu żvilupp iktar sostnut ta' attivita' kummerċjali kemm-il darba nkunu nagħmlu parti minn dan il- pakkett ta' inizjattivi li jissejjaħ Unjoni Ewropea.

Illum huwa ta' sodisfazzjon li n-negozjaturi ta' dan il-pajjiż qed jgħidu li f'diversi setturi aħna diġa' qegħdin in line ma' l-acquis communautaire.

Hawnhekk irrid ngħid li jien naħseb li issa fadal sfida oħra daqshekk ieħor importanti.

Irridu nkunu in line ma' l-Unjoni mhux biss f'dak li għandu x'jaqsam ma' dokumentazzjoni u liġijiet imma rridu nkunu in line ma' l- Unjoni Ewropea wkoll f'dik li hija l-mentalita', u dan mhux għaliex qed jgħid hekk il-Partit Nazzjonalista imma għaliex hekk jaqblilna kemm-il darba rridu nsostnu l-attivita' kummerċjali f'dan il-pajjiż.

Illum il- ġurnata rridu nifhmu li mhux biss il-burokrazija li qed tieħu ħsieb id- dokumentazzjoni u l-liġijiet trid tkun in line ma' l-Unjoni imma anke l- entitajiet li qegħdin joffru s-servizz tagħhom lis-settur kummerċjali jrid ikollhom il-mentalita' ta' l-Unjoni.

Din hi mentalita' ta' effiċjenza u ta' kif wieħed jasal li jkun kapaċi li jerfa' r-responsabbilta' u jieħu r- riskju.

Ma nistgħux nibqgħu pajjiż b'idea kolonjali fejn naħsbu li dejjem nistgħu naħarbu mir-responsabbilta' għaliex hemm xi ħaddieħor li se jerfagħha hu.

Li pajjiżna jidħol u jieħu sehem fl-inizjattivi, fid-djalogu u fil-proċess ta' tmexxija ma' pajjiżi oħrajn ta' l-Unjoni Ewropea ma jfissirx li qegħdin nistaħbew wara ħaddieħor.

Lanqas ma jfisser li se nitilfu l-identita' tagħna.

Ifisser li b'responsabbilta' nerfgħu il- pożizzjoni tagħna u nieħu d-deċiżjonijiet tagħna.

Mr. Speaker, ir-realta' ta' Brussels m'hijiex realta' ġeografika jew ta' ħakma bħalma kienu l-ħakma Ingliża, il-ħadma Franċiża u dik tal-Kavallieri.

Hija realta ta' impenn.

Aħna impenjati nerfgħu b'responsabbilta' d-deċiżjonijiet li nieħdu quddiem ħaddieħor u li nerfgħu ta' ħaddieħor għax ngħarfu li jkun jaqblilna.

Qed ngħid hekk, Mr Speaker, għaliex ftit tal-ġranet ilu kien hawn ukoll il-ġimgħa ddedikata għas-servizz pubbliku.

Is-servizz pubbliku jagħmel ħafna differenza f'pajjiżna.

L-iżvilupp ekonomiku u soċjali ta' dan il- poplu jiddependi ħafna mill-effiċjenza ta ́dan is-servizz.

Is-servizz pubbliku irid jasal li jifhem li hu għandu jara li jkun in line proprju ma' min irid li jkollna inqas burokrazija.

Irid ikollna l-inizjattivi kollha meħtieġa biex naraw li min hu self-employed jew fis-settur tan-negozju ma jkunx imxekkel.

Jekk hemm ix-xkiel aħna mpenjati li nnaqqsuh.

Għalkemm bejn id-diskors u l-fatti ħafna drabi wieħed isib li hemm differenza, l- isfida tagħna hi li nnaqqsu dan ix-xkiel.

Huwa faċli niġu hawnhekk u nitkellmu u forsi anke npinġu sitwazzjoni kerha bħala sabiħa jew bil- maqlub, iżda x'ħin niġu għal fatti irridu naraw li d-diskors tagħna verament jixhed impenn.

Mr Speaker, irrid permezz ta' dan l-aġġornament nitlob li ma nibqgħux nattwaw il-mentalita' tal-preservazzjoni. ll-preservazzjoni fil-wirt kulturali tagħmel sens u l-preservazzjoni ta' dak kollu li writna mingħand missirijietna bħala valur storiku ukoll jagħmel sens, pero' l-politika u l- mentalita' ta' preservazzjoni li kulħadd jixtieq jibqa' jżomm - u din iwritniha minn żmien Napuljun f'dawk li huma liġijiet u sistemi ta' raġunar u ta' kif ngħaddu r-responsabbilta' lil xulxin - m'għadhiex tagħmel sens.

Il-preservazzjoni ta' kif nirraġunaw fil-kummerċ, per eżempju, m'għadhiex tagħmel sens.

Irridu nkunu riskjużi biżżejjed li ma nibqgħux nippreservaw dak li għadda żmienu.

Irridu nkunu kuraġjużi wkoll biex dak li nagħmlu llum, inkunu nafu sa meta jrid iwassal u mhux iservi sa min jaf meta u nerġgħu ngħabbu l-ġdid fuq l-antik.

Jekk nieħu l-eżempju tat-timbri, li qed nagħmlu hu li ndaħħlu l-ġodda u nżommu l-antiki.

It-timbru l-antik ma jitneħħa qatt.

Dejjem inżidu t-timbru l-ġdid.

Dan li qed ngħid tistgħu tarawh fid-dwana.

Il-burokrazija donnha qatt ma tnaddaf proċeduri antiki imma tgħabbi l-proċeduri ġodda magħhom u għaldaqstant nitlob biex ma jkollniex politika ta' preservazzjoni u containment .

Anke fl-istudju tal- kummerċ fl-Universita ta' Malta tidher din il-mentalita.

Li jiġri hu li aktar naċċennaw għal risk avoidance milli fuq kif niffaċċjaw riskju.

Hawnhekk nagħti raġun lill-Ministru Louis Galea meta kien qiegħed jitkellem waqt seminar u qal li osserva li l-ispirtu ta' entrapreneurship mhux qed jidher fil-gradwati ta' llum għaliex proprju għandna mentalita' ta' containment.

Hija l-idea li nżommu kollox stabbli li żżommna milli nieħdu riskji.

Mr Speaker, nixtieq nagħmel riferenza għall-viżjoni politika tal-gvern.

Din trid tkun kapaċi ssostni lil dawk li ħadu deċiżjonijiet li jidħlu fis- suq bħala self-employed jew bħala negozji żgħar.

Ftit ilu tħabbar u anke tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra position paper dwar fejn ninsabu vis-a-vis l-applikazzjoni tagħna għal sħubija fl-Unjoni, b'riferenza partikolari għal dak li għandu x'jaqsam ma' chapter 16, li jittratta n-negozji ż-żgħar u l- ftehim li sar ma' l-Unjoni Ewropea.

Il-ħsieb hu li lil dan is-settur nagħtuh l-għodda meħtieġa biex ikun jista' jsostni l-inizjattivi li qegħdin jittieħdu, anke bid-direzzjoni li toffri l-Unjoni stess.

L-Unjoni m'hijiex ħakma iżda realta' u tirrifletti diversi ideat ta' diversi pajjiżi.

Dawn huma l-istess ideat li jixtiequ jaraw is-setturi kummerċjali f'pajjiżna.

Per eżempju, illum il-ġurnata rridu nibdew naħsbu kif se naraw li jkollna min inaqqas il-burokrazija u kif nistgħu nnaqqsu r-red tape.

Huwa tajjeb li, per eżempju, nibdew naraw inizjattivi bħal dawn li ġejjin:

"To simplify and improve community legislation, increase transparency and spread the best practices on simplifying and improving the administrative machinery, improve the framework of transition operations of SMEs, improve access to loan financing, intensify efforts to reduce late payment problems, facilitate the development of specific financial instruments, stimulate the development of capital markets for the fast growing SMEs. develop information services, improve the promotion of SME policy actions, and promote co-operation through business research networks.'

Din hija l-mentalita' tal-pajjiżi li jifformaw l-Unjoni Ewropea.

Hi mentalita ta' kif iridu jtejbu ċ-ċirkostanzi tagħhom fejn is-settur tan- negozju jixtieq imur il-quddiem.

Huwa dan il-qbil li mal-pajjiżi ta' l- Unjoni Ewropea.

Dak li konna diġa' qed naħsbu għalih, proprju sa meta kont kważi ngħatajt ir-responsabbilta' ta' dan l-uffiċċju.

Konna qed naħsbu li jkollna unit għan-negozji ż-żgħar.

Din illum qegħda ssir realta' u din ir- realta' qed naraw kif tikkonforma ma' dawn id-direttivi.

Huma direttivi ta' kif wieħed jasal biex jgħin in-negozju tas-settur iż-żgħir.

U proprju għalhekk min hawn u ftit tal-ġranet oħra se nkunu qegħdin inniedu dan l- uffiċċju li se jkun qed jissejjaħ small business efficiency unit.

Dan il- unit hemm il-qbil dwaru u huwa mniżżel fil-position paper.

Għandu jkun ukoll il-co-ordinating focus u għandu jkun ukoll il-metodu ta' kif jara kif isiru l-affarijiet - qed nikkwota mill-position paper:

"A small business efficiency unit has been established within the ministry of economic affairs to focus on the needs of small businesses and the self-employed.

It is to act as a one-stop shop for the small businesses.

It stimulates entrepreneurship and combats excessive bureaucracy."

Irridu naraw kif innaqqsu din il-burokrazija u ngħinu lis-settur tan- negozji ż-żgħar.

Dan jidher fil-mod kif qed inwaqqfu l-kunsill Malti għall- artiġġjanat.

Mr Speaker, ftit tal-ġranet ilu beda d-dibattitu fuq it- Tieni Qari ta' din il-leġislazzjoni.

Qegħdin naqblu wkoll ma' l-Unjoni Ewropea li naraw li nippubblikaw policy paper fuq l-entrapreneurship development f'dan il-pajjiż.

Din hija l-viżjoni tagħna; hu programm li naraw kif naslu li jkollna leġislazzjoni biex tiffaċilita inizjattivi u skemi ta' finanzjar għan-negozji u setturi kummerċjali.

Dan qed isir f'dik li għandha tissejjaħ Business Promotion Act.

Tkellimt fuq it-tneħħija ta' burokrazija żejda biex ngħinu lill- imprendituri ż-żgħar.

Pero' ngħid li jkun inutli li jkollna uffiċċju li jaħseb.

Se jkun inutli li jkollna t-terms of reference biex naraw li l- burokrazija titneħħa.

Inutli jekk jibqa' miktub fuq il-karta u ma jkunx imsarraf f'impenn mill-gvern.

Ma nistgħux inkunu in line biss ma' dik li hija dokumentazzjoni u leġislazzjoni imma wkoll ma' l-l-ispirtu, ma' dik li hija viżjoni.

Din il-viżjoni hija viżjoni ta' għajnuna għal min irid jidħol fin-negozju.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal-lejla, it-Tnejn, 26 ta' Ġunju, 2000 fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Ministru.

Fin-12.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

MTARFA - XOGĦLIJIET FIL-BYPASS

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jinformana meta se jitkomplew ix- xogħlijiet fuq l-Imtarfa bypass?

Kemm se tkun in-nefqa għal dawn ix- xogħlijiet u meta se jiġu finalizzati x-xogħlijiet pendenti u t-triq tkun kompluta?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Id-dipartiment tat-toroq issottomentta l-pjanti mitluba mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar għat-tieni fażi tax-xogħlijiet fuq l- Imtarfa bypass peress illi t-triq trid titwessa' f'xi partijiet tagħha biex il-linja tiġi kkoreġuta.

Is-sejħiet għall-offerti jkunu jistgħu jiġu ppubblikati hekk kif ikun hemm l-indikazzjonijiet neċessarji li l-awtorita' se tapprova il-pjan tad-dipartiment.

Dwar ix-xogħlijiet ta' l-ewwel fażi id-dipartiment issottometta wkoll għand l-Awtorita' ta' l-Ippjanar applikazzjoni biex jiġi modifikat il-ħajt li nbena biex iżomm it-tafal u meta l-permess jinħareġ, dan ix-xogħol ikun jista' jsir bied din il-fażi tax-xogħol titlesta.

TOROQ ARTERJARI - TARMAK

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' kunsilli lokali f'Malta li talbu lill-Ministeru sabiex jagħti t-tarmak fit-toroq arterjali li jappartjenu l-konfini tagħhom?

Kemm hija kkalkulata n-nefqa globali li l-gvern jirrikjedi biex iwettaq dawn it-talbiet tal-kunsilli lokali sabiex jingħata t-tarmak f'ċerti toroq proposti fil-lokalitajiet tagħhom?

X'inhija l-pożizzjoni tal-gvern u cioe' kemm hija n-nefqa li se tintnefaq, bejn Ġunju u Diċembru li ġej, sabiex jitwettqu dawn it-talbiet tal-kunsilli lokali f'Malta?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għar-rapporti dwar toroq arterjali li tqiegħdu fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is- seduta.

BIEDJA U SAJD - LAQGĦAT

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' laqgħat bejn id-dipartiment ta' l-edukazzjoni, l-istitut ta' l-agrikoltura ta' l-Universita' ta' Malta u d-dipartiment ta' l-agrikoltura u sajd, bil-għan li l-oqsma tal-biedja u sajd ikunu integrati fil-programm edukattiv ta' l-iskola sajf?

Meta saru min kien preżenti u xi programm tfassal sabiex jgħin lit-tfal Maltin u Għawdxin li se jattendu l-iskola sajf ikollhom aktar għarfien u edukazzjoni dwar dawn l-oqsma li minnhom tant tiddependi l-provvista ta' l- ikel tal-poplu tagħna?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-għanijiet ewlenin wara l-programm edukattiv ta' Skola Sajf huma:-

L-istudenti tal-B.Ed ikollhom esperjenza diretta ta' tagħlim li tgħinhom fil-karriera futura tagħhom.

It-tfal li jattendu Skola Sajf ikollhom ċans jesprimu l-kreattivita` tagħhom li x'aktarx ma tkunx possibbli tul is-sena skolastika.

Informat ukoll li l-iSchool Co-Ordinators li jmexxu l-proġetti ta' Skola Sajf huma liberi li jagħmlu dawk il-kuntatti li jidhrilhom li jkunu fl- interess ta' l-istudenti tal-B.Ed u tat-tfal li jattendu.

Dawn jista' jkun li jkunu jinkludu fost l-oħrajn l-oqsma tal-biedja, agrikoltura u sajd.

STUDENTI - INĊIDENTI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' studenti fil-livell primarju u sekondarju tal-gvern li kellhom xi inċidenti waqt it-trip ta' l-iskola?

X'ikkawża dawn l-inċidenti u x'passi ttieħdu?

X'servizzi joffri d- dipartiment lill-iskejjel f'ċirkostanzi bħal dawn?

ONOR.

LOUIS GALEA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

RABAT - BARRIERA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Peress li r-residenti ta' Għar Barka, Rabat, partikolarment dawk residenti "phase two" kif ukoll ir-residenti tal-lunzjata, ilhom is-snin jilmentaw mill- inkonvenjent kbir li qed tikkawżalhom il-barriera li hemm qrib l-inħawi residenzjali, tant li jinsabu f'sitwazzjoni li ma jifilħux jirreżistu aktar theżżiż ta' l-isplussivi li jħossu fil-bini tagħhom wara l-isparaturi regolari li jsiru fil-barriera msemmija, jista' l-Ministru jinvestiga din is-sitwazzjoni urġenti ħalli jittaffew il-problemi kbar ta' dawn il- familji?

Jista' l-Ministru jara li ssir sistema ta' permessi differenti għall-kwantita' ta' splussivi li qed jiġu sparati peress li r-residenti in kwistjoni jinsabu taħt pressjoni kbira kawża tal-15-il sena li ilhom jissaportu dan it-theżżiż?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li l-Awtorita` ta` l-Ippjanar tagħmel monitoring regolari meta jintuża splussiv fil-barrieri.

L-Awtorita` għandha strumenti li jkejlu s-saħħa tat-theżżiża u permezz ta` monitoring regolari l-Awtorita` taċċerta li ma jsirx theżżiż eċċessiv.

Fejn jinstab li l-qtugħ ta` blat minn dawn il-barrieri jagħmel theżżiż iżjed milli hu aċċettabli, l-ammont ta` splussiv li huma jkollhom permess jużaw jiġi mnaqqas.

Fil-każ tal-barriera in kwestjoni, l-Awtorita` ta` l-Ippjanar diġa` naqqset l-ammont ta` splussiv li jista` jintuża f`din il-barriera.

Fil- fatt, f`din il-barriera jintuża inqas minn nofs l-isplussiv li jintuża normalment f`barrieri oħra.

Minn records li għandha l-awtorita`, il- livelli ta` theżżiż f`din il-barriera dejjem kienu f`livell li mhux mistenni li jagħmel ħsara fuq il-proprjeta` fil-viċin.

DJAR - APPARTAMENTI

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'kien l-eżitu tal-132 Condition Reports fuq garaxxijiet u appartamenti/maisonettes ġodda tal-gvern imniedi mill-Awtorita' tad-Djar?

Jista' jgħid in segwitu għas-site plans u spezzjonijiet li saru, kemm kien hemm proprjeta', li fuqha l-Awtorita' tad-Djar kienet se tagħmel żvilupp, li kienet okkupata?

Jista' l-Ministru jgħid, f'każi simili, x'passi ttieħdu u fejn irriżultaw dawk il-każi?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninsab informat li l-kazijiet fejn irrizulta li kien hemm xogħol mhux skond is-sengsa jew ssarat, dawn ġew riferuti lid- dipartiment konpernat jew lill-perit inkarigat mill-promett biex isir ix- xogħol mestiem.

Dan ix-xogħol jimi segwit mill-Awtorita' tad-Djar biex jimi assigurat li jsir gsas-sodisfazzjon tal-partijiet interessati Ninsab informat ukoll li kien hemm proprjetaż f'Ħaz-Zebbuġ li nstabet li kienet okkupata u li passi legali qed jittieħdu f'dan il-każ.

DJAR - SKEMA "U"

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid min huma l- membri formanti tal-panel imwaqqaf mill-bord ta' l-Awtorita' tad-Djar sabiex jistudja l-offerti magħmula taħt Skema "U"?

Jista' jgħid kemm kien hemm ċittadini li bejn l-1 ta' Ottubru 1999 u Ġunju 2000 offrew li jbiegħu proprjeta' lill-Awtorita' taħt l-istess skema?

Jista' jgħid x'irriżulta in segwitu għall-ispezzjonar, layout plans u anke rakkmandazzjonijiet fuq il- proprjeta' offruta?

Jista' jindika fejn kienet lokata din l-istess proprjeta'?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Il-lokalitajiet li fihom tinsab il-proprjeta' offruta lill-Awtorita' tad-Djar huma f'Malta - B'Kara, Bormla, Fgura,.

Gsaxaq, Gzira, Luqa, Marsa, Naxxar, Rabat, San Miljan, San Pawl il-Baħar, Santa Venera, Sliema, Tarxien, Valletta, Xgħajra, Zejtun, Zurrieq u f'Gsawdex - Għarb u Rabat Dwar il-partijiet l-osra tal-mistoqaija nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 17,067.

NAXXAR - DRENAĠĠ

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Filwaqt li nagħmel riferenza għal mistoqsija parlamentari nru.

2666, jista' l-Ministru jgħid f'liema stadju waslu x-xogħlijiet fi Triq Andrea Debono fin-Naxxar?

Sa meta x-xogħol ta' drenaġġ u surfacing se jitlesta?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li għal din it-triq infetah tender.

Dan jinkludi gravity main, rising main u bini ta' pumping station.

Għadna qed nistennew l-easement approval mil-lands u l-approvazzjoni tal- bini tal-pumping station mill-awtorita' ta' l-ippjanar, u qabel dawn l- approvazzjonijiet ma jistax jiġi pubblikat dan it-tender.

BIRRA - TAXXI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid kemm jitħallsu dazji/levies/taxxi fuq birra importata?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li r-rati ta` dazji\levies\taxxi fuq birra importata huma hekk;

| | | | | |IMPORT |EXCISE |LEVY |VAT | |DUTY |DUTY | | | | | | | | |24% |Nil |Lm0.25|15% | | | |per | | | | |litre | |

M`hemmx import duty fuq birra ta` origini Ewropea.

OPRI TAL-BAĦAR - LIĊENZJI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid kemm tħallsu f'liċenzji fuq opri tal-baħar matul is-sena 1999?

ONOR.

JOHN DALLI: Nitlob l-Onor.

Interpellant jgħaddi l-mistoqsija lill- ministru konċernat.

MALTA SHIPBUILDING - XOGĦOL

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid x'qed isir sabiex il-Malta Shipbuilding ikollhom aktar xogħol la jitlesta x-xogħol li hemm għaddej bħalissa?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għal mistoqsija parlamentari nru.

16714 li kienet tittratta l-istess materja waqt seduta nru.

312 tat-Tlieta 13 ta` Ġunju, 2000.

ISLA - IRMIĠĠ

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk dawk is-sidien ta' l-opri tal-baħar li għandhom l-irmiġġ tagħhom quddiem il-gabbani fix-xatt ta' l- Isla humiex se jibqgħu jgawdu dan l-irmiġġ meta jsir il-proġett tal-marina?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li biex iseħħ il-proġett tal-Kottonera, l-awtorita' maritima tgħat id-dritt lill-Cottonera Waterfront Group biex tibni, topera, tiżviluppa u tikkontrolla l-yacht marina.

Il-baħar quddiem il-gabbani fix-xatt ta' l-Isla jaqa' taħt din il-konċessjoni.

Il-Cottonera Waterfront Group huma, skond il-kuntratt, obbligati li jipprovdu faċilitajiet għal 150 frejgatina fl-istess marina.

SVPR - WAITING LIST

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jagħti lista, lokal b'lokal, tal-persuni li qegħdin jistennew biex jidħlu f'St.Vincent De Paule?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra iktar kmieni f'din is-seduta.

SKEJJEL - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jagħti informazzjoni dwar liema skejjel statali ser isirilhom xogħol ta' manutenzjoni fis-sajf li ġej?

Jista', f'kull każ, jgħid x'tip ta' xogħol ser isir?

ONOR.

LOUIS GALEA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

AMBJENT - DIRETTUR

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il direttur inħatar fid-dipartiment u entitajiet li jaqgħu taħtu minn Settembru, 1998 sal-lum?

Jista' jgħid: (1) min huma dawn id-diretturi; (2) x'kundizzjonijiet igawdu; (3) kemm minnhom u min minnhom huma ntitolati li jkollhom karozza; (4) kemm minnhom u min minnhom huma ntitolati għal mobile phone?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li minn Settembru, 1998 'l hawn inħatru żewġ diretturi fil-ministeru għall-ambjent: (1) Dawn huma Anthony Abela A&CE u Joseph Spiteri Bailey.

(2) Dawn għandhom salary scale 4, free telephone facilities u annual bonus skond il-performance tagħhom.

(3) It-tnejn huma ntitolati li jkollhom karozza.

(4) Il-mobile phone jingħata skond l-esiġenzi tax-xogħol tagħhom.

MPFA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'xogħol sar s'issa mill-ministeru ma' l-għaqda ta' l-MPFA biex jingħataw bini bl-istess kriterji ta' għaqdiet sportivi oħra f'Ta' Xbiex biex minn hemm imexxu l-ħidma tagħhom għall-ġid tat-tfal?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li uffiċjali tal-Malta playing fields association kienu ltaqgħu mas-segretarju parlamentari fil-Ministeru ta' l- Edukazzjoni.

Matul din il-laqgħa kienet ġiet diskussa l-possibbilta` li l- art f'Ta' Xbiex li qiegħda tokkupa l-MPFA tiġi mgħoddija lilhom permezz ta' riżoluzzjoni parlamentari.

Il-każ kien ġie riferut lill-Kunsill Malti għall-isport biex jinbdew il-proċeduri meħtieġa.

Wara laqgħat li saru maċ- chairman tal-Kunsill Malti għall-isport, beda l-proċess amministrattiv fuq it-talba ta' l-MPFA.

Bħalissa qed nistennew li jkun hemm clearance mid- dipartimenti konċernati.

STUDJI - MOBILE PHONE ANTENNAE

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid x'xogħol għamel s'issa l-bord li nħatar biex jistudja l- impatt tal-mobile phone mast antennae fuq is-saħħa?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninsab infurmat li l-bord li nħatar biex jifformula kodiċi ta' prattika bbażat fuq studji xjentifiċi u rakkmandazzjonijiet minn istituzzjonijiet internazzjonali wasal fil-fażi li jifformula l-ewwel draft ta' dan il-kodiċi.

SKEJJEL - SIR ADRIAN DINGLI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Peress li bħalissa x-xogħol fuq il-bini tal-junior lyceum Sir Adrian Dingli f'Pembroke jinsab wieqaf, jirriżultalu l-Ministru li fuq il-lant tax-xogħol hemm perikli għat-tfal u l-istaff?

ONOR.

LOUIS GALEA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

TA' QALI - CRAFTS VILLAGE

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Peress li l-pjanijiet dwar il-villaġġ tas-snajja f`Ta` Qali għadu ma ġiex finalizzat, ma naħsibx li jkun opportun li wieħed jagħti dettalji f`dan l-istadju.

LUQA - NEGOZJI ŻGĦAR

L-ONOR.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Peress li l-informazzjoni li qed tintalab għadha ma waslitx f`dan il-ministeru, it-tweġiba tingħata appena tali informazzjoni tkun disponibbli.

TARXIEN - TRIQ DUN KARM SANT

L-ONOR.

16068, li oriġinarjament saret lill-Ministru għall-Ambjent u li issa ġiet riferuta lilu u cioe': jistax jikkonferma li residenti fi Triq Dun Karm Sant f'Ħal Tarxien qegħdin ibatu minn dawl baxx jew nieqes fit-triq?

Jekk fl- affermattiv, jista' jipprova jirrimedja din is-sitwazzjoni?

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-ilment ta` l-Onor.

Interpellant ġie mgħoddi lill- Korporazzjoni Enemalta sabiex jiġi mistħarreġ u jekk ikun il-każ tittieħed l-azzjoni meħtieġa.

BIRŻEBBUGIA - SPARATURA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid għaliex ma saritx inkjesta maġisterjali wara rapport li sar l-għassa ta' Birżebbuga nhar il-Ħadd 2 ta' April, 2000 meta xi ħadd spara fid-direzzjoni ta' ħames persuni waqt li dawn kienu f'razzett f'Bengħisa?

Għaliex il-persuna ndikata bħala suspettata li kkommettiet dan ir-reat gravi ma ġietx arrestata u saru fuqha eżamijiet forensiċi dwar gunshot residue?

Għaliex ma ġewx elevati l-armi tan-nar tas-suspettat u l-familja tiegħu?

Għaliex ma tteħdux passi kontra min, għal perjodu kontinwu ta' aktar minn tlett xhur sħaħ, sakkar b'katnazz kontra r-rieda tagħha, anzjana ta' 77 sena li hija wkoll persuna bi bżonnijiet speċjali, liema persuna kienet waħda minn dawn il-ħames persuni li sar l-imsemmi attentat fuq ħajjithom?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li ma jirriżultax li fid-data msemmija mill-Onor.

Interpellant, il-pulizija kellha xi rapport hekk kif imsemmi fil-mistoqsija.

Ir-rapport li wasal għand il-pulizija kien fis-sens li nstema` tir fil-viċin u li kien waqa` xi ċomb fil-bitħa u li kien instema` ħoss mal-bieb tal-ħadid.

Ir-rapport kien jgħid ukoll li l-mara u iben it- tifel ta` sid ir-razzett kienu ħarġu ftit tal-ħin qabel u għalhekk kienu qed jissuspettaw fihom.

Skond il-kodiċi kriminali tali rapport ma jinkwadrax taħt ir-rekwiżit ta` inkjesta mill-maġistrat ta' l-għassa, u għaldaqstant ma kienx hemm lok li jkun infurmat il-maġistrat ta` l-għassa.

Dawn l-istess ċirkostanzi ma kenux biżżejjed sabiex il-proċdura li qiegħed isemmi l-Onor.

Interpellant tkun segwita.

Dwar l-aħħar parti tal-mistoqsija nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jagħtini aktar dettalji ta` din il-persuna sabiex inkun f`pożizzjoni li nikseb it-tagħrif mitlub.

MMA - DIRETTURI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid min hu ċ-chairman u l-membri tal- bord tad-diretturi ta' l-awtorita' marittima ta' Malta?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nirriferi lill-Onor Interpellant għall-ħarġa tal- Gazzetta tal-Gvern Nru 16932 tas-7 ta' April, 2000.

DINGLI - ASFALTAR

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx xi problema ħalli Triq Dun Karm Frendo (parti) Dingli, tiġi mogħtija wiċċ peress li din ilha fi stat ta' abbandun għal ħafna snin?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li fil-lokal fejn il-livelli tal- junction bejn Triq Dun Karm Frendo u t-triq ta' taħtha ma tantx jaqblu u għalhekk l-awtorita' ta' l-ippjanar intalbet tagħmel li hemm bżonn biex jiġu definiti sew il-livelli għal dawn it-toroq, ħalli dan ix-xogħol jitlesta u jiġi maqbul.

Id-dipartiment tat-toroq ikun jista' jieħu l- eżekuzzjoni tax-xogħol.

ENEMALTA - TNEĦĦIJA TA' ARBLU TAD-DAWL

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jinvestiga x'sar mit-talba li għamel il- persuna li d-dettalji tiegħu qed jintbagħtu separatament sabiex jitneħħa l- arblu tad-dawl żejjed li hemm proprju quddiem il-bieb tal-garage tad-dar tiegħu?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-każ imsemmi mill-Onor.

Interpellant ġie riferut lill-Korporazzjoni Enemalta sabiex tittieħed l-azzjoni li jkun hemm bżonn.

WSC - KONTIJIET

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jinvestiga l-kont tad-dawl u l-ilma li ntbagħat lill-inkwilin fl-indirizz li qed jintbagħat separatament, (Ref.

100000 1608) peress li l-ammont mitlub jidher aċċessiv?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Kif kelli okkażjoni ngħid meta weġibt mistoqsijiet simili preċedenti, il-Korporazzjoni għas-Servizzi ta` l-ilma għandha taqsima msejjħa - customer care - proprju biex tilqa` l-ilmenti taċ- ċittadini, fosthom dawk dwar kontijiet tad-dawl u ta` l-ilma.

Għaldaqstant ikun apprezzat jekk il-persuna konċernata tirriferi l-ilment tagħha lit- taqsima msemmija.

INDIĊI TAL-PREZZIJIET

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Peress li skond l-indiċi tal-prezzijiet pubblikat fit-13 ta' Ġunju, 2000 l-ispejjeż ta' l-edukazzjoni għolew minn 126.46 f'Marzu, 2000 għal 132.7 f'April, 2000, jista' l-Ministru jgħid x'kien sewwa sew dak li kkaġuna din iż-żieda ta' 6.3?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Iż-żidiet fl-indiċi msemmi ġew kaġunati miż-żidiet fil-ħlas mitlub mill-iskejjel privati, miż-żidiet fil-ħlas għall- elezzjonijiet privati, kif ukoll miż-żidiet fil-miżati għat-trasport tat- tfal ta` l-iskola.

SPTAR TAL-QROQQ - OPEN DAY

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Nirriferi l-Onor.

Interpellant għal mistoqsija parlamentari nru.

SPTAR TAL-QROQQ - OPEN DAY

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Nirriferi l-Onor.

SKEJJEL - STUDENTI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm tfal fis-sitt klassi tal-primarja ta' l- iskejjel governattivi ta' Malta u Għawdex tul din is-sena skolastika?

Kemm minnhom qagħdu għall-eżami tal-junior lyceum?

Kemm għaddew minnhom: (a) f'ħames suġġetti; (b) f'erba' suġġetti; (ċ) fi tliet suġġetti; (d) f'żewġ suġġetti; u (e) f'suġġett wieħed?

ONOR.

LOUIS GALEA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

DJAR - SKEMI

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm kien l-In KAS ta' l-awtorita' tad-djar derivanti minn applikazzjonijiet intavolati ma' l-istess awtorita' għar-rigward tal-varji skemi u servizzi offruti għal perijodu 1/10/99 u Ġunju, 2000?

Jista' jindika dan item item u settur settur?

Jista' jgħid kemm minn dawk li applikaw ibbenefikaw?

ONOR.

LAWRENCE GONZI:-L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant tpoġġiet fuq l-Mejda tal-Kamra iktar kmieni f'din is-seduta.

PULIZIJA - LIĊENZJI

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jindika għalfejn meta sid ta' fond li jkun ħa l-pussess ta' l-istess fond permezz ta' sentenza tal-qorti, fil-każ ta' ħanut, il- pulizija qiegħda tesiġi li s-sid jintavola rikors sabiex l-inkwilin ta' qabel jiddikjara għandux interess fil-liċenzja?

Jista' l-Ministru jindaga dan it-tip ta' rekwiżit?

Għalfejn il-pulizija qiegħda taġixxi b'dan il-mod u minn meta bdiet?

ONOR.

TONIO BORG: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħti aktar tagħrif dwar il-każ li qed jirriferi għalih sabiex inkun nista` nikseb it-tagħrif mitlub.

KUNSILLI LOKALI - TRIBUNALI LOKALI

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jispjega lil din il-Kamra x'inhi r- raġuni għalfejn fil-każi tat-tribunal lokali hemm prosekutur imqabbad mill- kunsilli iżda effettivament il-prosekuzzjoni qed titmexxa mill-ispetturi fid-distretti konċernati?

Ma jidhirlux il-Ministru li dan huwa duplikazzjoni ta' xogħol?

Fid-dawl illi l-ispetturi qed imexxu s-seduti, jista' jispjega x'inhu r-rwol tal-prosekuturi tal-kunsilli lokali?

ONOR.

AUSTIN GATT: Għat-taħrikiet li ħarġu f`isem il-kummissarju tal- pulizija, il-prosekuzzjoni ssir minn rappreżentant tal-kummissarju, filwaqt li taħrikiet li jsiru f`isem il-kunsill lokali ssir prosekuzzjoni mis- segretarju eżekuttiv jew d-delegat tiegħu.

FINANZI - ECONOMIC IMPACT ASSESSMENT

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid jekk il-ministeru kkummissjonax xi economic impact assessment dwar is-sħubija prospettiva ta' Malta fl-Unjoni Ewropea?

Jekk iva, x'terms of reference kellhom?

Minn min saru?

X'kienu s-suġġetti ttrattati?

ONOR.

JOHN DALLI: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jgħaddi l-mistoqsija lill-ministru għas-servizzi ekonomiċi.

TURIŻMU - ECONOMIC IMPACT ASSESSMENT

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l- Ministru jgħid jekk il-ministeru kkummissjonax xi economic impact assessment dwar is-sħubija prospettiva ta' Malta fl-Unjoni Ewropea?

Jekk iva, x'terms of reference kellhom?

Minn min saru?

X'kienu s-suġġetti trattati?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-ministeru tiegħi ressaq talba biex mill-fondi tar-Raba' Protokol bejn Malta u l- Unjoni Ewropea jsir studju dwar l-impatt ta' l-acquis fuq ċerti aspetti li jistgħu jolqtu s-settur turistiku b'mod negattiv.

Peress li bla ebda dubju l-impatt ekonomiku ser ikun pożittiv ma deherlix li l-flus allokati mill- Unjoni Ewropea għall-stħarriġ għandhom jiġu utilizzati f'dan il-kamp.

AGRIKOLTURA U SAJD - ECONOMIC IMPACT ASSESSMENT

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-ministeru kkummissjonax xi economic impact assessment dwar is-sħubija prospettiva ta' Malta fl-Unjoni Ewropea?

Jekk iva, x'terms of reference kellhom?

Minn min saru?

X'kienu s-suġġetti trattati?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-ministeru, sa issa, ikkummissjona sitt economic impact assessments dwar is-sħubija prospettiva ta' Malta fl-Unjoni Ewropea kif jidhru hawn taħt:

1) l-impatt tal-proċess tal-liberalizazzjoni tal-kummerċ fuq prodotti agrikoli.

Dan l-istudju għandu janalizza dak l-impatt fuq il-produzzjoni diretta tal- biedja u l-ipproċessar lokali bit-tneħħija tal-levies.

Dan qed isir mis- Centre for advanced Mediterranean agronomic studies ta' l-Istituto agronomico Mediterraneo f'Bari.

2) Il-miżuri speċifiċi għal Malta - magħrufa aħjar bħala supply and support measures.

Dan l-istudju għandu jikkunsidra u jiġġustifika l-miżuri speċifiċi għal Malta għall-prodotti agrikoli u jirrikkmanda ambitu tar-realtajiet ta' Malta u Għawdex.

Dan qed isir mis-Centre for advanced Mediterranean agronomic studies ta' l- Istituto agronomico Mediterraneo f'Bari.

3) Rapport analitiku fuq l-industrija tal-majjal u taċ-ċanga.

Dan l-istudju għandu jeżamina dawn is-setturi f'kull parti ta' l-operat tagħhom kif ukoll l-impatt tas-sħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea.

L- istudju għandu wkoll jagħmel ir-rakkmandazzjonijiet biex jitħarsu l- kompetittivita' u l-viabilita' ta' dawn is-setturi.

Dan qed isir mill- Economic and management consultancy services Ltd".

4) Studju fuq The Maltese continous zone; fisheries management and control" għandu jindirizza l-importanza ta' zona tas-sajd ħielsa, dik ta' 25 mil għas-sajjieda Maltin.

Dan l-istudju qed isir minn konsulent indipendenti (Mr John Caddy).

5) Studju fuq il-liberalizzazzjoni tal-kummerċ fuq il-ħut u prodotti tal- ħut.

Dan l-istudju għandu janalizza l-impatt ta' l-adozzjoni tat-tariffa esterna komuni u t-tneħħija tas-sistema ta' protezzjoni preżenti.

Dan l-istudju qed isir mill-Economic and management consultancy services Ltd.

6) Studju għall-upgrading tal-pixkerija f'Malta.

Dan hu studju ta' Economic impact assessment" u feasibility study fuq il- bini ta' pixkerija ġdida f'Malta u fl-istess ħin abbozz tar-regolamenti biex jitmexxa dan is-suq.

Dan l-istudju qed isir minn Dr. Marco Sibani, Dr. Alfredo Ferretti, Dr. Dario Caccamisi u Dr. Gabriele Squintani.

ĠUSTIZZJA U GVERN LOKALI - ECONOMIC IMPACT ASSESSMENT

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-ministeru kkummissjonax xi economic impact assessment dwar is-sħubija prospettiva ta' Malta fl-Unjoni Ewropea?

Jekk iva, x'terms of reference kellhom?

Minn min saru?

X'kienu s-suġġetti trattati?

ONOR.

AUSTIN GATT: Il-Ministeru tiegħi ma kkummissjona ebda studju msemmi.

INTERN - ECONOMIC IMPACT ASSESSMENT

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid jekk il-ministeru kkummissjonax xi economic impact assessments dwar is-sħubija prospettiva ta' Malta fl-Unjoni Ewropea?

Jekk iva, x'terms of referenece kellhom?

Minn min saru?

X'kienu s-suġġetti ttrattati?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li l-Ministeru ma kkummissjonax economic impact assessments dwar is-sħubija prospettiva ta` Malta fl-Unjoni Ewropea.

PALAZZ - TURISTI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Billi ħafna turisti ta' kuljum qed iżuru l-Palazz biex jiġu mbagħad mwaqqfa mis- suldati għassa fil-bieb peress li dawn ma jistgħux jidħlu minħabba illi l- Parlament ikun għaddej, jista' l-Prim Ministru jara illi xi forma ta' tabella b'diversi lingwi titpoġġa ħdejn il-bieb bi spjegazzjoni pulita li żgur tagħmel l-affarijiet eħfef, kemm għas-suldati għassa kif ukoll għat- turisti illi ta' kull darba jidħlu mbagħad jispiċċaw biex jitkeċċew, ħafna drabi b'sinjali għax ma jkunux jafu jitkellmu bil-lingwa barranija?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab infurmat li s-suġġeriment magħmul mill- Onor. Interpellant qed ikun ikkunsidrat mill-awtoritajiet kompetenti.

AMBJENT - KONSULENTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid min huma l-avukati, għaqdiet ta' avukati jew konsulenti legali li taw jew qegħdin jagħtu servizz lil dipartimenti, awtoritajiet jew korpi/entitajiet li jiffurmaw parti mid-dekasteru tiegħu u li taw dan is- servizz minn Jannar 1999 sal-lum?

X'tip ta' servizz ingħata f'kull każ?

X'kienet in-nefqa jew ħlas li ngħata u li qiegħed jingħata f'kull każ?

Jekk ħarġet sejħa, min kienu l-applikanti?

Min jew liema bord ta' għażla jew xort'oħra għażel din il-konsulenza u abbażi ta' liema kriterji u kundizzjonijiet intażlet?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Tweġiba tingħata f'seduta oħra

AFFARIJIET BARRANIN - KONSULENTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jgħid min huma l-avukati, għaqdiet ta' avukati jew konsulenti legali li taw jew qegħdin jagħtu servizz lil dipartimenti, awtoritajiet jew korpi/entitajiet li jiffurmaw parti mid-dekasteru tiegħu u li taw dan is-servizz minn Jannar, 1999 sal-lum?

X'tip ta' servizz ingħata f'kull każ?

Min jew liema bord ta' għażla jew xort'oħra għażel din il-konsulenza u abbażi ta' liema kriterji u kundizzjonijiet intgħażlet?

ONOR.

JOE BORG: L-informazzjoni qed tinġabar u risposta tingħata f'seduta oħra.

AMBJENT - KONSULENTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministu jgħid min huma l-avukati, għaqdiet ta' avukati jew konsulenti legali li taw jew qegħdin jagħtu servizz lil dipartimenti, awtoritajiet jew korpi/entitajiet li jiffurmaw parti mid-dekasteru tiegħu, f'xogħol relatat ma' monitoring, screening, adozzjoni, kompatibbilta' etc. ta' liġijiet, direttivi, deċiżjonijiet, regoli etc. ta' l-Unjoni Ewropea u li taw dan is- servizz minn Jannar, 1999 sal-lum?

X'tip ta' servizz ingħata f'kull każ?

Min jew liema bord ta' għażla jew xort'oħra għażel din il-konsulenza u abbażi ta' liema kriterji u kundizzjonijiet intagħżlet?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-Avukat Kevin Aquilina LL.M., LL.D. Ph.D. ġie nkarigat biex jipprepara abbozzi ta' liġi minn direttivi u regolamenti ta' l-Unjoni Ewropea dwar l-ambjent.

Sal-lum għadu ma sar l-ebda ħlas iżda dan mistenni jkun fuq l-istess bażi għal xogħol simili li qed isir f'ministeri oħra.

L-Avukat Aquilina ntgħażel minn fost dawk li rreġistraw ruħhom mad- direttorat ta' l-Unjoni Ewropea biex jagħmlu xogħol ta' konsulenza in konnessjoni mad-dħul ta' Malta fl-Unjoni Ewropea.

L-għażla saret mis- segretarju permanenti a bażi tal-kompetenza kbira li għandu l-Avukat Kevin Aquilina fil-qasam tal-liġijiet ambjentali.

PROTOKOL TALJAN - SCHOLARSHIPS

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru fit-trattattivi li qed isiru bħalissa mal- Gvern Taljan dwar protokol ġdid jara li ssir enfasi fuq scholarships għal korsijiet akkademiċi fl-universitajiet Taljani għal studenti Maltin fejn l- Universita' ta' Malta ma tipprovdix dawn it-tip ta' korsijiet?

Partikolarment tista' ssir enfasi fuq il-kors ta' veterinarji?

ONOR.

JOE BORG: L-ischolarships li l-Onor.

Interpellant qed jirriferi għalihom jaqgħu iktar milli taħt il-protocol ġdid Taljan, taħt il-ftehim kulturali li diġa' jezisti bejn Malta u l-Italja.

Il-Ministeru ta' l- Edukazzjoni bħalissa qed ifassal l-abbozz tal- proposti l-ġodda li ser jiġu diskussi mill-kummissjoni mħallta bejn iż-żewġ pajjiżi iktar tard din is- sena.

Barra minn hekk, ta' min isemmi li proġett dwar scholarships ġie sottomess lill-awtoritajiet Taljani għal finanzjament taħt il-Ħames Protocol finanzjarju.

Wieħed irid jgħid ukoll illi dawn il-korsijiet mhumiex ristretti għall-qasam specifiku, iżda huma miftuħa għal dawk l- oqsma ta' studju li mhumiex offruti mill-Universita ta' Malta, u li huma identifikati mill-istudenti nnifishom, bħal per ezempju, korsijiet fil- medicina veterinarja.

OPM - KONSULENTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid min huma l-avukati, għaqdiet ta' avukati jew konsulenti legali li taw jew qegħdin jagħtu servizz lil dipartimenti, awtoritajiet jew korpi/entitajiet li jiffurmaw parti mid-dekasteru tiegħu u li taw dan is- servizz minn Jannar, 1999 sal-lum?

X'tip ta' servizz ingħata f'kull każ?

X'kienet in-nefqa jew ħlas li ngħata u li qed jingħata f'kull każ?

Jekk ħarġet sejħa, min kienu l-applikanti?

Min jew liema bord ta' għażla jew xorta oħra għażel din il-konsulenza u abbażi ta' liema kriterji u kundizzjonijiet intgħażel?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- informazzjoni mitluba qiegħda tinġabar u tingħata tweġiba f'xi seduta oħra.

AFFARIJIET BARRANIN - KONSULENTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jgħid min huma l-avukati, għaqdiet ta' avukati jew konsulenti legali li taw jew qegħdin jagħtu servizz lil dipartimenti, awtoritajiet jew korpi/entitajiet li jiffurmaw parti mid-dekasteru tiegħu, f'xogħol relatat ma' monitoring, screening, adozzjoni, kompatibbilta' etc. ta' liġijiet, direttivi, deċiżjonijiet, regoli etc. ta' l-Unjoni Ewropea u li taw dan is-servizz minn Jannar, 1999 sal-lum?

X'tip ta' servizz ingħata f'kull każ?

X'kienet in-nefqa jew ħlas li ngħata u li qiegħed jingħata f'kull każ?

Min jew liema bord ta' għażla jew xort'oħra għażel din il-konsulenza u abbażi ta' liema kriterji u kundizzjoni ntgħażlet?

ONOR.

JOE BORG: L-informazzjoni qed tinġabar u risposta tingħata f'seduta oħra.

AFM - ĦABS ĊIVILI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari nru.

17021 fejn staqsejt għal-liema raġunijiet is-suldati armati madwar il-ħabs jistgħu jużaw l-armi, jista' l- Prim Ministru jgħid x'inhuma l-proċeduri applikati fuq livell internazzjonali mill-militar madwar id-dinja u fuq liema proċedura u ta' liema pajjiż jiġu mħarrġa s-suldati Maltin?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab infurmat li l-proċeduri li rriferejt għalihom f'mistoqsija parlamentari nru.

17201 huma magħrufa bħala Rules of Engagement.

Il-proċeduri applikati fil-preżent mill-membri tal-Forzi Armati fejn jidħol l-użu ta' armi huma bbażati fuq il-kodiċi ta' kondotta skond il-Konvenzjonijiet ta' Ginevra ta' l-1949 u protokolli addizzjonali.

Barra minn hekk ir-Rules of Engagement applikati fil-Forzi Armati jinkludu wkoll il-prinċipji mħabbra fil-Code of conduct on the use of fire arms by the police corps li kienu jiffurmaw parti mir-rapport tal-bord ta' inkjesta maħtur mill-gvern skond l-Inquiries Act 1977 f'Novembru, 1995.

Is-suldati li bħalissa qed jagħmlu għassa mad-dawra ta' barra tal-ħabs huma mħarrġa fl-applikazzjoni ta' dawn il-proċeduri u huma obbligati li jġorru fuqhom kopja tal-proċeduri flimkien ma' kopja tan-normal safety precautions applikabbli għall-arma li tkun qed tinġarr.

Mhux rakkmandabbli li dawn il-proċeduri jkunu pubbliċi.

OPM - KONSULENTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid min huma l-avukati, għaqdiet ta' avukati jew konsulenti legali li taw jew qegħdin jagħtu servizz lil dipartimenti, awtoritajiet jew korpi/entitajiet li jiffurmaw parti mid-dekasteru tiegħu, f'xogħol relatat ma' monitoring, screening, addozzjoni, kompatabbilita' eċċ ta' liġijiet, direttivi, deċiżjonijiet, regoli, eċċ ta' l-Unjoni Ewropea, u li taw dan is-servizz minn Jannar, 1999 sal-lum?

X'tip ta' servizz ingħata f'kull każ?

Min jew liema bord ta' għażla jew xorta oħra għażel din il-konsulenza u abbażi ta' liema kriterji u kundizzjonijiet intgħażlet?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninforma lill-Onor.

PULIZIJA - LIĊENZJI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm inqabdu persuni jsuqu karozzi mingħajr liċenzja valida tal-veikoli u mingħajr insurance?

Din is-sena, kemm minn dawn il- vetturi ma kellhomx il-liċenzja mġedda għax weħlu mill-VRT?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li matul l-ewwel ħames xhur ta` din is- sena nqabdu 463 sewwieq isuqu vettura bil-liċenzja mhux imġedda u 90 sewwieq isuqu vettura mingħajr ma kienet koperta b`polza tas-sigurta` dwar ir-riskju tat-terzi persuni.

Dwar l-aħħar parti tal-mistoqsija, nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jirriferiha lill-ministru konċernat.

SAĦĦA - ABORT

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Billi tabiba Olandiża bl-isem ta' Rebecca Gomperts trid li 'l quddiem tiġi Malta biex tagħmel counselling favur l-abort u mbagħad tieħu lil dawk li jridu jagħmluh barra l-ibħra territorjali Maltin, jista' l-Ministru jgħid jekk dan il-counselling huwiex permess bil-liġi?

Persuna li tagħmel dan illum jew 'il quddiem tkun qed tikser il-liġi?

Qed nistaqsi dan għaliex illum persuna barranija trid warrant biex teżerċita l-professjoni medika, u għalhekk tista' tinżamm, liema warrant isir awtomatikament, għal ċittadini mill-pajjiżi membri ta' l-UE, meta Malta tidħol membru hi wkoll.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Risposta għal din il-mistoqsija tingħata f'seduta oħra.

WSC - METER TA' L-ILMA

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jieħu l-passi kollha meħtieġa biex meter żejjed ta' l-ilma ta' persuna - dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament - jitneħħa peress li, apparti li mhux qed isir użu minnu, ilha li saret applikazzjoni f'dan is-sens tliet snin ilu?

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-ilment ta` l-Onor.

Interpellant ġie mgħoddi lill- Korporazzjoni għas-Servizzi ta` l-Ilma sabiex jiġi nvestigat u jekk ikun il- każ jittieħdu l-passi meħtieġa.

CCF - PRIĠUNIERI

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru ta' l-Intern: B'riferenza għat-tweġiba għal mistoqsija parlamentari numru 17154 il- perijodu li dwaru qed tintalab l-informazzjoni huwa minn Settembru, 1998 sal-lum.

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li n-numru ta` priġunieri li ħarbu minn Settembru ta` l-1998 sas-16 ta` Ġunju tas-sena 2000 kien ta` 8.

Tnejn minnhom ħarbu darbtejn.

Dwar it-tieni, it-tielet u r-raba` parti tal-mistoqsija, ninsab infurmat li t-tagħrif mitlub hu kif jidher fit-tabella li tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra iktar kmieni f'din is-seduta.

Fir-rigward ta` passi kriminali, ninsab infurmat li dawk li nqabdu kollha tressqu l-qorti u ġew mixlija b`diversi akkużi, ħlief dawk li għamlu l- aħħar ħarba li għadhom ma tressqux il-qorti.

Dwar il-passi dixxiplinari meħuda mill-awtoritajiet tal-ħabs ninsab infurmat kif ġej:

Ħarba tas-7 ta` Frar, 2000: Minbarra li tilfu l-privileġġi, tilfu wkoll 360 ġurnata remission kull wieħed

Ħarba tad-29 ta` Marzu 2000: Minbarra li tilfu l-privileġġi, tilfu wkoll 1,810 ġranet ta` remission kull wieħed

Ħarba tas-7 ta` Ġunju, 2000: Għadhom ma ġewx imressqa quddiem il-bord tad- dixxiplina.

STOCK EXCHANGE

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Ministru jgħid jekk ir-regolamenti ta' l-istock exchange f'Malta, kuntrarjament għal dak li jsir barra minn Malta, jippermettux li meta jsir xi share issue ix-shareholder eżistenti tal-kumpannija privata jingħatawx iċ-ċans li jbiegħu mix-shares tagħhom stess?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li skond il-liġijiet f`dan il-qasam kif aċċettati internazzjonalment, ir-regolamenti tal-Borża ta` Malta, il-bye-laws, jeħtieġu fost affarijiet oħra li kumpannija li qiegħda tfittex kwotazzjoni tat-titoli tagħha fuq il-Borża, għandha tkun kumpannija pubblika u fuq kollox li t-titoli tagħha għandhom ikunu liberament trasferibbli.

Il-ħtieġa li dawn it-titoli jkunu liberament trasferibbli f`dan il-kuntest, tapplika kemm għal titoli li jkunu se joħorġu għall-ewwel darba, kif ukoll għal titoli diġa`maħruġa.

BORD TAT-TRAFFIKU - MEMBRU

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid min huma l-membri tal-bord tat-traffiku?

Min kienu l-membri tal-bordijiet minn Settembru, 1998 sal-lum?

ONOR.

TONIO BORG: Il-bord li rriferiet għalih l-Onor.

Interpellanti ma jaqax taħt ir-responsabbilta` tad-dekasteru ta` l-Intern u għalhekk nitlobha biex tirriferi din il-mistoqsija lill-ministru konċernat.

KNDP - MEMBRI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid min huma n- nies li jiffurmaw parti mill-kumitat eżekuttiv tal-KNDP?

Kemm hi r- remunerazzjoni ta' kull membru?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: a) L-eżekuttiv tal-kummissjoni nazzjonali persuni b'diżabilita' hu kompost hekk: Is-Sur Joe Camilleri - chairman tal-KNPD u ta' l-eżekuttiv

Is-Sur Fred Bezzina - direttur eżekuttiv tal-KNPD u segretarju ta' l- eżekuttiv

Is-Sur Edgar Galea Curmi - rappreżentant tal-ministeru għall-politika soċjali

Is-Sur Paul Attard - rappreżentant tal-ministeru ta' l-edukazzjoni

Dr Anthony Charles - rappreżentant tal-federazzjoni għall- organizzazzjonijiet tal-persuni b'diżabilita'

Is-Sur Paul Mifsud - rappreżentant tal-federezzjoni għall- organizzazzjonijiet tal-persuni b'diżabilita'

Fr Charles Abela - rappreżentant tal-Knisja Issa li għadda Att Nru. 1 ta' l-2000, il-Liġi Oppurtunitajiet Indaqs (Persuni b'Diżabilita'), il-ministeru tiegħi jinsab f'diskussjonijiet biex il-kummissjoni u l-eżekuttiv ta' din l- organizzazzjoni jerġgħu jiġu ri-kostitwiti kif indikat fl-istess limi (Taqsima V Artiklu 21).

b) L-ebda wieħed minn dawn il-membri ma għandu rinemurazzjoni biss iċ- chairman u d-direttur Eżekuttiv huma membri full-time tas-segretarjat tal- kummissjoni.

NGOS - SERVIZZI PROFESSJONALI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-ministeru huwiex qed jiċċekkja d-dħul tas-servizzi professjonali ta' dawk il-professjonisti/konsulenti li jaħdmu taħt il-kappa ta' l-NGOs?

L-NGOs huma obbligati li jissottomettu rendikont tal- pagi/salarji u consultancy fees li jiċċarġjaw lill-klijenti?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li kulmin jimpjega xi persuna (full-time jew part-time) huwa obbligat skond ir-regoli tal- final settelment system li jagħti lid-dipartiment tat-taxxi interni kull informazzjoni dwar ħlas u remunerazzjoni li jkun ħallas skond ir-regoli.

NGO`s li jħallsu pagi jew salarji m`humiex eżentati minn dawn ir-regoli u huma marbuta bl-obbligi kollha bħal kull employer ieħor.

Din l- informazzjoni tkun verifikata mad-dħul dikjarat mill-individwi nvoluti.

Għalkemm xi NGO`s jistgħu jkunu eżentati mill-ħlas tat-taxxa, dawn xorta waħda huma obbligati li jibgħatu l-prospett annwali tat-taxxa flimkien mal- financial statements tagħhom.

EUR 1 CERTIFICATE - DAZJU

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari nru.

16998, jista' l-Ministru jgħid jekk hux meħtieġ li jkun hemm xi persentaġġ li jrid ikun magħmul barra l-Unjoni Ewropea sabiex dak jew dawk il-prodotti jeħlu d-dazju, minkejja li jkun hemm EUR 1 certificate?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li kif diġa' ntqal fir-risposta għal mistoqsija parlamentari nru.

16999, kull prodott jew kategorija ta` prodotti għandhom il-kriterji tagħhom biex jieħdu l-oriġini tagħhom u b`hekk jikkwalifikaw għal priferenza skond il-provvedimenti ta` l- EEC\Malta Agreement.

Dawn il-kriterji jinsabu fl-iskeda ta` l-agreement.

PIXXINA NAZZJONALI - PREMISES

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid liema huma dawk l-għaqdiet, clubs, jew organizzazzjonijiet li għandhom premises fil-kumpless tal-pixxina nazzjonali?

Fuq liema kriterji ngħataw u kemm hu l-ħlas dovut f'kull każ?

ONOR.

LOUIS GALEA:Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

AZZJONIJIET INDUSTRIJALI

L-ONOR.

DOLORES CRISTINA staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm issejħu strikes u ngħataw direttivi għal azzjonijiet industrijali oħra fil- perijodu Ottubru 1996 - Lulju 1998, b'indikazzjoni ta' liema unions sejħu l- istrikes u taw id-direttivi għall-azzjonijiet industrijali?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-informazzjoni qed tinġabar u tingħata f'xi seduta oħra.

PULIZIJA - ĦARBIET

L-ONOR.

DOLORES CRISTINA staqsiet lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jagħti rendikont ta' ħarbiet ta' persuni minn postijiet li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tal-pulizija fil-perijodu ta' bejn Ottubru, 1996 u Lulju, 1998 u jgħid ukoll minn liema taqsimiet saru dawn il-ħarbiet, fosthom mid-depot tal-pulizija, mill-kampus ta' l-SAG u mil- lock up tal-pulizija fl-ajruport ta' Malta?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li matul il-perijodu speċifikat mill- Onor. Interpellanti minn riċerka manwali ta` records tal-pulizija jirriżulta li kien hemm 12-il persuna li ħarbu minn postijiet ta` kustodja li jaqgħu taħt ir-responsabbilta` tal-pulizija.

Dawn kienu kif jidher fit- tabella li tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra iktar kmieni f'din is-seduta.

PRIĠUNIERI - ALLEGAZZJONIJIET

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jikkonferma rapporti li għandi li priġunieri għamlu allegazzjonijiet fil-konfront ta' dak li kien l-assistant manager tal-ħabs Aron Haroun dwar il-ħarba tal-Libjan Azzabi?

Jekk iva, saret investigazzjoni?

X'irriżulta mill-investigazzjoni?

Jekk irriżulta li dawn kienu infondati, x'passi ttieħdu kontra min għamilhom?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li kull informazzjoni, tiġi minn fejn tiġi u dik li waslet għand l-awtoritajiet tal-ħabs dwar il-ħarba ta` Azzabi, ġiet mgħoddija lill-pulizija biex tiġi nvestigata.

BEREĠ - ĦINIJIET

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid jekk pazjenti jistgħux jiġu rifjutati li tabib jarahom minħabba li jkun sar il-ħin, minkejja li dawn il-pazjenti jkunu fil-berġa qabel il-ħin ta' l-għeluq?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Risposta għal din il-mistoqsija tingħata f'seduta oħra.

ĊENTRI TAS-SAĦĦA - RIŻULTATI

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuma l-ħinijiet meta pazjent jingħata r-riżultati tad- demm li jkun ħa f'ċentri tas-saħħa?

ONOR.

ĊENTRI TAS-SAĦĦA - ĦINIJIET

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid jekk hix proċedura li pazjenti li jkunu f'ċentru tas-saħħa siegħa qabel l-għeluq ta' dak iċ-ċentru tas-saħħa jiġu rifjutati li jarahom it-tabib minħabba li jkun sar il-ħin u jkun għad hemm numru ta' pazjenti fil-waiting room?

ONOR.

MOBILE BLOOD DONOR UNIT - UŻU

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il darba ntużat il-mobile blood donor unit mill-1 ta' Jannar, 2000 sal-lum?

Kemm kien hemm ġranet li l-mobile blood donor unit ma ntużatx?

ONOR.

TAXXA - REFUNDS

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid kif il-persuna - dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament - fl-1995 kellha tieħu Lm618 refund fuq taxxa mħallsa waqt li issa ġiet infurmata li għandha tieħu ferm inqas?

Jista' l-Ministru jgħid x'kienet ir- raġuni ta' dan in-nuqqas?

Jekk kien hemm xi ħlas li ried jitħallas, kif il- persuna ma ġietx avżata?

Jista' l-Ministru jagħti breakdown mill-1990 'l hawn biex il-persuna tkun taf x'kienet ir-raġuni tat-tnaqqis mir-refunds?

Meta se jieħu dak li hu dovut lilu?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li ma naħsibx li għandi nagħti informazzjoni kunfidenzjali.

Jekk l-Onor.

Interpellant ikun awtorizzat mit-taxpayer allura r-risposta tingħata lilu privatament.

GĦAWDEX - TAXXI

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid kemm inġabret taxxa tal-boll u capital gains taxes f'Għawdex xahar b'xahar minn Settembru 1998 sal-lum?

ONOR.

JOHN DALLI: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra iktar kmieni f'din is-seduta.

TURIŻMU - COMPUTERS

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari nru.

17146, jista' l-Ministru jwieġeb il-parti tal-mistoqsija fejn jirrigwardja l-informazzjoni dwar il- manutenzjoni u tiswijiet?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li tweġiba għal din il-mistoqsija tingħata f'xi seduta oħra.

PA - PA 929/00

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni għala, minkejja li nħarġet enforcement notice fuq xogħlijiet li m'humiex qegħdin isiru skond il- permess (PA 929/00), dawn l-istess xogħlijiet tħallew jitkomplew u ma ġewx imwaqqfa mill-awtorita' ta' l-ippjanar?

ONOR.

TONIO BORG: Jien infurmat mill-awtorita` ta` l-ippjanar illi kien għadu ma nħareġ l-ebda avviż biex tieqaf u tat-twettiq dwar dan l-iżvilupp.

Dan peress illi meta l-enforcement officer kien informa lil kummissjoni tal-kontrol dwar l-iżvilupp (DCC) dwar xi nuqqasijiet minimi waqt il- kostruzzjoni, id-DCC imponiet multa fuq l-iżvilluppatur mingħajr il-bżonn li jinħareġ l-avviż tat-twettieq (PA 6857/98).

Din tħallset fiż-żmien qasir meta 'mbagħad inħareġ il-permess relattiv'.

Fil-frattemp inbidlu s-sidien fejn riċentament ġiet sottomessa applikazzjoni ġdida għal tibdil strutturali intern kif ukoll modifikazzjoni fis-side curtilage (PA 929/00) liema applikazzjoni sal-lum għada fi stadju ta` proċess.

Ġie nnotat ukoll li l-perit inkarigat issottometta żewġ notifiki bil-GDO sabiex jipprova jissanzjona t-tibdiliet.

Fiż-żewġ każi r- risposta kienet negattiva min-naħa tad-direttorat peress li x-xogħol indikat ma kienx jikkwalifika taħt dan l-avviż Legali (LN 137/97).

Jirriżulta wkoll illi riċentament inbdew xi xogħlijiet fis-side curtilage meta l-applikazzjoni PA 929/00 għadha qed tiġi pproċessata.

Għaldaqstant ġie mwaqqaf ix-xogħol verbalment fuq is-sit sa ma jsiru l- investigazzjonijiet neċessarji u fil-preżent qed jinħareġ vviż skond kif titlob il-liġi (ECF 692/00).

Is-sezzjoni ta` l-infurzar ser tassigura illi x-xogħol jibqa` wieqaf sakemm ikun hemm deċiżjoni finali dwar l- applikazzjoni PA 929/00.