MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 101 It-Tnejn, 21 ta' Lulju, 1997 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 101

It-Tnejn, 21 ta' Lulju, 1997

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-9.03 a.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tnejn, 21 ta' Lulju, 1997

WERREJ MINUTI 1

MISTOQSIJIET -TWEĠIBIET ORALI 1

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA 8

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR L-IPPJANAR TA' L-IŻVILUPP

DEVELOPMENT PLANNING (AMENDMENT) BILL (IT-TIENI QARI) 9

AĠĠORNAMENT 33

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI IMWIEĠBA BIL-MIKTUB 38

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 100 li saret fit-18 ta' Lulju, 1997 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET -TWEĠIBIET ORALI

SKEJJEL - MANUTENZJONI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Peress li l-Aġent Direttur tal-Ħabs ġie rrapportat li qal li priġunieri se jagħmlu xogħol ta' manutenzjoni fl-iskejjel tal-gvern, jista' l-Ministru jgħid x'arranġamenti saru dwar dan is-servizz?

Dan is-servizz se jsir bi ħlas?

Liema huma l-iskejjel li ġew magħżula sabiex għal dan ix- xogħol fil-komunita' mill-priġunieri?

ONOR.

EVARIST BARTOLO (Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): Xogħol li jagħmlu priġunieri huwa regolat minn artiklu 29 tar-Regolamenti tal-Ħabs 1995.

L-Onor.

Interpellant japprezza li ma jistgħux jingħataw dettalji dwar kif u meta jingħata dan ix-xogħol għal raġunijiet ta' sigurta'.

Il-ministeru ta' l-edukazzjoni qed joqgħod attent li persuni b'record kriminali ma jkunux fl-iskejjel f'kuntatt mat-tfal.

MADAM SPEAKER (Onor. Myriam Spiteri Debono): L-Onor.

Tonio Borg, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

TONIO BORG: Jista' l-Ministru jikkonferma li veru hemm il-ħsieb li l-priġunieri jagħmlu xogħol ta' manutenzjoni fl-iskejjel?

Jiena m'iniex ngħid li dan huwa xi ħsieb ħażin, anzi ngħid li huwa tajjeb u ġieli sar hekk taħt l-amministazzjoni preċedenti.

Tkun ħaġa tajba li wieħed jieħu ċerti prekawzjonijiet billi, per eżempju, jiġu magħżula l-priġunieri li jistgħu jagħmlu ċertu xogħol u dawn ma jkunux dawk akkużati jew li ġew misjuba ħatja ta' reati ta' vjolenza.

L-aħjar metodu naħseb li huwa li jingħata leave biex jaħdmu biss, għallinqas fl-iskejjel, dawk il-priġunieri li jkunu qed jiskontaw l-aħħar parti tas-sentenza biex b'hekk ikun hemm inqas inċentiv li wieħed jagħmel xi ħaġa li mhux suppost.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jiena se nara li dak li qed jissuġġerixxi l-Onor.

Interpellant isir.

Sadanittant, anke jekk din l-idea ġiet imsemmija, s'issa għadha ma twettqitx fil-prattika u bħalissa m'hemmx nies li huma priġunieri li qed jaħdmu fl-iskejjel.

SERVIZZ PUBBLIKU - PERFORMANCE AGREEMENT

L-ONOR.

ĊENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Jeffrey Pullicino Orlando) staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm huma dawk il- membri tas-servizz pubbliku li huma marbutin b'performance agreement u bonus?

Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm hemm vacancies f'dawn il-gradi?

Kemm minnhom ħadu grad differenti, grad grad, ta' bonus annwali?

Hemm xi uffiċjali li qed jistennew konferma jew renewal ta' dan il-kuntratt?

X'inhi l-proċedura biex xi wieħed minn dawn l-uffiċjali jieħu l-bonus li għandu stipulat fil-kuntratt?

X'inhi l-proċedura biex xi ħadd minn dawn l- uffiċjali jkollu l-kuntratt imġedded jew le?

F'liema gradi huma ntitolati għal dan il-kuntratt?

Kemm huma nisa u kemm irġiel?

ONOR.

JOE MIZZI (Ministru mingħajr Portafoll fi ħdan l-Uffiċċju tal-Prim Ministru) (f'isem il-Prim Ministru): Nippresumi li l-Onor.

Membru qed jirriferi għall-pożizzjonijiet fis-servizz pubbliku ta' segretarju permanenti, direttur ġenerali u direttur, li min jokkupahom jinħatar fuq bażi ta' performance agreement.

Fid-data tal-15 ta' Ġunju, 1997 kien hemm 108 uffiċjal pubbliku maħtura f'dawn il-pożizzjonijiet, erbgħa minnhom nisa.

Kien hemm 27 pożizzjoni oħra li kienu battala, waqt li kien hemm 51 minn dawn l-uffiċjali li kien intemmilhom il-perjodu tal-performance agreement u dan għadu ma ġiex imġedded b'mod definittiv.

Id-deċiżjoni dwar il-persentaġġ ta' performance bonus li għandhom jieħdu dawn l-uffiċjali tittieħed wara evalwazzjoni tal-ħidma tagħhom li ssir mill-uffiċjal innifsu u mis-superjur tiegħu, jiġifieri minn direttur ġenerali jew segretarju permanenti skond iċ-ċirkostanzi partikolari.

Fil-każ tas-segretarji permanenti din l-evalwazzjoni ssir mis- Segretarju Permanenti fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru, li jistabilixxi wkoll firxa ġenerali tal-livelli tal-performance bonuses li għandhom jingħataw fis-servizz pubbliku kollu fis-sena partikolari.

Id-deċiżjoni dwar jekk performance agreement għandux jiġġedded jew le tiddependi fuq numru ta' fatturi, inkluż ix-xewqa tal-uffiċjal konċernat, il-kwalita ta' servizz li jkun ta l-uffiċjal fis-snin ta' qabel u l-esiġenzi tas-servizz pubbliku.

Ma naħsibx li jkun prudenti li noqgħod nagħti nformazzjoni dwar il-performance bonuses li attwalment ingħataw lil dawn l-uffiċjali fis-snin li għaddew.

LOGĦOB TAL-PAJJIŻI Ż-ŻGĦAR

L-ONOR.

ĊENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Jean Pierre Farrugia) staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm attendew uffiċjali mill-Uffiċċju tas-Segretarju Parlamentari fil- Logħob tal-Pajjiżi ż-Żgħar fl-Islanda u fil-Logħob tal-Mediterran f'Bari?

X'kienet il-funzjoni tagħhom f'kull każ?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Is-Segretarju Parlamentari għaż-Żgħażagħ, Sport, Kultura u Arti attenda fuq stedina kemm fil-Logħob tal-Pajjiżi ż-Żgħar li saru fl-Islanda kif ukoll fil-Logħob tal-Mediterran f'Bari.

Fiż-żjara għall- Islanda attenda s-segretarju privat ta' l-Onor.

Cilia fil-kapacita' tiegħu.

Għaż-żjara f'Bari, l-Onor.

Cilia ma kien akkumpanjat mill-ebda uffiċjal mis-segretarjat tiegħu.

Għall-edizzjoni tal-Logħob tal-Pajjiżi ż-Żgħar li saret fil-Lussemburgu il-predeċessur ta' l-Onor.

Cilia, l-Onor.

Richard Muscat, kien attenda akkumpanjat mis-segretarju privat tiegħu, kif ukoll minn uffiċjal ieħor.

BUĠIBBA - PROĠETT

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Billi f'diversi ġurnali kien hemm rapporti li juri li l- Gvern jaf kemm nefaq fuq il-proġett ta' Buġibba, jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar dan is-suġġett?

Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar it-tenders li ħarġu u li ġew allokati għal dan il-proġett, iktar u iktar meta x-xogħol fuq uħud minn dawn ix-xogħlijiet mhux talli huma allokati talli tlestew?

Min ħa t-tenders f'kull każ u x'kien il-valur ta' kull tender?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR (Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni) : Ix-xogħlijiet li saru fuq Buġibba huma:-

a) embellishment tal-promenade bil-bankini, siġar, ħadid, pavimentar, balavostri ġodda u service ducts;

b) bini ta' żewġ car parks kbar u l-irranġar ta' diversi areas oħrajn għall-parking;

c) bini ta' żewġ latrini pubbliċi ġodda;

d) bini ta' uffiċċju tal-lottu ġdid;

e) kisja ġdida lill-wiċċ tal-moll u l-irranġar ta' l-aċċess għad- dgħajjes;

f) xogħol ta' bankini ġodda pavimentati u tarmac ġdid f'diversi toroq;

g) tindif ta' materjal żejjed lejn it-Trunċiera;

h) junction ġdida u xogħlijiet oħra f'Pioneer Road;

i) tibdil u żieda ta' servizzi kull fejn kien meħtieġ inklużi rainwater culverts f'Bay Street;

j) estensjoni ta' Bay Square, li kienet tinkludi l-bini u t-twaqqigħ mill- ġdid ta' disa' boat-houses u bini ta' sittax-il belvedere fuq il-promenade;

k) embellishment ta' Bay Square li kien jinvolvi tibdil ta' servizzi, diversi servizzi ġodda anke biex tittaffa l-problema ta' l-ilma tax-xita, sodda ġdida għat-triq, pavimentar, funtana, pergolas, twaħħil ta' siġar, fanali u bollards; u

l) street markings u arbli tad-dawl ġodda li saru mill-Enemalta.

Lista tat-tenders u direct orders li nħarġu fuq il-proġett ta' Buġibba qiegħda tinġabar u tingħata fit-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari Nru. 6491.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Ċensu Galea, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, kieku l-Ministru kien qiegħed jirrispondi din il-mistoqsija waqt xi eżami kien jieħu 50% għax il-parti fejn ġie mistoqsi kemm kien il-valur tat-tenders ma rrispondix għaliha.

Jista' l-Ministru jgħidli jekk għandux risposta għal din il-parti tad- domanda?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Buhagiar.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Madam Speaker, infakkar lill-Onor.

Interpellant li hekk kif tlesta l-proġett, fl-4 ta' Ġunju, 1997 uffiċjalment ippubblikajna lista tat-tenders kollha.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Tonio Borg, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

TONIO BORG: Madam Speaker, jista' l-Ministru jinforma lil dan il- Parlament kemm kienet in-nefqa nvoluta f'dan il-proġett għax, jingħad x'jingħad fil-gazzetti u fil-press conferences, dan il-Parlament għandu dritt jistaqsi għal ċerta informazzjoni daqs kemm għandhom il-ġurnalisti?

F'din il-mistoqsija ċerti dettalji ngħataw, anke liema boat houses twaqqgħu, imbagħad l-iktar ħaġa sempliċi, informazzjoni dwar kemm kienet in- nefqa ma rrispondix għaliha.

Jiena nħoss li din l-informazzjoni kellha tingħata f'dan il-Parlament, b'risposta għal din il-mistoqsija parlamentari.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Naħseb li l-Onor.

Interpellant japprezza, għax hu kien ministru wkoll, li meta tiġi biex tagħti ċifri preċiżi ta' kemm qamu l- affarijiet l-ewwel iridu jitkejlu x-xogħlijiet kollha li jkunu saru.

Bħalissa għaddej il-proċess tal-kejl tax-xogħol li sar u li ngħata b'tender u meta jiġi ffinalizzat il-kejl wieħed ikun jista' jgħid kemm kienet in- nefqa b'mod preċiż ħafna.

Pero' fil-mument għadu mhux possibbli li tgħid b'mod preċiż kemm kienet in-nefqa.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Joe Cassar, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE CASSAR: Madam Speaker, il-Ministru ma jistax jgħid kemm kienet din in-nefqa bejn wieħed u ieħor?

Jiena naħseb li f'moħħu għandu xi ċifra ta' kemm qam dan ix-xogħol.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Madam Speaker, nippreferi li nistenna l-kejl tax- xogħlijiet jitlesta.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, jiena napprezza li l-ħlas finali jrid isir wara li effetivament isir il-kejl tax-xogħlijiet, imma għalkemm naf li jista' jkun hemm xi aġġustament 'il fuq jew 'l isfel fil-ħlas finali, wieħed xorta waħda jista' joħroġ il-valur tat-tender.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-valur tat-tenders mogħtija, jekk niftakar sew, kien xi ħaġa 'l fuq minn Lm1.5miljun.

BUĠIBBA - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar x'tibdiliet seħħew - jew għad iridu jseħħu - fil-pjanta tal-junction bejn Triq il-Pijunieri u l- Coast Road fil-junction ta' Buġibba?

X'wassal għal dan it-tibdil?

X'se jkun ir-riżultat ta' dan it-tibdil?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: It-tibdiliet li saru fuq il-pjanta oriġinali naqqsu l-impatt illi l-proġett kellu fuq l-art u s-siġar.

Bl-użu tat- traffic lights it-traffiku se jiġi kkontrollat aħjar.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Ċensu Galea, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, f'dan il-junction partikolari, kif jaf il-Ministru u kif jafu dawk li jgħaddu minn dawn l-inħawi, hemm bankini li nksew biċ-ċangaturi u hemm bankini oħra li nksew bil-konkos.

Ġaladarba l- bankini f'dawn l-inħawi qed jinksew biċ-ċanġaturi, jaħsibx il-Ministru li l- bankini li nksew bil-konkos għandhom wkoll jinksew biċ-cangaturi?

Dan qiegħed ngħidu għax dawn il-bankini jinsabu fil-parti tad-dħul ta' l-inħawi u wkoll għax, fl-opinjoni tiegħi, bankini li jinsabu fl-istess inħawi għandhom ikunu miksija bl-istess materjal.

Barra minn hekk bankini iktar imbiegħda, bħal dik li tieħu għall-Kennedy Grove, effettivament inksew ukoll biċ-ċangaturi.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Buhagiar.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nikkonsidra s-suġġeriment li għamel l-Onor.

Interpellant.

F'dan il-każ partikolari li nista' ngħid huwa li ma nafx għalfejn dawn il-bankini saru bil-konkos.

Pero' f'każijiet oħrajn għamilna l-bankini bil-konkos u mhux biċ-ċangatura, bħalma sar kważi kullimkien, għar-raġuni li huma bankini li jista' jkun hemm il-bżonn li jerġgħu jinqalgħu fil-futur u allura ma kienx ikun worth it li ssir biċ-ċangatura.

Ma nafx jekk f'dan il-każ li semma l-Onor.

Interpellant sarx hekk minħabba din ir-raġuni, pero' niċċekkja jekk hux hekk.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, issa se mmur ftit 'il bogħod mill- junction ta' Buġibba u se nistqsi xi ħaġa dwar ir-roundabout tax-Xemxija.

Jekk wieħed jara l-impatt ta' din ir-roundabout, malajr jinduna li qed ikun hemm traffic jams enormi min-naħa tal-Mellieħa għax-Xemxija.

Peress li diġa' sar ħafna xogħol li fl-opinjoni tiegħi jrid jinqala' għax qed jikkaġuna ħafna traffic jams, jikkonsidrax il-Ministru li jwaqqaf ix-xogħol li għaddej bħalissa jew inkella jbiddel dak li qed isir?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Inti qed tgħid għal dik ta' quddiem il-Mistra Village?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Iva, għal dik qed ngħid.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Dik hija roundabout li ma saritx mill-Gvern.

Din ir-roundabout kien intalab permess għaliha mill-owners tal-Mistra Village, għamlu applikazzjoni lit-traffic control board, ħareġ il-permess mingħajr ma ġie riferut lir-Roads Department u aħna sirna nafu biha wara li saret.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jiena nieħu l-kelma tal-Ministru li veru saret min- nies li qed isemmi pero' naħseb li l-ministeru responsabbli mit-toroq xorta waħda għandu jagħmel l-intervent tiegħu biex ix-xogħol li sar jiġi rranġat b'mod li ma jikkawżax dawn it-traffic jams enormi.

Nhar is-Sibt fin-12.30 a.m., meta suppost ma jkunx hemm traffiku għaddej, il-queue tal-karrozzi kien iwassal sal-Mellieħa, aħseb u ara xi traffiku se jkun hemm f'ħinijiet fejn it-traffiku ikun ferm ikbar!

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Jiena naqbel ma' dak li qal l-Onor.

Interpellant u rrid ngħid li l-ewwel darba li sirna nafu biha ...

(Interruzzjonijiet) Kienet bdiet tinbena b'kurduna ta' għaxar pulzieri 'l fuq mit-triq u kien biss bl-intervent tad-Dipartiment tat-Toroq li saret kurduna vera baxxa biex il-karozzi jkunu jistgħu jgħaddu minn fuqha wkoll.

Jidher ċar li meta saret dik ir-roundabout u meta ħareġ il-permess għaliha mit-traffic control board ma kienx sar biżżejjed studju u aħna, bħala gvern ċentrali, qegħdin naraw x'nistgħu nagħmlu sabiex il-problemi reali li qed isemmi l-Onor.

Interpellant jiġi ndirizzati.

FINANZI: INVESTIMENTI U DEPOŻITI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Josef Bonnici) staqsa lill- Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: B'riferenza għar-risposta għall-mistoqsija parlamentari Nru.5480, jista' l-Ministru jgħid x'inhu s-sors ta' din l- informazzjoni u jistax jipprovdi l-informazzjoni mogħtija b'mod gross u mhux biss nett, kemm għal private direct investment kif ukoll għal private financial investment?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ): Qed inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra l-figuri kif mitluba.

Is-sorsi għal din l- informazzjoni huma surveys regolari magħmula mis-sezzjoni tal-bilanċ tal- pagamenti lill-entijiet kollha li għandhom transazzjonijiet ma' barra minn Malta.

Sorsi oħrajn huma d-Dipartiment tal-Finanzi, minn fejn niġbru informazzjoni dwar il-loans tal-gvern, u l-Bank Ċentrali li jfornina bl- ammont ta' depożiti li jsiru mal-banek minn persuni mhux residenti hawn Malta.

FORZI ARMATI - AIR SEARCHES

L-ONOR.

CHRIS CARDONA (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill- Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' rikjesti għal air searches mill-Air Squadron ta' l-AFM is-sena l-oħra u din is-sena?

Kemm kien in-numru ta' operazzjonijiet ta' salvataġġ li wettqu l- helicopters ta' l-Armata s-sena l-oħra u din is-sena?

Kemm ġew salvati nies is-sena l-oħra u din is-sena?

Kemm kien in-numru ta' pazjenti ttrasportati mill-Isptar ta' Għawdex is-sena l-oħra u din is-sena?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Prim Ministru): It-tagħrif mitlub qiegħed jingħata hawn taħt għas-sena 1996, kif ukoll sal-14 ta' Lulju ta' din is- sena:

| |1996|1997| |Talbiet ghal air | 74| 22| |searches | | | |Ghadd ta' | 16| 15| |operazzjonijiet ta' | | | |salvatagg | | | |Ghadd ta' nies li | 19| 18| |gew salvati | | | |Ghadd ta' pazjenti | 61| 22| |trasportati | | | |mill-Isptar ta' | | | |Ghawdex | | | |Trasport ta' | 38| 9| |plasma/demm | | |

POSTIJIET STORIĊI - ŻJAJJAR

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm kien in- numru ta' persuni li żaru siti storiċi li għandna f'Malta u Għawdex fl- ewwel sitt xhur ta' l-1997?

Fejn tinżamm tali statistika?

Jista' l- Ministru jgħid jekk huwiex qed ikun hemm xi miżuri speċjali biex aktar persuni jżuru dawn il-postijiet?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Matul l-ewwel nofs ta' l-1997 in-numru ta' persuni li żaru kull xahar siti storiċi f'Malta u Għawdex kien 549,306.

Dawn kienu mqassma kif ġej:

|Jannar | 37,001| |Frar | 50,359| |Marzu |101,065 | |April |147,678 | |Mejju |149,235 | |Gunju | 63,968|

Rigward l-aħħar parti tal-mistoqsija, id-Dipartiment tal-Mużewijiet qed jikkolabora mal-ministeru tat-turiżmu fl-istampar ta' fuljetti pubbliċitarji.

Dan bl-iskop li jiżdied in-numru ta' persuni li jżuru l- mużewijiet u siti storiċi.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Tonio Borg, mistoqsija supplimentari

ONOR.

TONIO BORG: Peress li hemm ċerti siti storiċi u anke mużewijiet li ftit li xejn iżuruhom nies u minħabba f'hekk biex iżżommhom miftuħin tinvolvi spiża kbira mill-fondi pubbliċi, ikunx aħjar li wieħed iqassam aħjar il-ftuħ u l-għeluq ta' dawn is-siti storiċi u mużewijiet biex forsi tikber xi ftit il-konkorrenza u fl-istess ħin l-mezzi finanzjarji addizzjonali jmorru speċifikament għal dawk is-siti u mużewijiet li fihom imorru l-iktar nies?

Ħaġa oħra li rrid ngħid hija dwar il-mużew ta' l-istorja politika.

Dan il- mużew kien proprju ngħalaq minħabba li kienu jżuruh inqas minn persuna waħda kuljum.

Billi dan kien f'post fejn wieħed isibha diffiċli biex jasal għalih, jista' jkun li mhux minħabba n-nuqqas ta' interess fil-politika ma kenux imorru jżuruh in-nies imma minħabba li kien diffiċli li tasal għalih.

Jikkonsidrax il-Ministru li dan il-mużew ta' l-istorja politika jerġa' jitwaqqaf?

F'każ li jerġa' jitwaqqaf tkun ħaġa tajba li dan ikun f'post differenti u, biex żgur ma jkunx hemm akkużi reċiproċi, ikun hemm kumitat rappreżentattiv miż-żewġ naħat tal-Kamra u minn storiċi li jkunu jistgħu jagħtu interpretazzjoni oġġettiva u matura ta' l-isorja politika Maltija ta' dawn l-aħħar żmenijiet.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Bartolo

ONOR.

EVARIST BARTOLO: L-ewwel parti tal-mistoqsija ma tantx fhimtha tajjeb.

Inti ridt tfisser li l-ħinijiet tal-ftuħ ta' dawn il-mużewijiet jistgħu jkunu differenti minn kif inhuma llum?

ONOR.

TONIO BORG: Jiena kont qed ngħid anke għall-ġranet - jekk ma tantx imorru jżuruhom m'hemmx bżonn li jiftħu kuljum - għax tliet darbiet fil- ġimgħa naħseb li jkunu biżżejjed u wieħed ikun jista' jikkonċentra aħjar fuq postijiet oħra.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jiena naħseb li f'dan il-qasam għandna bżonn rethinking totali.

L-ewwelnett, mingħajr ma ngħid ħafna kliem żejjed, għandi dubju kemm dawn iċ-ċifri huma preċiżi, fis-sens jekk hux veru li l- gvern jiġbor il-flus kollha ta' dawk li jħallsu biex jidħlu.

Mingħajr ma nitfa' dell fuq ħadd, nissuspetta li hemm iktar li ma jħallsux milli li jħallsu.

Irridu naraw iktar bis-serjeta' li jkun hemm preżentazzjoni aħjar tal-mużewijiet, ikun hemm iċċekkjar aħjar, jekk hemm bżonn anke b'mezzi elettroniċi.

Pero' l-aspett uman qatt ma tista' tinsih, ħalli naraw li d- dħul mill-ħlas ta' dawk li jmorru jżuru lil dawn il-postijiet imur fejn għandu jmur biex jerġa' jintuża f'dawn l-oqsma.

Imbagħad rridu naraw mhux biss il-jiem tal-ftuħ imma anke il-ħinijiet għax ħafna drabi nispiċċaw li dawn il-postijiet ikunu miftuħin fil-ħin li n-nies ma jkunux jistgħu jmorru jarawhom u fil-ħin li n-nies ikunu jridu jmorru jarawhom ma jkunux miftuħin u naħseb li dawn huma affarijiet li ma jagħmlux sens.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Jean Pierre Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA: Jista' l-Ministru jgħid kif qed tintuża t- teknoloġija biex dawn is-siti jieħdu sura aħjar?

Meta wieħed jara li x- xemx qed tkun problema anke għat-turiżmu minħabba l-effett tar-raġġi fuq is- saħħa tal-bniedem, u peress li l-Gvern jixtieq li t-turiżmu jkun iktar up- market, jista' l-Ministru jgħid kif it-teknoloġija lil dawn is-siti storiċi qed tgħinhom aħjar?

Kien hemm anke ittra f' "The Sunday Times" tal-ġimgħa l-oħra dwar dan.

Din kienet ittra negattiva ħafna iżda sfortunatament kien fiha ħafna verita'.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: F'dik l-ittra l-unika ħaġa li ma semmiex il- kittieb kienet min waqqa' t-Teatru Rjal.

Qal li ra ħafna shabbiness fil- pajjiż - u ħafna drabi għandu raġun - imma kumbinazzjoni ma semmiex li kienu bombi Ġermanizi li ġabu l-post trab.

Pero' kellu ħafna raġun u m'għandniex noqogħdu nieħdu għalina fejn ikollna tort.

Fi żmien l-amministrazzjoni preċedenti kien hemm proġett u pjani ambizzjużi ħafna u hemm ħafna affarijiet validi li wieħed irid ikompli jaħdem fuqhom.

Per eżempju, il-Hypogeum se jkun l-aktar sit hi-tech li għandna.

Il-kwestjoni se tkun kif se jitmexxa għax jekk tpoġġi nies b'ċerti abbiltajiet u b'ċerti drawwiet imexxu xi ħaġa kif kienet titmexxa qabel, anke jekk tagħtihom it-teknoloġija ġdida, ma nkunux qed nieħdu l- vantaġġi u l-benefiċċji kollha li din tipprovdi.

Hemm pjani li kienu mħejjijin tajjeb mill-amministrazzjoni preċedenti u se nkomplu nimxu fuqhom.

Irridu wkoll nagħmlu sforzi kbar għax li qed jiġrilna issa huwa li minbarra li għandna ħafna siti li huma ppreżentati b'mod fqir, fl-iskejjel diġa' qed jasal software sabiħ dwar siti storiċi f'pajjiżi oħra u allura qed nispiċċaw li l-istudenti tagħna stess bil-qiegħda fil-klassi tagħhom jistgħu jduru l-Louvre u l-piramidi ta' l-Eġittu u għalihom dawk l- affarijiet antiki huma assoċjati ma' xi ħaġa moderna u ġdida.

Jekk mhux se nagħmlu software edukattiv dwar il-heritage tagħna - sintendi dejjem jibqa' l-bżonn li jżuruhom fiżikament - se nkunu qed nitilfu kemm internazzjonalment kif ukoll lokalment.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Joe Cassar, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE CASSAR: Billi l-Ministru għadu kemm semma l-Hypogeum, jista' jgħidilna jekk għadx baqa' xogħol xi jsir f'dan is-sit u bejn wieħed u ieħor meta se jkun miftuħ?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Lili dejjem jgħiduli li teknikament dak huwa sit diffiċli ħafna u x-xogħol li kien qed isir, sa ċertu punt, kien ukoll learning experience.

Kien hemm ir-rakkmandazzjonijiet ta' l-esperti tal- UNESCO ta' x'kien hemm bżonn isir biex dak is-sit jiġi salvat u riabilitat u sar ħafna xogħol tajjeb, imma waħda mill-problemi hija li meta jkollna dawk li jissejjħu safari visits - u din irridu noqogħdu attenti minnha - ta' esperti li jiġu hawn għal tlett ijiem jew erbat ijiem jistudjaw il- post, l-istess esperti mhux dejjem ikunu f'pożizzjoni li jaraw dak li qed jirrikkmandaw x'effett se jkollu.

Milli qalulna n-nies tekniċi jirriżulta - sintendi sa ċertu punt tkun at the mercy tat-technical espertise li jkollok - li kellhom ibiddlu anke wħud minn dawk ir-rakkmandazzjonijiet għax sabu ċerti affarijiet li ma kenux qed jistennew.

Jien informat li sa l-aħħar tas-sajf suppost li dan is-sit għandu jinfetaħ.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Michael Refalo, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

MICHAEL REFALO: Madam Speaker, jiena nieħu pjaċir nisma' lill- Ministru jgħid li se jerġa' jagħti momentum għal dak li kien qed isir fil- qasam tal-mużewijiet u allura nistaqsi jekk in vista tal-fatt li s-siti, l- istorja u l-kultura Maltija hija parti integrali u importantissima għal dak li għandu x'joffri il-pajjiż, jidhirlux il-Ministru li għandu jaħseb biex l-istruttura tar-riżorsi umani li timmanja l-mużewjiet u d-dipartiment tieħu xejra aktar outgoing u allura ma tibqax parti mid-dipartiment tal- gvern?

MADAM SPEAKER: Naħseb li l-Onor.

Interpellant qiegħed iqajjem punti importanti ħafna li żgur sajjarhom fl-esperjenza li kellu hu f'dan il- qasam.

Naħseb qabel ma nwieġeb il-mistoqsija dwar x'tip ta' struttura għandu jkollna żgur li l-ewwel irridu nwieġbu l-mistoqsija x'tip ta' nies imħarrġa għandu jkollna.

Jekk wieħed jara kemm l-istruttura sekondarja, kemm post-sekondarja, kif ukoll dik terzjarja jsib li m'għandniex studji u modules li għandhom x'jaqsmu ma heritage management u għalhekk hemm bżonn li ndaħħlu l-heritage studies fil-livell sekondarju u post-sekondarju u mbagħad indaħħlu heritage studies anke fl-Universita'.

Meta niġu biex inwaqqfu l-istrutturi, jkunu x'ikunu, kemm jekk ikunu governattivi u kemm jekk ikunu aġenziji pass 'il bogħod mill-gvern, li se jkollna bżonn huwa n- nies u aktar ma nibdew malajr inħarrġu n-nies li għandna bżonn fid-diversi livelli tagħhom aktar inkunu nistgħu nagħtu risposta sodisfaċenti għal dak li qed jistaqsi l-Onor.

Interpellant.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Refalo.

ONOR.

MICHAEL REFALO: Madam Speaker, jiena dejjem ħassejt - u kelli xi ftit esperjenza f'dan il-qasam - li huwa ħażin li l-amministratur ikun l- akkademiku jew inkella l-akkademiku jkun ukoll responsabbli għat-tmexxija ta' l-affarijiet amministrattivi.

Filwaqt li jiena napprezza ħafna l-punt li għamel dwar heritage management, nixtiequ jikkonsidra wkoll li l- prinċipji tal-management, sew jekk huma heritage, sew jekk huma industrial jew xi ħaġa oħra, huma fil-fatt ibbażati fuq l-istess binarji u allura ladarba wieħed ikun qiegħed jitkellem fuq dikotomija ta' responsabilitajiet, jidhirlux il-Ministru li fit-tfassil ta' dawn l- affarijiet għandu jkun hemm chain amministrattiva u chain akkademika?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Iva, naħseb li dak li qed jgħid l-Onor.

Interpellant huwa fid-direzzjoni t-tajba.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu issa għat-Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru Buhagiar.

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja ta' fax mibgħuta mill-Adventure Campers Association fil-5 ta' Ġunju 1997 dwar talba għal tindif ta' sit fil-Mellieħa, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 7510.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Grech.

ONOR.

EDWIN GRECH (Ministru tal-Ħarsien Soċjali): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Statistika dwar familji b'ġenitur wieħed li kienu jirċievu allowance tat-tfal għall-perijodu bejn l-1988 u l-1996, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 7480; u Lista li turi l-professjonijiet u gradi tekniċi inklużi fil-kategorija "professjonisti" fil-lista ta' dawk li jirreġistraw għax-xogħol, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 7706.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI (Ministru tad-Djar): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Tabella li tagħti informazzjoni dwar l-applikazzjonijiet li kienu saru għall-bini li se jitqassmu taħt l-Avviż Nru 60 ta' l-Awtorita' tad- Djar, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 7631.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR L-IPPJANAR TA' L-IŻVILUPP

DEVELOPMENT PLANNING (AMENDMENT) BILL

L-ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

Ikompli mit-18 ta' Lulju, 1997

MADAM SPEAKER: Rimarki?

Il-Ministru Buhagiar.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Madam Speaker, fid-diskussjoni li qed nagħmlu fuq dan l-abbozz ta' liġi huwa utli li wieħed jara għalfejn u għaliex wasalna fl-istadju li dan il-Gvern kellu bżonn iressaq din il-liġi u forsi huwa ta' min ifakkar kif saru l-affarijiet s'issa.

Qabel ma kellna l-Awtorita' ta' l- Ippjanar, il-Gvern Nazzjonalista ta' dak iż-żmien kien irriveda l-iskemi tal-bini u rrivedihom b'mod li sal-lum aħna bqajna ma nafux fuq liema kriterji kienu ġew riveduti u fil-fatt kienu saru dawk l-iskemi.

Kienu saru ħafna allegazzjonijiet minn naħa ta' l-Oppożizzjoni Laburista ta' dak iż-żmien għall-mod ta' kif kienu saru l-affarijiet.

Ir-reviżjoni ta' dawn l-iskemi kienet saret fl-1988 permezz ta' select committee ta' din il- Kamra, li effettivament ma kien select committtee xejn għax fil-fatt dan kien kumitat magħmul mir-rappreżentanti tal-Gvern Nazzjonalista biss.

Il- kritika li konna għamilna aħna kienet li ma jistax ikun li f'pajjiżna nibdew nippjanaw l-iżvilupp b'mod arbitrarju jew minn xi ministru jew inkella permezz ta' select committee, kif kien ġara dak inhar.

Kulħadd jiftakar x'kienu r-riżultati taħt dak is-select committee li kien twaqqaf mill-Gvern Nazzjonalista.

Kien hemm postijiet fejn fuq villa sites ħarġu permessi għal ħames sulari u kien hemm fejn ħarġu permessi mingħajr ħadd ma jaf kif ħarġu u dan ftit mumenti qabel ma spiċċa s-select committee li kien twaqqaf mill-Gvern Nazzjonalista ta' dak iż-żmien.

Din kienet sitwazzjoni li żgur ma kenitx l-aħjar waħda għal pajjiżna u meta l-istess Gvern Nazzjonalista ressaq liġi f'dan il-Parlament sabiex isir pjan ta' struttura u sabiex titwaqqaf l-Awtorita' ta' l-Ippjanar aħna konna minn ta' l-ewwel li għidna li hemm bżonn li jkun hemm din it-tip ta' struttura.

Iż-żewġ naħat tal-Kamra kienu qablu fuq din u t-tnejn konna għidna li hemm il- ħtieġa li jkun hemm awtorita' ta' l-ippjanar.

L-Awtorita' ta' l-Ippjanar twaqqfet bil-liġi madwar ħames snin ilu u f'dawn il-ħames snin ġie fis-seħħ ukoll il-pjan ta' struttura.

Filwaqt li aħna konna qed ngħidu li naqblu mal-liġi dwar l-Awtorita' ta' l-Ippjanar konna għidna wkoll li kien hemm diversi aspetti tal-pjan ta' struttura li aħna, dak inhar fl-oppożizzjoni, ma konniex naqblu magħhom u nixtiequ narawhom mibdula.

L-Awtorita' ta' l-Ippjanar għandha l-kompitu li tħaddem il-pjan ta' struttura u allura jekk għandek ċerti aspetti li mhux qed taqbel magħhom f'dak li hu l-pjan ta' struttura, ovvjament in-naħa ta' l- awtorita' ma tista' tagħmel xejn jekk il-pjan ta' struttura ma jinbidilx.

Jiena nħares lejn din il-liġi li għandna quddiemna llum minn żewġ angoli.

Inħares lejha b'mod li effettivament aħna rridu nagħmlu xi ħaġa ħalli l- pjan ta' struttura jkun rivedut u jkun jirrifletti l-politika tal-gvern tal- ġurnata; u nħares lejha wkoll bħala attentat mill-Gvern Laburista biex mill- Awtorita' ta' l-Ippjanar nagħmlu awtorita' li tkun iktar effikaċi u aktar accountable f'dak li tagħmel.

Il-kelliema tan-naħa l-oħra tal-Kamra - mhux kollha, għax kemm l-Onor.

Ninu Zammit u kemm l-Onor.

Michael Bonnici tkellmu b'mod kostruttiv - qalu li se mmorru lura għaż-żmien tal-PAPB u għaż-żmenijiet meta l-ministru kien jiddeċiedi kollox hu.

Minkejja li tilfu l-elezzjoni tan-naħa l-oħra għadhom ma tgħallmux li dawn l-affarijiet ma jaħdmux f'dan il-pajjiż.

Inutli li toqgħod tgħid li sejrin lura meta fil-fatt ma nkunux sejrin lura.

Li noqogħdu nbeżżgħu lin-nies li l- affarijiet b'xi mod qed isiru biex indawru l-arloġġ lura meta fil-fatt is- sitwazzjoni ma tkunx hekk, din it-tip ta' propoganda ma taħdimx.

L- elezzjoni li għaddiet iġġelduha b'dan il-mod - bdew ibeżżgħu lin-nies li se mmorru lura għaż-żmien tal-passat - tilfuha u sal-lum għadhom ma biddlux il- mod ta' kif jagħmlu l-affarijiet.

Dik affari tagħhom u j'Alla jibqgħu jaħdmu b'din is-sistema għax nassigura lill-Kamra li nerġgħu nirbħu l- elezzjoni li jmiss.

Fir-realta' x'qegħdin nagħmlu aħna, Madam Speaker?

L-ewwel ħaġa li qed nipprovaw nagħmlu huwa li, meta jkun hemm bdil fil- gvern għax ikun tela' partit differenti, dan ikollu l-fakulta' li l- policies tiegħu jiġu attwati mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar u mhux l- awtorita' tibqa' miexja għal rasha qisu ma ġara xejn fil-pajjiż.

Meta sar l-pjana ta' struttura aħna mill-ewwel konna indikajna li f'ċerti aspetti ma konniex naqblu miegħu.

Kemm ilna nħaddmu l-pjan ta' struttura l-esperjenza għallmitna li hemm bżonn li ċerti affarijiet jinbidlu.

Il-liġi tgħidlek li l-pjan ta' struttura hemm bżonn li jinbidel kull sentejn u għaddew kważi ħames snin u għadu ma nbidilx.

Aħna qed ngħidu li ma tistax toqgħod tbiddel il-pjan ta' struttura kull sentejn u hemm bżonn li dan jinbidel kull ħames snin.

Aħna nagħrfu wkoll il-possibilita' li jkollok bidla fil- gvern half way ta' dawk il-ħames snin u jkun hemm bżonn li dan il-pjan ta' struttura jindibel anke half way.

Allura għax qed ngħidu li jekk ikun hemm bidla fil-gvern u l-gvern il-ġdid, li naturalment ikollu l-prijoritajiet tiegħu, ikun jista' jbiddel il-pjan ta' struttura basta jġibu għall- approvazzjoni tal-Parlament, jiġu jgħidu li qed nagħmlu xi ħaġa biex l- ippjanar isir piecemeal!

Dan m'hu veru xejn.

Li qed nagħmlu huwa li nagħtu l-fakulta' lill-Awtorita' ta' l-Ippjanar li tagħraf il-policies u l- prijoritajiet tal-partit li jkun tela' fil-gvern u tgħid mela issa hemm il- Partit Laburista li tela' fil-gvern fuq aġenda soċjali u la tela' fuq aġenda soċjali hemm ċerti affarijiet li għalih huma importanti, - li forsi qabel ma kenux meqjusa daqshekk importanti - u hemm bżonn li nirrivedi l- pjan ta' struttura biex dawk li huma prijoritajiet tal-gvern tal-ġurnata neħodhom in konsiderazzjoni.

Għax qegħdin nagħmlu hekk qed niġu kkritikati li se nagħmlu planning li huwa piecemeal!

Jiena ma nistax nifhimha din.

Waħda mill-affarijiet li l-Awtorita' ta' l-Ippjanar sabet ta' xkiel għaliha kienet li fi żmien l-amministazzjoni preċedenti kienet qed taħdem in a vacuum.

Għaliex?

Għax peress li l-Gvern Nazzjonalista ta' dak inhar kien ħass li l-pajjiż m'għandux bżonn pjan ta' żvilupp u allura ma kienx qed jindika b'mod ċar x'għandhom ikunu l-prijoritajiet tal-pajjiż, kellna awtorita' li kienet qed taħdem in a vacuum.

Kellna awtorita' li qed taħdem kif taħseb hi li hu l-aħjar.

Dan ma jistax ikun.

Fl-aħħar mill-aħħar - u naħseb li dan huwa il-qofol - wieħed irid jiddistingwi x'inhuma r-roles tal- gvern u x'inhuwa r-role ta' l-awtorita' fejn jidħol żvilupp.

Jiena nifhem li r-role tal-gvern fejn jidħol l-iżvilupp huwa li jagħmel l-prijoritajiet tiegħu għal dak li hu żvilupp u l-awtorita' min-naħa l-oħra trid tippjanifika u tagħmel monitoring ta' l-implimentazzjonijiet ta' dawk il- prijoritajiet u tara li jekk l-affarijiet mhumiex qed isiru kif suppost tagħmel enforcement biex isiru kif suppost.

Hekk għandha taħdem l- Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Allura billi qed ngħidu li l-pjan ta' struttura jrid jiġi rivedut sabiex jirrifletti l-prijoritajiet tal-Gvern qed nagħmlu xi ħaġa ta' barra minn hawn!

Qalulna li qed nagħtu fakultajiet kbar lill-ministru li għandu r- responsabbilita' ta' din l-awtorita' u li qegħdin nagħmlu planning li huwa piecemeal.

Jiena ma nistax nifhem kif dan jista' jkun il-każ.

Jekk, per eżempju, nieħu dak li ġie rrapportat li qal l-Onor.

Jesmond Mugliett, insibu li qal li b'din il-liġi l-prijoritajiet se jiġu stipulati mill- gvern.

Mhux bilfors!

Mela l-prijoritajiet ta' l-iżvilupp fil-pajjiż mhux il-Gvern jaf x'inhuma?

Dan x'argument hu!

X'argument hu li niġu hawn u ngħidu li l-prijoritajiet ta' l-iżvilupp fil-pajjiż tafhom l-Awtorita' ta' l-Ippjanar?

X'jiġifieri!

Il-prijoritajiet li għandha l-awtorita' huma l- prijoritajiet li għandu l-gvern u ma jistax ikun hemm prijoritajiet differenti, għax inkella nispiċċaw b'żewġ gvernijiet, kif effetivament konna spiċċajna f'dan il-pajjiż.

Hekk konna spiċċajna, b'żewġ gvernijiet.

Mhux qed ngħid hekk għal issa biss imma anke għal qabel għax hekk konna.

Kellna gvern li huwa accountable għall-poplu u allura jekk l-affarijiet ma jimxux sewwa l-poplu bil-vot tiegħu jbiddel lil dak il-gvern, kif għamel fl- elezzjoni li għaddiet, u kellna awtorita' li m'hi accountable lejn ħadd.

Hekk iriduna nibqgħu tan-naħa ta' l-oppożizzjoni, fis-sens li jkollna awtorita' li tiffissa hi x'jidhrilha f'moħħha li hu prijoritarju?

Per eżempju, jekk għada l-awtorita' tgħid li għaliha l-iżvilupp taħt l-art huwa prijorita' u l-gvern m'għandu l-ebda ħsieb dwar dan, xi dritt għandha l- awtorita' li tgħid li din hija prijorita' u l-riżorsi tagħha tużahom b'dan il-mod?

Aħna ma naqblux ma dan.

Aħna ngħidu li l-awtorita' għandu jkollha l-awtonomija kollha tagħha sabiex dawk li huma prijoritajiet tal-gvern tara li jiġu mħaddma tajjeb, imma mill-banda l-oħra m'għandux ikollna żewġ gvernijiet li jiddeċiedu separatament.

Jiena ngħid li għandu jkollna awtorita' li timxi b'mod kumplimentari ma' dawk li huma l-prijoritajiet politiċi tal-gvern tal-gurnata.

Il-prijoritajiet tagħna huma prijoritajiet soċjali u din diġa' rajniha meta kellna l-famuż żvilupp ġewwa Pembroke.

L-Awtorita' ta' l-Ippjanar qabdet u qalet li f'Pembroke hemm area li fiha se nagħmlu business park.

L-ewwelnett aħna ma nafux minn fejn ġiet din l-idea tal-business park.

Aħna pprovajna ninvestigaw kif l-awtorita' ddeċidiet li se tagħmel business park x'imkien.

Kulma sibna kien li xi darba, ma nafx kemm-il sena ilu, kien hemm kumpannija Ingliża BOVIS li kienet marret għand l-awtorita' u qaltilhom li jekk jagħtuha post fejn jibnu business park kienu se jġibu ħafna miljuni ta' liri lejn Malta.

Fir-realta' din kienet diskussjoni li saret xi ħames snin ilu, li jfisser li l-awtorita' qattgħet ħames snin tfittex il-postijiet fejn se jsir dan il-business park.

Fil-frattemp il- BOVIS telqet minn Malta u l-awtorita' ddeċidiet li f'Pembroke għandu jkun hemm business park.

Din hija s-serjeta' ta' kif isiru l-affarijiet!

Din m'hijiex serjeta'.

Issa li seħħet bidla fil-gvern aħna qed ngħidu li l-prijorita' ta' Gvern Laburista, fost affarijiet oħrajn, huwa l-housing.

L-aspett soċjali tal- Gvern Laburista huwa li aħna rridu nipprovdu housing li huwa affordable għan-nies ta' pajiżna.

Meta bdejna naħdmu fuq dan il-proġett identifikajna li l-abkar medda ta' art li għandu l-Gvern li tista' tiġi żviluppata bħala belt ġdida qiegħda f'Pembroke.

Allura aħna għidna li, minflok il-business park li kien hemm ipproġettat li jsir, aħjar nagħmlu dan il-proġett tal- housing u hawnhekk iltqajna ma' l-ewwel diffikultajiet ma' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar u sal-lum għadna ma solvejnihomx, għax għad irid isir il-proċess tas-sottomissjoni ta' l-applikazzjoni u l-affarijiet l-oħra kollha.

Li rrid ngħid jien huwa: B'liema dritt jiġi xi ħadd lill-Gvern jimponilu l- prijoritajiet tiegħu?

Ma nistax nifhimha din.

Safejn naf jien fil-pajjiż għandna sistema demokratika fejn in-nies jivvotaw fuq programm elettorali u allura dawn bir-raġun jippretendu li dawk il-prijoritajiet li vvotaw għalihom jseħħu u mhux jiġri bil-kontra u tiġi xi awtorita' u tiffissa hi l- prijoritajiet.

Waħda mill-ewwel affarijiet li rridu nifhmu hija li wieħed irid jirregola b'mod ċar x'inhu r-rwol tal-gvern u x'inhu r-rwol ta' l-awtorita'.

Dak hu li qed nagħmlu b'dawn l-emendi li ġibna quddiem dan il-Parlament.

Aħna qed nipprovaw niddefinixxu x'inhi r-rwol ta' l-awtorita' u x'inhu dak tal- gvern.

Fl-opinjoni tagħna r-rwol tal-gvern huwa li jissettja prijoritajiet ta' żvilupp u dawn il-prijoritajiet għandhom iseħħu.

Allura jrid ikollna l- mekkanismu li permzz tiegħu l-affarijiet li ma naqblux magħhom - u meta tkellima fuq il-pjan ta' struttura konna għidna mill-ewwel li ma naqblux dwar dak li hemm fuq housing - jiġu rranġati.

Jiġifieri meta aħna qed ngħidu li għandna aġenda politika tagħna, aħna nippretendu li l-gvern ikun jista' jiffissa l-prijoritajiet ta' żvilupp.

Imbagħad l-awtorita' tieħu on board il-prijoritajiet tal-gvern, tippjanifikahom u tara li kollox isir skond il-proċeduri li hi stess tkun għamlet.

Dan isir kollu b'mod awtonomu.

Mhux se nindaħlulha lill-awtorita'.

Imma l-mekkaniżmu jrid isir u m'għandniex noqogħdu ngħidu ċuċati, bħalma qal l-Onor.

Francis Zammit Dimech - għamel diskors verament isteriku - meta qal li f'din il-liġi qed jiddaħħal il-konċett li flok structure plan integrat, fejn kollox ikun relatat, kollox se jsir bil-biċċiet.

Dan m'hu veru xejn.

Jiena ma nistax nifhem kif l-Onor.

Membru wasal għal din il-konklużjoni.

U dan ġie rripetut minn diversi kelliema, kemm f'din il-Kamra kif ukoll fuq il-media.

Kulma qed nagħmlu - u din qed nagħmluha ċara - hija li qed noħolqu l- fakulta' li minflok li l-pjan ta' struttura jiġi rivedut darba kull sentejn ikun rivedut darba kull ħames snin - u fuq dan naħseb li hemm qbil - imma f'każ li jkollok bidla fil-gvern f'nofs dawk il-ħames snin jkun hemm il- fakulta' li b'riżoluzzjoni fil-Parlament dak il-pjan ta' struttura jinbidel b'mod li jkun jirrifletti l-prijoritajiet tal-gvern tal-ġurnata.

Jiġifieri l-ewwel ħaġa li rridu nagħmlu hija li noħolqu dan it-tip ta' mekkaniżmu.

It-tieni ħaġa li rridu nagħmlu huwa li naraw kif se nagħmlu biex din l- awtorita' taħdem b'mod aktar effikaċi.

Donnhom tan-naħa l-oħra insew kemm id-diskorsi li kienu jsiru minn din in-naħa, kif ukoll li kienu jsiru min- naħa tagħhom meta kienu huma fil-gvern, fejn kienu jgħidu li ħolqu mostru u dan il-mostru m'hu qed iħalli xejn jiġri u affarijiet bħal dawn.

Ħasbu li n-nies insew li dawn id-diskorsi kienu jsiru minn membri parlamentari fuq in-naħa tal-Gvern Nazzjonalista ta' dak inhar.

Allura għax aħna qed nieħdu miżuri biex nindirizzaw il-problemi li hemm fl-Awtorita' ta' l-Ippjanar qisna qed nagħmlu xi ħaġa li biha se nreġġgħu l-arloġġ lura u nerġgħu mmorru lura għaż-żmien tal-PAPB.

Aħna x'qed nipprovaw nagħmlu bl-emendi li qed inressqu quddiem dan il-Parlament?

Li qed nipprovaw nagħmlu huwa li nagħmlu awtorita' ħafna aktar effikaċi milli hija llum.

Dan se nipprovaw nagħmluh billi nnaqqsu l-burokrazija li teżisti.

Kif se nnaqqsuha din il- burokrazija?

Wieħed mill-aktar ilmenti komuni li nisimgħu f'Malta fuq l-awtorita' huwa l-mod ta' kif din tirreaġixxi fuq applikazzjonijiet, anke meta jkunu applikazzjonijiet tassew sempliċi.

Hemm bżonn li l-Awtorita' ta' l- Ippjanar toqgħod tidħol fil-mertu ta' appplikazzjoni għal washroom ta' ċertu daqs fuq il-bejt jew inkella għal xi internal alterations?

Ħriġna lista ta' xogħlijiet li ma jirrikjedux permess biex tesigwihom.

Diġa' kien hemm lista bħal din imma aħna aġġornajniha wara li saru diskussjonijiet u kien hemm il-qbil dwarha bejn l-Awtorita' ta' l-Ippjanar u bejn il-Kamra tal-Periti.

Jiena ma nafx kif jiġu tan-naħa l-oħra jiddefendu lill- awtorita' fuq din il-ħaġa meta l-istess awtorita' qablet fuqha.

Għamilna xi ħaġa ħażina billi għamilna hekk!

Jekk nagħmlu hekk se nżidu l- effiċjenza u l-awtorita' tkun tista' taħdem b'mod iktar effikaċi.

X'għamilna iktar?

Qed ngħidu li għal ċerti applikazzjonijiet wieħed ma jkollux għalfejn imur quddiem id-development control commission, għax dawn jistgħu jiġu ġġudikati mill-case officer.

Dan seta' jsir anke qabel imma aħna kabbarna l-lista ta' xogħlijiet li jistgħu jsiru mingħajr ma jitilgħu quddiem id- DCC.

Fir-realta' li qegħdin nagħmlu huwa li nħaffu l-proċedura u għax qed nagħmlu hekk qegħdin niġu akkużati li kollox irid isir bil-barka tal- ministru u li morna lura għaż-żmien tal-PAPB.

Dan mhux veru, qegħdin jigdbu.

Issa jekk dawn in-nies qegħdin jieħdu pjaċir li għandna slow-down fl-industrija tal-bini għax għandna awtorita' li xejn m'hi effikaċi affari tagħhom, pero' għandhom jgħidu dan lill-kuntratturi wkoll.

Aħna ma neħdux pjaċir b'dawn l-affarijiet.

La ħadna pjaċir qabel u anqas u anqas issa u rridu naraw kif jitħaffu l-affarijiet.

Din hija xi ħaġa li gvern serju għandu jagħmel.

Bħalma qal il-kollega tiegħi, il-Ministru George Vella, meta tkellem fl-introduzzjoni tiegħu għal dan id-dibattitu, minkejja li tan- naħa l-oħra kienu qed jgħidu li hemm bżonn tibdil fl-awtorita', ħadd m'għamel xejn sabiex b'xi mod jipprova jagħmel it-tibdil neċessarju.

Issa għax aħna qed nressqu emendi sabiex isir dan it-tibdil qed niġu akkużati li rridu nieħdu l-poter minn idejn l-awtorita'!

Madam Speaker, dan m'hu veru xejn.

Li qed nipprovaw nagħmlu huwa, kif diġa' għidt, li nagħmlu awtorita' iktar effiċjenti.

X'qed nipproponu aktar?

Biex inkunu aktar effiċjenti, qed nipproponu li meta jidħlu l- applikazzjonijiet għand l-awtorita' - apparti li ċerti applikazzjonijiet m'għandhomx għalfejn jitilgħu quddiem id-DCC - din ta' l-aħħar għandu jkollha proċedura li permezz tagħha minflok li l-applikazzjonijiet joqogħdu jiġu maqsuma bħalma qed isir bħalissa f'north, f'south u Għawdex għalihom, jiġu maqsuma skond it-tip ta' żvilupp li se jsir.

Aħna nemmnu li jekk inti għandek persuna li qed tara applikazzjonijiet li huma ta' l-istess ġeneru, wara ftit ta' żmien din il-persuna ssir esperta fuqhom u tħaffef ħafna, mhux bħal meta jkollok proċedura li permezz tagħha l-istess persuna tara applikazzjoni għal xogħlijiet differenti.

Aħna jidhrilna li jekk ikollna streamlining fil-mod ta' kif l-awtorita' fil-proċeduri tagħha tara kif titratta l-applikazzjonijiet, dan għandu jgħin sabiex ikun hemm aktar effiċjenza.

Jiġifieri għax qegħdin nagħmlu dawn l-affarijiet qed niġu akkużati li qed nagħmlu xi ħaġa sabiex l-iżvilupp f'pajjiżna nitfgħuh lura!

Irrid ngħid ukoll li dak li qed nagħmlu sabiex inħaffu l-proċeduri quddiem id-DCC qed nagħmluh ukoll fir-rigward tal-bord ta' l-appell.

Waħda mill-affarijiet li titfa' l-applikazzjonijiet ħafna lura hija meta jkollok l-objections.

Ikun hemm min jagħmel objections serji - u huwa sewwa li jsiru objections serji - imma jkun hemm ukoll min jagħmel objections li huma frivoli.

Ikun hemm min minħabba pika ma' persuna oħra jagħmel dawn it- tip ta' objections li huma frivoli.

Per eżempju, nhar is-Sibt li għadda ġie wieħed ħdejja u qalli li applika biex jibni washroom ta' ċertu daqs fuq il- bejt u dak li joqgħod ħdejh oġġezjona għax qal li se jagħlaqlu d-dawl u għamel objection kontra l-bini ta' din il-washroom quddiem l-Awtorita' ta' l-Ippjanar u talab li jkun preżenti quddiem il-bord.

Malli persuna titlob li tkun preżenti jitfagħlek il-file tiegħek sitt xhur lura u trid toqgħod tistenna sakemm jasal it-turn tiegħek biex tmur quddiem il-bord flimkien mal-perit tiegħek sabiex tipprova tiġġustifika l-applikazzjoni tiegħek.

Għandna nħalluhom jiġru dawn l-affarijiet?

Inħallu lil min b'pika joqgħod jagħmel objections frivoli?

Allura aħna għidna li għandu jkun hemm sistema fejn naqtgħu l-appelli frivoli minn dawk li huma serji.

Aħna deherilna li għandna nagħmlu nominal fee żgħira li titħallas minn min jagħmel l- objection ħalli għallinqas dak li jkun jekk se jagħmilli appell frivolu jeħel xi ħaġa talli jagħmlu, għax meta wieħed jagħmel appell frivolu xogħol żejjed lill-awtorita' jkun qed jagħti.

Għax qed nagħmlu hekk, tan-naħa l- oħra, qalu li ma rridux nagħtu ċans lit-third parties li jagħmlu l- objections!

Ma nafx x'ma qalux!

Madam Speaker, jiena ma nafx kif jaħsibha l-kollega tiegħi, il-Ministru George Vella, imma jekk hi daqshekk importanti li kulħadd jagħmel l- objections jiena ma nsibx oġġezzjoni li nneħħu n-nominal fee li hija proposta li ssir.

Imma hemm raġuni warajha din u rridu nifhmuha u mhux naqbdu u ngħidu li se noħonqu d-dritt li wieħed jagħmel objection għax se nagħmlu din in-nominal fee.

Jista' jkun li wieħed jgħid li dan mhux l-aħjar mod kif dawn l-objections frivoli li jsiru minn terzi jiġu kkontrollati.

Forsi hawn xi ħadd f'din il-Kamra, anke min-naħa l-oħra - naf li hemm xi ħames periti - li jista' joħroġ b'idea ta' kif innaqqsu ċ-ċansijiet ta' dawn it-tip ta' objections frivoli.

Jekk hemm xi ħadd li jaf b'xi metodu kif nistgħu nnaqqsu l-objections frivoli, ħalli permezz t'hekk inħaffu aktar il-proċess ta' l-applikazzjonijiet, jgħidilna x'inhu u nikkonsidrawh.

Aħna ma nsibu l-ebda diffikulta'.

Meta aħna tkellimna fis-sotto-kumitat tal-Kabinett flimkien mal-partijiet l-oħra ma stajniex insibu kif nistgħu nikkontrollawhom.

L-uniku mod li deherilna li forsi nistgħu nikkontrollawhom kien billi nagħmlu nominal fee.

Issa għax għidna li se nagħmlu din in-nominal fee infetħu l-bibien tas-sema kollha u qed jakkużawna li m'aħniex nagħtu ċans lit-terzi li jagħmlu l-objections tagħhom!

Jekk din il-ħaġa qed tiġi nterpretata hekk, jiġifieri li għax qed nagħmlu nominal fee mhux se nagħtu ċans lil terzi jagħmlu objections, jiena ma nsib l-ebda diffikulta' li nirrikmanda lill-kollega tiegħi jerġa' jaħsibha dwar din tan-nominal fee.

Bħalissa qegħdin f'sitwazzjoni fejn jekk inti tapplika għal permess, bil- liġi suppost li fi tmien ġimgħat l-awtorita' tagħtihulek u jekk fi tmien ġimgħat ma tagħtihulekx inti għandek tassumi li l-applikazzjoni tiegħek ġiet irrifjutata.

B'dan il-mod inti, li qed tħallas il-flus għal dik l- applikazzjoni biex l-awtorita' tagħmel xogħolha, qed tagħtiha mill-ewwel il- mod kif jekk trid xogħolha ma tagħmlux u l-aktar ħaġa faċli tkun li tgħidlek li m'għandekx permess.

Aħna jidhrilna li dan mhux mod responsabbli ta' kif isir ix-xogħol.

Dan mhux mod accountable ta' kif isir ix-xogħol.

X'għandna nagħmlu jekk aħna rridu li l-affarijiet isiru bis- serjeta'?

Għandna verament naraw kemm jieħdu żmien biex l- applikazzjonijiet jiġu pproċessati u dan l-eżerċizzju għamilnih flimkien ma' l-awtorita' u sibna li f'ħafna mill-każi fi żmien tnax-il ġimgħa l- applikazzjonijiet ikunu pproċessati.

Allura għidna li għandna ngħidu li fi żmien tnax-il ġimgħa l-awtorita' trid tipproċessa l-applikazzjonijiet imma jekk applikazzjoni ma jkunx hemm risposta għaliha wieħed irid jassumi li dik l-applikazzjoni ġiet approvata.

Kien hemm min qalilna: Din minn fejn ġibtuha?

Hawn xi pajjiż ieħor li jagħmel hekk?

Dażgur li hemm pajjiżi oħrajn li jagħmlu hekk!

Anzi kulħadd hekk jagħmel għax dak hu l-metodu responsabbli ta' kif taħdem.

Jekk inti ġejt inkarigat biex f'terminu massimu tagħtini risposta, kif ma tagħtihilhiex!

In-naħa l-oħra hemm tliet periti li qed jisimgħu din id-diskussjoni u jafu kemm tesiġihom it-time limits l-awtorita', għax naħseb ġieli kitbitilhom u qaltilhom li within three weeks hemm bżonn li tagħtuni t-tali informazzjoni għax inkella nagħtikom refusal.

Issa għax se nesiġu time limit wieħed minn fuq l- awtorita' qisna qed nagħmlu xi ħaġa ħażina u permezz tagħha se nitfgħu l- affarijiet lura!

Dan m'hu veru xejn.

Aħna nafu li fi żmien tnax-il ġimgħa ħafna mill-applikazzjonijiet li jkun hemm quddiem l-awtorita' jistgħu jiġu pproċessati u mogħtija risposta.

Imbagħad qalulna: X'jiġri jekk ikun hemm xi ħadd li jkollu bżonn consultation fuq l-applikazzjoni tiegħu mingħand xi dipartiment governattiv?

Jekk dan ikun il-każ, peress li nafu li d-dipartimenti governattivi m'humiex effiċjenti biex jagħtu r-risposti tagħhom - din nafha mill-prattika tiegħi li kont nagħmel qabel - għandna nagħmlu l-proċedura li jekk inti tibgħat għal consultation għand xi dipartiment governattiv, dak iż-żmien sakemm il-file idum għal consultation ma jgħoddx mat-tnax-il ġimgħa.

Din il-proċedura għamilniha fir-rigward taż-żmien li għandek bżonn sabiex tagħmel it-traffic impact assessment jew l-invironment impact assessment.

Għaliex?

Għax it-tnax-il ġimgħa għandhom jibdew jgħoddu meta inti għandek l-informazzjoni kollha at hand sabiex inti tiġġudika dik l- applikazzjoni, għax meta m'għandekx l-informazzjoni f'idejk ma tistax tapplika t-terminu tat-tnax-il ġimgħa.

Allura jiena nippretendi li anke meta l-applikazzjonijiet imorru għand xi dipartiment governattiv għal konsultazzjoni, iż-żmien li jinħela f'din it-tip ta' konsultazzjoni m'għandux ikun parti mit-tnax-il ġimgħa.

Jiena naħseb li l-Ministru Vella għandu jikkonsidra din il-ħaġa.

(Interruzzjonijiet) Aħna qegħdin nitkellmu biex nirranġaw l-affarijiet.

Meta tkellem il-Ministru Vella qalilkom li huwa lest jisma' kull rakkmandazzjoni li ssir biex kemm jista' jkun nirranġaw l-affarijiet u jiena ċert li se jkun hemm ħafna affarijiet li jinbidlu fil-liġi.

Aħna m'hu se nsibu diffikulta' ta' xejn li nikkonsidraw il-proposti tagħkom.

Il- liġi tgħidlek li fil-każ li jkun hemm bżonn ta' traffic impact assessment jew environment impact assessment it-tnax-il ġimgħa jibdew jgħoddu wara li jsir dak l-istudju, għax naħseb li huwa ġust li t-tnax-il ġimgħa jibdew jgħoddu minn meta l-awtorita' jkollha l-informazzjoni kollha at hand.

Issa jiena qed ngħid li parti mill-informazzjoni tista' tkun f'forma ta' consultation ma' dipartimenti oħrajn - u nifhimha din mill-prattika tiegħi bħala perit - u ma nara l-ebda diffikulta' li din nistudjawha fl-istadju ta' Kumitat biex nirranġawha.

Aħna l-affarijiet inġibuhom għall-aħjar irridu u mhux għall-agħar, imma għallinqas għandna b'mod definittiv ċerti time frames u mhux bħalma konna qabel.

Mela nsew tan-naħa l-oħra kemm huma stess meta kienu fil-gvern kienu jilmentaw li jiġu sottomessi applikazzjonijiet u qatt ma jingħataw risposta!

Ġieli kienu jdumu sena u nofs u sentjen u sal-lum għadha hekk is-sitwazzjoni.

Aħna rridu nirrisponsabbilizzawha lill-awtorita' u rridu nagħmlu dan billi ndaħħlu ċerti kriterji u wieħed mill-kriterji jrid ikun marbut ma' terminu ta' żmien.

Jekk aħna rridu li jkollna awtorita' responsabbli hemm bżonn li din tkun marbuta b'mod li din tkun taf meta se tagħti r-risposti tagħha.

Anzi aħna qed immorru iktar minn hekk għax qed ngħidu li f'ċerti proġetti hemm bżonn li jkun hemm extension ta' sitta u għoxrin ġimgħa.

Għaliex le!

Jekk inti qed tapplika biex tibni lukanda u allura għandek bżonn ħafna iktar studju milli għandek bżonn kieku tapplika biex tibni terraced house, nifhimha li għandek bżonn aktar żmien.

Jiena naħseb li jekk inti jkollok l-informazzjoni neċessarja at hand, it-terminu ta' żmien li qed ngħidu li għandu jkun hemm huwa biżżejjed biex tipproċessa kwalunkwe applikazzjoni.

Aħna jidhrilna li dawn huma termini li huma ġusti u li jistgħu jsiru.

Jiena ma narax għalfejn għandna niġu hawnhekk u noqogħdu ngħidu li issa jista' jiġri li jkollna xi skrivan mill-awtorita' li jaħbilek il-file fil-kexxun u meta jgħaddu it-tnax-il ġimgħa u ma tirċevix risposta tassumi li għandek l-approval u inti tibda x-xogħol u wara joħorġulek l-enforcement u dawn l-affarijiet kollha.

L-awtorita' taf li jekk ma tagħtikx il-permess fi żmien tmien ġimgħat trid tiktiblek u l- istess proċedura se tibqa' tuża.

Jekk fi żmien tnax-il ġimgħa ma tkunx tagħtek il-permess tiktiblek u tgħidlek li għandha bżonn ta' extension.

Id- differenza hija li qabel kienet tiktiblek u tħallik tistenna in aeternum u issa hemm massimu ta' 26 ġimgħa u taf li f'dan it-terminu ta' żmien għandu jkollok permess.

Dik hija d-differenza bażika.

Il-periti ta' dik in-naħa jafu li f'dak iż-żmien għandu joħroġ il-permess u m'hemmx għalfejn joqogħdu jikkritikaw biex sempliċiment joqogħdu jitkellmu għall-gallerija.

(Interruzzjonijiet) Hekk tgħidlek il-liġi.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Le, ma tgħidlekx hekk il-liġi.

ONOR CHARLES BUHAGIAR: Mela għidli xi tgħid.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Madam Speaker, il-liġi kif proposta tgħid li fuq planning policies tista' ġġedded għal 26 ġimgħa.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Mela l-Onor.

Pullicino qed jgħid li l-perjodu ta' 26 ġimgħa jgħodd biss għall-planning policies.

Mela jekk ikun hemm xi ħadd li b'mod abbusiv - nieħu l-każ li semmejtu intom - jitfa' l-file fil- kexxun u l-awtorita' ssir taf bihom dawn l-affarijiet meta tiġi biex tagħmel il-file audit, tippretendi li m'għandniex nagħtuh extension!

Jiena ngħid li l-irregolaritajiet ma jsirux biss mill-politiċi, l- irregolaritajiet - u intom tafu - isiru anke minn xi uffiċjali ta' l- awtorita'.

Jiena ċert li intom tafuh dan.

Ma noqogħdux nitkellmu fuq l- uffiċjali ta' l-awtorita' għax jien perit, għamilt ħafna snin naħdem ma' l- awtorita', naf il-periti li għandhom il-private practice li jaħdmu fl- awtorita' u naf għalfejn jaqdu ċerti periti iktar minn ċerti periti oħra.

Jekk tridu li nsemmu dawn l-affarijiet hawn ġew insemmuhom ukoll.

Intom tafuhom dawn l-affarijiet u m'għandkomx il-guts li tgħiduhom.

Jiena ma niddejjaqx ngħidhom għax kont ngħidhom qabel meta kont fuq in-naħa ta' l- oppożizzjoni u qed ngħidhom issa li qiegħed fuq in-naħa tal-gvern.

Fl- Awtorita' ta' l-Ippjanar hemm min jabbuża u dan l-abbuż hemm bżonn li jinqata'.

Intom tafu li meta ċerti periti privati japplikaw għal xi permess jingħataw preferential treatment mill-case officers.

Dawn jingħataw preferential treatment għax dawk il-periti privati jiffirmaw l- applikazzjonijiet tal-periti li hemm jaħdmu ma' l-awtorita'.

Din hija r- realta'.

Meta nitkellmu hawn ġew għandna ngħidu l-verita' jew inkella ma nitkellmu xejn.

Issa qed nipprovaw nagħmlu xi ħaġa biex dawn l-affarijiet joħorġu fil-beraħ u ma nibqgħux naħbuhom.

B'din is-sistema nindunaw b'dawn l-abbużi għax min jibda jabbuża u jwaddablek il-file fil-kexxun ta' l- iskrivanija jagħmilha darba u taqbdu mill-ewwel u tinvestigah.

Mela nibqgħu b'sistema fejn jiena bħala perit immur l-awtorita' niċċekkja file tiegħi u għal xhur sħaħ jibqa' għand l-istess persuna!

Jiena naħseb li intom ukoll kellkom każi bħal dawn.

Jekk ma kellkomx veru kontu ffortunati għax jien kelli ħafna każi bħal dawn.

Hekk tridu li nibqgħu f'din is- sitwazzjoni fejn ikollok case officers li ma jċaqalqux il-files u jżommu x- xogħol kollu!

Ma naħsibx li dak huwa l-iskop tagħkom.

Naħseb li l-iskop tagħkom huwa bħal dak tagħna, li l-affarijiet isiru sewwa.

B'dan il-mod se nkunu nistgħu nagħmlu dan għax se ngħabbu bir-responsabbilta' lill- awtorita' sabiex tara li l-affarijiet isiru sewwa.

Dan huwa dak li kelli xi ngħid dwar it-terminu ta' tnax-il ġimgħa.

Jekk nistgħu ntejbu dawn il- miżuri aħna lesti niddiskutu s-suġġerimenti tagħkom fl-istadju ta' Kumitat.

Aħna għalhekk qed niddibattu l-affarijiet għax nixtiequ nagħmlu xi ħaġa ħafna aħjar milli għandna llum.

Ħaġa li ma tantx issemmiet hija l-kwestjoni tal-pre-submission discussions.

Ħafna drabi meta xi perit jmur quddiem l-awtorita' b'xi proġett jgħidulu li qabel ma japplika biex jagħmel dak il-proġett aħjar jiddiskuti l-proġett ma' l-uffiċjali ta' l-awtorita' ħalli meta jissottometti l-proġett jista' jiġi pproċessat mill-ewwel, għax mill-pre- submission discussions ħafna drabi jkollok indikazzjoni jekk dak il-proġett huwiex aċċettabbli jew le.

Dawn huma diskussjonijiet li l-awtorita' tinkoraġġihom u tagħmel sewwa.

Imma x'kien qed isir ħażin?

Mhux l-ewwel darba li perit ikollu klijent li jgħidlu li għandu f'moħħu li jagħmel it- tali proġett.

Inti tmur titkellem ma' l-awtorita' fuq dak il-proġett partikolari u ħafna drabi, abbażi tal-pre-subbmission discussions li jkollok ma' l-awtorita', iddaħħal lill-klijent tiegħek f'ċerti spejjeż għax jekk tara li hemm indikazzjoni tajba li l-permess se joħroġ allura lil- klijent tissuġġerilu biex jinvesti fuq is-sit partikolari.

Imma x'kien qiegħed jiġri?

Konna nagħmlu l-pre-submission discussions, il-perit jingħata indikazzjonijiet ċari li dak it-tip ta' proġett huwa wieħed li l- awtorita' se tħares lejh b'mod tajjeb, imbagħad kien jgħaddi ż-żmien u milli jkun intqal fil-pre-submission discussions ma jiġri xejn.

Sadanittant il-klijent ikun daħal fi spejjeż kbar sabiex jagħmel ix-xogħol u kulħadd jibqa' billi ħa.

Aħna jidhrilna li dan mhuwiex mod serju kif isiru l- affarijiet.

Aħna qed ngħidu: Jekk għandhom isiru l-pre-submission discussions - u għandhom isiru - għandhom isiru b'mod li verament ir- riżultat finali tagħhom jirrifletti dak li jkun intqal.

Kif se nagħmluh dan?

Se nagħmluh billi qed ngħidu li l-presubmission discussions għandhom ikunu minuted u għandhom ikunu ffirmati mill-case officer li jkun għamilhom.

Għalfejn qed ngħidu dan?

Qed ngħidu biex ma jkunx hemm xi ħadd u wara jgħid: Jien mhux hekk għidt!

Ma' din norbot kwestjoni oħra li jidhirli li l-Onor.

Mugliett qabel magħha.

Din hija l-kwestjoni tal-policies applikabbli.

Mela inti qed tagħmel l-pre-subission discussions u l-klijent tiegħek se ġġiegħelu jagħmel l-investiment taħt ċerti policies u mbagħad minħabba li ċerti proġetti jieħdu ċertu tul biex jiġu fis-seħħ jistgħu jinbidlulek il- policies.

Mela inti tajt parir lill-klijent tiegħek biex jagħmel ċertu investiment, subject to policies li kienu viġenti dak inhar li kienet saret id-diskussjoni, jgħaddi ż-żmien sa meta dak l-istess proġett jitla' quddiem il-bord, jinbidlu l-policies u għax jinbidlu l-policies jgħidulek li dan il- proġett ma jistax iseħħ għax ma jaqbilx mal-policies li għandna llum.

Din ma tagħmilx sens.

L-affarijiet bis-serjeta' ma jsirux hekk.

Aħna qed ngħidu li għandu jkun hemm sistema li permezz tagħha l-applikazzjonijiet jiġu ddeterminati skond il-policies ta' meta kienu saru l-applikazzjonijiet u mhux bil-kontra.

MADAM SPEAKER: Onorevoli, skadielek il-ħin u għandek bżonn extension.

ONOR.

CARMELO ABELA: Nipproponi li l-Onor.

Buhagiar ikompli jinstema'.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Hawn talba biex il-Ministru Buhagiar ikompli bid-diskors tiegħu.

Il-Kamra taqbel?

(Onor. Membri: Iva)

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nirringrazzja lill-proponent u lis-sekondant u lill-Kamra kollha.

Madam Speaker, kont qed ngħid li biex l- applikazzjonijiet ikunu ttrattati b'mod fair għandhom ikunu ttrattati fuq policies li jkunu viġenti meta ssir l-applikazzjoni.

Jidher li fost il- kelliema ta' l-Oppożizzjoni hemm min qabel ma' din il-proposta u hemm min ma qabilx, għax jidhirli li l-Onor.

Francis Zammit Dimech, fid-diskors esteriku li għamel, ma qabilx magħha.

Imma kien hemm ħafna affarijiet li l- Onor. Zammit Dimech ma qabilx magħhom, għax ma nafx fiex qabel.

Madam Speaker, permezz ta' l-emendi li qegħdin inressqu rridu nnaqqsu s- soġġettivita' tal-mod ta' kif taħdem l-awtorita'.

Waħda mill-affarijiet li kienet iddejjaqni bħala perit kienet li nagħmel applikazzjoni quddiem l-Awtorita' ta' l-Ippjanar, tmur quddiem case officer u dan jagħtini refusal, imbagħad l-istess applikazzjoni fuq sit differenti tmur quddiem case officer ieħor u dan japprovaha.

Jiena qatt ma stajt nifhem għaliex applikazzjoni preċiża u eżatta fuq żewġ siti differenti, li t-tnejn qegħdin fl-ischeme, quddiem żewġ case officers differenti għandu jkollhom deċiżjoni differenti.

Ħadd ma seta' jifhimha din.

Jien nitkellem ma' periti oħra u każi bħal dawn kellhom ukoll.

Naħseb anke l-periti li hemm fuq in-naħa l-oħra tal-Kamra kellhom każi bħal dawn.

Aħna qed ngħidu li mhux sewwa li l-interpretazzjoni tal-policies ta' l-awtorita' tkun soġġettiva skond min ikun l-case officer.

Qed ngħidu li għandu jkun hemm uniformita' fid-deċiżjonijiet tal-Planning Authority u biex iseħħ dan hemm bżonn li jitħejja manual fuq il-policies u fuq il-proċeduri ta' l- awtorita', liema manual ikun rivedut b'mod regolari ħalli kemm jekk inti applikant, u aktar u aktar jekk inti perit, meta tmur quddiem l-awtorita' tkun taf x'inhuma l-policies u l-proċeduri li jkunu viġenti dak inhar.

Jekk nagħmlu hekk inneħħu l-abbuż - u ħafna drabi dan ikun abbuż - li jista' jqum meta policies ta' l-awtorita' jiġu interpretati b'mod soġġetiv.

Jiena jidhirli li din hija xi ħaġa utli u ma jidhirlix li ssemmiet f'dan id- dibattitu mill-kelliema tan-naħa l-oħra u naħseb li hija xi ħaġa li żgur għandha tgħin biex tnaqqas is-soġġettivita'.

Attakk ieħor sfrenat li sar fuq dawn l-emendi kien jirrigwarda l-parti fejn hemm li ċerta deliberazzjoni mill-boards tista' ssir bil-magħluq, jekk tkun hekk rikjesta minn xi membru tal-bord.

Ma nafx x'ma ntqalx.

Qalu li din se tnaqqas it-trasparenza u tista' tkun abbużiva.

Ħa ngħidilhom x'jista' jkun abbużiv lil tan-naħa l-oħra.

Ikollok deliberazzjoni bil- miftuħ fuq proġett partikolari fejn il-bord kollu ta' l-awtorita' jitkellem kontra applikazzjoni partikolari - jekk kien hemm 15-il membru kollha tkellmu kontra tiegħu - jieħdu vot sigriet wara li jkunu għamlu d- deliberazzjonijiet tagħhom fil-pubbliku, u minkejja li kulħadd ikun tkellem kontra xorta waħda dan il-proġett jiġi approvat.

Din hija waħda mill- ikbar blemishes fl-istorja ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Il-membri tal- bord kollha jitkellmu kontra applikazzjoni partikolari u wara li jieħdu vot sigriet din tiġi approvata.

Allura għax id-deliberazzjonijiet isiru bil- miftuħ ifisser li l-affarijiet qed isiru b'mod trasparenti?

Inkella jkollok każ fejn ikollok proġett ta' ċertu kobor - ġieli anke ma jkunx ta' ċertu kobor imma jkun proġett li jqajjem ċerta reazzjoni - u jkollok sala mimlija nies, kollha ostili għal min qiegħed jipprova jiġġudika u kollha lesti biex jaqbżu fuq il-membri tal-bord, kemm jekk huma tad-DCC u kemm jekk huma tal-Planning Authority ...

Mhux l-ewwel darba li kien hemm xi applikant u tela' jhedded lill-membri tad-DCC.

Jiena kont preżenti meta kien hemm theddid u daħlu l-pulizija u lanqas naf x'ma ġarax.

Allura intom taħsbu li meta l-bord tad-DCC jew tal-Planning Authority jieħdu deċiżjonijiet qed jeħduhom b'mod li huwa tajjeb meta qed jiffaċċjaw folla li hija ostili lejhom?

Dawn jistgħu jagħmlu diskussjoni serja bejniethom meta jafu li jekk jgħidu kelma waħda kontra xi ħaġa jew kontra xi ħadd se tqum konfuzjoni sħiħa hemm ġew?

Dawn huma affarijiet serji?

Hekk triduhom isiru l-affarijiet?

Li qed ngħidu huwa dan: Hemm xi ħaġa ħażina li f'ċerti każi, li jkunu sensittivi ħafna, wara li ssir diskussjoni verament serja bejn il-membri tal-bord tad-DCC jew tal-Planning Authority, wara li jiġi ppreżentat il-każ min-naħa ta' l-uffiċjali tal-Planning Authority, wara li l-applikant jagħmel il-każ tiegħu quddiem il-bord u wara li jkun instema' kulħadd, il-membri tal-bord, jekk ikun hemm il-bżonn, jaqbdu u jiddeliberaw bil-magħluq?

Mela allura skond intom il-qrati tagħna mhumiex trasparenti u ġusti għax, sa fejn naf jiena, meta jkollok kawża quddiem il-qorti l-ġurati fil-magħluq jiddeliberaw u mhux quddiem in-nies.

Jiġifieri skond it-teorija tagħkom il-qorti tagħna la hija trasparenti u lanqas ġusta, għax il-ġurati ma jiddeliberawx quddiem in-nies.

Ma jidhrilkomx li qed tgħidu xi ħaġa li ma treġix?

Aħna m'aħniex ngħidu li d-diskussjoni li hemm bżonn issir fil- pubbliku ma ssirx.

Dażgur li ssir!

Imma d-deliberazzjoni, biex tagħti ċans lill-membri kollha tal-bord jgħidu tagħhom b'mod liberu u bla ma jħossuhom bl-ebda mod pressured minn xi ħadd li jkun ostili għalihom f'dik il-kamra, jistgħu jagħmluha bil-magħluq.

Jiena jidhirli li din hija xi ħaġa li bl-ebda mod ma tista' tiġi interpretata li se tnaqqas mit-trasparenza jew li l-affarijiet mhux se jsiru b'aktar ġustizzja, għax allura jekk se ngħidu li l-affarijiet mhux se jsiru b'aktar ġustizzja, nistgħu naqbdu u nbiddlu l-proċeduri tal-qrati tagħna għax l-istess proċedura li qed nipproponu aħna jużawha l-qrati.

X'qed nagħmlu aktar Madam Speaker?

Qed nagħmlu emendi sabiex l-Awtorita' ta' l-Ippjanar tkun aktar accountable u għax għamilna emendi sabiex l-awtorita' tkun aktar accountable tan-naħa l-oħra sabu wkoll x'jikkritikaw.

Per eżempju, għax qed ngħidu li għandu jkun hemm direttur inkarigat mill-administration u mill- audit tal-Planning Authority qam l-Onor.

Francis Zammit Dimech u fid- diskors esteriku li għamel qal: Issa sew ma nafux min se jmexxiha din l- awtorita' għax għandna żewġ diretturi!

Mela jiena mmur il-Planning Authority - u mort kemm-il darba l-Planning Authority - għax ikolli meetings bl-appuntament mal-case officers u għal xi raġuni jew oħra l-case officer li jkolli appuntament miegħu ma nsibux u nistaqsi meta se jkun hemm u ħadd ma jkun jaf.

Nerġa' mmur darba oħra u nerġa' ma nsibux.

Imbagħad darba għidtilhom: Jekk bħala perit jew bħala applikant ikolli każ fejn b'mod mill-aktar ċar case officer, hu min hu, qed jittratta mal-pubbliku b'dan il-mod, lil min nista' nirrapportah?

U bqajt mingħajr risposta.

Għaliex?

Għax il-case officers m'huma accountable għal ħadd.

Din hija r- realta'.

Issa qed nitkellmu rigward l-accountability fuq l-actions tagħhom u mhux fuq l-accountability ta' kif iħaddmu l-proċeduri.

Il-mod kif jittrattaw man-nies xejn m'hu accountable.

Jekk iridu jkunu onesti tan- naħa l-oħra jistgħu jikkonfermawha din għax naħseb li probabbilment ġratilhom ukoll din il-ħaġa bħalma ġrat lili.

Naħseb li ġieli marru hemmhekk u jsibu l-case officers jgħadduhom biż-żmien.

Aħna għidna li peress li għandna case officers li jew ma jridux jagħmlu xogħolhom għax dejjem ikunu skartati minn fuq ix-xogħol, jew inkella qed jagħmlu l- affarijiet diffiċli ħafna għall-applikanti u għall-periti, hemm bżonn li nagħmlu sistema li permezz tagħha dawn jiġu kkontrollati.

Hemm bżonn li jkun hemm xi ħadd inkarigat mill-administration tal-Planning Authority.

Hemm bżonn li nagħmlu director for administration.

L-istess ħaġa jista' jingħad fir-rigward tad-director of audit.

Għaliex m'għandux ikollok director of audit, persuna li tista' tagħmel audit tax-xogħol kif qed isir, speċjalment issa meta qed inkunu tant tassattivi fuq l-awtorita' li fi żmien tnax-il ġimgħa trid toħroġ il-permess bilfors.

Hemm bżonn li jkun hemm persuna bħal din biex tagħmel il-monitoring neċessarju.

Jiġifieri ma nistax nifhem x'argument hu li tan-naħa l-oħra jiġu jgħidulna li se nlaħħqu direttur ta' l-audit u ta' l-administration għax għandna lil xi ħadd f'moħħna, għax il-Prim Ministru jista' jinnomina lil xi ħadd hu!

Li l-Prim Ministru jew il-ministru jistgħu jinnominaw persuni huma donnu li qed tħassibhom ħażin.

Jekk inhu hekk naraw ftit l-emendi u jekk ikun hemm bżonn nirranġawhom ukoll biex ma tibqgħux taħsbu ħażin, kif mid-dehra qed taħsbu bħalissa.

L-argument huwa li bis-sistema li se ndaħħlu issa hemm bżonn li jkollok director in charge of administration and audit.

Jiġifieri ma nafx għaliex tan-naħa l-oħra ħaduha bi kbira li se jsir director of administration and audit.

Dan se jkun hemm bżonnu minħabba s-set-up ġdida ta' l-awtorita'.

Ġejna kkritikati wkoll għax se nagħmlu l-users' committee.

L-ewwelnett x'irridu nfissru b'users' committee?

Users' committee ridna nfissru bih kumitat li permezz tiegħu kull min b'xi mod ikollu bżonn is-servizz ta' l- Awtorita' ta' l-Ippjanar, jimmonitorja dak li qed jiġri u permezz tal-vuċi ta' dan il-kumitat iwassal lill-awtorita' dak li qed jiġri ħażin.

Fost il- users ta' l-awtorita' għandek il-periti, id-developers, id-dipartimenti tal- gvern, il-kunsilli lokali u ħafna nies oħrajn.

X'hemm ħażin billi jkollok kumitat li jkun magħmul minn dawn il-users - dawn ma jidħlux fil-każi partikolari għax dawn m'humiex xi ombudsman - biex meta tkun saret xi ħaġa ħażina fl-operat ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar ikun hemm grupp li jkun qed jara x'qiegħed jiġri, biex permezz ta' dan il-grupp isiru r- rakkmandazzjonijiet biex dak li fl-opinjoni tagħhom mhux qed isir sewwa u dak li qed ikun ta' xkiel jiġi rranġat?

Dawn rakkmandazzjonijiet se jagħmlu.

Hemm xi ħaġa ħażina li jkollok grupp li jagħmel rakkmandazzjonijiet lill-awtorita' u lill-ministru sabiex dawn jimplimentaw ċertu tibdil li jkollu bżonn isir?

Madam Speaker, permezz ta' dawn l- emendi se nipprovaw, kemm jista' jkun, innaqqsu l-abbuzi u ndaħħlu aktar serjeta'.

Kif se ndaħħlu aktar serjeta'?

Waħda mill-affarijiet li fuqha ġejna kkritikati ħafna hija li skond huma t-terzi mhux se jkollhom ċans jaraw il-pjanti ta' min ikun għamel l- applikazzjoni.

Jiena ngħid li kif inhi s-sitwazzjoni llum, inti bħala perit, jekk tmur l-Awtorita' ta' l-Ippjanar u l-uffiċjali jimxu kif suppost, mhux talli ma tarax il-pjanti tal-file tiegħek stess talli lanqas jgħidulek fiex wasal il-file!

Inti bħala applikant jekk illum il-ġurnata tmur għand l-Awtorita' ta' l-Ippjanar u titlob lil xi uffiċjal jara x'sar mill-file tiegħek jgħidlek li qiegħed jinħadem u tibqa' b'dik ir-risposta.

(Interruzzjonijiet) Hekk suppost.

Issa ħalliha li ħafna periti, inkluż jiena, konna b'xi mod jew ieħor insiru nafu fejn qegħdin il-files imma r- realta' hija li jekk l-awtorita', kif inhi llum, taħdem kif suppost, bit- trasparenza kollha li għandha, int bħala applikant jew bħala perit lanqas fejn hu l-file tiegħek ma jgħidulek.

Dan hu l-mod trasparenti kif isiru l- affarijiet għax tmur tiċċekkja l-affarijiet tiegħek u ħadd ma jgħidlek xejn!

Din qed inneħħuha u qed ngħidu li għandu jkun hemm aċċess għall- informazzjoni imma tali aċċess għandu jkun restritt għal min huwa bona fide.

Per eżempju, Il-Ministru George Vella jagħmel applikazzjoni - dan ma joqgħodx ħdejja! - u għax irrid inkun naf x'tip ta' dar se jibni mmur l- awtorita' u nitlob li nara l-applikazzjoni tal-Ministru Vella.

Nista' nagħmlu dan jien?

Għalfejn għandi nkun nafha din l-informazzjoni?

Mela issa sforz it-trasparenza kollha li qed insemmu se nneħħu l-privatezza ta' l-individwu!

Jiena ngħid li għandu jkun hemm dritt għall-privatezza ta' l- individwu.

Aħna qed ngħidu li l-individwu għandu l-privatezza tiegħu li hija sagrosanta u għandha tkun imħarsa bil-liġi, imma jekk hemm xi ħadd bona fide li jrid ikun jaf għal liema permess applika l-ġar tiegħu, dan għandu dritt ikun jaf għax dak jista' jaffettwah u bħala bone fide objector, ħa ngħidu hekk, għandu dritt li jmur jara l-affarijiet, imma m'għandniex inwessgħuha b'mod u manjiera li l-informazzjoni tkun miftuħa għal kulħadd.

Inkella fejn hu d-dritt ta' l-individwu għal privatezza!

Jekk nagħmlu hemm inkunu qed inneħħuhielu.

Ma jidhirlix li din hija ħaġa sewwa.

Jiġifieri dak li qiegħed jingħad li b'xi mod se nnaqqsu d-dritt ta' terzi biex dawn ikunu jafu x'qed jiġri m'hu veru xejn.

Jekk inti bona fide objector għandek id-dritt li tmur tara.

Imbagħad qalu li objection tista' ssir mill-periti.

Imma l-objections mhux kollha mill-periti jsiru!

Hemm xi ħadd ieħor li jagħmel l-objections?

Il-periti u l-avukati jagħmluhom l-objections normalment.

Jiena naf, għax kont nipprattika, li l-objections dejjem saru mill-avukati u l-periti.

Qatt ma kien hemm każi differenti.

Għallinqas jiena ma naf bl-ebda każ fejn objection ma saritx permezz ta' avukat jew perit.

Għaliex?

Għax il- layman mhuwiex intiż fil-policies u fil-proċeduri ta' l-awtorita' u bilfors trid tmur għand xi ħadd intiż biex jagħmillek l-objection.

Jiġifieri billi l-objection issir minn perit ma jfissirx li se noħonqu xi drittijiet ta' terzi milli jagħmlu l-objection tagħhom.

Madam Speaker, saret ukoll kritika fuq l-emenda li permezz tagħha qed ngħidu li l-bord ta' l-appell m'għandux ikun immexxi minn avukat imma għandu jkun immexxi minn planner.

Għandu jkun hemm avukat fuq il-bord ta' l-appell biex jittratta l-punti li huma legali imma finalment il-Planning Authority ma tittrattax punti legali.

Aħna ngħidu li għandu jkun hemm avukat imma l-awtorita' planning issues għandha tittratta.

L-Onor.

Mugliett fid-diskors tiegħu dwar l-appell qal hekk:

"Saret il-prattika li kull applikant itella' l-avukat u ġieli tkun qisek qiegħed f'seduta l-qorti fejn ikollok iktar avukati minn periti u jrid ikun hemm xi ħadd konxju mill-proċedura."

Dażgur!

F'din is-sitwazzjoni wasalna!

Hekk tajjeb li l-planning issues li suppost jiġu ttrattati mill-planner jiġu ttrattati mill-avukat?

Hemm postijiet oħrajn fejn tista' tittratta aspetti legali.

L-aspetti legali għandhom jiġu ttrattati fil-qorti.

Dak huwa il-post fejn jittieħdu deċiżjonijiet legali u mhux nirriduċu lill-Palnning Authority għall-qorti kif qed nagħmlu s'issa.

Għandna żewġ qrati, waħda l-qorti proprja u l-oħra l-Planning Authority.

Hekk triduhom l-affarijiet?

Jekk triduhom hekk għidulna.

Jiena jidhirli li mhijiex serjeta' u lanqas qed inkunu effiċjenti meta fl-appelli ntellgħu l-avukati li jibdew isibulek ħafna oġġezzjonijiet legali u l-planning issue tintnesa.

Per eżempju, jiena naf b'appelli li ma ntrebħux fuq planning issues imma ntrebħu b'mod legali.

Anke intom tafu bihom dawn.

Huwa sewwa li lill-Planning Authority nirriduċuha biex tittratta l-appelli b'mod legali?

Jiena jidhirli li l- function tal-Planning Authority m'għandux ikun dan.

Il-function tal- Planning Authority għandu jkun li tittratta planning issues.

U lanqas huwa sewwa - u dan għidtu inti u għandek raġun - li waqt l-appelli iktar ikun hemm avukati milli jun hemm periti.

Jiġifieri din il-problema se nipprovaw nindirizzawha u qed ngħidu li l-avukat għandu jkollu postu fil-bord ta' l- appell biex ikun hemm min jagħti l-pariri, għax ovvjament iqumu aspetti legali, imma l-aspett legali m'għandux ikun il-focus ta' l-appell.

Madam Speaker, qed inressqu emendi sabiex kemm jista' jkun inkabbru t- trasparenza.

Waħda mill-affarijiet li l-aktar toħnoq l-operat ta' l- awtorita' hija effettivament in-nuqqas ta' trasparenza għax ħafna drabi din imbagħad tirriżulta f'burokrazija kbira.

Per eżempju, waħda mill- affarijiet li tevitalna ħafna problemi fl-ipproċessar ta' l- applikazzjonijiet tkun jekk il-perit li jkollu applikazzjoni li se tidher quddiem il-bord ikun jaf minn qabel li r-rapport tal-case officer huwa favorevoli, għax lanqas ikun hemm għalfejn joqgħod jitlob biex ikun preżenti quddiem il-bord.

Intom tridu tiftakru li ħafna mill-backlog li għandha l-Planning Authority quddiem id-DCC ġej mill-fatt li minħabba li ċerti periti jew applikanti jaħsbu li se jkollhom refusal jitolbu biex ikunu preżenti.

B'hekk hemm backlog enormi għax id-DCC waqt seduta - u din nifhimha - b'dawk l-applikanti kollha ma tistax tara aktar minn għaxra jew tnax minnhom, għax kull wieħed jeħodlok għaxar minuti.

Jiġfieri hemm bottleneck li ġej mill-fatt li għandek ħafna requests to be present.

Ħafna minn dawn ir-requests, kif għidt qabel, isiru għax il-periti jkunu qed jimmaġinaw li l-application tagħhom se tiġi refused.

Mela jekk inti tkun taf minn qabel li l-case officer tiegħek qiegħed jirrakkmanda li l- applikazzjoni tiegħek għandha tkun approved, ħafna drabi inti m'għandekx għalfejn titla' quddiem il-bord għax tgħid li ċ-ċansijiet huma li l-permess jinħareġ.

Sal-lum il-ġurnata din ma ssirx u ma tkunx taf x'rakkmandazzjoni għandha l-applikazzjoni tiegħek.

Ikun hemm min ikun jaf imma mhux suppost li tkun taf.

Aħna qed ngħidu: X'hemm ħażin li f'każ li inti jkun se jkollok refusal ikollok dritt li tkun taf ħalli tkun taf jekk għandekx titla' quddiem il-bord jew le?

Ħafna drabi jagħtuk refusal fuq xi punt żgħir, per eżempju, ikollok xi tieqa li għamiltha wiesgħa wisq u jekk iċċekkinha jagħtuk l-approval.

Allura inti titla' quddiem il-bord u jgħidlek li jekk tirranġa t-tieqa jagħtuk il-permess u mbagħad tispiċċa li jibgħatulek kollox lura u tibda kollox mill-bidu.

Jekk wieħed ikun jaf minn qabel li jekk jirranġa ftit il- pjanta - u dawn ikunu tibdiliet minuri - joħorġulu l-permess, nevitaw ħafna burokrazija.

Min jaf kemm-il darba ma tkunx ħadt il-briga li titlob request to be present, jibagħtulek refusal minħabba xi ħaġa żgħira u jkollok toqgħod titlob reconsideration kull darba.

Din tfisser li qisek applikajt mill-ġdid u b'hekk il-files dejjem telgħin u l-burokrazija dejjem tiżdied.

Aħna qed ngħidu li l-periti għandu jkollhom d-dritt għall-aċċess tar-rapport tal-case officer biex dawn l-affarijiet naqtgħuhom.

B'naqra ħsieb minn qabel nistgħu nevitaw ħafna burokrazija milli attwalment teżisti.

Nispera li ma jmurx xi ħadd jaħseb li dawn l-affarijiet li qed nagħmlu huma l-uniċi affarijiet li hemm bżonn isiru fil-Palnning Authority.

Kemm hemm affarijiet oħra importanti li jridu jsiru fil-Planning Authority!

Imma għallinqas irridu nibdew minn x'imkien.

Dawn huma l-ewwel batch ta' emendi li qed nressqu f'dan il-Parlament għal din il-liġi sabiex nipprovaw nżidu l-effiċjenza ta' din l-awtorita'.

Min-naħa l-oħra tkellmu - u jidhirli li tkellmu tajjeb - dwar x'għandu bżonn isir f'dan ir-rigward.

Per eżempju, l-Onor.

Michael Bonnici tkellem dwar l-enforcement u naqbel miegħu perfettament.

Waħda mill-iktar affarijiet li nħoss li għandha tingħata attenzjoni hija s-sistema ta' l-enforcement u naħseb li rridu nippruvaw li b'xi mod l- enforcement nagħmluh aktar effettiv.

Hemm bżonn - u dan kont ngħidu anke qabel - li fuq il-Planning Authority ikun hemm rappreżentanza aktar wiesgħa.

Iva, nafuha din u rridu naslu għaliha wkoll.

Jien fl-opinjoni tiegħi waħda mill-iktar affarijiet importanti li hemm bżonn issir fil- Planning Authority hija li l-awtorita' tiffoka aktar fuq dawk li huma l- core functions tagħha.

S'issa jien inħoss li mhijiex iffokata biżżejjed.

(Interruzzjonijiet) Dażgur li hemm x'isir fil-Planning Authority!

Hemm ħafna x'isir fil-Planning Authority.

Mhux qed ngħidu li din hija the end all ta' kollox, din hija l-ewwel parti tal-proċess li aħna rridu nressqu sabiex nipprovaw bil-mod il-mod, jekk jista' jkun bi qbil ma' kulħadd u b'consensus, naslu biex l-affarijiet nagħmluhom aħjar.

Fl-aħħar mill-aħħar biex nagħmlu l-affarijiet hemm bżonn li noħolqu sistema ta' checks and balances.

Hemm bżonn li jkun hemm sistema fejn xi ħadd jikkontrolla lil xi ħadd ieħor.

Kif qegħdin illum, il-Planning Authority ħadd ma jista' jgħid xejn fuqha.

Għallinqas bil-users committee se jkun hemm xi ħadd li jibda jiġbed naqra l-attenzjoni ta' l-affarijiet li mhumiex sejrin sewwa u se jkun hemm mekkaniżmu li permezz tiegħu l- affarijiet li ma jkunux sejrin sewwa jibdew jersqu lejn xi ħadd.

Jekk inti tressaqhom lejn l-awtorita ħafna drabi x'issib?

Illum x'inhi s- sitwazzjoni?

Illum, jekk inti perit u taf li hemm xi ħaġa li mhux sejra sewwa fi ħdan l-awtorita' u tressaqha b'mod personali lejn l-awtorita' - jien personali kont nagħmilha qabel, meta konna fl-Oppożizzjoni, kelli relazzjoni tajba mas-Sur Fabri u kont inressaqlu ħafna lmenti u naf li kien jagħti kashom - taf li se teħel għax m'hemmx il-mekkaniżmu neċessarju.

Issa b'dan li qed nagħmlu se nistabilixxu mekkaniżmu fejn l-ilmenti jistgħu jiġu ttrattati - qed nirriferi għal ilmenti b'mod ġenerali u mhux għal każijiet individwali - u fejn ir-rakkmandazzjonijiet li joħorġu jistgħu jiġu implimentati (Interruzzjonijiet) Qed ngħidu li issa r- rakkmandazzjonijiet se jitressqu lill-Ministru ħalli wara li jikkonsidrahom jara jistgħux jiġu mplimentati.

Qisna se nagħmlu xi ħaġa ta' barra minn hawn!

Aħna jidhrilna li s-sistema li qegħdin nagħmlu se żżid l- accountability, se żżid it-trasparenza, se żżid is-serjeta' u aktar minn hekk se tnaqqas il-burokrazija.

Se noħolqu sistema, bħalma għidt qabel, ta' checks and balances li biha nkunu ċerti li għandna awtorita' li jekk jista' jkun mhux biss taħdem imma taħdem b'mod effiċjenti.

Huwa importanti ħafna li fl-aħħar mill-aħħar huwa l-gvern li hu responsabbli mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar, awtonoma kemm hija awtonoma, għax jekk l-awtorita' ma taħdimx tajjeb biżżejjed b'mod effiċjenti u toħloqlok xi bottleneck, b'mod li żżomlok il-proġetti l-kbar li jkollok, u tikkawżalek xi kriżi x'imkien fl-industrija tal-bini, fl-aħħar mill-aħħar huwa l-gvern tal-ġurnata li jrid iħallas id-deċmi.

Aħna rrridu nagħmlu sistema fejn ikun hemm ċerti kontrolli.

Iva, l-awtorita' għandha tibqa' tgawdi l-awtonomija tagħha imma l-awtorita' trid taħdem fuq il- prijoritajiet tal-gvern tal-ġurnata u aktar minn hekk l-awtorita' trid taħdem b'mod effiċjenti, b'mod accountable u b'mod li verament mhux biss tkun accountable u effiċjenti imma tidher li qed taħdem b'mod ġust ma' kulħadd.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

George Pullicino.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Madam Speaker, bħalissa qed niddiskutu emendi għall-kostituzzjoni ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar, organizzazzjoni li ilha mwaqqfa madwar erba' snin.

Ċertament erba' snin m'humiex xi perijodu twil biex wieħed ikun jista' jgħid li għandu ċerta esperjenza għax kważi kważi kien hawn xi Onor. Membri f'din il-Kamra li bilkemm ma tawx l-impressjoni li erba' snin saru qishom erbgħin sena!

Naħseb li jkun tajjeb li nirrikonoxxu l-qabża fil-kwalita' li kellna f'pajjiżna u mhux biss fl- ipproċessar ta' applikazzjonijiet, għax ħafna drabi meta l-pubbliku ġenerali jisma' bl-Awtorita' ta' l-Ippjanar mill-ewwel jiġih f'rasu meta jkollu bżonn jagħmel xi applikazzjoni.

Jien lill-pubbliku nifhmu għax l- ipproċessar ta' l-applikazzjonijiet jolqtu mill-qrib, imma naħseb li wieħed irid japprezza li l-Awtorita' ta' l-Ippjanar għamlet pass 'il quddiem fil- mod kif isir dak li jissejjaħ positive planning.

L-Awtorita' ta' l- Ippjanar, bħala istituzzjoni nazzjonali, kellha numru ta' opportunitajiet minn mindu twaqqfet - forsi hawn min jgħid li seta' kellha aktar - biex aktar milli tirreaġixxi tkun tista' tipproponi skemi u programmi ta' kif isir l-ippjanar u l-policies ġenerali u mhux sempliċement tipproduċi pjanti stampati.

Naħseb li b'mod ġenerali l-awtorita' mxiet tajjeb.

Ovvjament irridu nifhmu wkoll li hemm numru ta' problemi u jidhirli li ħadd f'din il- Kamra għadu ma qam jgħid li fl-Awtorita' ta' l-Ippjanar dawn ma jeżistux pero' wieħed irid jifhem li din l-istituzzjoni għadha fl-infanzja tagħha jew forsi issa bdiet titfarfar ftit.

Naħseb li jekk hemm xi ħaġa interessanti din m'hijiex qiegħda fl-emendi li qegħdin niddiskutu imma fil- general development order, il-GDO, speċjalment fil-partijiet ta' l-aħħar li huma pożittivi ħafna u ħafna aħjar mill-mod kif ġie drafted dan l-abbozz ta' liġi.

Dan ma jfissirx li l-GDO ma fihiex żbalji - fil-fatt għandha ruxxmata żbalji - imma l-ispirtu u l-applikazzjoni tal-proposti kif ippreżentati fiha - effettivament dawn ħarġu mill-istess awtorita' li qed tiġi kkritikata ħafna - naħseb li huma pożittivi ħafna.

L-aħħar paragrafu ta' l-abbozz ta' liġi, fejn hemm "Għanijiet u Raġunijiet", jgħid hekk:

"L-għan ta' dan l-Abbozz hu biex iwaqqaf makkinarju li għandu b'għan tiegħu li jżid l-effiċjenza, t-trasparenza u l-accountability ta' l- Awtorita' ta' l-Ippjanar u li jiżgura servizz aħjar għall-pubbliku ġenerali f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-ippjanar.".

Issa jien se nitkellem fuq dawn it-tliet punti li suppost huma l-mira ta' dan l-abbozz ta' liġi u se nibda bit-trasparenza.

X'qed joffrilna l-abbozz ta' liġi rigward it-trasparenza?

Hawnhekk għandna proposti fejn id- deliberazzjonijiet - jiġifieri meta ċ-ċittadin komuni jmur jagħmel applikazzjoni quddiem l-Awtorita' ta' l-Ippjanar u din tittieħed quddiem il- kummissjoni għall-kontroll ta' l-iżvilupp, jew aħjar id-DCC - jistgħu jibdew isiru fil-magħluq jekk ikun hemm xi ħadd li jkun irid hekk u l- votazzjoni, li tkun sigrieta, ssir barra.

S'issa assurdita' akbar minn din fl-abbozz ta' liġi - għalhekk bdejt biha - għadni ma sibtx.

Mela d- deliberazzjoni ssir wara l-bibien imma l-votazzjoni sigrieta ssir barra biex il-pubbliku ġenerali jara x'biros ikunu qed jintużaw fil-votazzjoni!

Issemma l-każ ta' San Lawrenz.

Jien naf b'ruxxmata każijiet oħrajn fejn meta titla' quddiem id-DCC u minkejja li kważi l-membri kollha jkunu tkellmu mod - anke każijiet quddiem il-bord tal-Planning Authority nnifisha, mhux biss tad-DCC - meta jiġu biex jiddeċiedu jagħmlu l-kontra ta' dak kollu li jkunu qalu.

Illum il-Ministru Buhagiar jaf bil-każ ta' San Lawrenz għax id-deliberazzjoni semagħha, imma b'din is-sistema li se jagħmlu ma jkunx jista' jiġu hawn sena jew sentejn oħra u jgħid li jaf b'dak il-każ u bil-każ l-ieħor!

Jekk jgħaddi dan l-abbozz ta' liġi kif inhu mill-Parlament ħadd m'hu se jkun jaf li kien hemm min tkellem u qal ħaġa u mbagħad ivvota mod ieħor għax forsi għandu familjarita' ma' min għamel l-applikazzjoni, jew għax forsi l-membru li jintbagħat mill-partit għandu xi kontijiet pendenti ma' min ikun għamel l-applikazzjoni, jew għal xi raġuni oħra!

Għallinqas illum nistgħu nippuntaw subgħajna lejn in-nies li jpoġġu fuq id-DCC u fuq il-bord ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar u nistaqsuhom kif l-ewwel jgħidu mod imbagħad jivvotaw kontra.

Jekk għada pitgħada d-deliberazzjonijiet se jibdew ikunu fil-magħluq ħadd m'hu se jkun jista' jippunta subgħajh lejn ħadd għaliex lanqas biss se nkunu nafu x'deliberazzjonijiet kien hemm.

Jien irrid insemmi punt ieħor għalfejn din in-naħa temmen li huwa importanti li d-deliberazzjonijiet jibqgħu jsiru fil-miftuħ.

Mill- esperjenza li għandi nista' ngħid li, ħafna drabi meta jsiru d- deliberazzjonijiet, jew ikun hemm min assolutament ma jgħid xejn, jew ikun hemm min ma jifhimx.

Issa qed ngħidu li min ma jifhimx ikun jista' jsemmi d-dubji tiegħu fil-magħluq!

THE DEPUTY SPEAKER (Onor. Michael Bonnici): Il-Viċi Prim Ministru, bil- permess ta' l-Onor.

Pullicino.

ONOR.

GEORGE VELLA: Infakkar lill-Onor.

Membru li l-ewwelnett in-nies li qed jirriferi għalihom li għandhom xi interess jew xi djun ma' l- applikant u n-nies li ma jifhmux huma obbligati li jiddikkjaraw l- interess tagħhom f'kull każ li jkun hemm; u t-tieni nett huma nies li fil- maġġoranza l-kbira tagħhom huma magħżulin mill-Prim Ministru għall- integrita' tagħhom.

Issa jekk se noqogħdu nitfgħu dellijiet fuq dawn in- nies irridu nitfgħuhom ukoll fuq il-Prim Ministru li jkun appuntahom.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Sur President, jien qed nitkellem fuq Malta u fuq ir-realta' mhux fuq l-aspirazzjoni ta' xi ġenna oħra fl-art jew fuq xi utopja!

Jien qed ngħid li jekk din hija r-realta' aħjar inħalluha mikxufa milli ngħattuha.

Il-kapaċitajiet tan-nies li jitpoġġew fuq il-bordijiet għandna narawhom.

Jien ikolli nammetti li ħafna drabi wieħed jitgħallem mid-deliberazzjonijiet li jsiru imma jkun hemm okkażjonijiet fejn wieħed lanqas ikun jaf fuqhiex ikunu qed jitkellmu.

Jien nemmen li huwa importanti ħafna li d-deliberazzjonijiet jibqgħu jsiru fil-miftuħ ħalli n- nies kollha jkunu jafu xi kwalita' ta' persuni jitpoġġew fuq il-bord tad- DCC u fuq il-bord ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Mill-mod kif issir id- deliberazzjoni tkun taf kemm tkun tajba l-persuna li titpoġġa fuq il-bord.

Dan huwa importanti ħafna u aħna qed ninsistu li jkun żball kbir jekk deliberazzjonijiet ta' dan it-tip jibdew isiru wara bibien magħluqa.

Issa ħalli nsemmi punt ieħor dwar it-trasparenza.

Hawnhekk qed jissemma li l-perit biss jista' jara l-pjanti u dan huwa żball ieħor.

Jien li issa ilni perit mill-1990 ikolli ngħid - l- ispeċjalizzazzjoni tiegħi hija fl-ippjanar - li mhux veru li l-perit huwa l- uniku bniedem li jifhem fl-ippjanar.

Fil-fatt meta tistudja l-ippjanar l- ewwel ħaġa li titgħallem hi li mhux il-perit biss huwa l-unika persuna li tista' tagħti kontribut fl-ippjanar.

Din hija materja inter-dixxiplinarja ħafna u fiha jidħlu soċjoloġi, persuni li jifhmu fil-ġeografija, periti u ruxxmata nies oħrajn.

Għalhekk li npoġġu lill-perit bħala l-uniku omni sapiens li kapaċi jeżamina pjanta huwa żball.

Qed ngħid hekk fl-interess tal-pubbliku ġenerali.

Jiena perit u jaqbilli ngħid li l-uniku omni sapiens li kapaċi jeżamina pjanta huwa l-perit pero' din ma tkunx il- verita'.

Jien kont nistenna xi ħaġa oħra, f'isem it-trasparenza, anke jekk issa rridu nillimitawha għall-periti.

X'jiġifieri tmur teżamina l- pjanta u ma tingħatax kopja tagħha meta ħafna drabi l-applikazzjoni tkun komplessa?

Jien mhux qed ngħid li l-pjanta għandha tingħata lill-pubbliku in ġenerali imma għallinqas, jekk irridu nimxu b'dawn il-parametri, din għandha tingħata lill-perit bona fide biex jeżaminaha fid-dettall.

Punt tajjeb li joħroġ mill-GDO - mhux mill-abbozz ta' liġi - huwa li issa r-rapport li jkun għamel id-DCC se jibda jiġi ppreżentat u b'hekk inkunu nafu x'ikun hemm miktub fih.

Fl-abbozz ta' liġi hemm li issa se jibda jintalab xi ħlas.

Minkejja li l-Ministru Buhagiar qalilna li dan huwa ħlas minimu xorta baqa' ma qalilniex kemm huwa.

Dan se jkun abbażi ta' perċentwali tal-ħlas li jsir għall-applilkazzjoni jew se jkun ammont fiss?

(Interruzzjonijiet) Għadhom kif qalulna li lesti li din ineħħuha imma issa allura għandhom jiddeċiedu.

Possibbli dawn tant iddeċidew malajr li ma kellhomx iċ-ċans jaħsbu daqsxejn fuq dawn l-affarijiet!

Ta' min igħid ukoll hawn li issa daħlet drawwa li abbozz ta' liġi jiġi diskuss fi żmien 48 siegħa minn meta jitqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra u jippretendu li l- Oppożizzjoni tkun lesta u ppreparata bl-argumenti!

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Vici Prim Ministru, on a point of order.

ONOR.

GEORGE VELLA: Sur President, dan li qed jallega l-Onor.

Membru mhuwiex veru għax kopja ta' dan l-abbozz ta' liġi ngħatat lin-naħa l-oħra sebgħat ijiem qabel bdejna niddibattu, kif jitolbu r-regolamenti u skond il- qbil li kellna fil-House Business Committee.

L-Onor.

Pullicino m'għandux jibqa' jagħmel allegazzjonijiet bl-addoċċ.

Jekk kemm-il darba lill- kollega tagħna sħabu ma tawhx kopja ta' l-abbozz ta' liġi affari tagħhom pero' aħna lill-Oppożizzjoni tajnihom sebat ijiem clear skond il-ftehim.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Sur President, ħalli nkun preċiż fil-kliem tiegħi għalkemm avukat m'inix għall-grazzja t'Alla.

Irrid ngħid li l- abbozz ta' liġi ġie stampat ...

(Interruzzjonijiet) Issa jekk l-Onor.

Vella jrid li noqogħdu nfettqu għandu jkun jaf li aħna kapaċi nfettqu ħafna bil-kliem.

(Interruzzjonijiet) L-argument huwa li minkejja li n-naħa tal- Gvern illum ġiet hawnhekk u semmithielna l-kwestjoni ta' ħlas qaltilna wkoll li jista' jkun li l-ħlas tneħħieh.

Jien se nagħmel mistoqsija u nixtieq li xi ħadd jitfa' xi dawl fuqha.

Jekk il-ħlas jinżamm, dan se jkun abbażi ta' perċentwali ta' l-ammont ta' DPF u ISC, jew se ngħidu ħlas minimu ta' Lm2, Lm5 jew Lm10?

Il-proposta fiha nnifisha hija nejja u jidher li ma kienx hemm ħsieb ta' dettall.

Punt ieħor li jorbot ma' dan huwa l-mod kif saret din il-liġi.

Fi Frar li għadda l-Viċi Prim Ministru qal pubblikament għal darba darbtejn li se jressqu emendi għall-Att dwar l-Ippjanar ta' l-Iżvilupp imma l-ewwel kellhom joħorġu white paper.

Illum nafu li din il-white paper sparixxiet.

Issa li qegħdin f'Lulju għandna l-abbozz ta' liġi quddiemna u, minbarra li l-white paper għadha ma ħarġitx, għandna wkoll il-bibien magħluqin għad- diskussjoni.

Għalhekk mhux biss ingħalqu l-bibien għad-deliberazzjonijiet fil-proċess tal-pjanti ta' l-applikazzjonijiet imma għalaqna wkoll il- bibien għad-deliberazzjoni pubblika fuq dan l-abbozz ta' liġi.

Kieku ma qalu xejn wieħed jifhimha għax ikunu ddeċidew hekk imma fi Frar li għadda, jiġifieri meta kienu fil-gvern u mhux fl-oppożizzjoni, dawn wegħduna li se toħroġ white paper.

Kif diġa' għidt, l-ewwel il-Viċi Prim Ministru qalilna pubblikament - din qalha iktar minn darbtejn - li se toħroġ white paper u mbagħad ġiet xi id minn fuq, minn taħt jew minn x'imkien ieħor, iġġebbed minn hawn u minn hemm u f'daqqa waħda l-unika ħaġa li sparixxiet kienet il- white paper.

Jien napprezza l-argumentazzjoni li għamlu l-għaqdiet ambjentalisti f'pajjiżna li wara tmien xhur fil-poter in-naħa tal-Gvern diġa' bdiet tinsa li dawn huma ċittadini oħrajn importanti.

Qed ngħid dan għax lanqas biss marru jiddiskutu magħhom u injorawhom totalment.

Fil-fatt l- għaqdiet ta' l-ambjent nhar is-Sibt qalu li hija tal-mistħija li l- Ministru responsabbli mill-ambjent u mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar l-ewwel jiġi jwiegħedna li se jagħmel white paper u mbagħad tant tkun white li tispiċċa trasparenti!

Din ħaġa tal-mistħija!

(Interruzzjonijiet) Jiena m'għandni xejn x'inpoġġi fuq il-kuxjenza tiegħi dwar il-każ ta' Busietta Gardens.

(Interruzzjonijiet) Jekk l-Onor.

Vella jrid isib x'għidt u xi ktibt jien fuq il-każ ta' Busietta Gardens hemm ir-records u jista' jfittixhom.

Il-Viċi Prim Ministru jmissu jaf li ex-kollega tiegħu, Alla jaħirfirlu, kien ta permess għal żvilupp lill-istess nies li għamlu l- applikazzjoni ta' Busietta Gardens u għall-istess post iżda b'densita' ħafna ikbar minn dak li eventwalment ġie approvat.

Dan insewh!

Mela jiġi hawnhekk u jgħidli: Mur 'l hinn!

Jien qed nitkellem fuq il-fatti u m'għandi xejn fuq il-kuxjenza tiegħi.

Jien dak li kelli xi ngħid għidtu fl-apert.

(Interruzzjonijiet) Jgħaddi ż-żmien u l-poplu jiġġudika.

THE DEPUTY SPEAKER: Onor. Pullicino, żomm ma' l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna, jekk jogħġbok.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Sur President, jien nittama li l-Viċi Prim Ministru fil-winding up jispjegalna għalfejn f'daqqa waħda din il-white paper saret trasparenti.

Kien hemm xi hidden arms biex f'daqqa waħda ddeċidew li din il-white paper ma toħroġx?

Kienet saret din il-white paper?

Jekk ma kenitx saret għaliex ma saritx?

U jekk saret għalfejn f'daqqa waħda tpoġġiet xi mkien fid-dlam?

Jien dawn ir-risposti rrid.

Dak li qal li kellha toħroġ white paper kien l-Onor.

George Vella u mhux xi kollega ieħor tiegħu u dan sar fi Frar li għadda pero', kif diġa' għidt, din il-white paper baqgħet ma ħarġitx.

F'din il-Kamra, l-Onor.

George Vella, fi tweġiba għal mistoqsija parlamentari li kont għamilt jien rigward ir-rapport ta' Carmelo Farrugia, qalilna li għalissa mhuwiex se jippubblika r-rapport ta' Farrugia għax hemm rapporti oħrajn.

Meta jien staqsejtu ta' min huma dawn ir-rapporti qalli li rapport wieħed ieħor hemm u dan kien ir-rapport ta' l-istess Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Minkejja li għadda ż-żmien u qalilna li se jippubblika r-rapport ta' Farrugia u r-rapport ta' l-awtorita', dawn baqgħu ma ġewx ippubblikati u ma nafux x'fihom biex issa għandna quddiemna dan l- abbozz ta' liġi.

Mela minkejja li qalilna li se jagħmel white paper din ma għamilhiex u minkejja li qalilna li se jippubblika r-rapporti dawn baqgħu ma ġewx ippubblikati.

Jien nixtieq inkun naf fejn hi l-kredibilita' ta' l-Onor.

Vella!

Dawn l-affarijiet mhux hawn ġew biss qalhom imma qalhom ukoll barra.

(Interruzzjonijiet) Il-kredibilita' ta' l-Onor.

Vella jiġġudikaha l-poplu.

Jekk l-Onor.

Vella jaħseb li l-ġudizzju li sar darba kien totalment etern huwa żbaljat.

Il-Viċi Prim Ministru għandu jkun jaf li l-ġudizzju tal-poplu jinbidel.

Jien m'għandix l-iċken dubju li dan il- ġudizzju diġa' beda jinbidel għax hemm ammont kbir ta' ingann li daħal għalih dan il-Gvern u wettqu.

(Interruzzjonijiet) Mhux biss x'qal qabel l-elezzjoni jgħodd imma x'jgħid u x'jagħmel issa.

Nerġa' nirripeti li minkejja li fi Frar u Mejju - mhux qed nitkellmu fuq ħames snin ilu - qalilna li ħierġa white paper u li se jippubblika r-rapporti, minn dan kollu baqa' ma sar xejn.

Sur President, issa se nitkellem ftit fuq il- kwestjoni tal-kontroll min-naħa tal-Gvern.

Jien irrid ngħid mill-bidu li m'għandi l-ebda diffikulta' niddiskuti to what extent għandna ntejbu l-effiċjenza ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

L- unika diffikulta' li għandi hija li m'għandniex niġu murija karrotta u ningħataw basla, la aħna f'din il-Kamra u lanqas il-pubbliku ġenerali.

Il- biża' tiegħi hija li l-argumentazzjoni li se nipprovaw intejbu l-effiċjenza hija biss argumentazzjoni irħisa u cover-up għal kontroll ħafna akbar tal- gvern fuq din l-istituzzjoni nazzjonali.

Wisq nibża' li t-tibdil żgħir li qed nagħmlu biex naġġustaw il-makkinarju qed nagħmluh biex jidher fil- pubbliku u l-argumentazzjoni politika min-naħa tal-Gvern tkun li qed nagħmlu tibdil fil-makkinarju biex iżid l-effiċjenza b'risq iċ-ċittadin.

Pero' meta tiskopri u taqra fid-dettall dan l-abbozz ta' liġi ssib li l- verita' hija li l-argumentazzjoni vera u proprja toħroġ minn dak li kiteb is-Segretarju Ġenerali tal-Partit Laburista l-bieraħ fil-"Kullħadd".

Dawn iridu kontroll sħiħ fuq l-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Dak hu l-veru argument li qegħdin niddiskutu hawnhekk.

M'għandniex nipprovaw niddevjaw id- diskussjoni - kif qed tipprova tagħmel in-naħa tal-Gvern - li t-tibdiliet qed isiru biex tiżdied l-effiċjenza.

Aħna lesti li niddiskutu għal ħames ġimgħat sħaħ x'tibdiliet hemm bżonn isiru biex titjieb l-effiċjenza.

Punt li ssemma b'mod ġenerali fl-abbozz ta' liġi huwa li kull dokumentazzjoni u kull policy trid tkun approvata l-ewwel mill-gvern.

Meta ġew quddiemna l-emendi għal klawsola 3 għidna li dawn indunaw u jridu jgħidu li l-policies l-ewwel tapprovahom l-awtorita' imbagħad imorru għall- approvazzjoni tal-gvern.

Wara sibna li l-emenda għal din il-klawsola tgħid proprju l-kontra, jiġifieri li l-gvern issa se jibda jiddeċiedi u japprova kull dokumentazzjoni u kull policy imbagħad jagħtihom lill-Awtorita' ta' l- Ippjanar.

THE DEPUTY SPEAKER: Point of order, l-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Jien ma nafx x'gosti għandu l-Onor.

Pullicino pero' l-pjaċir tiegħu hu li jimmiżlidja lill-Kamra.

Dan jaf li dak li qed jgħid m'huwiex veru u qed jgħidu għall-gost li jirripetih.

Jekk kien qed isegwi d-dibattitu, bħalma segwejtu jien mill-bidu sa l-aħħar, jaf li jien diġa' rrimarkajt li hemm comma barra minn postha.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Sur President, jien kont preżenti għad-dibattitu u qrajt l-abbozz ta' liġi fid-dettall pero' nista' ngħid li l-linja ġenerali li qed jieħu l-Gvern mhijiex se titbiddel b'dik il-comma.

Issa jekk dik il-comma tant għandha weight, dan napprezzah imma ma jidhirlix li bil-comma se jitbiddel l-ispirtu ta' dak li qiegħed ngħid jien.

J'Alla li dak li qed igħid l-Onor.

Vella huwa veru imma jien għadni m'inix konvint li bil-comma li qed jissuġġerixxi d-dokumenti u l-policies l-ewwel jiġu approvati mill-awtorita' mbagħad imorru għand il-gvern, iżda wisq nibża' li l-affarijiet se jsiru bil-kontra.

Punt ieħor li nixtieq insemmi huwa l-argument li jissemma fl-abbozz ta' liġi li l-pjan ta' struttura issa se nibdew napprovawh bil-biċċiet.

Skond meta jidhrilha n-naħa tal-Gvern issa se tgħid li t-tali parti mill- pjan ta' struttura se tinbidel.

Naħseb li anke jekk hemm l-aħjar volonta' u l-aħjar intenzjonijiet min-naħa tal-Gvern, wieħed irid jifhem bis- serjeta' kollha x'qed isir b'dan it-tibdil.

Għandna noqogħdu attenti ħafna minn dan it-tibdil għax dan jista' jfisser li l-proċess ta' pjan ta' struttura, kif ġie adottat f'pajjiżna, se jintefa' fil-qiegħ u se jintrema.

Jien nixtieq nistaqsi u nitlob lill-Onor.

Vella biex fil- winding up jgħidilna daqsxejn x'tip ta' konsultazzjoni kien hemm, apparti li naf li tkellem ma' xi wħud mill-uffiċjali tal-Kamra tal-Periti.

Jien m'għandix dubju illi kieku d-diskussjoni saret aktar profonda man-nies li verament jifhmu fl-ippjanar, kien joħroġ ħafna aktar bis-saħħa l-argument li ma jistax ikun li pjan ta' struttura inti se tibda tapprovah u tbiddel fih skond meta tħoss int. Pjan ta' struttura huwa pjan għal pjanifikazzjoni integrata u ma jistax ikun li f'daqqa waħda narmuh.

Jien ħadt gost nisma' lill-Onor.

Charles Buhagiar f'mument minnhom jgħid li l-pjan ta' struttura għandna nbiddluh.

Għax ikun inbidel il-gvern għandna nbiddlu l-pjan ta' struttura!

Jekk se nagħmlu din it-tip ta' argumentazzjoni allura ngħidu li l-perijodu meta jinbidel pjan ta' struttura għandna nqassruh għall-inqas perijodu possibbli imma mhux ngħidu li se nbiddluh biċċa biċċa biex il-gvern ikollu mano libera.

Dan ma jagħmilx sens.

Pjan ta' struttura fih innifsu jitlob li inti tħares lejn l- oqsma kollha diversi b'mod nazzjonali u mhux lokalita' b'lokalita' jew inkella tħares lejn qasam as distinct minn qasam ieħor.

Jekk il-Gvern irid li jkun f'pożizzjoni li jbiddel il-pjan ta' stuttura, dan għandu jinbidel kull sentejn jew kull tliet snin.

Jekk dan huwa l-goal li rridu naslu għalih għandna nagħmlu hekk f'ġieħ il-pjanifikazzjoni u mhux nispezzaw il- mod ta' kif isir pjan ta' struttura.

Il-pjan ta' struttura aħjar isir iktar frekwenti u b'mod integrat milli jiġi rivedut kull ħames snin imbagħad nibdew inbiddlu biċċa minn hemm u biċċa minn hawn minħabba l- esiġenzi u r-riżultati politiċi li l-Gvern ikun jixtieq jottjeni.

Dan qed ngħidu b'onesta' u b'responsabbilita' u nappella lin-naħa tal-Gvern biex jekk irid li nżommu l-proċess ta' kif jaħdem pjan ta' struttura jerġa' jikkonsidra din il-proposta li qed jagħmel li ma tagħmilx sens.

Waqt li kont qed naqra l-abbozz ta' liġi bdew jiġuni dubji jekk min għamel id-drafting tiegħu jafx x'ifisser pjan ta' struttura.

Jista' jkun li min kiteb dan l-abbozz ta' liġi għad għandu nostalġija għal dak li kien jissejjaħ pjan komprensiv li miet fis-snin sittin u li issa xi ħadd kważi qed joħlom li jerġa' jirxoxta.

Dan ifisser li inti tibda tfassal pjani u tipprova tiddettaljahom kemm jista' jkun ħalli ma toqgħodx tbiddilhom biex ma tħalli l-ebda flessibilita' jew leeway.

Jekk għandhom nostalġija għal dak il-proċess għandhom jgħidulna ħalli nkunu nafu x'qed niddeċiedu imma mhux niġu f'din il-Kamra u ngħidu li se nbiddlu l-pjan ta' struttura u se nagħmluh bil-biċċiet għax dan ma jibqax pjan ta' struttura.

Dan huwa konċett importanti ħafna u għalhekk huwa importanti li nifhmuh.

Dan qisek qed tgħid li trid karozza li ma timxix bir-roti imma timxi bil-katina!

Naturalment din ma tkunx karozza imma tractor jew xi ħaġa oħra.

Għalhekk irridu nkunu nafu x'qed ngħidu.

Jekk irridu karozza mingħajr roti għandna nkunu nafu li qed nagħżlu tractor u jekk il-pjan ta' struttura se nibdew inbiddluh biċċa biċċa rridu nkunu nafu li dan m'huwiex pjan ta' struttura u għalhekk għandna nsejħulu xi ħaġa oħra.

Jekk hemm bżonn insejħulu pjan komprensiv, kif uħud jista' jkollhom nostalġija għalih.

Irridu nifhmu li l-idea ta' pjan komprensiv intremiet fis-snin sittin u l- ebda pajjiż mhu qed jipprova jirxoxta xi ħaġa simili għax kull fejn kien hemm pjani komprensivi dawn ġabu diżastru mhux biss rigward il-land use policy imma wkoll rigward l-iżvilupp ekonomiku.

Naħseb li dak li seta' jgħin u jagħti xi pariri dwar dan kien il-Partit Laburista Ingliż li tgħallem ħafna mill-iżbalji ta' comprehensive planning li kien hemm fis- snin sittin.

Fil-fatt il-Laburisti Ingliżi remew totalment il-pjan komprensiv u they got on board il-pjan ta' struttura u l-istrategic planning.

Għal dan it-tip ta' ippjanar kien hemm kritika kbira min-nies tal-lemin bħal Thatcher.

Kultant f'din il-Kamra nibda naħseb li hawn min qed jagħżel is-sistema ta' Thatcher għax uħud mill-Onor.

Membri tan-naħa l- oħra, li jifformaw parti minn dak li suppost jissejjaħ il-Partit Laburista bilkemm m'għandhomx nostalġija għall-metodi li kienet tadotta Margaret Thatcher.

Il-Partit Laburista Ingliż għażel il-pjan ta' struttura u kompla għaddej bih.

Sur President, ma nafx għalfejn dan se nibqgħu nsejħulu pjan ta' struttura meta effettivament mhux se nħalluh pjan ta' struttura.

Dan qed ngħidu għax huwa importanti ħafna li nifhmu li pjan ta' struttura huwa pjanifikazzjoni integrata ta' l-oqsma kollha f'daqqa tal-politika soċjali, tal-politika ekonomika u tal-politika dwar it-trasport u mhux biċċa biċċa.

Jien nappella lin-naħa tal-Gvern biex terġa' tikkonsidra din il-bidla bis- serjeta' għax inkella se narmu l-ideal li jkollna pjan ta' struttura.

Għalhekk irridu nkunu nafu x'qegħdin nagħmlu u x'jistgħu jkunu l-ħlasijiet li pajjiżna se jkollu jagħmel għal dan it-tibdil.

Punt ieħor li xtaqt insemmi huwa li fl-abbozz ta' liġi jingħad li l- ministru se jerfa' r-responsabbilita' li jinforma lill-Awtorita' ta' l- Ippjanar dwar policies tal-gvern.

Jien ma nara xejn ħażin b'daqshekk imma kien ikun ferm aħjar kieku l-Ministru responsabli għażel li jsaħħaħ il- funzjonament ta' dak li jissejjaħ l-inter- departmental committee għall- ippjanar.

Kien jagħmel ħafna iktar sens kieku dan il-kumitat jingħata iktar saħħa u iktar poteri milli kellu sal-lum.

Naħseb li nkun qed nagħmel evalwazzjoni tajba jekk ngħid li mit-twelid ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar dan il-kumitat ma ntużax tajjeb biżżejjed għal żewġ raġunijiet.

L-ewwelnett kien hemm kapijiet u dipartimenti tal-gvern li kienu totalment green fuq dawn il-materji u kważi beżgħu jinvolvu ruħhom fihom għax ħasbu li ma kenux kapaċi, u t-tieni raġuni hija li ħafna dipartimenti tal-gvern għad għandhom il-mentalita' - kif għidna meta konna qegħdin niddiskutu l- Kummissjoni Nazzjonali għat-Teknoloġija ta' l-Informatika - li jingħalqu fit-torri ta' l-avorju tagħhom u ma jkunu jridu jiddiskutu ma' ħadd għax jaħsbu li se jitilfu l-poteri tagħhom.

Jien nitlob lin-naħa tal-Gvern biex terġa' tikkonsidra li tagħti boost ġdida lil dan l-inter-departmental committee għax naħseb li jekk jaħdem sew jaf jagħti kontribut kbir lill- pjanifikazzjoni f'pajjiżna.

L-Awtorita' ta' l-Ippjanar trid tara li dan l- inter-departmental committee tagħtih iktar appoġġ u tippromwovih ħafna iktar.

Punt ieħor li jissemma fl-abbozz ta' liġi huwa li l-planning consultative committee jirrapporta lill-ministru.

Jien nixtieq nistaqsi bl-ikbar umilta' lill-Ministru biex jispjegalna għalfejn daħlet din il-ħaġa, għalkemm m'għandi xejn kontra tagħha.

X'inhu l-iskop li dan il-kumitat jirrapporta lill-ministru u ma jirrapportax lill-Awtorita' ta' l-Ippjanar?

Punt ieħor li din in-naħa ssostni huwa li ma naqblux li s-segretarju ta' l-appell ikun nominat mill-ministru.

Aħna nemmnu li dan għandu jkun nominat mill-awtorita' jew mill-users' committee.

THE DEPUTY SPEAKER: Onor. Pullicino, skadielek il-ħin u għandek bżonn exstension.

ONOR.

GEORGE VELLA: Nipproponi li l-Onor.

Pullicino jkompli jinstema'.

ONOR.

TONY ABELA: Nissekonda.

THE DEPUTY SPEAKER: Hawn talba biex l-Onor.

Pullicino jkompli jinstema'.

Il-Kamra taqbel?

(Onor. Membri: Iva)

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Niringrazzja lill-proponent, lis-sekondant u lill- Kamra kollha.

Sur President, ikollna ħafna iktar trasparenza jekk is- segretarju ta' l-appell jintgħażel min-nies li jkunu inqas politiċi, bħal dawk li jkunu nominati fuq l-Awtorita' ta' l-Ippjanar, jew mill-users' committee.

Kif diġa' għidt, naħseb li huwa importanti ħafna li wieħed jara x'inhi s-sustanza prinċipali li fih dan l-abbozz ta' liġi.

Jien għandi l-biża' li l-linja ġenerali u l-goal aħħari ta' dan l-abbozz ta' liġi huwa aktar kontroll fuq l-Awtorita' ta' l-Ippjanar, kif qal il-bieraħ is-Segretarju Ġenerali tal-Partit Laburista.

Dak huwa biss cover-up għal tibdiliet oħrajn li taparsi rridu nagħmlu f'dik li hija effiċjenza.

Jista' jkun li qed inkun ftit iebes meta nuża l-kelma "taparsi" għax naħseb li n-naħa l-oħra għandha wkoll motivi tajbin li tipprova ttejjeb l- effiċjenza ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Pero' jkun ħażin jekk dawk il- motivi għal tibdil aħjar f'dik li hija effiċjenza nżommuhom bħala kopertina għal tibdiliet ħafna iktar ta' sustanza li n-naħa tal-Gvern trid tagħmel biex ikollha iktar poter fuq l-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Nixtieq nitkellem ukoll fuq il-kwestjoni ta' l-effiċjenza għax wieħed mill- iskopijiet deskritti f'dan l-abbozz ta' liġi huwa li l-awtorita' trid issir aktar effiċjenti.

F'emenda għal klawsola 12 jissemma l-argument ta' l-acquired rights u naħseb li fl-istadju tal-Kumitat hemm bżonn li wieħed jitkellem iktar fil- fond fuq dan il-punt.

Hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq xi ħaġa li tista' tfisser ħafna u li jista' jkollha riżultati negattivi anke għall-istess Gvern li llum qed imexxi dan il-pajjiż.

Għandna noqogħdu attenti fuq xiex inkunu qegħdin nitkellmu għax jista' jkun li nkunu qed nagħmlu detonating ta' bomba u wara ma jkunx faċli li ssostni l-argumentazzjoni favur l- acquired rights.

Jien m'għandi xejn kontra li wieħed jiddiskuti imma dan m'għandux isir bil-mod kif qed isir hawnhekk għax qegħdin niftħu bieb għal gliegel kbar ta' ilma bil-pressa li jista' jiġi anke fuq dan il-Gvern li se jorbot idejn min jieħu ħsieb il-mod kif issir il-pjanifikazzjoni u dan jista' jkun ta' detriment.

X'jistgħu jkunu l-effetti jekk se tidħol fis-seħħ il-parti ta' l-acquired rights?

Jista' jkollok sitwazzjoni fejn bażikament pjan lokali bilkemm ikun jista' jinbidel.

Barra minn hekk se nispiċċaw nirrestrinġu ħafna d-drittijiet soċjali li jkollu gvern biex jara li ċerti istituzzjonijiet nazzjonali, bħall-oqsma ta' l-edukazzjoni u tas- saħħa, ikollhom postijiet allokati għalihom, dawk li jissejħu community facilities.

Filwaqt li nifhmu l-ispirtu ta' din il-parti ta' l-acquired rights irridu noqogħdu attenti li ma nispiċċawx nagħmlu xi ħaġa li tgħallaq lill-istess gvern.

Minkejja li aħna qegħdin fl-Oppożizzjoni nifhmu li fl- interess ta' dan il-pajjiż il-gvern m'għandux jitgħallaq b'affarijiet bħal dawn.

Aħna m'għandna xejn kontra li persuna jkollha permess tibni ħames sulari u ħadd ma jista' joħdilha dan id-dritt, per eżempju, billi jnaqqsilha l-permess għal tliet sulari, basta dan isir wara li jkun hemm pubblikazzjoni tal-pjanijiet.

Nifhem li wara li jkun hemm pubblikazzjoni tal-pjanijiet lil dak li jkun m'għandekx tbiddillu xi ħaġa, imma in the meantime tibda torbot idejk u tgħid li waqt li qed tagħmel draft policy dak li jkun għandu jibqa' għaddej?

Dan ifisser li inti tkun qed toqtol l- istess policies li trid tagħmel.

Lill-Ministru ngħidlu li jien nifhem li dan huwa punt delikat ħafna imma rridu noqogħdu attenti kif nitkellmu fuqu għax jista' jkun li se norbtu idejn il-gvern wisq rigward community facilities u pjanifikazjoni fit-tul.

Emenda oħra għal klawsola 12 tgħid li l-perijodu ta' pubblikazzjoni ta' l-avviż jista' jonqos għal sebat ijiem jekk dik l-applikazzjoni tkun urġenti.

Hawnhekk irridu noqogħdu attenti għax din jista' jkollha ammont ta' abbuż.

F'daqqa waħda jista' jkun li ċerti applikazzjonijiet jibdew jgħaddu bħala urġenti u dawk il-proġetti li jkunu kbar u ta' ċerta dimensjoni nibdew ngħidulhom urġenti u minflok ikun hemm avviż ta' 21 ġurnata jibda jkun hemm avviż ta' sebat ijiem.

Naħseb li hemm bżonn li jkun hemm definizzjoni aħjar ta' xi tfisser il-kelma "urġenti" għax inkella jista' jkun hemm l-abbużi u ma jistax ikun li f'dan il-pajjiż ikun hawn abbużi bħal dawn.

Klawsola 16 ta' l-abbozz ta' liġi tgħid li jekk applikazzjoni ma tkunx approvata fi żmien 12-il ġimgħa għandu jitqies li jkun ingħata l-permess.

Jien mhux se nitkellem b'mod negattiv fuq in-naħa tal-Gvern minħabba din il- ħaġa, pero' nifhem tajjeb x'qed jipprova jagħmel il-Gvern u x'inhuma l- intenzjonijiet tiegħu biex jipprova jnaqqas kemm jista' jkun d-dewmien fl- ipproċessar.

Lill-Ministru ngħidlu biex ma nispiċċawx nagħmlu affarijiet li jdaħħluna f'sitwazzjoni ta' abbużi ħafna ikbar minn dak li nkunu ħsibna li jistgħu jdaħħluna.

Naħseb li kien hawn biżżejjed kelliema fuq din in- naħa tal-Kamra li spjegaw kif jista' jkun hemm mod ta' kif isiru l-abbużi.

Onestament nitlob lin-naħa tal-Gvern biex toqgħod attenta u tidħol ħafna iktar fid-dettall fuq din il-materja għax tista' tiftaħ bibien kbar ta' abbużi li nemmen u nittama li lanqas dan il-Gven ma jrid.

Nittama wkoll li dan il-Gvern ma jispiċċax jagħmel tibdiliet li jistgħu jitfgħu lil dan il- pajjiż fi sqaq li jispiċċa b'xi monti ta' abbużi fejn nibdew ngħidu li l- applikazzjonijiet ħarġu minn hawn u minn hemm.

Dan jista' jwassalna għal dak li ma jridx il-Gvern.

Għalhekk il-Gvern irid ikun reponsabbli u jara li l-parti li tgħid "għandu jitqies li jkun ingħata l-permess" ma tispiċċax tiftaħ deluge kbir ta' abbużi f'pajjiżna.

Ħaġa oħra interessanti li hemm fl-abbozz ta' liġi hija li issa ċ-ċittadin komuni spiċċalu d-dritt li jekk l-Awtorita' ta' l-Ippjanar tiktiblu u tgħidlu li se tagħtih estensjoni dan jista' jagħżel li jwaqqaf il-proċess u jmur quddiem bord ta' appell.

Issa ċ-ċittadin ma jistax joġġezzjona li tingħata lilu estensjoni - hawnhekk nitlob lill-Ministru biex jispjegali dan fil-winding up - u jidher li dan id-dritt spiċċa.

Jekk l-awtorita' tawtorizza estensjoni ċ-ċittadin irid joqgħod ċiċċi beqqi u jaċċetta li din issir.

Bis-sistema tal-lum, jekk l-awtorita' tiktiblek u tgħidlek li se tagħtik estensjoni inti tista', bħala ċittadin, toġġezzjona li tingħata l- estensjoni.

Nixtieq inkun naf fejn qegħdin fuq dan il-punt.

Punt ieħor ta' importanza kbira f'dan il-qasam huwa li jekk irridu nkunu ħafna iktar effiċjenti u forsi ħafna iktar liberali rridu nadottaw sistemi li adottaw pajjiżi oħrajn, bħall-Ġermanja, li aċċettat li f'ċerti reġjuni l-applikazzjonijiet lanqas biss isiru sakemm ikunu abbażi ta' guidelines.

Fil-fatt f'ċerti reġjuni din saret prattika.

Jekk se nkunu liberali tajjeb li nadottaw miżuri ta' enforcement ta' id tal-ħadid kif hemm fil-Ġermanja.

F'ċerti partijiet fil-Ġermanja l-applikazzjonijiet lanqas biss isiru għax għandek guidelines ċari ta' x'tista' tagħmel u ma tagħmilx imma mbagħad iċ- ċittadin jaf tajjeb li jekk l-awtorita' jidhrilha li xi bini ma jkunx skond il-guidelines din tista' tħott mingħajr ma tmur il-qorti.

Jekk imbagħad is-sid jidhirlu li għandu xi dritt dan jista' jmur ifittex lill-awtorita'.

Bis-sistema li għandna llum effettivament għandek il-proċess bil- kuntrarju!

Huwa tajjeb li wieħed jilliberalizza imma rridu noqgħodu attenti li ma nilliberalizzawx b'mod li mbagħad niftħu bibien għall-abbużi.

Jien nixtieq nagħmel proposta rigward l-emenda għall-klawsola 16 biex forsi l-perijodu ma jkunx stabbilit b'mod riġidu.

Naħseb li għandu jkollna 12-il ġimgħa għal dawk li jissejħu designated files, 16 jew 20 ġimgħa għall-files li jmorru quddiem id-DDC u 20 jew 24 ġimgħa għal dawk il-files li jmorru quddiem l-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Il-Gvern qed jgħid li għandu jkun hemm streamlining, imma anke f'dan il- qasam għandu jkun hemm streamlining għax mhux kollox għandu jidħol taħt il- parametru ta' 12-il ġimgħa.

Il-Ministru jista' jgħidli li dawk li għandhom l-environment impact assessments ma jkollhomx 12-il ġimgħa żmien.

Dawn huma eċċezzjoni imma jien nemmen li l-maġġoranza kbira tal-bqija tal-files m'għandhomx jidħlu kollha fil-parametru ta' 12-il ġimgħa.

Għalhekk naħseb li jkun tajjeb li jkun hemm gradwazzjoni differenti għal dawn il-files kollha u mhux kollha jidħlu fl-istrait-jacket ta' 12-il ġimgħa.

Jien naħseb li dan huwa punt ta' prijorita' u l-Gvern għandu jistudjah verament.

L-Onor.

Charles Buhagiar semma ċ-chess clock, fis-sens li file li jkollu bżonn risposta mingħand id-Dipartiment ta' l-Agrikoltura, mingħand id- Dipartiment ta' l-Avjazzjoni Ċivili jew mingħand id-Dipartiment ta' l-Ilma, sakemm dan imur hemmhekk jitwaqqaf il-ħin.

Xi ħadd kien qed jgħidli li din hija waħda mill-proposti li għamel is-Sur Carmelo Farrugia fir-rapport tiegħu.

Allura din il-proposta għalfejn ma ddaħħlitx fl-abbozz ta' liġi?

Dan l-abbozz ta' liġi sar tant bil-għaġġla li l-proposti tajbin li għamel is-Sur Farrugia fir-rapport tiegħu ġew totalment injorati tant li issa l- Onor. Buhagiar qed jgħidilna li kważi ħareġ b'din il-proposta hu?

L- Onor. Vella jkollu ċans jgħidli jekk din il-proposta kenitx fir-rapport ta' Carmelo Farrugia jew le.

Jista' jkun li l-proposta taċ-chess clock - jiġifieri sakemm file jittieħed f'ċerti dipartimenti jitwaqqaf l-arloġġ u ż-żmien ma jkunx qed jonqoslok minn dawk it-12-il ġimgħa - hija proposta tajba.

Għalhekk jien għidt mill-bidu li l-affarijiet saru bl-għaġġla u staqsejt għalfejn sar dan.

L-Onor.

Buhagiar ipprova jagħti x'jifhem li qed niġu hawnhekk u ngħaġġlu l-affarijiet għax ma jistax ikun - qed nuża l-kliem eżatti li uża hu - li nibqgħu b'din is-slow-down fl-industrija tal-bini.

Dan qal li s-slow-down fl-industrija tal-bini hija kkaġunata mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Madam Speaker, jekk irridu nkunu korretti rridu ngħidu li mhux veru li s-slow- down fl-industrija tal-bini hija kkawżata mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar imma din ġejja min-numru inqas ta' applikazzjonijiet.

Dan mhux biss jidher min-numru ta' applikazzjonijiet li huma deħlin imma wkoll mill- kwalita' u mid-dimensjoni ta' proġetti li qed ikollhom dawn l- applikazzjonijiet.

Dan joħroġ ċar mir-risposti li ngħatajt hawn ġew għal sensiela ta' mistoqsijiet parlamentari li għamilt dwar id-dħul li ddaħħal l-awtorita' mid-development permit fees u mill-infrastructure services contributions.

Jekk tqabbel dan iż-żmien ma' qabel tinduna li kien hemm tnaqqis li jvarja minn 25% għal 42% u mhux tnaqqis ta' 5%.

Mhux billi l- Onor. Bertu Pace qed jgħidli: Ħallina!

(Interruzzjonijiet)

MADAM SPEAKER: Tinterrompux lil xulxin, jekk jogħġobkom.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Qed ngħid dan kollu għax hemm differenza kbira.

Irridu nifhmu x'qed ngħidu u nitkellmu fuq il-fatti.

Kif diġa' għidt, fl- aħħar perijodu ta' żmien kien hemm tnaqqis sostanzjali kemm fin-numru ta' applikazzjonijiet kif ukoll fil-proġetti ta' sustanza li l- applikazzjonijiet tagħhom jaslu quddiem l-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

U mhux billi issa nipprovaw naqilbu s-sitwazzjoni u ngħidu li s-slow-down hija kkaġunata mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

J'Alla l-Gvern isib ir- rimedju għalfejn qed jiġri dan.

Ir-rimedju m'għandux ikun li inti tipprova toħloq xi kontroll fuq l-Awtorita' ta' l-Ippjanar biex mingħalik is-slow-down trażżnu.

Dan ma jkunx il-mod kif għandek trażżan is-slow- down.

Is-slow-down jonqos meta jkun hawn ħafna aktar fiduċja fil-pajjiż u jkun hawn ħafna iktar ċittadini fl-impriża ta' l-industrija tal-bini li jkollhom il-kuraġġ jgħidu li se jinvestu fil-proprjeta'.

Jidher li din il-fiduċja fil-proprjeta' naqset u dan qed ngħidu bil-fatti, Madam Speaker.

Issa se nasal għall-kwestjoni ta' l-accountability li tissemma kemm fl- abbozz ta' liġi kif ukoll fil-general development order li ħarġet l- Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Huwa tajjeb ħafna li kif hemm miktub fil-GDO issa r-rapport se jibda jingħata .

Jien kont dejjem kritiku ta' dan.

X'jiġifieri tagħmel applikazzjoni u dak li jkun hemm fir-rapport issir tafu biss jekk titla' quddiem il-bord u la jkollok ċans tipprepara biex inti tkun taf x'inhuma l- argumenti li jkun ġab id-direttorat kontra l-applikazzjoni tiegħek u lanqas ikollok ċans tara x'inhuma t-tibdiliet kbar li jkunu jriduk tagħmel!

Huwa tajjeb li llum l-Awtorita' ta' l-Ippjanar stess qed tgħid li se jibda jsir dan ir-rapport għax dan huwa importanti ħafna.

Jien naħseb li se jkun hemm qabża ta' kwalita' bil-mod kif jiġu pproċessati l-applikazzjonijiet għax issa l-perit u l-applikant se jkollhom iċ-ċans jeżaminaw ir-rapport.

Issa nittama li r-rapport ikun iffirmat għax jien dejjem sostnejt pubblikament li l-perit jew il-case officer li jaħdem fl-Awtorita' ta' l- Ippjanar għandu jinżamm hu personalment liable għal dak li jikteb fir- rapport.

Mela perit ikun liable għal 15-il sena jekk jinħatt jew jaqa' saqaf u min jagħmel rapport fuq applikazzjoni ta' dimensjoni serja - anke jekk m'hijiex serja - jista' jkollu piż qawwi fid-deċiżjoni tad-DDC jew ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar u ma jerfa' l-ebda responsabbilta' personali.

Jien dejjem għidt li min jagħmel ir-rapport għandu hu personalment ikun liable għal dak li jikteb fih.

Dan huwa konċett ta' accountability importanti ħafna.

Jien nixtieq li issa nneħħu l-maskra ta' min ikun qed jikteb ir-rapport biex inkunu nafu min hu.

Jien mhux qed ngħid hekk biex issir xi pressjoni fuq il-persuna imma biex dak li jkun qed jikteb ir-rapport jifhem li għandu responsabbiltajiet kbar xi jrid jerfa' f'dak li jkun qed jikteb u mhux jistaħba taħt il-kopertina ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

B'hekk inkunu nafu s-sustanza ta' dak li jkun qed jikteb hu u kulħadd ikun jista' jiġġudika.

Ħalli nsemmi punt ieħor dwar l-accountability.

Il-Ministru Buhagiar qal - se nikkwota preċiż - hekk: "Naf periti li għandhom private practice."

Jien nifhem li l-Ministru jaf min huma l- periti li hemm fl-Awtorita' ta' l-Ippjanar li għandhom private practice.

Meta ħaġa bħal din intqalet minn din in-naħa, xi ħadd min-naħa l-oħra kien qallu biex isemmi min huma.

Jien ftit ilu għamilt mistoqsija parlamentari biex nistaqsi min huma dawk il-periti jew il-konsulenti li jaħdmu ma' l- Awtorita' ta' l-Ippjanar li huma awtorizzati jagħmlu xogħol privat.

It- tweġiba li ngħatajt kienet li ma kien hemm ħadd.

Dan m'huwiex veru u kull min jaħdem jew għandu x'jaqsam ma' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar jaf li dan m'huwiex veru.

Jien nixtieq li jkun hemm aktar trasparenza fuq din u let's call a spade a spade.

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru, bil-permess ta' l-Onor.

Pullicino.

ONOR.

GEORGE VELLA: Il-mistoqsija li qed jirriferi għaliha l-Onor.

Pullicino rrispondejtha fuq ir-responsabbilta' tad-Direttur ta' l-Ippjanar.

Jien tlabt lid-Direttur ta' l-Ippjanar informazzjoni dwar min għandu awtorizzazzjoni sabiex jagħmel xogħol privat u r-risposta li kellna mill- awtorita' kienet li m'hemm ħadd li għandu din l-awtorizzazzjoni.

Pero' dan ma jfissirx li jiena qed nassumi r-responsabbilta' li ħadd m'hu qed jaħdem privat.

Jiena qed ngħid li uffiċjalment ħadd m'għandu permess biex jaħdem fil-privat, imma mbagħad mhux niġi akkużat jien b'nuqqas ta' trasparenza.

Jien m'iniex qiegħed immur l-Awtorita' ta' l-Ippjanar ħalli nara min qiegħed jaħdem fil-privat u min ikun jew ma jkunx f'postu - 'il quddiem dawn l-affarijiet nitkellmu fuqhom ukoll - pero' qiegħed nirrepeti r- risposta tad-direttur ta' l-Ippjanar li m'hemm ħadd uffiċjalment awtorizzat biex jagħmel xogħol privat.

Tant hu hekk, li każ wieħed li nqabad l- ewwelnett tkeċċa u t-tieni nett qiegħed f'idejn il-pulizija minħabba allegazzjonijiet li saru.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Madam Speaker, jiena m'iniex qed nitfa' dellijiet fuq il-Viċi Prim Ministru u jekk fehemni sewwa jmissu fehem li m'huwiex dan l-ispirtu ta' dak li qed ngħid jien u lanqas ma rrid nitfa' l- ħtija biss fuq iċ-chief executive ta' l-awtorita'.

Jiena qed ngħid li rridu noqogħdu attenti.

(Interruzzjonijiet) Dawn huma l-proposti tiegħi sabiex naslu għal accountability akbar u iktar trasparenza f'dan il-qasam.

Jiena personalment ma nsib l-ebda oġġezzjoni li jkun hemm periti li jaħdmu ma' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar u jagħmlu xogħol privat, pero' rrid inkun naf min huma u f'liema uffiċini jaħdmu biex imbagħad nibda nifhem għalfejn ċerti applikazzjonijiet - kif kiteb is-Segretarju Ġenerali tal-Partit Laburista l-bieraħ fil-gazzetta "KullĦadd" - jgħaddu bit-turbo minn quddiem l-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Imbagħad nibda nifhem għalfejn ċerti applikazzjonijiet quddiem ċerti periti fl-awtorita' jgħaddu bi speed fenomenali.

Din m'hijiex kwestjoni li jiena nidentifika l-persuna biex ngħid li hija l-ħatja imma qed ngħid li hemm bżonn naslu lejn ħafna iktar trasparenza f'dan il-qasam.

U nippreferi li nkun nafhom milli ma nkunx nafhom u nippreferi li jinżamm reġistru ta' interessi.

Nasal issa għal punt ieħor rigward dan l-abbozz ta' liġi.

Qiegħed nirriferi għall-kwestjoni tal-users' committee.

Huwa tajjeb li jkun hemm users' committee.

Jiena personalment naħseb li huwa tajjeb ħafna pero' importanti wkoll li dan il-kumitat ikun nominat mill-utenti jew għallinqas jingħataw iċ-ċans jagħmlu r-rakkmandazzjoni tagħhom dwar min jistgħu jkunu l-persuni nominati minnhom biex ikunu fuq dan il-kumitat.

Dan il-punt jiena kont semmejtu wkoll fil-każ tal-Kummissjoni Nazzjonali għat- Teknoloġija ta' l-Informatika pero' għalkemm il-Viċi Prim Ministru qed jgħid li se jkun hekk, dan ma jidhirx fl-abbozz.

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru, bil-permess ta' l-Onor.

Pullicino.

ONOR.

GEORGE VELLA: Jekk il-kollega tiegħi jridni niċċaralu nista' ngħidlu li dak li se jiġri huwa li dawk l-istituzzjonijiet nazzjonali magħrufin jintalbu biex huma jagħżlu membru li jirrappreżentahom fuq dan il- users' committee u mhux nagħżlu jien.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Jiena napprezza dak li qed jgħid l-Onor.

Vella pero' kont nippreferi li f'dan l-abbozz ta' liġi niddefinixxu min huma dawn l-għaqdiet u istituzzjonijiet li se jkollhom iċ-ċans jirrakkmandaw persuni.

Per eżempju, jiena nimmaġina li fost dawn se jkun hemm il-Kamra tal- Periti, kuntratturi - forsi jkunu anke rappreżentanti tal-Federation of Industry li għandha x'taqsam mal-kuntratturi - il-kunsilli lokali, għaqdiet ambjentali u rappreżentanti mill-qasam tat-turiżmu, imma naħseb li kien ikun ħafna aħjar li niddefinixxu dawn min huma pero' forsi din naslu għaliha fl-istadju tal-Kumitat.

Nasal issa għal punt ieħor, Madam Speaker, rigward l-accountability.

Jiena nifhem dak li ntqal min-naħa tal-Gvern u se nieħdu fl-ispirtu pożittiv li ntqal, jiġifieri li jixtiequ li jagħmlu direttur ta' l- amministrazzjoni u l-verifika sabiex ikun hemm iktar accountability u verifika.

Pero' dan ma tagħmlux billi tinnomina direttur ta' l- amministrazzjoni u l-verifika u tpoġġih fl-istess livell taċ-chief executive!

Kienet l-Awtorita' ta' l-Ippjanar stess li ssuġġeriet li għandu jkun hemm persuna li tirrispondi lilha u li tieħu ħsieb il-funzjonament tad- direttorat.

Imma mhux imbagħad tpoġġih fl-istess keffa taċ-chief executive!

Inti lil min qed jivverifika m'għandekx iddaħħlu responsabbli mill-amministrazzjoni ta' dik l-istituzzjoni li huwa stess irid jivverifika fuqha.

Jiġifieri filwaqt li naqblu fil-prinċipju li għandu jkun hemm persuna responsabbli mill-verifika, dan ma tagħmlux billi tintegraha proprju fl-istess organizzazzjoni.

Għandu jkun hemm persuna li taħdem fuq il-verifika u li tagħmel awditjar serju fuq l-operat tad-direttorat imma din għandha tkun answerable lejn l-Awtorita' ta' l-Ippjanar u mhux tkun fi ħdan l-istess organizzazzjoni!

Allura l-Onor.

Zammit Dimech kellu raġun jgħid li dan ma jagħmilx sens għaliex issa se jkollna istituzzjoni mmexxija minn żewġ kaptani.

Madam Speaker, nixtieq ngħid li l-Gvern se jsib il-koperazzjoni kollha tagħna sabiex l-awtorita' tkun aktar trasparenti, aktar effiċjenti, aktar dinamika u aktar pożittiva, pero' ċertament li mhux se jsib l-ebda koperazzjoni min-naħa ta' l-Oppożizzjoni sabiex noħonqu l-ispirtu u d- direzzjoni ġenerali li kienet ingħatat l-awtorita' bħala awtorita' awtonoma mill-gvern.

Aħna ma nistgħux nidħlu f'logħba li fiha l-Awtorita' ta' l- Ippjanar tonqsilha l-awtonomija.

MADAM SPEAKER: Onorevoli, reġa' skadielek il-ħin u għandek bżonn leave of House.

Hawn talba biex l-Onor.

Pullicino jkompli jinstema.

Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Nirringrazzja lill-kollegi tiegħi talli reġgħu estendewli l-ħin.

Fil-fatt, Madam Speaker, il-punti li kont qed nagħmel huma tnejn ta' konklużjoni.

Aħna lesti li nagħtu l-kontribut kollu, anke fl-istadju tal-Kumitat, biex ngħinu lin-naħa tal-Gvern tiddefinixxi aħjar il-mod kif il-makkinarju ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar nagħmluh aktar effiċjenti.

Ċertament pero' li m'aħniex se nidħlu f'logħba li fiha l- awtorita' tonqsilha l-awtonomija u l-gvern jieħu ħafna iktar poteri.

Punt ieħor li xtaqt nagħlaq bih huwa dwar il-kwestjoni soċjali li qiegħda ssemmi n-naħa tal-Gvern.

Jien nifhem il-preokkupazzjoni li għandu l-Gvern fuq l-aspettattiva soċjali - kif għandu jkollu kwalunkwe gvern - imma jrid joqgħod attent għaliex huwa ma jistax ipoġġina f'pożizzjoni, abbażi ta' dawn il-preokkupazzjonijiet soċjali, fejn il-pjan ta' struttura nibdew napprovawh bil-biċċiet u nibdew naraw il-prijoritajiet u l-aspettattivi soċjali maqtugħin mill-kumplament ta' l-aspettattivi ekonomiċi, ta' trasport u ta' the end use li għandu jkollna.

Jenħtieġ li nagħmlu differenza ċara.

Irridu jew ma rridux pjan ta' struttura?

Jekk irridu pjan ta' struttura allura għandna nżommu ma' pjan ta' struttura li jagħtina pjanifikazzjoni integrata u mhux pjan ta' struttura li bih nimxu biċċa biċċa.

Nerġa' ngħid, l-għajnuna min-naħa ta' l-Oppożizzjoni, il-Gvern se jsibha.

Kif għidna fil-programm elettorali tagħna, aħna rridu awtorita' aktar effiċjenti li biha ċ-ċittadin jinqeda aħjar imma rridu u nibqgħu nsostnu li din għandha tibqa' awtorita' awtonoma mill-gvern.

Grazzi.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Viċi Prim Ministru, jekk jogħġbu jressaq l-Aġġornament.

F'nofsinhar id-diskussjoni ġiet interrotta u baqgħet aġġornata.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal-lejla 21 ta' Lulju, 1997 fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Ippjanar ta' l-Iżvilupp - it- Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni tal-Proprjeta' Industrijali - it-Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Amministrazzjoni tat-Taxxa - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jħassar l-Att dwar Nomini mill-Oppożizzjoni - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Taxxa tar-Reġistrazzjoni ta' Vetturi bil-Mutur (Emenda Nru 2) - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Pools tal-Gvern Malti fuq il- Logħob - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Lottu Pubbliku - it-Tieni Qari; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Dazju tas-Sisa (Emenda Nru 2) - it- Tieni Qari.

Abbozz ta' Liġi dwar Garanziji ta' Self lil Impriżi Żgħar - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Condominia - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi biex jagħmel Provvedimenti Speċjali dwar Proċeduri quddiem Qrati - Kumitat Permanenti.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Carmelo Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Madam Speaker, illum nixtieq nitkellem fuq il-wirt storiku tagħna.

Nibda biex ngħid li pajjiżna huwa mogħni fl-istorja u l- wirt storiku tiegħu.

Kemm pajjiż huwa sinjur ma jitkejjilx biss minn kemm għandu flus jew kemm għandu riżorsi naturali - li f'Malta sfortunatament ma tantx insibu minnhom - imma wkoll mill-istorja u l-wirt storiku tiegħu.

M'hemm l-ebda dubju li pajjiżna huwa pajjiż sinjur ħafna f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-istorja u l-wirt storiku in ġenerali.

Hawnhekk nixtieq nagħmel mistoqsija li rrid ngħid li ħsibt ħafna dwarha, u din hija: Il-poplu Malti u GĦawdxi, kemm huwa konxju ta' dan kollu?

Jiena naħseb li pajjiżna tant huwa mogħni bl-istorja u l-wirt storiku u tant aħna mdawrin b'affarijiet li writna tul is-snin li l-poplu Malti ma japprezzax dak li għandu.

Dan bħal meta wieħed tant ikollu x'jiekol li jitfixkel minn fejn se jibda.

Illum kulħadd isiefer u jdur pajjiżi oħra u jara postijiet storiċi u mużewijiet u nirrealizzaw li f'pajjiżna ma tantx nagħtu kas u ma nħarsux u lanqas nagħmlu użu tajjeb ta' dak li aħna mdawrin bih.

Jiena naħseb li hemm żewġ raġunijiet għal dan in-nuqqas.

L-ewwel waħda hija n-nuqqas ta' edukazzjoni; għax aħna m'aħniex edukati biżżejjed fuq ir-rikkezzi kollha li pajjiżna għandu.

Ovvjament meta wieħed isemmi l-aspett edukattiv, mill-ewwel imur għall-iskejjel, u bir-raġun.

Hemm bżonn li fl-iskejjel tagħna jkun hemm tagħlim intensiv fuq l-istorja ta' pajjiżna.

Huwa importanti li wieħed ikun jaf l-istorja tad-dinja kollha, imma x'jiswa li tkun taf l-istorja ta' pajjiżi barranin u ma tkunx taf l-istorja ta' pajjiżek?

It-tieni raġuni hija n-nuqqas ta' apprezzament ta' dan il-wirt storiku u huwa tajjeb li nifhmu u nivvalorizzaw dak kollu li għandna.

Sfortunatament pero' ħafna postijiet u siti storiċi huma abbandunati, traskurati u mitluqin.

Kultant ngħaddu minn ħdejn dawn il-postijiet u naraw li jsiru anke atti ta' vandaliżmu fihom.

Biżżejjed wieħed isemmi t-Tempji ta' Ħaġar Qim u l-Imnajdra.

Infakkar ukoll li kellna twiddiba minn barra li jekk m'aħniex se noqogħdu attenti u nħarsu dawn it-tempji neolitiċi uniċi nkunu qegħdin nirriskjaw li dawn jispiċċaw barra mill-world heritage.

GĦalhekk hemm bżonn li dawn is-siti u postijiet storiċi ma jibqgħux abbandunati, traskurati u mitluqin.

GĦalhekk ukoll hemm il-bżonn ta' edukazzjoni biex dawn l-atti ta' vandaliżmu, b'mod speċjali f'dawn il-postijiet ta' storja kbira, jispiċċaw darba għal dejjem.

Sfortunatament il-vandaliżmu ma jsirx biss fejn jidħol il-wirt storiku imma anke f'postijiet oħrajn u xogħlijiet tal-kunsilli lokali.

Jiena ngħid li n-nies bla kuxjenza li jagħmlu dawn l-atti ta' vandaliżmu ma ħaqqhomx ħlief kundanna u hija ħasra li min hu responsabbli jew min ikun għassa ma' dawn il-postijiet storiċi ...

Forsi m'hemmx sorveljanza biżżejjed biex ikunu jistgħu jħarsu u jipprevjenu dawn l-atti ta' vandaliżmu.

Jiena ngħid li dak li għandna għandna nibżgħu għalih qabel nitilfuh u jkun tar wisq.

Inutli li wieħed jibki wara li tkun ġrat id-diżgrazzja, pero' tkun verament ħasra u diżgrazzja kbira jekk f'pajjiżna nkomplu nitilfu iktar milli diġa' tlifna minħabba li ħallejnihom mitluqin.

Jiena niżżilt xi punti li nixtieq insemmi f'din il-Kamra dwar x'hemm bżonn isir biex ma nitilfux u nħarsu dak li għandna.

Ċertament li l-ħarsien, il-maintenance u l-upkeeping ta' dawn il- postijiet għandu jkun kontinwu u m'għandniex nintervjenu biss meta jiġġaraf jew ikun se jiġġaraf xi post. Hemm bżonn li nintevjenu kull ħin u kull mument u hemm bżonn li jkun hemm maintenance kontinwa ta' dawn il- postijiet storiċi.

M'hemmx għalfejn noqgħod insemmi l-ħafna postijiet li għandna mitluqin għaliex kulħadd jarahom u jmisshom b'idejh imma hemm bżonn li tinħoloq sistema li permezz tagħha dawn il-postijiet storiċi jiġu miżmuma f'kondizzjoni tajba kontinwa.

It-tieni ħaġa li nħoss li hemm bżonn issir u titkabbar iktar fid- dimensjoni tagħha hija l-edukazzjoni u kif dejjem ngħid għandna nibdew mill- iskejjel.

Pero' ma nħossx li għandna nieqfu hemmhekk għaliex hawn anke persuni adulti li ma jafux x'joffri l-pajjiż fil-qasam ta' l-istorja u l- wirt storiku u lanqas huma nformati b'dak li għandna u għalhekk ma jifhmux il-bżonn li dan għandna nibżgħu għalih.

Hawnhekk imbagħad jidħlu l-mezzi tax-xandir.

Jiena nemmen li l-gazzetti, ir-radios u l-istazzjonijiet tat- televiżjoni jistgħu joffru edukazzjoni f'dan is-sens sabiex dawk il-persuni li ma jattendux l-iskejjel ikollhom l-opportunita' li jitgħallmu japprezzaw aktar dawn il-postijiet storiċi.

It-tielet ħaġa li naħseb li hemm bżonn li ssir hija li d-Dipartiment tal- Mużewijiet isir iktar effiċjenti u jekk tinħass il-ħtieġa li jiżdiedu nies kwalifikati f'dan id-dipartiment allura dan għandu jsir.

Nenfasizza l- punt li hemm bżonn li dawn in-nies ikunu kkwalifikati għaliex tista' aktar issir ħsara milli jsir ġid.

Hemm bżonn ukoll li jkun hemm żieda fil- finanzi ta' dan id-dipartiment.

Nafu kemm jenħtieġu finanzi biex wieħed jirrestawra postijiet u siti storiċi u għalhekk tajjeb li kull sena l- finanzi ta' dan id-dipartiment jiżdiedu.

GĦalhekk inħoss li huwa pass pożittiv li f'waħda mill-emendi li qegħdin niddiskutu bħalissa fl-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Ippjanar ta' l-Iżvilupp qed jingħad li l- heritage advisory committee se jingħata iktar saħħa sabiex ikun jista' joħroġ emergency conservation orders mingħajr ma joqgħod jistenna li jiltaqa' l-bord tal-Planning Authority b'konsegwenza li l-qerda tkompli ssir.

B'dan il-mod wieħed jilqa' mill-ewwel u fil-ħin għal ċerti żviluppi mhux meħtieġa u forsi mhux mistennija li jkunu qegħdin isiru b'detriment għall-wirt storiku ta' pajjiżna.

Punt ieħor li nixtieq insemmi huwa l-ħtieġa li l-għaqdiet volontarji jingħataw iktar għajnuna.

Jiena m'iniex se noqgħod insemmi jew infaħħar lil dawk l-għaqdiet li huma involuti fil-ħarsien tal-wirt storiku pero' tajjeb li wieħed jagħti l-għajnuna tiegħu lil dawn l-għaqdiet volontarji.

Dawn qed jagħmlu xogħol utli ħafna mingħajr interessi personali u jiddedikaw il-ħin ħieles tagħhom għall-ħarsien tal-wirt storiku.

Fil-fatt kellna għaqdiet li fuq inizjattiva tagħhom għamlu restawr ta' diversi siti storiċi li għandna f'pajjiżna.

GĦalhekk tajjeb li wieħed jinkoraġġixxi dawn l-għaqdiet volontarji u jgħinhom u jappoġġahom mill-aħjar li jista'.

Punti ieħor li nħoss li għandna noqogħdu attenti għalih u li kultant ikun qed jeqred l-ambjent storiku ta' pajjiżna huwa l-pressjoni li ssir minn ċerti developers ta' l-art b'detriment għall-wirt storiku ta' pajjiżna.

Wieħed irid joqgħod attent minn ċerti pressures li jsiru u li ma jaqax fit- tentazzjoni li jinħarġu permessi fejn m'għandhomx jinħarġu, speċjalment meta jkunu qegħdin jintilfu dawn il-postijiet u siti storiċi li pajjiżna hu mogħni bihom.

Mistoqsija li tiġini f'moħħi hija: Pajjiżna kemm qed jisfrutta pożittivament il-wirt storiku tagħna biex jirreklama dawn is-siti storiċi fil-qasam tat-turiżmu ħalli nġibu lejn pajjiżna turisti li l- interess tagħhom huwa l-istorja u l-wirt storiku?

Punt ieħor li huwa importanti li wieħed jenfasizzah huwa l-kontribut li l-kunsilli lokali jistgħu jagħtu f'dan il-qasam.

Dawn, bħala gvern lokali, għandhom jidħlu f'bosta oqsma.

Naf li ħafna kunsilli lokali għandhom kunsilliera responsabbli mill-affarijiet storiċi għaliex kull lokal għandu affarijiet li jista' jiftaħar bihom u li jista' jagħmel reklam bihom biex il-barranin u wkoll il-Maltin imorru jarawhom.

GĦalhekk il- kunsilli lokali għandhom ukoll jagħtu l-kontribut tagħhom fil-ħarsien, fl- edukazzjoni u fit-tagħrif dwar il-wirt storiku.

Nikkonkludi billi ngħid li hemm bżonn li kulħadd jifhem il-ħtieġa li nibżgħu u nħarsu l-minjiera ta' ġid li għandna f'pajjiżna fejn jidħol il- wirt storiku għaliex tkun traġedja kbira li pajjiżna jitlef minn dan il-ġid li huwa mogħni bih.

GĦalhekk l-appell tiegħi huwa sabiex il-poplu kollu jifhem il-bżonn li nibżgħu għal dak li għandna u sabiex l-awtoritajiet, flimkien ma' l-għaqdiet volontarji, jagħmlu l-almu tagħhom biex il-wirt storiku li għandna f'pajjiżna jkun imħares ħalli b'hekk uliedna u wlied uliedna jibqgħu jgawdu minn dan il-wirt storiku mhux biss ta' pajjiżna imma tad-dinja kollha.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Joseph Abela.

ONOR.

JOSEPH ABELA: Madam Speaker, f'dan l-Aġġornament xtaqt nitkellem fuq it-turiżmu.

Kulħadd jaf li t-turiżmu huwa fattur vitali għall- ekonomija ta' pajjiżna u li huwa wieħed mill-pilastri li fuqhom tistrieħ l- ekonomija tagħna.

Pero' t-turiżmu rridu naħdmu għalih għaliex il-pajjiżi viċin tagħna qegħdin joffrulna kompetizzjoni ħarxa ħafna u allura rridu nikkompetu billi noffru servizz u vaganza tajba lit-turisti li jiġu jżuruna.

Il-Gvern Laburista mill-ewwel għaraf din l-importanza u mbarka fuq proġett sabiex isebbaħ lil Buġibba.

Irrid ngħid li aħna m'għażilniex Buġibba b'xi diskriminazzjoni man- nofsinhar ta' Malta.

Jiena ġej minn raħal fin-nofsinhar ta' Malta, miż- Żejtun, u ma nħosshiex xi ħaġa diskriminatorja li ġiet magħżula Buġibba għal dan l-iżvilupp għaliex aħna nafu li madwar 50% tat-turisti jkunu alloġġati f'dawk in-naħat.

GĦalhekk huwa importanti li ninvestu biex l- ambjent f'dawn l-inħawi jiġi msebbaħ, kif fil-fatt sar.

Kull min kien involut f'dan il-proġett ħaqqu kull tifħir għaliex dan wera l-effiċjenza meta l-gvern u l-privat jaħdmu id f'id, wera l-effiċjenza tal-ħaddiema tal- gvern u wera li, meta rridu, kapaċi nimxu ma' ċertu timing u jirnexxielna nlestu l-affarijiet fil-ħin.

Ħalli nkompli fuq l-argument li bdejt.

Meta t-turist jiġi f'pajjiżna jippretendi servizz tajjeb u allura jeħtieġ li wieħed jirrifletti ftit u jara jekk aħniex qegħdin nagħtuh dan is- servizz.

Sfortunatament jew fortunatament, ħudha minn liema angolu trid, l- area li ġej minnha jiena hija area li tagħti ħafna servizzi lill-pajjiż pero' hija area li t-turist iżurha wkoll.

Fin-nofsinhar tal-pajjiż għandna l-power station, l-ajruport, id-dockyard u l-freeport pero' għandna wkoll bajjiet bħal St. Peter's Pool ġewwa Delimara u l-bajjiet ta' Birżebbuġa u Marsaxlokk, li wkoll huma ffrekwentati ħafna mit-turisti.

Qed nitkellem hekk għaliex huwa importanti li nieħdu ħsieb dawn l-areas u ninvestu fihom ħalli jkunu ta' attrazzjoni għat-turisti.

GĦalhekk meta tara li n- nofsinhar ta' Malta qiegħed jagħti dan is-servizz u dan il-kontribut biex l- industrija tat-turimu, fil-peak tagħha, tkun tista' tiġi servuta bl-aħjar mod, jiena nippretendi li mill-flus li jħallu t-turisti din l-area tiġi żviluppata wkoll.

Gvern Laburista ħaseb f'dan ukoll u fil-fatt qed isir eżerċizzju li fih qed jiġu kkonsultati dawk kollha li huma konċernati ħalli n-nofsinhar ta' Malta jiġi żviluppat kif suppost u jsir l-investiment li jixraq fih.

Pero' jiena nistaqsi: Meta qegħdin nitkellmu fuq is-servizz mogħti lit-turisti, kemm huwa veru li t-turist qed jieħu s-servizz meta jiġi biex jixtri, meta jgħum fil-bajjiet u meta jmur fil-hotels tagħna?

Irrid ngħid li l-ftuħ ta' l-Institute for Tourism Studies kienet idea tajba u ta' min ifaħħarha.

Dan l-istitut beda jgħallem lill-istudenti l-mod kif nistgħu nbiegħu s-servizz tagħna lill-barranin u kif irridu naqduh.

Illum it-turist ma jiġix f'pajjiżna għat-tbissima biss imma jippretendi servizz għall-flus li qed iħallas.

Tajjeb li ngħidu wkoll li btala f'Malta m'għadhiex xi waħda mill- irħas, anzi pjuttost saret għolja meta tikkomparaha ma' pajjiżi oħrajn, u allura t-turist aktar jippretendi li jkollu ċertu servizz.

GĦalhekk irridu noqogħdu attenti li l-bajjiet tagħna jkunu nodfa u ma nħallux li l-probelma tad-drenaġġ ttelfilna mis-suq turistiku.

Ladarba qed nitkellem fuq il-bajjiet, il-bieraħ ħadt pjaċir naqra li ttieħdet l-inizjattiva minn grupp ta' għaqdiet volontarji bl-għajnuna tal- pulizija sabiex il-bajjiet jibda jkollhom bay watch għal dak li jista' jinqala'.

Din hija inizjattiva ta' min ifaħħarha pero' huwa importanti wkoll li nenforzaw ir-regolamenti li għandna dwar l-ispeed boats.

Kif nafu, ir-regolamenti jgħidu li dawn iridu jibqgħu 100 metru 'l barra minn max-xatt pero' hemm ħafna li m'humiex jobdu dan ir-regolament u għalhekk hemm bżonn li nenforzaw dawn il-liġijiet.

Apparti minn hekk kulħadd jaf li meta jkun hemm ħafna speed boats fil-bajjiet, dawn iniġġsu l-bajja bil- petrol u xi affarijeit oħrajn u dan żgur li ma jirriflettix tajjeb fuq id- dehra li rridu nagħtu tal-bajjiet u s-sigurta' li noffru lill-għawwiema.

Pajjiżna jrid joqgħod attent li jsib bilanċ bejn dak li huwa żvilupp u bejn dak li huwa ambjentali.

Bħalissa fil-Parlament għaddejja diskussjoni taħraq fuq il-Planning Authority u jiena nemmen li din se tkun qiegħda tinvolvi direttament dan is-suġġett.

GĦaliex?

It-turist ma jiġix f'pajjiżna għal-lukanda biss imma biex igawdi l-ambjent naturali ta' madwarna.

Jiena nemmen li f'pajjiżna wasal iż-żmien li nieħdu deċiżjoni fuq in-numru massimu ta' turisti li jistgħu jkunu f'pajjiżna fi staġun wieħed.

Aħna nieħdu gost bit-turiżmu u nieħdu gost li jiżdied pero' nemmen li għaċ-ċokon ta' pajjiżna għandna nżommu ċerti standards u nfittxu turiżmu tajjeb li jħalli l-flus u fl-istess waqt inkunu qegħdin inżommu ċertu bilanċ bejn is-servizzi li nagħtu u dak li jista' joffri pajjiżna.

Ħaġa oħra li nixtieq ngħid u li tkellem fuqha wkoll sieħbi l-Onor.

Carmelo Abela hija dwar il-wirt storiku tagħna li, fl-opinjoni tiegħi, m'aħniex nieħdu ħsiebu biżżejjed.

Jiena diġa' tkellimt f'aġġornamenti ieħor fuq dan is-suġġett u, kif diġa' għidt, hemm bżonn li nippubliċizzaw aktar lil Malta fuq dak li tista' toffri mil-lat ta' wirt storiku u kulturali.

Irridu noqogħdu attenti li ma nħallux dak li aħna mogħnijin fih jintilfilna.

Jeħtieġ ukoll li nieħdu ħsieb li t-turisti ma jinsterqux meta jkunu f'pajjiżna.

Kultant ikun hemm min jisraqhom ħajjin, bħal dawk in- nies bla kuxjenza li ma jħarsux lejn il-ġid nazzjonali u meta t-turist imur jixtri mingħandhom, minflok ikunu ġusti miegħu, jisirqulu kull m'għandu.

Dan żgur li qed iħalli image kerha ta' pajjiżna.

L-image li rridu nagħtu aħna hija ta' nies li kapaċi jagħtu s-servizz li jagħtu pajjiżi oħrajn u hemm bżonn li min jinqabad jagħmel dawn l-abbużi jiġi kkastigat bl-aħrax.

Irridu nieħdu ħsieb ukoll il-karrattru ta' l-irħula tagħna għaliex sfortunatament bl-abbużi li qegħdin isiru dan qed jsipiċċa fix-xejn.

It- turist jiġi jżurna għaliex jara f'pajjiżna xi ħaġa differenti, għaliex jara li l-irħula tagħna huma differenti minn ta' pajjżi oħrajn u jekk se nibqgħu nwaqqgħu dak li għandna allura nispiċċaw li ma nkunu nistgħu noffru xejn differenti minn dak li qegħdin joffru pajjiżi oħrajn.

It-turist jista' jmur Spanja, per eżempju, imma jiġi Malta għax fiċ-ċokon tagħna jara li aħna differenti minn Spanja u hemm bżonn li dawn l-affarijiet inkomplu nieħdu ħsiebhom.

Punt ieħor li nixtieq nitkellem dwaru huwa t-trasport pubbliku.

Tista' tgħid li t-turisti kollha li jiġu f'pajjiżna jgħidulna li Malta hija mibnija ż-żejjed u għandna ż-żejjed karrozzi.

Jiena naħseb li wasal iż- żmien li naqtgħu linja anke fuq il-karrozzi u hemm bżonn li nsaħħu s- servizz tat-trasport pubbliku.

GĦaliex?

L-ewwelnett it-trasport pubbliku fil-preżent m'huwiex wieħed effiċjenti u t-turisti, speċjalment dawk li jippreferu jivvjaġaw bit-trasport pubbliku, m'humiex qegħdin ikunu moqdijin sewwa.

Ilu żmien twil jissemma l-bżonn li jkollna bus terminus ġdid, suret in-nies u li jista' jaqdi d-demands tagħna lkoll fil-Belt Valletta imma s'issa għadu ma sar xejn dwar dan.

GĦalhekk jiena nħeġġeġ lil min huwa responsabbli sabiex inkomplu fuq dawn il-pjanijiet.

Punt ieħor li nixtieq nitkellem dwaru huwa dwar it-tinġis ta' l-arja.

Hemm bżonn li naraw liema huma dawk il-karrozzi li huma roadworthy u rridu nkunu dixxiplinati fil-mod kif insuqu.

Mhux darba jew tnejn li nisimgħu turisti jilmentaw mill-mod kif isuqu l-Maltin u għalhekk irridu nieħdu ħsieb dan ukoll.

Niġi issa għall-faċilitajiet sportivi għax it-turist li jiġi f'pajjiżna jrid servizz komplet.

Ilu s-snin jissemma l-bżonn li jkollna golf course oħra u ħadt gost ħafna bir-rapporti li kien hemm il-bieraħ fil-ġurnali fejn issemma l-proġett li l- miżbla tal-Magħtab tinbidel f'golf course.

Żgur li b'dan il-mod inkunu qegħdin infejqu ġerħa kbira f'pajjiżna għaliex il-miżbla tal-Magħtab qiegħda tagħmlilna ħafna ħsara, anke peress li qiegħda f'area b'potenzjal turistiku kbir u li kieku kellha tinbidel f'golf course u jsir dak li qiegħed jissemma f'dan ir-rapport żgur li tkun ta' ġid kbir għal din l- industrija.

L-ambjent ta' pajjiżna mhux biss irridu nsebbħuħ għat-turisti imma anke għalina lkoll għaliex wara kollox aħna ngħixu f'Malta s-sena kollha.

It-turist jiġi f'pajjiżna u jieħu l-holiday tiegħu u jieħu gost pero' finalment aħna rridu ngħixu f'pajjiżna.

Madam Speaker, xtaqt niġbed ftit l-attenzjoni għall-fatt li l- aġġornamenti, speċjalment min-naħa tagħna, mhux dejjem qegħdin jiġu rrapportati mill-istampa, u qed nirriferi b'mod speċjali - għalkemm m'għandi xejn kontrihom - għall-ġurnalisti ta' "The Times".

Aħna l- aġġornamenti nagħmluhom biex nesprimu l-opinjoni tagħna, biex jinstemgħu mill-poplu u biex nikkomunikaw mal-poplu pero', kif diġa' għidt, l- aġġornamenti minn din in-naħa m'humiex qed ikunu rrapportati.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal-lum it-Tnejn, 21 ta' Lulju, fis-6.00 p.m. bl- aġenda kif komunikata mill-Viċi Prim Ministru.

Fin-12.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mostoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI IMWIEĠBA BIL-MIKTUB

SKEJJEL - JUNIOR LYCEUM

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar in-numru ta' studenti li għaddew mill-eżami tal-Junior Lyceum din is-sena?

Mil-liema skejjel kienu ġejjin l-istudenti li għaddew?

Jista' l-Ministru jgħid (bħala numru totali) kemm kien in-numru ta' studenti li ġabu "A" f'kull suġġett li qagħdu għalih?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: 2393 għaddew mill-eżami tal-Junior Lyceum f'Mejju 1997.

Bħal ma jaf l-Onor.

Membru, rapport dwar l-andament ta' l-eżami jiġi publikat kull sena u jitqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra.

In-numru ta' studenti li jgħaddu minn kull skola jkun (bħas-soltu) indikat f'dan ir- rapport.

Kien hemm 24 student li ġabu ħames A's f'dan l-eżami.

EDUKAZZJONI - KORSIJIET POST-SEKONDARJI

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 6711, jista' jekk jogħġbu l-Ministru jikkonsulta mal-Korporazzjoni ta' Xogħol u Taħriġ li żgur għandha ċifri li jistgħu jwasslu biex jinkiseb tagħrif dwar kemm studenti li ma jkomplux jistudjaw ikunu sabu xogħol?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Minn informazzjoni li waslitilna, il- Korporazzjoni ta' Xogħol u Taħriġ ma żżommx tagħrif dwar x'kienu jagħmlu l- persuni li jiġu mpjegati qabel ma jidħlu għax-xogħol.

Għalhekk biex jingħata tagħrif dwar studenti li ma jkomplux jistudjaw għax ikunu sabu xogħol, ikun jeħtieġ riċerka aktar dettaljata bl-isem u l-ID No. ta' kull student li jkun telaq mill-iskola.

Din titlob aktar żmien biex tkun tista' tinġabar u għalhekk it-tagħrif ikun jista' jingħata aktar tard.

SKEJJEL - SKOLA TAL-MUŻIKA JOHANN STRAUSS

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 6720, jista' l-Ministru jgħid kemm studenti qed jieħdu sehem fil-master classes tal-vjolin fl-iSkola tal-Mużika Johann Strauss?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Minn tagħrif mgħoddi mill-iskola, hemm 25 student li qegħdin jattendu għall-Master Classes fil-vjolin.

Qed isirulhom lezzjonijiet fi gruppi kif ukoll individwali.

DIPARTIMENT TA' L-ARTIJIET - APPLIKAZZJONIJIET PENDENTI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm applikazzjonijiet jew talbiet pendenti quddiem id-Dipartiment ta' l- Artijiet sabiex ikun hemm camping sites ġodda?

Meta saru dawn it-talbiet u min għamilhom?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: L-unika applikazzjoni pendenti hi tal-1st Ħamrun Boy Scouts li fl-20 ta' Ġunju 1997 applikaw biex jużaw parti minn Kennedy Grove.

B'ittra tas-7 ta' Lulju 1997 l-istess group informa lil dan id-dipartiment li xtaq ibiddel is-site minn Kennedy Grove għal tal-Pwales.

ĊIMITERJU TA' L-ADDOLORATA - MULTI LEVEL JUNCTION

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid fiex waslu l-pjanijiet għall-multi level junction ħdejn iċ-Ċimiterju ta' l-Addolorata?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Diġa sar xogħol ta' ground investigation, traffic counts u outline conceptual plans għal dan il-proġett.

Dawn issa qegħdin jiġu kkunsidrati sabiex wara jkunu elaborati fid-dettal.

B'KARA - TRIQ L-AĦWA HYZLER

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 651 u t-tweġiba, jista' l-Ministru jgħid f'liema prijorita' fost il- prijoritajiet l-oħra qiegħda Triq Aħwa Hyzler, f'B'Kara?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Mhux possibbli li wieħed jiddentifika prijorita' fi prijoritajiet meta hemm ħafna toroq li x-xogħol fihom hu kkunsidrat ta' l-istess prijorita'.

SKEJJEL - XOGĦOL TA' MANUTENZJONI MILL-PRIĠUNIERI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 4623 u t-tweġiba għaliha, dwar proposta mid-Direttur tal-Ħabs li priġunieri jaħdmu f'manutenzjoni ta' l-iskejjel, jista' jekk jogħġbu l-Ministru jagħti tweġiba għal din id-domanda?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba mogħtija għall-mistoqsija parlamentari Nru 4623.

ENEMALTA - KAŻIJIET TA' DIXXIPLINA

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jagħti figuri tal-każijiet ta' dixxiplina fil- Korporazzjoni Enemalta, xahar b'xahar, matul l-1996 u l-ewwel sitt xhur ta' l-1997?

Kemm kien hemm (jekk kien hemm) każijiet riferuti lil xi awtorita' oħra, per eżempju, pulizija?

ONOR.

LEO BRINCAT: L-informazzjoni mitluba hija kif muri hawn taħt:

Sena 1996

Jannar 88 Frar 02 Marzu 43 April 28 Mejju 18 Ġunju 09 Settembru 08 Ottubru 11

Sena 1997

Marzu 26 April 07 Mejju 09 Ġunju 10 Meta l-Korporazzjoni tgħaddi xi każ lill-Pulizija jew tiġi mgħarrfa li xi persuna qed tkun investigata, ġeneralment tieqaf milli tieħu passi ta' dixxiplina sakemm tkun taf l-eżitu tal-każ.

Dan huwa kif stipulat fil- Ftehim Kollettiv.

Ġieli kien hemm każi eċċezzjonali li bla preġudizzju għall-eżitu ta' l- investigazzjonijiet ġudizjarji, l-impjegati kkonċernati ġew imsejħa jidhru quddiem il-Bord tad-Dixxiplina sabiex ikun trattat il-każ tagħhom.

SAĦĦA - CHILD CARE CENTRES

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm hawn Child Care Centres fil-pajjiż illum?

Kemm hu n-numru ta' tfal illi jitħallew mill-ġenituri tagħhom ġo dawn il-care centres waqt illi l- ġenituri jkunu għax-xogħol?

Kemm hija l-eta' tagħhom?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Il-Ministru qiegħed jinforma l-Onor.

Interpellant illi dwar l-ewwel parti tal-mistoqsija, peress illi Child Care Centres f'Malta m'humiex regolati bil-liġi, in-numru eżatt tagħhom mhux magħruf.

Madanakollu, id-Dipartiment tas-Servizzi għat-Tfal u għall- Familja jesiġi li jkun informat minn min ikun se jopera Child Care Centre, id-Dipartiment jibgħat l-uffiċjali tiegħu biex jagħmlu spezzjoni u jipprovdi guidelines dwar it-tmexxija tagħhom.

Bħalissa hemm diversi minn dawn iċ-Child Care Centres li tagħhom id-Dipartiment iżomm records.

Dwar it-tieni parti tal-mistoqsija, għall-istess raġuni, in-numru ta' tfal li jattendu dawn iċ-Ċentri mhux magħruf.

Dwar it-tielet parti tal-mistoqsija l-eta' ta' attendenza f'dawn iċ- Ċentri hija bejn 0-3 snin.

Ħ'ATTARD - KUNSILL LOKALI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid x'kien is-sehem li ngħata l-Kunsill Lokali ta' Ħ'Attard fil-proġett tal-bini ta' sular u faċilitajiet ġodda fl- iskola primarja tal-lokal?

ONOR.

CHARLES MANGION: Il-Kunsill Lokali ta' Ħ'Attard ġie spjegat lilu l- proġett kif approvat fil-prinċipju mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar sabiex tkun tista' toħroġ l-offerta għax-xogħlijiet tal-kostruzzjoni.

SPTAR SAN LUQA - KIRURĠIĊI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm hi l- waiting list ta' kull kirurgu li jservi fl-Isptar San Luqa u meta hu kkalkolat li kull lista tiġi sodisfatta?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: L-informazzjoni qiegħda tinġabar u tingħata risposta aktar tard.

VALLETTA - POSTIJIET TA' L-UFFIĊĊJU KONĠUNT

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jgħid x'kien ir-riżultat ta' l-eżerċizzju li sar bejn l-Uffiċċju Konġunt, il-Land Registry u l-VRP dwar postijiet fil-Belt li huma proprjeta' ta' l-Uffiċċju Konġunt?

Dan l-eżerċizzju tlesta?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Bħala riżultat ta' l-eżerċizzju li jirreferi għalih l-Onor.

Interpellant, 'l fuq minn 500 proprjeta' ta' l-Uffiċċju Konġunt fil-Belt kienu ġew spezzjonati u ddettalji fiżiċi tagħhom mdaħħla fid-database tal-computer tar-Reġistratur ta' l-Artijiet.

Issa li ġie mħabbar uffiċjalment li r-reġistrar tal-proprjeta' kollha fil- Belt u fil-Furjana - kemm dik tal-Gvern, tal-Knisja u tal-privat - l- eżerċizzju li hu s-suġġett tal-mistoqsija għandu jkun ta' utilita biex dan l-irreġistrar isir fl-iqsar żmien possibli.

PROPRJETA': TAL-KNISJA

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra r-rapport ippreparat minn Dr. Karmenu Mifsud Bonnici dwar il-proprjeta' li kienet tal-Knisja kemm-il darba dan tlesta?

ONOR.

ALFRED SANT: Nirreferi lill-Onor.

Membru għat-tweġiba mogħtija għall-mistoqsija parlamentari Nru. 5970.

MINISTERU TAL-ĠUSTIZZJA U KUNSILLI LOKALI - VOT VII

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm intnefqu mill-Vot VII tal-Budget (Capital) għas-sena kurrenti fl-ewwel sitt xhur tas-sena taħt il-voti għal Information Technology (Vot 31/1 stima għas-sena Lm274,000), Public Registry (Vot 31/6 u 7 stima għas-sena Lm115,000) u Judicial (Vot 33/8 sa 12 stima għas-sena Lm195,000?

ONOR.

CHARLES MANGION: Mill-Vot ta' l-Estimi Ġenerali fl-ewwel sitt xhur tas-sena intnefqu dawn l-ammonti:-

|Prov. |Infiq bejn | |fl-Estimi |Jannar-Ġunju 1997 | |1997 | | |Information |Lm274,000-Lm67,046| |Technology | | |Public |Lm115,000-Lm4,136 | |Registry | | |Judicial |Lm195,000-Lm32,263|

MINISTERU TAL-ĠUSTIZZJA U KUNSILLI LOKALI - VOT 33

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm intnefqu mill-Vot 33 tal-Budget (Judicial) għas-sena kurrenti fl-ewwel sitt xhur tas-sena taħt il-voti għal Personal Emoluments (stima għas-sena Lm1,787,000) u Operational and Maintenance Expenses (stima għas-sena Lm500,000) u Programmes and Initiatives (Lm190,000)?

ONOR.

CHARLES MANGION: Mill-Vot ta' l-Estimi Ġenerali (Judicial) fl- ewwel sitt xhur tas-sena intnefqu dawn l-ammonti:-

|Prov. fl-Estimi|Infiq bejn | |1997 |Jannar-Ġunju | | |1997 | |Personal |Lm1,787,000-Lm87| |Emoluments |9,793 | |Operations & |Lm500,000-Lm317,| |Maintenance |025 | |Expenses | | |Programmes & |Lm190,000-Lm136,| |Initiatives |909 |

ŻWEĠIJIET

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hawn żweġijiet is- sena l-oħra u din is-sena?

Kemm minn dawn iż-żweġijiet kien hawn nisa illi għażlu li jibqgħu jżommu kunjomhom wara ż-żwieġ?

Kemm hawn nisa miżżewġin li żżewġu qabel l-1 ta' Diċembru, 1993 li għażlu li jerġgħu jibdew jużaw il- kunjom li kellhom qabel ma żżewġu u kemm hemm nisa illi żżewġu wara din id- data u baqgħu jużaw kunjomhom?

ONOR.

CHARLES MANGION: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li f'Malta, s- sena l-oħra saru 2171 żwieġ u din is-sena sal-31 ta' Mejju saru 746 żwieġ.

Fl-1996, 114-il mara għażlu li jibqgħu iżommu kunjom xbubithom wara ż- żwieġ, u din is-sena sal-31 ta' Mejju, 47 għamlu din l-għażla.

487 mara li kienu żżewġu qabel l-1 ta' Diċembru 1993 kienu għażlu li jerġgħu jibdew kunjom xbubithom.

326 mara li żżewġu mill-1 ta' Diċembru 1993 'il hawn baqgħu jużaw kunjom xbubithom.

ŻWEĠIJIET

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru żweġijiet fil-knisja u ċivili separatament sena b'sena mill-1987 'il hawn; u jgħid kemm kienu l- kawżi għas-separazzjoni sena b'sena fl-istess żmien?

ONOR.

CHARLES MANGION: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li mill-1987 sal- 31 ta' Mejju 1997 saru dawn iż-żweġijiet:

|SENA |RELIĠJUŻI |ĊIVILI | |1987 |2091 |132 | |1988 |2195 |140 | |1989 |2170 |155 | |1990 |2151 |154 | |1991 |2156 |216 | |1992 |1934 |241 | |1993 |2031 |260 | |1994 |1993 |306 | |1995 |1812 |333 | |1996 |1824 |342 | |1997 |614 |132 (sal-31| | | |ta' Mejju |

L-informazzjoni dwar it-tieni parti tal-mistoqsija għadha qed tinġabar u nagħti tweġiba f'xi seduta oħra.

SINGLE PARENT FAMILIES

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hawn single parent families illum u sena b'sena mill-1987 'il hawn?

Jista' l-Ministru jgħid kemm hawn tfal taħt is- 16-il sena illi qegħdin jgħixu ma' ġenitur wieħed?

Jista' l-Ministru jagħti breakdown sena b'sena tar-raġuni għaliex il-familja għadha single parent jiġifieri, widows, widowers, separati, spinsters, bachelors u divorced?

ONOR.

EDWIN GRECH: Jiena nfurmat li d-Dipartiment tas-Sigurta' Soċjali jżomm statistika ta' dawk il-Ġenituri waħedhom li għandhom tfal u li dwarhom qed jirċievu Allowance mid-Dipartiment.

L-istatistika tan-numru ta' dawn il-familji, li jiffurmaw ġenitur waħdu, sena b'sena bdiet tinżamm mill-1988 'l hawn, u din tidher fit-tabella A li poġġejt fuq il-Mejda tal- Kamra.aktar kmieni f'din is-seduta.

Fir-rigward tan-numru ta' tfal li jgħixu ma' ġenitur waħdu u li qed jieħdu l-allowance, l-istatistika miġbura hi dik sa l-aħħar ta' Diċembru ta' l- 1995, u n-numru ta' dawn it-tfal hu ta' 3504 kif jidher fl-istess tabella.

Ma tinħassx il-ħtieġa fil-preżent li tinżamm statistika dwar ir-raġuni għaliex persuna tkun ġenitur waħdu. l-Onor.

Interpellant jifhem li jista' jkun hemm diversi raġunijiet, għall-istat attwali ta' dawn il-familji, filwaqt li r-raġuni tal-kawża f'ħafna każijiet tista' tinbidel skond iċ- ċirkostanzi.

B'danakollu minn kif huma klassifikati fit-tabella li għaliha qed nirreferi hemm indikazzjini tar-raġuni ewlenija.

BORDIJIET TAL-GVERN

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kien il-persentaġġ ta' nisa illi kienu jifformaw parti minn bordijiet tal-gvern sena b'sena mill-1987 'il hawn?

ONOR.

ALFRED SANT: It-tagħrif mitlub mill-Onor.

Membru, safejn dan għandu x'jaqsam ma l-Uffiċċju tiegħi, ser jinġabar u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

MINISTERU TAL-ĦARSIEN SOĊJALI - MANAGEMENT POSTS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hawn persuni mpjegati ġo management posts illum?

Kemm huma nisa u kemm irġiel?

ONOR.

EDWIN GRECH: In-numru ta' persuni mpjegati ġo gradi maniġerjali hu ta' 10,293.

Minn dawn hemm 8,659 irġiel u 1,634 nisa.

AKKADEMJA MEDITERRANJA TA' L-ISTUDJI DIPLOMATIĊI - STUDENTI BARRANIN

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jikkonferma li studenti barranin ta' l-Akkademja Mediterranja ta' l-iStudji Diplomatiċi marru din is-sena żjara f'Ruma mill-flus tal-Protokoll Finanzjarju bejn Malta u l-Italja u jekk fl-affermattiv: (i) dan imurx kontra l-kondizzjonijiet ta' l-istess protokoll; u (ii) dan ifissirx li bħala riżultat ingħataw din is-sena anqas boroż ta' studju mill-Italja għal studenti Maltin?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

AKKADEMJA MEDITERRANJA TA' L-ISTUDJI DIPLOMATIĊI - FLUS MINFUQA

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jagħti figuri ta' kif intnefqu flus mogħtija lill-Akkademja Mediterranja ta' l-iStudji Diplomatiċi mill- Unjoni Ewropea mill-1995 'il hawn, lil min u għalxiex ingħataw, kif ukoll iqiegħed kopja tal-ftehim li saru bejn l-istess akkademja u l-UE fl-aħħar tliet snin?

ONOR.

MELLIEĦA - XOGĦOL FUQ ART BLA PERMESS

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għar-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 6938, jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja ta' l-ittra fejn l-Adventure Camping Association għamlet talba lid- dipartiment sabiex "tiġi miknusa u nvellata parti mis-sit"?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Kopja tal-Fax mill-Adventure Campers Association kif mitluba mill-Onor.

Interpellant tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra.aktar kmieni f'din is-seduta.

AKKADEMJA MEDITERRANJA TA' L-ISTUDJI INTERNAZZJONALI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jagħti sena b'sena - minn mindu l- Akkademja Mediterranja ta' l-iStudji Diplomatiċi nħolqot sal-lum - il- figuri ta' għotjiet jew sussidji mogħtija lill-istess akkademja mill-Gvern Malti, mill-istess universita' u mill-awtoritajiet Svizzeri?

ONOR.

GĦAWDEX - QALA - ART

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għall-mistoqsijiet parlamentari numri 249, 257 u 2965, jista' l-Ministru jgħid x'qies fiha (f'metri kwadri) l-biċċa art li ġiet identifikata fil-Qala, Għawdex mill-avukat ta' l-Onor.

Dom Mintoff u li preżentement it-trattazzjonijiet qed isiru mid-Dipartiment ta' l-Artijiet?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: It-trattativi għadhom ma ġewx finalizzati.

DIABETE: PERSUNI DIABETIĊI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il persuna xahar b'xahar ġiet irreġistrata għall-ewwel darba bħala persuna diabetika bejn Jannar u Ġunju 1997 fl-isptarijiet u kliniċi ta' l-Istat?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Matul l-ewwel sitt xhur ta' din is-sena 1997 ġew reġistrati għall-ewwel darba dawn il-persuni bħala diabetiċi ġodda:

|Jannar 97 | 81 | |Frar 97 | 75 | |Marzu 97 | 69 | |April 97 |101 | |Mejju 97 | 85 | |Ġunju 97 | 71 | |TOTAL |482 |

REĠISTRU PUBBLIKU - CREDIT CARDS

L-ONOR.

TONY ABELA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru, fl-isfond ta' l-iżvilupp teknoloġiku preżenti jara u jieħu l-passi meħtieġa sabiex il-ħlas magħmul fir-Reġistru Pubbliku ta' Malta ta' noti ta' insinwa, noti ta' ipoteki u noti ta' kanċellamenti jkunu jistgħu jsiru da parti tan-nutar permezz ta' credit cards?

ONOR.

CHARLES MANGION: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-ħlasijiet li jsiru fir-Reġistru Pubbliku għal noti ta' Ipoteki, Insinwi u ħlasijiet oħra jsiru kif isir f'dipartimenti tal-Gvern.

Is-sistema tal-ħlas permezz ta' Credit Cards ma tiddependix mid-Dipartiment tar-Reġistru Pubbliku waħdu iżda mill-Policy ġenerali tal-Gvern.

Għalhekk qabel ma jkun hemm deċiżjoni globali id-Dipartiment ma jkunx jista' jieħu pożizzjoni unilaterali.

IMPJIEGI - PERSUNI MAQTUGĦA MIR-REĠISTRAZZJONI

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 6953 u t-tweġiba mogħtija fis-seduta tal-15 ta' Lulju (Seduta Nru. 95), jista' l-Ministru jgħid x'taħriġ ġie offrut lil 57 persuna li ma aċċettawx li jagħmlu taħriġ?

ONOR.

EDWIN GRECH: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar.

ETC - JOB PLACEMENTS

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: B'riferenza għall-mistoqsijiet parlamentari numri 6952 u 6953 u l- mistoqsijiet supplimentari li saru warajhom fis-seduta tal-15 ta' Lulju (Seduta Nru. 95), jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' nies li kienu jaħdmu bi qliegħ fix-xahar ta' Ġunju?

ONOR.

EDWIN GRECH: In-numru ta' nies li kienu qed jaħdmu bi qliegħ f'Ġunju 1997 għadhom qegħdin jinġabru.

SKEJJEL - SANTA LUĊIJA

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jwieġeb għall-mistoqsija parlamentari numru 7325 li kienet tgħid hekk:

"Jista' l-Ministru jgħid kemm bejn wieħed u ieħor se takkomoda studenti l-iskola tal-Junior Lyceum ta' Santa Luċija li se tinfetaħ f'Settembru?"

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba għall-mistoqsija Parlamentari Nru 7325 f'seduta 98.

MOSTA - ĦRUĠ TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar x'wassal biex fl- inħawi tal-Housing Estate Ta' Mlit, fil-Mosta, fil-fatt kien hemm fawran tad-drenaġġ f'basements tan-nies?

X'passi ttieħdu biex fil-fatt dan il- fawran ma jkomplix a skapitu tar-residenti?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-fawran ta' drenaġġ fl-inħawi tal-Housing Estate ta' Mlit, Mosta, ġara minħabba stoppage fil-main ta' Triq il-Barjol u peress li l-manhole kienet mirduma taħt tlett piedi terrapien ma setgħetx tinstab.

Din fil-fatt instabet nhar il-Ħamis 17 ta' Lulju u b'hekk seta jsir xogħol biex dan il-main jitnaddaf.

DJAR - APPLIKAZZJONIJIET TAL-BINI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jagħti d-data u n-numru tal-file ta' kull waħda mill- applikazzjonijiet tal-bini li bihom inbena l-bini li se jitqassmu taħt Avviż Nru. 60 ta' l-Awtorita' tad-Djar?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: L-informazzjoni mitluba tqiegħdet fuq il-Mejda tal-Kamra.aktar kmieni f'din is-seduta.

AĠENZIJI TA' L-IVVJAĠĠAR - RAPPORT TAT-TTI

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Peress li r-rapport tat-TTI dwar il-ġejjieni ta' l-aġenziji ta' l-ivvjaġġar fl- Ewropa jbassar ċertu tibdil radikali fis-settur b'riżultat ta' l- introduzzjoni u żvilupp ta' sistemi ta' informatika dejjem aktar sofistikata, jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra jekk il-Gvern permezz ta' l-NTOM huwiex se jaddatta l-politika ta' marketing u destination familiarisation biex b'hekk jilqa' għal bidliet prospettati f'dan ir- rapport?

ONOR.

KARMENU VELLA: L-NTOM għandha - bħala wieħed mill-oggettivi prinċipali tagħha - dak li tkun fuq quddiem fl-applikazzjoni tat- teknologija ta'l-informatika fl-attivitajiet tal-marketing tagħha.

Fost inizjattivi li qegħda tiehu f'dan il-kamp, l-NTOM illu għandha Web Site attrajenti estensiva, u qiegħed isir hafna xogħol biex din issir dejjem izjed interattiva.

L-Organizzazzjoni għandha ukoll Divizjoni ta'l- information Technology attiva, li tizgura li l-NTOM tinzamm up-to-date fuq l-aħħar zviluppi teknologici.

PARKS

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari tiegħi numru 7341, jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar minn min saru s- suġġerimenti msemmija fir-risposta (mingħajr ismijiet ta' individwi)?

Fiex kienu jikkonsistu dawn is-suġġerimenti?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Is-suġġerimenti li saru minn diversi individwi, għaqdiet, kumpaniji, klubs u movimenti għadhom qegħdin jiġu analizzati.

MTARFA - TOROQ

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jagħti tagħrif dwar meta ħareġ il-permess biex ikunu lesti t-toroq fl-Imtarfa (HOS area u maisonette area)?

Meta ħarġu t-tenders għal kostruzzjoni ta' dawn it-toroq, meta ġew allokati u kemm tħallsu sal-lum minn dawn il-flus?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: It-tenders ħarġu fit-30 ta' Diċembru 1994 u għalqu fis-26 ta' Jannar 1995.

L-ittra biex jinbeda x-xogħol hi datata 28 ta' Novembru 1995.

Il-permess tad-Dipartiment tat-Toroq ħareġ fit-2 ta' Jannar 1996.

S'issa tħallsu Lm282, 789.69,0

REFUĠJATI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jagħti tagħrif dwar in-numru ta' persuni li fil-preżent qed jitolbu status ta' refuġjati f'Malta?

Ta' liema nazzjonalita' huma l- persuni li qed jitolbu dan l-istatus?

Kemm ilha l-iktar talba li qegħda tiġi kkonsidrata u li għadha mhijiex deċiża?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab infurmat li talbiet għal status ta' refuġjati f'Malta jsiru lir-rappreżentant ta' l-UNHCR li hi l-Kummissjoni dwar l- Emigranti u mhux lill-Gvern.

Għalhekk miniex f'pożizzjoni li nagħti l- informazzjoni mitluba.

BARRIERI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari numru 7425, jista' l-Ministru jagħti l-lista tal-barrieri li jinsabu elenkati bħalissa biex fihom ikun jista' jsir radam?

Meta ġiet ippubblikata din il-lista?

X'kontroll qed isir biex jiġi assigurat li f'dawn il-barrieri jintefa' biss dak il-materjal li hu aċċettabbli għal dan it-tip ta' radam?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Kif indikajt fir-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 7425 din ir-risponsabbilta hija tal-Ministeru ta' l- Affarijiet Barranin u Ambjent u għalhekk nitlob lill-Onor.

Membru jagħmel din il-mistoqsija lill-Ministru kkonċernat.

PULIZIJA - ĦLAS TA' ĊITAZZJONIJIET

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid għaliex il-pubbliku ma jistax iħallas parking tickets permezz ta' cheque fl-għases tal-Pulizija?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab infurmat illi l-ħlas ta' traffic offence tickets jista' jsir permezz ta' cheque maħruġ f'isem il-Kummissarju tal- Pulizija li jintbagħat fil-Kwartieri Ġenerali tal-Pulizija, l-Furjana.

Is- suġġeriment ta' l-Onor.

Interpellant, kif ukoll jekk dan il-ħlas għandux jibqa' jsir lill-Pulizija, ser jiġi kkunsidrat fid-dawl ta' l-eżerċizzju li għaddej dwar il-modernizazzjoni fil-Korp tal-Pulizija.

ĦAMRUN - GĦASSA TAL-PULIZIJA - FONDI PUBBLIĊI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jikkonferma li għaddejja investigazzjoni nterna mill-Pulizija dwar miżapproprjazzjoni tal-fondi pubbliċi fl-Għassa tal-Pulizija tal-Ħamrun?

ONOR.

ALFRED SANT: Nikkonferma.

ĦABS ĊIVILI - IMPJEGATI MA' L-OUTSIDE GATE

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għall- mistoqsija parlamentari numru 7441, jista' l-Prim Ministru jgħid x'tip ta' xogħol jingħata lill-priġunieri ħdejn l-Outside Gate tal-Ħabs?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab infurmat li fil-viċinanzi tal-Outside Gate isiru dawn ix-xogħlijiet mill-priġunieri :

Tisjir fil-kċina

Xogħol tal-Aluminium

Xogħol fil-mechanics garage

Ristrutturar taċ-ċimiterju tal-ħabs li kien inżamm għal snin twal fi stat ta' abbandun

Xogħol fil-Masons' workshop

Xogħol ta' tiswija ġenerali ta' l-area li bħalissa tinsab fi stat ta' ristrutturar.

ĦABS ĊIVILI - PRIĠUNIERI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk hux qed issir investigazzjoni dwar ir-raġuni għaliex priġunier li kellu jittieħed fl-isptar f'qagħda kritika minħabba kondizzjoni fil-pulmun, ma ngħatax kura medika mmedjata fil-ħabs?

It-tabib tal-ħabs eżamina personalment u fiżikament lil dan il-priġunier?

ONOR.

ALFRED SANT: Huwa kkonfermat illi t-tabib tal-ħabs kien eżamina personalment u fiżikament lill-priġunier kmieni filgħaxija, u rreferih l- Isptar l-għada filgħodu għal aktar eżamiijet.

Pero' iktar tard dak inhar stess il-priġunier reġa' ħassu ħażin u peress illi t-tabib kien laħaq telaq mill-ħabs, il-personnel paramediku kkuntattjah fuq it-telefon u t-tabib ħareġ ordni biex il-priġunier jittieħed fil-Polyclinic ta' Raħal Ġdid.

Fil- fatt sar hekk u l-priġunier intbagħat l-isptar.

Huwa konfermat illi dan il- priġunier kien il-ħin kollu assistit mill-personnel paramediku, pero' xorta waħda sejra ssir investigazzjoni sabiex jiġi stabbilit jekk hux il-każ li jittieħdu passi dixxiplinarji fiċ-ċirkostanzi.

ĦABS ĊIVILI - MEMBRI TA' L-SRT

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm huma minnhom rapporti li wasluli, li apparti l-każ tal- membri ta' l-SRT li nstabu fis-sakra meta suppost kienu fil-ħabs għassa mar- refuġjati barranin, kien hemm każ ieħor ta' membri ta' l-SRT li nstabu barra il-ħabs taħt l-influwenza tax-xorb meta suppost kienu on duty ġewwa l- ħabs?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab infurmat li ma kienx hemm każijiet oħra fejn membri tal-SRT instabu barra l-ħabs taħt l-influwenza tax-xorb meta suppost kienu on duty ġewwa l-Ħabs.

ETC - REĠISTRAZZJONI GĦAX-XOGĦOL

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm persuni taħt l-20 sena kienu qed jirreġistraw għax-xogħol f'Mejju/f'Ġunju?

ONOR.

EDWIN GRECH: In-numru ta' persuni li kienu qed jirreġistraw għax- xogħol taħt l-20 sena f'Mejju 1997 kien ta' 937 filwaqt li ta' Ġunju 1997 kien ta' 892.

EDUKAZZJONI - KORSIJIET POST-SEKONDARJI

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jwieġeb għall-mistoqsija parlamentari numru 7385 li saret fil-11 ta' Lulju u li kienet tgħid:

"B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 6711, jista' l- Ministru jikkonsulta mal-Korporazzjoni tax-Xogħol u Taħriġ li żgur għandha ċifri li jistgħu jwasslu biex jinkiseb tagħrif dwar kemm studenti li ma jkomplux jistudjaw ikunu sabu xogħol"?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari Nru 7385 mogħtija f'din is-seduta.

UNIVERSITA' - INĠINIERA RIĊERKATURI

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jwieġeb għall-mistoqsija parlamentari numru 7386 li saret fil-11 ta' Lulju u li kienet tgħid:

"B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 6710 u t-tweġiba mogħtija fil-11 ta' Lulju, jista' l-Ministru jgħid għaliex la hemm ħtieġa ta' għaxar riċerkaturi temporanji qegħdin isiru biss intervisti biex jimtlew ħames postijiet?"

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

WORLD ENERGY DAY

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 7167 rigward World Energy Day, jista' l-Ministru jagħti informazzjoni u dati ta' meta Malta tfakkar xi aspett ta' l-enerġija?

ONOR.

LEO BRINCAT: F'dawn l-aħħar snin il-Korporazzjoni EneMalta ħadet sehem, flimkien ma' organizazzjonijiet oħra fil Clean Up the World Campaign organizzata mis-Segretarjat għall-Ambjent taħt l-awspiċju tal-Programm Ambjentali tal-Ġnus Magħquda.

Għall-attivitajiet ta' din is-sena, li normalment isiru fix-xahar ta' Settembru, l-EneMalta ser tipparteċipa bħalma għamlet fi snin oħra.

Iżda minħabba li għadha ma rċevitx stedina mingħand id-dipartiment ikkonċernat, għadu kmieni biex wieħed jgħid x'attivitajiet ser tagħmel il-Korporazzjoni EneMalta għal din is-sena.

PAJJIŻI BARRANIN - BILATERAL HEALTH AGREEMENT

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jagħti informazzjoni aġġornata dwar ma' liema pajjiżi Malta għandha bilateral health agreement?

X'jinvolvu dawn l-agreements u ma' liema pajjiżi hemm ħsieb li jsiru fiż- żmien qasir?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Malta għandha Bilateral Health Agreement ma' l- Ingilterra u ma' l-Awstralja.

Permezz tal-ftehim ma' l-Ingilterra

(a) turisti (sa xahar) Maltin jirċievu kura urġenti b'xejn (b) il-Gvern Malti jista' jibgħat 180 (mija u tmenin) pazjenti fis-sena għall-kura fi sptarijiet fir-Renju Unit.

Minn naħa tiegħu, il-Gvern Malti joffri kura urġenti b'xejn lil ċittadini tar-Renju Unit li jkunu fuq btala f'Malta (matul l-ewwel xahar tal-btala).

Residenti Ingliżi f'Malta li jkollhom Permanent Residents Permit maħruġ mill-Uffiċċju tal-Prim Ministru wkoll jirċievu kura b'xejn.

Jeżisti wkoll tnaqqis fir-rati li jħallsu ta' kura fl-Isptar f'Malta ċittadini tar-Renju Unit residenti f'Malta iżda jkollhom Temporary Permit.

Il-ftehim ma' l-Awstralja jaħseb biex turisti Maltin u Awstraljani jieħdu kura b'xejn waqt żjajjar fl-Awstralja u f'Malta (sa sitt xhur)

Dwar l-aħħar parti tad-domanda nirriferi l-Onor.

Interpellant għar-risposta li tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 7320.

U.E. - SĦUBIJA

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk hemmx pjanijiet biex il-poplu Malti permezz tal-mezzi tax-Xandir ta' l-Istat, ikun informat bl-iktar mod oġġettiv fuq il-vantaġġi u l-iżvantaġġi ta' sħubija sħiħa ta' Malta fl-Unjoni Ewropea?

ONOR.

ALFRED SANT: Nitlob lill-Onor.

Membru biex jagħmel il-Mistoqsija lill-Ministru konċernat.

SPTARIJIET - BIDLIET FL-ISTRUTTURA MANIĠERJALI

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Peress li l-Ministru indika li jenħtieġu bidliet fl-istruttura maniġerjali fl-isptarijiet, jista' l- Ministru jagħti tagħrif dwar il-pjan tal-Gvern u kif dan hu differenti minn dak li kien beda l-Gvern preċedenti?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Mill-ħafna kliem dwar awtonomija, irridu nibdew naslu għal fatti.

Dan se nkunu qed nagħmluh b'diversi modi:-

Se jibdew il-Bordijiet ta' tmexxija fil-qafas tal-liġi eżistenti, li minkejja li fiha d-difetti għadha funzjoni importanti għaliex tibda tagħti sura lejn tmexxija aktar deċentralizzata.

Bdejna nirrevedu l-proċeduri ta' tmexxija.

Dan sar bħala proġett pilota fl-Isptar Boffa u issa se nestenduh għall-Isptar Monte Carmeli.

Bl-għajnuna ta' l-MEU se nibdew analizi dettaljata tal-proċess maniġerjali ta' l-Out Patients u d-Dipartiment ta' l-Emerġenza fl-Isptar San Luqa.

Pass wara pass inkunu qegħdin nibnu l-qafas maniġerjali li hu tant meħtieġ biex verament id-diversi sptarijiet jibdew jitmexxew b'mod awtonomu.

GŻEJJER MALTIN - BUILT-UP AREA

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid għal kull raħal u għal kull belt fil-gżejjer Maltin, kemm hija l-built-up area f'kull lokal kif ukoll kemm hija l-area built-up ta' kull industrial estate li hemm f'pajjiżna?

ONOR.

GEORGE VELLA: Risposta tingħata f'seduta oħra.

XGĦAJRA - DAWRET IX-XATT - TINDIF

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jara illi jitnaddaf Dawret ix-Xatt (in- naħa tal-fabbriki quddiem djar 1-20) fix-Xgħajra mit-terrapien u materjal ieħor li qed iġib kwantita' kbira ta' ġrieden u firien?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tlabt id-dipartiment ta' l-Indafa Pubblika flimkien mad-dipartiment għax-Xogħlijiet biex jagħmel spezzjoni tas-site u jagħmel ir-rakkmandazzjonijiet tiegħu.

FGURA - HOMPESCH RD - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

LAWRENCE GONZI staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk humiex se jitkomplew ix- xogħlijiet ġewwa Hompesch Rd, Fgura u jekk it-tweġiba hi fl-affermattiv, jagħti indikazzjoni meta se jitkomplew dawn ix-xogħlijiet u meta hu ppjanat li jispiċċaw?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Ix-xogħlijiet ġewwa Ħompesch Road, Fgura huma ippjanati li jsiru wara li jitlesta ix-xogħol preżenti fil-parti t'isfel tat-triq magħrufa bħala Żabbar Road u dan skond ir-riżorsi finanzjarji li minn żmien għall-ieħor jkunu disponibbli fil-vot tad-Dipartiment tat-toroq.

ETC - REĠISTRAZZJONI GĦAX-XOGĦOL

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'tinkludi l-kategorija "professjonisti" fil-lista ta' dawk li jirreġistraw għax-xogħol?

ONOR.

EDWIN GRECH: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra.aktar kmieni f'din is-seduta

SAĦĦA - MWIET BIL-KANĊER TAS-SIDER

L-ONOR.

MARIA CAMILLERI staqsiet lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jagħti l-figuri ta' mwiet ta' nisa li mietu bil-kanċer tas-sider, sena b'sena matul dawn l- aħħar għaxar snin?

Jista' l-Ministru jgħid kemm nisa għamlu użu mis-servizz tal-mammography li hemm fl-iSptar San Luqa minn meta beda?

Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li jsiru programmi ta' tagħlim dwar is-saħħa tal-mara fuq il-mezzi tax-xandir?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: L-informazzjoni qiegħda tinġabar u tingħata risposta aktar tard.

SKEJJEL - XOGĦOL MINN PERITI

L-ONOR.

JOE FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew imqabbda periti privati fuq xogħol ta' skejjel?

Kif intgħażlu dawn il-periti?

Min huma dawn il-periti magħżula?

Kemm hu l-valur ta' xogħol ta' kull perit u proġett?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

GĦAWDEX - NADUR - TA' ĦALI - BINI TA' DJAR

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jgħid kemm, minn Mejju 1987, nbnew djar taħt l-HOS f'Ta' Ħali fin- Nadur, Għawdex?

Kemm minnhom jinsabu okkupati u kemm taħt kostruzzjoni?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll jekk hemmx iktar spazju disponibbli għal iktar bini?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Ir-risposta tingħata f'seduta oħra.

GĦAWDEX - SANNAT - TA' SEGUNA - BINI

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jgħid kemm, minn Mejju 1987 'il hawn tela' bini taħt l-HOS fil- post magħruf Ta' Seguna, f'Sannat, Għawdex?

Kemm minnhom huma okkupati u kemm taħt kostruzzjoni?

Hemm iktar spazju fl-istess zoona?

Jekk fl- affermattiv, għalkemm?

ONOR.

GĦAWDEX - XAGĦRA - DON ANTON - BINI

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jgħid meta nħarġu l-applikazzjonijiet għal bini fuq plots taħt l- HOS fil-post magħruf ta' Don Anton, fix-Xagħra, Għawdex?

Jista'l-Ministru jgħid kemm fih bini okkupat u kemm taħt kostruzzjoni u jekk fadalx spazju fiż-zona msemmija?

ONOR.

GĦAWDEX - RABAT - UFFIĊĊJU TAL-HOUSING

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jgħid meta nfetaħ l-Uffiċċju tal-Housing fir-Rabat, Għawdex?

Kemm fih impjegati?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: L-uffiċċju nfetaħ fid-29 ta' Marzu 1989.

Peress li kif jaf l-Onor.

Interpellant dan l-uffiċċju m'għadux jaqa' taħt ir- responsabbilta' tal-Ministeru għad-Djar, huwa mistieden jagħmel il- mistoqsija lill-Ministru kkonċernat.

SA MAISON/MĠARR - VJAĠĠI

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il vjaġġ bil-merkanzija sar bejn Sa Maison/Mġarr/Sa Maison kull xahar fis-snin 1995; 1996 u 1997, sal-15 ta' Lulju?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nfurmat li l-informazzjoni mitluba mill- Onor. Interpellant hija kif ġej:-

1995 1996 1997

Jannar 63 66 41

Frar 36 63 45

Marzu 43 51 31

April 36 37 55

Mejju 49 44 43

Gunju 45 40 43 Lulju 74 52 (1st to 15 July) 23

Awissu 54 49

Settembru 46 46

Ottubru 46 68

Novembru 41 80

Dicembru 38 63

KUMITAT TAT-TRASPORT TAL-MERKANZIJA

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 5893, jista' l-Ministru jgħid minn min hu kompost il-Kumitat tat-Trasport tal-Merkanzija minn Sa Maison għal Għawdex?

X'inhuma t-terms of reference?

Kemm-il darba ltaqa' dan il-kumitat u x'progress ġie reġistrat?

ONOR.

LEO BRINCAT: Il-Kumitat tat-Trasport tal-Merkanzija minn Sa Maison għal Għawdex huwa kompost minn dawn il-Membri:

Dr. Gavin Gulia Chairman Is-Sur C. Brincat Membru Is-Sur Ivan Borg Membru Is-Sur Evan Caruana Membru Is-Sur Michael Caruana Membru Is-Sur A.J. Mangion Membru Is-Sur Raymond Cutajar Membru Is-Sur John Paul Attard Membru

It-termini ta' riferenza huma:

Biex jagħmel rakkmandazzjonijiet rigward użu aħjar mis-servizz tat- trasport tal-merkanzija mix-xatt ta' Sa Maison, Pieta'.

Biex jiddetermina jekk huwa vijabbli li s-servizz ta' trasport tal- merkanzija mix-xatt ta' Sa Maison ikompli jkun operat mill-Gozo Channel Co. Ltd. esklussivament.

Biex jagħmel rakkmandazzjonijiet dwar alternattivi oħrajn fosthom li s-servizz ikun privatizzat jew miftuħ għall-kokorrenza ta' operaturi privati.

Biex jagħmel suġġerimenti dwar it-trasport tal-merkanzija bejn Malta u Għawdex.

Il-kumitat iltaqa' darbtejn u kien aġġorna sine die sakemm jinġabar it- tagħrif konness ma' dan ix-xogħol liema tagħrif huwa ndispensabbli għat- tkomplija tax-xogħol tal-Kumitat.

Ninsab mgħarraf li dan it-tagħrif issa nġabar u l-Kumitat ser ikompli bil-laqgħat u għandu jerġa jiltaqa' nhar l- Erbgħa it-23 ta' Lulju, 1997.

DJAR - KAŻ TA' FAMILJA

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jindaga dwar il-każ tal-familja li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament li sal-lum, flimkien mat-tfal tagħhom, qegħdin joqogħdu fi flat mal-ġenituri tagħhom li l-indirizz tiegħu qed jintbagħat separatament?

Peress li f'dan il-flat qegħdin joqogħdu tmien (8) persuni, jista' l-Ministru jara li f'dawn iċ-ċirkostanzi jingħataw post mill- Housing?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien infurmat illi l-każ qed ikun ikkunsidrat.

KORDIN - PROĠETT TA' TANKIJIET

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jagħti informazzjoni aġġornata tal-proġett tat-tankijiet ġewwa Kordin?

Jaħseb il-Ministru li dan il-proġett waqa' lura fit-time frame li kellu jsir?

ONOR.

LEO BRINCAT: Ix-xogħol ta' tqattiħ ta' blat u bini tal-Bund Wall ilu lest, minbarra il-finishing screen li mbagħad issir meta x-xogħol tal- ħadid ikun tlesta.

Dan il-proġett kien ġie miżmum minħabba xi oġġezzjonijiet li saru, minn xi membri tal-pubbliku lill-Planning Authority, fiż-żmien it-tqattih tal-blat.

Il-bini tat-tankijiet tal-ħadid il-ġodda, li qed isir mill-Malta Shipbuilding Co. Ltd., issa għaddej b'rata normali, u qiegħda fi stadju avvanzat ħafna.

Jibqa wkoll it-tindif u t-tiswija tat-tankijiet il-qodma li kienu fuq il-post minn qabel ma beda dan il-proġett.

Meta dan il-proġett jtlesta, jkun jista' jerġa jiġi integrat mal-Fuel System ta' l-EneMalta skond il-ħtiġijiet presenti.

GĦAWDEX/MALTA - VJAĠĠI

L-ONOR.

VICTOR GALEA PACE staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm trips bejn Għawdex u Malta u lura bejn l-1 ta' Mejju u t-30 ta' Ġunju ta' din is-sena?

F'dan l-istess żmien, kemm inġarru vetturi u kemm qasmu passiġġieri?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nfurmat li bejn l-1 ta' Mejju u t-30 ta' Ġunju 1997 kien hemm 3039 trips, inġarru 515,453 passiġġieri u 98,511 vetturi bejn iċ-Ċirkewwa u l-Imġarr, Għawdex.

GĦAWDEX - RABAT:TRIQ IR-REPUBBLIKA - BINI TAS-SEGRETERIJA

L-ONOR.

VICTOR GALEA PACE staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid meta ħareġ l-avviż ta' l-offerta fil-Gazzetta tal-Gvern għal tiswijiet fuq il-bini tas-Segreterija fi Triq ir-Repubblika, Rabat Għawdex?

Kemm kienet l-istima, kemm se tiswa u meta għandu jispiċċa dan ix- xogħol?

ONOR.

ALFRED SANT: L-avviz ghall-offerta ghat-tiswijiet fuq il-bini tas- Segretarija fi Triq ir-Repubblika hareg fil-Gazzetta tal-Gvern numru 16,429 tal-14 ta' Marzu 1997.

L-istima originali ghal dan ix-xoghol kienet ta' Lm 12,998.530 eskluz xi xogholijiet extra li jistghu jinghataw bil-gurnata skond il-bzonn waqt l-andament tax-xoghol.

L-ammont li ser jiswa dan ix- xoghol ikun jista' jinghata meta isiru l-kejlijiet u jinhadmu l-kontijiet.

Ix-xoghol skond il-bill of quantities ta' din l-offerta ghandu jkun lest sas-26 ta' Lulju 1997.

U.E. - DIKJARAZZJONIJIET

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk Malta ġietx mistiedna tassoċja ruħha mad-dikjarazzjoni ta' l-Unjoni Ewropea dwar is-sitwazzjoni preżenti fi Sierra Leone ta' l-10 ta' Lulju, 1997?

Il-pajjiżi ta' l-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant assoċjati ma' l-Unjoni Ewropea, Ċipru, l-Islanda u n-Norveġja assoċjaw ruħhom ma' din id- dikjarazzjoni, għalhekk jaħseb il-Viċi Prim Ministru li għandha ssir talba da parti ta' Malta sabiex minnufih nibdew niġu mistiedna mill-Unjoni Ewropea sabiex nassoċjaw ruħna ma' dikjarazzjonijiet simili?

ONOR.

GEORGE VELLA: Risposta tingħata f'seduta oħra.

EURO MEDITERRANEAN PARTNERSHIP

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jikkonferma li Malta ħadet parti fis-segwenti laqgħat li saru fi Brussels bejn l-15 u t-18 ta' Lulju, 1997 fil-kontest tal-Euro Mediterranean Partnership: (a) laqgħa ta' l-uffiċjali anzjani dwar kwestjonijiet politiċi u ta' sigurezza; (b) laqgħa tal-kumitat dwar il-proċess ta' Barċellona; u (ċ) laqgħa tal-korrispondenti fuq il-programm ta' azzjonijiet prijoritarji dwar l-ambjent?

Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid minn min kienet rappreżentata Malta f'kull waħda minn dawn il-laqgħat, x'konklużjonijiet kien hemm u x'kienet il-pożizzjoni Maltija dwarhom?

ONOR.

TELEMALTA - AGM FINANCE

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Ministru Mingħajr Portafoll fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru: Jista' l-Ministru jgħid meta l- post ta' AGM finance fit-Telemalta ġie vakant?

Min qed jagħmel ix-xogħol bħalissa?

Għalfejn ma ħarġux l-applikazzjonijiet għal dan il-post s'issa?

ONOR.

JOE MIZZI: Il-post ta' AGM Finance fil-Korporazzjoni Telemalta ġie vakant fit-3 ta' April li għadda.

Sadanittant, minħabba s-sitwazzjonijiet li ma kenitx il-prattika li jsiru management accounts kull xahar, u fil-fatt qatt ma ngħataw l-importanza li jixirqilhom mill-management l-antik, il-Korporazzjoni deherilha li m'għandhiex tkompli timxi fl-għama.

Għalhekk qabbdet accountant ta' kumpannija minn management consultancy temporanjament sakemm jimtela' l- post vakanti.

Dan ukoll sabiex min eventwalment jintgħażel fuq bażi permanenti jsib dan l-eżerċizzju lest u jkun jista' jmantnih.

Inżid ngħid li b'hekk qed nuru li konna nagħmlu kritika kostruttiva għax dak li ppriedka l-Prim Ministru tal-lum, qegħdin inwettquh.

Sejħa għall-applikazzjonijiet saret fl-4 ta' Mejju u l-proċess ta' l-għażla għadu għaddej.

TELEMALTA - SGPO (FINANCE)

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Ministru Mingħajr Portafoll fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru: Jista' l-Ministru jgħid kemm dam fil-pożizzjoni tiegħu l-SGPO (finance) fit-Telemalta qabel ma' din il- pożizzjoni ġiet okkupata mis-Sinjura Brenda Azzopardi?

ONOR.

JOE MIZZI: Il-PGPO (Finance) u mhux SGPO (Finance), dam impjegat mal-Korporazzjoni Telemalta mis-7 sat-18 ta' April 1997.

Nixtieq inżid li s-Sinjura Brenda Azzopardi li kienet ġiet it-tieni fl- interviews ddaħlet b'kondizzjonijiet speċifiċi għax veru nemmnu fit- trasparenza.

Dawn il-kondizzjonijiet kienu li sakemm ir-raġel tagħha ikun f'kariga ta' General Manager, hi ma tkunx tista' taħdem fl-internal audit u l-anqas tkun f'kariga li tmexxi hi d-dipartiment tal-finanzi.

Dik hi l- vera trasparenza u l-insinwazzjonijiet u l-attakki anke personali li qiegħed jagħmel l-interpellant ma jagħmlulux ġieħ.

Is-sinjura Azzopardi ħadmet fil-privat minn fejn ġabet kwalifika ta' awditur, liema kwalifika it-Telemalta ma tagħtiex ċans iġġib, meta hi diġa' kienet taħdem mal-Korporazzjoni madwar erba' snin ilu.

Bl-iktar mod sfaċċat, għax ma kenitx waħda mill-bażużżli, iddiskriminaw kontriha biex oħra minn tal-qalbha, li kienet junior tagħha, iqabbżuha, jagħtuha żewġ promozzjonijiet f'temp ta' ġurnata u jġibuha Head tagħha.

Mhux hekk biss, iżda l-Korporazzjoni saħansitra ħallset il-flus biex din ta l-aħħar tkun tista' takkwista l-kwalifika ta' awditur.

Naturalment, f'wiċċ dawn il-ħniżrijiet is-Sinjura Azzopardi ma kellhiex triq oħra ħlief li tirriżenja mill-impjieg.

Issa b'dawn il-mistoqsijiet bla sens u mimlija insinwazzjonijiet, l-Onor.

Interpellant donnu jrid jiċħad id-dritt li kellha s-Sinjura Azzopardi (li nerġa' ngħid hija accountant u awditur kwalifikat) li tapplika biex terġa' tidħol mat-Telemalta.

TELEMALTA - SELECTION BOARD - MRS BRENDA AZZOPARDI

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Ministru Mingħajr Portafoll fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru:: Jista' l-Ministru jgħidilna minn min kien kompost is-Selection Board li għażel lis-Sinjura Brenda Azzopardi għall-post li qegħda tokkupa llum fit-Telemalta?

ONOR.

JOE MIZZI: Il-Bord kien kompost mis-Sur Tony M. Meilaq (Chairman) u mis-sinjuri Deo Scerri u Edgar Borg (Membri).

TELEMALTA - S.P.O

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Ministru Mingħajr Portafoll fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru: Jista' l-Ministru jgħid min huma l-14-il persuna li kellhom isiru SPO fit-Telemalta?

Min kien li m'aċċettax?

Għalfejn ma ġewx avviċinati l-persuni li ġew wara fil-lista ta' applikanti biex jieħdu posthom?

ONOR.

JOE MIZZI: Il-grad ta' SPO fit-Telemalta ma jeżistix.

TELEMALTA - ESPERTI KANADIŻI

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Ministru Mingħajr Portafoll fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru: Jista' l-Ministru jgħid x'passi ttieħdu fir-rigward tar-rapport tat-tliet esperti Kanadiżi kkummissjonat mit-Telemalta s-sena li għaddiet?

ONOR.

JOE MIZZI: Fid-29 ta' Frar tas-sena l-oħra, il-Bord tat-Telemalta aċċetta rapport imħejji miċ-Chief Executive ta' dak iż-żmien, is-Sur Anthony Debono, biex jiġu mikrija s-servizzi ta tlett konsulenti Kanadiżi biex jagħmlu Pjan Viżjonarju għat-Telekommunikazzjonijiet.

Dan sewa 42,500 dollaru Amerikan flimkien ma spejjeż tal-biljetti ta' l- ajru, lukandi full board, trasport u spejjeż oħra anċillari.

Ta min isemmi li minkejja dawn il-ħlasijiet, ħafna mix-xogħol kellu jsir minn impjegati tat-Telemalta stess, l-Universita', l-MSU, l-ITU u organizzazzjonijiet oħra li magħhom il-korporazzjoni kellha ftehim ta' koperazzjoni.

Dawn il-konsulenti tqabbdu mingħajr ebda sejħa għal offerti għal dan ix- xogħol iżda biss permezz ta' kuntatti għolja li saru waqt fora internazzjonali mis-Sur Debono stess.

Kif jgħid ismu dan huwa pjan viżjonarju u mhux pjan ta' azzjoni.

Fost il- pjani li qed taħdem fuqhom il-korporazzjoni hemm uħud li setgħu ssemmew f'dan il-pjan u hemm oħrajn li jagħtu viżjoni iktar wiesgħa lill- Korporazzjoni, speċjalment fejn jidħlu joint business ventures ma' kumpanniji barranin.

TELEMALTA - TRAINING CENTRE

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Ministru Mingħajr Portafoll fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu l-isem tal-kumpannija li se tmexxi t-Training Centre tat-Telemalta?

Min huma d-diretturi ta' din il-kumpannija?

ONOR.

JOE MIZZI: Din il-kumpannija ma teżistix għax għadha ma ġietx reġistrata.

TAXXI ĠODDA - LOTTERIJA ABBINATA MA' L-IRĊEVUTI

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 7454 u t- tweġiba għaliha, billi hemm madwar għaxart elef stabbiliment biss reġistrati għal din il-lotterija, u billi ttellgħu tmien numri biex jiġi ffurmat in-numru rebbieħ jiġifieri 99,999,999 possibilitajiet differenti, inkun korrett jekk nifhem li hemm 99,989,999 possibilitajiet ta' numri li tagħhom ma jeżistix numru ta' reġistrazzjoni?

Inkun korrett jekk nifhem li għal kull ċans li għandu l-poplu kollu li xi ħadd ikollu l-biljett rebbieħ, il-Gvern għandu 10,000 li l-biljett rebbieħ ma jkun ta' ħadd?

ONOR.

LEO BRINCAT: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li n-numru ta' reġistrazzjoni ta' dawk l-istabbilimenti kollha li jużaw il-Cash Register jew xi sistema ta' ħruġ ta' riċevuti mid-Dipartiment tat-Taxxa tad-Dwana u tas-Sisa jidħlu kollha fil-computer u għalhekk bilfors jitla' xi wieħed minnhom.

Iżda, biex jintrebaħ il-premju, jkun jinħtieġ ukoll li jitla' numru li juri l-ġurnata u numru ieħor li juri ċ-ċenteżimi fuq l-irċevuta.

Għalhekk in- numru mtella' ikun dejjem ta' tnax il-diġit.

Billi n-numru ta' riċevuta li jinħarġu ivarja minn stabbiliment għall-ieħor, ma jistgħux jiġi stabbiliti minn qabel il-possibilitajiet ta' ċans ta' rebħ mill-pubbliku.

Meta ma jkunx hemm irċevuti rebbieħa, l-premju jiżdied ma' l-ammont tal-lotterija ta' wara, u għaldaqstant ma jistax wieħed jikkonkludi li l-Gvern għandu għaxart elef ċans li l-irċevuta rebbieħa ma tkun ta' ħadd.

SANTA LUĊIJA - WIED TA' GARNAW - TINDIF

L-ONOR.

JOSEPH ABELA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se jiġi mnaddaf il-Wied ta' Garnaw limiti ta' Santa Luċija?

Jaf il-Ministru li peress li dan il-wied fil-preżent huwa imblukkat, il-ġibjun li suppost qiegħed jintuża għat- tisqija ta' l-għelieqi qiegħed ikun vojt bil-konsegwenza li r-raba' jispiċċa mifqugħ bl-ilma tax-xita minħabba li l-ilma ma jasalx fil-ġibjun?

Niġbed l-attenzjoni tal-Ministru li dan huwa raba' fertili ħafna u jekk il- ġibjun li fil-preżent huwa vojt u abbandunat jiġi utilizzat u mogħti attenzjoni f'dik li hija manutenzjoni, jista' jkun utli ħafna għal bdiewa.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Ix-Xogħol imsemmi mill-Onor.

Membru huwa nkluż fil-programm tax-xogħol u huwa mistenni li jkun lest qabel l-istaġun tax- xita.

BORMLA - ĊENTRU SPORTIV

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk qattx ġew ivvotati flus bejn l-1988 u l-1995 għal ċentru sportiv ġewwa Bormla?

Jekk fl- affermattiv, jista' l-Ministru jsemmi dawn il-figuri sena b'sena, u jekk intnefqux għall-iskop li għalihom ġew ivvotati jew jekk le, fiex intnefqu?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

BIRGU - QASAM TAD-DJAR MANDRAĠĠ - BOZZA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jara li titwaħħal bozza ma' Blk 2 H/E Mandraġġ, Birgu, peress li din l-area hi mudlama ħafna?

ONOR.

LEO BRINCAT: Lampa waħda hija neċessarja għal dawl adegwat fit- Triq indikata mill-Onor.

Membru.

Il-Korporazzjoni EneMalta qiegħda tagħmel stima għax-xogħlijiet li ser tiġi sottomessa għall-approvazzjoni.

FGURA - TRIQ L. SCHICKLUNA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti ndikazzjoni meta hemm il-ħsieb li jitkompla s-servizz ta' l-ilma fi Triq L. Schickluna, fil-Fgura?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

COTTONERA REHABILITATION PROJECT

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew ivvotati flus għall- Cottonera Rehabilitation Project mit-twaqqif tagħha sa l-1996 sena b'sena?

Jista' jgħid jekk il-flus ivvotati ntnefqux għall-proġetti fil-Cottonera?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-Cottonera Rehabilitation Project twaqqaf fl- 1992.

Minn dik is-sena sal-1996 il-flus ivvutati u l-infiq fuq dan il- proġett kienu hekk:

Sena Ammont Ivvutat Infieq

1992 Lm100,000 Lm100,860 1993 Lm200,000 Lm254,703 1994 Lm200,000 Lm232,305 1995 Lm200,000 Lm 95,264 1996 Lm250,000 Lm100,726

ŻABBAR - TRIQ IL-KAPUĊĊINI - SQAQ

L-ONOR.

JOSEPH ABELA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se jitwessa' s-sqaq fi Triq il-Kapuċċini, Ħaż-Żabbar, peress li fil-bidu ta' dan is-sqaq (passaġġ dejjaq għall-għelieqi) ir-resident li joqgħod fil-bidu ta' dan is-sqaq qiegħed ikollu nkonvenjent kontinwu mill-bdiewa li jgħaddu bil-makkinarju tar-raba' peress li l-makkinarju jaħbat mal-proprjeta' tiegħu?

Jista' l- Ministru jgħid x'politika beħsiebu jaddotta rigward passaġġi u sqaqien bejn l-għelieqi peress li dawn il-passaġġi huma dojoq ħafna għall-makkinarju li qiegħed jintuża llum fl-agrikoltura u allura qegħdin joħolqu konflitti meta jiġu biex jitwessgħu bil-konsegwenza li ħafna raba' mhuwiex jinħadem?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tajt struzzjonijiet lid-Dipartiment tat-Toroq biex jispezzjona t-triq imsemmija u jirrikmanda azzjoni.

SANTA VENERA - DAR SAN ĠUŻEPP - GROUND

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jwieġeb l-mistoqsijiet parlamentari numri 5330 u 5538 li oriġinarjament saru lill-Ministru tax- Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni u lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali?

ONOR.