MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 181 L-Erbgħa, 4 ta' Frar, 1998 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 181

L-Erbgħa, 4 ta' Frar, 1998

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-6.10 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

L-Erbgħa, 4 ta' Frar, 1998

WERREJ MINUTI 1

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 1

TQEGĦID TA' KARTI 5 MOZZJONIJIET MOZZJONI DWAR IT-TWAQQIF TAL-KUMITAT TAL-KONTIJIET DWAR L-UFFIĊĊJU NAZZJONALI TAL-VERIFIKA 6 ESTIMI TAD-DĦUL U NFIQ TA' L-AWTORITA' TAD-DJAR GĦAS-SENA 1997/98 7

AĠĠORNAMENT 23

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 28

MISTOQSIJA GĦAL TWEĠIBA BIL-MIKTUB 40

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 180 li saret fit-3 ta' Frar, 1998 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

BENEFIĊĊJI SOĊJALI - MEDIĊINI B'XEJN

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hawn persuni fl-1997 li kienu ntitolati għal mediċini b'xejn billi kellhom il- karta r-roża?

ONOR.

EDWIN S. GRECH (Ministru tal-Ħarsien Soċjali): Nirriferi lill- Onor. Interpellant għat-tweġiba mogħtija għall-mistoqsija parlamentari nru.

11,477 nhar is-27 ta' Jannar, 1998 fis-seduta nru.

MADAM SPEAKER (Onor. Myriam Spiteri Debono): L-Onor.

Austin Gatt, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

AUSTIN GATT: Jekk il-Ministru għandu l-informazzjoni hawnhekk, jista' jgħidilna n-numru kemm hu?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Grech.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: In-numru ta' persuni li kienu ntitolati għal mediċini b'xejn billi kellhom il-karta r-roża matul is-sena 1997 kien hekk:

|Jannar |472 |Lulju |404 | |Frar |388 |Awissu |200 | |Marzu |374 |Settembru |367 | |April |444 |Ottubru |412 | |Mejju |406 |Novembru |449 | |Ġunju |420 |Diċembru |433 |

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Jista' l-Ministru jgħidilna jekk il-karta r-roża hijiex valida għal sena?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Jekk id-dħul tal-persuna jibqa' l-istess, il-karta r-roża tkun valida għal sitt xhur.

Irrid ngħid li bħalissa fid-dipartiment qed issir analisi ħalli naraw huwiex korrett li l-karti r-roża dejjem jiżdiedu u ma jonqsu qatt.

Meta jkolli r-riżultat ta' din l-analisi nkun nista' ngħaddi r-risposta lill-Onor.

Interpellant.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Inkun korrett jekk ngħid li dawk li għandhom il-karta r-roża jammontaw għal eluf kbar?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Madam Speaker, jiena ħdimt fl-isptar u naf li jekk wieħed ikollu l-karta r-roża jisserva biha ħaddieħor ukoll.

Dan l-abbuż irid jinqata' u nispera li nsibu ways and means kif naqtgħuh għax mhux sew.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Inkun korrett ukoll li nassumi li dawn l-eluf se jħallsu 50c għal kull riċetta li jingħataw meta jmorru biex jieħdu l- mediċini mill-isptar permezz tal-karta r-roża?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: F'dan il-każ naħseb li se jsir bħalma jiġri fil- każ taċ-children's allowance, jiġifieri jimlew formola kull sena fejn jgħidu x'inhu d-dħul tagħhom.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Madam Speaker, jiena ma naħsibx li l-comparison hija l-istess.

Filwaqt li fil-każ taċ-children's allowance inti qiegħed tagħmel means testing darba fis-sena u mbagħad tara jekk dak li jkun jikkwalifikax, fil-każ ta' min għandu l-karta r-roża dan awtomatikament qiegħed jikkwalifika għall-mediċini b'xejn.

GĦalhekk inkun korrett jekk ngħid li kull min għandu l-karta r-roża llum se jibda jħallas 50c għal kull riċetta li jsarraf għal mediċini b'xejn?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Ma naħsibx li l-Onor.

Membru huwa korrett għaliex se jkun hemm dawk li qed jirreġistraw għax-xogħol u se jkun hemm oħrajn li minħabba l-pożizzjoni finanzjarja tagħhom se jkollhom konsiderazzjoni speċjali.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Joe Cassar, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE CASSAR: Jista' l-Ministru jiċċara dan l-aħħar punt li semma?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Qed nirriferi għal min ikun qed jirreġistra għax- xogħol, jew inkella jkun hemm xi raġuni oħra li tiġi għall-konsiderazzjoni tagħna u aħna neżaminawha.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Billi din hija xi ħaġa li tirregola d-drittijiet ta' persuni li huma fl-istess sitwazzjoni, jista' l-Ministru jispjegalna minn fejn joħorġu dawn l-eċċezzjonijiet?

Safejn naf jien, s'issa għad m'hemm l- ebda leġislazzjoni f'dan is-sens.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Se nerġa' nġib il-comparison taċ-children's allowance u se nagħmel dan għaliex għadna nsofru d-dnubiet li saru.

Hemm madwar 800 request għaċ-children's allowance li ma jistgħux jiġu kkalkolati għax ħadd mhu qed jibgħat ir-return korretta u allura d-direttur tas- sigurta' soċjali jkollu jistaqsi għal iktar informazzjoni u sakemm din tidħol ma tistax tinħadem.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Il-punt tiegħi kien ftit differenti.

Fil-każ taċ- children's allowance, il-proċedura ta' min ikun intitolat jew le qiegħda fl- Att dwar is-Sigurta' Soċjali, li jistipula b'mod ċar min jibbenefika, kif jiġi kkalkolat il-benefiċċju u kif jiġi kkalkolat min hu eżenti jew m'huwiex eżenti.

Fil-każ ta' min għandu l-karta r-roża, ir-regola ġenerali hi li kulħadd iħallas 50c għar-riċetti li jippreżenta.

Sa hawnhekk naħseb li jien korrett imma l-Ministru issa qed jgħidilna li l-Gvern qed jaħseb biex jagħmel xi eċċezzjonijiet.

Allura nistaqsi: Minn fejn joħorġu dawn l- eċċezzjonijiet?

Hemm xi legal notice?

Hemm xi leġislazzjoni oħra li tirregola b'mod ċar kif isiru dawn l-eċċezzjonijiet?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Jien m'għidtx li l-Gvern qed jikkonsidra li jagħmel xi eċċezzjonijiet pero' jinqalgħu sitwazzjonijiet fejn persuna jew familja tgħidilna li tinsab f'ċerti ċirkostanzi u allura aħna nikkonsidraw dawk iċ-ċirkostanzi, bħalma nikkonsidraw ċerti ċirkostanzi rigward iċ- children's allowance.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Madam Speaker, bir-rispett kollu, il-Ministru ma jistax jarroga lejh il-poter li lili jeżentani għax jidhirlu li għandi każ ġenwin u lil ħaddieħor ma jeżentahx jekk dan il-poter u din id-diskrezzjoni ma joħorġux mil-liġi.

Huwa għadu kemm qal li l-Gvern qed jikkonsidra li jeżenta mill-ħlas ta' 50c lil min ikun qed jirreġistra imma biex jagħmel dan taħt is-sistema tagħna jrid ikollu s-saħħa tal-liġi.

Jiena għalhekk staqsejt jekk il-Gvern huwiex deċiż fuq dan u, jekk huwa deċiż, minn liema liġi jirriżultalu li jista' jsir.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Madam Speaker, jien ma semmejt l-ebda liġi imma qed insemmi l-problemi li jinqalgħu u nista' nirriferi biss għall-eżempju taċ-children's allowance għax ta' dik għandi esperjenza.

Fil-fatt f'dan il- każ għadna nikkumbattu għax in-nies jiktbulek fuq il-każ tagħhom u inti trid tikkonsidra ċ-ċirkostanzi u mbagħad tieħu deċiżjoni.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Allura nkun korrett jekk ninterpreta li l-Ministru qed jgħid li kull min għandu l-karta r-roża jrid iħallas 50c u li ħadd ma jista' jiġi eżentat għax il-liġi ma tagħti l-ebda poter, la bħala kategorija u lanqas fuq diskrezzjoni ministerjali, li xi ħadd jista' jiġi eżentat?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Fil-każ taċ-children's allowance, il-ministru ma jindaħal f'xejn.

Huwa d-direttur tas-sigurta' soċjali li jieħu dawn id- deċiżjonijiet.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Bir-rispett kollu lejn il-Ministru, iċ-children's allowance nistgħu niddiskutuha meta rridu imma hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq leġislazzjoni totalment differenti.

Il-mediċini li jingħataw bil-karta r-roża ma jidħlux taħt l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali, jiġifieri ma nafx għalfejn kull darba nsemmu ċ-children's allowance.

Issa jiena qed nistaqsi: Meta r-regola bil-liġijiet kif inhuma llum hija li min għandu l- karta r-roża jrid iħallas 50c, il-ministru, id-direttur jew xi ħadd ieħor fil-ministeru tas-saħħa, għandu d-diskrezzjoni li jeżenta lil xi ħadd li għandu l-karta r-roża milli jħallas dawn il-50c?

U jekk m'hemmx din id- diskrezzjoni, hemm xi leġislazzjoni li tgħid li ċerti kategoriji ta' nies, per eżempju, dawk li għandhom 'l fuq minn 90 sena, m'għandhomx iħallsu dawn il-50c?

U jekk m'hemmx diskrezzjoni u lanqas eżenzjoni, inkun korrett li ngħid li kull min għandu l-karta r-roża se jibda jħallas 50c għal kull riċetta?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Diġa' għidna li min għandu l-karta r-roża u qiegħed jirreġistra għax-xogħol ma jħallasx bolla.

(Interruzzjonijiet) Skużani, mela tajtek informazzjoni ħażina.

Nitolbok tagħmilli mistoqsija bil-miktub sabiex inkun nista' nagħtik informazzjoni iktar preċiża.

SPTAR SAN LUQA - OUT-PATIENTS DEPARTMENT

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill- Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l- Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' persuni li attendew l-out-patients department ta' l-Isptar San Luqa fl-1997?

Kemm kienu new cases u kemm kienu follow-ups?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA (Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja): In-numru ta' persuni li attendew l-out-patients department ta' l-Isptar San Luqa fl-1997 kien hekk:

New cases 176,096 Follow-ups 255,729

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Austin Gatt, mistoqsija parlamentari.

ONOR.

AUSTIN GATT: Jekk niftakar sewwa, minn xi domandi parlamentari preċedenti, jew f'xi dibattitu li sar hawn ġew, jirriżulta li xi żmien ilu - ma nafx hux matul din l-amministrazzjoni jew ta' qabel - kien inġieb xi professur mill-Ingilterra biex jagħmel management study ta' l-out-patients department ħalli naraw kif jistgħu jidħlu ċerti arranġamenti biex jonqos il- load li hemm u jkun hemm iktar effiċjenza.

Jista' l-Ministru jinformana x'sar minn dan ir-rapport, fis-sens ta' follow-up, u x'azzjoni ħa l-Gvern biex jimplimenta s-suġġerimenti li hemm fih, jekk jaqbel magħhom?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Aħna għamilna studju biex naraw kif l-out- patients department jista' jsir iktar effiċjenti u mhux kulħadd imur fl- istess ħin u mbagħad jimxu fuq il-bażi ta' first come first served.

Dan ir- rapport, jekk m'iniex sejjer żball, tlesta f'nofs Diċembru pero' meta rajnieh iktar fid-dettall sibna li kien hemm bżonn isirulu xi emendi.

Is- surgical out-patients u l-medical out-patients se jkunu l-ewwel li jidħlu fil-programm ta' bidla neċessarja, fejn se jkun hemm appointment system u sistema ta' komputerizzazzjoni.

Irridu naraw ukoll kif nagħmlu użu aħjar mir-riżorsi umani li hemm bżonn ġewwa l-out-patients department.

Ma jagħmilx sens, per eżempju, li jkollok nurse kwalifikata tgħajjat lin-nies jew tiġri għall-files.

Għalhekk rajna kif nistgħu nikkombinaw l-użu tan-nursing aides u nurses kwalifikati u huwa ttamat li nkunu nistgħu nutilizzaw is-servizzi ta' madwar għaxar nurses f'postijiet oħra fid-dipartiment.

Ħafna minn dawn huma nisa miżżewġin u għalhekk qed jiġi kkonsidrat li xorta waħda jibqgħu jaħsmu fis-2.30 p.m. imma ma jkunux fl-out-patients department.

Fil-fatt ġimgħatejn ilu twaqqfet task force li xogħolha huwa li tara li dak li hemm fir-rapport jiġi mplimentat u qed nittamaw li dan ix-xogħol jiġi mwettaq fil-ftit ġimgħat li ġejjin.

Barra minn hekk, Madam Speaker, qegħdin naħsbu biex nittrasferixxu ċerti speċjalitajiet lejn iċ-ċentri tas-saħħa.

Aħna nħossu li ċerti pazjenti m'għandhomx għalfjen jispiċċaw fl-out-patients department ta' l-Isptar San Luqa imma jirrikorru għand speċjalisti li se jkun hemm fiċ-ċentri tas- saħħa, u diġa' qegħdin naraw li din is-sistema qiegħda tirrendi ferm aħjar.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Joe Abela, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE ABELA: Rigward ix-scheduling ta' l-appuntamenti tal-pazjenti, qiegħda tiġi studjata l-possibbilta' li l-konsulenti jagħmlu scheduling tajjeb ta' l-appuntamenti?

Qed ngħid dan għaliex jiena nemmen li din hija wkoll kwestjoni ta' dixxiplina li għandu jkollhom il-konsulenti fid-diversi dipartimenti, bħalma huma d-dentistry, l-occupational therapy u l- physiotherapy, li lkoll jagħtu appuntamenti għall-out-patients department.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Kif diġa' għidt, se nibdew l-ewwel b'żewġ out- patients departments u mbagħad is-sistema tiġi estiża għal dipartimenti oħrajn.

Tajjeb li wieħed jgħid li se tinbidel ukoll is-sistema ta' kif isiru l-follow-ups u t-testijiet ta' l-X-rays biex ma jkunx hemm telf ta' żmien min-naħa tal-pazjenti.

Apparti minn hekk qegħdin niddiskutu l-possibbilta' li, minflok li t- tobba fil-kliniċi privati jibagħtu lill-pazjent fiċ-ċentri tas-saħħa bil- lista tat-testijiet li hemm bżonn isirulhom, jibagħtuhom direttament għat- testijiet fl-isptar.

B'hekk naħsbu li nistgħu nnaqqsu l-waiting period għal first appointment li f'ċerti dipartimenti huwa iktar minn 15-il ġurnata.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet issa għadda.

Ngħaddu għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

ALFRED SANT (Prim Ministru): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Lista li turi l-għadd ta' persuni miżmuma milli jidħlu Malta mill- Pulizija ta' l-Immigrazzjoni matul l-1997, u l-pajjiżi li kienu ġejjin minnhom, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11644.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT (Ministru tal-Finanzi u Kummerċ): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 37 ta' l-1998 - Regolamenti ta' l-1998 li jemendaw ir- Regolamenti dwar il-Lotteriji tal-Gvern (Super Five);

Tagħrif dwar impjegati ġodda fil-Korporazzjoni Enemalta bħala informazzjoni addizzjonali għall-mistoqsija parlamentari numru 11385 li ngħatat fis-Seduta Nru 180;

Lista ta' rapporti kummissjonati mill-Ministeru tal-Finanzi u Kummerċ bejn l-1 ta' Novembru 1996 u t-28 ta' Jannar 1998, flimkien ma' kopja tar-rapport "Report of the Commission on Parallel Trading" kummissjonat mill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ u ppubblikat f'Lulju 1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11688;

Tagħrif dwar flus dovuti lid-Dipartiment tat-Taxxi Nterni fl-aħħar ta' Diċembru ta' l-1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11713.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Karmenu Vella.

ONOR KARMENU VELLA (Ministru tat-Turiżmu u s-Self-Employed) Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Rapport ta' l-Ewwel Sena ta' Ħidma tal-Ministeru tat-Turiżmu; u

Tagħrif dwar impjegati ġodda u transfers li ngħataw fid-dikasteru tal- ministru responsabbli mit-turiżmu għall-perijodu bejn Lulju u Diċembru 1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11388.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Buhagiar.

ONOR CHARLES BUHAGIAR (Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Lista ta' direct orders mogħtija mill-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma matul il-perijodu bejn l-1 ta' Awissu 1996 u l-31 ta' Lulju 1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11739; u

Lista ta' direct orders mogħtija minn dipartimenti u entijiet fid- dikasteru li għalih hu responsabbli l-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni matul il-perijodu bejn l-1 ta' Novembru 1996 u l-31 ta' Ottubru 1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru W1041.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI (Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 38 ta' l-1998 - Ordni ta' l-1998 dwar l-Awtorita' tad-Djar (Trasferiment ta' Proprjeta') (Nru 3).

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Gulia.

ONOR.

GAVIN GULIA (Ministru tal-Ġustizzja): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja tar-rapport tal-Kummissjoni għat-Twaqqif tal-Qorti tal-Familja maħruġ fil-31 ta' Lulju 1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11687.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet.

Il-Viċi Prim Ministru.

MOZZJONIJIET

MOZZJONI DWAR IT-TWAQQIF TAL-KUMITAT TAL-KONTIJIET DWAR L-UFFIĊĊJU NAZZJONALI TAL-VERIFIKA

ONOR.

GEORGE VELLA (Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Affarijiet Barranin): Madam Speaker, skond l-Att Nru XVI ta' l-1997 nipproponi t- twaqqif ta' Kumitat tal-Kontijiet dwar l-Uffiċċju Nazzjonali tal-Verifika.

Minbarra l-Onor John Dalli, fil-kwalita' tiegħu ta' chairman tal-Kumitat Permanenti dwar il-Kontijiet Pubbliċi tal-Kamra tad-Deputati, u minbarra l- Leader tal-Kamra, kif stipulati fl-istess Att, il-membri tal-Kumitat għandhom ikunu l-Onor Chris Agius, l-Onor Carmelo Abela u l-Onor Claude Muscat.

MADAM SPEAKER: Min jissekonda, jekk jogħġobkom?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Rimarki?

Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, ma naħsibx li din hemm għalfejn wieħed jagħmel spjegazzjonijiet fuqha għax diġa' ddiskutejniha fil-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra pero' tajjeb nagħti informazzjoni qasira lil min qed isegwina.

Dan huwa kumitat li qed jitwaqqaf skond l-Att Nru. XVI ta' l-1997 sempliċement biex ikun jista' jagħmel hu l-auditing ta' l-ispejjeż u l- budget ta' l-awditur li jkun qiegħed imexxi l-Uffiċċju Nazzjonali tal- Verifika.

Hemm ukoll il-qbil li l-membri li semmejt jiġu appuntati biex jifformaw dan il-kumitat ħalli jkun jista' jibda jiffunzjona.

MADAM SPEAKER: Hemm iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l-mozzjoni kif imressqa u moqrija mill-Viċi Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Portelli.

ESTIMI TAD-DĦUL U NFIQ TA' L-AWTORITA' TAD-DJAR GĦAS-SENA 1997/98

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Madam Speaker, nipproponi:

Illi l-Kamra tapprova l-Estimi tad-Dħul u Nfiq ta' l-Awtorita' tad- Djar għas-sena finanjzarja mill-1 ta' Ottubru 1997 sat-30 ta' Settembru 1998 skond l-Att dwar l-Awtorita' tad-Djar (Kap 261).

ONOR.

CARMELO ABELA: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Nixtieq ninforma lill-Kamra li d-diskussjoni fuq din il- mozzjoni m'għandhiex tieħu aktar minn żewġ seduti u li l-ħin għandu jinqasam indaqs bejn kelliema tal-Gvern u kelliema ta' l-Oppożizzjoni, bil- winding-up għall-Gvern.

Il-Ministru Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Madam Speaker, minn dawn l-estimi ta' dħul u nfiq għas-sena 1997/98 wieħed jista' jara l-progress u s-suċċess li għamlet l- Awtorita' tad-Djar.

Nieħu mill-ewwel l-opportunita' biex nirringrazzja lill-membri tal-bord ta' l-Awtorita' tad-Djar ta' qabel, fosthom liċ- chairman, kif ukoll lill-membri tal-bord il-ġdid, li fosthom hemm uħud li kienu jservu fil-bord ta' qabel taħt l-amministrazzjoni l-oħra.

Il-Partit Laburista fl-oppożizzjoni kien jgħid li jrid ikun gvern tal-Maltin u ta' l- Għawdxin kollha u l-ħatra ta' dan il-bord turi kemm verament il-Gvern Laburista qed iżomm il-wegħda tiegħu.

Fl-ewwel paragrafu ta' paġna 2 ta' dan ir-rapport amministrattiv naqraw li bejn l-1 ta' Ottubru, 1996 u t-30 ta' Settembru, 1997 kien hemm 423 persuna li bbenefikaw mis-somma ta' ¥3,279,404 bħala sussidji f'xiri ta' proprjeta'.

Jekk wieħed iħares lejn l-estimi għas-sena 1995/96, li kienet kważi sena sħiħa ta' Gvern Nazzjonalista, jara li n-numru ta' benefiċċjarji kien biss ta' 197 u l-ammont ta' sussidju kien ta' ¥1.5 miljun.

Jiġifieri hemm qabża kbira bejn l-ammont ta' sussidju fix-xiri ta' proprjeta' li ngħata taħt Gvern Nazzjonalista għall-ammont li ngħata taħt il-Gvern Laburista.

Minn hawnhekk jidher is-suċċess li kisbet l-Awtorita' tad-Djar bil-ħidma siewja u effettiva tal-ħaddiema tagħha kollha, mill-iżgħar wieħed sa l-akbar wieħed.

Madam Speaker, filwaqt li s-sena ta' qabel kien hemm 4,500 familja li gawdew minn sussidju fuq self u fuq ċens, din is-sena dan is-sussidju fl- ammont ta' ¥145,480 gawdew minnu 4,000 familja.

Dan huwa sinjal tajjeb u jfisser li taħt Gvern Laburista dan l-ammont ta' familji kellhom flus biżżejjed sabiex jaqtgħu s-self tagħhom mal-Lohumbus qabel iż-żmien.

B'daqshekk m'iniex ngħid li kulħadd huwa komdu; għax nafu li hawn familji li huma komdi u oħrajn li m'humiex.

Pero' l-prinċipju għandu jkun - u dan qatt ma nixba' ngħidu - li dak li hu komdu m'għandux jieħu s-sehem ta' dak li m'huwiex komdu, għaliex inkella ma tkunx tista' ssir ġustizzja soċjali.

Min jiflaħ għandu l-obbligu u d-dmir morali u patrijottiku li jagħmel il- wisa' għal min m'għandux, għaliex inkella dan jispiċċa jgħix ħajja verament degradanti.

Madam Speaker, illum anke dawk in-nies li huma ta' ċerta intelliġenza fil- pajjiż u li m'humiex tal-fehma Laburista, qegħdin jgħidu li wara disa' snin ta' amministrazzjoni Nazzjonalista, Gvern Laburista wiret a basketful of problems fil-qasam tal-housing u li hija xi ħaġa diffiċli, jekk mhux impossibbli, li l-pajjiż jirnexxielu jegħleb din il-problema qawwija.

GĦalhekk aħna qegħdin inħarsu lejn il-problema tal-housing b'mod globali.

Hawnhekk inċanfar lill-Oppożizzjoni Nazzjonalista li meta kienet fil-gvern u kellha l-istrumenti f'idejha - u hija taf għalxiex qed nirriferi - minflok ma ġiet hawnhekk u għamlet basket ta' inċentivi, emendat żewġ liġijiet biss biex tiġbed il-voti.

Aħna l-politiċi mhux biss għandu jkollna kuxjenza politika imma wkoll kuxjenza soċjali ħalli dak li nagħmlu ma nagħmluhx biss għall-propaganda imma nagħmluh għaliex huwa fid-dmir tagħna.

Iżda fl-1995 l-Gvern Nazzjonalista ma għarafx jagħmel pakkett tajjeb sabiex ikun jista' jtaffi l-problema, u dan bir-riżultat li llum il- postijiet battala minflok naqsu komplew jiżdiedu.

Madam Speaker, qabel l-elezzjoni ta' l-1992 il-Gvern Nazzjonalista ħareġ numru ta' avviżi ta' postijiet għall-allokazzjoni anke jekk dawn ma kenux lesti għal kollox, u l-istorja rripetiet ruħha qabel l-elezzjoni ta' Ottubru, 1996 meta ħareġ l-avviżi nri.

55, 56, 57 u 58.

(Interruzzjonijiet) Jekk l-Onor.

Membru jrid iqum jitkellem, iqum jitkellem u mbagħad nirrispondih!

Madam Speaker, għandi hawnhekk ittri ta' allokazzjoni ta' postijiet bil-firma taċ-chairman ta' l-Awtorita' tad-Djar, Dr Robert Tufigno, li ntbagħtu lin-nies lejliet l-elezzjoni ta' l-1996.

Il- Partit Nazzjonalista kien, għadu u jibqa' l-istess u inutli jgħid li ġġedded għaliex illum il-ġurnata tqammel u se ngħid għaliex.

Kif qed ngħid, qabel l-elezzjoni ta' Ottubru, 1996 ġara l-istess bħalma ġara s-Sibt ta' l-elezzjoni ta' Frar ta' l-1992 - bħala Laburist jiena nsejjaħlu "Frar l-iswed" - meta l-Gvern Nazzjonalista, permezz ta' l- Awtorita' tad-Djar, bagħat għan-nies biex jagħtihom iċ-ċwievet ħalli jġib il-voti.

Wara l-elezzjoni jiena staqsejt lill-ex-Ministru George Hyzler, li kien responsabbli mid-djar, u li kellu lill-Onor.

Joe Cassar bħala segretarju parlamentari ...

(Interruzzjonijiet) Issa ngħidlek x'ġara!

MADAM SPEAKER : Jekk jogħġobkom, tindirizzawx lil xulxin.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Dak kien ministru tas-sigurta' soċjali u kellu lill-Onor.

Joe Cassar bħala segretarju parlamentari għad-djar.

(Interruzzjonijiet)

MADAM SPEAKER: Jekk jogħġobkom, ippermettulu jitkellem.

Kompli Onor. Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: B'risposta għal domanda parlamentari tiegħi, l- Onor. George Hyzler kien ammetta hawnhekk li l-Gvern Nazzjonalista kien qassam iċ-ċwievet lejliet l-elezzjoni.

U dawn iċ-ċwievet tqassmu s-Sibt ta' l-elezzjoni biex in-Nazzjonalisti jġibu l-voti u għall-ebda raġuni oħra.

Mela bħalma għidt il-Partit Nazzjonalista kien, għadu u jibqa' l- istess u ma jiġġedded qatt!

Dawn huma l-ħnezrijiet li saru taħt il-Gvern Nazzjonalista lejliet l-elezzjoni ta' l-1992 u lejliet l-elezzjoni ta' l- 1996.

(Interruzzjonijiet) Issa jkollok ċans titkellem u ara jekk għandekx ħila takkuża lili b'xi ħaġa fit-32 sena li ilni fil-politika!

Daqshekk biss ngħidlek!

(Interruzzjonijiet) Ta' 18-il sena u nofs kont diġa' dħalt fil-politika.

Anzi meta kont is-Seminarju, kelli xi 11-il sena, kien hemm patri li qabadni naqra ''Il-Ħelsien'' u wara li għajjat miegħi u qattagħli l-gazzetta, keċċieni għal nofs ta' nhar mill-iskola.

Madam Speaker, bħala Gvern Laburista aħna ħadna ħsieb inkomplu x-xogħol li kien għaddej u għamilna anke xogħlijiet ta' infrastruttra għaliex, sa mill-għada ta' l-elezzjoni, kellna nħabbtu wiċċna ma' lmenti ta' nies li ngħataw iċ-ċwievet imma li la kellhom dawl, la kellhom komunikazzjoni mas- sistema tad-drenaġġ eċċ. U llum għandi l-unur ngħid li wara 15-il xahar mill-elezzjoni ta' Ottubru ta' l-1996, tajna l-karta ta' l-allokazzjoni lil 408 persuna, inkluż l-ewwel 74 post li ħareġ il-Gvern Laburista.

Irrid ngħid ukoll li wħud minn dawn il-postijiet ħriġnihom orħos, b'average ta' ¥1,760.

Dawn il-postijiet ikkategorizzajnihom biex verament nolqtu lil min l-iktar għandu bżonn, jiġifieri lil min jgħix f'postijiet li huma perikolużi, substandard jew li huma sharing.

Tajna prijorita' lil dawk il- persuni li għandhom xi diżabilita' u tant għamilnihielhom faċli - għaliex għandna kuxjenza soċjali u aħna ġenerużi ma' l-aktar nies li għandhom bżonn - li kull min applika ħa post u kien għad baqa' postijiet għaliex kien hemm inqas applikanti milli kien hemm postijiet.

Madam Speaker, wara ftit li sirt ministru bdejt laqgħat mal-Lohombus u ma' banek oħrajn sabiex naraw kif dawn jistgħu jgħinu fil-problema akuta tal-housing.

Meta wieħed janalizza l-lista ta' applikanti li jkun hemm quddiem id-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali jikkonkludi li hemm numru sabiħ ta' nies li bi ftit aktar għajnuna, flok jieħdu post bil-kera, jistgħu jixtruh.

Dan hu li ridt infisser meta għidt li dawk li huma komdi jew li huma ftit komdi għandhom jagħmlu wisa' għal dawk li huma verament skomdi.

Fil-ftehim li għamilna mal-Lohombus, li huwa aħjar minn dak li kien kiseb il-Gvern Nazzjonalista, qegħdin nagħtu aktar għajnuna lill- għarajjes u lill-miżżewġin u b'hekk aktar nies qegħdin jitħajru jixtru l- post fejn joqogħdu.

Neħu gost ninnota, per eżempju, li qabel l-elezzjoni ta' l-1996 taħt Gvern Nazzjonalista kienu applikaw 1,075 persuna għal 263 post li kienu ħarġu permezz ta' l-avviż nru.

57, filwaqt li għall-ewwel ħarġa ta' 74 post taħt Gvern Laburista bl-avviż nru.

60 li ħareġ f'Lulju ta' l-1997 applikaw 1,089 persuna.

Madam Speaker, dan juri li l-problema hija verament waħda kbira u jenħtieġ għaqal kbir biex wieħed isib soluzzjoni għaliha, u dan huwa li qegħdin nipprovaw nagħmlu aħna.

Skond dan il-ftehim, min jissellef mingħand il-Lohombus b'rata sussidjata jista' jħallas lura s-self fuq medda ta' 30 sena flok 25 sena u dan qed isir biex lin-nies nagħtuhom iżjed nifs.

Flok sa ¥6,000, wieħed issa jista' jissellef b'rata sussidjata sa 90% tal-prezz tal-fond, kemm biex jixtri u kif ukoll biex ilesti l-maisonette jew l-appartament.

Dan ifisser li l-benefiċjarju qed iħallas somma iżgħar bħala depożitu u naqas ukoll il- pagament kull xahar għall-ħlas lura tas-self.

Anke l-fees għall- ipproċessar ta' l-applikazzjoni u dawk legali tal-Lohombus ġew ridotti drastikament.

Dan huwa n-nifs li qegħdin nagħtu lill-applikanti l-ġodda taħt Gvern Laburista.

Barra minn hekk, qegħdin ngħidu li min jagħżel li ma jeħux self issussidjat jingħata sussidju ta' 10% fuq il-prezz sussidjat tal-fond u eraġna ntroduċejna s-sistema li jingħataw il-punti għat-tfal kollha ta' l- applikant.

Jiena ħassejt li l-Gvern Nazzjonalista kien inġust meta neħħa s- sistema li jingħataw punti lit-tfal kollha ta' l-applikant, għax min għandu ħamest itfal żgur li għandu jingħata preferenza fuq dak li għandu żewġt itfal.

Gvern Laburista qed jagħti wkoll punti extra lil min jgħix f'post fejn għandu spazju ristrett, u b'hekk min għandu tlett ikmamar ċkejknin jirbaħ lil dak li għandu żewġt ikmamar kbar għaliex għandu spazju iċken mill-ieħor fejn joqgħod.

Biex żgur inwettqu aktar ġustizzja, Madam Speaker, qegħdin naraw li jingħataw punti għal kull sena li l-applikant ikun applika bla suċċess, anke jekk dawn l-applikazzjonijiet saru qabel l-1989, għaliex kienet inġusta li tagħti preferenza lil min japplika ħafna snin warajh.

U Allaħares flok 1989 kienet 1987 għaliex aktar kien jintefa' dell!

Anke dawk li jgħixu f'residenzi perikolużi qegħdin jingħataw preferenza, u minn dawn, skond iċ-ċensiment li kien sar f'Novembru ta' l-1995, writna kważi 8,000 mingħand il-Gvern Nazzjonalista.

GĦalhekk qegħdin nagħmlu ħilitna kollha ħalli bl-istock li għandha l-Awtorita' tad-Djar nattakkaw il- problema ta' dawk li verament l-aktar għandhom bżonn.

Nixtieq issa nagħti daqqa t'għajn lejn il-postijiet li nxtraw fi żmien Gvern Nazzjonalista.

Skond kopja li tawni tal-graph li turi l- appartamenti, djar u maisonettes li nxtraw bejn l-1988 u l-1996, jirriżulta li fl-1992 il-Gvern Nazzjonalista ma ħareġ l-ebda post għax-xiri.

Mela l- Onor. Hyzler kien qal sewwa li sa lejliet l-elezzjoni kienu qegħdin isiru l- kuntratti jew jingħataw il-karti ta' l-allokazzjoni għaliex il-Gvern Nazzjonalista tant ta postijiet qabel l-elezzjoni li mbagħad ma kellu xejn x'joħroġ għaliex ma kien baqagħlu l-ebda post. In-numru ta' postijiet li nxtaw fis-sentejn ta' wara kien baxx ukoll, għax fl-1993 inxtraw 51 post u fl-1994 inxtraw 85 post. (Interruzzjonijiet) Din id-darba morna aħjar minnkom.

Dik għadni se nasal għaliha.

(Interruzzjonijiet) Staqsi lin- nies u jgħidulek għal kemm post applikaw.

(Interruzzjonijiet)

MADAM SPEAKER: Onor. Gatt, jekk jogħġbok, m'hemmx iżjed interruzzjonijiet.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: L-Onor.

Gatt qed jitlobni l-paraguni.

Issa nagħtihomlu l-paraguni u mbagħad jgħidli jekk dan li se ngħid huwiex minnu jew le!

(Interruzzjonijiet) Mela xi tridni ngħidlek!

Fl-1988 ingħataw 50 post, fl-1989 ingħataw 226 post, fl-1990 ingħataw 47 post, fl-1991 ingħataw 430 post u fl-1992 ma ngħata xejn.

Imbagħad fl-1996, qabel l-elezzjoni, inxtraw 263 post. Ħalli ngħid issa x'tajna aħna.

Kif għidt, Gvern Laburista ħareġ l-ewwel 74 post għall-allokazzjoni u wieħed għandu jipparaguna kemm in-nies qablilhom japplikaw għal dawn il-postijiet aktar milli għall-postijiet li ħarġu fi żmien Gvern Nazzjonalista.

Fil-ħarġiet ta' Novembru u Diċembru 1997, fejn ħriġna 123 post, għamilna pass kbir 'il quddiem bil-mod kif ikkategorizzajnihom.

Aħna mmirajna għall- aktar kategoriji li għandhom bżonn u, bil-ftehim ġdid li għamilna mal- Lohombus, tajnihom aktar sussidji.

Għall-ewwel darba wkoll il-gvern ħareġ il-postijiet fuq il-pjanta peress li kien hemm ħafna lmenti dwar il- postijiet li nbnew taħt Gvern Nazzjonalista.

Fil-fatt kellna ħafna nies li lmentaw fuq is-soqfa, fuq il-ħitan, fuq il-madum, bibien ma jingħalqux eċċ., u f'ċerti każijiet spiċċajna quddiem il-qorti minkejja li pprovajna nirrimedjaw mal-kuntratturi.

GĦalhekk rajna li jkun ta' vantaġġ jekk noħorġu l-postijiet fuq il-pjanti għaliex b'hekk il-kuntrattur joqgħod attent li jagħti prodott tajjeb.

B'dan il-mod min hu għarus jew miżżewweġ se jserraħ moħħu li ħa l-post u waqt li jkun għadu qed jinbena jkun jista' jordna l-għamara, il-madum, il-kmamar tal-banju u jaħseb għas-servizzi tad- dawl u ta' l-ilma u allura nkunu qegħdin niġġeneraw aktar xogħol fil- pajjiż.

Issa ħriġna wkoll it-tielet ħarġa ta' 69 post, fosthom 18-il maisonette f'Għawdex.

Qabel dawn it-18-il maisonette f'GĦawdex ħriġna tmien postijiet oħra filwaqt li Gvern Nazzjonalista - dan l-Għawdxin jafuh aktar minni - kien ilu madwar sitt snin ma joħroġ post f'Għawdex.

GĦalhekk f'dan is-sens bħala Gvern Laburista għamilna pass ieħor 'il quddiem.

Madam Speaker, introduċejna wkoll żewġ skemi ġodda u rnexxielna ntejbu t- tliet skemi li diġa' ħabbarna, fosthom dik li tirrigwarda għajnuna biex jinbnew kmamar addizzjonali, kif ukoll għajnuna biex titneħħa l-umdita' u l- problemi konnessi magħha.

Għandi l-pjaċir ngħid li diġa' hemm numru ta' applikazzjonijiet għal dawn it-tliet skemi, u dan juri li n-nies japprezzaw dak li l-Awtorita' tad-Djar tkun qiegħda tagħmel.

Ftit ilu ntroduċejna wkoll skema ġdida ta' għajnuna lill-persuni b'diżabilita' li ħabbarniha fl- aħħar budget speech, jiġifieri ma ħallejniex żmien jintilef sabiex nintroduċuha.

MADAM SPEAKER: Onor. Portelli, ippermettili.

Skadielek il-ħin u għandek bżonn extension.

ONOR.

AUSTIN GATT: Nipproponi li jkompli jinstema'.

ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Onor.

Portelli jkompli jitkellem.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Nirringrazzja lill-proponent, lis-sekondant u lill-Kamra talli għoġobha testendili l-ħin.

F'din l-iskema ġdida għal persuni b'diżabilita', Gvern Laburista verament qed juri l-qalb ġeneruża tiegħu għaliex l-għajnuna li tingħata f'dawn il-każijiet minn ¥1,300 tellajniha għal ¥2,300 għal kull każ.

Barra minn hekk taħt din l-iskema ġie maħtur kumitat magħmul minn rappreżentanti minn għadd ta' aġenziji tal- gvern biex ikun jista' jagħti pariri liċ-chairman ta' l-Awtorita' tad-Djar dwar liema persuni morda fiżikament jew mentalment għandhom jieħdu din l- għajnuna.

B'hekk tingħata prijorita' lil min l-iktar għandu bżonn u naraw li flus il-poplu jkunu qegħdin jintnefqu kif suppost.

Permezz ta' skema oħra li konna ħabbarna fil-budget, se tingħata għajnuna sa ¥500 f'kull każ lil dawk l-inkwilini li joqogħdu f'post tal-gvern u li għandhom dħul baxx.

Forsi hawn min jistaqsi għaliex din l-għajnuna m'għandhiex tingħata wkoll lil dawk li joqogħdu f'postijiet tal-Knisja li huma amministrati mill-uffiċċju konġunt.

Dan qed isir għaliex min joqgħod f'post tal-privat jew li huwa amministrat mill-uffiċċju konġunt, kemm jekk huwa s-sid kif ukoll jekk huwa l-inkwilin, diġa' qed igawdi minn skema ta' tiswija tal-postijiet li permezz tagħha jingħata għajnuna ta' aktar minn ¥500.

GĦalhekk ħassejna li kienet qiegħda ssir inġustizzja ma' min joqgħod f'post tal-gvern u għandu dħul baxx, għaliex mal-housing hemm marbutin numru ta' problemi soċjali, speċjalment fejn jidħlu xebbiet ommijiet, koppji separati, pensjonanti eċċ., u għal dan il-għan se nressqu emenda f'qasir żmien.

Barra dawn l-iskemi, hemm skemi oħra in the pipeline u malli jkun il-mument opportun inħabbruhom, pero' rridu naraw li jkunu skemi li jagħtuna verament ir-riżultat mixtieq.

Jekk inħarsu lejn in-numru ta' kuntratti li saru, insibu li fil-perijodu li qed nitkellem fuqu saru 478 kuntratt min-nutara magħżula mill- benefiċjarji stess ħalli jiġu ffinalizzati t-trasferimenti tal-HOS plots.

Saru wkoll 341 kuntratt rigward fidi ta' ċnus ta' l-istess HOS plots.

Dan ifisser li b'kollox saru 819-il kuntratt filwaqt li qabel kienu saru 792 kuntratt.

L-istess nistgħu ngħidu għal dawk li huma spezzjonijiet u progress reports.

Ħalli niġi issa għall-proġett ta' l-Imtarfa.

Meta nipparagunaw x'intnefaq miż-żewġ gvernijiet, insibu li l-Gvern Nazzjonalista f'seba' snin nefaq ¥4,021,647 filwaqt li l-Gvern Laburista fi 15-il xahar nefaq ¥1,171,746, li jiġu kważi d-doppju ta' dak li ntnefaq on average kull xahar minn Gvern Nazzjonalista.

Barra minn hekk, writna gymnasium maħruq, imkisser u li jkerrah l-istess bini ta' l-Imtarfa pero', kif qegħdin ngħidu f'paġna 13 ta' dawn l-estimi, il-proġett ta' l-irranġar u l-bini ta' estensjoni ma' dan il-gymnasium inbeda u lestejnieh qabel iż-żmien.

U m'iniex qed nirriferi għall-gymnasium biss imma anke għax-xogħol li sar fl- ambjent ta' madwaru.

Fil-fatt illum nistgħu ngħidu li dan il-gym jekk m'huwiex l-akbar u l-aħjar huwa fost l-akbar u l-aħjar li hawn f'pajjiżna.

F'dawn l-aħħar ġimgħatejn jiena mort diversi drabi fl-Imtarfa u ġew ħafna nies jgħiduli li l-kunsill lokali telaqhom.

GĦalhekk ftehemna li nwaqqfu sotto-kumitat fi ħdan il-ministeru għad-djar u għamilna customer care unit fl-Imtarfa.

Dan is-sotto-kumitat ltaqa' diversi drabi u rnexxielna nsolvu numru sabiħ minn dawn l-ilmenti pero' wieħed irid jifhem li ċerti assurditajiet ma jistgħux jibqgħu jsiru.

Nhar is-Sibt u l-Ħadd u llum stess erġajt mort l-Imtarfa u ġew xi nies fuqi jgħiduli li wħud minn dawk li joqogħdu f'postijiet li kienu tas-servizzi Ingliżi applikaw għal xi permess quddiem il-Planning Authority u ngħataw dan il-permess u oħrajn ġew refused.

Jien ridt neżamina din il-kwestjoni għaliex ma rridx li ssir ħela ta' flus il-poplu u nagħmel bankini taċ-ċangatura biex imbagħad jgħaddu l- karozzi minn fuqhom!

GĦalhekk tkellimt mal-kuntratturi u mal-periti sabiex insolvu din il-problema pero' nappella lill-Awtorita' ta' l-Ippjanar biex tara għaliex kien hemm min ingħata l-permess u min ma ngħatax.

Jista' jkun li kien hemm min kellu l-permess minn qabel pero' x-xogħol ta' l-Awtorita' tad-Djar fl-Imtarfa m'għandux jinżamm minħabba dawn l-affarijiet.

Ħalli ngħid x'sar iżjed fl-Imtarfa.

Minn Novembru ta' l-1996 'l hawn lestejna 12-il triq bl-infrastruttura b'kollox, bnejna ġibjun li huwa fond tliet sulari u issa qegħdin nagħmlu seba' toroq oħra bl-infrastruttura kollha.

Għaddejna wkoll il-cables minn taħt il-bankini, ħalli l-wires tad- dawl proviżorji li hemm mad-djar jinqalgħu u jitqiegħdu f'dawn il-culverts, u aktarx li sa April jew Mejju dawn it-toroq ikunu ngħataw it-tarmac.

Wieħed m'għandux jinsa li kien Gvern Laburista li tefa' għajnu l-ewwel fuq l-Imtarfa, tant li fl-1984/85 sejħilha Belt il-Ġmiel.

Il-barracks tas- servizzi Ingliżi kienu ġew ikkonvertiti fi djar residenzjali u kienu ngħataw madwar 80 jew 90 post, u mn'Alla sar hekk għaliex kieku żgur li l- Imtarfa kienet tilħaq issofri ħafna vandaliżmu.

Ladarba semmejt il-vandaliżmu, Madam Speaker, nixtieq nappella lil kulħadd, speċjalment lir-residenti ta' l-Imtarfa, sabiex japprezzaw ix- xogħol kollu li sar u l-flus li ntnefqu kemm mill-Gvern Laburista ta' qabel, kemm mill-Gvern Nazzjonalista u kif ukoll mill-Gvern Laburista tal- lum.

GĦandna nibżgħu għall-ambjent sabiħ li qegħdin nipprovaw nikkreaw u mhux nagħmlu vandaliżmu.

L-Imtarfa konna semmejnieha Belt il-Ġmiel proprju għaliex ridna li n-nies jgħixu fil-ġmiel u jkollhom ukoll fejn jirrikreaw ruħhom bis-scenic walks li hemm.

Illum il-ġurnata fl-Imtarfa ġew żviluppati madwar 700 unit; baqa' xi erba' sites oħrajn li għand iridu jiġu żviluppati, li minnhom forsi joħorġu madwar 80 unit ieħor.

Irrid ngħid li meta sirt ministru u mort nara l- pjanti ta' l-Imtarfa rriżultali li Gvern Nazzjonalista kien qiegħed jipproponi li jagħmel units li jiġu jiswew aktar minn ¥40,000-il wieħed.

Jiena ħassejt li dawn ma kenux jgħoddu għall-income bracket tal-ħaddiema u tlabt li jsiru pjanti ġodda biex joħorġu numru ikbar ta' units bi prezz inqas, u hekk sar.

Ħriġna wkoll il-ħwienet għall-bejgħ u wħud minnhom diġa' ttieħdu u nisperaw li meta dawn jiftħu u jitlestew id-dar tal-kappillan u ċ-ċentru parrokkjali, ikun hemm aktar għajnejn jindokraw lill-Imtarfa ħalli ma jerġax isir vandaliżmu fil-gymnasium u f'postijiet oħrajn.

Lestejna wkoll il-pjanti ta' bini ieħor li huwa mfarrak u mkisser.

Terz minn dan il-bini beħsiebna nagħtuh lill-għaqda nazzjonali tad-disabled u ż-żewġ terzi l-oħra se niżviluppawhom fi tliet postijiet li jkunu jistgħu jintużaw mid-disabled peress li huwa terran.

Dan qiegħed ngħidu proprju biex nuri x-xogħol kbir li qegħdin jagħmlu l-ministeru tad-djar u l-Awtorita' tad-Djar f'dan il- qasam.

Madam Speaker, kif qaluli kemm id-direttur ta' qabel kif ukoll id- direttur preżenti l-uffiċċju konġunt ma kienx ippreparat sabiex joħroġ l- iskemi ta' ''Ixtri Darek" u "Ifdi ċ-Ċens'' u għalhekk dħalna għall-biċċa xogħol kbira li nirriformaw dan l-uffiċċju.

Kellna madwar 495 applikazzjoni taħt l-iskema "Ixtri darek" u s'issa rnexxielna nipproċessaw 300 minnhom.

Hemm 20 li bgħatna għalihom biex jagħmlu l-kuntratt imma għadhom ma ġewx u kien hemm numru minnhom li huma invalidi.

Qegħdin nikkalkolaw li sa Mejju jew Ġunju l-applikazzjonijiet li għandhom x'jaqsmu mal-kera nkunu proċessajnihom kollha.

Imbagħad ikun baqa' l- applikazzjonijiet għall-iskema tal-fidi taċ-ċens.

Kif taf aktar minni, Madam Speaker, il-kuntratti taċ-ċnus fihom ħafna aktar xogħol għaliex l-informazzjoni li suppost inġabret mingħand il-Knisja minn meta twaqqaf l-uffiċċju konġunt ma daħlitx.

Jirriżultalna, per eżempju, li fuq biċċa art waħda hemm ħames files differenti.

GĦalhekk qegħdin nagħmlu sistema fejn kollox jiġi miġbur ġo file wieħed u jidħol fil- computer, għaliex jekk nibqgħu sejrin bl-istess rata li mxejna biha mill- 1993 sal-lum nikkalkolaw li nieħdu 25 sena biex jitlesta x-xogħol kollu għaliex id-dipartiment la kien organizzat bil-personnel meħtieġ, la b'sistema komputerizzata u lanqas bl-informazzjoni meħtieġa mingħand il- Knisja.

Jirriżultalna wkoll, per eżempju, li l-Gvern Nazzjonalista xtara artijiet u proprjeta' mingħand il-Knisja li la kien jaf fejn qiegħda u lanqas x'tiswa u għalhekk qed ikollna nagħmlu stocktaking ta' din il- proprjeta' kollha.

Kif forsi għidt diġa', Madam Speaker, għal Għawdex hemm ippjanati madwar 86 maisonette bil-garage fil-Qala, fl-Għasri, fir-Rabat, fix-Xewkija u fix- Xagħra.

Hawnhekk nerġa' nieħu l-opportunita' biex nirringrazzja lill- Awtorita' ta' l-Ippjanar li fi żmien ftit ġimgħat ħarġitilna l-permess għall-maisonettes fil-Qala'.

Din hija t-tieni darba li Gvern Laburista qed joħroġ postijiet għall-Għawdxin u hija l-ewwel darba f'pajjiżna li qed jinħarġu postijiet on plan.

Irrid ngħid li qegħdin nippjanaw li fl-erba' snin li ġejjin nipprovdu 2,466 post ieħor, li 500 minnhom se jinbnew bħala sulari addizzjonali fuq bini eżistenti f'diversi lokalitajiet.

GĦalhekk nisperaw li nsibu l- koperazzjoni min-naħa ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar għaliex, kif għidt, fejn għaġġlet ħadna gost mhux biss aħna imma l-poplu kollu.

Dan il-proġett se jiġi jiswa lill-gvern madwar ¥7.5 miljun u biex nuru li verament irridu nagħmlu użu aħjar mill-art għamilna eżerċizzju biex naraw f'liema blokki hemm ċans li jinbnew iktar sulari, speċjalment fejn il-blokk jippermettilna li nibnu l-lift.

Dan se jsir ukoll għaliex ħafna nies li joqogħdu f'appartamenti tal-gvern fejn m'hemmx lifts qegħdin jilmentaw li ma jifilħux jitilgħu u jinżlu tlieta jew erba' sulari turġien, speċjalemnt l- anzjani u d-disabled, u għalhekk jekk nipprovdu l-lifts inkunu qegħdin ngħinuhom.

Għandna wkoll proġett għar-riabilitazzjoni jew twaqqigħ ta' kerrejjiet fil-Belt Valletta, fil-Birgu, f'Bormla, fil-Furjana u fl-Imsida.

Madam Speaker, l-Awtorita' ta' l-Ippjanar bħalissa għandna quddiemha applikazzjonijiet għall-permess tal-bini ta' madwar 1,018-il unit.

Dan juri x-xogħol kbir li għamlu l-Awtorita' tad-Djar u d-dipartiment tal-bini u tiswija ta' postijiet tal-gvern għaliex l-ebda gvern qatt ma kellu daqshekk applikazzjonijiet għall-permessi tal-bini f'sena waħda.

Għaddejjin ukoll negozjati mal-privat biex l-Awtorita' tad-Djar tixtri tliet areas fil-Belt Valletta flok teħodhom by acquisition.

Se nipprovaw nagħmlu l-istess ukoll dwar postijiet f'Ħal Qormi, f'Birkirkara u ġo l- Isla.

Irrid ngħid li ftit ilu numru ta' studenti mill-Universita' għamlu survey fl-inner harbour area, jiġifieri l-Belt Valletta, il-Furjana, il-Marsa, Bormla, l-Isla, il-Birgu u l-Kalkarali, li hija l-aktar area milquta mill- problema tal-housing.

F'din l-area hemm madwar 1,500 talba għal post alternattiv u allura biex inżidu l-istock tal-gvern qegħdin nixtru postijiet mingħand il-privat.

Nieħu pjaċir inħabbar li hemm aktar minn 20 proposta ta' bejgħ mill-privat lill-Awtorita' tad-Djar, u dawn saru kollha taħt Gvern Laburista.

Qabel nagħlaq, Madam Speaker, nixtieq nieħu l-opportunita' biex nappella lil dawk li għandhom postijiet battala, kemm jekk huma ġodda kif ukoll jekk m'humiex, sabiex jiġu jinnegozjawhom ma' l-awtorita'.

Barra minn hekk fil- Gazzetta tal-Gvern se nħabbru proċedura ġdida proprju dwar dan il-bejgħ sabiex kollox isir bi trasparenza.

Grazzi.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Jean Pierre Farrugia.

ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA: Madam Speaker, li l-Ministru responsabbli mill-akkomodazzjoni soċjali jiġi hawnhekk u b'din l-arroganza kollha jgħid li kulma wiret mill-amministrazzjoni preċedenti fil-qasam tad-djar jikkonsisti f'kawża l-qorti u f'gymnasium fl-Imtarfa - li huwa ddeskrivih bħala li qiegħed fi stat ħażin ħafna - huwa aġir li nista' nsejjaħlu biss partiġjan u irresponsabbli.

Għaliex jekk hemm settur f'pajjiżna li fih dan il-Gvern tista' tgħid li qiegħed jimxi b'mod totali fuq il-policies li mexa bihom il-Gvern preċedenti, dan huwa proprju l-qasam tad-djar, u min kien jgħix Malta dan jafu.

Madam Speaker, jiena ma ġejtx hawnhekk biex noqgħod infakkar fil-passat imma ladarba l-Ministru qagħad isemmi l-passat, wieħed jista' jsemmi wkoll l-iskandli kbar li saru fi żmien Gvern Laburista fis-snin tmenin.

Biex nagħti eżempju ta' ppjanar ħażin li kien isir fi żmien Gvern Laburista, biżżejjed insemmi kif kienu jiġu mibnija u allokati postijiet residenzjali qrib il-mitjar ta' Ħal Luqa.

Fil-fatt, ftit ġimgħat qabel l-elezzjoni ta' l-1987, bord ta' erbgħa min-nies iddeċieda fuq mijiet ta' direct allocations, sistema li spiċċat mal-bidla radikali fil-qasam tad-djar fl- 1987, meta l-Awtorita' tad-Djar introduċiet is-sistema tal-punti.

U llum il-Ministru jiġi jiftaħar hawnhekk li reġa' daħħal il-punti għat-tfal kollha ta' l-applikant, li daħħal punti għal floor space u għal xi affarijiet oħra!

Dawn huma dettalji u rqaqat żgħar imma l-verita' hija li s-sistema tal-punti, sistema li bdiet tagħmel ġustizzja ma' l-applikanti, daħlet fi żmien l-amministrazzjoni Nazzjonalista fil-bidu ta' l-1987.

Fil-qasam tad-djar il-Partit Nazzjonalista għandu passat li fih tista' tgħid li weġġa' lin-nies tiegħu, tant kemm ma mexiex bil-klijenteliżmu.

U l-Ministru, bir-rispett kollu lejh, qed jiġi hawnhekk u jipprova jieħu vantaġġ politiku mill-fatt li peress li l-elezzjonijiet ġenerali ta' l-1992 u l-1996 jissejħu qabel iż-żmien, allura rriżulta li ħafna djar ta' l- Awtorita' tad-Djar tqassmu viċin id-data ta' l-elezzjoni.

Il-Ministru jaf li l-postijiet li ħarġu għal allokazzjoni bl-avviż nru.

57 ma laħqux tqassmu qabel l-elezzjoni ta' l-1996.

Jiġifieri dawn inbnew, saru l- applikazzjonijiet għalihom u ġew ipproċessati taħt Gvern Nazzjonalista imma tqassmu wara l-elezzjoni ġenerali.

(Interruzzjonijiet) Is-sejħa għal applikazzjonijiet bl-avviż nru.

57 ta' l-Awtorita' tad-Djar ħarġet il- Ġimgħa, 6 ta' Settembru, 1996 meta d-data ta' l-elezzjoni ġenerali kienet għadha ma tħabbritx.

Jiġifieri dawn l-applikazzjonijiet fetħu u għalqu fi żmien Gvern Nazzjonalista imma tqassmu fi żmien din l-amministrazzjoni, u ma jiġix il-Ministru Portelli u jgħid mod ieħor għax ma jkunx kredibbli.

Fil-qasam tad-djar il-Partit Nazzjonalista ma mexiex b'mod li jakkwista l- voti imma ħadem biex jgħin lil min kien fil-bżonn.

(Interruzzjonijiet)

MADAM SPEAKER: Onor. Portelli, jekk jogħġbok m'hemmx iżjed interruzzjonijiet.

ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA: Dan hu li fissret is-sistema tal-punti, Madam Speaker.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Madam Speaker, jiena diġa' poġġejt fuq il-Mejda tal-Kamra numru ta' ittri li kienu ntbagħtu miċ-chairman ta' l-Awtorita' tad-Djar, Dr. Robert Tufigno, bid-data ta' l-elezzjoni.

Jiġifieri ma sarx kif qed jgħid l-Onor.

Farrugia u dan jista' jikkonfermah ukoll il-general manager tal-Housing Authority li qiegħed hawnhekk.

MADAM SPEAKER: Onor. Portelli, issa rrispondi fil-winding-up.

ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA: Madam Speaker, il-Ministru Portelli dam jitkellem siegħa u kwart, kif għandu kull dritt jagħmel, jiġifieri li ried jgħid seta' jgħidu.

Imma issa nippretendi li s-Sinjorija Tiegħek tipproteġini, forsi nkun nista' ngħid xi ħaġa jiena wkoll.

Kif diġa' għidt, jiena ma ġejtx hawnhekk biex insemmi l-passat għaliex fl- aħħar mill-aħħar huwa l-futur li jinteressa lill-poplu Malti.

Biss jekk wieħed irid jidħol f'dawn it-tip ta' argumenti, aħna nistgħu nidħlu fihom kemm irridu.

Aħna jaqblilna nsemmu l-passat fil-qasam tad-djar għax ir- record tagħna huwa tajjeb u onest.

F'disa' snin ta' amministrazzjoni Nazzjonalista kien hemm ma' l-4,000 allokazzjoni imma fl-aħħar mill-aħħar din hija ħaġa tal-passat, għax minn meta l-Gvern Nazzjonalista ddeċieda li ma jsirux aktar rekwiżizzjonijiet, id-dipartiment ma setax jibqa' jalloka postijiet daqskemm kien jalloka qabel.

Niftakar ukoll li meta l-Onor Portelli kien l-ispokesman tal-Partit Laburista fl-oppożizzjoni, kien jikkritika ħafna lill-Gvern preċedenti u kien jgħid li n-numru ta' applikanti kien qiegħed dejjem jiżdied.

Issa, jekk wieħed iħares lejn is- sena li għaddiet, isib li n-numru ta' applikanti quddiem id-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali żdied b'1,000, imma jiena m'iniex se nikkritika lill-Ministru fuq dan għax min huwa serju jaf li fil-qasam tad- djar huwa dejjem diffiċli biex is-supply tlaħħaq mad-domanda.

Tajjeb li wieħed jifhem pero' li filwaqt li minn Jannar sa Ottubru ta' l- 1996 saru 250 allokazzjoni mid-dipartiment, minn Novembru ta' l-1996 sa Diċembru ta' l-1997 saru 268 allokazzjoni, jiġifieri bejn wieħed u ieħor qegħdin fl-istess ilma.

Li rrid ngħid iżda huwa li minn mindu l-Gvern preċedenti ddeċieda li ma jibqgħux isiru rekwiżizzjonijiet ġodda, in-numru ta' allokazzjonijiet diretti mid-dipartiment tant sar minimu li żgur li dawn il-ftit postijiet għandhom jiġu riservati għall-aktar każijiet urġenti u serji.

Meta qegħdin nitkellmu fuq 250 allokazzjoni fis-sena, qegħdin nitkellmu fuq average ta' 20 allokazzjoni fix-xahar.

Allura l-Awtorita' tad-Djar aktar u aktar għandha responsabbilta' li tilqa' għall-expectations ta' min hu l-aktar fil-bżonn.

Hemm bżonn li nfiehmu lin-nies li 250 dar huwa ammont żgħir wisq biex il-gvern ikun jista' jilqa' għal kull diffikulta' li tista' tinqala'.

Jiena nemmen ukoll li hemm bżonn inbiddlu l-mentalita' tal-poplu tagħna, speċjalment tar-residenti ta' l-inner harbour area, fejn għandek ħafna art u appartamenti tal-gvern.

Qed ngħid dan għaliex issib nies li jkunu jafu b'xi post li jkun vojt u ladarba jkunu sabuh huma jippretendu li jkollhom xi dritt fuqu.

F'dan il-qasam sar ħafna xogħol mill-ministri preċedenti u m'għandix dubju li anke l-Ministru preżenti qiegħed ikompli jaħdem biex infiehmu u nbiddlu l-mentalita' ħalli min jista' jgħaddi mingħajr post mid- dipartiment tad-djar jistenna l-applikazzjonijiet ta' l-Awtorita' tad-Djar jew inkella jfittex mis-settur privat.

Madam Speaker, ħaġa li laqtitni ħafna kienet li l-Ministru fir-rapport tiegħu ta' l-ewwel sena ta' ħidma ta' Gvern Laburista, ftaħar li l-Gvern se jara kif jagħmel biex isolvi l-problemi ta' nuqqas ta' opportunitajiet ta' djar għaż-żgħażagħ.

Saret ukoll konferenza nazzjonali sabiex wieħed jittratta s-suġġett tad-djar u ż-żgħażagħ.

Fl-istess żmien jiena għamilt mistoqsija parlamentari lill-Ministru Portelli fejn staqsejtu kemm hemm żgħażagħ taħt it-30 sena li għandhom applikazzjoni quddiem id-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali.

Il-Ministru wieġeb li d-dipartiment ma jżommx statistika ta' l-etajiet ta' l-applikanti, imma jiena nistaqsi: Kif jista' l-Ministru jwieġeb li ma jżommx statistika bħal din, meta jiena għamilt din il-mistoqsija proprju fl-istess jiem li l-Gvern organizza konferenza nazzjonali dwar iż-żgħażagħ u d-djar?

Dan huwa l-minimu li wieħed kien jippretendi li jkun jaf biex jipprova jifhem id-dimensjoni tal- problema tan-nuqqas ta' opportunitajiet ta' djar għaż-żgħażagħ.

Kif diġa' għidt, dak li seħħ f'pajjiżna fil-qasam tal-housing f'dawn l- aħħar 15-il xahar jammonta għal kontinwazzjoni tal-politika li kienet timxi biha l-Awtorita' tad-Djar fi żmien l-amministrazzjoni Nazzjonalista.

Għadni niftakar lill-Ministru Portelli jikkritika lill-Gvern preċedenti talli l-maġġoranza tal-postijiet kienu jinħarġu għall-bejgħ, imma s'issa dan il-Gvern bl-avviżi nri.

61 u 62 l-istess ħaġa għamel u ħareġ biss postijiet għall-bejgħ.

Is-sistema kif inhuma mfassla dawn l-avviżi fil- Gazzetta tal-Gvern u anke kif inhuma mfassla l-applikazzjonijiet u d- dettalji tagħhom hija l-istess bħal qabel u nżammet ukoll l-istess sistema ta' punti tal-Gvern preċedenti.

Ovvjament il-Ministru kellu jagħmel xi ħaġa f'dawn l-aħħar 15-il xahar u ġustament irranġa ċerti affarijiet li setgħu jiġu rranġati bħal, per eżempju, li jingħataw punti għat-tfal kollha ta' l-applikant.

Imma din is-sistema tal-punti - issa mhux qed ngħid għall- irqaqat - hija dik li bdiet isseħħ fl-1988.

Proġetti oħrajn li bdew fi żmien l-amministrazzjoni Nazzjonalista u li qegħdin jitkomplew mill-Awtorita' tad-Djar huma l-proġett ta' l-Imtarfa u l- proġett ta' Pembroke.

Dwar il-proġett tal-bini ta' sular fuq blokki eżistenti ta' appartamenti tal-gvern, fejn dan huwa possibbli, u wkoll dwar l-introduzzjoni tal-lift, il-Ministru Portelli qed jitkellem qisu din l- idea ħareġ biha għall-ewwel darba f'pajjiżna l-Gvern preżenti.

Iżda jekk immorru lura fiż-żmien insibu li fil-bidu tas-snin disgħin, fil-bini tal- gvern ta' ħdejn il-Barrakka t'Isfel kien ittella' sular fuq blokk kbir, fejn b'kollox telgħu ma' l-20 appartament, u saru anke l-lifts.

Għaldaqstant tajjeb li wieħed joqgħod attent u jara li d-diffikultajiet li għaddew minnhom ir-residenti meta sar dan il-proġett ma jgħaddux minnhom residenti ta' blokki oħrajn, u lill-Ministru diġa' ġbidtlu l-attenzjoni dwar dan.

Qed ngħid dan għaliex filwaqt li din l-idea hija tajba ħafna - hawnhekk infaħħar lill-kordinatur tal-Valletta Rehabilitation Project, is- Sur Ray Bondin, li kien ħareġ b'din l-idea - fil-prattika kienet ħolqot ħafna inkonvenjent u huwa importanti li wieħed jitgħallem mill-affarijiet li diġa' ġraw biex fil-futur ma jiġrix l-istess.

Imma huwa skorrett li l- Gvern preżenti jagħti l-impressjoni li din l-idea ħoloqha hu meta nafu li din diġa' saret fi żmien l-amministrazzjoni Nazzjonalista madwar sitt snin ilu.

L-Awtorita' tad-Djar illum qiegħda tkompli wkoll bl-iskemi li kienu nbdew u tħaddmu tajjeb ħafna fi żmien l-Amministrazzjoni Nazzjonalista, fosthom ix-xogħlijiet ta' rranġar u titjib f'residenzi privati u anke s- sussidju fuq il-kera.

Nixtieq ngħid xi ħaġa issa dwar il-qagħda ta' dawk il-persuni b'diżabilita', settur li żgur ma tħalliex lura fi żmien l-amministrazzjoni Nazzjonalista.

Aħna waqqafna l-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilita' li sarrfet f'ħafna opportunitajiet ġodda għal persuni b'diżabilita' f'pajjiżna.

Huwa tajjeb li l-Ministru jiftaħar bl-Iskeda Ħamsa maħruġa fl-avviż nru.

62 għaliex din hija ħaġa tajba pero' l-Ministru jrid jiftakar li dawn il-faċilitajiet - bħaż-żieda ta' poġġaman fit-taraġ, li jsir stair-lift jew lift, jew li jsiru affarijiet fil-kamra tal-banju li huma ta' għajnuna kbira għall-persuni b'diżabilita' - il-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilita' kienet toffrihom diġa'.

Fil-fatt, fost l- iskemi li għandha l-kummissjoni hemm proprju din li wieħed jirrendi d-dar aktar aċċessibbli għal persuna b'diżabilita'.

Għaldaqstant anke f'dan il- qasam wieħed ma jridx joqgħod jagħti l-impressjoni li qisu skopra l-Amerika hu u li beda kollox hu għaliex il-fatti juru mod ieħor.

Tajjeb ngħidu wkoll li l-Awtorita' tad-Djar bdiet tirriserva postijiet għal persuni b'diżabilita' - mhux jingħataw punti - fi żmien l-amministrazzjoni Nazzjonalista, mentri llum hemm lista ta' kondizzjonijiet biex wieħed jikkwalifika għal dawn il-postijiet bħala persuna b'diżabilita'.

Kif għamilt is-sena li għaddiet f'din l-istess diskussjoni dwar l-estimi ta' l-Awtorita' tad-Djar, nerġa' nappella lill-Ministru li hemm bżonn nidentifikaw ukoll il-problema ta' mard li ma jistax jiġi deskritt bħala diżabilita'.

Per eżempju, hemm persuni li jsofru minn tip ta' mard u t- taraġ huwa ta' detriment kbir għas-saħħa tagħhom.

Hawnhekk ma nistax insemmi l-mard kollu li jista' jikkawża xi diżabilita' imma l-Ministru għandu kull faċilita' li jirranġa dak li għamilna aħna għax difetti dejjem ikun hemm, iżda mbagħad m'għandux jipprova jieħu l-mertu, qishom l- affarijiet il-kbar u l-affarijiet l-aktar importanti għamilhom dan il- Gvern.

Hemm x'tirranġa u aħna stess nikkritikaw l-affarijiet li għamilna aħna.

Per eżempju, għal dawk il-persuni li jbatu mil-mard tal-qalb, b'mod partikolari l-ischaemic heart disease, it-taraġ huwa ta' dannu kbir għalihom.

Qed nirriferi hawnhekk għall-każijiet ta' anġina eċċ. Hawn tiġi f'moħħi persuna li kellha attakk tal-qalb wieħed u mbagħad attakk tal-qalb ieħor b'komplikazzjonijiet serji.

Jiddispjaċini ngħid pero' li din il- persuna għadha toqgħod f'dar fejn trid titla' xi 80 tarġa biex tidħol fiha.

U minkejja li jien għamilt mistoqsija lill-Ministru fejn tlabtu sabiex jgħinu, dan xorta baqa' fost l-eluf ta' nies li għadhom qed jistennew akkomodazzjoni alternattiva.

GĦalhekk nerġa' ngħid li jeħtieġ li l- Awtorita' tad-Djar tbiddel is-sistema tal-punti peress li hemm ċertu mard li ma jistax jissejjaħ diżabilita', bħalma huwa l-mard tal-qalb, il-mard fl- għadam, fil-ġogi, fil-muskoli u fin-nervituri.

Madam Speaker, meta rajt il-proġett pilota li l-Ministru responsabbli għad-djar għamel fil-każ tal-Furjana, jiena skantajt mhux ftit kif il-gvern ċentrali bis-saħħa kollha tiegħu ta' tagħmir teknoloġiku eċċ. ħareġ b'riżultat li huwa bażikament l-istess bħar-riżultat ta' l-istudju li kont għamilt jien sentejn ilu bħala kunsillier lokali, mingħajr ebda fondi finanzjarji ta' xejn u mingħajr aċċess għall-informazzjoni dwar fejn joqogħdu s-sidien tad-djar battala.

Jien ma nistax nifhem kif il-Ministru jiftaħar b'dan il-proġett pilota u mbagħad fil-laqgħa li kellu mas-sidien tad-djar battala kulma attendew kienu 14-il sid.

Ma sar ebda sforz biex jinstabu dawn is-sidien għaliex avviż f'gazzetta, kif sar f'dan il-każ, żgur li ma kienx biżżejjed biex tipprova tilħaqhom.

Madam Speaker, nixtieq ngħid ukoll li fl-ammont allokat lill-Awtorita' tad-Djar għal sussidji għas-sena 1997/1998, m'hemmx flus allokati għall- iskema sabiex is-sidien tad-djar battala jitħajru jirranġaw il-ħsarat fid- djar tagħhom jew jitħajru jgħaddu din il-proprjeta' lill-gvern sabiex ikun jista' jirranġa l-ħsarat hu u jgħaddi l-proprjeta' lill-applikanti permezz ta' l-Awtorita' tad-Djar.

Meta għamilt mistoqsija parlamentari lill- Ministru dwar dan, huwa wieġeb li minħabba s-sitwazzjoni finanzjarja tal- pajjiż dawn l-inċentivi f'tax rebates - kif kont ipproponejtlu jien - jew grants u affarijiet oħra, ma jistgħux jingħataw għalissa.

Niftakru pero' li fil-pjan lokali għall-inner harbour region, l-Awtorita' ta' l-Ippjanar kienet irrikmandat li jsiru forom ta' inċentivi min-naħa ta' l-Awtorita' tad-Djar sabiex is-sidien tad-djar battala jgħaddulha din il-proprjeta'.

Allura niskanta mhux ftit meta ninnota li s-sena li għaddiet lanqas intnefqet is-somma kapitali ta' ¥5.95 miljun ivvotata mill-Gvern Laburista għall-Awtorita' tad-Djar.

Mela minn banda l-Ministru jgħid li ma kienx hemm biżżejjed flus għal din l-iskema sabiex wieħed joffri inċentivi lis- sidien tad-djar battala, u mill-banda l-oħra nsibu li l-Awtorita' tad-Djar ma nefqitx kemm kellha budgeted li tonfoq bħala nefqa kapitali!

F'dan il- qasam ta' djar battala l-Gvern jista' jagħmel ħafna aktar u żgur li l-ewwel pass għandu jkun - u dan qalu l-Ministru stess fir-rapport tas-sena ta' ħidma li għadu kif ippubblika - li ssir skema li biha dawn is-sidien jiġu nċentivati.

GĦalhekk nappella lill-Aworita' tad-Djar sabiex tfassal din l- iskema mill-aktar fis għaliex diġa' għaddew 15-il xahar u għadu ma sar xejn.

Fir-rapport tiegħu l-Ministru ftaħar ukoll li l-Awtorita' tad-Djar, permezz tad-dipartiment tal-bini u tiswija tad-djar, qiegħda tippjana proġetti ġodda għal dak li jirrigwarda s-slum clearance.

Imma meta wieħed jara liema huma dawn il-proġetti ġodda, isib li wħud ilhom ġejjin mill- 1992, bħalma huma ta' Triq l-Argotti u Triq il-Kapuċċini fil-Furjana.

Jiġifieri anke f'dan il-qasam hemm ċertu ammont ta' ftaħir fuq affarijiet li saru qabel.

Hawnhekk se nitkellem bħala membru parlamentari ta' l-ewwel distrett elettorali, li jinkludi l-Furjana.

Fir-rapport il-Ministru qed jgħid li l-Furjana kienet negattiva ħafna għal dak li jirrigwarda l- evictees għaliex dawn ikunu jridu jmorru lura fil-post tagħhom.

Dan ifisser li jekk għall-argument il-gvern se jwaqqa' l-postijiet minn numru 20 sa 24 fi Triq il-Kapuċċini biex flokhom jitilgħu flats, min-naħa ta' l- awtoritajiet fil-Furjana, jiġifieri l-kunsill lokali, ikun hemm pressjoni sabiex l-evictees jiġu allokati dawn il-flats.

(Interruzzjonijiet) Imma fir-rapport tiegħek inti semmejt il-Furjana b'enfasi.

Dan il-każ tal- postijiet fi Triq il-Kapuċċini rridu narawh sewwa għaliex jien naf li ħafna nies li għandhom l-identity card reġistrata fuq dawn il-postijiet lanqas biss joqogħdu hemmhekk.

Allura għalfejn qegħdin tkarkru daqshekk?

(Interruzzjonijiet) Fi żmien l-amministrazzjoni Nazzjonalista kien ġie deċiż li dawn in-nies jingħataw post alternattiv u mhux jiġu lura u jeħtieġ li dan il-Gvern ikollu l-kuraġġ li jimxi fuq din id-deċiżjoni.

Irrid ngħid ukoll li l-iżvilupp tal-ġonna pubbliċi fl-oqsma tad-djar tħalla lura ħafna u nista' nsemmi l-każ ta' Binja Vilhena fil-Furjana wkoll.

Minn mistoqsija parlamentari li għamilt f'Ġunju li għadda rriżulta li kienet diġa' ħarġet sejħa għall-offerti iżda x-xogħol fuq il-ġnien madwar Binja Vilhena għadu lanqas beda, u dan minkejja li dan il-bini ilu okkupat mill-1992.

Il-Ministru għadu kif ħabbar skema sabiex isiru tiswijiet mill-bieb ta' l- appartament 'il ġewwa għal min għandu sal-paga minima nazzjonali.

Din tajjeb li wieħed jistudjaha ftit għax il-verita' hi li skond l-aħħar economic survey, l-aktar paga baxxa li hawn f'pajjiżna bħalissa hija dik ta' labourers fil-qasam tal-ġild u dawn għandhom aktar mill-paga minima nazzjonali.

Għaldaqstant meta qegħdin ngħidu li din l-iskema ta' għajnuna sa ¥500 għal titjib fid-dar mill-bieb 'il ġewwa hija riżervata biss għall- persuni li joqogħdu f'postijiet tal-gvern u li għandhom sal-paga minima nazzjonali, ifisser li din hija ristretta biss għal min ma jaħdimx.

Għax kull min jaħdem f'pajjiżna, grazzi għat-titjib li kien hawn fil-pagi tul is- snin ta' amministrazzjoni Nazzjonalista, illum jaqbiżha l-paga minima nazzjonali.

Mela din l-iskema jikkwalifikaw għaliha l-households fejn il- persuni kollha ma jaħdmux, jiġifieri l-pensjonanti jew min hu qiegħed.

Din hija limitata wisq u għalhekk nappella lill-Ministru biex la għamel din l- iskema - waħda mill-ftit affarijiet ġodda li għamel f'dawn il-15-il xahar - jipprova jagħmilha anke għal min għandu aktar mill-paga minima nazzjonali imma xorta huwa fil-bżonn.

Grazzi, Sur President.

THE DEPUTY SPEAKER(L-Onor.

Michael Bonnici): Nirringrazzjak.

Aktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Sandro Schembri Adami.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Sur President, dan ir-rapport li ġie ppreżentat jitkellem dwar awtorita' li għandha funzjoni soċjali, u allura tajjeb li nagħmlu d-domanda - li għandha tiggwida l-attivita' ta' din l- awtorita' l-ħin kollu - jekk il-funzjonijiet u l-għanijiet li għalihom l- Awtorita' tad-Djar twaqqfet humiex jiġu onorati b'mod li l-interessi ta' min l-aktar huwa fil-bżonn jiġu verament rispettati.

Fl-opinjoni meqjusa tiegħi, dan ir-rapport - u nixtieq nifraħ lill-abbli Ministru għall-introduzzjoni estensiva li għamel - irid jiġi studjat fid- dawl ta' kif għandna nbiddlu dawn il-funzjonijiet u l-għanijiet li jmexxu l- ħidma ta' l-awtorita', għaliex naħseb li ħafna minnhom jistgħu ma jirrispekkjawx il-bżonnijiet attwali, kemm tas-suq kif ukoll ta' min l- aktar huwa fil-bżonn.

Jiena nassoċja ruħi mas-sentiment espress li ma nistgħux nippolitiċizzaw dan il-qasam billi noqogħdu ngħidu min qassam djar u min ma qassamx - trid tkun verament pwerili biex tagħmel hekk u l-iskop ta' dan id-dibattitu m'huwiex dan - imma rridu nħarsu lejn il-housing bin- nuċċali li qiegħda tħares lejh l-Awtorita' tad-Djar, jiġifieri mill-punto di vista soċjali, billi nindirizzaw il-problemi tan-nies li qegħdin jgħixu f'postijiet substandard, li fosthom hemm kemm Nazzjonalisti kif ukoll Laburisti.

Jiena naf għal liema każ kien qed jirriferi l-abbli kollega tiegħi l- Onor. Jean Pierre Farrugia meta kien qed isemmi l-każ ta' l-individwu li jrid jitlaq mill-post fejn joqgħod minħabba t-taraġ.

Kien qed jirriferi għall-każ tal-familja Cachia ta' 17, Flat 2, St. Elmo Place, Valletta, li għandhom każ ta' anġina.

Dawn ilhom iħabbtu bibien imma ma sabu l-ebda għajnuna u din hija għarukaża.

Jiena naf li dawn huma Nazzjonalisti imma dan m'għandux x'jaqsam għaliex din m'hijiex kwestjoni ta' politika.

Jekk l- Awtorita' tad-Djar m'għandhiex il-mezz biex tara li dawn in-nies jinqdew ...

Forsi s-Sur Esposito qed jgħid lill-Ministru li kellhom appuntament, marru għandu u tkellmu miegħu imma l-verita' hija li s'issa dawn ma nqdewx.

L-Awtorita' tad-Djar trid tistudja l-funzjoni tagħha skond l-Att viġenti li taha s-saħħa li taħdem u tistaqsi kif, bħala awtorita', qiegħda tirrispondi quddiem każijiet bħal dawn, meta quddiemha jkollha d-dokumenti li prima facie jwassluha għall-konklużjoni li l-każ partikolari verament ikun jaqa' taħt il- kategorija ta' dawk l-aktar fil-bżonn.

Irridu nistudjaw ukoll jekk dawn id-dokumenti li jkollna jirriflettux il-verita'.

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Ministru Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jiena għadni kif kellimt lid-direttur tad- dipartiment għall-akkomodazzjni soċjali u qalli li dik il-persuna ġiet offruta l-post numru 129, St. Paul's Street, Valletta u din m'aċċettatux.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Dan il-post ma ġiex aċċettat għaliex ma jissodisfax il-bżonnijiet ta' dan il-bniedem.

Qed jingħataw postijiet - u jiena nista' nsemmi xi każijiet - dilapidati u substandard.

U aħna konna niġu hawnhekk u nistaqsu lill-Gvern Nazzjonalista kif qed iqassam postijiet li huma substandard!

La qed insemmu każijiet partikolari nsemmi wkoll il-każ ta' Georgina Mercieca.

Forsi issa l-Ministru jerġa' jmur jikkonsulta mas-Sur Esposito fuq dan il-każ!

Jien ma kontx se nitkellem fuq dan imma kont se ngħid kemm l-awtorita' għandha nies dedikati u jaħdmu, ibda minn Sciberras Grioli ...

(Kliem maqtugħ b'ordni tad-Deputy Speaker)

THE DEPUTY SPEAKER: Onorevoli, ma tistax toqgħod tgħid x'inhu l-kulur politiku ta' dak l-individwu.

Din se tinqata' mid-debate.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Kemm qalu affarijiet fuq Grioli!

Grioli għamel xogħlu.

Nitmellaħ hu x'inhu, l-aqwa li jagħmel xogħlu tajjeb.

Dan hu li qed nipprova ngħid.

THE DEPUTY SPEAKER: Għid li għandek tgħid imma m'hemmx għalfejn tindika l-kulur politiku ta' uffiċjali.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: L-Awtorita' tad-Djar għandha sservi ta' eżempju kif individwi, li jkunu ta' liema kulur politiku jkunu, jagħtu servizz lill-pajjiż.

(Interruzzjonijiet) Issa agħtini ċans nitkellem imbagħad tkellem int. Jien ngħid prosit lill-Awtorita' tad-Djar għaliex bil-mod kif jaħdmu jagħtu eżempju lid-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali li lanqas biss għandu sistema ta' customer care u allura tajjeb li nivvotawlhom il-flus.

La semmejt id-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali, irrid ngħid li meta mmorru hemmhekk nistaqsu għal xi ħadd dejjem jgħidulna: Dan ma jkellimx nies, ma jarax nies!

Jew inkella meta nistaqsu fuq xi ħaġa jgħidulna: Imbagħad naraw!

X'jiġifieri imbagħad naraw?

Jien irrid inwassal is-sentimenti tan-nies li qed ibatu, u mhux qed nitkellem bħala Laburist jew bħala membru parlamentari imma bħala bniedem li meta mmur hemmhekk niffaċċja argumenti bħal: Le, għax aħna minn kollox qed nagħmlu.

Ara l-Awtorita'tad-Djar verament qiegħda tagħmel minn kollox.

Il-Ministru għamel tajjeb li semma d-dnub il-mejjet tal-passat.

Veru dak inhar kien dnub mejjet pero' jkun dnub mejjet illum ukoll jekk aħna ninsew lil min l-iktar għandu bżonn.

Jien għandi dubji serji kemm fil-verita' l- iskemi li qed intejbu llum - u nieħu gost li l-Gvern u l-awtorita' qed jipprovaw itejbuhom - qegħdin jilħqu lin-nies l-aktar fil-bżonn.

Dawn il- 5,000 ruħ li writna l-problemi tagħhom ġew mgħarrfa b'dawn l-iskemi li qiegħa tagħmel l-Awtorita' tad-Djar?

GĦandna nagħmlulhom sistema faċli li jifhmuha u ma jkollhomx għalfejn joqogħdu jmorru għand il-periti.

Din hi l- kuxjenza soċjali li rridu nimxu biha pero' jrid ikollna l-ħila biex inwettqu dawn l-affarijiet.

Issa se nitkellem fuq dak li qal l-Onor.

Jean Pierre Farrugia dwar il- Kunsill Lokali tal-Furjana.

L-ewwelnett irrid nawgura lill-Ministru li issa għandu r-responsabbilta' tal-kunsilli lokali.

Il-Prim Ministru ma setax jagħtih ħaġa aħjar għax jekk il-proġett pilota rnexxa bil-għajnuna tal-Kunsill Lokali tal-Furjana u issa l-Gvern se jimxi fuqu, allura għaliex m'għandniex nipprovaw nagħmlu l-istess għal-lokalitajiet kollha?

Forsi se nisimgħu li dan qegħdin nipprovaw nagħmluh imma jiena ngħid li għandna nħaffu l-pass, bħalma jgħidilna l-Prim Ministru, u nfittxu nagħmluh.

Nixtieq li nitkellmu wkoll dwar policies.

Qed nieħu gost li hawn il- Perit Bountempo, il-konsulent tal-Ministru, li miexi fil-linja ta' dottorat ta' l-arkitettura, għaliex nixtieq nistaqsi: GĦandna policy ċara tal- Housing Authority li qed tinterpreta l-progamm elettorali tagħna li huwa l- għażla tal-poplu?

Per eżempju, fil-każ ta' l-applikazzjonijiet naħseb li l- Ministru Portelli jaqbel miegħi li għandha ssir lista waħda biex minflok tinħareġ call for applications għal kull ħarġa, ikun hemm din il-lista ppubblikata, li tiġi aġġornata skond l-applikazzjonijiet li jintefgħu f'kull kategorija, u min ikun fuq nett skond il-punti jingħata l-post li jkun hemm available.

B'hekk l-individwu ma jkollux għalfejn imur kull darba japplika l-Housing Authority.

Sur President, minn survey li sar irriżulta li f'pajjiżna għandna 8,000 dar li huma substandard.

F'dan is-survey jingħad li l-awtorita' għandha timpenja ruħha biex tagħmel spezzjoni fuq kull waħda minn dawn id-djar substandard u tara jekk jaqgħux taħt waħda mill-iskemi ta' l-Awtorita' tad- Djar biex jiġu up to standard.

B'dan il-mod il-Gvern ikollu s-soluzzjoni għal uħud mill-problemi ta' housing b'inqas flus u b'inqas dewmien.

Nerġa' ngħid li għandu jingħata parir b'xejn lill-inkwilini jew sidien kif jista' jsir xogħol għal dan il-għan li qed insemmi.

Jien naħseb li b'dan il-mod wieħed inaqqas l-applikazzjonijiet li hemm pendenti fid-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali li għar-raġunijiet li jafhom kulħadd jibqgħu hemm minflok jiġu trattati bil-ħeffa li wieħed jistenna.

Għidt li għandu jiżviluppa l-konċett ta' customer care fid-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali kif sar fl-Awtorita' tad-Djar.

Anzi nżid ngħid li, speċjalment fejn jidħlu l-iskemi, għandna namalgamaw il-Housing Authority u d-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali.

Barra minn hekk, minħabba l-fatt li se nżidu sulari fuq il-blokki eżistenti, l-Awtorita' ta' l-Ippjanar tista' tgħin fix-xogħol li jrid isir mill-Awtorita' tad-Djar.

Irridu nagħmlu skema biex ngħinu lis-sid u l-inkwilin li ma jiflaħx għall- ispiża tal-permess tal-bini jew tal-perit.

Din hija l-kuxjenza soċjali imma din ma tidhirx fir-rapport, għalkemm naf li fost il-board members hemm min jaħsibha b'dan il-mod.

Barra minn hekk għandha ssir skema biex dawk in- nies li jkunu jixtiequ jkomplu jgħixu fir-raħal jew fil-belt li jkunu trabbew, ikunu jistgħu jagħmlu dan b'iktar kumdita'.

Meta konna fl-oppożizzjoni jiena kont tkellimt fuq il-ħafna burokrazija li kien hemm dwar il-pubblikazzjoni tal-kuntratti ta' modifika fejn tidħol l-Awtorita' tad-Djar u l-Lohombus, u wara li tkellimna hawn l-affarijiet bdew jiċċaqalqu bil-mod il-mod.

Issa nixtieq li ssir xi ħaġa dwar din l- imbierka president's order li fl-assenza tagħha qegħdin jinħolqu ħafna problemi.

Allura rridu naraw kif immexxu dawk il-każijiet li huma pendenti minħabba li ma tkunx ħarġet il-president's order jew minħabba l-fatt li l- Lands ikun issospenda l-attivita' tiegħu temporanjament għax xi ħaddiema jkunu waqfu għall-break f'ħin li suppost ikunu qed jaħdmu, u naf x'qed ngħid.

Affarijiet bħal dawn m'għandhomx isiru.

Il-Prim Ministru qalilna ċar li rridu nħaffu l-pass u rridu nħaffu wkoll il-proċeduri għall-iskemi biex min għandu dar mibnija fuq HOS plot li qiegħda fuq art li l-gvern m'għandux titolu legali fuqha - ma nafx jekk iniex qed inkun ċar - ikun jista' jifdi ċ-ċens ta' fuq il-plot u ma jiġix imċaħħad mid-dritt li għandu ħaddieħor.

Jiena naħseb li dawk li joqogħdu f'postijiet tal-gvern li talbu sabiex jixtru l-post tagħhom u ma jistgħux jagħmlu hekk minħabba li l-art li fuqha hija mibnija r-residenza m'hijiex proprjeta' tal-gvern, għandhom jingħataw iċ-ċans li jakkwistaw ir-residenza tagħhom bħal ħaddieħor.

B'hekk jitnaqqas il-piż minn fuq l-inkwilin u fl-istess ħin l-Awtorita' tad- Djar iddaħħal flus biex tibni iktar djar għaċ-ċittadini.

Issa meta qed niddiskutu dawn l-estimi jrid joħroġ ċar ukoll il-punt li semmejt dan l-aħħar hawnhekk fil-Parlament.

Kapitlu 2 tal-Kostituzzjoni ta' pajjiżna jgħid li l-Istat jirrikonoxxi d-dritt ta' kull ċittadin li jaħdem, jitkellem dwar l-interessi kulturali u dwar l-edukazzjoni.

Subartiklu (1) ta' artiklu 10 jgħid:

"Capable and deserving students, even if without financial resources, are entitled to attain the highest grades of education."

F'dan l-artiklu jissemmew ħafna affarijiet bħal dawn li huma exemplum ta' politika li għandu jsegwi gvern qua gvern.

Il-partit tiegħi jgħid li l- edukazzjoni hija prijoritarja imma qal ċar u tond li l-housing se jkun prijoritarju wkoll u nemmen li l-awtorita' dan qed tipprova tagħmlu fil- limiti tal-possibbiltajiet finanzjarji u umani tagħha.

Pero' għandha ssir leġislazzjoni biex il-housing isir wieħed mis-social and economic rights.

Aħna għidna li l-housing se nagħmluh waħda mill-issues fundamentali tagħna u anke l-Gvern Nazzjonalista ħadem fuqu bil-modi tiegħu.

Dan id-dritt, anke jekk mhux justified quddiem il-qrati, għandu jitqies bħala wieħed fundamentali għall-iggvernar tal-pajjiż.

Fil-bidu tad-diskors tiegħi semmejt il-funzjonijiet u l-għanijiet importanti li jiggwidaw lill- Awtorita' tad-Djar pero', għalkemm hija indipendenti, m'għandhiex is-saħħa jekk ma jkunx hemm leġislazzjoni li torbot lill-gvern.

GĦalhekk inħoss li d-dritt soċjo-ekonomiku għal adequate housing għandu jkun dikjarat ċar u tond f'artiklu 22 tal-Kostituzzjoni u jgħid li huwa fundamentali daqs id- dritt tax-xogħol.

X'jiswa li f'kapitlu 4 tal-Kosituzzjoni għandna d-dritt għall-ħajja jekk il-bniedem ma tgħidlux li għandu dritt ukoll li jkollu saqaf fuq rasu?

Jien naħseb li huwa importanti li l-housing ninkwadrawh fil-kamp legali.

Meta konna fl-oppożizzjoni u l-Onor.

Galea ressaq il-liġi dwar it-tneħħija tar-requisition orders, kien tqajjem il-punt dwar kemm saru liġijiet li suppost kellhom ikunu ta' natura temporanja u baqgħu hemm, bħal-liġijiet tal-kera.

Għalhekk ħafna sidien ikollhom il-problemi u ma jistgħux jieħdu l-massimu tad-dritt mill-post tagħhom għax kif inhi l-liġi tal-kera, ladarba wieħed ikun qed jgħix fil-post, huwa diffiċli li tgħidlu li m'għandux security of tenure.

Allura huwa importanti li jkollna dikjarazzjoni li adequate housing huwa dritt soċjo-ekonomiku, flimkien mal- qafas legali li jagħti security of tenure biex ma jkollniex iktar problemi.

Meta qed nitkellmu fuq housing irridu nsemmu wkoll l-infrastruttura li dan jitlob.

Din semmieha l-Onor.

Jean Pierre Farrugia bħala reazzjoni għall-punt validu li għamel il-Ministru meta rrifera għal xi lokal li qegħdin nirranġawh u nagħmlu l-infrastruttura kollha tiegħu.

GĦax barra li wieħed ikollu d-dar, huwa importanti li jkun hemm l-infrastruttura meħtieġa.

Waħda mill-funzjonijiet ta' l-Awtorita' tad-Djar għandha tkun dik li tara li jkun hawn affordable housing.

Jien nemmen li għandna ndaħħlu l-privat u ċert li bl-abbilta' tal-Ministru nkomplu naħdmu f'din id- direzzjoni biex ninċentivaw lill-privat ħalli jaħdem mal-gvern, pero' rridu noqgħodu attenti li l-privat ma jikkompetix iż-żejjed mal-gvern, għaliex hemm nies li l-income bracket tagħhom jitlob li l-gvern jagħtihom protezzjoni.

Irridu naraw ukoll li l-postijiet li toħroġ għall-bejgħ il-Housing Authority ikollhom adequate space.

Veru li nistgħu nargumentaw ad infinitum li għandna riżors limitat ta' art imma jekk qed nitkellmu fuq habitable housing, lill-individwu rridu nipprovdulu house li tista' ssir home biex tkun verament abitabbli u aċċessibbli.

Dan l-aħħar l-Onor.

Portelli kiteb fil-''KullĦadd'' u fuq il-kelma "aċċessibilita'" bena artiklu.

Huwa proprju f'din id-direzzjoni li rridu nimmilitaw għaliex naħseb li l-adequate housing irid iħares lejn id-diversi nies żvantaġġati li xi kultant qajla nħarsu lejhom biżżejjed bl-iskemi li nintroduċu.

Niġi issa għal dak li jirrigwardja l-location.

Qabel in-nies kienu jmorru joqogħdu Bormla għaliex kienet qrib it-Tarzna.

Imma possibbli f'pajjiż bħal tagħna nitkellmu b'dan il-mod meta qegħdin ngħidu li hawn riżors ta' art limitat?

Il-prinċipju tal-location huwa importanti u għandu jiggwidana fil-politika tagħna pero' nixtieq li l-Ministru jgħidilna x'inhija sewwa sew il-politika ta' l-Awtorita' tad-Djar.

Nixtieq li jkollna policy statement biex ikollna bażi fuq xiex niddiskutu.

Per eżempju, aħna n-nutara issa fil-kuntratti qegħdin ngħidu li l-gvern qed jirriżerva d-dritt li jtella' sular ieħor.

Kif qal tajjeb l-Onor.

Jean Pierre Farugia huwa importanti li x-xogħlijiet li jsiru ma jċaħħdux xi drittijiet lir-residenti għax meta se tibni sular ieħor, dan ifisser li l- bejt flok se jinqasam bejn erbgħa se jinqasam bejn sitt persuni u allura dawk l-erbgħa persuni se jonqsilhom l-ispazju li għandhom fil-preżent.

Jiena naħseb li nkun qed ninterpreta tajjeb il-fehma ta' kull min hu nvolut meta ngħid li għandna nagħtu xi forma ta' kumpens.

Fil-kuntratt qegħdin ngħidu li l-gvern għandu jibnihulhom, itellgħalhom il-washroom u kollox jiġi fl-istatus quo ante.

Imma fir-realta' naħseb li din tista' toħloq problemi u jekk se nagħmluha għandna naraw li nagħmlu wkoll il-lifts.

Naf li dih hija spiża pero' jekk irridu nipproteġu lill-anzjani allura l-gvern irid joħroġ parti minn din l-ispiża.

Xtaqt nitkellem ukoll dwar il-joint office.

Jien għandi dubji kemm fil- fatt komplew jieħdu inizjattiva biex jaraw liema huma l-artijiet li għaddew għand il-gvern.

Jien li mmur il-joint office għall-kuntratti naf li m'għandhomx l-informazzjoni kollha - peress li għad hemm xi artijiet li għadhom għand il-Knisja - dwar in-numru ta' artijiet li ġew akkwistati mill- gvern.

Il-joint office għandu potenzjal qawwi u m'għandniex noqogħdu nitkellmu fuq affarijiet li m'għandhomx x'jaqsmu miegħu bħall-kumment li għadda xi ħadd dwar min sar u ma sarx direttur.

Sar min sar aħna għandna rispett lejh u m'għandna xejn kontra tiegħu.

Kulħadd għandu dritt ikun f'dik il-kariga, kien ma' liema ministru kien.

L-importanti huwa li jagħmel xogħlu, u qed nispeċifika dan għaliex forsi hemm min ma fehemnix pero' l-Awtorita' tad-Djar trid toqgħod attenta fejn tidħol din l-art biex l-affarijiet jimxu f'direzzjoni aħjar.

Nixtieq inkun naf ukoll fejn wasalna fil-kwestjoni tad-djar vojta, u jekk l-Awtorita' tad-Djar ħarġitx xi skemi jew xi inċentivi għal dawk in-nies li għandhom djar vojta.

Jidhirli li hemm 10% tad-djar vojta fil-pajjiż u rridu naraw kif dawn nistgħu nixħtuhom fuq is-suq.

Barra minn pajjiżna jaħdmu wkoll biex isaħħu dan is-social and economic right permezz ta' għajnuna internazzjonali mis-social fund.

Aħna għandna r- rapporteur tagħna ġewwa Strasbourg, u dan għandu jara kif nistgħu nużaw din is-social fund biex ngħinu liċ-ċittadini tagħna.

Ma jistax ikun li n-nies jibqgħu jittallbu u jitkarrbu għal akkomodazzjoni soċjali u jekk il-gvern ma jistax ikun il-prime actor u jrid jidħol il-privat allura rridu noħolqu biżżejjed skemi biex ikun jista' jibbenefika min l-aktar li għandu bżonn, u hawn ħafna li mhux qed jingħataw dan iċ-ċans.

Jista' jkun li l-Housing Authority m'hijiex tkun l-attriċi ta' din il-politika imma jekk għandna kuxjenza - kif għandi jien - għandna nagħmlu skemi li jagħtu protezzjoni lil dawn in-nies li ma jifilħux iħallsu.

Xtaqt nagħlaq billi ngħid li hemm bżonn li jsiru ċerti studji biex jiggwidawna fil-policies tagħna, speċjalment, kif qal il-Ministru, fid-dawl tal-limitazzjonijiet ta' pajjiżna.

Jiġifieri ma nistgħux ngħidu li se nagħmlu t-tali politika mingħajr ma nkunu studjajna l-birth rate, il- mortality rate, in-numru ta' żwiġijiet u l-income brackets tan-nies.

Imma hemm koordinament fuq dawn il-punti mad-dipartimenti l-oħra?

Dan il-punt konna semmejnieh meta konna fl-Oppożizzjoni, u issa li qegħdin fil-gvern irridu nwettquh.

Kull meta jitressqu l-estimi ta' l-Awtorita' tad-Djar - u forsi jien stess vittma ta' din - nispiċċaw biex niddiskutu kulma hu konness mal- housing.

Biex inkunu teknikament korretti, irridu niddiskutu l-estimi u r- rapport biss, imma kif jista' jkun dawn tqishom rilevanti iktar mis- sitwazzjoni tal-housing preżenti?

U huwa importanti li nużaw dan il-ħin biex naraw x'inhi s-sitwazzjoni.

L-estimi ta' l-awtorita' jridu jirriflettu l-bżonn ta' nies li jgħixu taħt is-saqaf tagħhom għax il- bniedem ma jitwelidx biex jeżisti imma biex jgħix, u biex jgħix il-ħajja fil-milja tagħha jrid jgħix b'saqaf fuq rasu.

Jekk irridu nitkellmu fuq dan irridu naraw kif il-Housing Authority u d-dipartiment għall- akkomodazzjoni soċjali jsiru ħaġa waħda.

Aħna għandna bżonn awtorita' tad- djar li ma jkollhiex biss dawk il-funzjonijiet li għandha llum imma x- xogħol kollu li għandu llum id-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali.

Din għandha tkun entita' awtonoma u ġuridika lil-legal personality tagħha u tkun hi li taħdem fuq il-problemi li hawn.

Imbagħad tkun tista' tibda tikkonsulta dwar kif nistgħu nagħmlu co-operative housing fejn min ikun impenjat f'ċerta organizzazzjoni jieħu ħsieb jirrapporta min huma l-iktar nies li għandhom bżonn.

Jiena nemmen, li Dr Zrinzo, il-President tal- Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilita', per eżempju, tkun tista' tgħidilna liema huma d-disabled li l-iktar għandhom bżonn jieħdu l- postijiet.

Dan huwa wieħed mill-ewwel suġġerimenti li nixtieq nagħmel.

Il-Housing Authority ma twelditx biex tibqa' bil-politika ta' għaxar snin ilu imma trid tevolvi.

Nerġa' ngħid li din trid tistudja l-birth rate, il- mortality rate, in-numru ta' applikazzjonijiet mill-għarajjes eċċ. Hawnhekk nixtieq niftaħ parentesi, u nistaqsi: Hawn Malta għarajjes biss jeżistu?

X'jiġri minn dawk li m'humiex għarajjes?

Dawn il-gruppi l- Awtorita' tad-Djar trid taħseb fuqhom ukoll.

Barra minn hekk, jekk l- Awtorita' tad-Djar tevolvi bħala l-awtorita' li tmexxi hi mingħajr ma jkun hemm id-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali, għax dak ikun ġie nkorporat fiha, se jibdew jiġu quddiemha l-każijiet tar-recognition.

U jekk il-liġi tal-kera tgħid li tenant huwa that member of the family li kien joqgħod mat-tenant at least six months before the date of death ...

MADAM SPEAKER: Onorevoli, se jkolli nwaqqfek għax sar il-ħin.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Grazzi, Madam Speaker.

Nieqaf hawn.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Mizzi, jekk jogħġbu, iressaq l- Aġġornament.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni ġiet interrotta u baqgħet aġġornata.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar it-Tnejn 9 ta' Frar 1998, fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Mozzjonijiet

L-Ewwel Qari ta' Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Uffiċċju tal- Posta; u

L-Ewwel Qari ta' Abbozz ta' Liġi li jemenda diversi Liġijiet dwar it- Telekomunikazzjoni.

Ordnijiet tal-Ġurnata

Estimi tad-Dħul u Nfiq ta' l-Awtorita' tad-Djar għas-sena 1997/98 - Kontinwazzjoni;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni - it-Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar Brokers fl-Assigurazzjoni u Intermedjarji oħra - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar Servizzi tat-Turiżmu għal Malta - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Ħabs - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Tribunal għal Talbiet Żgħar - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar is-Sigurta' fl-Ajruportijiet u fl-Avjazzjoni Ċivili - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Dazju tas-Sisa (Emenda Nru 4) - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Taxxa tar-Reġistrazzjoni ta' Vetturi bil-Mutur (Emenda Nru 3) - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni Ċivili - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Forzi tal-Pulizija ta' Malta - it-Tieni Qari; Abbozz ta' Liġi kontra l-Korruzzjoni - it-Tieni Qari (Kont);

Riżoluzzjoni tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni dwar Malta u l-Unjoni Ewropea - Kontinwazzjoni; u

xi aġenda oħra li tista' tiġi kommunikata aktar tard.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Lottu Pubbliku - Kumitat Permanenti

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Pools tal-Gvern Malti fuq il- Logħob - Kumitat Permanenti

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali (Emenda Nru 2) - Kumitat Permanenti

MADAM SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Anton Tabone.

ONOR.

ANTON TABONE: Madam Speaker, l-ewwelnett nixtieq nuri s-sogħba u s- solidarjeta' tiegħi mal-familji taż-żewġ żgħażagħ li tilfu ħajjithom f'Għawdex.

Qed nirriferi għal dak is-suldat li tilef ħajtu traġikament dan il-lejl fin-Nadur u għal dak iż-żagħżugħ li wkoll tilfu ħajtu f'ċirkostanzi traġiċi.

Persważ li l-Membri ta' din il-Kamra lkoll jassoċjaw ruħhom miegħi f'dawn is-sentimenti li qiegħed nesprimi.

Imma ħalli niġi għas- suġġett li rrid nittratta.

Nixtieq nagħmel riferenza għal diskors taċ-chairman tal-Gozo Channel Co. Ltd., li jidhirli li ma kienx prudenti u għaldaqstant inħoss li għandi nagħmel il-kummenti tiegħi dwaru.

Dan id-diskors ġie rrapportat f'''The Times'' tat-23 ta' Jannar bit-titolu ''No Intention of Withdrawing Surcharge'', fejn intqal:

"''Gozo Channel has no intention of withdrawing the surcharge on fares for trips run from Sa Maison in bad weather.

Gozitans have been complaining about the surcharge, arguing it was unfair for them to have to pay extra for the trip in bad weather.

But Gozo Channel Chairman, Saviour Brincat, said the surcharge from Sa Maison was justifiable as the trip was longer and cost the company five times more in terms of fuel.

"The surcharge in the rates applicable from Sa Maison is stipulated in a legal notice and we have no intention of changing it," he said.

Mr Brincat said he had received complaints about the matter.

"Instead of thanking our crew who operate in bad weather people complain about the surcharge.

If they do not want to pay it they can stay in Malta or in Gozo when the Cirkewwa ferry does not operate," he said.''

Jiena jidhirli li dan huwa diskors li ma jagħmel ġid lil ħadd, la lil min qalu, la lill-kumpannija u lanqas lill-ebda awtorita' fil-pajjiż.

Ċertament li ma jagħmilx ġid lanqas lill-GĦawdxin li għandhom bżonn dan is- servizz mhux għall-kapriċċ imma bħala servizz vitali għall-benessere tagħhom.

Madam Speaker, kien hemm nies li wrewni li dan id-diskors weġġagħhom għaliex juri nuqqas ta' prudenza, nuqqas ta' sensittivita' u anke arroganza.

Huwa veru li s-surcharge huwa kkontemplat f'avviż legali imma jidhirli li xorta waħda wieħed għandu jesprimi ruħu b'mod li juri li qiegħed jifhem x'inhuma l-ħteġijiet tal-commuters u ta' dawk li jridu jgħaddu jew iġibu l-merkanzija minn Għawdex.

Wieħed għandu jkun sensibbli u viċin lejn il-passiġġieri li jridu jaqsmu għall-bżonn anke fil-maltemp minn Sa Maison.

Dan id-diskors juri li min qalu ma kienx u m'huwiex viċin ta' dawn il-bżonnijiet li qed insemmi u ċertament li m'għandux il-kultura Għawdxija.

Madam Speaker, jien naħseb li huwa l-każ li wieħed jitlob li dan id- diskors jiġi rtirat mingħajr riżervi u fil-pubbliku għaliex intqal fil- pubbliku.

Nistqarr li ħallejt numru ta' ġranet jgħaddu għaliex ridt inkun prudenti qabel ma nagħmel id-diskors tiegħi u kont qed nistenna li jkun hemm xi diskors ulterjuri li jispjega aħjar x'inhuma l-kummenti li ried jagħmel iċ-chairman dak inhar fuq dan il-każ partikolari, iżda minn dan ma kien hemm xejn.

Sena ilu l-Gvern Laburista kellu l-pjaċir jgħolli n-nollijiet għal GĦawdex u kien diġa' ħoloq żewġ nollijiet, wieħed għaċ-Ċirkewwa u l-ieħor għal Sa Maison.

Imma qabel ma kienx hekk.

Qabel ir-rotta taċ-Ċirkewwa kienet tissussidja r-rotta ta' Sa Maison ħalli l-merkanzija li tgħaddi għal GĦawdex ikollha noll kontrollat biex kemm jista' jkun il-konsumatur GĦawdxi ma jixtrix oġġett ogħla milli kieku jixtrih minn hawn Malta.

Dan għaliex m'hemmx dubju li l-istess nollijiet jirriflettu fuq il-prezz li bih finalment jinbiegħ l-oġġett fil-gżira GĦawdxija.

GĦalhekk jekk tgħolli l- prezz tal-passaġġ tal-baħar tkun qed tipperikola li meta l-oġġett jasal fil- ħanut f'GĦawdex jinbiegħ lill-konsumatur bi prezz ogħla milli jinbiegħ lill- konsumatur f'Malta.

GĦalhekk wieħed irid joħloq bilanċ biex dan ma jiġrix.

Madam Speaker, meta wieħed qiegħed jikkontempla li kull darba li l- kumpannija taħdem għal Sa Maison tkun qed tagħmel ħafna iktar spejjeż, donnu qed jinsa li l-mezz ta' trasport bil-baħar huwa l-lifeline li jeżisti bejn Malta u GĦawdex.

Ġimgħa ilu kelli okkażjoni nagħmel diskors fil- Parlament u għal darb'oħra appellajt lill-awtoritajiet konċernati li wieħed għandu jifhem li t-trasport tal-baħar huwa wkoll trasport pubbliku.

Allura wieħed irid jara l-aspett soċjali tiegħu daqskemmm jara l-aspett soċjali tat-trasport pubbliku fuq l-art, jekk mhux aktar.

F'gazzetta partikolari ntqal li qed ikun hemm tgergir mill-commuters - u qed nirriferi b'mod speċjali għal dawk li jkollhom il-merkanzija - għax qegħdin jiġu mġiegħla jħallsu s-surcharge minflok jiirringrazzjaw lill-ħaddiema tal-kumpannija li jaħdmu u jagħtu servizz fil-maltemp.

GĦalija dan ukoll kien kumment żejjed.

Dażgur li l-ħaddiema tal-kumpannija jagħtu servizz!

Kien proprju għalhekk li fi żmien l-amministrazzjoni ta' qabel is-salarji tagħhom, bl- overtime u bl-allowances b'kollox, kienu mill-aħjar fil-pajjiż għax il- Gvern ta' qabel kien jirrikonoxxi li dawn in-nies qegħdin jagħtu servizz vitali għall-iżvilupp ekonomiku u soċjali tal-gżira ta' GĦawdex u ta' min jgħix fiha.

Allura kien inħoloq dak il-pakkett li kien jissodisfa lin-nies li jaħdmu f'din il-kumpannija għax kienu, u għadhom, jagħtu servizz.

Rigward il-kumment li l-kumpannija tagħti servizz fil-maltemp, bir- rispett kollu, jiena ngħid li l-isfida tat-traġitt bejn Malta u GĦawdex hija meta jkun hemm il-maltemp għax fil-bnazzi m'għandekx bżonn tkun baħri.

L-isfida l-kbira hija li s-servizz jingħata anke jekk ikun il-maltemp u għalhekk fil-pajjiż kien hawn l-awareness li f'dan il-pass li hemm bejn Malta u GĦawdex hemm bżonn ikollna l-infrastruttura kemm tal-portijiet kif ukoll tal-mezzi tat-trasport.

Din hija xi ħaġa li wieħed jitlobha bi dritt.

Matul iż-żmenijiet kien hemm titjib imma jrid ikollna l-aħjar u l- aqwa infrastruttura possibbli.

Għalhekk wieħed jistenna li l-pajjiż ikun attrezzat biżżejjed biex ikun jista' jagħti dan is-servizz anke fil- maltemp.

Aħna nafu li l-problema m'hijiex it-traġitt per se imma jekk il- vapur għandux fejn jittrakka jew le.

GĦalhekk jekk ikollna an all-weather harbour in-naħa taċ-Ċirkewwa kif hemm in-naħa ta' l-Imġarr, tista' tgħid li trid tkun eċċezzjoni ta' l-eċċezzjonijiet biex il-vapur ma jaqsamx.

Il- vapur ma jaqsamx mhux għax ikun hemm tant maltemp fit-traversata imma għax il-maltemp ikun tali li l-vapur ma jkollux ċans jittrakka minħabba li m'għandniex an all-weather harbour in-naħa taċ-Ċirkewwa.

Madam Speaker, hawnhekk għandi petizzjoni ffirmata minn 60 ruħ li tgħid hekk:

"Aħna li qed niffirmaw hawn taħt, nixtiequ li l-Gozo Channel tibqa' tagħmel servizz bil-vapur mill-Imġarr GĦawdex għal Sa Maison fis-6.00 a.m. Nixtiequ wkoll li l-Gozo Channel toffri servizz bil-vapur minn Sa Maison lejn l-Imġarr GĦawdex anke meta ma jkunx maltemp."

Allura t-talba hija li jkun hemm servizz għal min jaħdem Malta biex ikun jista' jitlaq filgħodu u jmur lura wara nofsinhar, naturalment bil- kondizzjoni li l-vapur ikun jiflaħ għat-trip fil-maltemp.

Dan juri li wieħed irid ifittex kondizzjonijet superjuri għal dawk li jeżistu biex dawn in-nies li jaħdmu Malta jaslu fuq il-post tax-xogħol fil-ħin u jmorru lura lejn darhom fil-ħin li normalment imorru.

F'dan il-il-mument qed jiġini f'moħħi s-servizz li kien beda jingħata bil-katamaran li kien se jaqdi mhux biss lil dawn in-nies imma anke lit-turisti li jiġu Malta u jkunu jridu jżuru lill-ġżira ta' GĦawdex.

Dan kellu potenzjal kbir imma, kif jaf kulħadd, minkejja li dan wasal hawnhekk bħala parti mil-pakkett ta' l- istess bini tal-vapuri, issa sab ruħu 'l bogħod minn hawnhekk.

Anzi minn mistoqsija parlamentari li għamilt jirriżulta li jista' jkun li qiegħed fil- viċinanzi ta' Malta biex isalpa lejn pajjiż ieħor u mhux biex jaħdem bejn Malta u GĦawdex!

Madam Speaker, nixtieq issa nitlob il-permess tal-Kamra biex inpoġġi kopja ta' din il-petizzjoni, estratt mill-gazzetta li kkwotajt minnha u kopja ta' l-irċevuta ta' ħlas ta' surcharge li ġew iċċarġjati n-nies.

MADAM SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

ANTON TABONE: Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja ta' petizzjoni ffirmata minn residenti Għawdxin dwar servizz mill-kumpannija Gozo Channel bejn Għawdex u Sa Maison;

Estratt minn gazzetta tat-23 ta' Jannar 1998 dwar surcharge mill- kumpannija Gozo Channel fuq vjaġġi bejn Sa Maison u Għawdex meta jkun il-maltemp; u

Kopja ta' rċevuta ta' ħlas ta' surcharge fuq heavy vehicle maħruġa mill-kumpannija Gozo Channel f'Diċembru 1997.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

John Vella.

ONOR.

JOHN VELLA: Madam Speaker, jiena ilni ngħix fil-Gżira għal dawn l- aħħar 30 sena u ilni nirrappreżentaha fil-Parlament minn wara l-elezzjoni ta' l-1981 u llejla xtaqt nitkellem fuq din il-lokalita' għal żewġ raġunijiet.

L-ewwel raġuni hija li wasal biex jagħlaq it-term ta' erba' snin tal- Kunsill lokali tal-Gżira u t-tieni raġuni hija li dan l-aħħar dan il- kunsill sab ruħu f'pożizzjoni ta' frustrazzjoni.

GĦalhekk għamel press conference fejn qal li minħabba ċerti wegħdiet li ma ġewx implimentati mill- Gvern Laburista u wara li saret il-konsultazzjoni meħtieġa, deherlu li kellu jagħti notice ta' ġimgħa biex jekk ma jitteħdux passi fuq dawn l- affarijiet, jagħlaq il-kunsill.

Forsi mhux kulħadd jaqbel ma' dan, imma bis-saħħa t'hekk saret pressure ħalli jsiru ċerti affarijiet.

Il-Kunsill Lokali tal-Gżira wasal għal din il-biċċa xogħol għaliex fl-erba' snin li ilu mwaqqaf beda jippjana bil-mod il-mod fuq proġetti ta' ċerta entita', fosthom il-proġett tax-Xatt tal-Gżira, li sal-lum għadu m'huwiex lest.

U ta' dan il-Kunsill Lokali tal-Gżira akkuża diversi ministeri, fosthom il- ministeru għax-xogħlijiet pubbliċi u kostruzzjoni, is-segretarjat għall- anzjani, u l-ministeru tal-finanzi, li huwa responsabbli mill-Enemalta.

Bla dubju ta' xejn, il-proġett tax-Xatt tal-Gżira, fejn in-nies ta' dik il-lokalita' jmorru bil-familja biex jirrikreaw ruħhom fil-għaxija, speċjalment fis-sajf, huwa l-akbar proġett ta' dan il-kunsill.

Il-Kunsill Lokali tal-Gżira beda jaħdem fuq dan il-proġett fi żmien Gvern Nazzjonalista u ħa ċertu żmien sakemm il-periti għamlu l-pjanti li kien hemm bżonn, sakemm saru t-talbiet lill-Planning Authority u sakemm kkonvinċew lill-gvern ċentrali biex joħroġ l-ispiża ħalli l-promenade tal- Gżira tirranġa ruħha.

Il-kunsill irnexxielu jipperswadi lill-Gvern Nazzjonalista biex jidħol għall-ispiża ta' madwar ¥80,000, imma peress li kien hemm l-elezzjoni, din ma laħqitx saret.

Ftit wara li tela' l-Gvern Laburista, f'Jannar ta' l-1997 il-Ministru Buhagiar kellu laqgħa mal- Kunsill Lokali tal-Gżira fejn wegħedhom li dan il-proġett se jkun wieħed mill-ewwel li se jagħti kasu għax kien bżonnjuż u sa Ġunju ta' l-1997 kellu jkun lest.

Pero' nqalgħu ċerti ċirkostanzi u sal-ġurnata mqaddsa tal-lum dan il-proġett għadu mhux lest.

Madam Speaker, wieħed jifhem li dak iż-żmien ingħatat prijorita' biex isir il-proġett ta' Buġibba u allura l-impjegati kollha tal-gvern intefgħu hemmhekk biex dan tlesta fil-ħin.

Pero' meta tlesta l-proġett ta' Buġibba l-ħaddiema ma reġgħux lura biex ikomplu x-xogħol fuq ix-Xatt tal-Gżira li kien inbeda qabel u kien diġa' beda jieħu forma.

Dan il-proġett tal-Gżira għadu f'dan l-istat sal-lum u għal sajf sħiħ ħadd ma seta' jersaq hemmhekk għax kien hemm il-ġebel u terrapien ma' l-art u lanqas bank ma kien hemm fejn toqgħod bil-qiegħda.

Anke l-ħwienet, in-negozji u l-lukandi ta' dan il-lokal batew minħabba dan in-nuqqas.

Bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari li għamilt din il-ġimgħa stess, il-Ministru Buhagiar rrispondieni li dan ix-xogħol waqaf għax ma kienx hemm materjal.

Imma x'materjal ma kienx hemm?

Possibbli li trid tistenna sena biex iġġib il- materjal?

Skond l-informazzjoni li għandi, kien jonqos xi injam, imma mhux dan biss kien jonqos isir, għax għad hemm railings, funtani, dwal u gazebos x'isiru.

Nerġa' ngħid, il-kunsill għamel ix-xogħol kollu li kien hemm bżonn biex il-promenade jidher sabiħ bil-palm, konok bil-fjuri u shrubs, u issa sta għall-ministeru li jieħu din il-biċċa xogħol f'idejh ħalli sas- sajf li ġej dan ikun lest.

Il-Kunsill Lokali tal-Gżira lmenta wkoll li n-nies li joqogħdu f'Taliana Lane ilhom is-snin jistennew li din it-triq tiġi asfaltata.

Fis-sajf ħlief trabijiet ma jkunx hemm u fix-xitwa, bix-xita li tagħmel, tara l-ommijiet jieħdu lit-tfal tagħhom l-iskola għax lanqas karozza ma tista' tgħaddi.

Jiġifieri aħseb u ara kemm tista' timxi f'dik it-triq!

New Street in Luqa Briffa Street hija triq li suppost jieħu ħsiebha l-kunsill.

Fil-fatt il- kunsill għandu l-flus lesti għaliha imma l-co-ordinating team qed ikaxkar saqajh minn xahar għal xahar u allura x-xogħol għadu ma bediex.

Ħaġa oħra li qiegħda tinkwieta lill-Kunsill Lokali tal-Gżira u anke lili bħala tabib huwa d-day centre ta' l-anzjani li kellu jsir fil-Gżira.

Fl- aħħar tal-leġislatura ta' Gvern Nazzjonalista l-Kunsill Lokali tal-Gżira kien xtara post li jiswa ¥20,000 biex isir day centre għall-anzjani.

Niftakar li l-Onor.

Antoine Mifsud Bonnici kien mar jara l-post imma minħabba l-elezzjoni ma lħaqniex dħalna għall-proġett.

Issa, skond informazzjoni li għandi, s-Segretarju Parlamentari Louis Buhagiar qalilhom li għas-sena li għaddiet ma kienx hemm flus ivvotati fil-budget imma f'Jannar ta' l-1998 kien se jieħu ħsieb li dan isir.

Imma safejn naf jien m'hemm l-ebda ħsieb li dan id-day centre isir, u dan, nerġa' ngħid, wara li diġa' ntnefqu ¥20,000 mill-fondi tal-kunsill.

Ladarba qed nitkellem fuq l-anzjani, nixtieq nuri l-preokkupazzjoni tiegħi dwar id-dar ta' l-anzjani fejn hemm ħafna nuqqasijiet u anke ċerti perikli.

Fi żmienna konna qegħdin naraw x'jista' jsir minn din id-dar ta' l-anzjani, jekk neħdux post viċin biex innifduh magħha jew inkella nsibu lokal ieħor fil-Gżira biex id-dar ta' l-anzjani tkun aħjar milli hi.

Nixtieq ngħid xi ħaġa wkoll dwar il-health centre tal-Gżira li ilu li sar minn żmien il-Gvern Laburista imma l-lift li tant hemm bżonnu qatt ma twaħħal.

Allura bniedem imweġġa' jew marid b'qalbu bilfors irid jitla' t- taraġ biex jikkura ruħu.

Safejn naf jien issa l-lift wasal, imma għal xi raġuni jew oħra qed jieħu l-ġimgħat biex jitwaħħal.

Irrid nifraħ hawnhekk lill-kunsill lokali tal-Gżira għall-mod kif irranġa l-faċċata ta' dan il- health centre u għamel aperturi ġodda u rranġa wkoll il-pjazza ta' quddiemu fejn għamel ġnien żgħir.

Issa qed jistenna li mhux biss isir il-lift imma li jinxtegħlu d-dwal li saru madwar il-pjazza għax għalkemm ilhom ix-xhur li twaħħlu għadhom ma nxtegħlux.

Madam Speaker, jien qed nikkummenta fuq il-press handout li qassam il- Kunsill Lokali tal-Gżira li din ġiet mibgħuta lid-deputati kollha u fejn hemm ilmenti fuq ħafna affarijiet oħra li m'għandix żmien insemmihom kollha.

Ta' min jgħid pero' li bħalma għamlu l-Kunsilli Lokali ta' Ta' Xbiex u ta' l-Imsida, il-Kunsill Lokali tal-Gżira qiegħed jilmenta mill- ħmieġ li joħroġ mill-incinerator ta' l-Isptar San Luqa li huwa anke ta' ċertu periklu.

Dan hemm bżonn li wieħed jieħu ħsiebu mhux biss għan-nies tal-Gżira imma għal kulħadd.

Jiena nirringrazzja lill-kunsill lokali kollu tal-Gżira - mhux qed ngħid għall-kunsilliera Nazzjonalisti biss - ta' dak kollu li għamel, imma jiddispjaċini ngħid li l-gvern ċentrali, forsi anke fi żmienna, ma għenux biżżejjed.

Il-kunsill qed jippreokkupa ruħu għax f'dawn l-aħħar żewġ budgets naqsulhom ¥30,000 mill-fondi tagħhom u naqsulhom ukoll ¥17,000 mill-ħteġijiet speċjali.

GĦalhekk nappella lill- Ministru Leo Brincat li huwa in charge mill-Enemalta biex jieħu azzjoni u jara fejn hemm bżonn ta' dwal ġodda għax hemm dewmien esaġerat biex tiġi rranġata bozza u biex jinbidlu xi arbli li huma perikolużi ħafna ħdejn il- pelican lights.

Nagħlaq billi nifraħ lill-Kunsill Lokali tal-Gżira li flimkien ma' l- Għaqda Kaċċaturi Nassaba Konservazzjonisti għamlu ducks village sabiħ u oriġinali, fejn hemm mijiet ta' papri u ħafna nies qed jieħdu gost imorru hemmhekk bit-tfal.

Nawgura li l-kunsill il-ġdid ikompli fuq il-passi tal- kunsill l-ieħor u nispera li jsib il-ko-operazjoni kollha mill-ministri konċernati.

Grazzi.

Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal nhar it-Tnejn, 9 ta' Far, 1998 fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif kommunikata mill-Ministru Mizzi.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

DIPARTIMENT TA' L-EMERĠENZA - KURA

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in- numru ta' persuni li ngħataw kura fid-Dipartiment ta' l-Emerġenza ta' l- Isptar San Luqa fl-1997?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: In-numru ta' persuni li ngħataw kura fid- Dipartiment ta' l-Emerġenza ta' l-Isptar San Luqa matul is-sena 1997 kien ta' 97,425.

ĊENTRI TAS-SAĦĦA - VIŻTI FID-DAR MINN TOBBA

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru viżti fid-dar minn tobba tal-Health Centres matul is-sena 1997?

Kemm kienu t-talbiet għal viżti fl-istess żmien?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Matul l-1997 miċ-ċentru tas-saħħa ntalbu 58,984 li minnhom saru 46,804

SPTAR SAN LUQA - OPERAZZJONIJIET

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru operazzjonijiet fl-Isptar San Luqa fl-1997?

Kemm kienu major u kemm minor?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Ninsab informat li fl-Isptar San Luqa minn Jannar sa Settembru ta' l-1997 saru 17,489 operazzjoni li minnhom 4,619 kienu ta' kategorija major; 4,273 kienu intermediate u 7,127 kienu minor; 1,470 operazzjoni għadhom iridu jiġu kategorizzati.

L-istatistika għall-aħħar tliet xhur tas-sena għadha qed tinħadem.

SAĦĦA - ORGAN DONORS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hawn organ donors irreġistrati sa l-aħħar ta' l-1997?

Kemm irreġistraw persuni matul is-sena li għaddiet?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Dwar il-mistoqsija parlamentari numru 10905 in- numru reġistrati bħala organ donors, nixtieq nagħrfek li minn meta bdiet il- kampanja dwar dan is-suġġett, jiġifieri fl-1993 sa' l-aħħar tal-1997 in- numru reġistrati laħaq għal 14,700 persuna.

Matul is-sena li għaddiet (1997) ġew irreġistrati 2,560 persuna.

IMPJIEGI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu u s-Self- Employed: B'riferenza għall-perijodu 1 ta' Lulju, 1997 sal-31 ta' Diċembru, 1997, jista' l-Ministru jgħid kemm ġew impjegati persuni: (a) b'kuntratt indefinit; (b) b'kuntratt definit; (ċ) on casual basis; (d) konsulenti; u (e) kemm ingħataw transfers fid-dikasteru li għalih hu responsabbli, inkluż segretarjati parlamentari, jekk hemm, entitajiet statutorji indipendenti, entitajiet u kumpanniji li jaqgħu taħt il-kontroll effettiv tal-Gvern jew li fihom il-Gvern għandu mill-anqas nofs l-ishma direttament jew indirettament u mal-kunsilli lokali?

Jista' l-Ministru jagħti l-informazzjoni skond il-Ministeru, dipartiment jew enti kkonċernata u jindika l-grad li fiha ġew impjegati l-persuni indikati minnu u fil-każ tal-persuni indikati taħt (b) u (ċ) jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal- kuntratt relattiv?

ONOR.

KARMENU VELLA: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

IMPJIEGI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għall-perijodu 1 ta' Lulju, 1997 sal-31 ta' Diċembru, 1997, jista' l-Ministru jgħid kemm ġew impjegati persuni: (a) b'kuntratt indefinit; (b) b'kuntratt definit; (ċ) on casual basis; (d) konsulenti; u (e) kemm ingħataw transfers fid-dikasteru li għalih hu responsabbli, inkluż segretarjati parlamentari, jekk hemm, entitajiet statutorji indipendenti, entitajiet u kumpanniji li jaqgħu taħt il-kontroll effettiv tal-Gvern jew li fihom il-Gvern għandu mill-anqas nofs l-ishma direttament jew indirettament u mal-kunsilli lokali?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

IMPJIEGI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: B'riferenza għall-perijodu 1 ta' Lulju, 1997 sal-31 ta' Diċembru, 1997, jista' l-Ministru jgħid kemm ġew impjegati persuni: (a) b'kuntratt indefinit; (b) b'kuntratt definit; (ċ) on casual basis; (d) konsulenti; u (e) kemm ingħataw transfers fid-dikasteru li għalih hu responsabbli, inkluż segretarjati parlamentari, jekk hemm, entitajiet statutorji indipendenti, entitajiet u kumpanniji li jaqgħu taħt il-kontroll effettiv tal-Gvern jew li fihom il-Gvern għandu mill-anqas nofs l-ishma direttament jew indirettament u mal-kunsilli lokali?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Fil-perijodu msemmi fil-mistoqsija ma kien hemm ħadd fid-dikasteru tiegħi li jaqa' taħt il-kategoriji elenkati fil- mistoqsija, ħlief għal erba' part-time clerks li ġew ingaġġati mill- Awtorita' tad-Djar, li dwarhom diġa' weġibt f'mistoqsija parlamentari oħra.

Sar ukoll tiġdied tal-kuntratt ta' żewġ part-time advisors ma' l-Uffiċċju Konġunt li kienu saru oriġinarjament fl-1994 u fl-1995 rispettivament.

IMPJIEGI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: B'riferenza għall-perijodu 1 ta' Lulju, 1997 sal-31 ta' Diċembru, 1997, jista' l-Ministru jgħid kemm ġew impjegati persuni: (a) b'kuntratt indefinit; (b) b'kuntratt definit; (ċ) on casual basis; (d) konsulenti; u (e) kemm ingħataw transfers fid-dikasteru li għalih hu responsabbli, inkluż segretarjati parlamentari, jekk hemm, entitajiet statutorji indipendenti, entitajiet u kumpanniji li jaqgħu taħt il-kontroll effettiv tal-Gvern jew li fihom il-Gvern għandu mill-anqas nofs l-ishma direttament jew indirettament u mal-kunsilli lokali?

Jista' l-Ministru jagħti l- informazzjoni skond il-Ministeru, dipartiment jew enti kkonċernata u jindika l-grad li fiha ġew impjegati l-persuni indikati minnu u fil-każ tal- persuni indikati taħt (b) u (ċ) jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal- kuntratt relattiv?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Għall-perijodu bejn l-1 ta' Lulju, 1997 u l-31 ta' Dicembru, 1997 ma ġewx impjegati persuni:

a) b' kuntratt indefinit b) b' kuntratt definit ċ) on casual basis d) ġew impjegati bħala Konsulenti Dr. Fred Brooks, Plant Pathologist, u Dr. Peter Jackson, Animal Nutritionist, fid-Dipartiment ta' l-Agrikoltura. e) ġew trasferiti għal u minn dan il-Ministeru dawn l-impjegati:

Romeo Galea, General Hand għad-Dipartiment tax-Xogħlijiet.

Agostino Zammit, General Hand, għad-Dipartiment tax-Xogħlijiet.

Clemenzio Zerafa, Butcher, għall-Customer Services, Gozo.

Joseph Vella, Senior Operative, għad-Dipartiment tax-Xogħlijiet.

John Calleja, General Hand, għad-Dipartiment tas-Saħħa.

Joseph Spiteri, Operative, għad-Dipartiment ta' l-Elderly.

Anthony Darmanin, Senior Principal, għad-Dipartiment tal-Affarijiet Barranin u Ambjent.

Publius Vella, General Hand, għad-Dipartiment tas-Saħħa.

Joseph Farrugia, Heavy Plant Driver, għad-Dipartiment tas-Saħħa.

Charles Cilia, General Hand, għad-Dipartiment taż-Żgħażagħ u Sport.

Grazio Gauci, Senior Tradesman, mid-Dipartiment ta' l-Ambjent.

Peter Camilleri, General Hand, mid-Dipartiment ta' l-Edukazzjoni.

Carmel Micallef, Operative, mid-Dipartiment tax-Xogħlijiet.

Paul Grixti, General Hand, mid-Dipartiment tax-Xogħlijiet.

Anthony Genovese, General Hand, mid-Dipartiment tax-Xogħlijiet.

Anthony Gatt, Operative, mid-Dipartiment tax-Xogħlijiet.

Peter Micallef, Tradesman, mid-Dipartiment ta' l-Elderly.

Paul Borg, Technical Officer, mill-Water Services Corporation.

George Spiteri, Senior Tradesman ,mid-Dipartiment tax-Xogħlijiet.

IMPJIEGI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru Mingħajr Portafoll fl- Uffiċċju tal-Prim Ministru: B'riferenza għall-perijodu 1 ta' Lulju, 1997 sal-31 ta' Diċembru, 1997, jista' l-Ministru jgħid kemm ġew impjegati persuni: (a) b'kuntratt indefinit; (b) b'kuntratt definit; (ċ) on casual basis; (d) konsulenti; u (e) kemm ingataw transfers fid-dikasteru li għalih hu responsabbli, inkluż segretarjati parlamentari, jekk hemm, entitajiet statutorji indipendenti, entitajiet u kumpanniji li jaqgħu taħt il-kontroll effettiv tal-Gvern jew li fihom il-Gvern għandu mill-anqas nofs l-ishma direttament jew indirettament u mal-kunsilli lokali?

Jista' l-Ministru jagħti l-informazzjoni skond il-Ministeru, dipartiment jew enti kkonċernata u jindika l-grad li fiha ġew impjegati l-persuni indikati minnu u fil-każ tal-persuni indikati taħt (b) u (ċ) jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal- kuntratt relattiv?

ONOR.

JOE MIZZI: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant hija kif ġej:-

Segretarjat Privat

Transfers 1

Maltacom p.l.c.(Fil-perijodu msemmi kienet il-Korporazzjoni Telemalta)

|kuntratt |2 | |indefinit | | |kuntratt definit|20 | |konsulenti |1 | |transfers |185 |

Kif diġa' semmejt bosta drabi oħra dawn il-postings saru minħabba r- riorganizzazzjoni fl-impjant estern ta' dik li kienet it-Telemalta, illum Maltacom.

Din ir-riforma kienet ta' suċċess kif fosthom wieħed jista' jara mill-installazzjonijiet u tiswijiet ta' ħsarat fejn inkisru bosta records.

Il-Maltacom tħoss li mhi jiex etika li tpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopji tal-kuntratti ta' konsulenti u ta' l-impjegati fuq kuntratt definit.

IMPJIEGI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija: B'riferenza għall-perijodu 1 ta' Lulju, 1997 sal-31 ta' Diċembru, 1997, jista' l-Ministru jgid kemm ġew impjegati persuni: (a) b'kuntratt indefinit; (b) b'kuntratt definit; (ċ) on casual basis; (d) konsulenti; u (e) kemm ingħataw transfers fid-dikasteru li għalih hu responsabbli, inkluż segretarjati parlamentari, jekk hemm, entitajiet statutorji indipendenti, entitajiet u kumpanniji li jaqgħu taħt il-kontroll effettiv tal-Gvern jew li fihom il-Gvern għandu mill-anqas nofs l-ishma direttament jew indirettament u mal-kunsilli lokali?

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: L-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar u r-risposta tingħata f`seduta oħra.

IMPJIEGI - IMPJEGATI ĠODDA

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid mill-1 ta' Jannar 1988 sat-30 ta' Settembru 1996, kemm ġew impjegati nies ġodda f'kull korporazzjoni pubblika, korp parastatali, azjenda, awtorita' governattiva u entitajiet oħra tal-gvern li jaqgħu taħt il-Ministeru tiegħu (xahar b'xahar); fil-breakdown li jagħti għal kull waħda minn dawn separatament jgħid f'liema gradi ġew impjegati u x'tip ta' xogħol qed jagħmlu; jekk dawn il-ħaddiema mpjegati humiex impjegati b'mod permanenti jew għal żmien definit; u minn liema lokalitajiet huma l-persuni mpjegati, dejjem separatament għal kull entita'?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Mill-1 ta' Jannar, 1988 sat-30 ta' Settembru, 1996 ma kienx hemm korporazzjonijiet pubbliċi, korpi parastatali, azjendi, jew entitajiet oħra tal-Gvern li kienu jaqgħu taħt il-Ministeru ta' l-Ikel, Agrikoltura u Sajd.

Informazzjoni dwar l-Awtorita' tad-Djar, li kienet taqa' taħt dan il-ministeru, għandha tingħata mill-ministru kkonċernat.

PULIZIJA - PERSUNI MIŻMUMA MILLI JIDĦLU MALTA

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Matul l-1997, jista' l-Prim Ministru jgħid kemm-il persuna nżammet milli tidħol Malta mill-Pulizija ta' l-Immigrazzjoni u minn liema pajjiżi kienu dawn il- persuni?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi matul l-1997 kien hemm 2126 persuna li ġew irrifjutati milli jidħlu f'Malta mill-Pulizija ta' l- Immigrazzjoni u dawn kienu ġejjin mill-pajjiżi u mqassma kif jidher fit- tabella li tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

PARIGI - AMBAXXATA MALTIJA

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Peress li meta ġie xolt il- Parlament fl-1996, l-Ambaxxata ta' Malta f'Parigi kienet diġa' pprogrammat inkontru bejn il-Ministri ta' l-Intern ta' Malta u ta' Franza, fejn kien se jiġi diskuss il-proġett ta' ftehim bejn iż-żewġ pajjiżi fuq koperazzjoni bejn il-forzi tal-pulizija tagħhom u l-ġlieda kontra t-traffikar tad-drogi u l-kriminalita' organizzata, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid xi progress sar fl-1997 fuq dan is-suġġett; u jagħti direttivi lill-ambaxxata ta' Malta f'Parigi biex tagħmel ħilitha biex laqgħa bejn il-Ministri ta' l-Intern taż- żewġ pajjiżi sseħħ kmieni kemm jista' jkun fl-1998?

ONOR.

GEORGE VELLA: Il-ftehim dwar il-ġlieda kontra t-traffikar tad-drogi u kriminalita' organizzata ma' Franza għadu fil-fażi ta' negozjar.

Dan qegħdin insegwuh regolarment u naħseb li l-Onor.

Interpellant jaqbel miegħi li r-rappreżentanti tagħna kollha huma konxji mix-xewqa ta' dan il-Gvern li juża kull mezz, mhux biss jiffirma ftehim, li jwassal għal koperazzjoni f'din il-ġlieda.

Għalhekk m'għandix għalfejn nagħti direttivi speċjali lil xi waħda mill-Ambaxxati tagħna dwar dan it-tip ta' ftehim.

Aħna qed nittamaw li dan il-ftehim, u oħrajn bħalu, jiġu konklużi mill-aktar fis possibbli.

B'danakollu fil-każ ta' Franza il-koperazzjoni bejn iż-żewġ pajjiżi diġa teżisti u din tinkludi taħriġ ta' fizzjali Maltin fi Franza, kif ukoll seminars li jsiru hawn Malta minn żmien għall-ieħor.

ĦABS ĊIVILI - SPIŻA KAPITALI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Matul l-1997, jista' l-Prim Ministru jgħid kemm intnefqu flus mill-ispiża kapitali vvotata fil-Ħabs ta' Kordin?

Fiex intnefqu dawn il-flus?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li n-nefqa mill-ispiża kapital ivvotata għal-ħabs ta' Kordin matul l-1997 kienet ta' Lm699,999.77c.

Dan l- ammont intnefaq fuq xogħol ta' bini ta' faċilitajiet ġodda, xogħol ta' tibdil strutturali u xiri ta' apparat.

Dan l-ammont intefaq għal :

- bini ta' kċina u stores - bini ta' cold room - bini ta' gate house - bini ta' perimeter wall u car park - bini ta' common rooms - bini ta' klassijiet - xogħol strutturali fl-M I Room - xogħol strutturali fil-librerija - xogħol ta' trenching u tqegħid ta' cables tad-dawl - xiri ta' goods lift għall-kċina - xiri ta' catering equipment - xiri ta' apparat tal-X-Ray - xiri ta' generator - xiri ta' CCTV equipment - xiri ta' locks

CIVIL REGISTRATION DEPARTMENT

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru Mingħajr Portafoll fl- Uffiċċju tal-Prim Ministru: Jista' l-Ministru jgħid f'liema stadju wasal il-proġett, mibdi taħt Gvern Nazzjonalista, tal-common database fis- Civil Registration Department?

ONOR.

JOE MIZZI: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 11647 mill-Onor Tonio Borg, ninsab informat li l-progress fuq il-Common Database System miexi kif ippjanat.

Ninsab informat ukoll li f'din l-aħħar sena n- numru ta' dipartimenti mqabbda mas-sistema tela' minn 16 għal 24 waqt li n-numru ta' uffiċjali li għandhom aċċess għas-sistema f'dawn id- dipartimenti tela' minn 141 għal 414.

ĦABS ĊIVILI - DIVISION 8

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Minisru jgħid x'użu qed isir illum minn dik li kienet magħrufa bħala Division 8 fil-Ħabs ta' Kordin?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li bħalissa hemm tliet priġunieri f'Diviżjoni VIII.

Il-post ġie rranġat xi xhur ilu u issa jinsab attrezzat bil-ħteġijiet kollha ta' abitazzjoni inklużi, toilet, sink, sodda, locker u cupboard bħalma hemm fiċ-ċelel ta' divisions oħra.

TELEMALTA - INTERĊETTAZZJONIJIET TAT-TELEFON

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm-il ordni għal interċettazzjoni tat-telefon inħarġet skond il-liġi minn Settembru 1996 sal-lum?

ONOR.

ALFRED SANT: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 11649 mill-Onor.

Tonio Borg, għandi ninformah li jekk l-Onor Interpellant b'interċettazzjoni tat-telefon jifhem telephone tapping allura tajjeb ninformah li l-Maltacom ma tagħmilx telephone tapping.

Li tagħmel il- Maltacom huwa malicious calls tracing u għalhekk tista' tirriferih għat- tweġiba tal-mistoqsija parlamentari numru W853 fis-Seduta Nru. 116, li kopja tagħha hi annessa.

MINISTERU GĦAT-TRASPORT U PORTIJIET - RAPPORTI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm-il rapport ġie kkummissjonat mill-Ministeru tiegħu fil-perijodu 1/11/96 - 28/1/98 fuq xogħol jew problemi li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tal-Ministeru tiegħu?

Liema minn dawn ir-rapporti ġew iffinalizzati?

Liema kienu ppubblikati?

Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra kopja tar-rapporti ppubblikati?

Min għamel ir-rapporti individwalment li ġew ippubblikati?

X'wassal biex uħud mir-rapporti ma jiġux ippubblikati?

Min għamel ir-rapporti mhux ippubblikati?

Meta fil-fatt se jiġu ppubblikati?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Ir-rapporti kkummissjonati minni ġew mqiegħda fuq il-Mejda tal-Kamra fis-Seduta Nru. 77 tat-Tnejn, 9 ta' Ġunju, 1997 u fis-Seduta Nru. 106 ta' l-Erbgħa 23 ta' Lulju, 1997.

Rapport li tlabt li għadu ma ġiex iffinalizzat u li mhux intiż li jiġi ppubblikat, huwa dwar l-operat maniġerjali tal-Malta International Airport plc.

MINISTERU GĦAX-XOGĦLIJIET PUBBLIĊI U KOSTRUZZJONI - RAPPORT

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm-il rapport ġie kkummissjonat mill-Ministeru tiegħu fil-perijodu 1/11/96 - 28/1/98 fuq xogħol jew problemi li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tal-Ministeru tiegħu?

Liema minn dawn ir-rapporti ġew ffinalizzati?

Liema kienu ppubblikati?

Jista' l-Ministru jqiegħed kopja ta' dawn ir-rapporti fuq il-Mejda tal- Kamra?

Meta fil-fatt se jiġu ppubblikati?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

MINISTERU TAD-DJAR - RAPPORT

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm-il rapport ġie kkummissjonat mill-Ministeru tiegħu fil-perijodu 1/11/96 - 28/1/98 fuq xogħol jew problemi li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tal-Ministeru tiegħu?

Liema minn dawn ir-rapporti li ġew ffinalizzati?

Liema kienu ppubblikati?

Jista' l-Ministru jqiegħed kopja ta' dawn ir-rapporti fuq il- Mejda tal-Kamra?

Min għamel ir-rapporti ndividwalment li ġew ippubblikati?

Meta fil-fatt se jiġu ppubblikati?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Kif jaf l-Onor.

Interpellant, kwalunkwe ministeru kontinwament jitlob rapporti "fuq ix-xogħol jew il-problemi li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tiegħu" minn ġewwa l-Ministeru stess, mid-dipartimenti u entitajiet li jaqgħu taħtu u xi minn daqqiet minn entitajiet li huma barra l-ministeru partikolari.

Uħud minn dawn ir-rapporti huma ppubblikati u oħrajn saħansitra mqegħda fuq il-Mejda tal-Kamra (per eżempju, fil-każ tal- Ministeru tiegħi, ir-rapport dwar l-Ewwel Sena ta' Ħidma).

Oħrajn ħafna drabi huma parti ntegrali ta' l-operat normali tal-ministeru u kieku kellna anke biss niġbru lista tagħhom ma nispiċċaw qatt.

Jista' għalhekk l-Onor.

Interpellant ikun iżjed speċifiku fil-mistoqsija tiegħu billi jindika x'tip ta' rapport għandu f'moħħu u jekk hu iridx ikun jaf biss dwar rapporti "kummissjonati" minn barra l-ministeru?

MINISTERU TAL-BIEDJA U SAJD - RAPPORT

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm-il rapport ġie kkummissjonat mill-ministeru tiegħu, fil-perijodu 1/11/96 - 28/1/98 fuq xogħol jew problemi li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tal-ministeru tiegħu?

Liema minn dawn ir-rapporti ġew iffinalizzati?

Liema kienu ppubblikati?

Jista' l-Ministru jqiegħed dawn ir-rapporti fuq il-Mejda tal-Kamra?

X'wassal biex uħud mir-rapporti ma jiġux ippubblikati?

Min għamel ir- rapporti mhux ippubblikati?

Meta fil-fatt se jiġu ppubblikati?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Fil-perijodu 1.11.96 - 28.1.98 ġew ikkummissjonati dawn ir-rapporti mill-Ministeru tal-Biedja u Sajd:

Rapport dwar il-Proġett ta' Wied il-Qlejgħa magħmul mill-Istitut Agronomiku ta' Bari;

Rapport dwar il-Proġett tal-Micropropagation Centre magħmul mill-Istitut Agronomiku ta' Bari;

Rapport dwar l-ekoloġija ta' Wied il-Qlejgħa magħmul mill-Malta University Services Ltd;

Pjan Strategiku dwar il-Pitkalija magħmul mill-Management Efficiency Unit;

Operations Review tad-Dipartiment tas-Sajd magħmul mill-Management Efficiency Unit; u

Strategic review taċ-Ċentru Nazzjonali tal-Akwakultura magħmul mill- Management Efficiency Unit.

Ir-rapporti numru 1,2,3,5 u 6 ġew iffinalizzati waqt li r-rapport numru 4 għadu mhux finalizzat.

Ir-rapporti numru 1 u 6 diġa tqegħdu fuq il-Mejda tal-Kamra waqt li r- rapport numru 5 għadu qed jiġi diskuss.

Ir-rapporti ma sarux minn individwi.

Min hu nteressat jista' jitlob kopja tar-rapporti mingħand id-Direttur tal-Biedja jew tas-Sajd rispettivament.

MINISTRU TAL-ĠUSTIZZJA U KUNSILLI LOKALI - RAPPORT

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm-il rapport ġie kkummissjonat mill- ministeru tiegħu fil-perijodu 1/11/96 - 28/1/98 fuq xogħol jew problemi li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tal-ministeru tiegħu?

Liema kienu ppubblikati?

Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra kopja ta' dawn ir-rapporti?

Min għamel ir-rapporti individwalment li ġew ippubblikati?

Min għamel ir-rapporti mhux ippubblikati?

Meta fil-fatt se jiġu ppubblikati?

ONOR.

GAVIN GULIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li matul il-perijodu 1 ta' Novembru, 1996 - 28 ta' Jannar, 1998 gew ikkummissjonati mill- Ministeru tal-Ġustizzja dawn ir-rapporti dwar xogħol u problemi li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' ta' l-istess Ministeru :-

Twaqqif tal-Qorti tal-Familja mill-Kummissjoni li twaqqfet apposta.

Dan ir-rapport ġie ppubblikat fil-31 ta' Lulju, 1997.

Kopja tar-rapport tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

Amalgamazzjoni tar-Reġistru Pubbliku mar-Reġistru ta' l-Artijiet.

Dan ir- rapport, li qed isir minn kummissjoni li twaqqfet apposta, għadu mhux iffinalizzat.

L-istituzzjonalizzazzjoni tas-Sistema tal-Master u dwar il-Qorti tal- Maġistrati (Malta).

L-ewwel rapport li ġie diġa' ppreżentat lill- ministeru, iżda ma ġiex ippubblikat, sar mill-Courts Advisory Committee.

Ir-rapport Nru.III għadu qed jiġi studjat u deċiżżjoni dwar jekk jiġix ippubblikat jew le tittieħed iżjed 'il quddiem.

Rapporti ta' natura purament amministrattiva li tħejjew mill-MEU jew minn xi bord/kumitat intern m'humiex inklużi f'din it-tweġiba.

MINISTERU TAL-FINANZI U KUMMERĊ - RAPPORT

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm-il rapport ġie kkummissjonat mill-Ministeru tiegħu fil-perijodu 1/11/96 - 28/1/98 fuq xogħol jew problemi li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tal-Ministeru tiegħu?

Liema minn dawn ir-rapporti ġew iffinalizzati?

Liema kienu ppubblikati?

Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra dawn ir-rapporti?

Min għamel ir-rapporti ndividwalment li ġew ippubblikati?

X'wassal biex uħud mir-rapporti ma jiġux ippubblikati?

Min għamel ir-rapporti mhux ippubblikati?

Meta fil-fatt se jiġu ppubblikati?

ONOR.

LEO BRINCAT: It-tagħrif mitlub tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

KUNSILLI LOKALI - DINGLI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid għaliex is-Segretarja tal-Kunsill Lokali ta' Ħad-Dingli qed tinforma lir-residenti tal-lokal illi biex titwaħħal mera tat-traffiku biex jonqos il-periklu ta' Maddalena Road dawn iridu jħallsu Lm65 għax il-kunsill mhux lest li jagħmilhom?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li t-twaħħil ta' mera tat-traffiku taqa' taħt waħda mill-funzjonijiet mgħoddija mill- kunsilli lokali u bħal kwalunkwe funzjoni oħra l-finanzjament jsir mill- Gvern Ċentrali u mhux mir-residenti tal-lokalita'.

Ġejt informat li ma rriżultax li s-segretarja tal-kunsill qed tinforma lir-residenti biex dawn iħallsu Lm65.

IMPJIEGI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid meta se jiġu mpjegati mas-Settur Pubbliku dawk il- kandidati kollha li għaddew mill-eżami tas-Social Support Worker Scheme?

ONOR.

EDWIN GRECH: Ninforma lill-Onor.

Membru illi l-impjieg mas-Settur Publiku ta' dawn il-kandidati kollha li għaddew mill-eżami tas-Social Support Worker Scheme mistenni jseħħ dalwaqt.

SERVIZZ ĊIVILI - EŻAMIJIET GĦALL-PRINCIPAL

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jispjega x'kienet ir-raġuni li fit- tieni parti ta' l-eżami, jiġifieri fl-interview, għall-Principal fis- Servizz Ċivili li sar f'Mejju 1997 (Ref/E/L/5/97), 40% ta' dawk eliġibbli ġew imwaħħla wara li kienu għaddew mill-eżami fl-ewwel parti?

Se ssir xi forma ta' inkjesta biex jaraw x'kienet ir-raġuni?

Dawk li weħlu mill-interview se jingħataw iċ-ċans biex meta jsir eżami ieħor ipoġġu biss għat-tieni parti bħalma sar fil-każ ta' l-eżami għal senior principals dan l-aħħar?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li d- Diparatiment tal-Eżamijiet m'għandu ebda setgħa li jgħid min jgħaddi jew jeħel minn eżami jew intervista.

Dan huwa kompitu tal-eżaminaturi li jiżguraw li l-kandidati jilħqu l-livell mixtieq skond il-kriterji li huma jistabilixxu.

Dwar it-tieni parti tal-mistoqsija nixtieq ninforma lill-Onor.

Membru li m'hemm l-ebda ħtieġa li ssir inkjesta għax kollox sar skond in-normi u l- proċeduri preskritti.

L-avviż relevanti ġie ppublikat fil-Gazzetta tal- Gvern tas-27 ta' Marzu, 1997.

Ir-rapport ta' l-Ombudsman dwar l-Extended Interview ta' dan l-eżami wera' biċ-ċar il-mod korrett u mparzjali li bih tmexxa dan l-eżami.

Dwar l-aħħar parti tal-mistoqsija nissuġġerilek li tirriferi l-mistoqsija lill-Prim Ministru għaliex din tikkonċerna l-uffiċċju tal-Management and Personnel ta' l-OPM.

TAXXI INTERNI - ĠBIR TA' TAXXA

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm hu l-ammont totali li kien għad fadallu jiġbor id-Dipartiment tat-Taxxi Interni fl-aħħar tas-sena 1997; kemm kien hemm azjendi li kellhom jagħtu; kemm kien hemm self-employed li kellhom jagħtu; kemm kien hemm impjegati li kellhom jagħtu; u kemm kellu jagħti kull grupp?

ONOR.

LEO BRINCAT: It-tagħrif mitlub tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

UNIVERSITA' - UFFIĊĊJU INTERNAZZJONALI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm impjegati jaħdmu fl-International Office ta' l-Universita' ta' Malta?

Min huma u liema kariga jokkupaw?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: L-International Office beda f'Tal-Qroqq, iżda wara l-assorbiment tiegħu mill-Foundation for International Studies, spiċċa billi għandu uffiċini fiż-żewġ lokalitajiet u mpjegati li wħud minnhom huma mpjegati tal-Universita' u oħrajn tal-foundation, kif se nsemmi:

Impjegati tal-Universita':

Grad Funzjoni Ufficcju

Leslie Agius Direttur u Chief Exec.

FIS Il-belt 2.

Jean Killick A.O. Asst.

Chief Exec./ Short Courses Il-belt 3.

Jo Ann Camilleri A.O. Student Exhange Coordinator (P/T) Tal-Qroqq 4.

Joe Galea E.O. Int'l Students Admissiond Officer Tal-Qroqq 5.

Carol Zammit Clerk Overseas Enquiries Tal-Qroqq

Impjegati tal-Foundation for International Studies:

Grad u Funzjoni Ufficcju

Celine Aquilina Grech Marketing Officer (P/T) Il-belt 7.

Alison Cilia Clerk/Segretarja tad- Direttur Il-belt 8.

Rachel Balzan Clerk/Short Courses Il-belt 9.

Daphne Deguara Project Officer Il-belt

INSETTIĊIDI, PESTIĊIDI U VELENI

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid, sena b'sena għall-perijodu bejn 1994 sa 1997,kemm kien l-ammont (kg) importat ta' insettiċidi, pestiċidi u veleni oħra użati fil-qasam tal-biedja bil-għan li jiġi meqrud l-mard fl-istess qasam?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: L-importazzjoni tal-pestiċidi (li jinkludu insettiċidi, fungiċidi, erbiċidi, rodentiċidi eċċ) kienet hekk:

|Sena |Kilos |Litri | |1994 |356,531 |102,258 | |1995 |162,024 |9,075 | |1996 |108,299 |17,253 |

Dawn il-figuri jinkludu kemm pestiċidi għal skop ta' biedja kif ukoll għal skop industrijali u domestiku.

Il-figuri għall-1997 bdew jinżammu separatament kif jidher hawn taħt:

| |Kilos |Litri | |Biedja |54,304 |19,537| |Domestiku|7,590 |2,285 | |Industrij|159,263|419 | |ali | | |

MAJJAL - ESPORTAZZJONI

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Fid-dawl tar-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 8812, 9667 u 10672, dejjem fir-rigward ta' esportazzjoni tal-majjal, jista' l-Ministru jgħid għall-perijodu minn Ġunju 1997 sal-lum: kemm-il majjal ġie esportat (numru); il-piż totali tal-majjal esportat; u l-ammont totali li ġie mħallas lir-raħħala lokali?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

Membru li d-domanda għall-majjal fis-suq lokali matul l-1997 kienet waħda ferm pożittiva, tant li l-qatla tal-majjal fil-biċċerija lokali telgħet għall-figura totali ta' 10,192,952 kilo (127265 majjal).

Żieda ta' 15.6% fuq il-qatla tas-sena 1996 u żieda ta' 20.4% fuq il-qatla tas-sena 1995.

Għal dawn ir-ragunijiet l-ammonti ta' majjal għall-esportazzjoni matul l- 1997 kienu limitati għal 43 majjal li kellhom piż totali ta' 3537 kilo.

WSC - DIRECT ORDERS

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti l-informzzjoni mitluba għall- mistoqsija parlamentari numru 10673 u ċioe' dwar direct orders mogħtija mill-Water Services Corporation?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

WSC - ANNUAL REPORT 1995/96

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jwieġeb għall-mistoqsija parlamentari numru 10675 u ċioe' peress li fl-Annual Report 1995/96 tal-Water Services Corporation f'paġna 48, Tabella 13, hemm indikata li fl-1995 in-numru ta' konsumaturi domestiċi taħt l-assistenza soċjali kien 5002, jista' l- Ministru jgħid kemm kienet din iċ-ċifra fit-8 ta' Diċembru, 1997?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

DIPARTIMENT TA' L-AGRIKOLTURA - ĦAMRIJA

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid, sena b'sena għall-perijodu bejn 1991 sa 1997, kemm- il metru kubu ta' ħamrija ġie mqassam lill-bdiewa mid-Dipartiment ta' l- Agrikoltura?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: L-informazzjoni għas-snin 1991/1996 tinsab fir- risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 9842.

Fl-1997 tqassmu 1646 metru kubu ta' ħamrija lill-bdiewa.

RAĦĦALA/BDIEWA - GRANTS

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid, sena b'sena mill-1981 sa l-1997, kemm ingħataw grants kull sena lil: raħħala fulltime; u bdiewa fulltime?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: L-informazzjoni mitluba mhijiex disponibbli.

Ma jinżammux rekords jekk min jingħata grant ikunx fulltime jew le.

BDIEWA - ĦSARAT KAĠUNATI MILL-MALTEMP

L-ONOR.

GEORGE HYZLER staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jikkonsidra li f'ċerti nħawi fejn ma' kull maltempata jsiru ħsarat fl-għelieqi u proprjeta', jsiru xogħlijiet biex tiġi evitata l-ħsara u l-bżonn ta' l-għoti ta' kumpens - u an billi f'ċerti nħawi jsiru talbiet biex isiru dawn ix-xogħlijiet?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jispeċifika x- xogħlijiet li qed jirriferi għalihom.

MISTOQSIJA GĦAL TWEĠIBA BIL-MIKTUB

MINISTERU TAX-XOGĦLIJIET PUBBLIĊI U KOSTRUZZJONI - DIRECT ORDERS

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Fir-rigward ta' ħruġ ta' direct orders mill-Ministeru (inklużi d-dipartimenti, l-korporazzjonijiet u l-awtoritajiet konċernati), jista' l-Ministru jgħid għall-perijodu bejn 01.11.96 sa 31.10.97: kemm-il direct order inħareġ; għal-liema xogħol/servizzi/xiri nħareġ kull direct order; il-valur ta' kull direct order; u lil min ġie awarded kull direct order?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: L-informazzjoni kif mitluba mill-Onor.