MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 219 It-Tnejn, 25 ta' Mejju, 1998 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 219

It-Tnejn, 25 ta' Mejju, 1998

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-6.09 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tnejn, 25 ta' Mejju, 1998

WERREJ MINUTI 1109

MISTOQSIJIET-TWEĠIBIET ORALI 1109

TQEGĦID TA' KARTI 1114

KSUR TA' PRIVILEĠĠ 1116

MOZZJONIJIET ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IL-PROMOZZJONI TA' PRODOTTI LOKALI (L-EWWEL QARI) 1116

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA ABBOZZ TA' LIĠI DWAR SELF LOKALI (VOTAZZJONI) 1117 LOCAL LOAN BILL (DIVISION) 1117 ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR DAZJU TAS-SISA (NRU.

4) (IT-TIENI QARI) 1117 EXCISE DUTY (AMENDMENT) (NO.

4) BILL (SECOND READING) 1117 AĠĠORNAMENT 1138

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 1144

MISTOSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB 1164

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 218 li saret fit-22 ta' Mejju, 1998, ġew konfermati.

MISTOQSIJIET-TWEĠIBIET ORALI

TARZNA TA' MALTA - INĊIDENTI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jagħti tagħrif dwar in-numru ta' inċidenti serji li seħħew kull sena fil-Malta Drydocks fil-perjodu 1985 - 1997?

Kemm minn dawn l-inċidenti kienu fatali?

Kemm kien in-numru ta' persuni li mietu f'dawn l-inċidenti fatali?

F'kemm minn dawn il-każi ta' mwiet kien hemm tmiem ta' l-inkjesti dwar dawn l-imwiet?

X'kienu r-riżultati ta' dawn l-inkjesti?

F'kemm-il każ ittieħdu passi bil-qorti kontra t-Tarzna?

Liema każi ntemmu?

X'kienu l-ħlasijiet li t-Tarzna kellha tħallas f'dawn il-każi?

Kemm-il każ fil-fatt intemm għal kollox?

ONOR.

ALFRED SANT (Prim Ministru): In-numru ta' inċidenti serji li seħħew fil-Malta Drydocks bejn l-1985 u l-1997 kien ta' għaxra.

Disgħa minn dawn l-inċidenti kienu fatali.

F'dawn mietu total ta' 20 ruħ kif spjegat fit-tabella li qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra.

L-inkjesti li jsiru mill-maġistrati ma jinżammx record tagħhom fit-Tarzna la ta' kemm saru u/jew intemmu għal kollox.

Għaldaqstant, nitlob lill- Onor. Membru jagħmel din il-parti tad-domanda lill-Ministru konċernat.

Iż-żewġ każi li taf bihom it-Tarzna għadhom ma ġewx konklużi.

Għaldaqstant l-ebda kumpens għadu ma tħallas.

MADAM SPEAKER (Onor. Myriam Spiteri Debono): L-Onor.

Joe Cassar, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE CASSAR: Peress li l-Prim Ministru għadu kemm semma l-kwestjoni tad-danni, ma jaħsibx li wasal iż-żmien li f'pajjiżna għandha tidħol is- sistema tal-comprehensive insurance?

MADAM SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: L-Onor.

Interpellant qed jirreferi għall-comprehensive insurance fil-każ ta' inċidenti fuq il-postijiet tax-xogħol?

ONOR.

JOE CASSAR: Jien qed ngħid li l-ħaddiem għandu jkun kopert b'comprehensive insurance fuq il-post tax-xogħol biex jekk jinqala' xi ħaġa, il-familjari jew il-qraba tiegħu ma jkollhomx għalfejn jidħlu l- qorti u forsi jdumu jistennew diversi snin.

ONOR.

ALFRED SANT: Naħseb li l-Onor.

Interpellant għandu punt validu għaliex ċertament wieħed irid iħares lejn dan l-aspett ukoll.

Pero' aktar minn hekk, wieħed irid jagħmel iktar enfasi - u dan il-Gvern qed jagħmel mill-aħjar li jista' - biex jara li l-health and safety regulations fuq il- post tax-xogol jiġu mħarsa għaliex bħala pajjiż għadna lura ħafna milli nosservawhom.

TURIŻMU - TURISTI LI JŻURU MALTA

L-ONOR.

ĊENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Michael Angelo Refalo) staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu u s-Self-Employed: Jista' l-Ministru jagħti n- numru ta' turisti li żaru Malta fix-xahar ta' Jannar, 1998, suq b'suq?

ONOR.

KARMENU VELLA (Ministru tat-Turiżmu u s-Self-Employed): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li n-numru globali ta' turisti li żaru Malta f'Jannar, 1998 kien ta' 38,154.

It-tieni parti, jiġifieri l-informazzjoni dwar suq b'suq għadha qed tinġabar pero' provisional figures għandi.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Ċensu Galea, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Il-Ministru huwa f'pożizzjoni li jgħidilna xi żviluppi kien hemm rigward il-ħlasijiet tad-dawl u ta' l-ilma min-naħa tal- lukandi?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru tat-Turiżmu.

ONOR.

KARMENU VELLA: Madam Speaker, għalkemm din il-mistoqsija m'għandhiex x'taqsam mal-mistoqsija li kienet tittratta n-numru ta' turisti li żaru Malta f'Jannar, nista' ngħidlu li għaddejjin taħdidiet bejn l- MHRA, li tirrappreżenta lil-lukandi, u l-Gvern.

MINISTERU TA' L-AFFARIJIET EKONOMIĊI U TA' L-INDUSTRIJA - TENDERS

L-ONOR.

ĊENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Ninu Zammit) staqsa lill- Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija: Għall-perijodu mill-1 ta' Novembru, 1996 sal-lum, jista' l-Ministru jgħid: (i) kemm-il tender ta' valur akbar minn Lm10,000 ġiet approvata mill-Ministeru tiegħek; (ii) il-valur ta' kull tender; (iii) lil min ġiet awarded; (iv) in-natura (provvista/xogħol/servizz, eċċ) ta' kull tender?

ONOR.

JOE MIZZI (Ministru mingħajr Portafoll fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru) (f'isem il-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l- Industrija): Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant.

QRATI - SEPARAZZJONIJIET

L-ONOR.

CHRIS CARDONA (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill- Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l-Ministru jagħti figura eżatta ta' kemm huwa n-numru ta' koppji miżżewġa li bħalissa qegħdin ifittxu s-separazzjoni u/ jew annullament quddiem il-qrati tagħna?

ONOR.

GAVIN GULIA (Ministru tal-Ġustizzja): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li n-numru ta' kawżi ta' separazzjonijiet introdotti fil- Prim'Awla tal-Qorti Ċivili mill-1 ta' Jannar, 1998 sat-12 ta' Mejju, 1998 huwa ta' 34 filwaqt li n-numru ta' kawżi ta' annullament ta' żwieġ introdotti fil-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fl-istess perjodu huwa ta' 19.

In-numru ta' rikorsi li ġew ippreżentati fis-Sekond' Awla tal-Qorti Ċivili fl-istess perjodu fejn qed tintalab l-awtorizzazzjoni għas- separazzjoni huwa ta' 358.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Michael Bonnici, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

MICHAEL BONNICI: Madam Speaker, nixtieq li l-Ministru jikkjarifika xi punti għaliex qed jinqala' xi ftit ta' diżgwid fuq din it-tip ta' statistika.

Jien naħseb li jkun importanti li tingħata d-data ta' meta jkunu ġew ippreżentati l-kawżi għall-annullament għaliex minn studji li għamilt jirriżultali li, bejn wieħed u ieħor, jiġu mressqa madwar 70 każ għall-annullament quddiem il-Qorti Ċivili.

Għalhekk meta qed ngħidu li fl- ewwel ħames xhur ta' din is-sena ġew deċiżi 19-il każ ta' annullament, ikun tajjeb li nagħtu d-data jew is-sena ta' meta jkunu ġew ippreżentati ħalli wieħed ikun jista' jnaqqas u jara ċ-ċifra proprja x'għandha tkun.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru tal-Ġustizzja.

ONOR.

GAVIN GULIA: Iċ-ċifri li għadni kemm semmejt ma jirriflettux in- numru ta' kawżi li ġew deċiżi, imma n-numru ta' kawżi li ġew introdotti mill-1 ta' Jannar, 1998 sat-12 ta' Mejju, 1998.

Biex nikkjarifika wkoll irrid ngħid li l-proċedura hija li l-ewwel ikun hemm rikors quddiem is- Sekond'Awla tal-Qorti Ċivili fejn minn hemmhekk il-qorti tawtorizza li wieħed jista' jipproċedi quddiem il-Prim'Awla għas-separazzjoni vera u proprja.

Fil-fatt in-numru ta' rikorsi li jiġu ppreżentati fis-Sekond'Awla huwa dejjem akbar min-numru ta' rikorsi li finalment imorru quddiem il- Prim'Awla għaliex jista' jiġri li eventwalment ċerti rikorsi jiġu transatti jew ċeduti, kultant ikunu anke doppji u ġieli l-partijiet stess involuti jiddeċiedu li jersqu għal separazzjoni bonarja permezz ta' kuntratt.

U hawnhekk irrid nikkjarifika xi punti dwar l-istatistika għaliex kien sar ċertu diskors fuq il-media wara mistoqsija parlamentari ta' l- Onor. Tonio Borg ftit ilu li kienet tagħmel riferenza għan-numru ta' rikorsi li kienu ġew ippreżentati fis-Sekond'Awla.

Naturalment fis- Sekond'Awla jiġu ppreżentati kemm rikorsi ta' separazzjonijiet, kif ukoll rikorsi ta' ħafna affarijiet li għandhom x'jaqsmu mas-Sekond'Awla u fil- fatt il-qrati tal-ġustizzja kienu rrispondew fedelment dik il-mistoqsija.

Għalhekk iċ-ċifra dehret xi ftit kbira u eventwalment f'risposta parlamentari oħra din l-istatistika ġiet iċċarata.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Jean Pierre Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA: Madam Speaker, jista' l-Ministru jgħidilna jekk il-Gvern hux qiegħed jistudja l-proposta li saret minn Rev. Dr. Charles Tabone li għandhom jitwessgħu l-kriterji għal talba għall- annullament ċivili fejn ikun hemm failure of marriage iktar milli breakdown of marriage ħalli l-Gvern ikun jista' jagħti iktar ċans lil dak li jkun li jannulla ċivilment u b'dan il-mod wieħed ikun jista' jgħaddi anke mingħajr bżonn tal-liġi tad-divorzju?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Gulia.

ONOR.

GAVIN GULIA: Il-kwestjoni tal-liġi tad-divorzju m'għandhiex x'taqsam mal-kwestjoni tas-separazzjonijiet u għalhekk nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jagħmel domanda partikolari f'dan is-sens.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Ċensu Galea, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jista' l-Ministru jispjega kif fid-domanda li għadu kemm għamel riferenza għaliha intqal li kien hemm iktar minn 2,000 talba quddiem il-qrati tagħna - u bir-rispett kollu, din id-domanda ma tagħmilx distinzjoni bejn il-Prim'Awla u s-Sekond'Awla, imma tirriferi għall-qrati kollha kemm huma - u fir-risposta li qed jagħti llum qed jingħata total ta' 358 rikors.

Peress li d-diskrepanza fin-numri hija waħda kbira, naħseb li hemm bżonn ta' iktar spjegazzjoni fuq dawn iċ-ċifri.

ONOR.

GAVIN GULIA: Jien nitlob lil min jagħmel dan it-tip ta' domandi sabiex ikun ċar għaliex il-Ministeru jirrispondi l-mistoqsija fedelment.

L-Onor.

Ċensu Galea qed jirriferi għar-risposta li kienet ingħatat għall- interpellanza preċedenti li kienet saret mill-Onor.

Tonio Borg fejn kien staqsa kemm kienu ġew introdotti rikorsi fis-Sekond'Awla u r-risposta kienet li kienu tressqu 2,000 rikors fis-Sekond'Awla.

Kif għadni kemm spjegajt lill-Onor.

Michael Bonnici, ir-rikorsi fis-Sekond'Awla ma jiġux ippreżentati biss għall-awtorizzazzjoni għas-separazzjonijiet, imma anke għal ħafna affarijiet oħrajn li għandhom x'jaqsmu mal-familja.

Billi l- mistoqsija ma kenitx limitata biss għar-rikorsi għal separazzjonijiet li jidħlu fis-Sekond'Awla, imma kienet domanda ampja ħafna u kienet tittratta kemm ġew ippreżentati rikorsi fis-Sekond'Awla, allura waslet ir-risposta li kien jimmerita l-Onor.

Tonio Borg.

Dan ifisser li l-figura ta' 2,000 rikors ma tinkludix biss rikorsi għal separazzjonijiet imma tinkludi quasiasi atti u noti li jiġu ppreżentati fis-Sekond'Awla.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Ċensu Galea, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, dak inhar li ngħatat ir-risposta għall- interpellanza ta' l-Onor.

Tonio Borg kienu saru diversi domandi u għalkemm kienet saret riferenza għan-numru ta' separazzjonijiet ma konniex ingħatajna informazzjoni li tindika dak li qed jgħid il-Ministru llum fir- risposta li ta għall-interpellanza numru 13894.

Dan ifisser li t-total ta' kawżi ta' separazzjonijiet jew annullament li hemm quddiem il-qorti huwa ta' 358?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru tal-Ġustizzja.

ONOR.

GAVIN GULIA: Jien qed ngħid li n-numru ta' rikorsi li daħlu quddiem is-Sekond'Awla mill-1 ta' Jannar, 1998 sat-12 ta' Mejju, 1998 huwa ta' 358.

ONOR.

CENSU GALEA: Madam Speaker, ma rridx inkun kontroversjali pero' d- domanda li għandna quddiemna tgħid b'mod ċar:

''Jista' l-Ministru jagħti figura eżatta ta' kemm huwa n-numru ta' koppji miżżewġa li bħalissa qed ifittxu s-separazzjoni jew annullament quddiem il-qrati tagħna?''.

Din id-domanda assolutament ma titkellimx fuq is-sena 1998, imma titkellem fuq il-kawżi kollha pendenti għal separazzjonijiet jew annullament quddiem il-qrati tagħna.

Huwa importanti li nkunu nafu x'inhi s-sitwazzjoni għaliex inkella nistgħu noħolqu konfużjoni fl-imħuħ ta' min ikun qed jismagħna.

ONOR.

GAVIN GULIA: Ir-risposta li qed tingħata għal dak il-perjodu hija ċara.

Issa jista' jkun li r-risposta ngħatat b'dan il-mod għaliex il- mistoqsija kienet titlob il-figura eżatta ta' koppji miżżewġa li bħalissa qed ifittxu s-separazzjoni.

Nitlob lill-Onor.

Interpellant jgħidli x'jifhem bil-kelma ''bħalissa".

Jekk l-Onor.

Interpellant m'huwiex sodisfatt bir- risposta, jista' jagħmel domanda oħra fejn jitlob in-numru ta' kawżi li huma pendenti quddiem is-Sekond'Awla u quddiem il-Prim'Awla u mhux in-numru ta' kawżi pendenti ''bħalissa''.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

George Hyzler, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Madam Speaker, naturalment il-Ministru qed jipprova jkun ċar kemm jista' jkun, pero' sfortunatament mhux jirrelata l-kjarezza li għandu f'moħħu mad-domanda li għandu quddiemu.

Id-domanda hija ċara.

Meta qed ngħidu kemm hemm nies li qed ifittxu s-separazzjoni tfisser kemm hemm rikorsi pendenti sal-lum quddiem is-Sekond'Awla kif ukoll in-numru ta' ċitazzjonijiet pendenti quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili.

Naħseb li wieħed ma jistax ikun iktar ċar minn hekk.

Sfortunatament ir-risposta li ta hu m'hijiex relevanti għad-domanda li saritlu.

Jien napprezza li għamel dak il-preambolu fejn talab li aħna nkunu ċari fid-domandi, imma sfortunatament qabad eżempju ħażin għaliex din id-domanda hija ċara ħafna.

Fil-fatt ir-risposta m'għandha x'taqsam xejn mad-domanda li saritlu.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru tal-Ġustizzja.

ONOR.

GAVIN GULIA: M' għandi xejn x'inżid ma' dak li diġa' għidt.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Austin Gatt, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

AUSTIN GATT: Madam Speaker, l-ewwel mistoqsija li nixtieq nagħmel hija jekk il-qorti hijiex attrezzata biex iżżomm statistika dwar it-tip ta' kawżi li jiġu ppreżentati.

Irrid ngħid li naqbel ma' l-Onor.

Hyzler għaliex id-domanda li saret dwar kemm huwa n-numru ta' koppji miżżewġa li fid-data li saret id-domanda qed ifittxu s-separazzjoni hija ċara ħafna u ma naħsibx li wieħed jista' jkun iktar ċar minn hekk.

Naf li fis-Sekond'Awla din it-tip ta' statistika tinżamm għaliex fir-reġistru tal-preżentati hemm kolonna li tindika n-natura tar-rikors li jkun sar.

Nixtieq inkun naf jekk tinżammx l-istess tip ta' statistika dwar kawżi pendenti fil-Prim'Awla.

Barra minn hekk, nixtieq inkun naf jekk tinżammx statistika maqsuma skond in-natura tal-kawżi li jkunu ġew deċiżi għaliex jekk ma nkunux nafu n-numru ta' kawżi li ġew deċiżi u n-numru ta' kawżi għal separazzjonijiet li ġew introdotti, ma nistgħu naslu qatt għan-net number.

Apparti minn dawn iż- żewġ domandi, xtaqt nistaqsi lill-Ministru wkoll fiex waslu l-preparamenti biex tibda taħdem il-qorti tal-familja li issa ilna nitkellmu fuqha diversi snin.

Naf li l-preparamenti waslu fi stadju avvanzat, imma xtaqt li ningħataw ftit iktar informazzjoni dwar meta huwa maħsub li tibda taħdem b'mod regolari.

ONOR.

GAVIN GULIA: Rigward l-ewwel żewġ interpellanzi nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel mistoqsija bil-miktub sabiex ikun jista' jingħata risposta.

Rigward il-qorti tal-familja nista' ngħid li bħalissa qed jiġi ppreparat il-qafas leġislattiv.

Fil-frattemp huwa ppjanat li l-qorti tal-familja tiġi mwaqqfa fl-annex tal-Qorti u huwa maħsub li fis-sajf isir ċertu moviment u r-Reġistru Superjuri u Inferjuri jinżlu fil-post fejn bħalissa hemm l-għassa tal-pulizija tal-Belt li fil-jiem li ġejjin se tiċċaqlaq minn hemmhekk u se tmur minflok il-Parcel Post Office.

Dan ifisser li se jkun hemm spazju biżżejjed sabiex il-qorti tal-familja tkun tista' topera mill- annex tal-Qorti u se jkun hemm kemm assistenti ġudizzjarji legali kif ukoll assistenti ġudizzjarji soċjali li jkunu addetti għall-operat tal- qorti tal-familja.

L-idea hija li jkollna lil kulħadd housed fl-annex tal- Qorti.

MADAM SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI (Kap ta' l-Oppożizzjoni): Madam Speaker, peress li fil-pajjiż bħalissa għaddejja diskussjoni fuq il-proposta li saret mill- Kummissjoni mwaqqfa mill-Prim Ministru biex tiddaħħal il-liġi dwar id- divorzju f'pajjiżna, ma jidhirlux il-Ministru li m'hemmx għalfejn toqgħod issir xi domanda bil-miktub minn xi naħa tal-Kamra, għax bħala Ministru għandu jħossu fid-dmir li jagħmel stqarrija fil-Kamra biex jgħidilna effettivament x'inhi l-pożizzjoni fil-qrati Maltin dwar in-numru ta' kawżi pendenti fir-rigward ta' separazzjonijiet u annullamenti?

Mill-esperjenza tiegħi, ma naħsibx li hemm statistika readily available pero' żgur li l- qorti għandha l-faċilita' li tiġbor l-informazzjoni li bla dubju hija ta' interess għall-opinjoni pubblika kollha u tista' tgħin id-diskussjoni li għaddejja bħalissa fil-pajjiż.

Jista' l-Ministru jimpenja ruħu li jiġbor din l-informazzjoni u jgħaddiha lil din il-Kamra mill-iktar fis possibbli biex dan it-taħwid li hawn bħalissa dwar in-numru ta' separazzjonijiet u annullamenti, fejn kulħadd jispara ċ-ċifri, jispiċċa u almenu jkollna tagħrif uffiċjali dwar x'inhi l-qagħda f'pajjiżna fir-rigward tan-numru ta' separazzjonijiet legali u annullamenti li hemm quddiem il-qorti tagħna?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru tal-Ġustizzja.

ONOR.

GAVIN GULIA: Madam Speaker, irrid ngħid li dejjem ingħatat risposta b'mod fidil għal kull mistoqsija parlamentari li saret rigward in- numru ta' kawżi ta' separazzjonijiet u rikorsi li ġew ippreżentati fis- Sekond'Awla.

Rigward l-istatistika li qed isemmi l-Kap ta' l-Oppożizzjoni, irrid ngħid li fil-fatt ftit ilu l-Onor.

Austin Gatt għamel xi mistoqsijiet dwar jekk tinżammx statistika fil-Prim'Awla u fis-Sekond'Awla u jien tlabtu biex jagħmel mistoqsija bil-miktub sabiex inkun nista' nirrispondih.

Forsi b'dan il-mod inkun nista' nirrispondi interpellanza tal-Kap ta' l- Oppożizzjoni.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Michael Angelo Refalo.

ONOR.

MICHAEL ANGELO REFALO: Peress li minn dak li qed jingħad f'din il-Kamra jirriżulta li t-tweġiba li ngħata l-Ministru mill-qorti ma tweġibx eżattament id-domanda li saret, jidhirlu l-Ministru li ladarba din m'hijiex kwestjoni partiġġjana imma hija kwestjoni ta' interess pubbliku, jista' jerġa' jirriferi l-istess domanda lill-qorti biex tiġi aġġornata l- istatistika u mhux toqgħod issir domanda oħra?

ONOR.

GAVIN GULIA: Nieħu in konsiderazzjoni l-proposta li qed jagħmel l- Onor. Interpellant.

Pero' nerġa' nappella sabiex id-domandi jkunu aktar preċiżi minħabba d-delikatezza ta' l-istatistika u biex ikunu jistgħu jingħataw risposti eżatti.

MADAM SPEAKER: Il-ħin tal-mistoqsijiet issa għadda.

Tqegħid ta' Karti.

Il-Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

ALFRED SANT: Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru. 135 ta' l-1998 – Regolamenti ta' l-1998 li jemendaw ir-Regolamenti dwar Tractors bil-Mutur;

Rapport Annwali ta' l-Awtorita' tax-Xandir ta' Malta għas-sena 1997;

Rapport imsejjaħ "The Integration of the Revenue Security Corps into the Mainstream of the Armed Forces of Malta"; u

Tagħrif dwar maintenance agreements li dipartimenti u entitajiet li jaqgħu taħt id-dekasteru tal-Prim Ministru kellhom ma' kumpanniji privati dwar IT hardware u/jew software matul l-1996 u l-1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14482.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru ta' l-Edukazzjoni

ONOR.

EVARIST BARTOLO (Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru. 136 ta' l-1998 – Regolamenti ta' l-1998 tal-Kors għall-Grad ta' Bachelor of Dental Surgery - B.Ch.D.; u

Avviż Legali Nru. 137 ta' l-1998 – Regolamenti ta' l-1998 tal-Kors għall-Grad ta' Doctor of Medicine and Surgery – M.D.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru tal-Finanzi.

ONOR.

LEO BRINCAT (Ministru tal-Finanzi u Kummerċ): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar maintenance agreements li dipartimenti u entitajiet li jaqgħu taħt id-dekasteru tal-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ kellhom ma' kumpanniji privati dwar IT hardware u/jew software matul l-1996 u l-1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14484.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: F'isem il-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l- Industrija, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Proklama Nru II ta' l-1998 dwar Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Att dwar il-Promozzjoni ta' Prodotti Lokali, Kap 336"; u

Kopja draft ta' Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Att dwar il-Promozzjoni ta' Prodotti Lokali, Kap 336".

MADAM SPEAKER: Il-Ministru tal-Ħarsien Soċjali.

ONOR.

EDWIN GRECH (Ministru tal-Ħarsien Soċjali): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar surveys ikkummissjonati minn dipartimenti u entitajiet li jaqgħu taħt id-dekasteru tal-Ministru tal-Ħarsien Soċjalibejn l-1992 u l-1996, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentarinumru 14291.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali.

ONOR.

ALFRED PORTELLI (Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru. 134 ta' l-1998 – Ordni ta' l-1998 dwar l-Awtorita' tad-Djar (Trasferiment ta' Proprjeta') (Nru 8);

Tagħrif dwar persentaġġ ta' votanti fl-elezzjonijiet tal-kunsilli lokali li saru bejn l-1993 u l-1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru W1201; u

Tabella li turi l-għadd ta' kandidati akkużati b'dikjarazzjoni falza ta' nfiq ta' flus fi spejjeż għall-elezzjonijiet tal-kunsilli lokali bejn l-1993 u l-1998 u tabella li tindika l-għadd ta' kandidati li ma bagħtux id-dikjarazzjoni fiż-żmien stipulat għall-istess perijodu, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru W1205.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru tal-Biedja u Sajd.

ONOR.

NOEL FARRUGIA (Ministru tal-Biedja u Sajd): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar sahra maħduma fiċ-Ċentru Nazzjonali ta' l-Akwakultura, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14753.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet.

L-Onor.

Tony Abela.

KSUR TA' PRIVILEĠĠ

ONOR.

TONY ABELA: Madam Speaker, nixtieq inqajjem ksur ta' privileġġ kontra l-gazzetta ''KullĦadd'' fuq rapport li deher il-bieraħ, fejn Glenn Bedingfield irrapporta totalment bil-kontra dak li għidtlu jien hawnhekk fil-kantuniera tal-Parlament meta staqsieni l-opinjoni tiegħi fuq id- divorzju u jekk iniex se nivvota ''iva'' jew ''le'' meta titressaq il-liġi.

Jien kategorikament, mingħajr l-ebda kantunieri, għidtlu li jien kontra d- divorzju.

Pero' dan il-ġurnalista għoġbu jirrapporta b'mod totalment differenti dak li għidtlu jien.

Għalhekk waqt l-investigazzjonijiet tiegħek nitolbok titolbu t-tape li juri li jien għidtlu ''le'', u dan inkun nista' nikkonfermah meta titressaq il-liġi u jien nivvota kontra.

Għalhekk nitolbok tieħu l-passi biex min jirrapporta jkollu d-diċenza li jirrapporta l-verita'.

Grazzi.

MADAM SPEAKER: Is-Sedja se tinvestiga l-każ imqajjem mill-Onor.

Abela.

Nitlob lill-Ministru Mizzi biex, f'isem il-Ministru għall-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija, jressaq il-Mozzjoni Nru. 137 kif tidher fuq l- agenda.

MOZZJONIJIET

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IL-PROMOZZJONI TA' PRODOTTI LOKALI

ONOR.

JOE MIZZI: F'isem il-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l- Industrija, nipproponi l-Ewwel Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Att dwar Promozzjoni ta' Prodotti Lokali, Kap 336".

MADAM SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

JOE FARRUGIA: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Att dwar il-Promozzjoni ta' Prodotti Lokali, Kap. 336" ikun moqri l-Ewwel Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri l-Ewwel Darba.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR SELF LOKALI

LOCAL LOAN BILL

L-ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mit-22 ta' Mejju, 1998.

MADAM SPEAKER: Skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 60 tat-12 ta' Mejju, 1997, peress li fis-seduta ta' qabel kienet intalbet votazzjoni fuq it- Tieni Qari ta' dan l-Abbozz ta' Liġi se nerġa' npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jawtorizza li somma ta' mhux iżjed minn mija u għaxar miljun lira Maltija tinġabar b'self f'Malta sabiex tkopri nefqa ikbar mid-dħul fil-Fond Konsolidat matul is-sena 1997 u n-nefqa li hi mistennija sseħħ matul is-sena 1998" ikun moqri t-Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MADAM SPEAKER: Skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 60, din il- votazzjoni tittieħed fil-ħin ta' l-interruzzjoni tax-xogħol.

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR DAZJU TAS-SISA (EMENDA NRU.

EXCISE DUTY (AMENDMENT) (NO.

4) BILL

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Josef Bonnici huwa in possession.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Madam Speaker, proprju nhar il-Ġimgħa viċin nofs il- lejl konna bdejna niddiskutu din it-taxxa li l-Gvern iddeċieda li jimponi fuq il-prodott ta' l-inbid.

Pero' qabel ma nidħol fid-dettall ta' dan l- Abbozz ta' Liġi rrid insostni li l-Gvern ma jafx x'inhu jagħmel għaliex proprju f'nofs is-sena li għaddiet kien naqqas it-taxxa fuq l-inbid u issa qed jerġa' jżidha.

Filwaqt li dan l-aħħar smajna ħafna diskors dwar kemm huwa importanti l-programm tal-Parlament, tant li kellna nibdew niddiskutu din il-liġi qrib nofs il-lejl, issa qed niġu f'dan il-Parlament biex niddiskutu l-impożizzjoni ta' taxxa oħra fuq l-inbid meta ftit xhur ilu konna ġejna f'dan l-istess Parlament biex niddiskutu t-tneħħija ta' taxxa fuq l-istess prodott!

Jien bilfors irrid ngħid li meta tisma' lill-Prim Ministru jgħid kemm il-Parlament għandu programm serju quddiemu u ħadd m'hu se jfixklu - bħallikieku l-Oppożizzjoni għax topponi, qed tfixkel - milli jkompli dan il-programm, allura tassew ikolli ngħid li l-programm tal- Parlament żgur li jimxi aħjar kieku ma jkollniex dan it-tip ta' liġijiet.

Jien naħseb li dan juri nuqqas ta' serjeta', imur kontra dak li qed jgħid il-Prim Ministru dwar il-programm suppost serju li għandu quddiemu dan il- Parlament u juri kemm dan il-Gvern, li suppost huwa modern u allura jrid jgħaġġel, qiegħed jitfixkel f'saqajh stess.

Naħseb li bħalma qallu xi ħadd f'gazzetta proprju l-bieraħ, forsi jkun aħjar kieku jimxi b'pass iktar sod u b'pass iktar għaqli u ma jipprovax jiġri għaliex jista' jitfixkel f'saqajh stess.

Ħalli nkompli issa b'dak li qal il-Ministru meta introduċa l-Abbozz ta' Liġi biex inpoġġu lil kulħadd fil-kwadru tad-diskussjoni.

Il-Ministru qal li se tiġi imposta taxxa ta' madwar 5c fuq kull litru inbid u qal ukoll - u aħna naqblu ma' dan il-punt - li għandha tiżdied il-produzzjoni ta' l- għeneb biex ikollna nbid purament Malti.

Aħna naqblu ma' dan għaliex għalkemm f'pajjiżna għandna nbid ta' kwalita' tajba, nafu wkoll li ħafna minn dan l-inbid ġej minn għeneb importat u jien niddubita kemm wieħed kultant jista' jsejjaħlu ''produce of Malta'' meta l-materja prima m'hijiex ġejja minn Malta, allavolja l-fermentazzjoni qed issir f'Malta.

Pero' naħseb li jkun importanti li wieħed jagħmel programmi biex jinkoraġġixxi l-użu aħjar ta' l-art tagħna għall-produzzjoni ta' l-inbid.

Dan l-aħħar intqal li qed nimportaw b'madwar Lm2 miljun għeneb fis-sena.

Ħaġa li laqtitni ħafna meta l-Ministru ppreżenta dan l-Abbozz ta' Liġi kienet li ma qalilniex kemm il-Gvern qed jistenna li se jdaħħal minn din it- taxxa u forsi dan kien dovut għall-fatt li konna ilna 15-il siegħa niddiskutu fil-Parlament u allura lill-Ministru setgħet qabżitlu.

Imma jien nippretendi li meta Gvern jippreżenta Abbozz ta' Liġi li jkun se jżid xi taxxa jkollna informazzjoni dwar kemm dik il-miżura speċifika se żżid id- dħul tal-Gvern, inkella nkunu qegħdin niddibattu daqsxejn fl-għama fis-sens li ma nkunux nafu eżattament x'se jkun l-introjtu minn dik il-miżura u x'se jkun l-effett tagħha.

Il-Ministru semma wkoll xi ħaġa dwar ir-ristrutturizzazzjoni.

Hawnhekk jien irreaġixxejt mill-ewwel għaliex jekk dan il-Gvern qed jitkellem dwar ristrutturizzazzjoni tas-settur agrikolu u eventwalment dwar it-tneħħija tal-levy fuq dan il-prodott, inħoss li hawn konfużjoni sħiħa f'dan il-qasam għaliex filwaqt li l-Unjoni Ewropea qed tgħid li l-protezzjoni trid titneħħa anke minn fuq is-settur agrikolu u għandu jkun hemm free trade area anke fuq is-settur agrikolu, il-Prim Ministru qed jgħid bil-kontra għaliex qed jgħid li s-settur agrikolu se jiġi eskluż.

Dan huwa diametrically opposed għal dak li qed tgħid l-Unjoni Ewropea.

Fil-fatt meta tkellem il-Ministru jien ħadt l-impressjoni li dan is-settur se jiġi affettwat bir-ristrutturizzazzjoni, bil-free trade area u bit-tneħħija tal- levy.

Għalhekk nixtieq li jkun hemm aktar kjarezza fuq dan il-qasam għaliex naħseb li kulħadd jaqbel li s-settur tal-produzzjoni ta' l-inbid għandu jikber.

Pero' naħseb li ħafna nies, inkluż jien, jinsabu mħawda dwar il-pożizzjoni eżatta tal-Gvern meta jgħid li jrid jagħmel ristrutturizzazzjoni u fl-istess ħin donnu li se jneħħi l-protezzjoni u donnu li se jħalliha.

Fil-fatt ma nafx liema waħda hija r-realta'.

Ħalli ndur daqsxejn għal dak li ġara f'Lulju li għadda meta l-Gvern neħħa s-sistema tal-value added tax.

Peress li l-inbid, bħall-birra u xi prodotti oħra alkoħoliċi, kellhom il-VAT fuqhom, allura effettivament dawn raħsu meta tneħħiet il-VAT.

Imbagħad meta daħlet is-CET - u l-inbid, jekk m'iniex sejjer żball, għandu levy sostanzjali ta' madwar Lm1.25 kull flixkun - l-ETI, it-taxxa fuq l-importazzjoni ma ġietx imposta u allura ġejna f'pożizzjoni li l-importazzjoni ta' l-inbid effettivament raħset b'madwar 15% - mhux kull inbid raħas b'dak l-ammont - b'mod li t-tneħħija tal-VAT fissret li tnaqqset il-protezzjoni lil dan is-settur li l-Gvern qed jgħid li jrid jippromwovi.

Għalkemm wieħed irid joqgħod attent li jħalli ċertu protezzjoni f'dan l-istadju, il-problema hi li din il-protezzjoni tnaqqset mingħajr ma ggwadanjajna xejn ma' l-Unjoni Ewropea.

Fi żmien l- Amministrazzjoni preċedenti kien hemm negozjati għaddejjin ma' l-Unjoni Ewropea dwar tnaqqis ta' protezzjoni fuq diversi prodotti, pero' ridna l- quid pro quo, jiġifieri li l-Ewropa wkoll tnaqqas il-protezzjoni tagħha.

Imma proprju f'Lulju li għadda l-Gvern neżża', sa ċertu punt, parti mill- protezzjoni minn fuq dan is-settur u ma ggwadanja xejn.

Għalhekk jien nistaqsi: Huwa għaqli li Gvern Malti jimxi b'dan il-mod fuq prodott li ġej mill-qasam agrikolu, prodott li wieħed jista' jinnegozja dwaru u li jista' jagħtina aċċess aħjar għall-Unjoni Ewropea?

Pero' jidher li dan il-Gvern assolutament ma ħax dan il-fatt in konsiderazzjoni u għalhekk insostni li dan kellu effett negattiv u ma kienx pass għaqli min-naħa tal-Gvern.

Is- sitwazzjoni ssir iktar inkwetanti jekk naqbad dak il-famuż ktejjeb li ħareġ il-Gvern li kien jittratta liema prezzijiet baqgħu stabbli u liema prezzijiet roħsu.

Fil-fatt dan l-aħħar sirna nafu li l-ħruġ ta' dan il- ktejjeb li ntbagħat fid-djar kollha tal-familji Maltin u l-kampanja kollha li saret dwar it-tneħħija tal-VAT u l-introduzzjoni tas-CET ġew jiswew lill- Gvern is-somma ta' Lm700,000, li m'hijiex xi spiża żgħira u wieħed bir- raġun jistaqsi jekk kellniex value for money f'dan l-eżerċizzju.

Wara kollox l-ispiża ta' Lm700,000 hija ferm ikbar mis-somma li l-Gvern naqqas mill-Vot tal-Pulizija u allura jagħmel sens li wieħed jistaqsi għal xiex wassal dan l-eżerċizzju u x'sitwazzjoni ġab.

Peress li din il-liġi tittratta l-prodott ta' l-inbid, inħoss li kemm jista' jkun irrid inżomm mas-suġġett u alllura se nħares ftit lejn id- diversi nbejjed listed hawnhekk u kif iċċaqlaq il-prezz tagħhom.

Per eżempju, il-Gavi White Wine importat mill-Italja, minn Lm4.43 raħas għal Lm4.03, li jfisser roħs ta' 9% u mhux 15% kif kont nistenna li kellu jorħos ladarba tneħħiet il-VAT u ma ġietx imposta l-ETI.

Wieħed irid jistaqsi għaliex il-prezz naqas biss b'9%.

Il-Gvern fil-passat lanqas biss ipprova jissodisfa dan it-tip ta' mistoqsijiet, imma forsi llum huwa f'pożizzjoni li jagħtina iktar informazzjoni.

Jekk inħarsu lejn l-inbejjed ta' Malta, insibu li, per eżempju, skond dan il-ktejjeb, il-Cabarnet Sauvignon, li m'huwiex wieħed mill-orħos inbejjed, minn Lm1.44 niżel għal Lm1.37 li tfisser roħs ta' 5%.

Jekk imbagħad immorru għall-iktar inbid komuni li żgur jixorbuh ħafna mill-ħaddiema - u peress li l-Partit Laburista jsejjaħ lilu nnifsu Partit tal-Ħaddiema naħseb li għandu informazzjoni biżżejjed dwar x'tip ta' nbid jixorbu, pero' naħseb li f'dan il-qasam, bħalma ġara anke fis-settur ta' l-ilma u tad-dawl, sfortunatament il-Partit Laburista tilef ismu - naraw li jirriżulta li l-iktar inbid komuni, il-Lachryma Vitis Table Wine minn 46ċ raħas għal 45ċ, roħs ta' 2%.

Dan ifissser li t-tneħħija tas-sistema tal-VAT ġabet roħs ta' 9% fuq l- inbid bi prezz għoli u l-inbid importat, filwaqt li l-inbid komuni li jinxtorob waqt l-ikel raħas biss bi 2%.

Kif diġa' sostnejt meta konna qed niddiskutu l-andament tal-prezzijiet xhur ilu, nerġa' nsostni li dan il-Gvern tilef il-bilanċ ekonomiku u soċjali għaliex qed jintaxxa l-iktar dawk il-prodotti li jixtruhom dawk li l-aktar għandhom dħul baxx.

Per eżempju, nista' nsemmi nbid ieħor prinċipali, is-San Paolo Red Table Wine, li minn 56ċ sar 55ċ, roħs ta' 1.8%.

Dan ifisser li l-inbejjed ta' kuljum li jinxtraw minn familja medja u li m'hemmx dubju li huma l-iktar inbejjed li jimxu raħsu bi 2% filwaqt li l-iktar inbid għoli magħmul f'Malta u l- inbid importat raħsu b'persentaġġ ferm aktar qawwi.

L-affarijiet ma jsirux b'dan il-mod.

Il-prodott li huwa kkonsmat l-iktar minn dawk li l-inqas jaqilgħu għandu jkun l-inqas intaxxat.

Pero' f'dan il-każ ġara li r- riduzzjoni fit-taxxa kienet regressive għaliex kienet qed tintaxxa l-irħas prodott filwaqt li r-roħs fil-prodott l-għoli kien ikbar.

Wara li l-Gvern bagħat dan il-ktejjeb lil kull familja biex jurihom li żamm il-wegħda elettorali tiegħu billi neħħa l-VAT u fost affarijiet oħra kien qed iraħħas il-prezzijiet ta' l-inbejjed - u hawn irrid ngħid li l-inbid kien wieħed mill-affarijiet illi kien jidher fil-gazzetti f'lista wara lista għaliex ma kenux isemmu l-inbid bħala prodott wieħed imma kienu jsemmu ħafna brands ta' nbejjed u jekk huwiex abjad, aħmar, semi-sweet, etc - issa b'dan l- Abbozz ta' Liġi qed jirriversja kollox u qiegħed jerġa' jimponi taxxa tas- sisa ta' 5ċ fuq kull litru nbid.

Pero' l-Ministru ma qalilniex kemm din it-taxxa se tgħolli l-prezz ta' l-inbid.

Aħna qed ngħidu illi flixkun inbid ta' xi 750 millilitres, bejn wieħed u ieħor, se jogħla b'madwar 5ċ jew ftit inqas, għalkemm wieħed irid jieħu in konsiderazzjoni li jista' jkun li jogħla iktar għaliex ħafna drabi tal-ħanut jaħdem il-profitt fuq il-prezz tal-prodott li joħroġ mill-fabbrika u skond dan l-Abbozz ta' Liġi l-prezz li joħroġ mill-fabbrika se jinkludi wkoll it-taxxa tas-sisa li qed jimponi l-Gvern.

Pero' hija ħaġa stramba li l-Ministru għandu l-faċilitajiet kollha biex jikkalkola dawn l-affarijiet u s'issa għadu lanqas qalilna x'se jkun l-effett ta' din it-taxxa fuq il-prezz tal-prodott.

Jiena qed neħodha li bħala medja se jogħla b'madwar 5ċ kull flixkun.

Jiena ma nistax nikkalkola dawn l-affarijiet b'ċertu accuracy bħalma jista' jagħmel id- dipartiment konċernat, pero' nistenna li fil-winding-up il-Ministru jgħidilna x'se jkun eżatt l-impatt ta' din it-taxxa fuq il-prezz tal- prodott.

Għalkemm f'Lulju li għadda raħsu diversi prodotti minħabba t-tneħħija tal-VAT, kien hemm diversi prodotti oħra li għolew, imma bl-iktar mod sfaċċat il-Gvern ma ndenjax ruħu jgħidilna b'kemm għolew dawn il-prodotti.

Jien ngħid li meta flus il-poplu ma jintnefqux b'mod tajjeb imma jintnefqu biex jagħmlu propaganda lill-Gvern u juru biss dak li jaqbel lill-Gvern u ma jinformawx lill-poplu b'kemm ikunu għolew ċerti prodotti, il-Gvern ikun qed juża l-fondi pubbliċi b'mod inaċċettabbli u b'mod li jkun qed jagħmel disservice lill-poplu tagħna.

Issa wara dak il-ftaħir kollu li l-inbid raħas, qed jitressaq Abbozz ta' Liġi quddiemna li se jerġa' jimponi taxxa fuq dan l-istess prodott!

U rridu niftakru li dawn l-affarijiet saru taħt l-istess Ministru tal- Finanzi.

Allura jien bilfors ikolli nitlob spjegazzjoni mill-Gvern dwar dan it-tibdil għaliex ma jagħmilx sens li l-ewwel niġu f'dan il-Parlament nitkellmu fuq il-fatt li qed inraħħsu prodott, u mbagħad nerġgħu niġu ftit xhur wara biex nerġgħu ngħollu l-istess prodott.

Naħseb li b'dan il-mod inkunu qed indaħħku lin-nies bina u min josserva s-sitwazzjoni f'Malta qed jirrealizza li dan il-Gvern miexi bla boxxla u miexi fl-għama.

Il-poplu llum qed jinduna li l-Gvern miexi b'dan il-mod mhux biss fis-settur ta' l- inbid, imma anke f'oqsma oħra ferm iktar importanti bħal dawk li għandhom x'jaqsmu mas-servizzi ta' l-ilma u tad-dawl, u oqsma oħra li l-Gvern żied b'mod goff it-taxxi fuqhom.

Illum, kważi seba' xhur wara l-Budget, għadna fil-fażi fejn la nafu kif iż-żieda fl-ispejjeż għal dawn is-servizzi se tolqot lill-industrija, la kif se tolqot lis-settur tat-turiżmu - għax għadhom għaddejjin id-diskussjonijiet ma' dawn is-setturi - u lanqas kif se tolqot lill-konsumatur għaliex il-Gvern għadu qed jaħsibha jekk jerġax jieħu pass lura.

Għalkemm intlaħaq xi forma ta' ftehim, għadna ma nafux x'se jiġri qabel ma nibdew nirċievu l-kontijiet ta' l-ilma u tad-dawl.

L-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna jkompli jikkonferma li dan il- Gvern huwa inkompetenti u miexi b'nuqqas ta' serjeta' għaliex m'huwiex qiegħed jagħmel l-affarijiet bil-ħsieb u bl-għaqal kif jixraq lil pajjiżna.

Għalhekk jien nistaqsi lill-Gvern: Għaliex raħħast il-prodott ta' l-inbid meta tneħħiet is-sistema tal-VAT u llum qed terġa' żżidu?

Għaliex meta daħħalt is-sistema tas-CET ma sarx l-aġġustament meħtieġ biex ma jkunx hemm dan iċ-ċaqliq 'l isfel u issa 'l fuq fil-prezz ta' l-inbid?

Jekk kellek bżonn il-flus għaliex ma żidtux mill-ewwel meta għamilt din il- bidla?

Jagħmel sens li nressqu dawn it-tip ta' liġijiet li jibdew jiġu diskussi f'nofs il-lejl biex noqogħdu niddiskutu ż-żieda ta' 5ċ taxxa fuq il-prodott ta' l-inbid?

Sur President, jien ma nistax insib kliem ieħor ħlief li ngħid li din hija prova oħra ta' inkompetenza grassa min-naħa tal-Gvern fejn l-ewwel jagħmel ħaġa u mbagħad jagħmel eżatt bil-kontra.

Jiena nixtieq li l-Gvern jibda jagħmel l-affarijiet bis-serjeta' għaliex wara kollox b'dawn l- affarijiet il-poplu kollu qiegħed jiġi affettwat u dan ma jawgurax tajjeb għal pajjiżna.

Irrid insemmi wkoll il-kwestjoni ta' l-għoli tal-ħajja għaliex sfortunatament is-sena li għaddiet il-Gvern ħa miżuri fil-Budget li qed ikollhom impatt negattiv fuq l-għoli tal-ħajja.

Jista' l-Ministru jgħidilna x'effett se jkollha l-miżura mħabbra fl-aħħar Budget dwar iż- żieda fil-prezz ta' l-ilma - li l-Gvern għadu qed jiddiskuti għaliex għadu lanqas jaf kemm se tkun - fuq l-industrija li tipproduċi l-inbid?

Hawnhekk se jkollna a double shot effect għaliex barra ż-żieda li se jkun hemm b'din it-taxxa li se tiġi imposta, se jkollna żieda fil-cost ta' l- ilma li żgur li se taffettwa l-cost ta' l-inbid.

Jista' għallinqas il- Gvern jgħidilna x'se jkun l-effett fuq dan il-prodott?

Jien wisq nissuspetta li dan it-tip ta' assessment bażiku, li faċilment jista' jsir, ma sarx għaliex il-Gvern donnu jippreferi ma jagħmlux.

F'Lulju li għadda l- Gvern beda juża s-sistema tas-sisa għaliex kien jgħid li ma jemminx fis- sistema tal-VAT.

Pero' rridu naraw jekk il-Gvern hux qiegħed iwettaq dak li wiegħed.

Jirriżulta illi fl-għoli tal-ħajja l-Gvern qiegħed ċertament jikser bil-goff dak li wiegħed.

Sabiex nissostanzja dak li qed ngħid, se nagħti xi ċifri ppubblikati mill-Gvern stess.

Sa Ġunju tas-sena li għaddiet u anke fis-sena ta' qabel, l-inflazzjoni kienet dejjem nieżla b'mod konsistenti ma' dak li kien qed jiġri barra minn Malta u għal nofs is-sena li għaddiet l-inflazzjoni kienet laħqet l-inqas livell fi 30 sena.

Per eżempju, fl-Ewropa l-inflazzjoni naqset għal madwar 2% u f'Malta kellna inflazzjoni ta' madwar 2.6%.

Pero' meta f'Lulju daħlet is-sistema tas-CET l-inflazzjoni żdiedet minn 2.61% għal 2.69% u baqgħet tiżdied tant li f'Awissu żdiedet għal 2.76%; f'Settembru baqgħet bejn wieħed u ieħor l- istess u f'Ottubru żdiedet għal 2.82%.

F'Novembru, meta daħlu fis-seħħ ċerti miżuri mħabbra fil-Budget u żdiedu wkoll xi affarijiet oħra, l- inflazzjoni telgħet għal 2.9% u baqgħet tielgħa biex sa Frar ta' din is- sena kienet laħqet 3.44%.

Issa hawn min jargumenta - fost oħrajn il-Prim Ministru jħobb juża dan l-argument - li llum l-inflazzjoni hija ħafna inqas milli kienet ħames snin ilu.

Fil-fehma tiegħi, dan m'huwiex argument serju għax is-sitwazzjoni internazzjonali ħames snin ilu kienet mod u llum hija mod ieħor.

Filwaqt li f'pajjiżna l-inflazzjoni telgħet minn 2.6% għal 3.4%, żieda ta' terz fir-rata ta' l-inflazzjoni, fl-Ewropa l- inflazzjoni naqset għal madwar 1.5%.

Il-problema li qed tinħoloq f'pajjiżna hija li minħabba l-bidla fis-sistema tat-tassazzjoni u minħabba l-miżuri meħuda fil-Budget, l-inflazzjoni qed tirranka 'l fuq.

Fil-fatt il-Bank Ċentrali qed jgħid li l-inflazzjoni mistennija tilħaq madwar 4% u jien inħares lejn ċifra aktar għolja minn hekk għaliex jekk tikkalkola l- effetti tal-Budget when they persist over time, tasal għal żieda ta' madwar 4.55%.

Qegħdin f'sitwazzjoni fejn we are moving against the international trend u din hija inkwetanti għax dan ifisser li filwaqt li barra minn Malta l-inflazzjoni tinsab nieżla, f'pajjiżna l-inflazzjoni tielgħa 'l fuq u dan ifisser li qegħdin nitilfu l-kompetittivita', xi ħaġa li hija ta' theddida diretta għall-impjiegi f'pajjiżna.

Dan it-tip ta' politika f'pajjiżi oħra wasslet għal diffikultajiet kbar, anke fir-rati tal-kambju għax meta titlef il-kompetittivita' b'dan il-mod taqa' fi kriżi ekonomika.

Jien ngħid illi l-Gvern qed jimxi fl-għama u qed jimxi b'politika fejn m'huwiex qed joqgħod attent biżżejjed għall-miżuri li ħa huwa stess biex jikkontrolla l-prezzijiet.

Il-Partit Laburista fil- programm elettorali kien wiegħed illi t-tneħħija tal-VAT u l-policies tal- Gvern kellhom inaqqsu l-cost of production u l-għoli tal-ħajja.

Pero' ġara proprju bil-kontra u m'hu veru xejn dak li qal il-Prim Ministru dan l- aħħar, li r-rankatura ta' l-għoli tal-ħajja naqset.

Veru li sa Ġunju l- għoli tal-ħajja beda jonqos imma minn Lulju 'l hawn il-ħajja reġgħet bdiet togħla.

Jien nixtieq li dawn il-punti jiġu ttrattati b'mod iktar serju għaliex filwaqt li dak li qed jiġri f'diversi oqsma li għandhom x'jaqsmu ma' l-ekonomija u anke ċ-ċifri ppubblikati milll-istess Gvern qed jindikaw ċertu riżultat, l-ispokesmen tal-Gvern stess, fosthom il-Prim Ministru u xi Ministri oħra, qed jargumentaw proprju bil-kontra.

Jien ngħid li dan juri nuqqas ta' serjeta' għax li tkun trasparenti jfisser li turi l-affarijiet kif inhuma u mhux turi l-kontra ta' dak li jindika dik li qed jippubblika l- Gvern stess.

Jiena naħseb illi fuq dan il-punt il-Gvern qiegħed tassew jikser il- wegħdiet li għamel u qed ikun diżonest għaliex qed jipprova jagħti impressjoni li hija kontra tas-sitwazzjoni reali.

L-inflazzjoni, li hija government driven qed twassal għal nuqqas ta' kompetittivita' u se twassal għal diffikultajiet dwar żidiet fil-pagi għaliex ħafna negozji ma jifilħux għaż-żieda fl-inflazzjoni.

Illum l-għoli tal-ħajja qiegħed litteralment imermer l-istandard of living u litteralment jiekol parti mid-dħul tal- poplu tagħna.

F'kelma oħra din hija forma oħra ta' taxxa; fil-fatt isejħulha inflation tax għaliex meta l-għoli tal-ħajja jkun government driven minħabba li l-Gvern ikun qed idaħħal iktar revenue minn charges li jkun għamel, iż-żieda fil-prezzijiet tkun qiegħda twassal għal żieda in ġenerali fl-għoli tal-ħajja u fil-verita' tkun qiegħda tmermer il-valur tal- flus.

Din it-tip ta' politika hija ta' ħsara kbira għal pajjiżna, speċjalment meta pajjiżi barranin qed jimxu proprju bil-kontra u qegħdin jagħtu attenzjoni għat-tnaqqas ta' l-inflazzjoni.

Bażikament fuq bażi internazzjonali d-diskussjoni llum hija jekk għandux ikollok inflazzjoni ta' 0% jew ta' 1% inflation.

F'Malta l-politika tal-Gvern stess qiegħda tmermer il-valur tal-flus, il-pagi u d-dħul tal-ħaddiema tagħna b'tali mod illi dawk is-saffi tas-soċjeta' tagħna li l-inqas jaqilgħu, l-aktar li se jbatu.

Illum ninsabu f'sitwazzjoni ta' suq staġnat, fejn il-qgħad żdied b'madwar 1,600 f'din l-aħħar sena u nofs, filwaqt li sena u nofs ilu kellna sitwazzjoni fejn madwar 22,000 ruħ kienu jibdlu x-xogħol kull sena, numru li llum naqas bin-nofs.

Dan ifisser li l-opportunitajiet għall-impiegi naqsu u dan jaffettwa wkoll id-dħul tal-ħaddiema għaliex meta jkollok sitwazzjoni fejn domanda għall-impiegi tkun qawwija, il-ħaddiema jkunu f'pożizzjoni li jistgħu jinnegozjaw aħjar il-pagi tagħhom.

Illum is- sitwazzjoni hija bil-maqlub u l-ħaddiema qegħdin f'pożizzjoni li ma jistgħux jinnegozjaw kif jixtiequ jew kif kienu jistgħu jagħmlu sa ftit xhur ilu.

Dan huwa element ieħor li qiegħed imermer il-pożizzjoni ta' l- istandard of living tagħhom.

Nixtieq nitkellem ukoll dwar l-issue tal-hidden economy.

Hawn min isejħilha l-ekonomija s-sewda pero' onestament il-kelma "sewda" lili ma togħġobni xejn għax nara li għandha konnotazzjonijiet razzisti.

Fil-fatt meta lil xi ħadd tkun ħallejtu barra minn xi ħaġa jgħidlek: Mela jien iswed?

Fil-fehma tiegħi, din l-espressjoni jmissna nwarrbuha mill- vokabularju tagħna u jekk għandna nitkellmu fuq dan it-tip ta' ekonomija, għandna nsejħulha ekonomija moħbija.

Wara kollox, naħseb li n-nies aktar jifhmu l-espressjoni "ekonomija moħbija" milli "ekonomija sewda".

Qed naraw li l-ekonomija moħbija hija bħal parassita fuq l-ekonomija tagħna, fejn dak li jkun ma jħallasx taxxi għax ma jiddikjarax id-dħul tiegħu u allura ma jkun qed jagħti l-ebda kontribut lill-Istat.

Fil-fatt dan it-tip ta' ekonomija tkun qiegħda tieħu mingħand is-soċjeta' u ma tagħti xejn lura, anzi f'ċerti każi tkun qed tmermer il-valur tal-moralita' fiskali u allura tkun qed toħloq sitwazzjoni fejn min ikun qed iħallas it-taxxa u jara lil min ikun qed jirnexxilu anke jaħrab is-sistema ta' tassazzjoni, iħossu f'pożizzjoni żvantaġġjata u jista' jżid l-impetus biex l-ekonomija moħbija tiżdied.

Meta tibda tiżdied l-ekonomija moħbija jibdew jiġu ppreżentati quddiemna dan it-tip ta' liġijiet fil-Parlament għaliex il- Gvern b'xi mod irid jagħmel tajjeb għal din l-ekonomija moħbija u allura jibda jżid it-taxxi fuq il-prodotti.

Kif diġa' għidt, dawn huma miżuri anti-soċjali għax permezz tagħhom qiegħed tintaxxa l-inqas il-prodott irħis minflok ma tintaxxa l-aktar il-prodott għoli li jinxtara l-aktar minn dawk li għandhom dħul għoli.

Dan l-Abbozz ta' Liġi juri li dan il-Gvern ma jafx x'jiġifieri meta jitkellem fuq taxxi li huma soċjalment ġusti għaliex dan it-tip ta' miżuri li qed idaħħal m'humiex soċjalment ġusti.

Pero' ħalli nerġa' mmur għall-ekonomija moħbija.

Huwa importanti li wieħed jipprova jnaqqas l-ekonomija moħbija.

Sfortunatament l-indikazzjonijiet kollha juru li minn mindu tneħħiet l- audit trail tas-sistema tal-VAT, l-ekonomija moħbija qiegħda tiżdied u mhux tonqos.

Fil-fatt illum ħafna negozjanti jsostnu illi l-ammont ta' negozju li qed isir on a cash basis u bla invoices kiber.

Peress li tneħħiet is-sistema ta' refunds taħt is-sistema tal-VAT, illum qegħdin f'sitwazzjoni fejn tranżazzjoni ma tiġix recorded, għaliex dak li jkun ma baqagħlux l-inċentiv illi juri li t-taxxa tkun tħallset u addirittura ċerti tranżazzjonijiet, speċjalment fil-katina tal-kummerċ, qed jisparixxu mill-ekonomija li tidher u jmorru lura fl-ekonomija moħbija.

Għalhekk huwa importanti li nipprovaw insibu miżura biex inkejlu jekk dan il-fenomenu hux qiegħed verament jikber.

Waħda mill-miżuri wżati internazzjonalment biex titkejjel l-ekonomija moħbija hija illi jieħdu l-ammont ta' flus li qed jintużaw fl-idejn bħala persentaġġ tal-prodott gross domestiku tal- kummerċ totali.

Ħalli nispjega aħjar x'ġara fl-1994 qabel ma daħlet is- sistema tal-VAT.

F'dik is-sena l-proporzjon ta' flus - dak li l-Bank Ċentrali jsejjaħlu l-M1 - għall-GDP, kien ta' madwar 46%.

Din kienet ċifra għolja, anke komparata ma' l-Amerika fejn kellhom ratio ta' madwar 17%.

Dan ifisser li f'dik is-sena l-flus li konna nużaw bħala persentaġġ tal-GDP kien tliet darbiet iktar milli kienu jużaw l-Amerikani.

Ma naħsibx li dan kien qed isir għax il-poplu ma kellux fiduċja fis-sistema bankarja jew għaliex kien jibża' jpoġġi l-flus il-bank, għaliex kulħadd jaf li llum għandna istituzzjonijiet bankarji qawwija, grazzi għall-politika tal-Gvern Nazzjonalista li saħħaħ il-banek, żidilhom il-kapital tagħhom u ħallihom jżidu l-kapital tagħhom minflok ma użahom bħal sponża, kif se jagħmel dan il-Gvern bil-liġi li jmissu jressaq f'dan il-Parlament.

Kif għidt, dan ir- ratio ta' 46% kien għoli ħafna meta tqabblu ma' dak ta' pajjiżi oħra u kien indikatur ċar ta' kemm fl-ekonomija tagħna jsiru tranzazzjonijiet permezz tal-flus biex ma jkun hemm l-ebda record għas-sistemi ta' tassazzjoni.

Pero' meta daħlet il-VAT, il-persentaġġ ta' flus fl-idejn fuq il-GDP naqas b'mod drammatiku minn 46% għal 39%.

Fil-fatt jekk tmur lura fl-istorja tagħna ssib li qatt ma kien hemm tnaqqis daqshekk drastiku u dan jindika illi l-ekonomija moħbija bis-sistema tal-VAT naqset b'mod sostanzjali.

Tant hu hekk, li l-Onor.

Edwin Grech iqis - u din qalha kemm- il darba - li kien hemm madwar 4,000 impjieg full-time moħbija.

Bl- istess argument nista' ngħid li kien hemm madwar 6,000 impjiegi part-time li ħarġu fil-beraħ.

Kif għidt, il-persentaġġ tal-flus li kienu jintużaw fuq il-GDP naqas b'7%, li huwa tnaqqis sinifikanti u f'sentejn kien hemm tnaqqis ta' 17.6%.

Fl-1996 dan ir-ratio kompla jonqos għal 37.8%, pero' meta f'nofs is-sena li għaddiet daħlet is-sistema ġdida ta' tassazzjoni bdejna ninnotaw żieda f'dan ir-ratio u fil-fatt reġa' tela' għal 38.1%.

Għalkemm din m'hijiex qabża kbira, irridu niftakru illi s-sistema ta' tassazzjoni ġdida kienet daħlet fl-aħħar sitt xhur ta' dik is-sena, fattur li jindika illi l-użu tal-flus fit-tranżazzjonijiet bħala persentaġġ tal- GDP qed jikber u l-Gvern għandu bżonn jiftaħ għajnejh għaliex jekk tkompli tikber l-ekonomija moħbija jkollu aktar problemi u jispiċċa jiġi quddiemna biex iżid taxxi oħrajn illi jrid iħallashom dak il-povru ħaddiem illi jiġi ntaxxat aktar b'mod mhux ġustifikat.

Illum fil-gazzetta "The Times" qrajt intervista li saret mad-Direttur tas-CET Department fejn, jekk fhimt sewwa, qal li minn kull 1,000 spezzjoni li qed jagħmlu l-ispetturi, qed jaqbdu madwar 500 li ma japplikawx is-sistema sewwa.

Jien naħseb li huwa indikatur inkwetanti li kważi minn kull żewġ inspections l-ispetturi qed isibu wieħed li m'huwiex qed jimxi mal-ħteġijiet u regolamenti tal-liġi.

Allura wieħed jistaqsi: Is-sistema li daħħal il-Gvern qiegħda verament twassal għal tnaqqis fl-ekonomija moħbija?

Minn dak li diġa' qed jidher, din is-sistema qed twassal għal żieda fl-ekonomija moħbija u dan se joħloq problemi fil-finanzjament tal-Gvern.

Dan ifisser li se jintefa' aktar piż fuq ħaddiema li huma onesti u li diġa' qed iħallsu x-share tagħhom fit-taxxa għaliex se jintlaqgħu minn taxxi oħra.

Nafu li l-aktar taxxa li se tolqot lill-ħaddiem m'hijiex din it-taxxa li se tiġi imposta fuq l-inbid għax għalija din hija inkonsistenza min-naħa tal-Gvern li l- ewwel raħħas il-prodott u issa se jerġa' jżidu, imma hija t-taxxa fuq l- ilma illi hija maħduma b'mod soċjalment inġust u turi li l-Gvern donnu ma jafx ifassal politika ta' tassazzjoni li tkun soċjalment ġusta fejn min jaqla' l-inqas jiġi affettwat l-inqas.

Illum għandna Gvern li żgur li m'huwiex soċjalista u m'huwiex tal-ħaddiema għaliex qed jimxi b'politika li tagħfas l-aktar fuq l-iżgħar fis-soċjeta' tagħna.

Hija xi ħaġa tal- mistħija illi dan il-Gvern wara li kiseb il-poter qed iħalli lil min jaħrab it-taxxi bil-konsegwenza li llum qegħdin f'din is-sitwazzjoni.

F'Malta għandna Gvern li jipproponi u jwettaq sistema ta' taxxi illi qiegħda taħdem kontra dawk li l-inqas jifilħu fis-soċjeta' tagħna.

Jien inħoss li bħalissa l-iktar issue taħraq f'pajjiżna hija l-kwestjoni tal- kontijiet ta' l-ilma u hemm bżonn li l-Gvern jittrattaha bis-serjeta' għax se tħalli ġerħa kbira fuq ħafna nies u se tikkawża diffikultajiet kbar fl- ekonomija tagħna mhux biss b'mod dirett, imma anke b'mod indirett.

Nixtieq nikkonkludi billi ngħid li dan it-tip ta' liġijiet li qed jiġu quddiemna huma frott ta' nuqqas ta' serjeta', nuqqas ta' ħsieb, nuqqas ta' ppjanar u nuqqas ta' assessment reali ta' x'hemm bżonn isir fl-ekonomija tagħna min-naħa tal-Gvern.

Il-Gvern preżenti qed jiggverna billi jesperimenta u jintroduċi taxxa 'l hawn u 'l hemm qisu m'għandux il- kapaċita' li jiżen, jifli u jagħżel x'inhu l-aħjar għall-poplu tagħna.

Jien ma kontx nobsor li għad nara gvern Malti li jimxi b'politika li tmur kontra l-prinċipji tal-ġustizzja soċjali f'diversi oqsma speċjalment f'dak li għandu x'jaqsam mas-sistema ta' tassazzjoni.

Grazzi.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

Il-Ministru Noel Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA (Ministru tal-Biedja u Sajd): Sur President, nixtieq ngħid kelmtejn fil-qosor dwar il-politika tal-Gvern f'dan il-qasam ta' l- industrija ta' l-inbid u rrid nassigura lin-naħa l-oħra tal-Kamra li bla dubju d-direzzjoni tal-Gvern mhux talli mhux se toħloq diffikultajiet lil dan is-settur f'pajjiżna, imma se toħloq opportunitajiet ġodda li permezz tagħhom l-investiment li jrid jitkattar fl-industrija ta' l-inbid ikun investiment li jirrendi kemm għall-ekonomija nazzjonali, kemm għall-ġid tal-bdiewa, kemm għall-ġid tal-vintners, kif ukoll għall-konsumatur.

Fil- ftit ħin li għandi għad-dispożizzjoni tiegħi rrid nikkonferma li d- direzzjoni li qabdet Malta li minflok ma ssir membru sħiħ ta' l-Unjoni Ewropea tiżviluppa zona ta' kummerċ ħieles, qed toħloq opportunitajiet u direzzjonijiet ċari, prattiċi u realistiċi illi trid tesperjenza din l- industrija ta' l-inbid f'pajjiżna.

Tajjeb illi ngħidu illi l-Gvern mhux biss qiegħed jipproponi din l-emenda biex tiddaħħal taxxa tas-sisa fuq l-inbejjed, imma qiegħed jaħdem sabiex tiġi mħejjija draft ta' liġi dwar l-inbid f'pajjiżna ħalli nkunu nistgħu nissalvagwardaw aktar il-parametri u t-territorji li jappartjenu lil dan is- settur f'pajjiżna.

Tajjeb ukoll li wieħed jirriferi għall-esperta Awstraljana mibgħuta mill-FAO sabiex tagħti rendikont dwar id- diffikultajiet kbar li għal numru ta' snin laqtu lil din l-industrija f'pajjiżna.

Irrid infakkar lin-naħa l-oħra illi matul l-għaxar snin li għaddew ma sar l-ebda żvilupp min-naħa tad-Dipartiment ta' l-Agrikoltura u li kieku ma kienx għas-settur privat ma kien isir xejn.

Qed ngħid dan mhux biss għaliex ma sibniex uffiċjali biex imexxu dan il-qasam jew għaliex sibna l-Winery tal-Buskett abbandunata u diżorganizzata, imma lanqas sibna linji ċari dwar kif eventwalment nistgħu noħolqu iktar makkinarju koordinat bejn l-industrija ta' l-inbid, il-bdiewa u l-konsumatur.

Minkejja li s-settur privat avvanza matul is-snin li għaddew fil- produzzjoni u l-kwalita' ta' l-għenba, irrid nistqarr li l-politika tagħna qed tgħin biex fil-ġejjieni qarib tingħata iktar protezzjoni lil din l- industrija permezz tal-politika ta' zona ta' kummerċ ħieles u dan se jgħin biex jinħoloq aktar ġid lill-industrija lokali.

Qed ngħid dan fid-dawl ta' l-iżviluppi kontinwi u koordinament sħiħ li għaddejjin bejn il-Gvern u l- persuni konċernati fl-industrija ta' l-inbid, jiġifieri kemm il-growers kif ukoll il-vintners.

Sur President, għalkemm il-Gvern preċedenti kien isostni politika ta' sħubija sħiħa fl-Unjoni Ewropea, illum għadna fis-sitwazzjoni li l-analiżi ta' l-ilma u tal-ħamrija jridu jsiru barra minn Malta.

Illum kulħadd jirrikonoxxi illi biex il-qasam tal-biedja jimxi 'l quddiem trid tingħata għajnuna lill-bidwi biex ikompli jiżviluppa aktar l-attivita' xjentifika tiegħu, speċjalment għal dak li jirrigwarda l-analiżi tal-kwalita' ta' l- art u ta' l-ilma biex dak li jkun qed jiġi mkabbar fl-uċuh tar-raba' jkun jirrispetta l-palat kemm tal-konsumatur kif ukoll tal-kwalita' għolja tal- prodott.

Jiddispjaċini ngħid li kellu jkun dan il-Gvern, li l- Oppożizzjoni qed tgħid li m'għandux viżjoni u m'għandux qalb illi flimkien mal-koperattiva ta' l-inbid, mal-bdiewa u mas-settur kummerċjali kollu f'pajjiżna qed naraw kif dan il-laboratorju jista' jibda jaħdem u jkun parti mis-survey agri-ekoloġiku.

Dawn l-affarijiet kollha juru b'mod ċar li huma marbuta mal-politika tal- Gvern, mal-fatt li fil-ġejjieni qarib din l-industrija mhux talli m'hijiex se ttellef l-impjiegi, imma fid-direzzjoni ta' zona ta' kummerċ ħieles, se tassigura li l-bdiewa u l-industrija ta' l-inbid f'pajjiżna ma jġarrbux id- disfatta li ġarrbu l-bdiewa Spanjoli u Portugiżi, li minħabba l- introduzzjoni ta' ħafna kwalitajiet ta' nbid, l-attivita' kummerċjali tagħhom niżlet b'persentaġġ għoli.

Għaldaqstant quddiem dan il-mekkaniżmu kollu kontinwament għaddejjin b'investiment u b'diskussjonijiet li tabilħaqq qed joħolqu aktar ambjent matur fost in-nies involuti f'dan is- settur f'pajjiżna.

Ma rridx ninsa nsemmi d-diskussjoni li se ssir mal- Koperattiva tal-Bdiewa, mal-Koperattiva Ċentrali, kif ukoll mal-vintners lokali nhar il-Ħadd li ġej fejn se nindirizzaw ukoll lill-bdiewa anzjani u part-timers biex inħajruhom jinvestu aktar fil-produzzjoni tad-dwieli f'pajjiżna.

Dan mhux se jsir biss biex insostnu l-iżvilupp rurali jew il- landscaping ta' pajjiżna, imma wkoll biex nagħtu gwida lill-bdiewa, speċjalment lil dawk li għandhom 'il fuq minn 60 sena u li minħabba l- progress u l-iżviluppi li seħħew fid-dinja tal-lum, uliedhom ma baqgħux jaħdmu l-uċuh tar-raba' u ma baqgħux jgħinuhom.

Lil dawn il-bdiewa se naraw kif nistgħu niggwidawhom biex ir-raba' li għandhom flok jiġi degradat fis-snin li ġejjin, ikun jista' jilgħab parti importanti f'din l- industrija li aħna tant konvinti li se timxi 'l quddiem bil-politika ta' dan il-Gvern.

Barra minn hekk, lill-bdiewa se nfehmuhom x'inhuma l- vantaġġi illi qed joffri dan is-settur f'pajjiżna.

Sur President, irrid ngħid li sal-lum l-importazzjoni ta' l-inbid, bejn dak li huwa nbid tal-mejda u dak li huwa nbid għall-għasir, tlaħħaq 'il fuq minn Lm2 miljun u dan jindika biċ-ċar li hemm bżonn ta' investiment sabiex il-kwalita' tal-prodott ta' l-inbid f'pajjiżna tkompli titjieb.

Aħna min-naħa tagħna se nitkellmu wkoll dwar l-industrija ta' l-inbid fil- kwadru agri-turistiku.

Aħna nafu li l-inbid huwa prodott alkoħoliku, imma nafu wkoll li qed isiru sforzi biex id-dieta Mediterranea tiġi rikkmandata bħala l-aħjar dieta.

Aħna nemmnu illi Malta trid tilgħab rwol importanti f'dan it-tip ta' ambjent fejn is-soċjeta' ta' kull reġjun fid-dinja tibda tinteressa ruħha li tikkonsma dan it-tip ta' healthy food.

Għalhekk lill- bdiewa tagħna rridu nfehmuhom illi għandhom iħarsu lejn l-industrija ta' l- inbid f'pajjiżna mhux biss mil-lat kummerċjali, imma wkoll mil-lat agri- turistiku.

Aħna nemmnu illi l-bidwi jrid ipoġġi fis-suq mhux biss l-inbid li normalment jipproduċi għal skop kummerċjali imma wkoll l-inbid tradizzjonali tal-familja, li t-turist ħafna drabi jkun aktar interessat li jixtri ħalli jkompli jesperjenza aktar kwalitajiet ta' nbejjed differenti.

M'hemmx dubju li l-Gvern, b'kordinazzjoni mas-setturi konċernati, u mal- Ministri responsabbli mill-industrija, mill-finanzi u mit-turiżmu, se jilħaq dawn l-għaniijiet u se jibqa' għaddej mingħajr ma jgħaġġel, biex jibbenifika mill-aħħar studji li jkunu saru f'dan il-qasam li wara li jiġu mistħarrġa u analizzati, ikunu jistgħu jservu ta' ġid għall-gżejjer tagħna.

Jien naf illi l-Gvern mhux se jgħaddi din il-liġi minn dan il-Parlament u jieqaf hawn, imma se jkompli għaddej b'ħidmietu biex jassigura illi l- industrija ta' l-għeneb f'pajjiżna tkompli tkun sostnuta biex ikollna soċjeta' tabilħaqq matura u moderna li mhux tidħol f'millennju ta' deficits, imma tidħol f'millennju ta' ekonomija soda marbuta ma' ħajja u attivita' li tirrendi aktar għas-suq ta' l-ekonomija nazzjonali.

Grazzi, Sur President.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Sur President, quddiemna għandna Abbozz ta' Liġi dwar dazju tas-sisa fuq l-inbejjed u prodotti illi b'xi mod huma marbuta ma' l-inbejjed.

Barra minn hekk, hemm ukoll xi emendi oħra li l-Gvern diġa' informana bihom.

Irrid ngħid ukoll li partijiet minn din il-liġi jagħmlu riferenza wkoll għall-Att dwar l-Inbid li jirregola l-produzzjoni ta' l-inbejjed f'pajjiżna.

Naturalment wieħed jista' jgħaqqad il- pożizzjoni ta' dawn iż-żewġ liġijiet flimkien u jara jekk effettivament dak li għadu kif intqal u dak li qed jiġri fis-suq lokali jirriflettix ir- realta' marbuta ma' dawn iż-żewġ liġijiet jew inkella hijiex realta' xi ftit differenti minn dak li attwalment qed jiġri f'pajjiżna.

Mill-internet wieħed malajr jinduna illi attwalment is-sistemi ta' kif wieħed jipproduċi l-inbejjed fid-dinja kollha huma varjati u f'pajjiżna stess dawn is-sistemi jvarjaw minn produttur għall-ieħor.

Għalhekk huwa importanti illi fir-rigward ta' kontrolli fil-pajjiż, wieħed ma jridx iħares biss lejn dak li jkun qed jiġri lokalment, imma jrid iħares ukoll lejn dak li jkun qed jiġri fis-swieq internazzjonali, b'mod partikolari dak li jkun qed jiġri fl-areas ta' madwarna jew inkella areas illi għandhom l-istess tip ta' temperatura tagħna jew l-istess tip ta' tkabbir tal- prodott ta' l-għenba.

Nafu illi f'reġjuni differenti hemm tipi differenti ta' nbejjed, tipi differenti ta' għeneb u tipi differenti ta' produzzjoni ta' l-inbid.

U l-persuna illi finalment tasal biex tikkonsma diversi tipi ta' nbejjed trid tara r-relazzjoni bejn dak li jkun qed jiġi prodott, il-post fejn ġie prodott u kull sistema oħra ta' produzzjoni li jista' jkun hemm minn żmien għall-ieħor.

Nafu illi għal snin twal kemm f'pajjiżna kif ukoll barra minn Malta konna nisimgħu l-famuża frażi li l-inbid jista' jsir ukoll mill-għeneb.

Pero' matul is-snin li għaddew is-sitwazzjoni bdiet tinbidel u nafu li kien hemm bidliet drastiċi fil-mod kif jiġi prodott l-għeneb f'pajjiżna.

Fil- fatt illum il-kumpanniji lokali kollha li jipproduċu l-inbejjed jistgħu jiftaħru illi għandhom inbejjed tajbin u ta' livell li jħabbtuha mhux biss ma' l-inbejjed illi jipproduċu huma bejniethom imma wkoll mal-kwalita' ta' nbid li jiġi prodott f'inħawi oħra ta' l-Ewropa u tal-Mediterran.

Biżzejjed wieħed isemmi r-rebħiet illi għamlu diversi kumpanniji li jipproduċu l-inbid f'pajjiżna f'kompetizzjonijiet barra minn Malta proprju għaliex il-kwalita' ta' l-inbid f'pajjiżna tul is-snin li għaddew tant tjieb, illi jekk tmur f'restaurant jew tiddeverti x'imkien u tagħżel inbejjed lokali ma jkollokx id-diffikulta' illi b'xi mod se tiġi ttimbrat illi qed tixrob inbid inferjuri għal dak prodott barra minn Malta.

Kif qal tajjeb il-Ministru, f'dawn l-aħħar snin il-vintners ta' pajjiżna importaw u qegħdin jimportaw ammont kbir ta' għeneb illi ma ssostitwixxix l-għeneb lokali, imma ssostitwixxa l-importazzjoni tal-prodott ta' l-inbid lest.

Waħda mir-raġunijiet kienet illi dawk li jipproduċu l-inbid kienu jistgħu jimportaw dan l-għeneb mingħajr il-bżonn illi jħallsu taxxi żejda u għalhekk ma kellhomx għalfejn iżidu l-prezz fuq il-materja prima, fuq l- għeneb.

B'dan il-mod stajna naraw iseħħu żewġ żviluppi pjuttost importanti matul is-snin li għaddew għaliex seta' jsir paragun bejn l-għenba Maltija u l-għenba importata u seta' jsir tqabbil bejn ir-riżultati li wieħed jikseb meta jsir l-għasir ta' l-għeneb lokali u l-għasir ta' l-għeneb importat.

Naturalment dan wassal biex il-vintners f'pajjiżna li kellhom ċerta foresight bdew jagħmlu investimenti pjuttost qawwija f'dan is-settur mhux għaliex kienu qegħdin jibżgħu mid-dħul ta' Malta fl-Unjoni Ewropea, imma proprju għaliex kien jidher ċar li pajjiżna kien qed jaqbad it-triq għas-sħubija sħiħa fl-Unjoni Ewropea.

Tajjeb illi wieħed jagħraf li l- organizzazzjonijiet prinċipali tal-produzzjoni ta' l-inbejjed f'pajjiżna għamlu dan l-investiment għaliex jafu iktar mill-bidwi komuni l-vantaġġi sostanzjali li jkollok bi produzzjoni ta' għeneb a paragun ma' produzzjoni ta' l-inbid lokali u li jista' jġib riżultati pożittivi meta 'il quddiem niġu biex inħarsu lejn membership sħiħ ta' Malta fl-Unjoni Ewropea.

Naturalment minbarra l-vintners il-kbar, għandna għadd sostanzjali ta' persuni f'pajjiżna illi jagħsru l-inbejjed tagħhom u jien konvint li kull wieħed minna f'din il-Kamra kellu l-opportunita' li jduq minn dan it-tip ta' nbid.

Il-produtturi lokali kbar għamlu dan l-investiment għaliex fehmu x'se jkun il-futur tagħhom meta Malta tkun membru sħiħ ta' l-Unjoni Ewropea.

Ma rridx inkompli ntawwal iżżejjed fuq il-membership ta' Malta fl- Unjoni Ewropea, pero' tajjeb illi wieħed jifhem illi kienu dawn il- persuni illi matul is-snin li għaddew fehmu illi kellhom bżonn jiddiversifikaw u riedu li l-bidwi Malti finalment jibda jagħraf id- distinzjoni bejn l-inbejjed kollha illi nistgħu nipproduċu f'pajjiżna.

Fil- fatt kienet qamet daqsxejn ta' kontroversja dwar jekk nistgħux nipproduċu nbid tajjeb bl-għenba tradizzjonali Maltija.

Hawn min jaqbel li nistgħu nipproduċu inbid tajjeb bl-għenba Maltija u hawn min ma jaqbilx, pero' r- riżultati juru li l-għenba tradizzjonali Maltija fl-aħħar mill-aħħar tista' tipproduċi nbid tajjeb.

Meta l-bdiewa bdew jaraw li l-kumpanniji kbar kien qed jirnexxilhom jipproduċu għeneb lokali ta' kwalita' tajba, bdew juru interess u għarfu l- ħtieġa li huma wkoll itejbu l-metodi ta' produzzjoni biex ibiddlu l- kwalita' ta' l-għenba tagħhom, Fil-fatt nistgħu ngħidu li matul is-snin illi għaddew kienu bosta l-bdiewa lokali illi fehmu li għandhom bżonn ibiddlu il-metodi tat-tkabbir ta' l-għeneb f'pajjiżna.

M'għandix dubju li jekk tiltaqa' ma' xi bidwi xiħ f'pajjiżna u tgħidlu li l-għeneb irid jissaqqa, jgħidlek li ma tafx x'qed tgħid.

Pero' bil-mod il-mod il-bidwi Malti, wara li ra l-eżempju ta' produtturi kbar li segwew ldak li kien qed jagħmel ħaddieħor barra minn Malta, fehem li l-għenba Maltija tista' ssaqqiha u finalment tagħtik riżultati tajbin.

Il-bidwi fehem ukoll li seta' jipproduċi varjetajiet differenti ta' għeneb illi għal snin twal kien hawn min jibża' li ma tistax tipproduċih f'pajjiżna b'riżultati pożittivi.

L-esperjenza wrietna li mhux talli r-riżultati f'pajjiżna huma tajbin daqs ta' pajjiżi oħrajn, imma hemm uħud mill-varjetajiet illi qegħdin jitkabbru f'pajjiżna li qegħdin jagħtu riżultati aħjar minn dawk illi tagħti l-istess tip ta' dielja meta tiġi mkabbra f'pajjiżi oħrajn.

Kif kont qed ngħid, l-eżempju tal-kbir ikaxkar liż-żgħir u l-bidwi beda jifhem li bil-mod il-mod, b'investiment mhux daqstant qawwi, seta' jbiddel il- metodi tat-tkabbir ta' l-għenba Maltija.

Illum nafu li f'diversi nħawi ta' pajjiżna t-tkabbir ta' l-għeneb qed isir b'mod iktar professjonali u hemm diversi persuni li qegħdin jindunaw li jistgħu jaqilgħu parti mill- għajxien tagħhom billi jipproduċu l-għeneb mhux biss għall-mejda, imma anke għall-produzzjoni ta' l-inbid.

Dwar it-tkabbir ta' l-għeneb f'pajjiżna, irrid infakkar li sa Ottubru ta' l-1996 il-kompetizzjoni fost il-vintners prinċipali ta' pajjiżna kienet - u dan jistgħu jixhduh ilkoll kemm huma - li jħajru numru ikbar ta' bdiewa jkabbru l-għenba u kienu lesti li jagħmlu anke xi tip ta' ftehim ma' dawn l-istess bdiewa.

Pero' qabel xejn wieħed irid jifhem x'għandu jkun ir-rwol tad-dipartiment illi jieħu ħsieb it-tkabbir tal-prodotti agrikoli f'pajjiżna u jekk għandux ikun il-Gvern illi jipproduċi u jagħmel l-analiżi tiegħu, jew inkella għandux iħalli l-produzzjoni u l-analiżi f'idejn ħaddieħor.

Ir-realta' hi li ma nistgħux niġu fil-pożizzjoni fejn il- produttur ikun ukoll ir-regolatur tal-kwalita' tal-prodott tiegħu.

Huwa veru li l-produttur jista' jkollu l-enoloġisti tiegħu li jkunu kapaċi jtejbu l-livell ta' l-għenba u l-livell ta' l-inbid illi jiġi prodott b'tipi differenti ta' għeneb u tipi differenti ta' fermentazzjoni.

Madanakollu fl-aħħar mill-aħħar irid ikun hemm awtorita' separata mill- persuni kollha li b'xi mod ikollhom interess fil-produzzjoni diretta ta' l- inbejjed proprju biex tkun tista' tiċċertifika t-tip ta' għenba u t-tip ta' nbid illi jiġi prodott minn dik l-għenba.

Huwa importanti li wieħed jissepara l-produzzjoni mill-analiżi li trid issir biex ikun jista' jitjieb il-livell ta' l-inbid illi jiġi prodott u jiġu magħrufa l-bżonnijiet tas- suq lokali u tas-swieq internazzjonali li kull produttur Malti jaspira illi jesporta lejh.

Wara kollox l-ebda klijent barrani ma jasal biex jaċċetta l-analiżi li jagħmel il-produttur.

Minbarra li kien inbeda x- xogħol biex ikollna laboratorji fejn persuni janalizzaw ir-riżultati b'mod individwali u jaraw illi l-produzzjoni tkun tajba u ta' livell aċċettabbli, bdejna naħdmu wkoll biex ikollna awtorita' jew bord illi finalment jiċċertifika anke l-kwalita' ta' l-inbid illi jkun qed jiġi prodott.

Jien konvint li għaddej ix-xogħol biex tiġi mwaqqfa din l- awtorita' li nħasset il-ħtieġa li titwaqqaf matul is-snin li għaddew meta l- produzzjoni lokali ta' l-inbid bdiet miexja fuq passi tajbin u bdiet tieħu xejra iktar teknoloġika u iktar serja milli kienet matul is-snin ta' qabel.

Jien konvint ukoll li l-bażi tal-ħidma u l-investiment kollu li sar matul is-snin li għaddew wassal biex iktar persuni juru interess fit- tkabbir ta' l-għeneb għall-produzzjoni ta' l-inbid b'mod professjonali.

Ilum mhux il-vintners jagħmlu l-analiżi, imma nsibu diversi produtturi żgħar li jagħmlu analiżi tal-prodott tagħhom huma stess.

L-Att dwar l- Inbid jispeċifika li produttur jeħtieġ liċenzja sabiex juża 4,000 kilo għeneb għall-għasir.

Sur President, jien konvint illi hawn għandna numru sostanzjali ta' persuni, li għadna nistgħu nsejħulhom dilettanti f'pajjiżna, illi jagħsru 4,000 kilo jew inqas u qegħdin jagħmlu analiżi tal- prodott illi jkollhom.

Naf persuni li jipproduċu ammonti żgħar ta' nbid li ħafna drabi jużawh għall-bżonnijiet tagħhom u tan-nies ta' madwarhom, u huma stess qegħdin jagħmlu analiżi aħjar tar-riżultat finali milli kien isir ftit tas-snin ilu.

Dan huwa pass importanti jekk aħna verament irridu naraw bidla fil-kultura tal-produzzjoni ta' l-inbid f'pajjiżna, bidla illi matul is-snin li għaddew wasslet biex il-bidwi ma jkunx kuntent illi sempliċement jipproduċi l-għeneb u jaqtgħu bejn Santa Marija u l-Vitorja biex imur għall-għasir, imma beda jifhem li anke ġurnata jew tnejn fil-qtugħ tal-għenba tagħmel differenza kbira fir-riżultat aħħari tal- produzzjoni ta' l-inbid.

Sur President, illum għandna bdiewa f'pajjiżna li m'għadhomx jikkuntentaw li jaqtgħu l-għeneb it-Tnejn u jagħsruh is-Sibt bħalma kienu jagħmlu sa ftit snin ilu.

Illum aktar bdiewa qed ifittxu li jakkwistaw riżultat tajjeb fil-kwalita' ta' l-għenba u fl-inbid illi jkunu qegħdin jipproduċu għas-suq lokali li ħafna minnu jispiċċa wkoll fuq l- imwejjed ta' diversi restaurants illi għandna f'pajjiżna.

Għalhekk, Sur President, hemm bżonn li nieħdu pożizzjoni ċara għal dak li jirrigwarda l-protezzjoni tal-produzzjoni lokali, li barra li hija marbuta prinċipalment mal-vintners il-kbar, hija marbuta wkoll ma' persuni li jagħsru kwantita' ta' għeneb għal użu pjuttost ristrett.

Jekk verament ma rridux inkissru dak illi ksibna matul is-snin li għaddew, irridu nkomplu nsaħħu l-pożizzjoni tad-diversi produtturi li għandna fis- suq lokali.

Sur President, jien konvint illi llum il-bidwi Malti qiegħed f'pożizzjoni illi jipproduċi l-aħjar għenba għall-użu tal-produzzjoni ta' l-inbid u nappella lill-Ministru responsabbli mill-agrikoltura li meta naslu biex niddiskutu l-Liġi dwar l-Inbid, din id-diskussjoni tkun marbuta mal-produzzjoni u mal-kwalita' reali tal-prodott lokali, ma' l- iżviluppi illi ġraw matul is-snin li għaddew u mal-ħarsien veru ta' dak illi huwa l-prodott ġdid lokali li beda jiżvillupa matul is-snin illi għaddew.

Irridu noqogħdu attenti li waqt id-diskussjoni ta' din il- leġislazzjoni minflok ma ngħaddsu rasna u noqogħdu ngħidu li fis-snin li għaddew ma sar xejn minn ta' qabilna, inkunu qegħdin f'pożizzjoni illi dak li jkun qed jiġri u dak illi nkunu qegħdin nagħmlu, nagħmluh fir-rispett ta' l-iżvilupp illi jkun sar, fir-rispett ta' min jipproduċi dan il-prodott u fir-rispett ta' dawk kollha li matul is-snin li għaddew investew f'dan is-settur u għadhom għaddejjin bir-ritmu illi jkomplu jinvestu.

Nirringrazzjak, Sur President.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Joe Cilia.

ONOR.

JOE CILIA (Segretarju Parlamentari): Sur President, jien ma xtaqtx nikkummenta fit-tul dwar dan il-liġi li d-diskussjoni dwarha qisha żvolġiet fuq żewġ oqsma partikolari.

Fil-fatt saru kummenti li għandhom x'jaqsmu ma' l-industrija ta' l-inbid - u smajna suġġerimenti tajbin min-naħa ta' l-Oppożizzjoni - u kummenti oħra li għandhom x'jaqsmu ma' l- aspett ekonomiku.

Jien nixtieq nikkummenta fuq ċerti affarijiet li ssemmew mill-Oppożizzjoni għaliex forsi min qed jismagħna jista' jikkonfondi ruħu.

Tajjeb illi wieħed jinnota li din l-emenda tikkonċerna taxxa tas-sisa ta' 5ċ fuq kull litru nbid u din it-taxxa qed issir kemm fuq il-prodott importat, kif ukoll fuq il-prodott lokali.

Imma ta' min jgħid li ħafna drabi l-argumenti min- naħa ta' l-Oppożizzjoni tant infetħu li ma baqgħux jiffokaw fuq din l- emenda li għandna quddiemna u meta wieħed jibda jisma' l-kummenti li bdew isiru, li aħna m'aħniex Gvern soċjalista, li tlifna l-kuxjenza soċjali u li qed ngħakksu liż-żgħir, tibda tiddubita kemm dawk li qed jisimgħu qed jifhmu li kulma qed jingħad hawnhekk huwa li se tiżdied taxxa ta' 5ċ fuq kull litru nbid.

Fl-opinjoni tiegħi, l-effett ta' din it-taxxa fuq il-konsumatur - bħal fil-każ tat-taxxa speċjali fuq il-banek - hija negliġibbli.

Barra minn hekk, irridu ngħidu li l-industrija ta' l-inbid ilha tgawdi protection levy ta' Lm1.50 u din kienet tagħmilha diffiċli ħafna għall-kompetizzjoni minn barra.

Naħseb li minħabba s-sitwazzjoni finanzjarja li ħallielna l- gvern preċedenti u wara li ilha tgawdi protezzjoni għal żmien daqstant twil wasal iż-żmien li din l-industrija tagħti l-kontribut tagħha.

Din it-taxxa ta' 5ċ m'għandhiex issib xi ostakli kbar meta titpoġġa fil-kontest proprju tagħha.

Hawnhekk irrid ngħid li dan huwa każ li juri kemm it-taxxa tas-sisa tista' tkun taxxa effiċjenti u effettiva.

Fil-fatt permezz ta' dan l-Abbozz ta' Liġi l-Gvern se jibda jintaxxa prodott speċifiku u tajjeb li wieħed isemmi x'inhuma l-effetti pożittivi ta' din it-taxxa.

L-ewwel aspett pożittiv tagħha huwa li s-self-employed m'għadx għandu l-inkwiet li jrid joqgħod jimla d-dokumenti kull tliet xhur bħalma kien jagħmel taħt is- sistema tal-VAT, il-famuża taxxa li l-poplu tagħna daq u li fl-elezzjoni li għaddiet wera b'mod kategoriku li ma niżlitlux tajjeb.

Tajjeb ngħidu li l-bidla mis-sistema tal-VAT għal dik tas-CET ħelset lil eluf ta' negozjanti mill-burden ta' ħafna proċeduri amministrattivi.

Imma donnu li l-Oppożizzjoni ma jogħġobhiex issemmihom dawn l-affarijiet.

Niftakar li kemm-il darba kienu jiġu għandna numru ta' self-employed żgħar għax il-mili tal-formoli kien joħolqilhom konfużjoni sħiħa, barra l-ħafna inspections li kienu jsiru u affarijiet bħal dawn li litteralment iġġammjaw il-kummerċ f'pajjiżna.

Tajjeb li wieħed jgħid illi issa l-burden amministrattiv m'għadux mifrux fuq kulħadd b'mod li kull ħanut kien sar qisu kollettur tat- taxxa, imma t-taxxi qed jinġabru mill-importaturi.

Kieku għadna bis-sistema tal-VAT u kienet issir din it-tip ta' tassazzjoni fuq dan il-prodott speċifiku kienu jinħolqu komplikazzjonijiet amministrattivi minħabba r- rati differenti li kienu jeżistu fuq prodotti partikolari u anke minħabba s-sistema tar-refunds.

Imma dawn l-affarijiet f'pajjiżna jappartjenu għall- passat għaliex issa għandna taxxa sempliċi li kulħadd jista' jifhimha u biha jaf fejn qiegħed.

Il-ġbir ta' din it-taxxa u l-accounting procedures huma mifruxin fuq min jiflaħ jidħol għal dan it-tip ta' burden, ngħidu aħna l-importuturi u l-produtturi lokali ta' ċerta statura.

L-Oppożizzjoni tħobb tqabbel id-dħul mit-taxxa tal-VAT mad-dħul minn din it-taxxa l-ġdida, imma ħafna drabi tinsa illi l-VAT ġiet mibdula bl-ETI fuq l-importazzjoni, l-ETS fuq is-servizzi u l-ETP fuq il-prodotti, u meta tagħmel il-paraguni tikkonċentra biss fuq l-ETS u l-ETP.

Huwa importanti li l-paraguni jinħadmu fuq it-tliet tipi ta' taxxi.

Min-naħa ta' l-Oppożizzjoni għadna kemm smajna li dan il-Gvern m'għandux direzzjoni u li m'huwiex kompetenti biżżejjed biex imexxi lil pajjiżna, pero' fl-istess ħin qed jgħidulna li aħna Gvern bla kuxjenza għaliex qed nagħmlu din it-taxxa, bħallikieku meta kellna s-sistema tal-VAT kollox kien miexi 'l quddiem.

Fil-fatt il- figuri juru li taħt is-sistema tal-VAT l-evażjoni tat-taxxa kompliet tikber kull sena, kuntrarju għal dak li qed jiġri b'din it-taxxa ġdida li introduċa l-Gvern Laburista.

Kieku l-VAT kellha s-suċċess kollu li l- Oppożizzjoni tattribwilha, tant li għadha toħlom li terġa' ddaħħalha jekk xi darba terġa' tkun fil-gvern, u kieku verament tefgħetna fit-triq it- tajba f'dak li għandu x'jaqsam ma' ġbir ta' finanzi pubbliċi, kieku ma konniex insibu ma' wiċċna dik il-qagħda mwiegħra fil-finanzi pubbliċi.

Imma donnu li l-Oppożizzjoni ma tagħtix kas dawn l-affarijiet u n- negattiv tipprova titfgħu fuq dan il-Gvern.

Tajjeb li wieħed jgħid li l-għaqal u l-effiċjenza li miexi bihom il-Gvern f'dan il-qasam qed jagħtu r-riżultati u biżżejjed ngħidu li matul din is- sena l-iżbilanċ naqas b'iktar minn Lm20 miljun.

L-Oppożizzjoni bdiet tistaqsi minn fejn ġiet din id-differenza u għalkemm smajna li kien hemm xi żbalji fil-pubblikazzjoni ta' ċerti ċifiri, il-fatt huwa li bejn l-istima u ċ-ċifri attwali hemm Lm20 miljun differenza favur tagħna.

Jien nixtieq inkun naf x'kienet tgħid l-Oppożizzjoni kieku l-Gvern naqas li jiġbor dawn l-Lm20 miljun.

Is-sistema tas-CET daħlet fil-pajjiż mingħajr ħafna nkwiet u preokkupazzjoni fost il-poplu tagħna u fil-fatt il-proċess kien wieħed trankwill u mimli djalogu mal-poplu.

Jien ċert li s-sempliċita' ta' din it-taxxa se tkompli tagħtina riżultati.

Pero' nistgħu ngħidu li ġara l-istess ħaġa meta ddaħħlet is-sistema tal-VAT f'pajjiżna?

F'dan il- kontest nixtieq insemmi xi ħaġa li ma sssemmietx mill-Oppożizzjoni.

Kieku llum għadna bis-sistema tal-VAT u għadna mexjin fit-triq lejn sħubija sħiħa fl-Unjoni Ewropea, kieku qed niddiskutu t-tneħħija tal-levy ta' Lm1.50 li teżisti bħala protezzjoni fuq din l-industrija.

Kellu jkun il- Gvern preżenti li kixef il-maskra tal-Gvern preċedenti li b'daqqa ta' pinna kien se jneħħi madwar 400 levy u addio l-konsegwenzi li dawn kien se jkollhom fuq il-poplu tagħna, basta ninogħġbu ma' xi ħadd!

Jien naqbel li l-levies m'għandhomx jibqagħu għal dejjem, pero' għandhom jitneħħew gradwalment.

Din hi d-differenza bejn in-naħa tal-Gvern u n-naħa ta' l- Oppożizzjoni li qed jgħidulna li aħna bla kuxjenza!

In-naħa l-oħra kienet lesta li tneħħi kollox f'daqqa u miskin hu min jintlaqat, pero' aħna qed ngħidu li dan it-tip ta' protezzjonijiet għandhom jitneħħew gradwalment billi l-ewwel ngħinu lill-industrija tqum fuq saqajha, ngħinu lil min għandu bżonn it-taħriġ u lil min għandu bżonn jimxi 'l quddiem fit- teknoloġija biex dan il-pass isir fl-aħjar interess ta' pajjiżna u mhux fl- aħjar interess ta' xi ħadd ieħor li jkun qiegħed jimponi fuqna.

Nixtieq nikkonkludi billi ngħid li aħna għandna żewġ miri ewlenin: L- ewwelnett irridu nsaħħu l-industrija Maltija u t-tieni nett irridu nneħħu l- iżbilanċ ekonomiku kbir illi ħallielna ma' wiċċna Gvern Nazzjonalista.

Aħna fiduċjużi li mexjin fid-direzzjoni t-tajba u fil-fatt fir- relazzjonijiet internazzjonali tagħna ma' l-Ewropej qed ninnegozjaw it- twaqqif ta' free trade zone fuq perjodu ta' bejn tlieta u ħames snin.

Aħna għandna l-ħila li nilħqu dan l-iskop u jekk hawn xi ħadd li qed jaħseb li l-Unjoni Ewropea se tifirxilna xi sodda jekk nidħlu fi sħab kummerċjali, naħseb li jkun qed jgħix f'dinja li tħares biss lejn il-futur immedjat u mhux fil-bogħod.

Aħna li jinteressana huwa l-poplu tagħna.

Pero' l-Oppożizzjoni jogħġobha tibqa' toħlom, bħallikieku disa' snin ma kenux biżżejjed!

Għandna Oppożizzjoni li għadha tibki u tħambaq l- istess politika falluta li ġiet miċħuda b'mod kategoriku mill-poplu tagħna, pero' donnu għall-Oppożizzjoni l-maġġoranza tal-poplu ma tiswa xejn f'dan il-pajjiż.

Ovvjament għandha kull dritt tagħmel dan, pero' jien niddubita kemm se titwemmen wara l-esperjenza li daq pajjiżna.

Grazzi, Sur President.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, illum qegħdin niddiskutu liġi dwar żieda fis-sisa fuq il-prodott ta' l-inbid.

Kif għidna waqt id-diskussjoni tal-Budget, aħna m'aħniex kontra li jsiru żidiet fit-taxxi fuq prodotti bħalma huwa l-inbid, il-whisky u s-sigaretti.

Pero' wieħed irid jitkellem fuq żewġ issues bażiċi li tpoġġi quddiemna liġi bħal din: L-issue tad- dħul tal-Gvern u - relatat miegħu - l-amministrazzjoni finanzjarja, il- politika fiskali u l-policies tal-Budget tal-Gvern, u l-issue l-ieħor li jirrigwarda l-qasam tal-manifattura f'pajjiżna, għaliex finalment din hija taxxa fuq il-prodott lokali wkoll u allura l-manifattura f'Malta b'xi mod jew ieħor se tiġi affettwata.

Sur President, il-benessere fil-pajjiż jiddependi primarjament minn sistema fiskali effettiva u effiċjenti.

Illum, għall-grazzja tal-Bambin, f'dan il-Parlament kulħadd qiegħed jaqbel illi pajjiżna ma jistax jgħaddi mingħajr sistema ta' tassazzjoni.

Nifhmu wkoll illi t-taxxi ħadd ma jħobb iħallashom; jien ma naf b'ħadd illi jieħu gost jirċievi xi kont tat-taxxa.

Huwa fatt ukoll illi ħafna nies jipprovaw b'xi mod jew ieħor ma jħallsux it-taxxa; hawn min għandu riżorsi biżżejjed biex iqabbad nies jagħtuh pariri kif jagħmel dan, u hawn min isib mezzi u toqob fil-liġijiet tagħna biex jevadi t-taxxa u l-liġi ma tkun tista' tagħmillu xejn.

Addirittura hawn min jikser il-liġi billi jagħmel stqarrijiet foloz dwar id-dħul mill- attivita' tiegħu biex ikun jista' jiffranka t-taxxa.

Għalhekk irridu nsibu sistema ta' tassazzjoni f'pajjiżna li tkun effettiva u effiċjenti fis- sens li prinċipalment jirnexxilha żżid id-dħul tal-Gvern mingħajr ma tnaqqas ir-ritmu ekonomiku.

Għaliex?

Għaliex faċli li tgħid li se tagħmel taxxa u taħdimha fuq il-calculator biex tara kemm se ddaħħal flus minnha.

Per eżempju, faċli tgħid li jekk iżżid id-dawl u l-ilma, iddaħħal iktar miljuni.

Pero' trid tara x'effett se jkollhom dawn iż-żidiet fuq il- ħaddiem, fuq min ibigħ, fuq min jimmanifattura u fuq min jagħti servizz, u trid tara jekk dik it-taxxa li tkun se tagħmel hijiex se taffettwa d- deċiżjonijiet li jieħdu kemm il-produtturi, kif ukoll il-konsumaturi.

Liġi tajba ta' taxxa hija liġi li tkun newtrali fl-effett fuq id- deċiżjonijiet li jieħu manifattur, negozjant jew xi ħadd li jagħti servizz.

Għaliex?

Għaliex b'hekk il-produttur jew min qed jagħti servizz jieħu deċiżjonijiet illi huma l-aktar effiċjenti u mhux jieħu deċiżjonijiet li jistgħu ma jkunux effiċjenti, imma se jnaqqsulu t-taxxa.

U din hija d- differenza enormi li teżisti bejn is-sistema tal-VAT u s-sistema ta' cocktail ta' taxxi li daħlu fis-seħħ mill-1 ta' Lulju, 1997.

It-taxxa tal-VAT m'għandha l-ebda impatt fuq id-deċiżjonijiet tan- negozju u allura tixpruna l-effiċjenza, filwaqt li fis-sistema tas-CET ma jingħataw l-ebda refunds u allura din it-taxxa qed teħel kullimkien bħat- tajn għaliex dak li jkun qed joqgħod attent x'tip ta' organizzazzjoni ta' negozju se jagħmel biex jibqa' taħt is-ceiling ta' Lm6,000 ħalli ma jħallasx l-ETS.

Illum il-problema l-kbira li għandu l-Gvern hija li m'għandniex sistema effettiva ta' taxxa u jagħmel kemm jagħmel taxxi bħal din li qegħdin niddiskutu llum, l-income li qed ikollu mis-CET xorta dejjem qed jitbaxxa minħabba l-mod kif qed tiġi amministrata din it-taxxa.

Niftakar li fid-debate maratona li konna għamilna f'Ġunju tas-sena l-oħra, jien ipprovajt niftaħ għajnejn il-Prim Ministru u l-Ministru tal-Finanzi u għidtilhom li meta jibdew jilagħbu bl-exemptions, ikunu qegħdin jilagħbu bin-nar - u llum jidher li n-nar qed iħeġġeġ ġmielu - għax ladarba jingħataw l-exemptions, they get out of hand u ma jkunux jistgħu jiġu kkontrollati.

Fil-fatt ladarba jibdew jingħataw l-exemptions, jagħmlu konsentura fil-kostruzzjoni li maż-żmien tibda tiftaħ u tiftaħ, minħabba interpretazzjoni u tiġbid fil-liġi, u tibda thedded li twaqqa' l-bini kollu.

Sfortunatament dak li qed jiġri llum, ftit xhur wara li bdiet taħdem is-CET għaliex dan it-tip ta' taxxi jnaqqsu r-ritmu ta' l- ekonomija.

Bħala eżempju, nerġa' nsemmi t-taxxa fuq id-dawl u l-ilma, li ħafna drabi nibqa' speechless quddiemhom u ma nifhimx kif il-Prim Ministru jkollu l-kuraġġ li għal diversi drabi jiġi hawnhekk u jgħidilna li dawn it- taxxi saru mingħajr ma ġew studjati.

Dawn huma d-dikjarazzjonijiet li għamlu l-Ministri ta' dan il-Gvern.

Sal-lum din it-taxxa għadha qed toħolqilhom terremoti fil-Budget.

Sur President, nafu li wasalna fl-aħħar ta' Mejju 1998 u għadna qed niddiskutu l-Budget li tħabbar f'dan il- Parlament f'Novembru ta' l-1997?

Ilna seba' xhur niddiskutu Budget li suppost qed jagħti l-effetti tiegħu u qed jiġi enacted, u suppost li diġa' qed naħsbu f'Budget ieħor.

Fil-fatt f'dan il-Parlament mhux qegħdin niddiskutu l-liġijiet li joħorġu mill-miżuri tal-Budget bħalma jsir kull sena, imma għadna qegħdin niddiskutu s-sustanza tal-Budget u kif għandhom isiru ċerti taxxi li ġew imħabbra fil-Budget.

Il-poplu qed jipprova jgħid lill-Gvern li se jiġi milqut ħażin mhux għax se jħallas iktar taxxi imma għax se jkollu mażra ma' saqajh waqt li jkun qed jipprova jimxi 'l quddiem.

Imma dan il-Gvern għandu record li jimxi kontra r-rieda ta' kulħadd u f'din il-kwestjoni miexi kontra dak li qed jgħidulu l-unions, tal-lukandi u ta' l-industrija u mbagħad erġajna bdejna bil-piki ma' xulxin fis-sens li jekk xi ħadd jingħata ftit iktar mill-ieħor, allura jqum xi ħadd ieħor u jgħid li l-qbil li sar m'għadux jgħodd.

F'din is-sitwazzjoni tal-biki ġab lil pajjiżna dan il-Gvern u dan huwa t-tip ta' djalogu li għaddej!

Il- Gvern qed juri inkompetenza fit-tmexxija ta' pajjiżna għaliex ma' ċerti oqsma jitkellem mod u ma' oqsma oħra jitkellem mod ieħor.

Issa meta jibdew jirċievu l-kontijiet u jsibu li marru ħażin, kulħadd jerġa' jibda joqmos.

Dawn huma l-bużullotti li mexjin bihom f'pajjiżna għaliex il-Gvern minflok studja qabel biex jara x'se jkunu l-effetti taż-żidiet fid-dawl u l-ilma, ġie jaqa' u jqum minn kulħadd.

Dawn l-affarijiet kien jagħmilhom Ġaħan li kien jagħmel dak li jfettilu mingħajr ma joqgħod jaħseb x'se jkunu l- konsegwenzi.

U llum għandna kaos sħiħ fil-pajjiż.

Ngħaddi issa biex nitkellem fuq xi ħaġa differenti.

Il-bieraħ il- Ministru qalilna li l-privatizzazzjoni se tqanqal il-fiduċja tal-barranin f'pajjiżna.

X'fiduċja tista' tqanqal din il-privatizzazzjoni meta s'issa għadna la nafu x'se jkunu l-kontijiet tad-dawl u l-ilma, la nafu x'tip ta' taxxa indiretta se jkollna fi żmien sena oħra, la nafu jekk hux se terġa' tiddaħħal il-VAT u lanqas kif se jiġu ntaxxati l-prodotti lokali?

Dan huwa n-nifs ġdid li rridu nagħtu lil pajjiżna?!

Jien ngħid li dan huwa qtugħ ta' nifs għaliex kull darba li jiftaħ ħalqu xi ħadd, kulħadd jistenna biex ħiereġ il-Gvern.

Il-Ministru qalilna wkoll li l-aħħar Budget li għamel dan il-Gvern kien a directional change.

X'direzzjoni tah il-Budget lil dan il-pajjiż?

Jien ngħid li tah direzzjoni zigzag li s'issa ma wasslitna mkien.

Qalilna wkoll li wasal iż-żmien li f'pajjiżna jibdew jispiċċaw s-sussidji.

Kemm jinbidlu ż-żmenijiet!

Fil-Budget ta' l-1995 aħna bdejna nitkellmu fuq il-welfare gap u daħħalna l-miżura taċ- children's allowance fejn għidna li dawk li jaqbżu ċertu dħul m'għandhomx għalfejn jingħataw iċ-children's allowance.

Dak iż-żmien in-naħa l-oħra ma tantx fehmitha d-directional change għaliex ma nafx kemm-il qlajja qalgħat u kemm-il programm għamlu fuq ir-radio biex jikkritikaw din il-miżura.

Imma llum qegħdin jitkellmu fuq il-welfare gap għax qed jiffaċċjaw ir-realta' u aħna, li m'aħniex irresponsabbli, naqblu li għandhom jitkellmu fuq il- welfare gap u lesti biex nitkellmu magħhom għax aħna interessati li naraw lil dan il-pajjiż jimxi 'l quddiem b'mod serju.

Ma rridux ninsew li meta n- naħa tal-Gvern kienet fuq din in-naħa kienet tipprova tagħmel sabutaġġ lil kull ħaġa li konna nagħmlu bħalma ġara wkoll fil-każ tal-VAT.

Il-bieraħ il- Ministru qalilna li m'huwiex veru li kienu jħajru lin-nies biex jevadu t- taxxa meta kienu jagħmlu l-kampanji kontra l-VAT.

U kif jgħidu l- Amerikani, lill-Ministru ngħidlu: Tell it to the marines.

Issa donnhom saru midħla ta' l-Amerikani għaliex ma ġewx biss biex jagħtuhom pariri kif jirbħu l-elezzjoni imma qed jindaħlulhom anke dwar lil min għandhom jiffavorixxu fl-għoti tat-tenders.

Min jaf min bagħathom?!

Sur President, mhux kulħadd jaf li meta kien hawn il-battalja kontra l- VAT, din ma kenitx kontra l-mili tal-formoli li kien isir darba fis-sena - u mhux darba fi tliet xhur, kif għadu kemm intqal, għaliex in-negozjanti l- kbar kienu jimlew il-formoli kull tliet xhur - imma l-problema kienet l- income tax u l-ġlieda kienet fuq l-evażjoni tat-taxxa, dik li llum qed isejħulha l-moralita' fiskali?!

Mhux kulħadd jaf li meta kienu jmorru jsefsfu f'widnejn in-nies fid-djar tagħhom li se jneħħu l-VAT, l- impressjoni li kienu qed jagħtuhom kienet li magħha se ttir kull ħaġa li tikkontrolla l-evażjoni tat-taxxa?

Jien niftakar li f'dan il-Parlament meta konna fil-gvern kont sfidajthom biex jgħidulna x'se jagħmlu bil-cash registers u meta wieħed minnhom qal li l-cash registers m'humiex se jneħħuhom, l-oħrajn kollha ta' warajh qabżu fuqu u qalulu biex joqgħod kwiet u ma jgħid xejn.

U huma kien jaqblilhom li ma jgħidu xejn ħalli jagħtu l-impressjoni li se jneħħuhom.

Possibbli li l-Ministru ma jafx li kulħadd jiġi impressjonat bir-reklami?

Nistgħu nieħdu eżempju ta' reklam ta' karozza li fiha jkun hemm tfajla li trid seba' għajnejn biex tħares lejha.

Veru li m'intix se tixtri t-tfajla, imma l-impressjoni tat-tfajla tista' ġġiegħlek tixtri l-karozza.

Il-verita' hi li meta kienu qegħdin jgħidu li se jneħħu l-VAT, kienu qegħdin jgħidu li se jisfrondaw il- moralita' fiskali fil-pajjiż u kulħadd ikun jista' jagħmel li jrid.

Dawn l- affarijiet bellgħulu lill-poplu tagħna!

Dan il-Gvern ħataf il-poter ibbażat fuq l-immoralita' fiskali u llum qed inbatu l-konsegwenza.

Lilna jiġu joqogħdu jgħidu fuq il-moralita' fiskali?!

Insew li kienu huma li ħajru lil kulħadd li jista' jevadi t-taxxi kemm irid?!

Issa jridu jaraw kif se jikkontrollaw u wara li neħħew l-audit trail li kien jeżisti taħt is- sistema tal-VAT, nefħu l-proċedura tar-random sampling biex jagħtu l- impressjoni li qed jagħmlu xi ħaġa fuq il-moralita' fiskali.

Jien ngħid li rridu noqogħdu attenti għaliex il-proċedura tar-random sampling hija sistema ta' statisitka tajba biex tagħżel sample u biex tara li l- affarijiet isiru b'ċerta oġġettivita', imma r-random sampling ma jagħtikx ċerti drittijiet.

Ftit ilu kelli laqgħa ma' grupp ta' nies self-employed li staqsewni fuq is-sistema tar-random sampling.

Jien m'għamiltx bħalma kien jagħmel il-Prim Ministru li għandna llum meta kien jiltaqa' man-nies u joqgħod jikkargahom kontra l-VAT, imma lil dawn in-nies spjegajtilhom li d- Dipartiment tat-Taxxi għandu dritt jibgħat għal kulħadd f'dan il-pajjiż biex jiċċekkja d-dokumentazzjoni tiegħu.

M'hijiex ħaġa prattika li jibgħat għal kulħadd, imma bilfors irid jibgħat għal xi wħud, u dejjem jibgħat għal dawk li jkollu suspett fihom u mbagħad jista' jagħżel li jibgħat għal nies oħrajn biex jiċċekkja l-kotba tagħhom.

Fl-opinjoni tiegħi, ir-random sampling huwa sistema tajba kif issir din l-għażla biex jiġu ċċekkjati l- kotba skond il-liġi.

Imma ma nonfħux iktar minn hekk għax hemm il-limitu tal-liġi.

Il-liġi teżisti mhux biex tgħin liċ-ċittadin jevadi t-taxxi, imma biex tipproteġi liċ-ċittadin kontra l-abbuż tal-poter.

Jien ngħid li rridu noqogħdu attenti mill-abbuż tal-poter għaliex ma neħux pjaċir nisma' rapporti li lil xi ħadd li jkun intgħażel bis-sistema tar-random sampling daħlulu biex jagħmlulu xi inspection.

Dawn huma affarijiet normali?!

Il- Gvern qed jipprova jgħatti xturu għax jaf li l-moralita' fiskali f'pajjiżna għamilha duħħan u allura taparsi qed jagħmel xi ħaġa.

Jekk verament irridu ngħinu l-moralita' fiskali, irridu nerġgħu ndaħħlu sistema li tagħmel sens bħalma kienet is-sistema tal-VAT.

Il-bieraħ smajna wkoll li llum l-income tax qed tinġabar għax il-ħaddiema ta' l-Inland Revenue Department xammru l-kmiem u bdew jaħdmu.

Jien irrid ngħid lill-Ministru li rridu noqogħdu attenti li ma naqgħux fit-tentazzjoni li naħsbu li x-xemx reġgħet bdiet tiela' f'Ottubru ta' l-1996.

Jien naf x'kien qed jiġri fl- Inland Revenue Department u l-Ministru jista' jiċċekkja kemm saru assessments fl-1995.

Aħna konna mexjin lejn sitwazzjoni fejn ridna nġibu lil kulħadd up to date kemm f'dak li għandu jieħu, kif ukoll fl-arretrati biex inkunu nistgħu ndaħħlu s-sistema tal-Final Settlement System.

Ma noqogħdux nilludu ruħna li sar xi miraklu u f'daqqa waħda l-Gvern sar effiċjenti, għax dan m'huwiex il-każ.

L-affarijiet kienu qegħdin jiġu ppjanati u implimentati u kienu mexjin sewwa.

Nixtieq nagħlaq billi nikkummenta fuq dak li għadu kemm qal is-Segretarju Parlamentari, l-Onor.

Joe Cilia dwar il-VAT, fejn reġa' rrepeta l-argumenti li saru meta konna qegħdin niddibattu s-CET.

Qalilna li s-CET hija taxxa effiċjenti għax il-formoli mhux qed jimtlew kull tliet xhur.

Fir-realta' l-formoli kienu jimtlew darba fis-sena mis-self-employed iż-żgħar.

L-Onor.

Joe Cilia qalilna li dawn in-negozjanti kienu jmorru għandu u jgħidulu li riedu jimlew dawn il-formoli li qabel qatt ma kienu jimlewhom.

Jien ngħid li l-Onor.

Cilia jmissu fakkarhom li skond il-Liġi ta' l-Income Tax li daħlet fl-1948, dawn iridu jżommu l-kotba kollha tan-negozju tagħhom, jagħmlu l-accounts kollha u r-returns bil-kotba jintbagħtu lill-Inland Revenue Department.

Fil-fatt is-sistema tal-VAT kulma għamlet kien li ġabet iktar dixxiplina biex kulħadd jobdi l-liġijiet li diġa' kienu jeżistu fil-pajjiż u li ma sarux minħabba l-Liġi tal-VAT.

Qalilna wkoll li dan il- mili ta' formoli ġġammja n-negozju f'pajjiżna.

U lill-Onor.

Cilia ngħidlu: Mela llum qed jimtlew formoli għaliex dan il-pajjiż ilu iktar minn 15-il sena ma jara ġġammjar fin-negozju u f'kull qasam ta' l-ekonomija bħalma hawn!

L-Onor.

Cilia qal ukoll li r-retailers m'għadhomx jiġbru t-taxxa.

Kif tista' tgħid li m'għadhomx ġabbara tat-taxxa meta qed iħallsu t-taxxa qabel ma jiġbruha?

Din hija d-differenza bejn is-sistema tat-tassazzjoni preżenti u s-sistema tal-VAT: Taħt is-sistema tal-VAT kienu jiġbru t- taxxa, imbagħad xhur wara jħallsuha lill-Gvern, mentri issa jħallsu t-taxxa lill-Gvern mingħajr ma jingħataw refunds ta' l-ETS u ta' l-ETP u xhur wara jiġbruha huma.

Staqsi lil kull min hu f'sensih liema hi l-aħjar sistema, jekk hux li l-ewwel tiġbor it-taxxa mbagħad tħallasha lill-Gvern jew inkella li l-ewwel tħallas it-taxxa lill-Gvern imbagħad tiġborha wara u jekk xi ħaġa ma tbigħhiex, tinkisirlek, timmoffalek jew ma tibqax moda tibqa' mċappas bit-taxxa għax taħt is-sistema tas-CET ma jeżistux refunds.

Inkunu qed nidħku bin-nies meta nipprovaw ngħidulhom li r-retailers m'għadhomx ġabbara tat-taxxa.

L-Onor.

Cilia qal ukoll li kieku llum m'aħniex niddiskutu din l-emenda, konna nkunu qegħdin niddiskutu t-tneħħija tal-levies u reġa' saħaq li aħna konna se nneħħu l-levies bil-moħbi.

Dan m'hu veru xejn.

Jien kont nagħmel ġranet sħaħ il-Verdala Hotel f'diskussjonijiet mal-constituted bodies kollha u mad-dipartimenti tal-gvern konċernati, fosthom id-Dipartiment ta' l-Agrikoltura u d-Dipartiment tad-Dwana, dwar il-prodotti li jiġu mportati f'Malta wieħed wieħed, u kif se jiċċaqilqu l-levies fuqhom.

Dan l- eżerċizzju għamilnieh u kellna nerġgħu niddiskutu t-tieni fażi fejn kellna nneħħu iktar levies bi qbil ma' kulħadd, imma mbagħad ġiet l- elezzjoni u kollox waqaf ħesrem.

Jiġifieri m'hu veru xejn li aħna konna se nneħħu l-levies mingħajr konsultazzjoni ma' ħadd.

Aħna qatt ma ggvernajna bl-addoċċ bħalma qed jagħmel dan il-gvern u nerġa' nsemmi d- dawl u l-ilma għax bħal ħafna affarijiet oħra trid tkun Gvern ta' l-addoċċ biex tagħmel taxxi mingħajr ma tistudjahom qabel.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Nistieden lill- Ministru tal-Finanzi u Kummerċ biex jagħmel il-winding up.

ONOR.

LEO BRINCAT: Madam Speaker, nixtieq nirrispondi fil-qosor xi punti li tqajmu min-naħa ta' l-Oppożizzjoni.

L-ewwel kritika li saret kienet li f'Lulju tas-sena l-oħra, bl-introduzzjoni tal-Liġi tas-CET, il- Gvern kien raħħas il-prezz ta' l-inbid importat u konsegwenza ta' dan kien naqqas il-protezzjoni għall-inbid prodott lokalment.

Fil-fatt bl- introduzzjoni tas-sistema tas-CET, il-prezz ta' l-inbid importat kien raħas għax kull fejn kien hemm imposta l-levy fuq prodotti importati, ma kenitx se tiġi imposta wkoll it-taxxa ta' 15% ETI.

Il-prezz kien raħas ukoll għax filwaqt li l-ammont ta' levy fuq l-inbid kien se jibqa' ta' Lm1.50 kull litru, il-VAT li kienet titħallas fuq dik il-levy, jiġifieri 15% ta' Lm1.50, li jiġu madwar 22c5, kienet tneħħiet ukoll u ma ġietx ikkumpensata b'xi taxxa oħra.

Minkejja dan ir-roħs fil-prezz, il-protezzjoni li l-levy fuq l-inbid importat kienet tagħti lill-prodott lokali xorta baqgħet waħda sostanzjali, u dan huwa rifless fid-differenza fil-prezz bejn inbid importat u nbid prodott lokalment.

L-Onor.

Bonnici staqsa wkoll għaliex qed nieħdu din il-miżura.

Irrid ngħid li l-miżura li qed jieħu l-Gvern fil-preżent, li jżid is-sisa fuq l- inbid hija miżura fiskali li m'hijiex se tirrendi ħafna.

Jien niskanta kif il-ħabib tiegħi, l-Onor.

Josef Bonnici, qagħad jistaqsi lili kemm se jkun id-dħul tal-Gvern minn din il-miżura għaliex l-Estimi jitkellmu ċar u, jekk m'iniex sejjer żball, jipprovdu għal madwar Lm0.43 miljun dħul.

Din il-miżura saret biex intaffu ftit l-iżbilanċ finanzjarju, u kien biss ġest simboliku, bħalma għamilna fuq prodotti oħrajn bħalma huma s-sigaretti u l- ispirti li l-Gvern jidhirlu li jista' jżid it-taxxa tas-sisa fuqhom għax m'humiex soċjalment bżonnjużi.

L-Onor.

Bonnici staqsa wkoll jekk il-levy fuq l-inbid importat hijiex se titneħħa fid-dawl tad-diskussjonijiet li l-Gvern qed jagħmel ma' l- Unjoni Ewropea dwar iz-zona ta' kummerċ ħieles u x'se jkun l-impatt long- term ta' miżura bħal din fuq l-industrija lokali.

Jien ma tkellimtx b'mod kategoriku fuq it-tneħħija tal-levy, imma l-punt li rrid nagħmel huwa li l-industrija ta' l-inbid hija meqjusa bħala industrija fil-kategorija ta' l- agro-industries.

Fid-diskussjonijiet li kellna s'issa, il-Gvern diġa' għamel il-pożizzjoni tiegħu ċara - u dwar dan hemm qbil ukoll mal-korpi kostitwiti - li għar-rigward ta' ċerti prodotti maħduma lokalment, iridu jiġu negozjati arranġamenti speċjali minħabba n-natura sensittiva u strateġika tagħhom.

Il-maġġoranza ta' dawn il-prodotti huma prodotti agrikoli jew prodotti simili proċessati li minħabba raġunijiet strateġiċi jkun diffiċli għal Malta li żżomm bażi ta' produzzjoni tagħhom u għalhekk prodotti bħal dawn ikunu kompetittivi fis-suq internazzjonali taħt kondizzjonijiet ta' kummerċ ħieles.

Fil-fatt il-Gvern qed jipproponi li jiġu identifikati liema prodotti jaqgħu f'din il-kategorija u li jiġi diskuss x'inhi l-aħjar struttura kummerċjali applikabbli għalihom.

Qed nagħmluha ċara li l-arranġamenti dwar dan it-tip ta' prodotti m'humiex neċessarjament marbuta bil-perjodu ta' żmien ta' bejn tliet snin u seba' snin li qed jipproponi l-Gvern u li fih ikunu jridu jibdew iseħħu l- arranġamenti miftiehma bejn Malta u l-Unjoni Ewropea dwar iz-zona ta' kummerċ ħieles.

L-Onor.

Bonnici qalilna wkoll li dan il-Parlament m'għandux programm serju u li l-Gvern qed jitfixkel f'saqajh stess.

Ma nafx għaliex l-Onor.

Josef Bonnici qed jagħmel dan il-plejtu kollu dwar l-effett ta' din il- miżura fuq il-prezz tal-prodott, għaliex tajjeb li jkun jaf, Madam Speaker, li din il-miżura daħlet fis-seħħ fl-1 ta' Jannar ta' din is-sena u tant kienet mild li l-introduzzjoni tagħha lanqas inħasset u ħadd ma ta kasha.

Jiġifieri din m'hijiex xi ħaġa li għad irridu nagħmluha imma hija xi ħaġa li daħlet fis-seħħ erba' xhur u nofs ilu.

Ġejna kkritikati li dan il-prodott raħas meta daħlet s-CET u issa qed jerġa' jogħla.

Jien irrid ngħid li meta daħħalna s-CET, ir-roħs kien ferm iktar sostanzjali milli se jogħla l-prodott ta' l-inbid b'riżultat ta' din il-miżura fiskali.

GĦalkemm wieħed jista' jsemmi aspetti oħra li forsi qed joħolqu problemi fl-għoli tal-ħajja, żgur li din il-miżura fiskali li għandna quddiemna m'għandhiex dak id-double shot effect li rrifera għalih l- Onor. Bonnici fl-intervent tiegħu.

Nieħu gost nisma' lil min jitkellem kontra l-hidden economy u ningħaqad miegħu, imma rrid infakkar li ċerti kelliema Nazzjonalisti - li forsi llum m'għadhomx f'din il-Kamra - fi żmien leġislaturi oħrajn meta kien fil-gvern il-Partit Nazzjonalista b'mod indirett kienu jgħidu li l-hidden economy is a blessing in disguise.

GĦalhekk ikun tajjeb li nuru ftit konsistenza fl-approach tagħna lejn il- problema ta' l-ekonomija sommersa u naqbel ma' l-Onor.

Bonnici meta qal li m'għandniex insejħulha "ekonomija sewda" għax inkunu qisna qed nitkellmu b'xi termini razzisti.

Pero' ma nistax naqbel ma' l-Onor.

Bonnici meta qal li din il-miżura li qed nintroduċu hija rigressiva u anti-soċjali.

Irrid nippreċiża dak li qal l-Onor.

Bonnici meta kkwota dak li qal id- Direttur tas-CET fil-ħarġa ta' "The Times" tal-lum.

Fil-fatt id-Direttur tas-CET - jien erġajt iċċekkjajt dak li hemm rapportat biex inkun preċiż - ma qalx li saru 1,000 inspection u rriżulta li kien hemm 500 abbuż għaliex kieku s-sitwazzjoni kienet hekk, allura naqbel ma' l-Onor.

Bonnici li s-sitwazzjoni hija waħda nkwetanti.

Id-Direttur tas-CET qal li saru 1,000 inspection on a monthly basis fuq medda ta' erba' xhur u minnhom irriżulta li kien hemm madwar 500 abbuż.

Fil-fatt il-figura preċiża li ħarġet mill-istatistika uffiċjali tad-dipartiment hija li over four months kien hemm 4,131 inspections u nstab li kien hemm 488 każ ta' abbuż.

Dan ifisser li r-ratio m'huwiex ta' 50% kif implika l-Onor.

Bonnici imma huwa ferm iktar viċin it-12.5%.

Ħadt gost ukoll li l-Onor.

Dalli tkellem kontra t-tax avoidance.

Jien ngħid li jkunu x'ikunu d-differenzi bejnietna fuq affarijiet fiskali, almenu għandna nitkellmu iżjed fuq dan is-suġġett.

Meta kont qed nitkellem nhar il-Ġimgħa fil-għaxija tard inkoraġġixxejt lill-Kummissjoni għall- Moralita' Fikali, mingħajr ma ndħalt bl-ebda mod fl-operat tagħha - u aħna ma qatt ma ndħalnileha u m'għandna l-ebda intenzjoni li nindaħlulha - biex tkompli tintensifika l-ħidma tagħha b'mod proattiv billi tgħid lill-Gvern x'hemm bżonn isir iktar milli tidentifika punti li wieħed m'għandux jagħmel.

Nixtiequ nisimgħu suġġerimenti mingħand kulħadd dwar kif għandna nintensifikaw l-isforzi kollettivi tagħna dwar it-tax avoidance.

Jien ma naqbilx ma' l-Onor.

Dalli meta qal li s-CET ma rnexxietx għaliex m'hijiex taxxa effettiva li żżid id-dħul mingħajr ma tnaqqas ir-ritmu ekonomiku.

L- osservazzjoni tiegħi hija li għandha kemm għandha difetti s-sistema tas- CET, għandha l-vantaġġi tagħha wkoll.

GĦalhekk għall-benefiċċju ta' min qed jismagħna, irrid insemmi x'uħud minn dawn il-benefiċċji.

Fost dawn insibu li l-compliance costs għas-self-employed huma ferm inqas milli kienu taħt is-sistema tal-VAT; il-profitti għan-negozjanti huma ġeneralment iktar, minkejja dak li kien jingħad u dak kollu li għadu jingħad sal-lum u hemm inqas piż fuq il-cash flow tal-businesses peress li ħafna prodotti importati, inkluż il-materja prima u prodotti ta' natura kapitali, huma eżenti mill-ewwel mit-taxxa u n-negozjanti m'għandhomx għalfejn jistennew biex jieħdu refunds tat-taxxa li jkunu ħallsu.

Ma nistax naċċetta l- argument li din it-taxxa qed tiġi amministrata b'mod ħażin għax nemmen li d-Dipartiment qed jimxi bl-iktar mod effiċjenti.

U l-ikbar ċertifikat ta' dan tatulna rapporteur tal-Parlament Ewropew, li żgur m'għandhiex tendenzi soċjalisti, li meta ġiet hawn Malta kienet impressjonata bil-mod effiċjenti li bih qed jopera d-Dipartiment tas-CET li erbat ijiem qabel kien id-Dipartiment tal-VAT, ħalli nkun oġġettiv f'dak li qed ngħid.

L-Onor.

Dalli qal ukoll li huwa importanti li nitkellmu flimkien, Gvern u Oppożizzjoni, fuq il-welfare gap.

Bħalissa għaddejjin studji fuq il- private pensions u personalment naqbel li jekk naslu biex nagħmlu xi suġġerimenti iktar 'il quddiem fuq il-private pensions, irridu nitkellmu mhux biss mal-korpi kostitwiti fuq dawn l-affarijiet imma anke ma' l- Oppożizzjoni.

Jien nemmen li għalkemm għadha ma ttieħdet l-ebda deċiżjoni mill-Gvern dwar il-private pensions - u bl-ebda mod ma rrid norbot lill- Kabinett f'dan l-istadju meta għadna qed niżnu l-pros and cons tal-private pensions - huwa importanti li ma jsir xejn jekk ma jkunx hemm qbil mal- partners soċjali u ma' l-Oppożizzjoni.

Huwa importanti wkoll li kif Gvern u Oppożizzjoni taħt diversi leġislaturi wrew maturita' politika kbira fuq is-servizzi finanzjarji u waslu għal consensus, hekk ukoll jekk xi darba dan il-pajjiż jasal biex idaħħal il-private pensions, ikun min ikun hemm fil-gvern, għandu jkun hemm mhux biss konsultazzjoni ma' l-Oppożizzjoni - u l-kelma konsultazzjoni hija bħaċ-chewing gum, tiġġebbed - imma għandu jkun hemm qbil.

Naħseb li għandna nimxu f'din id-direzzjoni, ikun meta jkun li tiġi biex tittieħed deċiżjoni dwar dan l-aspett.

Irrid inkun pożittiv ukoll u ngħid li llejla ħadt gost nisma' lill- Onor. Dalli jitkellem fuq ir-random sampling.

Kien hemm kuntrast kbir bejn il-mod kif tkellem fuq dan is-suġġett is-Segretarjat il-ġdid għas- self-employed li twaqqaf fi ħdan il-Partit Nazzjonalista, fejn tkellem b'mod allarmist, u l-mod kif tkellem l-Onor.

Dalli fejn qal li li r-random sampling fih innifsu huwa tajjeb u kien raġel biżżejjed li meta tkellem ma' xi nies semma l-aspetti pożitivi tiegħu.

Jien naqbel li wieħed irid jilqa' kontra xi abbużi li jistgħu jsiru, imma sakemm jiġu osservati s- safeguards neċessarji - u hawnhekk qed nitkellmu fuq affarijiet ta' entry and search, u l-liġi stess tipprovdi li affarijiet bħal dawn ma jistgħux isiru ħlief bl-awtorizzazzjoni ta' maġistrat - ħadd m'għandu għalfejn jinkwieta għaliex aħna se nagħmlu l-investigazzjonijiet bl-iktar mod serju mingħajr ma nimpinġu xejn fuq id-drittijiet umani u d-drittijiet kostituzzjonali ta' xi ċittadin Malti.

Hawnhekk irrid inżid illi l-aspett tar-random sampling waħdu m'huwiex biżżejjed u għalhekk id-Dipartiment tas- CET qed jagħmel tajjeb li b'mod parallel u komplimentari ma' dak li qed jagħmel fuq ir-random sampling, qed jagħmel l-investigazzjonijiet tiegħu b'mod separat.

Kieku d-Dipartiment tas-CET jistrieħ biss fuq ir-random sampling, dan ma jkunx biżżejjed biex wieħed jikkumbatti l-problema tat-tax avoidance.

Jien ngħid li fuq ir-random sampling m'għandna xejn x'iħammrilna wiċċna għal dak li jirrigwarda drittijiet kostituzzjonali u drittijiet umani u se nkomplu mexjin f'din id-direzzjoni għax nemmnu li b'din il-miżura nkunu qegħdin nikkontribwixxu biex ikun hemm ċerta moralita' fiskali.

Inħeġġeġ lill-Partit Nazzjonalista biex ikollu l- kuraġġ li jitkellem kif tkellem l-Onor.

Dalli u juri ċerta konsistenza f'dawn l-affarijiet, mhux is-Segretarjat għas-Self-Employed jitkellem mod u x-shadow Minister tal-Finanzi jitkellem mod ieħor.

MADAM SPEAKER: Point of clarification, l-Onor.

Edwin Vassallo.

ONOR.

EDWIN VASSALO: Aħna bħala segretarjat qed nattakkaw l-abbuż tal- poter li jista' jsir.

(Interruzzjonijiet) Intom ingħatajtu parir imma aħna ma nafux kif se taraw li jiġu mħarsa l-provvedimenti tal-liġi.

MADAM SPEAKER: Jekk jogħġbok, Onorevoli, ikkjarifikajt il-punt tiegħek u nitolbok tpoġġi bil-qegħda.

Ikompli l-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: L-aħħar osservazzjoni li rrid nagħmel hija li d-dħul mill-ġbir tat-taxxi fl-1996 jitkellem waħdu.

Kienu qalu li fl-1996 kienu se jiġbru iktar VAT u allura wieħed seta' jagħlaq għajnejh kieku kien hemm inqas dħul mill-income tax, imma r-record effettiv kien li fl-1996, il- Gvern daħħal inqas income tax u inqas VAT.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex ikompli jemenda l-Att ta' l-1995 dwar Dazju tas-Sisa" ikun moqri t-Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MADAM SPEAKER: Skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 60 tat-12 ta' Mejju, 1997, din id-division tittieħed fil-ħin ta' l-interruzzjoni tax- xogħol.

Sar il-ħin.

Peress li kienet intalbet division fuq it-Tieni Qari ta' l- Abbozz ta' Liġi dwar Self Lokali, se nerġa' npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jawtorizza li somma ta' mhux iżjed minn mija u għaxar miljun lira Maltija tinġabar b'self f'Malta biex tkopri nefqa ikbar mid-dħul fil-Fond Konsolidat matul is-sena 1997 u n-nefqa li mistennija li sseħħ matul is-sena 1998" ikun moqri t- Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MADAM SPEAKER: Din id-division tittieħed minn hawn u għoxrin minuta oħra.

Fid-9.00 p.m. il-Kamra ġiet sospiża u rriżumiet fid-9.20 p.m.

MADAM SPEAKER: Se nerġa' npoġġi l-mistoqsija fuq l-Abbozz ta' Liġi dwar Self Lokali.

Il-mistoqsija hija li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jawtorizza li s- somma ta' mhux iżjed minn mija u għaxar miljun lira Maltija tinġabar b'self f'Malta sabiex tkopri nefqa ikbar mid-dħul fil-Fond Konsolidat matul is- sena 1997 u n-nefqa li hi mistennija sseħħ matul is-sena 1998" ikun moqri t- Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MADAM SPEAKER: Division.

VOTAZZJONI NRU.

FAVUR : 34

L-Onor.

|Abela Carmelo|Farrugia Michael | |Abela Joseph |Farrugia Noel | |Agius Chris |Grech Edwin | |Attard |Gulia Gavin | |Montalto John| | |Bartolo |Herrera Jose' | |Evarist | | |Borg Karmenu |Mangion Charles | |Brincat Leo |Mizzi Joe | |Buhagiar |Pace Bertu | |Charles | | |Buhagiar |Portelli Alfred | |Louis | | |Camilleri |Refalo Anton | |Maria | | |Cardona Chris|Sant Alfred | |Chircop Karl |Sceberras Trigona Alex | |Cilia Joe |Schembri Adami Sandro | |Dalli Helena |Spiteri Lino | |Debono Grech |Vassallo Adrian | |Joe | | |Farrugia |Vella George | |Anglu | | |Farrugia Joe |Vella Karmenu |

KONTRA : 34

L-Onor.

|Abela Tony |Galea Pace Victor | |Agius |Gatt Austin | |Francis | | |Bonnici |Gonzi Lawrence | |Josef | | |Bonnici |Hyzler George | |Michael | | |Borg Joe |Mifsud Bonnici Antoine | |Borg Tonio |Mugliett Jesmond | |Cassar Joe |Muscat Claude | |Dalli John |Muscat Richard | |D'Amato |Psaila Savona Joe | |Helen | | |De Marco |Pullicino George | |Guido | | |Debono |Pullicino Orlando Jeffrey | |Giovanna | | |Deguara |Refalo Michael Angelo | |Louis | | |Farrugia |Tabone Anton | |Jean Pierre | | |Fenech Adami|Vassallo Edwin | |Eddie | | |Frendo |Vella John | |Michael | | |Galea Ċensu |Zammit Ninu | |Galea Louis |Zammit Dimech Francis | | | |

MADAM SPEAKER: Peress li l-voti ġew indaqs, huwa d-dmir tas-Sedja li tagħti l-vot deċiżiv u, in konformi mal-prinċipju li s-Sedja għandha dejjem tivvota għal aktar diskussjoni, kif elenkat anke fl-Erskine May, Edizzjoni 22, paġna 358, is-Sedja qed tivvota favur il-mozzjoni.

Għaldaqstant ir- riżultat hu 35 favur u 34 kontra.

Il-mozzjoni għaddiet.

Il-mozzjoni għaddiet u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri t-Tieni Darba.

MADAM SPEAKER: Se npoġġi issa l-mistoqsija fuq it-Tieni Qari ta' l- Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Dazju tas-Sisa.

Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex ikompli jemenda l- Att ta' l-1995 dwar Dazju tas-Sisa" jkun moqri t-Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MADAM SPEAKER: Skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 60 din id-division tittieħed immedjatament.

VOTAZZJONI NRU.

FAVUR : 34

L-Onor.

KONTRA : 34

L-Onor.

MADAM SPEAKER: Peress li l-voti ġew indaqs, is-Sedja trid tagħti l-vot deċiżiv.

In konformi mal-prinċipju li s-Sedja tivvota dejjem għal aktar diskussjoni, is-Sedja qed tivvota favur il-mozzjoni.

Il-mozzjoni għaddiet.

MADAM SPEAKER: Sar il-ħin.

Il-Ministru Mizzi, jekk jogħġbu, iressaq l- Aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal għada, it-Tlieta, 26 ta' Mejju, 1998, fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Mozzjonijiet

L-Ewwel Qari ta' Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Servizzi ta' Impieg u Taħriġ.

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Dazju tas-Sisa (Emenda Nru. 4) - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi dwar Self Lokali – Kumitat;

Abbozz ta' Liġi dwar Taxxa Speċjali fuq Banek Kummerċjali - it-Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Taxxa tar-Reġistrazzjoni ta' Vetturi bil-Mutur (Emenda Nru. 3) - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni Ċivili - it-Tieni Qari (Kont);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Ħabs - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Pensjonijiet - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda diversi ligijiet dwar Servizzi fl-Ajruport - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Forzi tal-Pulizija ta' Malta - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi kontra l-Korruzzjoni - it-Tieni Qari (Kont);

Abbozz ta' Liġi dwar Servizzi tat-Turiżmu għal Malta - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni - Kumitat (Kont.); u

Riżoluzzjoni tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni dwar Malta u l-Unjoni Ewropea - Kontinwazzjoni.

Abbozz ta' Liġi dwar Brokers fl-Assigurazzjoni u Intermedjarji oħra - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda Diversi Liġijiet dwar it-Telekomunikazzjoni - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi dwar is-Sigurta' fl-Ajruportijiet u fl-Avjazzjoni Ċivili - Kumitat Permanenti.

MADAM SPEAKER: Rimarki?

L-Onor.

Tony Abela.

ONOR.

TONY ABELA: Madam Speaker, huwa xogħol il-ġurnalisti li suppost jirrapportaw fedelment dak li jingħad hawn ġew u dak li jingħad lilhom meta huma jagħmlu intervisti jew jistaqsu xi mistoqsijiet lil xi deputati.

Pero', sfortunatament, mhux dejjem hekk jiġri, u fil-fatt illum jien qajjimt każ ta' ksur ta' privileġġ f'dan il-kontest.

Nhar il-Ġimgħa li għaddiet waqt li kont ħiereġ minn hawn ġew, ġie fuqi ġurnalista tal- gazzetta "KullĦadd" u staqsieni l-opinjoni tiegħi dwar jekk għandux jingħata free vote fuq il-kwestjoni tad-divorzju u jekk jien naqbilx mad- divorzju.

Jien irrispondejtu li nivvota kontra liġi li ddaħħal id- divorzju f'dan il-pajjiż.

Pero' dan il-ġurnalista, ta' bniedem ipokrita li hu, biex jipprova joħloq aħbarijiet meta aħbarijiet ma jeżistux, irrapporta fil-gazzetta "KullĦadd" li jien effettivament favur id-divorzju, meta dan għandu tape f'idejh li juri mod ieħor.

Jien ma nixtieqx noqgħod niddiskuti d-divorzju u lanqas huwa lok li niddiskutih f'dan l-istadju għaliex wara kollox il-Gvern tal-lum fil-programm elettorali tiegħu ma tkellimx fuq id-divorzju u lanqas tela' b'mandat elettorali li jista' jipproponi d-divorzju.

Għaldaqstant wisq nibża' li dan il-ħafna paroli fuq il-kwestjoni tad-divorzju qed isir biex il-Gvern tal-lum joħloq red herring u jipprova jiżvija l-enerġiji u d-diskussjoni barra din il-Kamra sabiex lin-nies itaffilhom xi ftit mill-uġigħ li qed iġarrbu minħabba l-mod kif qiegħed jiggverna, kif qiegħed jintaxxa u kif qiegħed jimxi totalment kontra dak li wiegħed fil-programm elettorali tiegħu.

Din il-ġimgħa l-poplu suppost li jibda jirċievi l-kontijiet tad-dawl u l- ilma u dawn se juru li dak li wiegħed l-Onor.

Alfred Sant u t-trijumverat li kien jifforma parti minnu qabel l-elezzjoni li għaddiet, kien kollu ħrafa.

Qabel l-elezzjoni kien ta l-impressjoni li se jirrevedi r-rati sabiex in-nies ikunu jistgħu jlaħħqu mal-kontijiet, imma minflok ma kompla jissussidja u jgħin lin-nies biex ilaħħqu mal-ħajja, minflok ma ħa l-passi meħtieġa sabiex il-mara tad-dar ma jkollhiex bżonn toħroġ taħdem biex tlaħħaq mal-ħajja, u minflok ma għen lill-pensjonant sabiex ilaħħaq ma' l- ispejjeż tal-ħajja u jgħix b'mod diċenti, illum qed naraw li qed isir kollox bil-kontra.

Dan juri li l-Gvern preżenti rnexxielu jitla' fil- poter sforz kemm ivvinta u ħarref u sforz kemm kien kapaċi jikkonvinċi lin- nies li jista' jġibilhom l-ilma jiżfen.

Pero' meta ġie biex jagħtihom l- ilma jiżfen, induna li lanqas biss kellu vit biex jiftaħ l-ilma.

Illum dan il-Gvern qed juri biċ-ċar li dak li wiegħed mhux qed iwettqu.

Irrid ngħid li fost affarijiet oħra wiegħed li l-ħaddiem se jkun komdu.

Jien nistieden lil kull Membru ta' din il-Kamra biex jitkellem ma' min qed jaqla' l-paga u jistaqsih kif qed jipprova jlaħħaq mal-ħajja.

Qabel il- ħaddiem ma kienx ifassal il-ħajja tiegħu fuq l-introjtu li kien ikollu mill- paga biss, il-paga dovuta lilu skond il-liġi dwar l-impjiegi, iċ-CERA, imma kien jistrieħ ukoll fuq id-dħul mill-overtime.

Il-Gvern preċedenti kien irranġa r-rati tat-taxxa sabiex sa fuq Lm1,000 dħul minn overtime kienet titħallas taxxa bil-15% u dawn il- flus kienu jgħinu lill-ħaddiem biex mhux jgħaddi kif jista', imma saħansitra jgħolli l-istandard of living tiegħu.

Illum qed naraw li nies fis-saffi iżjed baxxi tal-ħajja Maltija ma jistgħux ilaħħqu ma' pagamenti ta' self mill-banek u pagamenti għal karozzi li kienu xtraw.

Fil-fatt illum saret drawwa li ta' kull ġimgħa kumpanniji li jbigħu l-karozzi jerġgħu jaħtfu taħt idejhom ammont sostanzjali ta' karozzi, minkejja li jkunu tħallsu ammonti ta' flus fuqhom, għaliex min ikun xtrahom ma jasalx biex jonora l-pagamenti tiegħu.

F'dawn l-aħħar 19- il xahar dan il-Gvern irnexxielu jmermer l-ekonomija ta' pajjiżna u kien kapaċi jġib lil dawn in-nies f'sitwazzjoni li, iridu jew ma jridux, ikollhom jitilfu dik il-ħaġa li investew fiha għaliex ma jistgħux ikomplu jħallsu l-pagamenti dovuti minnhom.

Dan il-Gvern ġab lill-ħaddiem f'sitwazzjoni li bilfors irid jgħix bil- paga li jaqla' mill-impjieg tiegħu għaliex waqqaf l-overtime.

Pero' aħna lkoll nafu li jekk il-ħaddiem ma jkunx kuntent u tissikkah iżżejjed, finalment il-prodott tax-xogħol ma jkunx ta' livell għoli daqskemm tkun tixtiequ u l-produzzjoni tonqos.

Dan il-Gvern wiegħed li se jsolvi l- problemi tad-Dockyard, pero' llum qed naraw il-falliment tal-Gvern f'ħafna mill-wegħdi li għamel.

Per eżempju, nistgħu nsemmu l-proġett tal-millennju li se jsir fid-daħla tal-Belt fejn wara li saret konsultazzjoni, irriżulta li n-nies ma qablux miegħu u wisq inqas ma qablux miegħu l-investituri Maltin għaliex ħadd ma investa skond kif talab il-Gvern.

L-investituri jridu li dan il-proġett ikun tassew mill-poplu għall-poplu, iktar u iktar meta se jsir fuq proprjeta' tal-poplu u allura dan il-proġett irid jirrendi lill-poplu.

Jekk il-Gvern tassew irid li jwettaq dak li wiegħed, allura wisq naħseb li l-Gvern irid jaġġorna ruħu u jekk hemm bżonn juża ċerti proġetti li kellna aħna.

B'daqshekk ma jkun qed jagħmel xejn ħażin.

L-importanti huwa li fl-aħħar mill-aħħar il-poplu jieħu dak li jixtieq, ikun komdu u x'ħin idaħħal idejh fil-bwiet ma jsibx biss id-drapp tal-but, pero' jsib ukoll xi ħaġa tal-flus biex ikun jista' jissodisfa l- bżonnijiet tiegħu.

Grazzi, Sur President.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Jesmond Mugliett.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Sur President, nixtieq nirrispondi għal xi rimarki li saru fl-Aġġornament xi ġranet ilu mill-Onor.

Bertu Pace dwar il- permessi li ngħataw xi ġimgħat ilu biex jinbena training centre tal- Maltacom fis-Swatar u l-permess ta' bini li ngħata lill-Garden of Eden Garage.

Fil-fatt dak inhar l-Onor.

Bertu Pace akkuża lili u lill-Onor.

Francis Zammit Dimech b'ipokresija għaliex aħna konna għidna li l-permess li ngħata lill-Garden of Eden ingħata minħabba li għal żmien il-kampanja elettorali dawn kienu taw lill-Partit Laburista "Iċ-Ċittadin Mobil".

Qal ukoll li l-Garden of Eden għandu dritt daqs ħaddieħor li jingħata l- permess, bħallikieku kien xi dritt sagrosant.

Aħna ma konna nagħmlu l- ebda kritika għall-ħruġ tal-permess lill-Garden of Eden Garage kieku verament permessi bħal dawn jingħataw lil kulħadd bi dritt.

Pero' kull min imiss ma' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar jaf li r-realta' hija totalment bil- kontra u skond il-Pjan ta' Struttura ma jistgħux jingħataw permessi ta' bini fuq zoni li huma agrikoli.

Dan huwa każ fejn la kompetituri oħrajn ta' l-istess Garden of Eden u lanqas individwi komuni li forsi jkollhom ammont ta' art agrikola u jkunu jridu jibnu xi farmhouse jew ikollhom art li jkunu jridu jiżviluppawha f'workshop barra z-zoni residenzjali m'huma se jingħataw permess għall-bini bħalma ngħata lill-Garden of Eden.

Dan huwa permess li ngħata b'mod eċċezzjonali bħal sajjetta fil-bnazzi għaliex qatt ma jingħataw permessi bħal dawn.

Jien kont nistenna li l-Onor.

Bertu Pace fid-diskors tiegħu jipprova jispjegalna għalfejn ivvota b'dak il-mod dak inhar u għaliex esprima ċerti argumenti favur l-għoti ta' dan il-permess.

Jien naħseb li dak inhar tkellem b'mod ċar għax ried jinfluwenza wkoll lill-kollegi tiegħu fuq il- bord, pero' kont nippreferi li kieku dak inhar li tkellem fl-Aġġornament jispjegalna għaliex il-Garden of Eden kellu jingħata dak il-permess.

Jien nixtieq inkun naf l-Onor.

Bertu Pace, li ġej minn distrett fejn il-biedja hija importanti, x'se jgħid lill-bdiewa sħabhom li jippretendu li l-art agrikola tibqa' konservata.

Jew inkella issa kull min japplika għall- permess tal-bini ta' xi garaxx jew ta' xi workshop f'zona agrikola se jingħata l-permess bħalma ngħata lill-Garden of Eden Garage?!

Fil-fatt jien naf li diġa' saru xi appelli minn każijiet simili li kienu ġew rifjutati fejn qed jitolbu lill-Bord ta' l-Appell ta' l-Awtorita' ta' l- Ippjanar jaġixxi u jaġġudika l-permess tagħhom billi juża l-istess riga li ntużat mal-Garden of Eden.

Nixtieq li l-Onor.

Bertu Pace jgħidilna x'se jissuġġerixxi li jsir meta l-Awtorita' jkollha talba għal permessi simili u x'se jissuġġerixxi lill-Bord ta' l-Appell meta jkollu appelli minn każijiet simili.

Forsi qed jippretendi li l-permess li ngħata lill-Garden of Eden kien one-off, jew inkella se nibdew naġixxu b'dan il-mod ma' kulħadd?

Nixtieq inkun naf jekk f'daqqa waħda l-Bord ta' l-Awtorita' ta' l- Ippjanar hux se jibda l-prattika li jinjora dak li hemm miktub fil-Pjan ta' Struttura u jibda jaħsibha mod ieħor.

Għaliex f'dak il-każ ikollna żewġ sistemi jiggwidawna f'dan il-pajjiż: Għandna l-Pjan ta' Struttura li suppost sar b'mod xjentifiku u għandna l-Bord ta' l-Awtorita' ta' l- Ippjanar li jiddeċiedi l-permessi skond min jitfagħhom.

Nixtieq nisma' mingħand il-Ministru responsabbli minn dawn l-affarijiet jew mingħand l- Onor. Bertu Pace, li huma jemmnu li l-Bord ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar irid jimxi fuq il-Pjan ta' Struttura.

Pero' l-Onor.

Bertu Pace ma qalilna xejn minn dan.

Minflok qagħad jagħmel bħal dak it-tifel żgħir li meta ommu tgħajjat miegħu għaliex ikun għamel xi ħaġa ħażina joqgħod iwaħħal f'ħaddieħor.

Fil-fatt l-Onor.

Pace beda jgħid li fi żmien il-Gvern Nazzjonalista ngħataw permessi simili u qal li saru ruxxmata abbużi fl-għoti tal- permessi.

Jien xtaqt li kieku għamel iktar riferenza speċifika ħalli forsi kont inkun nista' nagħmel daqsxejn riċerka u nirrispondih.

Pero' għamilt riċerka biss fuq każ partikolari - huwa qal li kien każ identiku għal tal-Garden of Eden Garage - li kien jirrigwarda l-għoti ta' permess f'Tal-Balal lil Zarb Garage biex jinbnew garaxxijiet għall-coaches.

L- Onor. Pace qalilna li n-Nazzjonalisti kienu għamlu manuvrata u dan il- permess ħarġuh baxx baxx lejliet l-elezzjoni ħalli ħadd ma jinduna.

Qal ukoll li dan il-każ jikxef l-ipokresija tal-Partit Nazzjonalista.

Fil- fatt jien ipprovajt niddobba r-rapport dwar din l-applikazzjoni biex nuri li dawn iż-żewġ każijiet m'humiex identiċi.

L-ewwelnett, b'differenza mill- art tal-Garden of Eden, l-art fejn ingħata l-permess lil Zarb Garage kienet committed u diġa' kien hemm il-Permess Nru. 1285/90 biex din l-art tintuża biex jiġu ggaraxxjati coaches.

Dan ifisser li filwaqt li l-Garden of Eden Garage kien qed jagħmel change of use minn art agrikola għal garaxx biex jipparkja l-karozzi, Zarb Garage kien qed jagħmel tisqif ta' area committed diġa' għall-parking tal-karozzi.

Jiġifieri d-differenza hija netta.

Imbagħad differenza oħra - li forsi l-Gvern seta' pprovda soluzzjoni għaliha qabel - hija li Zarb Garage diġa' kellu premises fejn kien jiggaraxxja l-karozzi, pero' kien ħadhomlu l-Gvern biex iwaqqagħhom u qatt ma pprovdielu sit alternattiv, kif kellu l-obbligu li jagħmel.

Jiġifieri altru li ma kenux żewġ każijiet identiċi!

Imma l-Onor.

Bertu Pace qagħad jispjegalna kif għandu jaġixxi l-Bord ta' l-Awtorita' ta' l- Ippjanar, qagħad jintilef isemmi każijiet f'Għawdex u semma ieħor f'Ħal- Luqa biex jiskuża l-aġir ta' l-Awtorita' fl-għoti ta' dan il-permess stramb.

Illum l-Onor.

Bertu Pace qiegħed fuq il-Bord u għandu l-obbligu li jispjegalna x'linji għandu jieħu l-Bord ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Kont nippretendi li dak inhar li tkellem l-Onor.

Bertu Pace kien se jirrispondi għal attakki oħra li qed isiru fuq l-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Per eżempju, fis-17 ta' Mejju s-Segretarju Ġenerali tal-Partit Laburista, Jimmy Magro kiteb artiklu f'gazzetta tal-Ħadd fejn qal hekk:

"Jien din ta' l-awtonomija qatt ma tinżilli.

Jien nemmen li fuq policies ġenerali l-Kabinett għandu responsabbilta' assoluta li jfassal il-politika dwar ċerti oqsma ta' ambjent.".

Dan ifisser li s-Segretarju Ġenerali ta' l-istess partit ta' l-Onor.

Bertu Pace qed jissuġġerixxi li nerġgħu mmorru għal żmien, Alla jaħfirlu, l-ex- Ministru Lorry Sant fejn il-Ministru jew il-politiċi kien ikollhom diskrezzjoni assoluta fl-iżvilupp.

Dan kollu jmur kontra dak li jgħid il- manifest elettorali tal-Partit Laburista, imma nafu li din kienet waħda mill-wegħdi sbieħ li għamel il-Partit Laburista qabel l-elezzjoni biex jintgħoġob man-nies u li qatt ma kellu l-intenzjoni li jżomm.

Kont nistenna wkoll li l-Onor.

Bertu Pace jirrispondi għall-attakki li saru f'dan l-istess artiklu kontra l-kapijiet ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar fejn intefa' dawl ikrah fuq iċ-Chairman Alfred Fabri u l-periti Godwin Cassar u George Cilia, meta qal li dawn qatt ma jmorru għand il-poplu għall-voti u qishom qed jivvintaw il-policies kif jaqbel lilhom.

Sur President, f'daqqa waħda qisha qed tinħema montatura kontra dawn in- nies u każ simili ġara meta l-istess Jimmy Magro fil-bidu ta' din il- Leġislatura kien kiteb artiklu sabiex jagħmel pressjoni għal konsiderazzjoni mill-ġdid dwar grading tal-proprjeta' tal-Partit Laburista f'Pembroke.

Jiġifieri għandna ċerta trend li qed tibda minn Jimmy Magro biex issir pressjoni fuq ċerti kumitati ħalli dawn iħossuhom fl-obbligu li jobdu.

Jien naħseb li Jimmy Magro qed jagħmel pressjoni kontra dawn it- tliet uffiċjali biex jitqaċċat xi ħadd minnhom, u fil-fatt kienet intalbet ir-riżenja ta' xi ħadd minnhom.

Jien kont nippretendi li l-Onor.

Bertu Pace jiddefendi daqsxejn lill-kollegi tiegħu, għaliex wara kollox naħseb li ħadem ħafna maċ-chairman u ma naħsibx li m'għandu xejn xi jgħid favur tiegħu.

Xtaqt ukoll li l-Onor.

Bertu Pace jgħidilna xi ħaġa fuq il-ħatra tad- Direttur tal-Proċeduri li kienet saret fuq proposta li saret f'din il-Kamra fis-sajf li għadda biex ikun hemm iktar accountability fl-Awtorita'.

Nafu li nħatar xi ħadd imma dan ix-xi ħadd ma damx wisq u dak iż-żmien kien qalu li ma damx wisq għax ma sabx il-koperazzjoni tan-nies l-oħrajn fl- Awtorita'.

Dan m'hu minnu xejn; dik il-persuna li kienet inħatret bħala Direttur tal-Proċeduri kienet reġgħet marret lura fl-impjieg tagħha għaliex probabbilment kellha offerta aħjar, imma kienu wżaw dik ir-riżenja biex jitfgħu dell ikrah fuq l-istess diriġenti.

U jien nistaqsi: Għalfejn ma reġax ġie appuntat xi ħadd ieħor?

Kważi kważi l-Gvern ma jaqbillux jappunta lil xi ħadd ieħor jekk irid iqaċċat l-irjus tan-nies li qed imexxu l-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Jien naħseb li l-pjan tal-Gvern huwa li jħalli lill-istess nies imexxu l-Awtorita' ta' l-Ippjanar li forsi m'huwiex għal kollox ferħan bihom, jibqa' jitfa' dell ikrah fuqhom biex imbagħad ikollu skuża ħalli jqaċċathom.

Hemm kritika relevanti x'issir fuq l-Awtorita', imma sfortunatament ma smajna xejn min-naħa ta' l-Onor.

Bertu Pace.

Hawnhekk irrid insemmi ċerti abbużi li qed isiru mill-Awtorita' ta' l- Ippjanar.

Per eżempju, fis-sajf li għadda dan il-Parlament għadda emenda li kienet tgħid li permess normali jrid jgħaddi fi żmien tliet xhur u permess ta' ċertu kobor irid jgħaddi fi żmien sitt xhur.

Pero' ċerti ħaddiema ta' l-Awtorita' - u dawn mhux bilfors huma l-kapijiet - qed jabbużaw billi kif jgħaddu t-tliet xhur jew is-sitt xhur jerġgħu jitolbu lill-applikant xi informazzjoni u allura t-tliet xhur jew is-sitt xhur ma jibqgħux jgħoddu.

Dan huwa abbuż li m'hu qed isir xejn dwar u kollox qed jibqa' għaddej.

Jien inħoss li hemm bżonn li xi ħadd min-naħa tal-Gvern jitkellem fuq dawn l-abbużi.

Fis-sajf li għadda għaddejna emenda oħra li kienet tgħid li reconsideration trid tiġi deċiża fi żmien 30 ġurnata minn meta tintefa' l-applikazzjoni.

Pero' minn risposta għal mistoqsija parlamentari jirriżulta li numru ta' reconsiderations m'humiex jinstemgħu fi żmien 30 ġurnata.

Għalhekk kont nippretendi ċerta kritika kostruttiva mill-Onor.

Bertu Pace fuq din il-ħaġa, imma sfortunatament ma qal xejn dwar dawn l-affarijiet.

F'risposta għal mistoqsija parlamentari oħra ntqal li l-local plans mistennija jitlestew sas-sena 2002, pero' jien għandi d-dubji tiegħi kemm se jilħqu jitlestew sa dik id-data.

Xi ngħidu għall-konflitt li jeżisti bejn dak li qal il-Ministru George Vella fuq il-golf courses f'Għawdex u dak li jgħid il-Pjan ta' Struttura li jidentifika Ta' Ċenċ bħala zona ta' ċertu konservazzjoni?

Dawn huma kontradizzjonijiet li jridu jiġu diskussi b'mod kostruttiv għaliex l-Awtorita' hemm bżonn li tirfina ruħha l-ħin kollu.

Irrid insemmi xi nuqqasijiet li jeżistu fil-Pjan ta' Struttura u li ilhom hemm minn żmienna.

Per eżempju, il-Pjan ta' Struttura ma jipprovdi xejn dwar warehousing u hija l-MDC li tiġġestixxihom u tgħid fejn għandhom ikunu.

Pero' li qed jiġri huwa li l-MDC ma tagħtix permessi għal warehouses jekk ma jkunux għall-manifattura.

B'hekk qed nispiċċaw li min ikun irid jibni xi warehouse m'hu qed isib l-ebda post fejn jista' jagħmel dan.

Barra minn hekk, insibu nuqqas ta' skemi għal hamlets.

Qed nelenka dawn in-nuqqasijiet mhux b'xi sens negattiv jew biex nitfa' xi dell ikrah fuq l-Awtorita', imma l-Awtorita' ta' l-Ippjanar tant hija xi ħaġa ġdida li hemm bżonn li tibqa' tiġi rfinuta l-ħin kollu.

Dan il-proċess ta' rfinar ma jsirx billi niġu hawnhekk u noqogħdu ngħidu li għaliex ħarġu ċerti permessi fi żmienna, allura jistgħu jibqgħu jinħarġu issa u ma jkun qed isir xejn ħażin.

Hemm bżonn li nkomplu nidentifikaw il-ħin kollu x'hemm ħażin, x'hemm nieqes u x'nistgħu nirfinaw fl-Awtorita' ta' l- Ippjanar.

Jien kont nistenna li l-Onor.

Bertu Pace joħroġ b'suġġerimenti dwar kif tista' tkun imtejba l-liġi għaliex hemm ħafna każijiet fejn l- operat u r-regoli ta' l-Awtorita' jistgħu joħolqu tbatija.

Per eżempju, dan l-aħħar ħarġet policy dwar il-ħwienet u l-parking provisions li, fil- fehma tiegħi, se toħloq iktar tbatija għaliex qed tagħmilha kważi impossibbli li xi ħadd jiftaħ ħanut ta' ċertu daqs fi triq arterjali, per eżempju, fi Psaila Street, Naxxar Road jew Zabbar Road, jekk ma jkollux parking space provdut.

Il-policy li ħarġet issa hija għal-local shops biss u tagħti d-daqs tagħhom.

Jekk xi ħadd ikun irid jiftaħ xi ħanut ftit ikbar, bħalma huwa boutique, ikollu storage miegħu u jkun f'arterial road ma jiġix aċċettat.

Jien naħseb li meta għandek zona kommessa għall- ħwienet li tkun ukoll pedestrian zone, fejn forsi dak li jkun ikun jista' jsib xi parking space 'il hemm u 'l hawn, jista' jiġi aċċettat li jinfetħu iktar ħwienet.

Pero' sfortunatament m'hu qed jingħad xejn fuq dawn l-affarijiet.

Il-kritika partiġġjana żgur li mhux se ttejjeb l-operat ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Ħafna drabi l-Awtorita' tiġi kkritikata prinċipalment fuq id-dewmien, fuq il-konsistenza u fuq l-arbitrarjeta'.

Għalkemm fuq id-dewmien fil-ħruġ tal-permessi sar ċertu progress, fuq affarijiet oħrajn għad fadlilha x'taqdef u billi niġu hawnhekk u noqogħdu ngħidu li permess huwa validu għaliex kien inħareġ wieħed bħalu meta fil- fatt ma jkun veru xejn, ma nkunu qed nagħmlu xejn biex intejbu l-Awtorita'.

Nagħlaq billi ngħid li hemm bżonn li l-Awtorita' ta' l-Ippjanar ikollha l- fiduċja tal-poplu tagħna u għalhekk hemm bżonn li nkomplu naħdmu biex diffikultajiet f'dak li għandu x'jaqsam ma' konsistenza u ma' arbitrarjeta' fl-għoti ta' permessi - bħal fil-każ tal-Garden of Eden li kien każ arbitrarju u każ ad hoc li se jibqa' jissemma - ma jibqgħux jiġru.

Grazzi, Sur President.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal nhar it-Tlieta, 26 ta' Mejju, fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Ministru Mizzi.

Fid-9.57 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUBGĦ

TOROQ - TISWIJA

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar fiex wasal ix-xogħol konness mat-titjib fit-toroq ta' bejn San Pawl il-Baħar u l-Mosta, it-Triq bejn il-Mosta u l-Imġarr, dik bejn ir-Rabat u l-Mosta u t-triq prinċipali ta' San Pawl il-Baħar?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Dwar Triq San Pawl se jitħaffru inspection pits biex jiġi ddeterminat jekk il-konkos li kien ingħata meta ġiet imsewwija it-triq l-ewwel darba għadux tajjeb biex ikun jista' jiġi kkolaborat aħjar ir-rapport ġeoloġiku u wara jingħata l-wiċċ ġdid lit-triq.

Dwar it-toroq l-oħra, fil-preżent qed tiġi ppreparata Road Condition Survey in konnessjoni ma' l-ifformular ta' master plan għat-toroq u għalhekk m'hemms x'wieħed iżid fuq ir-risposta li ngħatat għall-mistoqsija parlamentari numru 11507.

ŻEJTUN - TRIQ IL-KOTOB - ĦRUĠ TA' ILMA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk kienx hemm rapporti li mill- main bejn l-impjant tar-riċiklaġġ f'Sant Antnin u l-ġibjun fi Triq il- Kotob, Żejtun qed ikun hemm ħruġ spiss ta' ilma mill-katusi li tqiegħdu mill-kuntrattur inkarigat mix-xogħol?

Jekk kien hemm x'sar sabiex din is- sitwazzjoni titranġa?

Il-kuntrattur inkarigat mix-xogħol ġie mitlub sabiex jagħmel tajjeb hu għal din il-ħsara?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Qiegħed isir stħarriġ sabiex jiġi stabilit fiex tikkonsisti l-ħsara li hemm f'dan il-main minħabba li teżisti wkoll possibbilta' li terzi persuni qabbdu ma' dan il-main illegalment.

DJAR - AKKOMODAZZJONI SOĊJALI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari tiegħi numru W1,376 u ċioe' għar-rigward tal-persuna, li d-dettalji tagħha diġa' intbagħtu separatament, jista' l-Ministru jgħid u jikkonferma li d- dipartiment irċieva d-dokumenti kollha meħtieġa għall-ipproċessar tal-każ ta' akkomodazzjoni soċjali?

X'qiegħed iżomm milli dan il-każ jiġi ffinalizzat f'dak li hu trattament tiegħu?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W1,376.

DJAR - AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari tiegħi numru W1,375 u ċioe għar-rigward tal-persuna minn Tas-Sliema, li d- dettalji tagħha diġa' intbagħtu separatament, jista' l-Ministru jgħid u jikkonferma li d-dipartiment irċieva d-dokumenti kollha meħtieġa għall- ipproċessar tal-każ ta' akkomodazzjoni soċjali?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W1,375.

DJAR - INSPECTORS

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari tiegħi numru W1,374 u ċioe' għar-rigward tal-persuna minn Tas-Sliema, li d- dettalji tagħha diġa' mtbagħtu separatament, jista' l-Ministru jgħid jekk intbagħatx inspector?

Jekk fl-affermattiv, meta?

Jekk fin-negattiv, għaliex ma ntbagħatx?

U jekk hu l-każ, meta se jintbagħat?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W1,374.

DJAR - KAŻ TA' HOUSING

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari tiegħi numru W1,373 u ċioe' għar-rigward tal-persuna mill-Birgu, li d- dettalji tagħha diġa' intbagħtu separatament, li għandha l-madum ta' l-art kollu mtajjar, tgħix bir-relief u ma tistax tagħmlu hi, jista' l-Ministru jgħid meta se tinqeda fid-dawl tal-fatt li meta marret il-Housing qalulha li ma jistgħu jagħmlulha xejn?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W1,373.

DJAR - INSPECTORS

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari tiegħi numru W1,372 u ċioe' għar-rigward tal-każ tal-persuna mill-Belt, li d-dettalji tagħha diġa' intbagħtu separatament, jista' l-Ministru jgħid jekk intbagħatx inspector?

Jekk fl-affermattiv, meta?

U jekk hu l-każ, meta se jintbagħat?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W1,372.

DJAR - AKKOMODAZZJONI SOĊJALI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari tiegħi numru W1,371 u ċioe' għar-rigward tal-persuna minn San Ġwann, li d- dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, jista' l-Ministru jgħid u jikkonferma li d-dipartiment irċieva d-dokumenti kollha meħtieġa għall- ipproċessar tal-każ ta' akkomodazzjoni soċjali?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid, mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W1,371.

DELCARM LTD - PAGAMENTI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid x'pagamenti saru mis- Segretarjat għaż-Żgħażagħ, Sports u Kultura mill-1 ta' Novembru, 1996 sal- lum u f'kull każ jgħid għal xiex saru lid-ditti/persuni Delcarm Ltd; Da Salvina Ltd; Tapam Ltd; Catering Ltd; Carmvic Chetcuti Ltd; Carmel Chetcuti; Victor Chetcuti; u Rose Portelli?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll x'pagamenti oħra għad iridu jsiru, jekk hemm, u għal xiex huma?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jien informat li l-ebda pagamenti ma saru mis- Segretarjat Parlamentari għaż-Żgħażagħ, Sport, Kultura u Arti lid- ditti/persuni msemmija fil-mistoqsija ħlief għall-pagamenti lil Delcarm Limited li huma għall-kiri ta' karozzi skond il-kuntratt tagħhom.

L-ammont imħallas fil-perijodu ndikat mill-Onor.

Interpellant jammonta għal Lm4003.

Dan huwa sal-aħħar tas-sena 1997.

Għadhom ma waslux il-kontijiet għall- kumplament tal-perijodu mitlub.

PERIT KARMENU BORG - INĊIDENT

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk irċevix xi ittri mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar dwar l- inċident li fih kien involut il-Perit Karmenu Borg u jekk iva, jistax ipoġġi kopja tagħhom fuq il-Mejda tal-Kamra?

ONOR.

ALFRED SANT: Ma rċevejtx ittri dwar il-każ imsemmi mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

PERIT KARMENU BORG - INĊIDENT

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'passi ħadet l-Awtorita' ta' l-Ippjanar wara l-inċident li fih kien involut il-Perit Karmenu Borg?

Jista'jgħid ukoll jekk l-Awtorita' ta' l- Ippjanar għaddietx għat-twaqqigħ tal-post in kwestjoni?

ONOR.

GEORGE VELLA: Preżentament hemm mandat dwar il-każ li ġie milqugħ proviżorjament mill-Qorti ta' Għawdex, liema mandat għadu fi stadju sub judice.

L-Awtorita' ta' l-Ippjanar beħsiebha tiddeċiedi x'passi għandha tieħu a bażi ta' l-eżitu tad-deċiżjoni ta' l-Onorabbli Qorti.

PERIT KARMENU BORG - INĊIDENT

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk il-pulizija hijiex se tieħu passi kontra l-Perit Karmenu Borg għar-rigward ta' l-inċident li fih kien involut ma' uffiċjali ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar?

Jista' l-Prim Ministru, jgħid ukoll jekk il-pulizija nvestigatx l-inċident, min mexxa l-investigazzjoni u jista' jpoġġi kopja tal-file relattiv fuq il-Mejda tal-Kamra?

ONOR.

ALFRED SANT: M'għandi xejn xi nżid mar-risposta li tajt għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 12870.

TAPAM LTD. - REĠISTRATUR TAL-KUMPANNIJA

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid jekk ir-Reġistratur tal-kumpannija mexiex skond il- liġi dwar il-kumpannija meta aċċetta r-reġistrazzjoni tal-kumpannija Tapam Limited li bħala shareholders għandha biss lill-kumpannija Deloitte & Touche Limited li kkwalifikat ruħha fuq il-Memorandum of Association as licensed nominee but not on its own behalf and interest?

Jekk fl- affermattiv, dan ifisser li Malta se tibda taċċetta nominee companies li huma notorjament magħrufa li jintużaw għal skopijiet illegali?

ONOR.

LEO BRINCAT: Il-kunċett ta' Nominee Companies kien gie introdott permezz ta' l-Att ta' l-1998 dwar l-attivatijiet offshore.

In-nominee companies kienu, u għadhom, joperaw biss fil-kamp offshore.

Fl-1994, bis-saħħa ta' emendi għal dan l-istess att, li issa beda jissejjaħ l-Att dwar iċ-Ċentru Finanzjarju ta' Malta, setgħu jibdew jitwaqqfu licensed nominee companies sabiex joffru servizz ta' nomineeship u trusteeship fil-kamp mhux offshor'.

Iż-żewġ tipi ta' nominees huma superviżjonati u liċenzjati mill-Malta Financial Services Centre.

Għaldaqstant, wieħed ma jifhimx għalfejn id-domanda tagħmel riferenza speċifika għal kumpanniji partikolari, u l-insinwazzjoni dwarhom tidher għal kollox gratwita u sorprendenti.

FAĊILITAJIET SPORTIVI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Peress li nifhem li s-Segretarju Parlamentari l- Onor. Joe Cilia kellu diversi nkontri ma' persuna, li isimha qed jintbagħat separatament, dwar irranġar ta' faċilitajiet sportivi, jista' l- Ministru jgħid meta saru dawn il-laqgħat, fejn saru u liema faċilitajiet ġew diskussi f'kull laqgħa?

Jista' l-Minisru jgħid jekk jeżistix xi konflitt ta' interessi f'dawn il-laqgħat u x-xogħol relattiv peress illi l- istess persuna hu shareholder ma' l-istess Segretarju Parlamentari fil- kumpannija li isimha qed jintbagħat separatament?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jien informat li ma saru l-ebda laqgħat ta' din ix- xorta.

MINISTERU TAL-ĠUSTIZZJA - SURVEYS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il survey ta' l-opinjoni pubblika jew surveys oħra ġew ikkummissjonati mid-dikasteru tiegħu bejn l-1992 u l-1996?

ONOR.

GAVIN GULIA: Ninforma lil l-Onor.

Interpellant li bejn l-1992 u l- 1996 ma sar ebda survey ta` l-opinjoni pubblika u ma ġew ikkummissjonati ebda surveys oħra mill-ministeru u mid-dipartimenti\kummissjonijiet li jaqgħu taħtu.

MINISTERU GĦAD-DJAR U KUNSILLI LOKALI - SURVEYS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il survey ta' l-opinjoni pubblika jew surveys oħra ġew ikkummissjonati mid-dikasteru tiegħu bejn l-1992 u l- 1996?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Ma ġew ikkommissjonati l-ebda surveys ta' opinjoni pubblika jew surveys oħra mid-dikasteru tiegħi bejn l-1992 u l-1996.

MINISTERU TAL-BIEDJA U SAJD - SURVEYS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il survey ta' l-opinjoni pubblika jew surveys oħra ġew ikkummissjonati mid-dikasteru tiegħu bejn l-1992 u l-1996?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Ma saru l-ebda surveys ta' l-opinjoni pubblika fid- dikasteru tal-biedja u sajd bejn l-1992 u l-1996, ħlief għall-clients' survey li sar mill-MSU, bħala parti mill-Operations Review tal-ministeru.

MINISTERU TAL-ĦARSIEN SOĊJALI - SURVEYS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il survey ta' l-opinjoni pubblika jew surveys oħra ġew ikkummissjonati mid-dikasteru tiegħu bejn l-1992 u l-1996?

ONOR.

EDWIN GRECH: Dokument li jipprovdi l-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Membru tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

MINISTERU TAL-FINANZI U KUMMERĊ - SURVEYS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il survey ta' l-opinjoni pubblika jew surveys oħra ġew ikkummissjonati mid-dikasteru tiegħu bejn l-1992 u l- 1996?

ONOR.

LEO BRINCAT: Ngħarraf lill-Onor.

Membru li n-numru ta' surveys li saru fid-dikasteru tiegħi bejn l-1992 u l-1996 kien ta' 16.

MINISTERU TA' L-INDUSTRIJA - SURVEYS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il survey ta' l-opinjoni pubblika jew surveys oħra ġew ikkummissjonati mid-dikasteru tiegħu bejn l-1992 u l-1996?

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: L-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar u r- risposta tingħata f`xi seduta oħra.

MAINTENANCE AGREEMENTS

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid liema kienu d-dipartimenti governattivi, aġenziji governattivi, awtoritajiet statali u korporazzjonijiet pubbliċi, li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu, kellhom maintenance agreements ma' kumpanniji privati għar-rigward ta' IT hardware u/jew software fis-snin 1996 u 1997?

Kemm kien il-ħlas f'kull każ kull sena?

Liema kumpannija pprovdiet dan is- servizz f'kull każ?

ONOR.

ALFRED SANT: It-tagħrif mitlub tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

MAINTENANCE AGREEMENTS

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid liema kienu d-dipartimenti governattivi, aġenziji governattivi, awtoritajiet statali u korporazzjonijiet pubbliċi li jaqgħu taħt id- dekasteru tiegħu, kellhom maintenance agreements ma' kumpanniji privati għar-rigward ta' IT hardware u/jew software fis-snin 1996 u 1997?

Kemm kien il-ħlas f'kull każ kull sena?

ONOR.

GEORGE VELLA: Matul l-1996 u l-1997, il-Ministeru ta' l-Affarijiet Barranin u d-Dipartiment għall-Ħarsien ta' l-Ambjent ma daħlux fi ftehim ma' kumpanniji privati għall-maintenance tal-computers u tas-software installati fl-uffiċini rispettivi tagħhom.

Sadanittant, l-Awtorita' ta' l- Ippjanar daħlet għal dan it-tip ta' ftehim fis-snin imsemmija, kif se ngħid:

| | | |INFI| | | | | |Q | | | |Kumpanni|1996 | |1997 | | |ja | | | | | |Privata | | | | |TRIPS, |MVA |- | |Lm105| |ARCADY, |Consulta| | |6.75 | |PICADY |ncy | | | | |u OSCADY | | | | | |software | | | | | |& | | | | | |maintenan| | | | | |ce | | | | | |Network |Megabyte|- | |Lm | |hardware |Limited | | |656.7| | | | | |9 | |Network |Megabyte|- | |Lm | |cabling |Limited | | |218.4| | | | | |0 | |Server |Intercom|Lm | |Lm122| | |p |806.6| |7.88 | | | |3 | | | |DCIS |Plantech|Lm280| |Lm315| | | |8.05 | |9.46 | |Payroll |Shirebur|Lm | |Lm | | |n |132.2| |138.0| | | |5 | |0 | |PS 2000 |Dakar |Lm106| |Lm106| | | |8.81 | |8.81 | |Sage |ITS |- | |Lm | |Sovereign| | | |287.5| | | | | |0 | |Computer |Panta |Lm200| |Lm200| |hardware |Computer|0.00 | |0.00 | | |Co Ltd | | | | |ESRI |Panta |Lm272| |Lm272| |software |Computer|0.71 | |0.71 | |license |Co Ltd | | | | |agrement |f'isem | | | | | |ESRI | | | | | |Inc. | | | |

MAINTENANCE AGREEMENTS

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid liema kienu d-dipartimenti governattivi, aġenziji governattivi, awtoritajiet statali u korporazzjonijiet pubbliċi li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu, kellhom maintenance agreements ma' kumpanniji privati għar-rigward ta' IT hardware u/jew software fis-snin 1996 u 1997?

Kemm kien il-ħlas f'kull każ kull sena?

Liema kumpannija pprovdiet dan is-servizz f'kull każ?

ONOR.

LEO BRINCAT: It-tagħrif mitlub tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

MAINTENANCE AGREEMENTS

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid liema kienu d-dipartimenti governattivi, aġenziji governattivi, awtoritajiet statali u korporazzjonijiet pubbliċi, li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu, kellhom maintenance agreements ma' kumpanniji privati għar-rigward ta' IT hardware u/jew software fis-snin 1996 u 1997?

Kemm kien il-ħlas f'kull każ kull sena?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: It-tagħrif li ngħatajt bi tweġiba għal din l- interpellanza hu kif se nsemmi:

UNIVERSITA' TA' MALTA

Il-Maintenance Agreements għar-rigward ta' IT hardware u/jew software li kellha l-Universita' fis-snin 1996 u 1997 u l-ħlas li sar f'kull każ huwa kif se nsemmi:

Lokali Panta Computers Ltd - Lm10,391 Dakar Software Systems - Lm 2,400 ICL (Malta ) Ltd - Lm 2,204

Barranin EEUG - Germanja - Lm 1,000 Mathworks - Stati Uniti - Lm 600 SPSS - Grecja - Lm 2,400

Lokali Panta Computers Ltd - Lm 2,507 Dakar Software Systems - Lm 2,400 ICL (Malta) Ltd - Lm 2,204

KUNSILL MALTI GĦAX-XJENZA U TEKNOLOĠIJA

Matul l-1996, il-Kunsill Malti għax-Xjenza u Teknoloġija kellu Maintenance Agreement għall-IT Hardware tiegħu kollu u għal xi software (Novell).

Dan il-ftehim kien sar mal-kumpannija Microchip Computer Services u kien jammonta għal Lm918.00.

Matul l-1997, il-kunsill ma kellu l-ebda ftehim ta' din ix-xorta.

SEGRETARJAT PARLAMENTARI GĦAŻ-ŻGĦAŻAGĦ, SPORT, KULTURA W ARTI

Għal dak li għandu x'jaqsam mas-Segretarjat Parlamentari għaż-Żgħażagħ, Sport, Kultura w Arti, u d-dipartiment tal-Kultura, ir-risposta hija fin- negattiv.

In kwantu għas-Sezzjoni Żgħażagħ, fid-Dipartiment taż-Żgħażagħ u Sport, il-kumpannija Technosoft Ltd kienet ipprovdiet software maintenance agreement fejn il-ħlas kien ta' Lm45 (+Lm6.75 VAT) kull sena mill-1/9/96 u ta' Software Licence Agreement fejn il-ħlas kien ta' Lm690 u tħallas fil- 31/5/96.

Ninsab informat ukoll li d-Dipartimenti tal-Eżamijiet, Mużewijiet, Libreriji w Arkivji u tal-Edukazzjoni kif ukoll il-Fondazzjoni għall- Istudji Internazzjonali ma kellhom l-ebda maintenance agreement ma' kumpanniji privati għar-rigward ta' IT hardware u/jew software fis-snin 1996 u 1997.

Irid jingħad ukoll li l-ewwel l-MSU mbagħad il-MITTS kellhom ftehim għall- manutenzjoni tal-IT hardware u software għas-snin 1996 u 1997.

Għas-sena 1996, il-vot tal-MSU kien jaqa' taħt l-Uffiċċju tal-Prim Ministru bħala subvenzjoni u għalhekk m'hemmx breakdown tiegħu.

Għas-sena 1997 l-ammonti kienu:

Application Maintenance and Support - Lm 19,178

Technical Infrastructure and Facilities Management - Lm105,869

Programme Management and First Line Support - Lm 40,625

MAINTENANCE AGREEMENTS

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu u s-Self- Employed: Jista' l-Ministru jgħid liema kienu d-dipartimenti governattivi, aġenziji governattivi, awtoritajiet statali u korporazzjonijiet pubbliċi, li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu, kellhom maintenance agreements ma' kumpanniji privati għar-rigward ta' IT hardware u/jew software fis-snin 1996 u 1997?

Kemm kien il-ħlas f'kull każ kull sena?

Liema kumpannija pprovdiet dan is-servizz f'kull każ?

ONOR.

KARMENU VELLA: L-informazzjoni mitluba hija kif ġej :-

Dipartiment/Ministeru Philip Toledo Ltd.

Lm600 Lm600 NTOM ESI LTD.

(UPS) Lm110 NTOM ESI LTD.

(SERVERS) Lm542 Lm690 NTOM BDS LTD.

(Apple Mac) Lm862 Lm575

MAINTENANCE AGREEMENTS

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l-Ministru jgħid liema kienu d-dipartimenti governattivi, aġenziji governattivi, awtoritajiet statali u korporazzjonijiet pubbliċi, li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu, kellhom maintenance agreements ma' kumpanniji privati għar-rigward ta' IT hardware u/jew software fis-snin 1996 u 1997?

Kemm kien il-ħlas f'kull każ kull sena?

Liema kumpannija pprovdiet dan is- servizz f'kull każ?

ONOR.

GAVIN GULIA: Ninforma lil l-Onor.

Interpellant li dawn iż-żewġ dipartimenti biss, fost dawk li jaqgħu taħt id-dikasteru tal-Ministeru tal- Ġustizzja, kellhom mainteneance agreements ma` kumpanniji privati għar- rigward ta` IT hardware\software fis-snin 1996 u 1997:-

(i) Id-Dipartiment tal-Kunsilli Lokali (li kien jagħmel parti mill- Ministeru tal-Ġustizzja sat-28 ta` Jannar 1998) kien għamel ftehim fl-1997 ma` l-Information Technology Services Ltd għal ħlas ta` Lm128.95.

(ii) Fl-1996 il-MITTS kienet għamlet ftehim mad-ditta Forestals għan-nom tar-Reġistru Pubbliku li kien jammonta għal Lm5,400 fis-sena.

Dal-ftehim kien japplika wkoll għal 1997.

Ftehim li sar direttament mal-MITTS ma ġiex inkluż f`din it-tweġiba.

KAŻINI TAL-BANED - GĦOTI TA' FLUS

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra kemm ingħataw flejjes jew se jingħataw lill-Każini tal-Baned bħala għajnuna għat-tixrid tal-Kultura fl-1998?

X'inhuma l-kriterji għal dawn l-għotjiet?

Lil min se jingħataw jew ingħataw?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għall-mistoqsija parlamentari 13018.

Minbarra l-possibbilta' ta' għajnuna minn dipartimenti oħra tal-Gvern, id-Dipartiment tal-Kultura jagħti għotjiet lill-Każini tal- Banda bħala parti mill-Cultural Support Programme.

Din l-iskema hija normalment operata minn Bord imwaqqaf apposta darbtejn fis-sena u xogħlu hu li jikkonsidra t-talbiet li jiġu minn diversi Għaqdiet Kulturali u Individwi għall-attivitajiet jew proġetti kulturali.

Il-parti l-kbira ta' għajnuniet lill-każini tal-baned ikunu jew għal xi safra barra minn Malta li l-każin ikun għamel biex ta sensiela ta' programmi mużikali barra minn Malta jew inkella għal xi kunċert ta' livell għoli li l-banda tkun tat u li l-kunċert ma jkunx sar fil-każin tagħha jew barra t-triq, ma jkunx parti mill-obbligu tal-każin lejn id-Direttur tal- Lotto Pubbliku u ma jkunx jifforma parti miċ-ċelebrazzjonijiet tal-Patrun tal-Parroċċa li l-każin ikun marbut miegħu.

PA - APPLIKAZZJONIJIET PENDENTI

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm mill-applikazzjonijiet li kien hemm pendenti quddiem l-Awtorita' ta' l-Ippjanar qabel l-14 ta' Awissu, 1997 kienu deċiżi xahar xahar sa April 1998?

ONOR.

GEORGE VELLA: Jenħtieġ aktar żmien sabiex tingħata l-informazzjoni.

SKEJJEL - SANTA MARIJA GORETTI

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk kenitx sottomessa applikazzjoni għal żieda ta' sular fl-iskola Santa Marija Goretti, Tarxien?

Jista' l-Ministru jgħid xi prekawzjonijiet ittieħdu sabiex l-inċident tat- traffiku fejn kienu nvoluti studenti ta' din l-iskola ma jerġax jirrepeti ruħu?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

MAGĦTAB - RIMI TA' SKART FIL-MIŻBLA

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk intbagħtux it- talbiet għal ħlasijiet għar-rimi ta' skart fil-miżbla tal-Magħtab?

Jista' jgħid kemm kien hemm minn dawn it-talbiet, kemm kienu jammontaw xahar b'xahar, minn meta bdew jintbagħtu u kemm minnhom tħallsu?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Intbagħtu 1,500 talba għall-ħlasijiet għar-rimi ta' skart fil-Miżbla tal-Magħtab.

Xahar b'xahar dawn it-talbiet kienu jammontaw għal:

Ottubru 1997 Lm22,327 Novembru 1997 Lm16,986 Dicembru 1997 Lm10,596 Jannar 1998 Lm14,412 Frar 1998 Lm18,885

Dawn it-talbiet bdew jintbgħatu fl-aħħar ġimgħa ta' Jannar ta' din is- sena.

Minn 1,500 talba tħallsu 480.

SAĦĦA - SCHEDULE 5

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jirrispondi l- mistoqsija parlamentari numru 14218 li oriġinarjament kienet saret lill- Ministru tal-Ħarsien Soċjali u li issa ġiet riferuta lilek u ċioe' b'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 10553, jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx xi żviluppi b'mod partikolari dwar multiple sclerosis; Motor Neurone Disease; Hyperthyrodisim; Adrenal hyperfunction; Hyperparathyprodisim; u AIDS?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Hemm rakkmandazzjoni biex multiple sclerosis u motor neurone disease jiġu nklużi fil-liġi tas-Sigurta' Soċjali taħt Skeda 5 b'effett mill-1 ta' Jannar, 1999.

Dwar l-AIDS il-kura hija koperta mill-Ordinanza dwar il-Ħarsien mill- Mard.

Dwar il-mard endokrinoloġiku msemmi mill-Onor.

Interpellant wieħed irid jara dan mal-prijoritajiet l-oħra li għandu d-dipartiment dwar mard kroniku u kura b'xejn.

ĦABS ĊIVILI - ASSOĊJAZZJONI TAL-GWARDJANI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk twaqqfitx l-Assoċjazzjoni tal-Gwardjani tal-Ħabs li hemm prevista fir-Regolamenti tal-Ħabs 1995?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li t-tweġiba għall-mistoqsija ta' l- Onor. Interpellant hija fl-affermattiv.

PULIZIJA - ARMI TAN-NAR

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Matul l-1997 u l- 1998, jista' l-Prim Ministru jgħid kemm ġew importati armi tan-nar li ġew rilaxxati mid-Dwana bħala antiques, ċioe' manifatturati qabel l-1940 u għalhekk m'għandhomx bżonn weapons licence?

Kemm mill-istess armi huma fi stat li jiffunzjonaw?

ONOR.

ALFRED SANT: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jirriferi din il- mistoqsija lill-Ministru konċernat.

ĦABS ĊIVILI - GĦAQDIET VOLONTARJI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid liema huma l-għaqdiet volontarji li għandhom permess mid- Direttur tal-Ħabs li jaħdmu fil-Ħabs?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li, fil-preżent hemm 13-il għaqda volontarja li għandhom il-permess biex jagħtu s-servizz tagħhom fil-Ħabs.

Dawn l-għaqdiet huma : -

Anglican Church Church of Scotland Evangelical Alliance FGBMFI Independent Group of Volunteers Islamic Call of Society Laboratorju tal-Paċi Legion of Mary' Mid-Dlam għad-Dawl Mixja Neo-Katekumenali MUSEUM Prison Fellowship Women of Christ

Ninsab informat ukoll li, barra minn dawn, ikun hemm għaqdiet oħra li jingħataw permess għal xi okkażjoni waħda, jew okkażjonijiet limitati sabiex jagħmlu ħidma volontarja fil-ħabs.

Ġeneralment dawn ikunu barranin li jkunu għal żjara qasira f'Malta.

ĦABS ĊIVILI - COMMON ROOM

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid fiex wasal il-proġett li f'kull Division tal-Ħabs ikun hemm Common Room?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li x-xogħol strutturali fuq dawn il- Common Rooms hu lest u jonqos li jsiru l-Mechanical and Electrical Works.

ĦABS ĊIVILI - LIBRERIJA

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid x'sar mill-pjan sabiex il-Librerija tal-Ħabs tiġi estiża f'dik li hi struttura u f'dak li hu kotba?

Min qed jieħu ħsieb il- Librerija?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li, wara li sar xogħol strutturali fil- Librerija tal-Ħabs, din ġiet miftuħa mill-ġdid f'Ottubru ta' l-1997.

Din il-librerija tinkorpora ukoll, computer laboratory għall-użu tar- residenti.

Għal dak li jirrigwarda l-kotba, ninsab informat li n-numru tagħhom żdied sostanzjalment permezz ta' diversi għotjiet minn diversi ambaxxati u agenziji.

Ninsab informat ukoll li l-librerija taqa' taħt is-sezzjoni ta' Riabilitazzjoni u Edukazzjoni tal-Ħabs u qed titmexxa minn librar li jaħdem fuq bażi part-time.

PENSJONIJIET - PENSJONANTI

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Skond l-Att XXII/97 saret diskriminazzjoni bejn dawk il- pensjonanti tas-Servizzi Ingliżi u dawk tal-Gvern Malti għaliex dawk tal- Gvern Ingliż li kkomutaw il-pensjoni kollha ma jitnaqqsilhom xejn mill- pensjoni tan-NIS filwaqt li tal-Gvern Malti li jikkomutaw parti biss jitnaqqsilhom dak il-parti mill-NIS u għalhekk, jista' l-Ministru jgħid meta se tispiċċa din id-diskriminazzjoni nġusta?

ONOR.

EDWIN GRECH: Ninforma lill-Onor.

Interpellant, li bħalma kelli opportunita' ngħid kemm il-darba, anke f'din il-Kamra stess waqt id- dibattiti fuq l-emendi mressqa fl-Att imsemmi mill-Onor Membru, ma saret l- EBDA diskriminazzjoni bejn xi kategoriji ta' pensjonanti tas-Sigurta' Soċjali.

L-emendi dwar pensjonijiet tas-Servizz fl-Att XXII ta' l-1997, bl-ebda mod ma jirreferu biss għal xi kategorija partikolari ta' pensjonanti li jirċievu pensjoni tas-Servizz.

Għalkuntrarju dawn l-emendi jgħoddu għal kulħadd l-istess.

Għaldaqstant ma nistax nifhem kif jistgħu jissejħu diskriminatorji.

Tant mhumiex diskriminatorji li minn dawn l-emendi gawdew numru sabiħ ta' pensjonanti minn diversi kategoriji li jirċievu penjoni tas- servizz u mhux il-pensjonanti tas-Servizz Ingliz biss, kif qed jalludi l- Onor Interpellant.

Fir-rigward ta' dik il-parti tal-mistoqsija li tirrigwardja l- kommutazzjoni, infakkar lil l-Onor Interpellant li min għamel użu mid-dritt li jikkommuta l-pensjoni tas-servizz kollha, attwalment ma jirċievi l-ebda pensjoni tas-servizz.

L-impjegat tal-Gvern ma jistax jikkommuta l-pensjoni sħiħa, għaldaqstant wieħed jifhem li fejn tidħol kommutazzjoni ma jistax jinżamm bilanċ bejn kategoriji ta' pensjonanti differenti li ma kellhomx l-istess drittijiet.

PENSJONI - PENSJONI TAT-TEŻOR

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hu n-numru ta' persuni li għandhom pensjoni tat-Teżor magħrufa tas-Servizzi tal-Gvern?

Minn dawn kemm hu n- numru ta' dawk li għalqu it-72 sena?

ONOR.

EDWIN GRECH: Ninforma lill-Onor Interpellant, li n-numru ta' pensjonanti tas-Sigurta' Soċjali li jirċievu pensjoni tat-teżor ukoll hu 10,291.

Minn dawn, 3,928 huma pensjonanti li għandhom 'l fuq minn 72 sena.

PENSJONIJIET - PENSJONANTI

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hu s-ceiling ta' ħlas biex pensjonant jista' jibbenefika mit-tibdil li se jsir fil-kontijiet esaġerati tad-dawl u l-ilma?

ONOR.

EDWIN GRECH: S'issa l-iskont mill-kontijiet tad-dawl u l-ilma, fejn għandu x'jaqsam it-test tal-mezzi, għadu regolat skond l-Avviż Legali 17 tal-1974 maħruġ taħt l-Att tal-1963 dwar l-elettriku u l-Avviż Legali 6 tal- 1981 maħruġ taħt l-Ordinanza dwar il-provvista tal-ilma (Kap 36).

Skond dawn l-Avviżi Legali, dan it-test tal-mezzi huwa dak applikabbli għall- għoti ta' Pensjoni ta' l-Eta' mhux kontributorja taħt l-Att dwar is- Sigurta' Soċjali.

COST OF LIVING INDEX

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid meta se jsir cost of living index għal pensjonanti biss kif kien ħabbar Gvern Nazzjonalista qabel l-aħħar elezzjoni?

ONOR.

LEO BRINCAT: Id-Dipartiment ta' l-Istatistika qiegħed jevalwa l- possibbiltajiet tekniċi għall-introduzzjoni ta' indiċi bħal dan.

PARK NAZZJONALI - KUNĊERTI

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'tenders, quotations jew direct orders ingħataw in konnessjoni mal-kunċerti fil-Park Nazzjonali f'Ta' Qali?

X'offerti ntefgħu għal dawn it-talbiet, min tefagħhom u liema xogħlijiet kienu mogħtija?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

TAL-QROQQ - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra programme of works tax-xogħlijiet li baqa' sakemm jitlesta l-isptar f'Tal-Qroqq?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Mhuwiex għaqli li f'dan l-istadju tiġi ppubblikata informazzjoni bħal din.

VALLETTA - TRIQ IR-REPUBBLIKA - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra programme of works għax-xogħlijiet li baqgħu jsiru fi Triq ir- Repubblika, Valletta?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Ix-xogħlijiet li baqa' jsiru fuq Triq ir- Repubblika huma:

* Jinqalgħu il-bankini u jitbaxxa il-livell tat-triq bi preparazzjoni għas-sodda tal-konkos.

* Titlesta is-sistema għall-ġbir ta' l-ilma tax-xita, li diġa' tinsab f'fażi avvanzata.

* Tingħata s-sodda tal-konkos.

Dan ix-xogħol mistenni li jkun lest sa l-aħħar ta' Mejju.

Immedjatament wara jkun jista' jibda l-pavimentar.

KUMPANNIJI/PARTNERSHIPS

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienu l-kumpanniji jew partnership ta' awdituri/accountants li ngħataw kuntratti bejn Mejju 1987 u Ottubru 1996 mill-Ministeru tiegħu?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Jiena nformat li f'dan il-perijodu ma ngħatawx kuntratti lil ditti ta' awdituri u accountants.

KUMPANNIJI/PARTNERSHIP

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru mingħajr Portafoll fl- Uffiċċju tal-Prim Ministru: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienu l- kumpanniji jew partnership ta' awdituri/accountants li ngħataw kuntratti bejn Mejju 1987 u Ottubru 1996 mill-Ministeru tiegħu?

ONOR.

JOE MIZZI: Fil-perijodu bejn Mejju 1987 u Ottubru 1996 żewġ ditti kellhom il-kuntratt ta' awdituri mal-Korporazzjoni Telemalta: id- ditta Emmanuel A. Bonello sat-30 ta' Settembru 1988 u d-ditta Joseph A. Tabone & Co. mill-1 ta' Ottubru 1998 'l quddiem.

KUMPANNIJI/PARTNERSHIP

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienu l-kumpanniji jew partnership ta' awdituri/accountants li ngħataw kuntratti bejn Mejju 1987 u Ottubru 1996 mill-Ministeru tiegħu?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li għall-perijodu bejn Mejju 1987 u Ottubru 1996 ngħataw dawn il-kuntratti lill-awdituri/accountants:-

L-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku - J. Tabone & Co.

Posta Limited - Zammit Tabona Bonello & Co.

L-Awtorita' Marittima ta' Malta - Deloitte & Touche bħala Awdituri tal- Awtorita' u Deloitte, Touche, Tohmatsu International (U.K.) għal Yachting Development Study.

Gozo Channel Co. Ltd. - Coopers & Lybrand.

L-Malta International Airport plc - Deloitte & Touche bħala awdituri u l- istess ditta għall-studju fuq Fixed Asset Register u fuq Occupational Monitoring Review.

KUMPANNIJI/PARTNERSHIP

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienu l- kumpanniji jew partnership ta' awdituri/accountants li ngħataw kuntratti bejn Mejju 1987 u Ottubru 1996 mill-Ministeru tiegħu?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Ir-risposta hija tlieta li huma:

Raymond Gatt MIA, CPAA Gatt, Galea & Co Mr Stuart Craig

KUMPANNIJI/PARTNERSHIP

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienu l-kumpanniji jew partnership ta' awdituri/accountants li ngħataw kuntratti bejn Mejju 1987 u Ottubru 1996 mill-Ministeru tiegħu?

ONOR.

EDWIN GRECH: Kien hemm tliet kumpanniji jew partnerships ta' awdituri/accountants li ngħataw kuntratt minn dipartimenti jew entitajiet governattivi li llum jaqgħu taħt il-Ministeru tiegħi bejn Mejju, 1987 u Ottubru, 1996.

KUMPANNIJI/PARTNERSHIPS

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienu l-kumpanniji jew partnership ta' awdituri/accountants li ngħataw kuntratti bejn Mejju 1987 u Ottubru 1996 mill-Ministeru tiegħu?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Il-Ministru tal-Biedja u Sajd ma' ta l-ebda kuntratt lil xi awdituri jew accountants fil-perijodu ndikat.

UE - ŻONA TA' KUMMERĊ ĦIELES

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Ministru jgħid xi studji saru s'issa mill-Ministeru tiegħu jew minn kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha huwa responsabbli li janalizza jaqbilx għall-ministeru tiegu jew għall-korporazzjoni jew entita' pubblika kkonċernata li Malta tissieħeb f'żona ta' kummerċ ħieles biss mal-Unjoni Ewropea; u dwar x'se jkun l-impatt fuq il-ministeru tiegħu jew fuq kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha inti responsabbli?

Fi kwalunkwe każ, jista' l-Ministru jindika x'inhuma l-benefiċċji kollha għall-ministeru tiegħu u għal kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha huwa responsabbli, li jinkisbu b'żona ta' kummerċ ħieles u li ma jinkisbux bi sħubija fl-Unjoni Ewropea?

ONOR.

GEORGE VELLA: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

UE - ŻONA TA' KUMMERĊ ĦIELES

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid xi studji saru s'issa mill-Ministeru tiegħu jew minn kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha huwa responsabbli li janalizza jaqbilx għall-ministeru tiegħu jew għall- korporazzjoni jew entita' pubblika kkonċernata li Malta tissieħeb f'żona ta' kummerċ ħieles biss mal-Unjoni Ewropea; u dwar x'se jkun l-impatt fuq il-ministeru tiegħu jew fuq kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha inti responsabbli?

Fi kwalunkwe ka, jista' l-Ministru jindika x'inhuma l-benefiċċji kollha għall-ministeru tiegħu u għal kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha huwa responsabbli, li jinkisbu b'żona ta' kummerċ ħieles u li ma jinkisbux bi sħubija fl-Unjoni Ewropea?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Nirriferi lill-Onor.

Membru għat-tweġiba li ngħatat mill-Onor.

Deputat Prim Ministru u Ministru tal-Affarijiet Barranin u Ambjent għall- mistoqsija parlamentari numru 14687.

UE - ŻONA TA' KUMMERĊ ĦIELES

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid xi studji saru s'issa mill-Ministeru tiegħu jew minn kwalunkwe korporozzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha huwa responsabbli li janalizza jaqbilx għall-ministeru tiegħu jew għall- korporazzjoni jew entita' pubblika kkonċernata li Malta tissieħeb f'żona ta' kummerċ ħieles biss mal-Unjoni Ewropea; u dwar x'se jkun l-impatt fuq il-ministeru tiegħu jew fuq kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha inti responsabbli?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Nirriferi l-Onor.

Deputat Prim Ministru u Ministru ta' l-Affarijiet Barranin u Ambjent, għall-mistoqsija Parlamentari numru 14687.

UE - ŻONA TA' KUMMERĊ ĦIELES

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid xi studji saru s'issa mill-Ministeru tiegħu jew minn kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha huwa responsabbli li janalizza jaqbilx għall-ministeru tiegħu jew għall- korporazzjoni jew entita' pubblika kkonċernata li Malta tissieħeb f'żona ta' kummerċ ħieles biss mal-Unjoni Ewropea; u dwar x'se jkun l-impatt fuq il-ministeru tiegħu jew fuq kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha inti responsabbli?

ONOR.

EDWIN GRECH: Nirriferi l-Onor Membru għat-tweġiba li ngħatat mill- Onor Deputat Prim Ministru u Ministru ta' l-Affarijiet Barranin u Ambjent.

UE - ŻONA TA' KUMMERĊ ĦIELES

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid xi studji saru s'issa mill-Ministeru tiegħu jew minn kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha huwa responsabbli li janalizza jaqbilx għall- ministeru tiegħu jew għall-korporazzjoni jew entita' pubblika kkonċernata li Malta tissieħeb f'żona ta' kummerċ ħieles biss mal-Unjoni Ewropea; u dwar x'se jkun l-impatt fuq il-ministeru tiegħu jew fuq kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha inti responsabbli?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Nirriferi l-Onor Membru għat-tweġiba li ngħatat mill-Onor.

Deputat Prim Ministru u Ministru ta' l-Affarijiet Barranin u Ambjent, għall-mistoqsija parlamentari numru 14687.

UE - ŻONA TA' KUMMERĊ ĦIELES

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l- Ministru jgħid xi studji saru s'issa mill-Ministeru tiegħu jew minn kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha huwa responsabbli li janalizza jaqbilx għall-ministeru tiegħu jew għall- korporazzjoni jew entita' pubblika kkonċernata li Malta tissieħeb f'żona ta' kummerċ ħieles biss mal-Unjoni Ewropea; u dwar x'se jkun l-impatt fuq il-ministeru tiegħu jew fuq kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha inti responsabbli?

ONOR.

GAVIN GULIA: Nirriferi l-Onor.

Membru għat-tweġiba li ngħatat mill- Onor. Deputat Prim Ministru u Ministru ta` l-Affarijiet Barranin u Ambjent għall-mistoqsija parlamentari numru 14687.

PULIZJA - SNIETER LIĊENZJATI

L-ONOR.

VICTOR GALEA PACE staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 7655, jista' l-Prim Ministru jagħti breakdown ta' dawn il-545 snieter, jiġifieri kemm minnhom kienu double barrel, kemm kien hemm 3 shot semi-outmatic u dawk semi-automatic li jisparaw ħames skrataċ?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li l-informazzjoni, hekk kif mitluba mill-Onor.

Interpellant, m'hijiex disponibbli.

FORTI DELIMARA

L-ONOR.

VICTOR GALEA PACE staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 4483, jista' l-Ministru jgħid jekk għamlitx negozju fil-kwestjoni tal- Forti Delimara, x'kienet il-konklużjoni u x'inhu l-użu ta' din il-forti fil- preżent?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Sal-lum għad m'hemm l-ebda konklużjoni

PULIZIJA - ARMI TAN-NAR

L-ONOR.

VICTOR GALEA PACE staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 7127, jista' l-Prim Ministru jagħti risposta?

Jista' jgħid ukoll kemm hawn armi tal-kaċċa fil-ħwienet u l- breakdown tagħhom, jiġifieri kemm hawn double barrel, semi-automatic ta' 3 shot u dawk 5 shot li għadhom in stock sa l-aħħar ta' April ta' din is- sena?

ONOR.

ALFRED SANT: Dwar l-ewwel parti tal-mistoqsija, nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba mogħtija nhar is-7 ta Ottubru,1997, f`Seduta Nru. 117.

Dwar il-partijiet l-oħra tal-mistoqsija, ninsab informat illi bħalissa għaddej il-proċess biex it-tip ta' nformazzjoni mitluba tiġi loaded fuq is- sistema komputerizzata li qed tiġi ntrodotta.

L-informazzjoni mitluba tkun tista' tingħata meta dan il-proċess jitlesta.

SNIETER - IMPORTAZZJONI

L-ONOR.

VICTOR GALEA PACE staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 6374 dwar importazzjoni ta' snieter u airguns, peress li r-risposta ma stajtx nifhimha, jista' l-Prim Ministru jgħid kemm ġew importati snieter u x'tip huma, airguns u target fire arms fl-1996, 1997 u din is-sena sa l-aħħar ta' April?

ONOR.

ALFRED SANT: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jirriferi din il- mistoqsija lill- Ministru konċernat.

PITKALIJA - KOMPUTERIZZAZZJONI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar x'kien l-investiment li sar fis- sistema ta' komputerizzazzjoni fil-Pitkalija fil-perijodu 1/11/96 - 30/4/98 xahar b'xahar?

X'kien it-tibdil li sar f'dan l-investiment?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

KOPERATTIVA TAL-MINI-BUSES - FTEHIM

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jagħti informazzjoni dwar xi ftehim intlaħaq bejn il-Ministeru għat-Trasport, u l-Koperattiva tal-Mini-Buses?

Jista' jgħid jekk fil-fatt il-Ministeru u l-Public Transport Authority laqgħux xi talba tal-koperattiva msemmija?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li d-diskussjonijiet bejn il- Gvern u l-Kooperattiva tal-mini-buses għadhom sejrin.

Jiena dħalt bħala medjatur wara l-protesta li kienet għamlet l-Għaqda tal- Mini-Buses.

MIA - ĦADDIEMA

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm kien in-numru ta' ħaddiema li ġew trasferiti għal ma' Malta International Airport?

Xi grad kellhom dawn il-ħaddiema?

F'liema grad qed jaħdmu fil-preżent fil-Malta International Airport?

X'titjib fil-kondizzjonijiet tax-xogħol ġew maqbula mal-partijiet differenti?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li l-ħaddiema li għażlu li jaqilbu mal-Malta International Airport ilaħħqu l-516.

Il-gradi li kienu fihom huwa kif gej:

11 A/P Office Despatchers, 1 A/SATCO, 34 Air Traffic Controllers, 16 Airfield Operators, 1 Airport Attendant, 4 Airport Off Despatchers, 35 Assistant Controllers, 22 Asst.

Tech.

Officers, 1 ATCO, 2 ATCO/IC, 23 Bombardiers, 3 Captains, 2 Charwomen, 1 Clerk, 13 Communications Officers, 17 Communicators, 1 Manager Technical Services, 3 Engineers, 23 General Hand, 77 Gunners, 1 Heavy Plant Driver, 4 Luiet., 2 Majors, 20 Met.

Assistants, 5 Met.

Officers, 1 MT Driver, 3 O/C Air Traffic Controllers, 1 Officer i/c Comm.

Centre, 8 Operatives, 1 Postal Auxiliary, 10 Principal Technical Officers, 2 Riggers, 3 Runway Painters, 1 S.A.T.C.O., 2 Sen. Operatives, 52 Sen. Technical Officers, 5 Sen. Tradesmen, 11 Sen. Assist.

Controllers, 2 Senior Engineers, 4 Sen. Met.

Assistants, 15 Senior Tradesmen, 6 Sergeants, 2 TAS, 8 Tech.

Officers, 11 Technicians, 41 Tradesmen, 5 Warrant Officers.

Sakemm isir il-ftehim relevanti, dawn qed jaħdmu fil-gradi li kienu fihom.

Jiena nformat ukoll li l-ftehim milħuq bejn il-partijiet konċernati, jipprovdi li dawk il-ħaddiema li marru ma' l-MIA ikunu koperti mill-ftehim kollettiv tal-kumpannija għajr f'dawk il-każi fejn il-benefiċċji ta' dawn l- istess ħaddiema bħala mpjegati tas-servizz pubbliku, kienu aħjar minn dawk stipulati fil-ftehim kollettiv tal-MIA.

Dan sakemm isir ftehim ġdid biex ikopri s-sitwazzjoni preżenti.

BUGIBBA - XOGĦOL TA' MAINTENANCE

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti indikazzjoni dwar liema xogħol ta' maintenance kellu jsir fuq ix-xogħol li sar f'Buġibba matul is-sena li għaddiet, u li fil-fatt ma sarx?

Min kien responsabbli li ssir din il-maintenance?

Jista' l-Ministru jgħid min fil-fatt wettaq dan ix-xogħol?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-manutenzjoni fuq ix-xogħol li sar Buġibba twettqet skond it-talbiet tal-Buġibba Action Committe.

Ix-xogħol li sar kien fuq dawl, żebgħa tas-seating u tar-railings, irranġar ta' bankini w sinjali tat-traffiku li ntlaqtu minn karozzi.

Għal dan ix-xogħol kien hemm għaxra minn nies imqabbda mit-taqsima tax- xogħlijiet.

Kien hemm ukoll xi xogħlijiet li saru minn kuntratturi u ġew irrapurtati difettużi.

Dawn il-kuntratturi ġew informati u fil-każijiet kollha x- xogħol ġie rranġat.

MINISTERU TAL-BIEDJA U SAJD - BAJJA TAL-ĠNEJNA

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar x'inhu s-sehem tal-Ministeru tal- Biedja u Sajd fix-xogħol li qed isir fit-triq li twassal għall-Bajja tal- Ġnejna?

X'inhi l-ispiża li qed issir mill-ministeru f'dan ix-xogħol?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Ix-xogħol fit-triq li twassal għall-Bajja tal-Ġnejna qed isir mill-Ministeru tax-Xogħlijiet u l-Ministeru tal-Biedja u Sajd qiegħed jikkordina biex il-ħamrija li titneħħa waqt dawn ix-xogħlijiet titqassam lill-bdiewa.

DEMURRAGES

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienu d-demurrages matul l-1997 u mill-1/1/98 sal-lum?

ONOR.

LEO BRINCAT: Nitlob lill-Onor.

Membru jagħmel il-mistoqsija tiegħu lill-Ministru kkonċernat.

KALKARA BOATYARD LTD - UŻU TA' MOLL

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 14442 u ċioe' jista' jgħid jekk hemmx permess sabiex Kalkara Boatyard Ltd, tuża l-moll ta' taħt l-ex-sptar ta' Bighi fil-Kalkara għat-tiswija u żamma ta' pleasure crafts?

Jaf il-Ministru li hemm żgombru għall-użu ta' dan ix-xatt mill-pubbliku?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Ngħarraf lill-Onor.

Membru li dan ix-xorta ta' permess jinħareġ mid-Dipartiment tal-Artijiet.

Għalhekk nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel din il-mistoqsija lill-Membru kkonċernat.

MINISTERU TA' L-INDUSTRIJA - TENDERS

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 13446 dwar tenders maħruġa mill-istess Ministeru?

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Nirriferi għat-tweġiba li tajt għall- mistoqsija parlamentari numru 13446.

ĊENTRU NAZZJONALI TA' L-AKWAKULTURA

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 14524 u ċioe' jgħid xi kwalifiki u x'esperjenza għandu Mr David Bonelli fil-qasam jew industrija ta' l-Akwakultura?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Peress li ħarġet is-sejħa għall-applikazzjoni għall- mili ta' post ta' direttur tas-Sajd u Akwakultura ma naħsibx li tkun etika li tingħata risposta f' dan l-istadju.

ĊENTRU NAZZJONALI TA' L-AKWAKULTURA - SAHRA

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 14319 jew il- mistoqsija parlamentari numru 14523 u ċioe' dwar sahra fiċ-Ċentru Nazzjonali ta' l-Akwakultura?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

ĊENTRU NAZZJONALI TA' L-AKWAKULTURA

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Fir- rigward tar-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 14522 dwar iċ- Ċentru Nazzjonali ta' l-Akwakultura, jista' l-Ministru jgħid kemm fil- preżent qed jitħallas fix-xahar Dr Le Breton; u meta se jiġi ffinalizzat il- kuntratt ta' Dr Le Breton?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Il-kuntratt ta' Dr. Le Breton għadu qed jiġi ffinalizzat u se nerġa nirrepeti li sa issa għandu l-istess arrangamenti li kellu taħt l-MUS Ltd.

WSC - XOGĦOL TA' REKLAMAR

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 14521 dwar xogħol ta' reklamar mal-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nirriferi l-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt f'Seduta Nru. 218.

TONN - TROBBIJA

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Rigward ir-risposta mogħtija għall-mistoqsija parlamentari numru 14325 dwar trobbija ta' tonn, jista' l-Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' investituri potenzjali li huma interessati fl-imsemmi proġett u kemm minn dawn l-investituri huma lokali?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: S'issa kien hemm żewġ kumpanniji barranin li bagħtu letter of intention tagħhom.

Sintendi xorta għadhom għaddejjin taħditiet ma' investituri potenzjali kemm barranin kif ukoll Maltin.

GĦAWDEX - SERVIZZ LILL-ANZJANI

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14531, jista' l-Prim Ministru jispjega li m'għandux statistika li tkejjel l-ammont ta' sigħat mogħti f'servizz lill-anzjani f'Għawdex mis-CSA's fl-1996 filwaqt li għandu statistika tas-sigħat attwali li qegħdin jingħataw f'servizz fi żmien ġimgħa?

Għalhekk, bl-istess kejl, jista' l-Prim Ministru issa jagħti ċ- ċifra ta' sigħat f'ġimgħa li kien jingħata lill-anzjani f'Għawdex fl-1996?

ONOR.

ALFRED SANT: Fil-mistoqsija parlamentari numru 14175 l-Onor interpellant kien talab fost l-oħrajn li jingħata tagħrif dwar il-massimu totali ta' sigħat li ntlaħaq f'Għawdex fl-1996 f'servizz mogħti lill- anzjani fi djarhom.

Biex jingħata t-tagħrif mitlub irid ikun hemm statistika li turi s-sigħat ta' servizz li ngħata kull jum tas-sena kollha.

Din id-database ma teżistix.

L-Onor Interpellant japprezza illi tirrikjedi ħafna xogħol biex toqgħod tiġbor illum ġurnata b'ġurnata kemm kien hemm casual assistants u kemm taw sigħat ta' servizz lill-anzjani kull wieħed/waħda minnhom kull ġurnata.

Iżda nista' ngħid li fil-ġimgħa li għalqet is-Sibt 21 ta' Diċembru, 1996 is-sigħat ta' servizz li ngħata kienu ta' 3155.

GĦAWDEX - QTUGĦ TA' L-ELETTRIKU

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid x'kienet il-kawża tal-qtugħ ta' l-elettriku f'Għawdex nhar l-Erbgħa, 13 ta' Mejju fil-għaxija?

Liema kienu l- lokalitajiet li ntlaqtu mill-qtugħ u għal kemm ħin?

ONOR.

LEO BRINCAT: Il-kawża tal-qtugħ ta' l-elettriku fit-13 ta' Mejju, 1998 f'Għawdex giet ikkaġunata minħabba ħsara li żviluppat fuq wieħed miċ- cirkwiti tal-11KV minħabba ħsara fuq cable ta' taħt l-art flimkien ma' ħsara oħra fuq overhead line.

Il-lokalitajiet milquta kienu l-Imġarr, is- Sannat, ix-Xlendi, il-Munxar u parti minn Victoria.

B'kollox l- interruzzjoni damet għal madwar erbgħa sigħat.

MUŻEWIJIET - ĦINIJIET TAL-FTUĦ

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-ħinijiet tal-ftuħ tal-Mużewijiet tal-Gvern għall-pubbliku f'Għawdex sfawx imnaqqsin?

Jekk fl- affermattiv, minn meta u b'kemm?

X'kienet ir-raġuni u x'rimedji se jieħu l- Ministru?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

GĦAWDEX - KUNSILL ĠENERALI TAS-SAĦĦA

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid min huma l-Membri tal-Kunsill Ġenerali tas-Saħħa f'Għawdex li twaqqaf dan l-aħħar?

ONOR.

ALFRED SANT: Il-Kunsill Ġenerali tas-Saħħa f'Għawdex huwa magħmul kif gej:

Chairman: L-Onor Dr Anton Refalo - Segretarju Parlamentari għal Għawdex

D/Chairman Dr Michael Vella Haber bħala rappreżentant tas-Segretarjat Parlamentari għal Għawdex

Segretarja Is-Sinjorina Rita Meilak

Membri Is-Sur Salvinu Cutajar bħala rappreżentant tas-Segretarjat Parlamentari għal Għawdex

Dr Anthony Livori rappreżentant tal-Ministeru tas-Saħħa

Dr Patrick Sciberrras bħala rappreżentant tal-Gozo Medical Association

Is-Sur Anastasio Degiorgio bħala rappreżentant tal-Malta Union of Midwives and Nurses

Is-Sur Joe Xuereb bħala rappreżentant tal-General Workers Union

Is-Sur Louis Attard bħala rappreżentant tal-Unjoni Ħaddiema Magħqudin

Is-Sur Paul Buttigieg bħala rappreżentant tal-Kunsilli Lokali ta' Għawdex

Dr Michael Caruana bħala konsumatur

VAT - TNEĦĦIJA

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jagħti informazzjoni dwar kif it-tneħħija tal-VAT u l- introduzzjoni tas-CET affettwat il-finanzi tal-Korporazzjoni Enemelta, minn kemm ilhom li seħħew dawn il-bidliet sal-lum?

ONOR.

LEO BRINCAT: Bit-tneħħija tal-VAT u bl-introduzzjoni tas-CET, il- Korporazzjoni Enemalta bejn l-1 ta' Lulju, 1997 u t-30 t'April, 1998 ġiet affettwata kif jidher hawn taħt:

a) It-Taqsima tal-Pitrolju ħallset Lm880,875 inqas bis-CET milli kieku kellha tħallas bil-VAT;

b) It-taqsima tal-Gass ħallset Lm74,386 inqas fil-perjodu msemmi;

c) It-Taqsima ta' l-Elettriku ħallset Lm4,733,560 inqas taħt is-sistema tat-tassazzjoni ġdida.

Għalhekk, l-Enemalta hu stmat li tkun iffrankat total ta' Lm5,688,821.

DAWL/ILMA - KONTIJIET

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Peress li l-Ministru fil-Budget kien qal li jistgħu jittieħdu "miżuri korrettivi" fuq il-kontijiet tad-dawl u l-ilma għal dawk l-inqas li jifilħu jħallsu, jista' l-Ministru jagħti iktar dettalji ta' kif se jsir dan?

ONOR.

LEO BRINCAT: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jirriferi għar-Rebate Package fuq it-tariffi li ġie disskuss u approvat waqt il-Kabinett nhar is- 27 ta' April, 1998 u li wara ġie ppubblikat mid-Dipartiment ta' l- Informazzjoni.

ENEMALTA - UNACCOUNTED FOR LOSSES

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jagħti informazzjoni dwar kemm kienu l-unaccounted for losses ta' l-elettriku, xahar b'xahar matul l-1997 u matul din is-sena?

ONOR.

LEO BRINCAT: It-telf ta' l-elettriku ma jitkejjilx xahar b'xahar, u, ghalhekk, it-tagħrif mitlub ma jistax jingħata.

ENEMALTA - ĊILINDRI TAL-GASS

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-kunsinja tar-regolaturi taċ-ċilindri tal- gass li ġiet dan l-aħħar inbiegħetx kollha malajr?

Jekk fl-affermattiv, jidhirlu l-Ministru li minnufih għandha ssir talba oħra ħalli jinqata' l- abbuż li jinxtraw dawk illegali?

ONOR.

LEO BRINCAT: L-aħħar konsenja tar-regolaturi tal-gass li mportat il-Korporazzjoni Enemalta nbiegħet kollha.

Il-parti l-kbira ta' dawn ir- regolaturi nbigħu lill-ħwienet bl-ingrossa sabiex jinbigħu lill- konsumaturi.

Il-Korporazzjoni Enemalta dan l-aħħar iddecidiet li s-suq ta' dawn ir- regolaturi għandu jigi lliberalizzat fi żmien qasir u, ghalhekk, m'hix qed tordna ammonti kbar ta' dawn ir-regolaturi, iżda dejjem tara li l- konsumatur ikun moqdi.

ŻEJTUN - DAY CENTRE

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jagħti informazzjoni dwar jekk hux minnu li se ssir bidla radikali fis-sistema tat-trasport ta' l-anzjani li jattendu d-Day Centre fid-Dar ta' l-Anzjani taż-Żejtun?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Is-sistema tat-trasport ta' l-anzjani għad-Day Centres kollha qegħda tiġi studjata fi sfond tal-ftuħ ta' Day Centres ġodda.

Qed isir studju biex isir l-aħjar użu mill-finanzi dedikati għalhekk.

MISTOSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB

DJAR - BDIL TA' POSTIJIET

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l-Ministru jgħid x'qiegħed iżomm, u fil-fatt x'żamm s'issa milli jsir il-bdil ta' postijiet ta' Dolores Bartolo ta' 113, Tal-Borġ Street, Raħal Ġdid ma' Henry Haig ta' 75, Triq il-Ġdida, Raħal Ġdid, każ li jeħodna lura b'xhur, b'ġiri, b'faxes u appuntamenti fil-vojt?

Id-Direttur?

Il- każ fih innifsu?

Is-Segretarjat?

Min?

Għaliex tweġiba qatt ma waslet?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat illi l-bdil imsemmi jkun jista' jsir appena jiġi vverifikat li l-persuna qed toqgħod fil-post.

Hemm dokumenti li juru li aktarx dan mhux qed tagħmlu.

DJAR - APPLIKAZZJONI H 13773

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l-Ministru jgħid fiex waslet l-applikazzjoni għal akkomodazzjoni soċjali Nru. H 13773 tal-koppja miżżewġa b'tarbija ta' sentejn, li d-dettalji tagħhom qed jintbagħtu separatament, liema koppja u t-tarbija qegħdin jgħixu f'kamra waħda tal-flat fejn jabitaw il-ġenituri tal-mara?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-policy ġdida tad-Dipartiment GĦall-Akkomodazzjoni Soċjali hi li fl- allokazzjonijiet tingħata preferenza lil min għandu dħul ta' anqas minn Lm4,000 fis-sena.

Il-persuna ndikata għandha dħul ta' Lm7,300.

KUNSILLI LOKALI - ELEZZJONIJIET

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm żdied jew naqas, skond il- każ, il-persentaġġ tal-votanti għall-kunsilli lokali li effettivament marru jivvotaw f'kull elezzjoni li nżammet minn meta twaqqfu sal-lum, lokalita' b'lokalita' u kunsill b'kunsill, f'Malta u Għawdex?

Jista' jagħti statistika kompleta?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is- Seduta.

KUNSILLI LOKALI - ELEZZJONIJIET

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hu n-numru ta' kandidati akkużati b'dikjarazzjoni falza ta' infiq ta' flus fi spejjeż għall- elezzjonijiet tal-kunsilli lokali, lokal b'lokal, f'Malta u Għawdex minn meta saru l-ewwel elezzjonijiet għall-kunsilli sal-lum?

Kemm hu n-numru ta' kandidati li ma bagħtux id-dikjarazzjoni fiż-żmien stipulat, lokal b'lokal, kunsill b'kunsill, f'Malta u Għawdex minn meta saru l-ewwel elezzjonijiet sal-lum?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Ninforma lill-Onor.

KUNSILLI LOKALI - EMENDI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid x'emendi fl-Att dwar il-Kunsilli Lokali għandhom isiru a bażi tad-deċiżjoni kontra l-artiklu 92(2) fit- Tielet Skeda dwar il-co-option ta' kunsilliera fil-lokal ta' Raħal Ġdid fl- 1996 (fejn ġie co-opted persuna bi twemmin Nazzjonalista flok kunsillier indipendenti li kien irriżenja)?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: L-artikolu 92(2) tat-Tielet Skeda ta' l-Att ta' l- 1993 dwar Kunsilli Lokali jipprovdi li; "Meta jiġi biex jimtela' l-post ta' Kunsillier bil-għażla għandhom jitqiesu li kemm jista' jkun ikun hemm l- istess interessi u fehmiet li kien jidher għalihom u li kellu dak il- Kunsillier illi postu jkun tbattal".

Id-diskrezzjoni dwar l-għażla (co-option) hi għalhekk f'idejn l-istess Kunsill.

Ir-rekwiżit li l-persuna li tkun se tiġi co-opted ikollha l-istess interessi u fehmiet hu għalhekk kejl li l-Kunsillieri jridu jieħdu in konsiderazzjoni meta jiġu biex jiddeċiedu fuq il-persuna li jkunu se jagħżlu biex timla' l-post ta' Kunsillier li postu jkun tbattal.

Fil-kontest tar-rekwiżiti u r-regolamenti dwar l-elezzjonijiet għall- Kunsilli Lokali kif inhuma llum fl-imsemmija liġi, ma hemmx il-ħsieb li din id-dispożżizzjoni tinbidel jew tiġi emendata.

LOCAL COUNCIL ACT - BYE-LAWS

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru bye-laws taħt il-Local Council Act?

Min għamilhom u liema kunsill ġie effettivament effettwat?

Rigward liema qasam saru u x'kontroll għandu l-Parlament fuq in-natura ta' bye-law bħala liġi sussidjarja?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li sal-lum saru seba' (7) Bye-Laws taħt il-liġi tal-Kunsilli Lokali (Att.Nru XV ta' l- 1993).

Il-Kunsilli li għamlu dawn il-Bye-Laws, liema Bye-Laws jaffetwaw biss il- lokalitajiet ta' dawn il-Kunsilli, huma :

Hamrun (3 Bye-Laws), Zebbuġ (Malta) (Bye-Law waħda) Pieta (2 Bye-Laws) u Santa Luċija (Bye Law waħda) Dawn il-Bye Laws jirregolaw l-użu ta' skips ġewwa l-lokalitajiet tal- Ħamrun, Zebbuġ (M) u Pieta', regolarment dwar Notice Boards ġewwa l-Ħamrun, il-ħarsien ta' l-art pubblika ġewwa l-Ħamrun, ir-reklamar fuq għamara tat- toroq li hija proprjeta' tal-Kunsilli Lokali Pieta', u l-Amministrazzjoni ta' Ġnien is-Serenita ġewwa Santa Luċija.

Bis-saħħa tal-Liġi dwar il-Kunsilli Lokali sabiex dawn il-Bye-Laws jiġu effettivi jeħtieġ biss l-approvazzjoni tal-Ministru responsabbli għall- Kunsilli Lokali.

Is-Subartikolu 34(1) ta' l-imsemmi Att jipprovdi li "Kunsill jista' jagħmel, jemenda jew jirrevoka bye-laws sabiex jaqdi l- funzjonijiet tiegħu u sabiex iħares u jnaqqas inkonvenjenza fil-lokalita' tiegħu".

KUNSILLI LOKALI - KONFINI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jikkonferma l-Ministru li għandhom isiru emendi fl-Att tal-Kunsilli Lokali fejn jirrigwarda t-tfassil tal-Konfini b'mod li dawn isiru darba għal dejjem u mhux b'bord li ilu mwaqqaf kważi sentejn b'150 talba quddiemu għall-bdil fil-konfini?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li skond Artikolu 3(3) ta' l-Att ta' l-1993 dwar Kunsilli Lokali, il-Kummissjoni Elettorali, bħala awtorita' indipendenti u awtonoma, għandha ġurisdizzjoni eskussiva fid-deċiżjonijiet tagħha dwar talbiet fit-tibdiliet tal-konfini.

L-emendi neċessarji mill-Kummissjoni Elettorali diġa tħabbru.

DIPARTIMENTI TAL-GVERN/KUNSILLI LOKALI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid x'għandu ppjanat il-Ministeru u meta hu mistenni li jiġi mplimentat biex il-burokrazija li teżisti fid- Dipartimenti tal-Gvern ma tibqax toħloq nuqqas ta' koordinazzjoni bejn il- kunsilli lokali u d-dipartimenti?

X'hemm ippjanat b'mod globali għall- kunsilli u x'diffikultajiet instabu li hemm biex jiġu mplimentati b'azzjoni pożittiva mmedjata?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li qed isir kull sforz sabiex id-dipartimenti tal-Gvern jilħqu livell għoli ta' effiċjenza.

Fejn jirrigwarda l-funzjonijiet tal-Kunsilli Lokali twaqqfet ukoll Co- ordinating Unit fi ħdan il-Ministeru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni li diġa' qed tagħti riżultati utili.

KUNSILL LOKALI - FLEUR-DE-LYS

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid x'għandu ppjanat il-gvern fid- dawl tal-wegħdi li għamel il-Partit Nazzjonalista għall-kunsilli ġodda bħal dak ta' Fleur-de-Lys li qed iħallu n-nies diżappuntati?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li t-talba tal- Kumitat Ċiviku ta' Fleur-De-Lys biex jitwaqqaf Kunsill Lokali ġdid trid tiġi kkonsidrata flimkien ma' talbiet oħra simili u mhux separatament.

GĦadu mhux magħruf meta se tittieħed deċiżjoni dwar it-talbiet kollha.

KUNSILLI LOKALI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra kemm hu l-iżbilanċ li kull kunsill, inklużi dawk ta' Għawdex, għandu?

X'qed jiġi propost biex dan l-iżbilanċ nilqgħu għalih?

Jista' l-Ministru jagħti b'mod dettaljat, assistit mill-Awditur ta' kull kunsill, billi anke jpoġġi l- istatement of accounts ta' kull kunsill, x'wassal għall-iżbilanċ f'kull każ?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- nformazzjoni mitluba toħroġ mir-rapport ta' l-Udituri tal-gvern Lokali għal kull kunsill lokali għas-sena finanzjarja li għalqet fil-31 ta' Marzu 1997, liema rapporti tpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra mill-Ministru tal-Finanzi nhar il-15 ta' Diċembru 1997.

Rigward il-kumplament tal-mistoqsija qed nieħu passi biex f'qasir żmien inkun nista' inpoġġi fuq il-Mejda ta' din il-Kamra aktar dettalji.

DJAR - SEGRETARJU PERMANENTI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid min hu s-Segretarju Permanenti għad-Djar?

Meta daħal fiċ-Ċivil?

X'kariga okkupa tul dawn l-aħħar ħames snin fiċ-Ċivil?

Kif qed tgħin il-funzjoni tiegħu biex b'mod effettiv il- Housing problem tiġi mtaffija?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Is-Segretarju Permanenti fil-Ministeru tiegħi huwa s-Sur Alfred Fiorini Lowell li beda l-karriera tiegħu mal-Gvern fl-1958.

Il-karigi li okkupa dawn l-aħħar ħames snin kienu ta' Segretarju Permanenti fil-Ministeru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani, ta' Segretarju tal- Kabinett u, mis-6 ta' Novembru l-hawn, ta' Segretarju Permanenti fil- Ministeru għad-Djar u (aktar tard) Kunsilli Lokali.

Is-Sur Fiorini Lowell qiegħed jaqdi r-rwol mistenni minn kull Segretarju Permanenti ieħor kif elenkat fil-ħatra u l-Performance Agreement tagħhom.

Fil-każ ta' dan il-Ministeru l-missjoni primarja hi fil-fatt li tittaffa l- housing problem u, fost oħrajn, is-Segretarju Permanenti jgħin fl- ifformular ta' policies u fl-implementazzjoni tagħhom, kif ukoll jikkoordina l-management tal-Ministeru u l-entitajiet li tiegħu jifformaw parti.

DJAR - KAŻ TA' ANZJANA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid fejn wasal il-każ ta' persuna anzjan fil-bżonn minn Tas-Sliema - li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament?

Għaliex kulma rċieva hu kien biss sempliċi acknowledgement mill-1994 'il hawn?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jara r- risposta tiegħi għall-mistoqsija parlamentari numru W1,375 dwar l-istess persuna.

DJAR - INSPECTORS

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Għar-rigward tal-każ tal-persuna minn San Ġiljan, li d- dettalji tagħha qed jitnbagħtu separatament, jista' l-Ministru jgħid jekk intbagħatx inspector?

Jekk fl-affermattiv, meta?

Jekk fin-negattiv, għaliex ma ntbagħatx?

U jekk hu l-każ meta se jintbagħat?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat illi l-applikazzjoni tal-persuna ndikata ma tistax tibda tiġi pproċessata qabel l-applikanta tipproduċi d- dokumenti li ntalbet iġġib f'Ottubru 1996.

DJAR - AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Għar-rigward tal-każ tal-persuna mill-Belt, li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separtament, jista' l-Ministru jgħid u jikkonferma li d-dipartiment irċieva d-dokumenti kollha meħtieġa għall-ipproċessar tal-każ ta' akkomodazzjoni soċjali?

X'qiegħed iżomm milli dan il-każ jiġi ffinalizzat f'dak li hu trattament tiegħu?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat illi l-persuna li dwarha qed issir il-mistoqsija u li hi l-istess persuna indikata fil-mistoqsija parlamentari numru W1,372, m'għandix applikazzjoni mad-Dipartiment għall-Akkomodazzjoni Soċjali.

DJAR - INSPECTORS

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Għar-rigward tal-każ ta' persuna minn San Gwann, li d- dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, jista' l-Ministru jgħid jekk intbagħatx inspector?

Jekk fl-affermattiv, meta?

U jekk hu l-każ, meta se jintbagħat?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat illi l-ispezzjoni tal-post fejn joqgħod l-applikant saret fis-27 ta' Frar 1998.

SANTA LUĊIJA - APPARTAMENTI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Billi l-flats tal-gvern ta' Santa Luċija jenħtieġu manutenzjoni, kemm minn barra u kif ukoll minn ġewwa, b'mod speċjali dawk ta' Neighbourhood 1 u Neighbourhood 2, jista' almenu l-Ministru jindika f'liema data approssimattiva se jsiru, anke fid-dawl ta' dawk li hemm imfisser fil-Manifest Elettorali tal-partit fil-Gvern?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: L-oqsma tad-Djar imsemmija huma fil-lista ta' dawk li d-Dipartiment tal-Bini u Tiswija tad-Djar għamel diġa, jew huwa ppjanat li jagħmel, xogħol ta' manutenzjoni u tiswija fil-parti komuni tagħhom.

Hu mistenni li x-xogħol fuq il-blokk partikulari ma jdumx ma jsir.

DJAR - TISWIJIET

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: B'riferenza għall-każ tal-persuna, li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, li hu anzjan u li ilu joqgħod fil-flat tiegħu għal dawn l-aħħar 11-il sena u li talab biex jinbidillu l-madum u ma sarlux, jista' l-Ministru jgħid għaliex dan ma sarx, meta din il-persuna litteralment ma tiflaħx tidħol għall-ispiża hi?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Il-persuna ndikata tista' tapplika lill-Awtorita' tad-Djar għall-benefiċċju li tipprovdi Skema Tlieta li m'ilhix li tħabbret.

DJAR - AKKOMODAZZJONI SOĊJALI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Għar-rigward tal-każ tal-persuna, li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, jista' l-Ministru jgħid u jikkonferma li d- dipartiment irċieva d-dokumenti meħtieġa għall-ipproċessar tal-każ ta' akkomodazzjoni soċjali?

X'qiegħed iżomm milli dan il-każ jiġi ffinalizzat f'dak li hu trattament tiegħu, u tinqaleb il-kera?

Kemm ilu l-każ għall- konsiderazzjoni tad-Direttur tad-Dipartiment ta' l-Akkomodazzjoni Soċjali?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat illi d-dipartiment għadu mhux konvint li l-persuna ndikata għandha tingħata rikonoxximent għaliex minn dokumenti li pproduċiet hi stess u minn ittri mibgħuta minn applikanti oħra li joqogħdu viċin jirriżulta li l-post hu vojt u l-persuna kienet toqgħod f'appartament ieħor fl-istess blokk.

DJAR - AKKOMODAZZJONI SOĊJALI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Għar-rigward tal-każ tal-persuna, li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, jista' l-Ministru jikkonferma li d-dipartiment irċieva d-dokumenti kollha meħtieġa għall-ipproċessar tal-każ ta' akkomodazzjoni soċjali?

Kemm ilu pendenti dan il-każ?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat illi l-applikazzjoni tal-persuna ndikata ġiet ikkanċellata peress li naqas li jirrispondi kwestjonarju li ntbagħtlu.

DJAR - AKKOMODAZZJONI SOĊJALI

L-ONOR.

Għaliex l-ittra tal-perit ta' l-1996 għadha qed timmilita kontra l-każ tagħhom meta dan huwa każ ċar?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat illi l-applikazzjoni tal-persuna ndikata ma jonqosha xejn.

Iżda kif jaf l-Onor.

Interpellant, l-applikanta trid tibqa' toqgħod il-Belt biss, fejn hemm 310 applikant ieħor jistennew.