MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 175 L-Erbgħa, 21 ta' Jannar, 1998 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 175

L-Erbgħa, 21 ta' Jannar, 1998

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-6.11 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

L-Erbgħa, 21 ta' Jannar, 1998

WERREJ MINUTI 743

MISTOQSIJIET-TWEĠIBIET ORALI 743

TQEGĦID TA' KARTI 749

MOZZJONIJIET ESTIMI TA' DĦUL U NFIQ TA' L-AWTORITA' MARITTIMA TA' MALTA GĦAS-SENA 1997/98 750

AĠĠORNAMENT 768

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 773

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 174 li saret fl-20 ta' Jannar, 1998 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET-TWEĠIBIET ORALI

TELEMALTA - TECHNICIANS

L-ONOR.

ĊENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Jeffrey Pullicino Orlando) staqsa lill-Prim Ministru: Minkejja l-fatt li diġa' kien deċiż mill-bord tal-Korporazzjoni Telemalta li ssir call for applications oħra għal technicians f'Novembru 1996, dan għadu ma seħħx.

Jista' l-Prim Ministru jgħidilna għalfejn?

ONOR.

JOE MIZZI (Ministru mingħajr Portafoll) (f'isem il-Prim Ministru): Jien informat li fit-23 ta' Settembru, 1996 is-Segretarju Permanenti fl- Uffiċċju tal-Prim Ministru ħareġ direttivi lill-korpi kollha governattivi fejn avżahom li ma setax isir reklutaġġ ta' ħaddiema ġodda kif ukoll għoti ta' promozzjonijiet jew ħatriet interni sakemm jinħatar Kabinett ġdid wara l-elezzjoni ta' Ottubru 1996.

Sakemm saret l-elezzjoni, l-eżami għall-ħatra ta' tekniċi ġodda fi ħdan il-Korporazzjoni Telemalta kien għadu ma sarx.

Mal-ħatra tal-bord il-ġdid kif ukoll mal-bidla fil-management ġie deċiż mill-General Workers Union li ma kellhomx isiru ħatriet tekniċi u klerikali ġodda qabel ma jintemm l- eżerċizzju tal-job evaluation u jiġi stabilit in-numru ta' nies li għandu jkun hemm f'kull grad kif ukoll f'liema qasam sejrin jaħdmu.

Nieħu pjaċir ngħarraf lill-Onor.

Membru li dan l-eżerċizzju wasal biex jintemm.

TELEPHONES - TALBIET PENDENTI

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru mingħajr Portafoll fi ħdan l-Uffiċċju tal-Prim Ministru: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm talbiet pendenti għal telephones fi djar fl-irħula li jagħmlu r-raba' distrett elettorali?

ONOR.

JOE MIZZI: In-numru ta' applikazzjonijiet li għadhom ma ġewx ipproċessati u għaldaqstant huma meqjusa bħala pendenti fl-irħula li jagħmlu mar-raba' distrett huma dawn:

Gudja 2 Marsa 3 Paola 1 Sta.

Luċija - Tarxien 2 Total 8

GĦalhekk kulma hemm jistennew f'dawn il-ħames lokalitajiet huma tmienja min- nies.

TELEMALTA - SECURITY OFFICERS

L-ONOR.

ĊENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Jeffrey Pullicino Orlando) staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid x'suppost hu l- complement ta' security officers u ta' chief security officers fi ħdan il- Korporazzjoni Telemalta?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Prim Ministru): Preżentement il-complement ta' chief security officers huwa ta' wieħed, filwaqt li l-complement tas- security officers huwa ta' 20.

Qabel l-implimentazzjoni tar-riforma, kien hemm 17-il chief security guard u tliet surveillance officers.

Il-kumpannija Maltacom plc - li ħadet post il-Korporazzjoni Telemalta - tinsab fi stadju avvanzat bil-job evaluation exercise sabiex jiġi stabilit il-complement ideali ta' kull grad, fosthom is-security officers.

ĠNEJNA - BOATHOUSES

L-ONOR.

ĊENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Joe Psaila Savona) staqsa lill- Viċi Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'rappreżentanza għamel id-dipartiment ta' l-ambjent quddiem l-Awtorita' ta' l-Ippjanar għall-inizjattiva tal- ministeru ta' l-agrikoltura biex tiġi rregolarizzata s-sitwazzjoni ta' min għandu boathouse mibnija bla permess fil-Ġnejna?

Jista' l-Ministru jikkonferma li m'hijiex il-policy tal-Gvern li bini li ttella' illegalment jiġi mwaqqa'?

ONOR.

GEORGE VELLA (Viċi Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent): Ma saret l-ebda rappreżentanza quddiem l- Awtorita' ta' l-Ippjanar għall-inizjattiva tal-ministeru ta' l-agrikoltura biex tiġi rregolarizzata s-sitwazzjoni ta' min għandu boathouse mibnija bla permess fil-Ġnejna.

Rigward it-tieni parti tal-mistoqsija r-risposta hija: Le, ma nikkonfermax.

TELEMALTA - SEJĦIET GĦAL TENDERS

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru mingħajr Portafoll fi ħdan l-Uffiċċju tal-Prim Ministru: Peress li l-PRO tal-Ministru f'"The Sunday Times" tas-7 ta' Diċembru kiteb li "most of Telemalta's printing is awarded through tenders ...", jista' l-Ministru jgħid meta ġew ippubblikati sejħiet għal tenders simili mill-1 ta' Novembru, 1996 'l hawn u f'liema gazzetti ġew ippubblikati?

Jista' jqiegħed kopja tat-tender specifications relattivi fuq il-Mejda tal-Kamra?

ONOR.

JOE MIZZI: Jien informat li mill-1 ta' Novembru 1996 'l hawn ġew ippubblikati dawn it-tenders, li kollha dehru fil-Gazzetta tal-Gvern fid- dati msemmija:

Avviż Nru. TM/T/1/97 - Stampar ta' diversi items (mill-10 ta' Jannar sad-29 ta' Jannar);

Avviż Nru. TM/T/2/97 - Stampar ta' ftehim kollettiv (mill-10 ta' Jannar sal- 5 ta' Frar);

Avviż Nru. TM/T/21/97 - Stampar ta' diversi formoli u cards (mill-14 ta' Marzu sad-9 ta' April);

Avviż Nru. CT/TT/39/97 - Stampar ta' envelopes (mit-18 ta' April sa l-14 ta' Mejju);

Avviż Nru. TM/T/47/97 - Stampar ta' diversi formoli (mit-2 sat-28 ta' Mejju);

*Avviż Nru. TM/T/35/97 - Stampar tar-rapport annwali (mis-16 ta' Mejju sat- 18 ta' Ġunju);

Avviż Nru. TM/T/55/97 - Stampar ta' continuous telephone bills (mit-23 ta' Mejju sat-18 ta' Ġunju);

Avviż Nru. TM/T/57/97 - Stampar ta' diversi envelopes (mit-23 ta' Mejju sal- 25 ta' Ġunju);

Avviż Nru. TM/T/65/97 - Stampar ta' computer continuous interfold paper (mis-6 ta' Ġunju sal-25 ta' Ġunju);

Avviż Nru. TM/T/87/97 - Stampar ta' diversi formoli (mill-1 ta' Awissu sat- 3 ta' Settembru);

Avviż Nru. TM/T/122/97 - Stampar ta' diversi items (mill-14 ta' Novembru sat-3 ta' Diċembru).

* Dan l-avviż deher ukoll f'"l-orizzont", "In-Nazzjon " u "The Times".

Kopja tad-dokumenti ta' l-offerti, inklużi l-ispecifications relattivi qed jitqiegħdu fuq il-Mejda tal-Kamra.

Sar ukoll xi xogħol ta' stampar li ġie fdat f'idejn l-aġenziji tar- reklamar tal-korporazzjoni - MPS Ltd. u Visual Trends - jew għax kien xogħol urġenti jew għaliex kien xi parti minn kampanja pubbliċitarja.

Iż- żewġ aġenziji xorta waħda ġabu stimi qabel ma assenjaw ix-xogħol.

Dawn il-każijiet kienu hekk:

19,000 WTDC newsletter u 35,000 hotel reservation form (bi tliet lingwi); 10,000 kartolina tal-Milied; 3,000 kalendarju 1998; 3,000 folder għall-fiera ta' l-informatika u teknoloġija; 500 invit għar-reception uffiċjali; 500 visiting card; 200 telecard competition certificate; 150 invit għall-wirja tat-telefonija f'Għawdex

MINISTRU MINGĦAJR PORTAFOLL - PRO

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru mingħajr Portafoll fi ħdan l-Uffiċċju tal-Prim Ministru: Peress li l-PRO tal-Ministru f'"The Sunday Times" tas-7 ta' Diċembru kiteb illi "a call for tenders for the handling of the corporation's advertising budget was therefore issued last May and the board unanimously agreed to award the contract jointly to two agencies ...", jista' l-Ministru jgħid meta ġie ppubblikat dan it-tender, f'liema gazzetti ġie ppubblikat?

Jista' l-Ministru jqiegħed ukoll kopja tat-tender specifications fuq il-Mejda tal-Kamra u jgħid min huma l-aġenzji relattivi?

ONOR.

JOE MIZZI: Fil-11 ta' Mejju, 1997 il-Korporazzjoni Telemalta ħarġet avviż f'"The Sunday Times", "it-Torċa", "Il-Mument", "The Malta Independent" u "KullĦadd" fejn stiednet aġenziji ta' reklamar interessati jibagħtu informazzjoni dwarhom infushom ħalli minnhom tagħmel short list biex tappunta waħda jew iżjed ħalli jagħtuha s-servizzi neċessarji f'dan il- qasam.

Għal din is-sejħa kienu wieġbu 23 aġenzija.

Dawn kienu Visual Trends & Co., Business Marketing Services Ltd.

(BMS), Communique Creative Consultancy Ltd., MPS Ltd.

4Q(d), Zaffarese Visual & Display Ltd., Plus Advertising Co. Ltd., JP Advertising Ltd., Perfecta Marketing Communications, ACT Accent Clear Traders Co. Ltd., Ix-Xiby Advertising, PMS Ltd., EXPO Service Ltd., Universal Publicity Services, BPC International, Generation X, Creative Marketing, Storm Creative Services Ltd., AZ Publicity, Oberon Labs, MAS Communications, Vincent Scerri Communications u Plaza Ltd.

Il-bord tat-Telemalta ħatar review committee magħmul mis-Sur Tony M Mejlaq (chairman), is-Sur Joe Azzopardi (general manager) u s-Sur George Camenzuli (direttur) biex jagħmel ix-short listing.

Dan il-kumitat għażel sitt aġenziji, li kienu BPC International, JP Advertising, MPS Ltd., Perfecta Marketing Communications, Plus Advertising u Visual Trends.

Lil dawn l-aġenziji ntbagħtilhom information package u terms of reference biex jissottomettu l-proposti tagħhom sal-15 ta' Lulju.

L-istess review committee kien għamel evalwazzjoni ta' l-erba' preżentazzjonijiet li ntbagħtu - għax kien hemm żewġ aġenziji li ma bagħtu xejn - u wasal għall-konklużjoni unanima li kellu jirrakkmanda lill-bord biex jaħtar lill-MPS Ltd. u lill-Visual Trends li kellhom jaħdmu flimkien bħala aġenzija waħda biex tieħu ħsieb l-accounts tal-korporazzjoni.

Fil-laqgħa tat-28 ta' Lulju l-bord aċċetta r-rakkmandazzjoni tar-review committee li jaħtar liż-żewġ aġenziji għall-perijodu ta' sena, liema kuntratt jiġġedded awtomatikament jekk il-bord tat-Telemalta jkun sodisfatt bix-xogħol li qed jagħtu.

Qabel ma saret il-ħatra r-rappreżentanti taż-żewġ aġenziji ddikjaraw quddiem l-istess membri tal-bord li ma kellhom l-ebda diffikulta' jaħdmu flimkien għaliex bejniethom diġa' kien hemm kollaborazzjoni.

Fil-fatt iż- żewġ aġenziji appuntaw account executive komuni li qed jagħmilha ta' liaison officer mat-Telemalta.

L-Onor.

Interpellant jista' jserraħ rasu li l-aġenziji nħatru bl-iktar mod trasparenti.

Qed inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja ta' l-avviż li rriferejt għalih fl-ewwel paragrafu flimkien ma' l-information package u t-terms of reference.

PIXXINA NAZZJONALI - CLEANERS

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm daħlu jaħdmu cleaners mill-1 ta' Novembru 1996 fil-pixxina nazzjonali?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll jekk dawn iddaħħlux fuq bażi part-time jew full-time, meta saret it- talba relattiva lill-ETC, kemm intbagħtu persuni għall-interview, min għamel l-interviews u meta ġiet ingaġġata kull persuna?

Jista' l-Ministru jgħid fejn kienu rreġistrati għall-vot dawn il-persuni meta ġew magħżula l- persuni relattivi?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): Il-pool management committee maħtur mill-Gvern fil-31 ta' Jannar kompla bis-sistema wżata mill-kumitat ta' qabel, jiġifieri li huwa stess joħroġ avviżi għax-xogħol u jimpjega nies part-time fil-kumpless sportiv.

Għall-ewwel darba minn mindu nfetħet il-pixxina nazzjonali, kuntrarju għal kif ħadem taħt il-kumitat preċedenti li jimpjega direttament lil min iridu huma, il-pool management committee matul ix-xahar ta' Lulju, 1997 kien ħareġ avviż fil-ġurnali lokali fejn irreklama l-bżonn ta' ħaddiema part-time għall-kumpless.

Il-PMC kien ħatar interviewing board kompost mis-Sinjuri Berti Muscat, Alfred Cachia u l-Perit Satariano.

B'kollox dan il-bord impjega total ta' seba' pool attendants/cleaners part-time.

Tnejn ġew ingaġġati f'Lulju, ieħor f'Awissu u l-erbgħa l-oħra ġew impjegati f'Novembru 1997.

Ħamsa minnhom m'humiex reġistrati għall-vot filwaqt li t-tnejn l-oħra huma reġistrati f'Ħal Balzan u f'Paola.

Minħabba li jista' jagħti l-każ illi dawn il-ħaddiema jsibu xogħol ieħor full-time reġa' sar avviż speċifiku għall-cleaners part-time bejn il-21 u 28 ta' Novembru, 1997.

B'kollox applikaw 14-il persuna.

Il-pool management committee ħatar lis-Sinjuri Alfred Cachia u Joe Cassar biex jagħmlu l-interviews lill-applikanti fejn anke saret short list ta' tliet persuni li sad-data tar-risposta għadhom ma ġewx ingaġġati.

Il-pool management committee qatt ma talab jew bagħat informazzjoni lill- ETC għar-rigward tal-ħaddiema part-time u l-ETC ġiet biss informata dwar talba għall-impjieg full-time ma' l-istess kumpless.

MADAM SPEAKER (Onor. Myriam Spiteri Debono): L-Onor.

Austin Gatt, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

AUSTIN GATT: Peress li safejn naf jien ir-regolamenti tal-gvern jimponu li f'każ ta' enti, bħalma hija l-pixxina, għal kull recruitment part-time jew full-time l-ewwel trid issir riferenza lill-ETC, jista' l- Ministru jgħidilna għaliex f'dan il-każ ma sarx hekk?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Bħalissa m'iniex f'pożizzjoni li ngħid għaliex dan ma sarx.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Allura jista' l-Ministru jinvestiga għaliex dan ma sarx biex fil-każ jiġbed l-attenzjoni tal-management board u tas-Segretarju Parlamentari konċernat li nkiser wieħed mir-regolamenti tal-gvern?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE MIZZI: Se nirriferi dan il-każ lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali biex jieħu l-passi neċessarji.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: B'riferenza għall-ħames persuni li ntqal li m'humiex irreġistrati għall-vot, jista' l-Ministru jgħid jekk kumbinazzjoni dawn jiġux mid-distrett tas-Segretarju Parlamentari konċernat?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE MIZZI: Jien ma jidhirlix li s-Segretarju Parlamentari joħroġ għall-elezzjoni fuq id-distrett ta' Raħal Ġdid u ta' Ħal Balzan!

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Jekk fhimt sewwa r-risposta parlamentari, b'kollox ġew ingaġġati seba' pool attendants, wieħed li huwa rreġistrat għall-vot f'Ħal Balzan u l-ieħor f'Raħal Ġdid - li safejn naf jien huma lokalitajiet fid-distrett tas-Segretarju Parlamentari konċernat - u ħamsa oħra li m'humiex irreġistrati għall-vot.

Issa l-Ministru ma tanix informazzjoni minn fejn huma dawn il-ħames persuni li m'humiex irreġistrati għall-vot u għalhekk qed nitlob lill-Ministru sabiex jagħti lill-Kamra din l- informazzjoni.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE MIZZI: Nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jagħmel mistoqsija bil-miktub ħalli tkun tista' tingħatalu din l-informazzjoni.

DJAR - AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tad-Djar: B'riferenza għax-xahar ta' Novembru, 1997 jista' l-Ministru jgħid kemm daħlu applikazzjonijiet ġodda għall-akkomodazzjoni alternattiva maqsuma skond kull lokalita'?

Kemm ġew allokati djar mid-dipartiment?

Kemm sar rikonoxximent ta' kera?

Kemm postijiet ġew lura f'idejn id-dipartiment matul ix-xahar?

X'kien in-numru ta' postijiet li kellu f'idejh id- dipartiment fl-aħħar ġurnata tax-xahar?

X'kien in-numru ta' applikazzjonijiet pendenti fl-aħħar ġurnata tax-xahar?

ONOR.

ALFRED PORTELLI (Ministru tad-Djar): Din l-informazzjoni qed titqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra.

Madam Speaker, hawn ta' min jgħid ukoll li daħlu 48 applikazzjoni skond il-lokalitajiet imsemmija fl-anness, waqt li ġew allokati 12-il post. Saru erba' rikonoxximenti ta' kera u 13-il post ġew lura f'idejn id-dipartiment.

Fl-aħħar ta' Novembru d-dipartiment kellu 32 proprjeta' li tista' tiġi allokata, filwaqt li kien hemm 5,170 applikazzjoni pendenti.

Madam Speaker, niġbed l-attenzjoni ta' l-Onor.

Interpellant li, peress li kontinwament ikun hemm tibdil fin-numru ta' applikazzjonijiet minħabba allokazzjonijiet ta' postijiet u kanċellamenti, in-numri mogħtija huma validi biss fil-ġurnata partikolari li fiha tkun inġabret l-istatistika mid- database tad-dipartiment, f'dan il każ l-10 ta' Novembru, 1997.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Carmelo Borg, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

CARMELO BORG: Xi żmien ilu tħabbar li twaqqfet skema għal persuni b'diżabilita'.

Peress li mhux il-persuni b'diżabilita' kollha huma informati dwar kif taħdem din l-iskema, ma jaħsibx il-Ministru li għandu joħloq organizzazzjoni biex tgħin lil dawn in-nies f'dan ir-rigward?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Kif qed jgħid l-Onor.

Interpellant, twaqqfet skema ġdida għal persuni b'diżabilita' li permezz tagħha l-għajnuna mill- gvern f'kull każ titla' għas-somma sabiħa ta' ¥2,300.

Dan juri kemm il- Gvern Laburista għandu kuxjenza soċjali, speċjalment lejn din il-kategorija ta' nies.

Ikun interessanti li wieħed jgħid li f'din l-iskema l-ġdida aħna daħħalna klawsola li tgħid li l-Awtorita' tad-Djar għandha tagħti pariri tekniċi lil dawk li japplikaw għal din l-għajnuna għaliex mill-esperjenza li għandna nafu li ħafna mill-applikanti jkunu jeħtieġu affarijiet differenti minn dawk li jkunu qegħdin jitolbu.

GĦalhekk l-Awtorita' tad-Djar waqqfet kumitat proprju sabiex tagħti pariri tekniċi lil dawn in-nies ħalli b'hekk ikunu jistgħu jinqdew aħjar.

Wara kollox, il-policy ta' dan il-Gvern hija li l-għajnuna li jkun qed jagħti minn flus il-poplu tiġi allokata fejn ikun verament meħtieġ.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

AUSTIN GATT: GĦandi l-impressjoni li l-bieraħ għal domanda parlamentari li għamel l-Onor.

Chris Agius, il-Ministru qal li matul l- aħħar tliet xhur ta' l-1997 l-applikazzjonijiet pendenti kienu jammontaw għal inqas minn 5,000 f'kull xahar, pero' llum qed jgħid li l- applikazzjonijiet pendenti fl-aħħar ta' Novembru kienu jammontaw għal 5,100.

Allura jista' l-Ministru jispjegalna din id-diskrepanza?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Madam Speaker, minkejja li din spjegajthielu kemm- il darba, l-Onor.

Interpellant qed jibqa' jistaqsini l-istess mistoqsija.

(Interruzzjonijiet) Anzi jiena kont raġel u spjegajtha mhux bħall-ex- Ministru Galea li qatt ma kien jagħti spjegazzjoni.

Pero' milli jidher l- Onor. Gatt nesa li d-dinja ddur!

L-Onor.

Interpellant għamilli din il-mistoqsija fid-9 ta' Diċembru 1997 u kif qrajt fir-risposta li tajtu - u anke biex żgur ma jkunx hemm diżgwid min-naħa tiegħi - għidtlu li din l-informazzjoni kienet korretta sa l-10 ta' Diċembru 1997.

Fil-fatt f'paġna 30 tar-rapport li qed inqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra fost affarijiet oħrajn insibu li sat-30 ta' Novembru, 1997 kien hemm 4,768 applikazzjoni pendenti u sa l-aħħar ta' Diċembru, 1997 kien hemm 4,798 applikazzjoni pendenti.

Ir-raġuni għal dan hija li l- istatistika li tidher f'dan ir-rapport hija korretta sas-6 ta' Jannar, 1997 mentri r-risposta għal din il-mistoqsija parlamentari hija korretta sa l-10 ta' Diċembru, 1997.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet issa għadda.

Ngħaddu għat-Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru Mizzi.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 5 ta' l-1998 - Regolamenti ta' l-1998 dwar Stipendji għal Studenti Universitarji;

Avviż Legali Nru 9 ta' l-1998 - Regolamenti ta' l-1998 biex jemendaw ir-Regolamenti għad-Dħul;

Avviż Legali Nru 10 ta' l-1998 - Ordinamenti ta' l-1998 għall-Grad ta' Doctor of Philosophy - Ph.D. - fil-Fakulta' ta' l-Inġinerija;

Avviż Legali Nru 11 ta' l-1998 - Ordinamenti ta' l-1998 għall-Grad ta' Master of Philosophy - M.Phil. - fil-Fakulta' ta' l-Inġinerija;

Avviż Legali Nru 12 ta' l-1998 - Regolamenti tal-Kors għall-Grad ta' Bachelor of Engineering (Honours) - B.Eng.

(Hons), 1998; u

Avviż Legali Nru 13 ta' l-1998 - Regolamenti ta' l-1998 tal-Kors għall-Grad ta' Master of Education - M.Ed.;

f'isem il-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ, inqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra:

Avviż Legali Nru 6 ta' l-1998 - Regolamenti ta' l-1998 li jemendaw ir-Regolamenti dwar il-Kontroll ta' l-Importazzjoni;

Avviż Legali Nru 7 ta' l-1998 - Avviż ta' bidu fis-seħħ ta' l-Att ta' l-1998 li jemenda l-Att dwar it-Taxxa fuq Dokumenti u Trasferimenti (Att Nru I ta' l-1998); u

Avviż Legali Nru 8 ta' l-1998 - Regolamenti ta' l-1998 li jemendaw ir-Regolamenti tad-Dwana; u

f'isem il-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar impjegati ġoddi f'korporazzjonijiet, azjendi, awtoritajiet governattivi u entitajiet oħra li jaqgħu taħt il- Ministeru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija bejn l-1 ta' Jannar 1997 u t-8 ta' Jannar 1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11100.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION (Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Rapport ta' l-Ewwel Sena ta' Ħidma tal-Ministeru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Joe Debono Grech.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH (Ministru għat-Trasport u Portijiet): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 14 ta' l-1998 - Ordni ta' l-1998 ta' dikjarazzjoni ta' Port (Ras Ħanżir); u

Tagħrif dwar impjegati ġoddi f'korporazzjonijiet, azjendi, awtoritajiet governattivi u entitajiet oħra li jaqgħu taħt il- Ministeru għat-Trasport u Portijiet bejn l-1 ta' Jannar 1997 u t-8 ta' Jannar 1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11099.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Edwin Grech.

ONOR.

EDWIN S. GRECH (Ministru tal-Ħarsien Soċjali): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra: Tagħrif dwar ħlas ta' kontribuzzjonijiet tas-sigurta' soċjali minn korporazzjonijiet pubbliċi, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 10864.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Alfred Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 4 ta' l-1998 - Ordni ta' l-1998 dwar l-Awtorita' tad-Djar (Trasferiment ta' Proprjeta') (Nru 1); u

Rapport ta' l-Ewwel Sena ta' Ħidma tal-Ministeru għad-Djar għall- perjodu minn Ottubru 1996 sa Diċembru 1997.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Il- Ministru Joe Debono Grech.

MOZZJONIJIET

ESTIMI TA' DĦUL U NFIQ TA' L-AWTORITA' MARITTIMA TA' MALTA GĦAS-SENA 1997/98

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Madam Speaker, nipproponi:

"Illi l-Kamra tapprova l-Estimi ta' Dħul u Nfiq ta' l-Awtorita' Marittima ta' Malta għas-sena finanzjarja mill-1 ta' Ottubru 1997 sat- 30 ta' Settembru 1998 skond l-Att XVII ta' l-1991 dwar l-Awtorita' Marittima ta' Malta;

Illi wkoll skond l-istess Att ta' l-1991 dwar l-Awtorita' Marittima ta' Malta l-Kamra tapprova bħala Estimi Supplimentari dak l-Infiq għas- sena finanzjarja 1996/1997, li hu stmat mill-Awtorita' Marittima ta' Malta li se jeċċedi l-ammont totali ta' nfiq approvat mill-Kamra għall- istess sena, kif jidher dettaljat fl-estimi għas-sena finanzjarja 1997/98 taħt il-kolonni msemmija "Actual 1996/1997".".

MADAM SPEAKER: Min jissekonda, jekk jogħġobkom?

ONOR.

JOE MIZZI: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Rimarki?

Il-Ministru Debono Grech.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Madam Speaker, kif kulħadd jaf illum qegħdin inressqu għall-approvazzjoni tal-Kamra l-Estimi ta' Dħul u Nfieq ta' l- Awtorita' Marittima ta' Malta għas-sena 1997/1998.

Kif taf din il-Kamra, ix-xogħol ta' l-Awtorita' Marittima ta' Malta huwa magħmul mill-attivitajiet ta' tliet direttorati ewlenin, il-ports directorate, il-merchant shipping directorate u l-yachting centres directorate.

Imbagħad l-uffiċċju ewlieni ta' l-Awtorita' Marittima jipprovdi l-kordinament neċessarju u għajnuna oħra meħtieġa jew speċjalizzata, li jinkludu finanzi, marketing, żvilupp tar-riżorsi umani, proġetti kapitali fl-informatika, l-uffiċċju legali u l-awditur intern.

Kif nafu wkoll, l-Awtorita' Marittima għandha funzjoni kemm regolatorja kif ukoll kummerċjali imma dan nidħlu aktar fid-dettall fih meta niġu biex niddiskutu dawn it-tliet direttorati ewlenin.

Madam Speaker, l-Awtorita' Marittima qiegħda taħdem ħafna biex toħloq l- infrastruttura meħtieġa sabiex l-operaturi marittimi, kemm dawk fis-settur privat u kif ukoll dawk fis-settur pubbliku, jirnexxu u jiġġeneraw aktar dħul u aktar xogħol.

Fil-fatt l-Awtorita' Marittima hija awtorita' li tiġġenera munita barranija fl-ekonomija in ġenerali.

Din is-sena l- Awtorita' Marittima ħadmet ukoll biex tirranġa l-port u se taħdem biex nagħmlu sea passenger terminal ġdid li jkun irregolat mill-Awtorita' Marittima.

Biex nagħmlu dan, twaqqaf kumitat mill-Prim Ministru li jrid iressaq ir-rapport tiegħu fi żmien qasir.

Dan il-kumitat fih rappreżentanti mill-ministeru għat-trasport u portijiet, mill-ministeru għax-xogħlijiet pubbliċi u kostruzzjoni, mill-ministeru responsabbli mill- ambjent u wkoll mill-ministeru tat-turiżmu biex meta mmorru public ikollna tliet kwarti tax-xogħol lest u mhux ikollna nerġgħu mmorru quddiem l- Awtorita' ta' l-Ippjanar biex dan ix-xogħol jiġi approvat.

Dan irid ikun terminal li jaqbel ma' l-ambjent tal-port u jrid ikun terminal li jilqa' l- vapuri tat-turisti, dak li ngħidulu hub, u x-xogħol f'din il-linja miexi sewwa.

Kif diġa' għidt, fl-Awtorita' Marittima hemm tliet direttorati ewlenin fejn wieħed jikkollabora ma' l-ieħor u nista' ngħid li s-sena li għaddiet l-attivita' ekonomika żdiedet sostanzjalment f'ħafna oqsma.

Per eżempju, il-Port il-Kbir kellu żieda qawwija fin-numru ta' passiġġieri kif ukoll fin-numru ta' vapuri meta mqabbel mas-sena li għaddiet.

Insibu li n-numru ta' passiġġieri żdied b'40% filwaqt li dak tal- vapuri żdied b'20%.

Dan it-titjib seħħ wara ħidma għaqlija mis-setturi konċernati, fosthom l-aġenti tal-vapuri, il-pulizija - li nixtieq nirringrazzjahom tax-xogħol li jagħmlu fil-port - id-dwana u l- organizzazzjoni nazzjonali tat-turiżmu li flimkien ma' l-Awtorita' Marittima ħadmu sabiex dejjem inkomplu nippromwovu lil Malta bħala destinazzjoni ta' ġiti bil-baħar.

Din il-kooperazzjoni bejn l-Awtorita' Marittima, il-pulizija u d-dwana kien fattur determinanti biex itejjeb is- servizzi provduti lill-passiġġieri li jiġu fuq dawn il-vapuri.

Kif diġa' għidt, huwa stmat li n-numru ta' passiġġieri bil-vapur din is-sena żdied b'40% meta mqabbel mas-sena li għaddiet.

L-akbar żieda ġiet minħabba t- traġitt bejn Malta u l-Libja li jħalli dħul għal pajjiżna.

GĦalhekk ukoll kellna ntejbu s-sea passeger terminal u nżidu uffiċjali ta' l-immigrazzjoni għal channelling aħjar ta' passiġġieri.

Ġiet irranġata wkoll il-cafeteria ġdida fis-sala tat-tluq u bl-għajnuna tad-direttorat tal-port u ta' l- Awtorita' tat-Trasport Pubbliku ġiet introdotta sistema ġdida fl-istand tat- taxis bħalma għamilna fl-ajruport.

Hawnhekk nixtieq nifraħ lis-surġent li hemm responsabbli mix-Xatt li f'temp qasir irranġa din il-kwestjoni u daħħal id-dixxiplina.

Nixtieq nifraħ ukoll lill-union tat-taxis, il-white taxis amalgamated, għaliex għalkemm nisimgħu ħafna affarijiet kontra dawn in-nies, illum il-maġġoranza tagħhom qegħdin jaħdmu u qegħdin jirnexxu.

Irrid ngħid li jiena m'iniex sodisfatt għal kollox u naħseb li għad hemm x'nirranġaw fejn jidħlu t-taxis u t-turiżmu, pero' jekk isir sforz minn kull min għandu x'jaqsam mal-Port nemmen li għandna naslu biex inġibu l-port 'l quddiem fi żmien qasir.

Madam Speaker, matul din is-sena l-Awtorita' Marittima ħadet sehem f'żewġ laqgħat importanti, il-Miami seatrade cruise and ferry convention u l- cruise and ferry conference and exhibition f'Londra li t-tnejn taw ir- riżultati tagħhom.

Irrid ngħid li jiena m'iniex kuntent li llum il-port huwa mejjet.

Qed ngħid dan għaliex niftakar li qabel ma kellna l-Freeport, fil-port kien ikun hemm attivita' kbira.

GĦalhekk għalkemm inħossu li l- port għandu jidħol għax-xogħol domestiku, inħossu wkoll li għandna nirranġawh sabiex jaqdi wkoll it-turiżmu.

Aħna għandna wieħed mill-isbaħ portijiet li hawn fil-Mediterran, għandna waħda mill-isbaħ bliet li hawn fl- Ewropa u għalhekk kulħadd irid jaħdem u jagħti xogħlu biex insebbħu dan il- patrimonju li ħallewlna l-antenati tagħna mingħajr ma nħassru l-ambjent.

Nieħu pjaċir ngħid li meta għarrafna li se jsir is-sea passenger terminal, irċevejna ittra mingħand il-President tar-Repubblika fejn talabna sabiex nieħdu ħsieb il-fiżjonomija tal-port u naraw li b'dak li nagħmlu ma nħassrux l-ambjent kif kien se jsir bis-sea passenger terminal li kien se jsir qabel.

Jiena nista' nassigura lill-President u lil kull min għandu għal qalbu l- wirt storiku li l-mod kif se nfasslu s-sea passenger terminal il-ġdid mhu se jmiss xejn mill-ambjent ta' madwar il-port.

Jiena dan li kelli xi ngħid għalissa, Madam Speaker.

Inkompli fil-winding up.

MADAM SPEAKER: Aktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Chris Agius.

ONOR.

CHRIS AGIUS: Madam Speaker, kif għadu kemm qal tajjeb il-Ministru, illum qegħdin niddiskutu l-estimi ta' dħul u nfiq ta' l-Awtorita' Marittima għas-sena finanzjarja li tagħlaq fit-30 ta' Settembru, 1998.

Madam Speaker, dan huwa s-sitt rapport annwali ta' din l-istess awtorita' li qed jitpoġġa għall-approvazzjoni ta' din il-Kamra.

Minn dan ir-rapport jirriżulta li d-dħul totali għall-Awtorita' għal din is-sena żdied b'¥600,000 fuq l-istess perijodu tas-sena l-oħra.

Dan wassal sabiex l- Awtorita' spiċċat is-sena bi profitt ta' ftit aktar minn ¥2 miljun.

Fil- każ tat-tliet direttorati fi ħdan l-istess Awtorita', il-ports directorate, il-merchant shipping directorate u l-yachting centres directorate nsibu li dawn kollha ħallew kontribuzzjonijiet aktar mis-sena l-oħra.

Jekk imbagħad nieħdu l-corporate office li m'għandu l-ebda dħul imma li jipprovdi s- servizzi neċessarji lit-tliet direttorati, insibu li dan naqqas l-ispejjeż fuq dawk tas-sena l-oħra.

U dan huwa sinjal tajjeb għaliex dan l-uffiċċju naqqas l-ispejjeż fl-istess waqt li l-Awtorita' żiedet il-profitti tagħha.

Waħda mill-inizjattivi ta' l-Awtorita' Marittima li f'din l-aħħar sena kompliet tikber bla dubbju ta' xejn hija dik tal-cruise liners.

Din is- sena kellna żieda sostanzjali kemm fin-numru ta' cruise liners li daħlu fil- port tagħna u kif ukoll fin-numru ta' passiġġieri li jqattgħu numru ta' sigħat fuq il-gżira.

Insibu li n-numru ta' vapuri tal-passiġġieri żdied b'19% fuq tas-sena l-oħra.

Fil-fatt wasalna għall-figura ta' 190 cruise liner.

Dan il-progress seta' jidher anke fil-kwalita' dejjem titjieb ta' cruise liners li jżuruna.

Jekk imbagħad niġu għan-numru ta' turisti marbuta ma' din l-attivita', insibu li l-figura minn 76,000 s-sena l-oħra żdiedet għal 116,000 din is-sena, żieda li għandna tkompli timlina bil- kuraġġ sabiex dan il-qasam li qed iħalli ammont sostanzjali ta' flus lill- ekonomija tagħna nkomplu nsaħħuh.

GĦalhekk, Madam Speaker, hemm bżonn li s-servizzi li noffru kemm lill- cruise liners kif ukoll lit-turist innifsu jkun mill-aqwa.

Matul l-aħħar snin, l-Awtorita' Marittima ħasbet sabiex iżżid il-faċilitajiet fil-Port il- Kbir sabiex ikun possibbli għal aktar vapuri li jittrakkaw mal-mollijiet.

Insibu wkoll li t-tour operators qegħdin ikollhom programm imħejji għat- turisti.

L-impressjoni li jieħdu dawn it-turisti minn dak li noffrulhom waqt din il-żjara qasira fi gżiritna hija importanti ferm sabiex ikomplu jirreklamaw il-fama tajba li għandhom il-gżejjer tagħna u l-poplu tagħhom.

Nixtieq nagħmel issa suġġeriment dwar kif nistgħu niddiversifikaw iż-żjarat ta' dawn it-turisti fi gżiritna.

Qed nirriferi għad-dgħajjes tradizzjonali tal-pass.

Ilkoll niftakru x'sehem kellha din id-dgħajsa u l-barklori tagħha sabiex il-vapuri ankrati fil-port ikunu moqdija b'servizz lejn l-art.

Illum numru ta' barklora bid-dgħajsa Maltija mill-Kottonera qegħdin jergġħu jipprovaw iqajmu dan il-mestjier.

Pero' din id-darba s-servizz li qegħdin jipprovaw joffru huwa fuq linji turistiċi, u jiena naħseb li tkun idea tajba kieku dawra mal-port meraviljuż tagħna abbord dgħajsa tradizzjonali Maltija - dawra li ma teħux aktar minn tliet kwarti - tkun inkluża fil-programm tat- turisti.

Dawra bħal din żgur li tibqa' ttimbrata f'moħħ min ikun qed jagħmilha għall-ewwel darba.

Drawwa marittima oħra li mietet mas-snin, allavolja ftit tas-snin ilu pprovajna nerġgħu nagħtuha l-ħajja, hija s-servizz bil-baħar bejn l-ibliet tal-Kottonera u l-Belt Valletta.

Jiena naħseb li wasal iż-żmien li dan is- servizz jiġi studjat sabiex naraw x'vantaġġi nistgħu nieħdu minnu, u nemmen li jekk fil-futur jerġa' jkollna l-lift li mix-xatt tal-Belt ittellagħna l- Barrakka ta' Fuq, u allura fiċ-ċentru tal-Belt, din id-drawwa terġa' tkun popolari kif kienet qabel.

Jekk imbagħad niġu għall-yachting centres directorate, insibu li din l- attivita' qiegħda tikber b'mod sostanzjali.

Minkejja l-fatt li n-numru ta' berths baqgħu jiżdiedu, xorta waħda qed ikollna numru ta' talbiet għal berths ġodda li qegħdin jibqgħu jistennew.

Mir-rapport li għandna quddiemna naraw li hemm 250 talba għal berth permanenti f'Malta, u dan minkejja l-fatt li għandna 899 berth f'Malta u 220 berth oħra f'Għawdex.

Dawn it-talbiet wasslu lill-Awtorita' Marittima sabiex flimkien ma' l- Awtorita' ta' l-Ippjanar jikkummissjonaw studju sabiex jiġu identifikati siti li jservu ta' marinas ġodda.

F'dan l-istudju jingħad li f'Malta se jkun hawn bżonn 900 berth oħra fl-għaxar snin li ġejjin.

Dan l-istess rapport identifika Dockyard Creek, ċioe' dik id-daħla bejn l-Isla u l-Birgu li tispiċċa sal-baċir nru.

1, bħala l-aktar ideali sabiex tinbidel f'marina.

Din is-site għandha l-kredenzjali kollha sabiex tkun tista' sservi ta' waħda mill-isbaħ marinas fil-Mediterran u l-ħsieb tal-Gvern huwa li fl-ewwel nofs ta' din is-sena x-xogħlijiet fuq din il-marina jkunu nbdew.

Madam Speaker, din l-istorja ta' marina fil-Kottonera kienet intużat bħala propaganda mill-Gvern preċedenti fl-aħħar elezzjoni.

Ix-xewqa tan- nies ta' dawn in-naħat, li anke lilhom imiss xi żvilupp bħalma sar f'postijiet oħra f'Malta, ipprovaw jonsbuha meta ftit ġimgħat qabel l- elezzjoni ntbagħat leaflet b'ħafna kuluri u artist impressions ta' l-area mibdula f'marina eċċellenti.

Dawn il-leaflets intbagħtu fid-djar sabiex in- nies jaraw xi ħsebijiet kellu l-Gvern Nazzjonalista f'dawn in-naħat.

Imma llum, Madam Speaker, qegħdin naraw bil-fatti li se jkun Gvern Laburista li se jaħseb sabiex din l-area tiġi mtejba.

Issa wasalna fl-aħħar stadju, fejn iridu jintgħażlu dawk li se jmexxu l-kuntratt dwar ix-xogħol fuq din il-marina.

Fil-fatt, ftit tal-ġimgħat ilu, waqt li kien qed jagħmel waħda minn dawk it-taħdidiet tal-Ħadd filgħodu fl-Isla, il-Prim Ministru stess qal li dawn ix-xogħlijiet mistennija jibdew f'April.

Dan huwa wieħed mill- proġetti li n-nies ta' dawn in-naħat ilhom jistennew għal ħafna u ħafna snin.

Mir-rapport li deher dan l-aħħar, dan il-proġett se jkun l-ikbar biċċa xogħol li qatt sar f'dawn l-ibliet, proġett li mistenni jqum aktar minn ¥20 miljun.

Madam Speaker, din l-area magħżula bħala l-aħjar post fejn issir marina ġdida serviet għal sekli sħaħ bħala ċentru marittimu.

Kemm il-Kavallieri kif ukoll l-Ingliżi warajhom użaw Dockyard Creek u l-mollijiet tagħha għall- bżonnijiet tagħhom.

Wara, Gvernijiet Laburisti użaw dawn in-naħat għall- cruise liners ukoll.

Fl-aħħar tas-snin sebgħin u l-bidu tas-snin tmenin niftakar cruise liners marbuta mal-mollijiet ta' Sant'Anġlu u Xatt ir-Risq.

Ma' l-istess mollijiet, Madam Speaker, kien jorbot ukoll vapur tal- passiġġieri li kien jaħdem tliet darbiet fil-ġimgħa lejn Sqallija.

Dawn l- inizjattivi minn Gvernijiet Laburisti kienu taw ħajja ġdida lin-naħa tal- Kottonera pero' dawn l-affarijiet kollha spiċċaw mal-bidla fil-gvern fl- 1987 u minflok dawn il-mollijiet bdew jilqgħu magħhom xi vapur antik u kollu sadid.

Illum qegħdin iħarsu b'fiduċja lejn dan il-proġett ta' marina ġdida li jista' jagħti ħajja ġdida lil din in-naħa ta' gżiritna.

GĦalhekk din il-ħolma li tant ilhom joħolmu biha n-nies ta' dawn in-naħat jidher li fl-aħħar waslet biex issir realta'.

Madam Speaker, relatat mal-proġett tal-marina hemm ukoll il-kwestjoni tat- tugboats u n-numru ta' laneċ tas-sajd li qed ikun hemm marbuta f'Dockyard Creek.

Rigward it-tugboats, l-Awtorita' Marittima ħadet ħsieb li dawn jiġu ttrasferiti għall-Menqa tal-Marsa pero' xorta waħda għad hemm il-problema tal-laneċ tas-sajd.

GĦalhekk l-Awtorita' għandha taħseb minn issa dwar fejn dawn jistgħu jsibu rmiġġ meta nafu li x-xogħlijiet se jibdew fi żmien qasir.

Nixtieq insemmi wkoll ir-regatta ta' Jum il-Ħelsien li ssir ta' kull sena fl-aħħar ta' Marzu.

Issa li qegħdin nistennew li x-xogħol fuq il- marina jibda, hemm bżonn li l-Awtorita' żżomm lill-clubs tar-regatta nformati dwar il-futur ta' din ir-regatta b'mod speċjali dik ta' ta' din is- sena peress li fi ftit ġimgħat oħra jibda t-taħriġ.

Madam Speaker, il-funzjoni ta' l-Awtorita' Marittima hija ta' importanza kbira sabiex is-settur kollu marbut mal-marittimu jkompli jitjieb.

Fl- istess waqt, is-settur marittimu jista' jkompli jkun mezz ieħor tad-dħul sabiex l-ekonomija ta' pajjiżna tkompli tikber.

U dan ix-xogħol tajjeb, l- Awtorita' Marittima tista' tkompli twettqu b'aktar ħidma fis-snin li ġejjin.

Grazzi.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki, jkekk jogħġobkom?

L-Onor.

Censu Galea.

ONOR.

CENSU GALEA: Madam Speaker, forsi tiftakar li s-sena li għaddiet kellna nċaqilqu d-diskussjoni dwar l-estimi ta' l-Awtorita' Marittima minħabba l-elezzjoni u fil-fatt konna ddiskutejnihom għal Marzu ta' l- 1997.

Pero' kont nimmaġina li l-estimi għas-sena 1997/98 - u mhux biss ta' l-Awtorita' Marittima iżda ta' awtoritajiet oħrajn bħalha - konna se niddiskutuhom ferm iktar qrib it-tmiem tas-sena finanzjarja preċedenti, bħalma kien jiġri sa l-1995, meta d-diskussjoni fuq kull waħda mill- awtoritajiet u korporazzjonijiet kienet tkun magħluqa sa Novembru.

F'dan il-każ, ir-rapport ta' l-Awtorita' Marittima ġie quddiemna ftit ġranet ilu u allura qegħdin niddiskutu l-estimi għas-sena finanzjarja li bdiet fl-1 ta' Ottubru, 1997 erba' xhur bil-lura.

Imma ħalli nibdew biex naraw x'kien hemm ipproġettat għall-1996/97 u naraw fejn irnexxielha tasal l-Awtorita' Marittima.

Fil-fatt ninsab ftit sorpriż li kemm fl-introduzzjoni tal-Ministru u kif ukoll fl-estimi li għandna quddiemna ma jirriżulta mkien li din l-awtorita' kienet qiegħda f'fażi ta' "nkwiet kbir", bħalma kien qal l-istess Ministru f'Marzu ta' l-1997.

Huwa veru li l-kwestjonijiet marbuta ma' "diżastri" li suppost intirtu ma' l-elezzjoni kienu għadhom iktar fil-qrib, imma jekk verament kien hemm daqshekk "diżastri" kont nistenna li f'dan ir-rapport insibu xi ħaġa dwarhom.

Imma f'dan ir-rapport, paragrafu wara l-ieħor, insibu indikazzjoni li l-Awtorita' Marittima kompliet ittejjeb il- pożizzjoni tagħha fuq is-sena ta' qabel u dan l-argument jirripeti ruħu għal kull waħda mill-funzjonijiet li għandha.

Allura mhux veru li l- Awtorita' Marittima kienet f'xi diżastru u issa b'xi mod sar il-miraklu, anzi din l-awtorita' baqgħet miexja bil-passi li kienet qabdet fis-snin li għaddew.

GĦalhekk nifhem il-pożizzjoni li ħa l-Onor.

Agius iktar kmieni meta fid-diskors tiegħu qal li japprezza x-xogħol li kien sar fis-snin ta' qabel u wkoll il-kontinwazzjoni ta' dan ix-xogħol matul is-sena li qegħdin fiha.

Naturalment, Madam Speaker, wieħed irid jagħraf li awtorita' bħal din bilfors ikollha xi diffikultajiet.

GĦalhekk nieħu din l-okkażjoni biex nappella lill-bord tad-diretturi sabiex jifhmu li huma mhux biss għandhom resposabbiltajiet diretti lejn in-numru ta' ħaddiema li jaħdmu ma' l- awtorita' imma għandhom ukoll responsabbiltajiet marbutin mal-funzjoni u mal-futur ta' din l-awtorita'.

GĦalhekk jeħtieġ li jsir dak kollu possibbli biex ikun hemm motivazzjoni iktar qawwija u biex ikun hemm iktar parteċipazzjoni ta' l-impjegati mingħajr ma jidħlu konsiderazzjonijiet ta' natura estranea u li m'humiex marbutin mal-mixja 'l quddiem ta' dawk li jkunu qegħdin jagħtu s-servizz tagħhom fuq il-post tax-xogħol.

Irrid ngħid li fil-jiem li għaddew inkwetajt meta għal iktar minn darba ntqal li xi mpjegati ta' l-Awtorita' Marittima ntervenew f'mumenti ta' azzjoni industrijali msejħa mill-UĦM u nispera li inċidenti bħal dawn ma jirripetux ruħhom.

Din m'hijiex responsabbilta' ta' min imexxi l-awtorita' imma hija responsabbilta' ta' l-impjegati li għandhom jagħrfu x'inhuma d-doveri tagħhom fil-funzjoni tagħhom bħala impjegati f'din l-awtorita' partikolari.

Madam Speaker, jekk inħarsu lejn dik li suppost kellha tkun in-nefqa u d- dħul ta' l-awtorita' matul is-sena finanzjarja 1996/97 insibu li d-dħul kien iżjed minn dak li kien smat u għalhekk dan ikompli jenforza l-argument li d-diskors li kien sar iktar kmieni matul l-1997 ma kienx diskors reali.

Kieku verament kien hemm dawk id-diffikultajiet u problemi li ssemmew, kieku żgur li llum ma konniex inkunu f'pożizzjoni li ngħidu li s-sena li għaddiet kien hemm il-qabżiet kbar li ssemmew mill-Ministru u mill-Onor.

Agius.

Jekk wieħed jara r-riżultati li nkisbu u janalizza d-diskors tal- Ministru fl-introduzzjoni tiegħu llum, jirrealizza li din l-awtorita', għandha tkompli miexja 'l quddiem jekk taqdi d-doveri tagħha bis-serjeta'.

Madam Speaker, naturalment il-Ministru u n-naħa tal-Gvern se jgħidulna li matul is-sena li għaddiet tant saru passi kbar 'il quddiem li din l- awtorita' qiegħda żżid il-qligħ tagħha u qiegħda tagħti s-sehem tagħha b'mod iktar qawwi u allura l-Ministru, forsi bir-raġun ukoll, jipprova jieħu l-mertu għal dan ix-xogħol biex jipprova jagħti palata lill-Gvern li jagħmel parti minnu.

Huwa tajjeb li wieħed japprezza l-ħidma li saret matul is-sena li għaddiet pero' tajjeb ukoll li wieħed japprezza l-ħidma qawwija li saret mill-1991 sal-lum, jiġifieri fis-snin kemm ilha mwaqqfa din l-awtorita' sal-lum.

Huwa faċli li sena wara li tkun għaddiet l- elezzjoni tgħid li l-proġett tal-yacht marina fil-Kottonera kien biss fuq il-karta, kif qal l-Onor.

Chris Agius, imma aħna nafu li l-Awtorita' Marittima kellha pjanijiet li jwasslu mhux biss sa l-elezzjoni li għaddiet imma anke għas-snin li ġejjin.

U jekk inħarsu lejn ix-xogħol li sar matul is-sena li għaddiet, b'mod partikolari x-xogħol ta' natura infrastrutturali, insibu li fil-parti l-kbira tiegħu, biex ma ngħidx ix- xogħol kollu kemm hu, huwa xogħol li kien inbeda mill-istess awtorita'.

Hawn nixtieq nagħmel riferenza b'mod partikolari għall-istudju li kien inbeda dwar id-diversi possibbiltajiet ta' yacht marinas f'pajjiżna u dwar żvilupp ieħor ġewwa ċ-Ċirkewwa.

Daqqa t'għajn lejn il-paragrafu ta' introduzzjoni li għamel il-Ministru għar-rapport ta' ħidma għas-sena li għadha kif intemmet, turi li din l- awtorita' kompliet miexja fuq il-passi li fasslet fis-snin ta' qabel.

Żgur li kien hemm bidliet fl-amministrazzjoni ta' kuljum ta' din l-awtorita' u żgur li l-bord tal-lum qed imexxi b'mod differenti minn kif kien imexxi l- bord ta' qabel pero' ma jidhirx li huwa miexi f'xi direzzjoni differenti jew opposta għal dik li konna mexjin fiha qabel.

M'iniex qed ngħid li dan il-bord qed jaħdem ħażin u li l-bord ta' qabel kien jagħmel kollox tajjeb pero' m'iniex se nasal biex ngħid, bħalma kien qal il-Ministru s-sena li għaddiet, li l-bord li kien jamministra sa Jannar ta' l-1997 seta' jaqdi l- funzjonijiet tiegħu b'mod aħjar.

Nispera wkoll li l-membri ta' din l- awtorita', ibda miċ-chairman u spiċċa mill-iżgħar ħaddiem - jagħrfu li għandhom ikomplu fil-ħidma tagħhom biex kemm jista' jkun jitnaqqsu d- diffikutaljiet, ikun hemm aktar qligħ għall-ħaddiema u aktar dħul lill- istess awtorita'.

Madam Speaker, aktar kmieni semmejt id-diversi direttorati fi ħdan l- Awtorita' Marittima, kif kordinati flimkien minn dak li jisejjaħ il- corporate office.

Dawn huma l-ports directorate, il-merchant shipping directorate u l-yachting centres directorate.

Hemm bżonn li dawn id- direttorati jkomplu jsaħħu l-funzjoni li għandhom anke għas-snin li ġejjin.

Hawnhekk se nipprova ngħaqqad ftit l-estimi għas-sena li ġejja man-nefqa matul is-sena li għaddiet.

Nafu li l-awtorita' kienet ipproġettat li tonfoq ¥76,000 fuq promotion and respresentation imma fil-fatt nefqet ¥47,000 pero' dan m'huwiex il-mod kif jitkejjel ix-xogħol ta' awtorita' bħal din.

Huwa tajjeb li ma jkunx hemm ħela bħal bżonn pero' huwa tajjeb ukoll li l-Awtorita' Marittima Maltija tkun preżenti f'kull okkażjoni li tista' tieħu xi vantaġġi minnha.

GĦalhekk għandna naraw li fil-laqgħat internazzjonali li jseħħu kemm f'pajjiżna kif ukoll barra minn pajjiżna jkun hemm ir-rappreżentanza ta' l-Awtorita' Marittima għaliex b'hekk tkun tista' twassal b'mod iktar ċar il-messaġġ tagħha.

Madam Speaker, nafu li f'dan is-settur irridu niffaċċjaw kompetizzjoni kontinwa partikolarment ma' lokalitajiet oħrajn fil-Mediterran, għaliex ir- reġistrazzjoni ta' vapuri taħt il-bandiera tagħna tfisser iktar attivita' ekonomika għal pajjiżna.

GĦalhekk għandna r-responsabbilta' li naraw li d- dixxiplina li daħħalna matul is-snin li għaddew inkomplu ntejbuha u niżviluppawha.

Fil-fatt matul is-snin li ilha mwaqqfa l-Awtorita' Marittima kellna żieda sostanzjali f'dawk li huma vapuri reġistrati taħt il- bandiera Maltija, tant li pajjiżna huwa s-sitt pajjiż fid-dinja bl-akbar numru ta' vapuri reġistrati taħt il-bandiera tiegħu, imma dan m'huwiex biżżejjed.

Skond ir-rapport annwali ta' l-awtorita' nsibu li n-numru ta' vapuri li kien hemm reġistrati sa Settembru li għadda kien ta' 2,966 li bejniethom kellhom gross tonnage ta' 22,276,800.

Tajjeb li wieħed jgħid ukoll li kien hemm qtugħ mir-reġistrazzjoni tal-bandiera Maltija ta' 314 vapur li bejniethom kellhom gross tonnage ta' 2,608,387.

Fih inniffsu dan ukoll huwa indikazzjoni ta' serjeta' u juri r-responsabbilta' kbira tagħna li niddefendu l-isem tajjeb li kisbet il-bandiera Maltija u ma nħallu lil ħadd iċappasielna.

Madam Speaker, jekk inħarsu lejn dak li huwa smat li jkun id-dħul ta' l- awtorita' mir-reġistrazzjoni u l-fees annwali li jħallsu l-vapuri għas-sena 1997/98, insibu li qegħdin nistmaw tnaqqis ta' ¥30,000 pero' jiena ma nistax nifhem kif dan jista' jkun jekk kull sena qegħdin naraw żieda ta' reġistrazzjoni taħt il-bandiera Maltija, u aktar u aktar meta din is-sena kellna aktar dħul minn dak li kien mistenni.

Forsi dawn iż-żidiet qegħdin jiġu covered taħt l-item "Other", fejn qed jingħad li qegħdin nipproġettaw li ndaħħlu bejn wieħed u ieħor id-doppju ta' dak li pproġġettajna għas-sena 1996/97 pero' tajjeb li jkollna indikazzjoni tal-pożizzjoni reali tad-dħul u l-ħruġ.

Fl-istess ħin qiegħed jingħad li l-ispiża ta' dan id-direttorat għas-sena li ġejja se tiżdied bejn wieħed u ieħor għal ¥180,000 fuq dak li attwalment intnefaq matul l-1996/97, l-aktar f'dawk li huma fees and grants, kif diġa' għidt, u f'dawk li huma salaries and staff costs.

Funzjoni oħra li dan id-direttorat għandu huwa li jżid is-sigurta' fuq il- vapuri reġistrati taħt il-bandiera Maltija għaliex nafu li inċident wieħed jista' jfisser għalina problemi kbar u pjuttost serji.

GĦalhekk għandna naraw li l-ispezzjonijiet li jsiru kultant żmien - skond ir-rapport, jingħad li din is-sena kien hemm numru sostanzjali ta' spezzjonijiet - għandhom jiżdiedu.

Jiena nittama li jittieħdu aktar inizjattivi li jiggarantixxu l-kwalita' tal-vapuri reġistrati taħt il-bandiera Maltija, għaliex fl-aħħar mill-aħħar li jinteressana huwa li l-bandiera ta' pajjiżna tkompli miexa 'l quddiem u ssaħħaħ l-isem tajjeb li għandha, anke jekk biex nagħmlu dan ikun hemm bżonn li naqtgħu mir-reġistru xi vapuri li jistgħu jkunu ta' periklu mhux biss għalihom imma anke għal ħaddieħor.

Niġi issa biex nitkellem dwar il-yachting centres directorate.

Matul is- snin li għaddew dan id-direttorat ħa spinta qawwija fil-ħidma tiegħu pero' jeħtieġ li ntejbu s-servizz f'dawk li huma yacht marinas.

U jiena ninkwieta ftit meta nara r-rapport li għandna quddiemna għaliex, minkejja l- kliem kollu li ntqal f'dan ir-rigward mill-Onor.

Chris Agius illum, naħseb li sena oħra se niġu hawnhekk biex niddiskutu r-rapport ta' attivita' ta' l- Awtorita' Marittima għas-sena 1997/98 u nsibu li l-berthing facilities li għandu pajjiżna jkunu għadhom dawk li kellna f'Ottubru ta' l-1996, jiġifieri ma nkunu għamilna l-ebda pass 'il quddiem!

GĦalhekk jeħtieġ li mill-kliem ngħaddu għall-fatti għaliex jekk irridu inkomplu nistabilixxu pajjiżna bħala pajjiż li jipprovdi berthing facilities tajbin, allura hemm bżonn li l-ħidma f'dan ir-rigward tkompli tiżdied u twassal għall- implimentazzjoni ta' dawk id-deċiżjonijiet u rapporti li l-Awtorita' Marittima fasslet fil-passat imma li matul is-sena li għaddiet baqgħu fuq il-karta f'xi kexxun.

Irridu nifhmu li jekk għandna 252 applikazzjoni għal berths, dawn m'humiex se joqgħodu jistennew li nipprovdulhom dawn il-faċilitajiet imma jmorru x'imkien ieħor.

U lkoll kemm aħna nafu li għandna kompetizzjoni qawwija li ġejja b'mod partikolari min-naħa t'isfel ta' l-Ewropa, u dan żgur għandu jimbottana biex naħdmu iktar u naraw li dak li għandu jsir isir kemm jista' jkun malajr.

Huwa importanti wkoll li naraw li l-1,100 berthing facilities li għandna fil-pajjiż ikomplu jitjiebu.

MADAM SPEAKER: Ippermettili Onorevoli għax skadielek il-ħin.

Xi ħadd jipproponi biex tkompli tinstema'.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Nipproponi li jkompli jinstema'.

ONOR.

TONIO BORG: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Hawn talba biex l-Onor.

Galea jkompli jitkellem.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

ONOR.

CENSU GALEA: Nirringrazzja lill-proponent, lis-sekondant u lill- Kamra kollha li għoġobha testendili l-ħin.

Madam Speaker, kont qed ngħid li dan id-direttorat mhux biss għandu jara li jżid in-numru ta' berthing facilities imma għandu jara li dak li huwa eżistenti jkompli jitjieb.

Nafu li fost il-persuni li jużaw il-berthing facilities f'pajjiżna hemm ammont sostanzjali ta' barranin u għalhekk għandna naħdmu biex il-livelli li lħaqna ftit tax-xhur ilu jkomplu jitjiebu.

Dan għaliex ma nistgħux inserrħu moħħna li dak li konna noffru erba' snin jew ħames snin ilu se jibqa' ta' livell aċċettabbli meta mqabbel ma' faċilitajiet li jipprovdu pajjiżi oħrajn.

GĦalhekk għandu jkun hemm impenn min-naħa tal-Gvern sabiex inkomplu ntejbu dan is-servizz.

Jekk inħarsu lejn id-dħul li mistenni jkollu dan id-direttorat fis-sena finanzjarja 1997/98, insibu li dan se jonqos bejn wieħed u ieħor bi 15% fuq dak ta' din is-sena.

Imma huwa diffiċli li wieħed jifhem kif se jkun hemm dan it-tnaqqis meta nieħdu in konsiderazzjoni ż-żidiet li kien hemm fil-ħlasijiet għall-berths.

Żgur li dan ma jirriflettix l-pressjoni għal talbiet ta' berths li hemm u żgur li ma jirriflettix il-ħidma li hemm bżonn isseħħ u għalhekk nispera li iktar tard il-Ministru jagħtina spjegazzjoni għal dan it-tnaqqis, anke għaliex jidher li hemm diskrepanza bejn ir-rapport amministrattiv u r- rapport finanzjarju.

Niġi issa biex nitkellem dwar il-ports directorate.

F'paġna 16 tar- rapport li għandna quddiemna għandna għal darb'oħra konferma ta' kemm dak li ntqal sena ilu kien illużjoni tal-mument għaliex qed jingħad li l-ports directorate matul is-sena li għaddiet kompla jiżviluppa u jibni fuq dak li kien hemm matul is-snin l-imgħoddija.

U ma naħsibx li l-Ministru jkun qed jagħmel xi ħaġa ħażina jekk jgħid li qegħdin jimxu fuq dak li sabu għaliex fl-aħħar mill-aħħar il-gvern tal-pajjiż m'huwiex il-gvern ta' xi partit jew ieħor imma huwa l-gvern tal-Maltin kollha u għalhekk għandu jkollna pożizzjoni ċara 'l hinn mix-xena politika partiġjana u għaliex wieħed qiegħed fil-gvern u l-ieħor fl-oppożizzjoni.

F'dan ir-rapport insibu riferenza b'mod partikolari għall-cruise market li semma l-Onor.

Agius.

Jiena nifhem li jkun hemm dan it-tip ta' ftaħir u kummenti pero' kont nistenna li l-istess konklużjonijiet li hemm f'dan ir-rapport iwassluna biex nifhmu li dawn ir-riżultati setgħu jinkisbu għaliex matul is-snin li ilha mwaqqfa l-Awtorita' Marittima l-ħaddiema tagħha dejjem raw li jagħtu s- sehem tagħhom.

GĦalhekk, nerġa' ngħid, jekk fl-awtorita' hemm nies li huma ta' naħa politika waħda, kif qal il-Ministru Debono Grech is-sena li għaddiet, żgur li dan m'huwiex jirrifletti ruħu fil-ħidma li hija għaddejja.

Madam Speaker, m'hemmx dubju wkoll li għad baqagħlna x'nagħmlu u m'għandniex nikkuntentaw billi ngħidu li matul is-sena li għaddiet kien hemm żieda sostanzjali kemm ta' passiġġieri kif ukoll ta' vapuri.

Irridu nsaħħu l-kuntatti man-numru ta' aġenziji li jġibu dawn il-cruise liners hawn Malta.

Kif diġa' għidt aktar kmieni din is-sena jeħtieġ ukoll li noħolqu faċilitajiet fejn dawn il-cruise liners ikunu jistgħu jidħlu f'portijiet oħrajn minbarra l-Port il-Kbir, possibbilment anke ġewwa Għawdex, u bħalma jsir f'diversi pajjiżi oħrajn nipprovdu faċilitajiet li jwasslu lill-passiġġieri minn fuq il-vapur għall-art.

Tajjeb ukoll li nħarsu lejn il-possibilita' li jkun hemm cruise liners li jibdew il-vjaġġ tagħhom fil-Mediterran minn Malta għaliex dan ikun ifisser li t-turist ma jieqafx fi gżiritna għal nofs ta' nhar biss imma għal ġurnata jew jumejn u żgur dan ikun ifisser żieda kbira fit-turiżmu ta' dan it-tip.

Madam Speaker, fost il-proġetti mibdija li din l-awtorita' ħadmet fuqhom matul is-sena li għaddiet hemm il-proġett tat-terminal taċ-Ċirkewwa u naħseb li wasal iż-żmien li dak li hemm fuq il-karta jsir realta'.

Il- Ministru għamel riferenza wkoll għas-sea passenger terminal u għalkemm jiena favur li jkun hemm titjib fis-sea passenger terminal, nispera li issa li għandna kumitat ieħor mal-ħafna kumitati li twaqqfu mill-Prim Ministru, ma jkunx hemm xi deċiżjonijiet ta' bulldozing għaliex din hija l- indikazzjoni li għandna.

Qed ngħid dan għaliex għalkemm il-pjanijiet għadhom ma ġewx finalizzati u sottomessi - u allura wieħed m'għandux fuqiex jikkritika u jgħid jekk jaqbel jew ma jaqbilx ma' dawn il-pjanti - fl-istess ħin qegħdin ngħidu li dan ix-xogħol se jibda minn hawn u ftit tal-ġimgħat oħra.

Huwa veru li għandna ngħaġġlu imma fl-istess ħin għandu jkun hemm ukoll l-osservanza tar-regoli.

Barra minn hekk, naħseb li kemm il-membri tal-bord tal-lum u kif ukoll il-Ministru jafu li diġa' kien hemm applikazzjonijiet għal dawk l-inħawi u dawn ma kenux ġew aċċettati, mhux għax kien hemm xi ħaġa kontra l-proġett innifsu imma għaliex kien hemm diffikultajiet għal dak li huwa l-wirt f'din l-attrazzjoni prinċipali ta' pajjiżna.

GĦaliex tajjeb li niftakru li dan ix-xogħol irid isir taħt parti minn swar li għandna f'pajjiżna u għalhekk irridu naraw li l-ħidma li ssir ma tagħmel l-ebda ħsara lill-estetika ta' dan il-wirt storiku ħalli jkompli jitgawda minn dawk li għad jridu jiġu 'l quddiem.

Madam Speaker, nixtieq nagħmel riferenza qasira għall-Gozo Channel Co. Ltd. li toffri servizz ta' trasport bil-baħar bejn iż-żewġ gżejjer lil bosta Maltin u anke lit-turisti.

Bħal fil-każ ta' l-Awtorita' Marittima, kien intqal li din il-kumpannija kienet falluta imma issa qegħain nippreżentawha bħala kumpannija li qiegħda taqla' l-flus u li miexja 'l quddiem.

Jiena naħseb li dan id-diskors kien sar biex wara li nkunu tajna stampa kerha ħafna tas-sitwazzjoni, iktar tard inkunu f'qagħda li nagħtu stampa fejn tkun tidher ħafna aħjar.

GĦalhekk nispera li din il- kumpannija tkun fil-liberta' li taħdem kif għamlet fis-snin l-imgħoddija.

Madam Speaker, qabel nagħlaq, l-awgurju tiegħi lill-Awtorita' Marittima u lill-bord attwali huwa li jkomplu jaqdu d-doveri tagħhom fi ħdan din l- awtorita' li kienet waħda mill-ġawhar li wiret dan il-Gvern b'mod li meta jasal iż-żmien li din tgħaddi f'idejn persuni oħrajn, huma jkunu fil- pożizzjoni li jgħidu li għamlu ħilithom kollha u dak li wirtu f'Jannar ta' l-1997 komplew tejbuh u żiduh jew inkella kkorreġewh.

GĦalhekk nispera li din l-awtorita' matul is-snin li ġejjin tkompli miexja fuq il-passi tal- passat għal aktar ġid għall-pajjiż.

Grazzi.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Iktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Anton Tabone.

ONOR.

ANTON TABONE: Madam Speaker, f'suġġett bħal dan wieħed bilfors iħoss in-neċessita' u d-dover li jdaħħal fid-diskussjoni dak kollu li jirrigwarda t-trasport bil-baħar bejn il-gżejjer Maltin għaliex, għalkemm il-qofol tax-xogħol ta' l-Awtorita' Marittima huwa li tipprovdi dawk is- servizzi li għandhom x'jaqsmu ma' barra minn Malta, u tagħmel lil gżiritna dejjem iktar eċċellenti fis-servizzi li tagħti - anke biex toħloq dak li l- Ministru sejjaħ hub u sabiex ikun hemm dawk il-komunikazzjonijiet meħtieġa - jidhirli li ħafna drabi nittraskuraw l-aspett domestiku u l-aspett intern li l-Awtorita' Marittima għandu jkollha.

Dwar is-sea passenger terminal fil-Port il-Kbir, wieħed jawgura li dan jimmaterjalizza u li jgħin biex jagħmel lil Malta dejjem iktar ċentru għal cruise liners fil-Mediterran, pero' ċertament irridu nikkonċentraw ukoll dwar sea passenger terminals u ferry terminals oħrajn li għandna bżonn fil-pajjiż.

Qed nirriferi partikolarment għas-sea passenger terminal fiċ-Ċirkewwa u ieħor fl-Imġarr għaliex għalkemm it-turisti li jiġu Malta għandhom il-possibbilta' li jaslu fit-territorju kollu tal-pajjiż, Għawdex jippreżenta sitwazzjoni partikolari għaliex trid tasal għalih permezz tal-baħar u allura għandek l- implikazzjonijiet kollha ta' vjaġġ għalkemm fuq skala żgħira.

Jidhirli li l-Ministru fl-introduzzjoni tiegħu - smajtu jiena u ġej minn Għawdex; illum il-vapur daħal Sa Maison, jiġifieri kellna trip iktar twil mis-soltu - ma semma xejn fuq ix-xogħol li jrid jitwettaq f'dawn iż-żewġ postijiet, jiġifieri fiċ-Ċirkewwa u l-Imġarr, għalkemm fir-rapport ta' l- istess awtorita' nsibu riferenza għalihom.

GĦalhekk xtaqt li fil-winding- up jaġġornana daqsxejn dwar fejn waslu l-preparattivi biex dan ix-xogħol ikun jista' jibda.

Effettivament jidhirli li hawn ġew kien intqal - ma nafx kienx il-Ministru jew inkella l-Prim Ministru - li dan ix-xogħol kellu jibda qabel is-sajf li għadda ħalli tilħaq issir xi ħaġa konkreta qabel ma jibda l-maltemp, għaliex naturalment fil-maltemp wieħed ma jkunx jista' jaħdem.

Pero', għalkemm jista' jkun li saru xi soundings 'l hemm u 'l hawn, żgur li wieħed ma jistax jgħid li x-xogħol beda b'xi mod konkret u allura tlifna staġun li fih stajna naħdmu, għaliex kif tidħol ix-xitwa kollox ikun sospiż u jkollna nistennew xhur sħaħ biex inkunu nistgħu nagħtu bidu jew inkella nkomplu x-xogħlijiet meħtieġa.

Nixtieq niġbed l-attenzjoni anke tal-bord li jmexxi din l-awtorita' li meta wieħed iqis fejn f'dan il-pajjiż l-iktar li jaqsmu passiġġieri, isib li dawn huma proprju ċ-Ċirkewwa u l-Imġarr.

L-ammont ta' nies li jaqsmu minn dawn il-postijiet jissupera bil-bosta in-numru ta' dawk in-nies li jiġu Malta bil-baħar u jissupera wkoll - din qed ngħidha għall-forza ta' l- argument - in-numru li l-Air Malta ġġorr f'sena sħiħa lejn Malta u barra minn Malta.

F'sena finanzjarja partikolari tal-Gozo Channel Co. Ltd. - bħalissa ma niftakarx eżattament hux l-aħħar waħda jew xi waħda ta' qabel - il-figura li kien ta l-Ministru kienet ta' 2,700,000 passiġġier u 'l fuq minn 600,000 karozza.

Nafu li t-traffiku f'dawn l-aħħar żmenijiet naqas pero' dan ma jagħmilx differenza għall-punt li rrid nagħmel.

Imma jekk inħarsu lejn is-sitwazzjoni minn dan l-aspett, inkunu qegħdin indaħħlu dejjem iktar l-aspett Għawdxi fil-pjanijiet nazzjonali, u huwa proprju dan l-iskop li għalih qomt nitkellem illejla.

Jiena jidhirli li d-direttorat tal-portijiet irid ikun iktar attiv fil-kwestjonijiet interni li għandhom x'jaqsmu ma' Għawdex u jrid jara dan l-aspett fl-isfond ta' l-iżvilupp nazzjonali tal-pajjiż.

GĦalhekk qed ngħid li d-direttorat tal-portijiet irid ikun iktar viċin u iktar attiv.

Ejja nħarsu, per eżempju, lejn il- qasam tal-yachting f'Għawdex.

F'GĦawdex għandna yacht marina li għandha numru ta' berths li għalkemm huma biżżejjed wieħed jixtieq li jikbru.

F'GĦawdex hemm ukoll l-uffiċċju li jieħu ħsieb din il-marina u li ġie inawgurat ftit tas-snin ilu.

Dan l- uffiċċju qiegħed viċin tal-yacht marina b'mod li jissorvelja u jara x'inhuma l-problemi u wkoll jipproġetta x'jista' jsir.

Dan huwa bini li verament jgħaxxqek u li jkompli jsebbaħ il-Port ta' l-Imġarr imma iktar minn hekk, Madam Speaker, bil-preżenza tiegħu huwa fiżikament viċin lejn l- istess marina u allura jiena nattribwixxi l-fatt li l-marina ta' Għawdex hija miżmuma tajjeb ħafna anke għaliex hemm dan l-uffiċċju hemmhekk stess u allura l-komunikazzjoni hija iktar faċli u tagħti iktar riżultati.

Jiena nipprospetta li d-direttorat tal-portijiet irid ikun iktar viċin b'dan il- mod, iktar u iktar issa li jrid isir dak l-iżvilupp tant mistenni u tant mixtieq biex iċ-Ċirkewwa jsir port li jkun jista' jagħti kenn fi kwalunkwe temp, kif inhu l-port ta' l-Imġarr ġewwa Għawdex, li tista' tgħid li huwa port li jagħti kenn matul is-sena kollha u f'kull kwalita' ta' temp ħlief f'xi eċċezzjonijiet.

GĦalhekk hemm bżonn li jkun hemm nies on a full-time job biex dan ix-xogħol isir.

Jidhirli li l-Prim Ministru f'xi konferenza li kellu semma l-possibbilta' li ssir xi yacht marina f'Hondoq ir-Rummien u għalhekk xtaqt nixtieq nistaqsi lill-Ministru Debono Grech jekk għandux xi informazzjoni f'dan ir- rigward u jekk kemm-il darba hemmx xi pjanijiet f'dan is-sens.

Pero' l- punt li rrid nagħmel jiena huwa li l-Maritime Authority trid tkun iktar viċin lejn il-bżonnijiet tal-pajjiż anke f'dak li għandu x'jaqsam mat- trasport bejn Malta u Għawdex, u nżid ngħid li fil-pjanijiet li għandna nagħmlu rridu ndaħħlu wkoll il-gżira ta' Kemmuna.

Ta' min jgħid li meta l- lukanda ta' Kemmuna tagħlaq, il-komunikazzjoni ma' Kemmuna tieqaf għal kollox.

Naturalment min ma jmurx Kemmuna u min ma jinteressahx minn Kemmuna din ma jarahiex xi ħaġa kbira imma fuq din il-gżira jgħixu n-nies u allura wieħed irid jindirizza wkoll din il-problema.

U huwa d-dover ta' l-Istat u tal-kumpannija li għandha l-monopolju tal-komunikazzjoni bejn Malta u Għawdex li jinkludi xi itinerarju fil-każ ta' Kemmuna meta din tkun abbandunata minħabba li l-Comino Hotel ikun magħluq.

Dan għaliex, kif qed ngħid, fuq din il-gżira jgħixu xi nies u allura wieħed huwa obbligat isib rimedju għal din il-problema.

Sur President, kienet ħaġa sewwa li sitt snin ilu Gvern Nazzjonalista waqqaf l-Awtorita' Marittima bil-viżjoni li permezz tagħha seta' jwettaq politika li tkun qiegħda tagħmel dejjem iktar minn Malta ċentru marittimu imma li wkoll tindirizza ċerti problemi interni.

GĦalhekk l-awgurju tiegħi huwa li din l-awtorita' fil-port taċ-Ċirkewwa tagħmel ħidma paragunabbli u ikbar - għaliex fil-qofol huwa ħafna akbar - għal dak li għamlet fil-yacht marina f'GĦawdex u tħaffef il-proċess biex jinbnew il-mollijiet li jridu jsiru kemm fiċ-Ċirkewwa u wkoll fl-Imġarr.

Nerġa' ngħid, dan huwa proġett li hemm bżonnu, huwa proġett mixtieq u huwa proġett li l-pajjiż għadu qed jistennih u għalhekk jeħtieġ li mill-iktar fis possibbli jkun proġett li jagħti r-riżultati li lkoll kemm aħna qegħdin nistennew.

Grazzi.

THE DEPUTY SPEAKER (Onor. Michael Bonnici): Grazzi.

Aktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Anglu Farrugia.

ONOR.

ANGLU FARRUGIA: Sur President, meta nħarsu lejn ir-rapport annwali tal-Malta Maritime Authority, b'sodisfazzjon ninnotaw li fil-bidu tat-tieni sena tal-Partit Laburista fil-gvern din l-awtorita' rreġistrat profitt iktar mis-sena ta' qabel, fl-ammont ta' madwar ¥350,000.

U kuntrarjament għal dak li qal il-kollega tan-naħa l-oħra, l-Onor.

Censu Galea, dan ma ġiex mix-xejn imma ġie għaliex il-bord preżenti mexa aħjar u ta riżultati aħjar.

Imma mhux dan biss, Sur President.

L-Awtorita' Marittima mhux biss imxiet aħjar u għamlet aktar profitti - żgur ukoll bil-mod kif qed imexxi sieħbi l-Ministru Debono Grech - imma qiegħda tagħmel proġetti għas-sena li ġejja.

Per eżempju, qiegħda taħseb biex ikollna aktar cargo handling equipment fil-Laboratory Wharf u minħabba li se jkun hemm terminal ġdid se ssir stallazzjoni ta' sistema ta' sigurta' li kulħadd jaf kemm hija bżonjuża, iktar u iktar fiċ-ċirkostanzi li qegħdin ngħixu fihom.

Saret kritika min-naħa l-oħra dwar in-nuqqas ta' berthing facilities u moorings.

Fil-fatt, barra l-iżvilupp li għandu jsir fiċ-Ċirkewwa u l- proġett tal-link road bejn Flagstone Wharf u d-Deep Water Quay, hemm il- ħsieb li jsiru moorings ġewwa Marsaxlokk.

Dak li ġara fil-passat irridu nirrimedjawh u għalhekk irridu naħsbu fil-possibilita' ta' berthing facilities u moorings f'inħawi oħra fit-Tramuntana, bħal Tas-Sliema.

Diġa' kellna xi applikazzjonijiet f'dan is-sens u jidher li hemm min għandu l- investiment lest u ma jagħmilx sens li noħolqu barriers lil min irid jinvesti.

Din hija xi ħaġa li għandha tiġi nnotata mill-Awtorita' Marittima.

GĦadni kemm smajt issa lill-Onor.

Anton Tabone.

L-ewwelnett ma nafx eżattament jekk kienx qed jiddiskuti l-Malta Maritime Authority jew inkella xi ħaġa oħra - naħseb li kellu f'moħħu l-Gozo Channel Co. Ltd., u jekk inhu hekk aħjar ma ddiskutiha xejn kemm għaliex ma konniex qegħdin niddiskutuha u wkoll għaliex il-Gozo Channel Co. Ltd. għal tikka ma tlifnihiex b'kollox! - imma ħalli nkompli fuq il-Malta Maritime Authority.

Xtaqt nagħmel kritika żgħira, u qed ngħid kritika żgħira għaliex ma fhimtx kif ġew ippreżentati ċerti dettalji dwar il-financial statements kif kienu f'Settembru tas-sena li għaddiet.

Ma nistax nifhem, per eżempju, kif f'paġna 6 qegħdin ngħidu li saret depreciation ta' 5% fuq il-bini.

Meta wieħed jitkellem fuq depreciation, jifhem li l-vetturi ta' kull sena jaqa' l-valur tagħhom imma ma nistax nifhem kif daħħalna depreciation ta' 5% fuq il-bini meta dan tah il-Gvern stess biex l-Awtorita' Marittima tkun tista' taħdem fih.

Forsi l-Ministru jew l-istess awtorita' 'l quddiem dan ikun jista' jispjegah.

F'paġna 8 imbagħad, għalkemm qegħdin nitkellmu dwar investments held as current assests li huma kompriżi f'fixed deposit accounts fil-banek lokali, m'għandniex figuri tagħhom.

Anke meta niġu biex nitkellmu dwar contingent liabilities, naħseb li rridu nkunu aktar ċari.

Hawnhekk qegħdin nagħmlu riferenza għal kawża waħda u qegħdin ngħidu li min qed jagħmel il-kawża kontra l-awtorita' qiegħed jikklejmja ammont ta' ¥21,680.

Imma jiena naħseb li wieħed irid isemmi anke damages li m'humiex ċari u jipprova jikkwantifikahom biex ir-rapport ikun ippreżentat b'ċertu dettali.

Il- bqija, fuq dan ma xtaqtx nagħmel iktar kummenti.

Nixtieq nagħmel riferenza issa għal xi emendi li naf li saru u li hemm bżonn li jidħlu fil-Merchant Shipping Act, biex inġibu l-liġi fl-istess binarju ma' dak li huwa mitlub mill-International Transport Federation.

Dan huwa importanti għall-iżvilupp tal-leġislatura tagħna u għall-iżvilupp ta' l-istess awtorita' fl-evoluzzjoni kontinwa tagħha.

Qed nirriferi għad- drittijiet tal-crew members tal-vapuri u għall-emendi dwar ir- reġistrazzjoni tal-vapuri.

Dawn għandhom jidħlu kemm jista' jkun malajr fil-Merchant Shipping Act, anke minħabba li jista' jkun li maż-żmien dawn l-emendi jiġu outdated.

Kif diġa' ntqal, f'dak li għandu x'jaqsam mar- reġistrazzjoni tal-vapuri erġajna rreġistrajna żieda, jiġifieri din hija a feather in the cap fil-mod kif qed titmexxa l-awtorita' imma rridu noqgħodu attenti li dan is-servizz li jipprovdi pajjiżna - li huwa minn ta' quddiem nett fid-dinja għal dak li huwa reġistrazzjoni tal-vapuri - inkomplu ntejbuh.

Sur President, m'hemm l-ebda dubju wkoll li l-awtorita' għandu jkollha dik li hija kuxjenza marittima.

Dan l-aħħar kelli x-xorti li nattendi workshop fil-Mauritius - taħt l-awspiċi tal-Commonwealth Parliamentary Association - fejn ġew diskussi diversi papers, fosthom l-action for the protection of the marine environment.

Kif nafu, il-legal notice 128 ta' l- 1997 titkellem dwar id-depożiti tal-waste u rubble, u bis-saħħa ta' din il- legal notice twaqqaf id-direttorat tal-waste management strategy.

Dan huwa direttorat li jiddetermina fejn għandhom jiġu mitfugħha l-wastes u, fost affarijiet oħra, qed jingħad li dan il-waste jista' jintefa' fil-baħar u għalhekk jiena naħseb li dwar dan wieħed irid jikkonsulta wkoll ma' l- Awtorita' Marittima u mal-ministru konċernat, f'dan il-każ l-Onor.

Debono Grech.

Meta naraw x'qiegħed jiġri f'pajjiżi oħrajn, ninnotaw li madwar 80% ta' dak kollu li jista' b'xi mod joħloq pollution fil-baħar jiġi minn deposits minn shores fil-viċin, mis-sewage u minn industrial discharge u minn affarijiet simili.

Issa, Sur President, il-Malta Maritime Authority mhux biss għandha ċerti regulatory powers imma hija a government agency u allura għandha tara li l- liġijiet tal-pajjiż f'dak li għandu x'jaqsam ma' deposits of waste u pollution of seas jiġu enforzati.

L-awtorita' trid tidħol ukoll f'dik li hija adherence għall-konvenzjonijiet internazzjonali, li ċertament sieħbi l- Onor. Sandro Schembri Adami se jitkellem fuqhom.

Fil-fatt, meta wieħed jara l-konvenzjonijiet li s'issa Malta rratifikat, naħseb li qegħdin pass lura.

Barra minn hekk, l-awtorita' trid tara kif nistgħu nibbenefikaw minn sħubija f'għaqdiet bħall-international maritime satellite organisation u trid tara wkoll x'inhuma l-obbligi internazzjonali tagħna.

Per eżempju, għandna l-obbligu li naraw li fl-ibħra territorjati tagħna ma jgħaddi xejn li jkun qed iġorr radioactive material.

F'dan is-sens għandna nieħdu l- eżempju tas-Solomon Islands li huma iżgħar minna bħala ġżejjer - għaliex lanqas daqs Għawdex ma fihom - imma li tant qajmu kuxjenza li kienu huma li ppromulgaw l-IMO Convention dwar radiated nuclear fuel.

Biex nagħlaq, Mr Speaker, ngħid li l-Awtorita' Marittima qiegħda turi lil dan il-Parlament li miexja fid-direzzjoni t-tajba, li qiegħda tagħmel dak kollu li huwa meħtieġ b'mod effikaċi, li qiegħda tagħti r-riżultati u li qiegħda tagħmel qliegħ aktar mis-snin ta' qabel.

U dan kollu jindika l- għaqal li miexi bih Gvern Laburista.

Nirringrazzjak, Sur President.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Sandro Schembri Adami.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Sur President, fir-realta' llum qegħdin nikkonformaw ma' l-obbligi tagħna taħt l-Att Nru. XVII ta' l-1991 illi waqqaf l-Awtorita' Marittima u qegħdin għal darb'oħra nitolbu l- approvazzjoni ta' dan il-Parlament għall-ħidma ta' awtorita' li tul is-snin kompliet taħdem b'għaqal u b'impenn biex tikkonsolida l-attivitajiet u l- inizjattivi tagħha, konsonanti mal-funzjonijiet u l-obbligi tagħha li jemerġu mill-istess Att.

Kif qal tajjeb il-kollega tiegħi l-Onor.

Anġlu Farrugia, dan ir-rapport fih innifsu huwa exemplum ta' kif awtorita' għandha taħdem b'mod li tagħti aktar emfasi fuq dik li hija introduzzjoni u implimentazzjoni ta' dawk il- miżuri li huma importanti biex ikollna futur u żvilupp aħjar f'dik li hija attivita' marittima.

Jekk inħarsu lejn il-qasam tal-cruise lining - li nispera li jkolli ftit ċans nidħol fih ukoll - insibu li din l-awtorita' qiegħda turi mpenn sħiħ.

Dan il-Gvern qiegħed jaħdem b'għaqal u b'serjeta' anke fejn tidħol is-sigurta' u l-adozzjoni ta' diversi regolamenti, fejn jidħol l-ispezzjonar fil-qasam kontra t-tniġġiż, u wkoll fil-monitoraġġ ta' dawk li huma standards ta' sigurta' fuq il-vapuri u fit-terminals fil- portijiet tagħna.

Meta nħarsu lejn ir-rapport u l-estimi, insibu wkoll li kien hemm tkomplija b'mod regolari fit-titjib u manutenzjoni ta' diversi lighthouses u dawk li huma navigational aids fl-ibħra u fil-portijiet tagħna.

Iżda biex ikollna suċċess żgur li jrid ikun hemm dak li huwa l- flag and port state control, xi ħaġa li dwarha l-IMO għandha pjanijiet għas- snin li ġejjin.

Il-ħidma ta' l-IMO semmiha anke l-Onor.

Farrugia u huwa unur għalina li nospitaw f'pajjiżna sede bħal din li tagħti lil pajjiżna avukati ta' fama li jkunu jistgħu jaħdmu f'dan il-qasam.

Sur President, l-Awtorita' Marittima m'hijiex xi gżira li trid taħdem għaliha waħedha imma trid topera fl-isfond wiesa' ta' forum internazzjonali u tara li nżommu paripassu ma' dak li qiegħed jiġri internazzjonalment billi naderixxu għall-konvenzjonijiet u regoli internazzjonali.

F'dan il- kontest żgur li nieħdu pjaċir nisimgħu lill-Ministru Debono Grech jitkellem dwar l-introduzzjoni ta' leġislazzjoni biex titjieb il-liġi marittima.

U l-għanijiet prinċipali se jkunu li jinħolqu opportunitajiet ġodda għat- tkabbir ta' dan il-qasam u li l-leġislazzjoni lokali tkun konformi mal- liġijiet internazzjonali bil-għan li s-sigurta', il-kwalita' tal-ħajja fuq il-baħar u l-ħarsien ta' l-ambjent marittimu jiġu żgurati.

L-Onor.

Farrugia semma' l-Merchant Shipping Act ta' l-1973.

Żgur li hemm bżonn isiru xi emendi għal din il-liġi u naf li diġa' għaddejja ħidma dwar dan.

Hemm il-ħsieb ukoll li nirratifikaw ir-Rome Convention li titkellem fuq the supression of unlawful acts at sea.

Huwa importanti ħafna li ssir ir-ratifika ta' dawn il-konvenzjonijiet imma jiena nistaqsi: Il- metodoloġija li rridu nadottaw hija metodoloġija li rridu nagħżlu aħna, jew hija metodoloġija li trid tkun konformi ma' dak illi l-IMO qiegħda tgħidilna?

Imbagħad jekk se nitkellmu dwar legislation developments, irridu naraw hux se jkollna dak li huwa multiple legislation.

Jiġifieri se nimxu biex nadottaw konvenzjoni b'konvenzjoni, jew se nieħdu blocks of legislation?

Dan qed ngħidu għaliex inti ma tistax tinkorpora leġislazzjoni li ssibha b'mod sporadiku f'areas oħrajn, jekk din ma tkunx konformi u konsonanti mas-sors minn fejn qiegħed teħodha.

Dan huwa qasam li jiena nagħmel lectures dwaru u, kif għidt lill-Ministru Debono Grech, lest li nagħti l-appoġġ tiegħi f'din il-ħidma.

M'iniex qed ngħid li għandu jkollna xi kodiċi tan-navigazzjoni jew li għandna nagħmlu subsidiary legislation imma qed ngħid li rridu nżommu paripassu ma' dak li qed jiġri fid-dinja, għaliex inkella se naqgħu lura.

Tajjeb li ngħidu, Sur President, li fl-1998 u l-1999 l-IMO se tkompli taħdem fuq żewġ għanjiet prinċipali, li huma t-titjib fis-sigurezza tat- trasport bil-baħar u ż-żamma ta' l-indafa fl-oċeani.

GĦalhekk qed ngħid li nistgħu naqgħu lura jekk ma nżommux ruħna aġġornati ma' dak li hemm fil- programm ta' l-IMO.

Fl-aħħar għaxar snin, quddiem l-IMO kien hemm diskussjonijiet anke dwar l-introduzzjoni ta' diversi miżuri preventivi u dwar it-tisħiħ tal-kontrolli, u nafu li wara diversi studji li saru t- tniġġiż miż-żejt naqas bi 80%.

Dan l-aħħar, studenta li ggradwat fil-liġi għamlet teżi preċiżament fuq il-maritime pollution u ħadet in konsiderazzjoni dak illi l-IMO qiegħda tipproġetta.

U jekk l-Awtorita' Marittima tagħna - li hija awtorita' li taħdem, għandha chairman li huwa ben vist mill-ħaddiema, li jaf l-affarijiet tiegħu, li għandu r-rieda u nittama l-ħila li jkun jista' jimxi f'din id-direzzjoni - m'hijiex se tagħmel l-istess, allura m'hijiex se tkun tista' tindirizza dawn l-issues ambjentali.

Il-MARPOL Convention, per eżempju, diversi drabi tiġi diskussa f'fora internazzjonali.

Allura kif meta niġu hawnhekk, noqogħdu nisimgħu fuq il-Gozo Channel Co. Ltd!

Dawn xi ħmerijiet huma!

Dan huwa ħela ta' ħin ta' dan il-Parlament meta qegħdin niddiskutu issue daqshekk importanti.

Inkella nisimgħu lill-kollega tiegħi tan-naħa l-oħra jagħmel ħafna ripetizzjoni ad nauseam u mbagħad lilek, Sur President, ma takx il-ħin biex titkellem meta żgur kellek ħafna u ħafna fuqhiex titkellem mill-aspett soċjali!

Dawn ukoll huma affarijiet li rridu nindirizzawhom imma ħalli nkompli issa fuq is-suġġett tal-lum.

L-Onor.

Debono Grech tkellem dwar l-international safety management code li se jkun introdott fuq medda ta' żmien wara Lulju ta' l-1998.

Huwa tajjeb li pajjiżna huwa konxju ta' dan il-kodiċi imma xi preparazzjonijiet qegħdin isiru?

Tajjeb ukoll li nissensibilizzaw l-opinjoni pubblika u nkunu nafu fuqhiex qegħdin nitkellmu.

Nistaqsi wkoll: Il-parteċipazzjoni tagħna fl-IMO qiegħda tkun konformi ma' l-għanijiet u l-objettivi li l- Awtorita' Marittima ġiet imwaqqfa għalihom?

Dan l-aħħar fuq inizjattiva personali tlajt biex nagħmel riċerka in konnessjoni ma' studji tiegħi u naf li bħalissa l-issue hija l-possibbilta' ta' an international convention of the standards of training, certification and watchkeeping for seafarers.

Fil-fatt f'Luisiana se jsir seminar fuq dan l-issue.

Issa aħna pajjiż li mhux biss nispikkaw strateġikament imma għandna wkoll sede li tħejji avukati f'dan il-qasam.

Imma nafu fejn sejrin f'dan il-qasam?

L-IMO titkellem ukoll dwar koperazzjoni teknoloġika u sigurta' tan- navigazzjoni.

Din hija xi ħaġa li l-Awtorita' Marittima ġustament qiegħda tinsisti dwarha imma jeħtieġ li tiġi żgurata aktar effiċjenza fl- operazzjonijiet ta' tiftix u ta' salvataġġ u dwar sigurta' fit-trasport tal- merkanzija.

Jeħtieġ li niffokaw fuq l-iżvilupp ta' liġijiet internazzjonali li jitrattaw is-sigurta' finanzjarja, il-kumpens għat- tniġġiż mill-vapuri, it-tneħħija ta' vapuri mgħarrqa minn qiegħ il-baħar u kwestjonijiet fejn nidħlu fil-liability regime ta' dak li huwa marittimu globali.

Imma jekk se niddeċiedu li nimxu paripassu fuq il-linji ta' l-IMO u ngħidu li rridu aktar tisħiħ taż-żamma ta' l-istandards ta' l-IMO mill- pajjiżi reġistraturi, irridu naraw li jkun hemm aktar implimentazzjoni ta' leġislazzjoni li tkun verament bżonnjuża u effikaċi.

Irid ikun hemm ukoll ftehim ċar tal-konnessjoni bejn il-kawżi ta' inċidenti u dik li hija d- dimensjoni umana.

Irridu naraw aktar tisħiħ effettiv fl-implimentazzjoni f'dawk li huma conventions kif ukoll żvilupp ta' strument globali li testendi l-iskop ta' dawn l-istess conventions biex naraw fejn jeżistu sustanzi perikolużi u tossiċi.

Fil-leġislatura li għaddiet, approvajna l- Law of the Sea u għidna li rridu nitkellmu dwar marine scientific research imma mbagħad ma sar l-ebda enforcement.

Pero' aktar minn hekk irridu naraw li jkun hemm enforcement ta' din il-konvenzjoni dwar sustanzi perikolużi u tossiċi li qed nagħmel riferenza għaliha.

Inkella għal xejn nitkellmu fuq kif se nħarsu l-ibħra territorjali tagħna.

Sur President, jeħtieġ li nitkellmu wkoll dwar dak illi huwa a new marine pollution act u dak li huwa l-marine environment b'ċertu responsabbilta'.

Jiena nieħu pjaċir nara li l-inċidenti fil-baħar naqsu imma meta llum nitkellmu fuq il-baħar ma nitkellmux fuq il-mare clausum u l-mare liberum.

Dan il-konċett jispiċċa meta titkellem internazzjonalment u għalhekk irridu niżguraw li fit-12-il mil nawtiku ta' baħar territorjali tagħna jkun hemm innocent passage u li l-Law of the Sea tiġi osservata.

Sur President, jiena m'iniex se noqgħod nitkellem fil-vojt, kif kien hawn min tkellem fil-vojt, u nixtieq nagħlaq billi nawgura ħidma bil-għaqal lill- Awtorita' Marittima, taħt it-tmexxija ta' Dr. E. Woods, bl-għajnuna tal- ministru, bħalma kellha fil-passat.

Aħna għandna naraw li nagħtu l- approvazzjoni tagħna għall-ħidma tagħha bit-tama li dawn li l-affarijiet li qegħdin insemmu jkunu jistgħu jiġu mplimentati mhux għall-ġid tagħna imma għall-ġid ta' pajjiżna li anke f'dan il-qasam jagħmlilna unur.

Grazzi.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) La m'hawnx aktar rimarki nistieden lill-Ministru Debono Grech jgħaddi għall- winding-up.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Sur President, jiena smajt bl-attenzjoni kollha lill-kollega tiegħi minn din in-naħa u wkoll min-naħa l-oħra, u nista' ngħid li t-teżi li l-Awtorita' Marittima ħadniha verġni u qisu ma ġara xejn huwa ħafna 'l bogħod mill-verita'.

Biżżejjed ngħid li fl-1996 il-bord tad-diretturi ltaqa' biss tliet darbiet, u din is-sena l-bord il-ġdid ltaqa' 11-il darba.

Forsi jkun hemm min jistaqsi dan x'għandu x'jaqsam imma dan għandu x'jaqsam ħafna għaliex, kif qal tajjeb il-kollega tiegħi l- Onor. Schembri Adami, meta tiġi biex tmexxi awtorita' ma tistax tiltaqa' tliet darbiet biss u qisu ma ġara xejn.

Fil-bord preżenti hemm membri li kienu hemm qabel u li ħadmu ħafna u meta jiena kont għidt li sibt it-taħwid jafu li ma kontx qed ngħid għalihom għax semmejt min ħallieli t-taħwid.

Jekk irridu nkunu onesti magħna nfusna rridu nammettu li dak iż-żmien il- parti l-kbira tax-xogħol ma kenitx issir mill-bord imma minn bniedem wieħed li kien jgħaffeġ kollox waħdu.

Jien qatt ma stħajt l-iswed ngħidlu iswed u l-abjad ngħidlu abjad u jiddispjaċini meta xi ħadd jipprova jimmislijdja lill-Kamra.

Id-diretturi li kienu in charge mid-direttorati ħadmu ħafna u għadhom jaħdmu ħafna.

Kieku ma ħadmux, l-Awtorita' Marittima kont insibha aktar imfarrka milli sibtha!

Sieħbi l-Onor.

Sandro Schembri Adami qal tajjeb li kien hawn min inħela fuq il-Gozo Channel Co. Ltd.

Imbagħad l-Onor.

Tabone ġie jibki - forsi għamillu d-deni l-baħar! - li l-Gvern Laburista m'għamel xejn.

Għalhekk ħsibt li nagħmel tajjeb li nfakkru f'dak li ħallielna Gvern Nazzjonalista.

L-unika ħaġa li għamel il-Partit Nazzjonalista fl-Imġarr, GĦawdex, huwa li xtara gabbana, għamel festa għaliex xtara din il-gabbana u waħħal irħama li tgħid li l-port ta' l-Imġarr beda jinbena qabel ma tela' l-Gvern Laburista.

Imma dan m'hu veru xejn għaliex kulma kien għamel il-mibki Dr George Borg Olivier kien li poġġa ġebla.

Allura dan kollu gideb.

Fil-fatt meta tela' Gvern Laburista ma kien għadu beda xejn u tant sibna ħmieġ li lil tas- Socomar konna tfajnihom il-ħabs bil-kuntrattur b'kollox.

Il-verita' hija li l-moll ta' l-Imġarr beda jinbena fi żmien Gvern Laburista, f'Diċembru ta' l-1971 u tlesta wkoll fi żmien Gvern Laburista.

Jiġifieri kulma għamel il-Gvern Nazzjonalista f'Għawdex huwa li għamel din il-gabbana u waħħal irħama.

Allura dan kollu gideb.

U issa qed jiġi l-Onor.

Tabone u jgħidilna li hemm bżonn ngħaġġlu!

Lill-Onor.

Tabone nerġa' nfakkru li lejliet l-aħħar elezzjoni aħna sibna kuntratt ma' wiċċna għall-bini ta' tliet vapuri imma dwar il-moll ma sibna xejn.

Dan issa ħaditu f'idejha l-Maritime Authority u għalkemm kien sar studju mill-Gozo Channel Co. Ltd., li kienet ħarġet il-flus għal xejn għaliex dak l-istudju kienet diġa' għamlitu l-Maritime Authority, issa x- xogħol miexu.

GĦalhekk ma nkomplux nigdbu fuq dawn l-affarijiet.

Dan kollu gideb.

(Interruzzjonijiet) Sur President, jiena ma nterrompejt lil ħadd.

Jiena daqshekk se ngħid fuq il-Gozo Channel Co. Ltd.

(Interruzzjonijiet) Oqgħod bil-qiegħda!

Imbagħad għidli darba oħra!

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Anton Tabone, on a personal explanation.

ONOR.

ANTON TABONE: Il-Ministru qed jattribwixxi li jiena kont qed nigdeb meta kont qed nitkellem.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Iva, kont qed tigdeb.

ONOR.

ANTON TABONE: Sur President, jiena nitlob il-protezzjoni tiegħek u nitlob lis-Sedja tordna lill-Ministru sabiex jirtira dan id-diskors.

(Interruzzjonijiet) X'jiġifieri tgħid li qed nigdeb u nħallik tgħid!

Mhux sew.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Iva, qed tigdeb.

Oqgħod bil-qiegħda.

Jekk m'intix tigdeb, allura ma taf xejn fuq il-Gozo Channel Co. Ltd!

ONOR.

ANTON TABONE: Sur President, jiena nitlob li l-Ministru jirtira dan id-diskors.

(Interruzzjonijiet) Huwa li qed jigdeb u qed jattribwixxi dak li qal lili.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena m'jien se nirtira xejn.

Jekk ma kienx qed jibdeb, sieħbi kompliċi fil-ħmieġ li hemm fil-Gozo Channel Co. Ltd.

(Interruzzjonijiet) Inti oqgħod bil-qiegħda!

Imbagħad ngħidlek fejn hemm il-ħmieġ!

THE DEPUTY SPEAKER: Jekk jogħġobkom, inkunu eżatti fid-diskors tagħna.

Kompli Onor. Debono Grech.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Inti titkellimx fuq il-Gozo Channel Co. Ltd. għaliex ma tifhem xejn!

THE DEPUTY SPEAKER: Inġibu rispett lejn xulxin għax imbagħad jinqalgħu l- battibekki.

Kompli Onor. Debono Grech.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jekk irid jieħu aġġornament.

GĦidlu joqgħod bil- qiegħda, Sur President.

(Interruzzjonijiet) Jien ma tantx nagħti kasu.

Dak li għidt għandi biex nissostanzjah u meta niġu għall-Gozo Channel Co. Ltd. nitkellmu u mbagħad ngħidu xi ħmieġ sibna.

Sur President, meta l-Awtorita' Marittima ħadet over sibna t-taħwid, u dan huwa veru, jgħidu x'jgħidu tan-naħa l-oħra.

U huwa bis-saħħa taċ- chairman il-ġdid u l-bord il-ġdid li pprovajna niddrittaw dak li sibna.

Kif intqal diġa', kull sena konna nisimgħu li għall-moll il-ġdid, jiġifieri d-deep water quay, kien hemm ivvotati l-flus.

Ġieli ssemmiet is-somma ta' ¥900,000 u ġieli ssemmiet ukoll is-somma ta' ¥1 miljun u xi ħaġa fuqha biex nixtru crane imma dan il-crane ma nxtara qatt.

Fil-fatt, meta ġejna biex nagħmlu l-moll, kont nippretendi li dan il-crane nsibu hemm imma minn dan kollu ma sibt xejn.

L-Awtorita' Marittima għamlet passi ta' ġgant u mhux biss għaliex komplejna nsaħħu u nibnu, kif qalu l-kollegi tan-naħa l-oħra, għaliex kien hemm affarijiet li bilfors ridna nirranġawhom.

Ħaġa oħra li ħadet taħt idejha l-Awtorita' Marittima flimkien mal- ministeru ta' l-edukazzjoni hija l-iskola marittima.

Din l-iskola sibniha fi stat tal-biki u kieku ma kienx hemm nies ta' l-affari tagħhom li mexxewha, kienet tispiċċa.

Imma, kif qed ngħid, l-Awtorita' Marittima flimkien mal-ministeru ta' l-edukazzjoni ħaditha taħt idejha u qegħdin nirriorganizzawha.

Kif qal sieħbi l-Onor.

Schembri Adami, id-diretturi u l- membri ta' l-Awtorita' Marittima jattendu seminars u konferenzi u huwa bis- saħħa ta' dawn in-nies li saru tliet konferenzi u anke seminar hawn Malta stess.

Anke l-barranin li niltaqgħu magħhom ifaħħru x-xogħol li qiegħda tagħmel din l-awtorita' u tajjeb li ngħid ukoll li bis-saħħa tagħha għandna spettorat f'ħafna pajjiżi.

Kif qal sieħbi l-Onor.

Censu Galea, huwa tajjeb li żidna t-tunnellaġġ imma aħna ġelużi għall-bandiera Maltija u ma rridux il-kwantita' imma l- kwalita'.

U għaliex irridu l-kwalita' u mhux il-kwantita'?

Għaliex jekk xi darba l-bandiera Maltija taqa' f'livelli baxxi, ħadd ma jibda jagħti kasha.

Aħna ma rridux li l-bandiera Maltija ssir flag of convenience għaliex meta l-bandiera tagħna taqa' f'dawn il-livelli ma nkunux nistgħu niġbruha.

U huwa proprju għaliex il-bandiera tagħna hija s-sitt waħda fid- dinja li qed ikollna ħafna ħsara minn pajjiżi kbar għaliex tiġihom l-għira li pajjiż żgħir bħal tagħna għandu awtorita' marittima b'direttorat organizzat tajjeb.

Il-pajjiżi li l-iktar qegħdin jagħmlulna ħsara huma l- pajjiżi Ewropej għaliex ma jistgħux jifhmu kif pajjiż żgħir bħal tagħna għandu flotta daqshekk kbira.

Dan għaliex dak li bniet l-Awtorita' Marittima ma bnitux fuq iċ-ċajt imma bnietu fuq is-serjeta' għaliex din is- sena kien hemm ħafna vapuri li ġew deregistered.

Fil-fatt, meta jkollna rapporti aħna nieħdu l-passi u min ma jkunx irid joqgħod għar-regolamenti jiġi deregistered.

GĦalhekk illum qegħdin niġu rrispettati u għalhekk lin- nies b'esperjenza li nibagħtu f'konvenzjonijiet barranin jagħmlulna unur.

GĦalhekk aħna ma' l-IMO stmati ħafna għaliex jafu li aħna nies serji u dan huwa unur għalina u għall-Awtorita' Marittima.

Jekk niġu għall-kwestjoni tal-yachts, aħna għidna li se nibnu yacht marina ġdida n-naħa tat-Tlett Ibliet.

F'dan il-proġett ħadmet kemm l- Awtorita' Marittima u kif ukoll il-ministeru tat-turiżmu, il-ministeru responsabbli mill-ambjent u l-ministeru responsabbli mill-kunsilli lokali sabiex dak li nagħmlu nagħmluh suret in-nies.

Fil-fatt il-pjanti diġa' saru u qegħdin fil-fażi finali sabiex jinbeda x-xogħol imma għalkemm l- Awtorita' Marittima se tkun ir-regolatur, din il-yacht marina se tkun f'idejn il-privat għaliex inħossu li b'hekk inkunu qegħdin noħolqu xi ħaġa denja għal pajjiżna.

Rigward is-sea passenger terminal, irrid ngħid li sibna ħafna affarijiet fuq il-karti imma ma sibna l-ebda fondi.

U inutli noqogħdu ngħidu li l- Awtorita' Marittima se titlef minn hawn u taqla' minn hemm.

Aħna nħobbu nkunu raġonevoli u konservattivi u ma ngħidux li se naqilgħu ¥3 miljun u mbagħad ma nsibu xejn!

Imma x-xogħol li wettqet l-Awtorita' Marittima din is-sena uriena li kien xogħol serju u tajjeb għaliex kellha aktar profitti.

Sur President, aħna għidna wkoll li m'aħniex se nħallu aktar li jkun hawn opri tal-baħar li la jkunu rreġistrati u lanqas covered b'insurance.

L- Awtorita' Marittima trid iġġib lil kulħadd għall-ordni għaliex, kif qal sieħbi l-Onor.

Schembri Adami jekk ma jkollniex regolamenti li jorbtu inutli nattendu konferenzi internazzjonali.

GĦalhekk qegħdin naħdmu sabiex is-sena li ġejja nressqu emendi għal-liġijiet li għandna, li ħafna minnhom huma antiki u ma jiswew xejn.

L-Awtorita' Marittima trid tidħol ukoll fil-kwestjoni tal-pollution tal- baħar.

GĦalhekk ukoll ħadmet ħafna fit-tindif tal-Menqa Basin u Jetties Wharf u mhux se nħallu iktar li hemmhekk jibqgħu jintefgħu dgħajjes, jegħrqu u jħammġu.

Dan it-tindif naħsbu li jkun lest sa Ġunju li ġej u allura dan ikun jista' jintuża.

Nerġa' ngħid, aħna m'hu se nħallu lil ħadd iktar iħammeġ il-port tagħna.

L-Awtorita' Marittima kompliet ukoll bis-civil engineering works għat- tiswija ta' Laboratory Wharf u Ras Ħanżir Wharf.

Dan il-proġett beda sena ilu u lestejnih fil-bidu ta' din is-sena.

Sar ukoll xogħol ta' estenzjoni tal-ħajt quddiem Pinto Wharf u general refurbishing ta' l-ex-gas works open storage fil-Marsa.

Irranġajna wkoll id-disinni tal-mollijiet li għandna lesti għaċ-Ċirkewwa u għall-Imġarr u fil-fatt ix-xogħlijiet se jibdew fil- futur qarib għaliex il-kuntrattur li ħa t-tender ma kienx kapaċi jkompli x- xogħol u għalhekk l-awtorita' ħadet passi mmedjati biex dawn l-affarijiet jiġu rranġati.

Nixtieq ngħid ukoll, Madam Speaker, li minkejja li min-naħa l-oħra jgħidu li kellhom ħafna proġetti, aħna ma sibna l-ebda flus ivvotati għalihom imma bil-għaqal ta' l-Awtorita' Marittima rnexxielna niġbru dawn il-flus.

Madam Speaker, nixtieq li kelli aktar ħin ħalli nsemmi aktar xogħlijiet li għamlet l-Awtorita' Marittima pero' qabel nagħlaq nixtieq nirringrazzja liċ-chairman, lill-bord u lill-ħaddiema kollha li lkoll ħadmu u taw sehemhom din is-sena.

Dan ix-xogħol ta' l-Awtorita' Marittima ta l-frott pero' nawguralha li s-sena li ġejja jkollna aktar suċċessi.

Grazzi.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-mistoqsija hija li l-Kamra tapprova l-Estimi ta' Dħul u Nfiq ta' l-Awtorita' Marittima ta' Malta għas-sena 1997/1998.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MADAM SPEAKER: Il-votazzjoni tittieħed minn hawn u 20 minuta oħra.

Fid-9.00 p.m. is-seduta ġiet sospiża u rriżumiet 20 minuta wara.

MADAM SPEAKER: Se nerġa' npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi li l- Kamra tapprova l-Estimi tad-Dħul u Nfiq ta' l-Awtorita' Marittima ta' Malta għas-sena 1997/1998.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

VOTAZZJONI NRU.

FAVUR : 35

L-Onor.

|Abela Carmelo|Farrugia Noel | |Abela Joseph |Grech Edwin | |Agius Chris |Gulia Gavin | |Attard |Herrera Jose' | |Montalto John| | |Bartolo |Mangion Charles | |Evarist | | |Borg Karmenu |Mintoff Dom | |Brincat Leo |Mizzi Joe | |Buhagiar |Pace Bertu | |Charles | | |Buhagiar |Portelli Alfred | |Louis | | |Camilleri |Refalo Anton | |Maria | | |Cardona Chris|Sant Alfred | |Chircop Karl |Sceberras Trigona Alex | |Cilia Joe |Schembri Adami Sandro | |Dalli Helena |Spiteri Lino | |Debono Grech |Vassallo Adrian | |Joe | | |Farrugia |Vella George | |Anglu | | |Farrugia Joe |Vella Karmenu | |Farrugia | | |Michael | |

KONTRA : 31

L-Onor. | | | |Abela Tony |Gatt Austin | |Agius Francis|Gonzi Lawrence | |Bonnici Josef|Hyzler George | |Bonnici |Mifsud Bonnici Antoine | |Michael | | |Borg Joe |Mugliett Jesmond | |Borg Tonio |Muscat Claude | |Cassar Joe |Muscat Richard | |D'Amato Helen|Psaila Savona Joe | |De Marco |Pullicino George | |Guido | | |Debono |Pullicino Orlando Jeffrey | |Giovanna | | |Deguara Louis|Refalo Michael | |Farrugia Jean|Tabone Anton | |Pierre | | |Fenech Adami |Vella John | |Eddie | | |Frendo |Zammit Ninu | |Michael | | |Galea Censu |Zammit Dimech Francis | |Galea Louis | | | | |

Il-mozzjoni għaddiet u l-Estimi ta' Dħul u Nfiq ta' l-Awtorita' Marittima ta' Malta għas-sena finanzjarja mill-1 ta' Ottubru 1997 sat-30 ta' Settembru 1998 u l-Estimi Supplimentari għas-sena finanzjarja 1996/1997 skond l-Att XVII ta' l-1991 dwar l-Awtorita' Marittima ta' Malta ġew approvati.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Mizzi, jekk jogħġbu, iressaq l-Aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

JOE MIZZI: Nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar it-Tnejn, 26 ta' Jannar fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Mozzjonijiet

Mozzjoni għall-approvazzjoni ta' l-Ombudsplan għas-sena 1997/98

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Dazju tas-Sisa (Emenda Nru 3) - it-Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar l-Assigurazzjoni ta' Vetturi tal-Mutur għar-Riskji ta' Terzi Persuni - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar Brokers fl-Assigurazzjoni u Intermedjarji oħra - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Tribunal għal Talbiet Żgħar - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar Servizzi tat-Turiżmu għal Malta - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar is-Sigurta' fl-Ajruportijiet u fl-Avjazzjoni Ċivili - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni Ċivili - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Ħabs - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Forzi tal-Pulizija ta' Malta - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Dazju tas-Sisa (Emenda Nru 4) - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Taxxa tar-Reġistrazzjoni ta' Vetturi bil-Mutur (Emenda Nru 3) - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi kontra l-Korruzzjoni - it-Tieni Qari (Kont);

Riżoluzzjoni tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni dwar Malta u l-Unjoni Ewropea - Kontinwazzjoni; u

Xi aġenda oħra li tista' tiġi komunikata aktar tard.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Professjoni Medika u l- Professjonijiet li għandhom x'jaqsmu magħha - Kumitat Permanenti

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Amministrazzjoni tat-Taxxa - Kumitat Permanenti

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar ir-Regolament tat-Traffiku (Emenda Nru 2) - Kumitat Permanenti

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Lottu Pubbliku - Kumitat Permanenti

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Pools tal-Gvern Malti fuq il- Logħob - Kumitat Permanenti

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali (Emenda Nru 2) - Kumitat Permanenti

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

George Hyzler.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Grazzi, Madam Speaker.

F'dan l-aġġornament xtaqt ngħid xi ħaġa fuq policy li ħarġet ftit taż-żmien ilu dwar fondi kummerċjali tal-gvern mogħtija b'ċens lill-individwi, liema policy qiegħda taħseb biex din il-konċessjoni enfitewtika tiġi mtawla.

L-ewwel kumment li xtaqt nagħmel huwa li dawn il-policies għandhom ikollhom il-pubbliċita'.

M'huwiex sewwa li noħorġu policies li ma jkun jaf bihom ħadd, qishom xi ħaġa sigrieta jew xi ħaġa miżuma bejn erba' min-nies biss, u ssir taf bihom jew għaliex tindaga jew b'kumbinazzjoni, jew għaliex jgħidlek xi ħadd bihom.

Jiena naf li fi żmien amministrazzjonijiet preċedenti kienu jeżistu policies bħal dawn u għal diversi raġunijiet - anke minħabba ċerta kritika li attiraw - kienu ġew sospiżi.

Din il-policy staqsieni parir dwarha klijent imma, kif qed ngħid, anke jiena kont sorpriż bl-eżistenza tagħha.

Irrid ngħid li qabel ma bdejt dan id-diskors - għaliex din ġiet f'idejja illum stess - kellimt lill-Ministru Buhagiar, li ġentilment qalli li din il-policy ħarġet f'April tas-sena l-oħra, għaliex lanqas id-data ma kien hemm fuq l-istess dokument.

GĦalhekk qed ngħid li meta jkun hawn dawn it-tip ta' offerti u konċessjonijiet il-pubbliku għandu jkun mgħarraf.

GĦaliex m'huwiex sewwa li jien immur għand il-Gvern biex inġedded il-konċessjoni enfitewtika fuq il-ħanut li għandi u ta' ħdejja li wkoll għandu ħanut ma jkunx jaf li jista' jagħmel l-istess ħaġa.

Din il-policy tgħid li l-enfitewta għandu d-dritt jiddeċiedi hu l-ammont ta' goodwill, ta' improvements u ta' furniture and fittings li jkun qed jippretendi kemm-il darba din il-konċessjoni tinħareġ għall-pubbliku, liema ammont għandu jiġi audited b'ċertifikat minn awditur u aċċettat mill-Gvern.

X'ifisser dan?

Dan ifisser li min jinteressah joħroġ il-post tiegħu għat- tender, ikollu d-dritt jistabbilixxi s-somma ta' kemm ħaqqu bħala goodwill eċċ. pero' din is-somma ma tistax tkun somma fantastika għaliex trid tiġi audited u aċċettata mill-Gvern.

U jekk kemm-il darba din il-figura tiġi aċċettata mill-Gvern, l-enfitewta jobbliga ruħu li meta joħroġ it-tender iċedi l-kuntratt li għandu.

F'dawn iċ-ċirkostanzi, dan mhux biss jingħata r-right of first refusal imma jista' jagħti jew jittrasferixxi r-right of first refusal lil terz li hu stess jintroduċi fuq il-ftehim mal-Gvern.

Forsi tistaqsu: Allura x'hemm differenti mill-policies l-antiki ta' żmien il-Gvern Nazzjonalista?

Jekk m'iniex sejjer żball, fi żmien Gvern Nazzjonalista l-policies kienu tali li meta inti toffri l-post tiegħek lill-Gvern, tobbliga ruħek li tħallas 10% ta' dan il-goodwill lill-Gvern.

GĦalhekk il-Gvern li għandu din il-proprjeta' - li sa ċertu punt hija mejta, fis-sens li qiegħda b'xi ċens antik ta' ammont żgħir - għandu l-vantaġġ li se jieħu 10% tal-goodwill plus li se jogħla ċ-ċens.

Issa hawnhekk qegħdin ngħidu li l-minimum li jista' jieħu l-Gvern f'konċessjonijiet li fadlilhom għaxar snin jew iżjed huwa 50%, jekk għandhom bejn ħames snin u għaxar snin jieħu 70% u jekk għandhom inqas minn ħames snin jieħu 90%.

Imma jiena, bir-rispett kollu, għandi dubji serji kemm din hija prattika u kemm se tħajjar nies li jiżviluppaw il-proprjetajiet tagħhom għaliex l-idea li tmur għand il-Gvern u tagħtih 90% tal-goodwill talli jagħtik ir-right of first refusal m'hi se tħajjar lil ħadd.

Fil-fatt, jekk m'iniex sejjer żball, kien hemm żewġ kumpanniji biss li użaw din it-tip ta' proċedura.

Jidher li hemm il-ħsieb, Madam Speaker, li din tkun marbuta ma' l- intenzjoni li tiżviluppa l-proprjeta'.

GĦalhekk qegħdin ngħidu li meta jsir ir-renewal, il-konċessjoni għandha tiżdied għal 25 sena jekk l- iżvilupp huwa ta' inqas minn ¥150,000; għal 45 sena jekk l-iżvilupp huwa ta' iktar minn ¥150,000 u inqas minn ¥350,000; u sa 65 sena jekk l- improvements jeċċedu t-¥350,000.

Jiġifieri għalkemm jidher li l-ħsieb huwa li tinkorraġġixxi l-enfitewti biex jiżviluppaw il-proprjeta', bir-rispett kollu, il-fatt li jistgħu jieħdu extension ta' 25 sena, anke jekk jagħmlu żvilupp ta' ¥1, m'huwiex se jwassal biex nilħqu l-iskop tal-liġi.

Qegħdin ngħidu wkoll li ċ-ċens jista' jiġi miżjud kull ħames snin b'20%, biżżejjed biex wieħed jaqta' qalbu f'kontest ta' right of first refusal fejn iċ-ċens jista' jkun pjuttost għoli.

Qed ngħid li wieħed jista' jaqta' qalbu għaliex hawnhekk m'aħniex nirriferu għal persuni li se jkunu ħadu ċ- ċens għall-ewwel darba imma qegħdin nirriferu għal nies li ilhom iħaddmu n- negozju u ilhom irawmu l-post għal żmien twil u għalhekk aħna bħala pajjiż għandna interess li ngħinuhom biex jiżviluppaw din il-proprjeta'.

Jiena għalhekk qed ngħid li dawn il-kondizzjonijiet kif inhuma ppubblikati m'humiex se jgħinu lil dawn l-individwi biex jiżviluppaw il-proprjeta' tagħhom għaliex huma projbittivi.

U jekk xi ħadd jiġi għandi, jiena bħala avukat ngħidlu biex jibqa' kif inhu u ma jmiss xejn għaliex ma jaqbillux, kif fil-fatt kont kostrett li ngħid lill-persuna li kellmitni.

Hawn ukoll il-limitazzjoni li ma tistax tittrasferixxi u tikri x-shares kemm-il darba tkun kumpannija.

Imma dan jagħmel sens?

Jekk qegħdin nitkellmu fuq ċens, kumpannija ma tistax tittrasferixxi x-shares?

Hawn ukoll projbizzjoni tal-kera tax-shares.

Ta' min jgħid li normalment fiċ- ċens ma ssibx dawn it-tip ta' restrictions iżda aħna qegħdin indaħħluhom hawnhekk biex inżommu kontroll assolut fuq il-proprjeta' meta nafu li aktar jagħmel sens li n-negozju nħalluh liberu li jiżviluppa.

Hemm ukoll l- obbligu li ma ma jkunx hemm tibdil fin-natura tan-negozju, imma lanqas din m'hi kondizzjoni li normalment issib fi ċnus kummerċjali.

Punt ieħor huwa li din il-konċessjoni tista' tingħata biss jekk kemm-il darba ċ-ċens oriġinali għadu qed jitgawda mill-utilista oriġinali jew mis-suċċessuri tiegħu.

Issa jekk induru dawra mal-Belt - biex ma mmorux 'il bogħod ħafna - insibu li probabbilment tliet kwarti tal-ħwienet huma proprjeta' tal- gvern mogħtijin b'kera.

U din il-kera għaddiet l-idejn xi elf darba, hemm agreements sigrieti u agreements fuq agreements u ħadd ma jaf eżattament x'inhi l-pożizzjoni tiegħu.

Allura la għandna ċ-ċans li nirregolarizzaw din il-pożizzjoni, għaliex m'hu fl-interess ta' ħadd li jibqa' dan it- taħwid u dawn it-tip ta' ftehim sigrieti ....

Per eżempju, inti tista' tmur f'ħanut mikri mingħand il-gvern, issib li l-persuna li qiegħda hemm ġew m'għandha x'taqsam xejn mal-gvern imma ladarba l-gvern ma jkeċċi lil ħadd kulħadd jagħmel agreements fuq agreements fuq il-bażi li l-gvern ma jkeċċi lil ħadd!

Jiena ngħid li m'għandniex għalfejn nibqgħu nibbażaw fuq dawn ir-raġunijiet storiċi imma għandna nagħmlu policies suret in-nies u li jħajru lill-inkwilini - għax apparti l-konċessjonijiet enfitewtiċi hemm skema għall-kirijiet li wkoll ma tħajrek assolutament xejn - jiżviluppaw il-proprjeta' tagħhom.

Madam Speaker, li qed ngħid jiena huwa li għandna noħolqu skemi li bihom inħajru lill-individwi biex iwellu n-negozju jekk m'humiex kapaċi jmexxuh huma, għaliex fl-aħħar mill-aħħar il-proprjeta' tal- gvern għandna namministrawha daqs li kieku hija l-proprjeta' tagħna.

Jekk jiena s-sid, għandi l-interess li l-proprjeta' tiġi żviluppata b'mod tajjeb imma jekk jiena l-gvern għandi interess ikbar għaliex dik il-proprjeta' trid tiġi żviluppata fil-kontest ta' l-ekonomija in ġenerali.

Madam Speaker, jiena nagħlaq billi nappella lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni biex ikompli jwessa' dawn l-iskemi għaliex m'hu fl- interess ta' ħadd li nibqgħu nduru fit-toroq tal-Belt u naraw ħwienet, imħażen u kirijiet antiki magħluqin.

GĦandna nagħmlu skemi li bihom ninkorraġġixxu li dawn l-areas jiġu żviluppati kemm għall-benefiċċju ta' dawn in-nies u għall-ekonomija in ġenerali.

Grazzi.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Jesmond Mugliett.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Madam Speaker, dan il-Gvern tela' bl-għajta li jkun Gvern Laburista ġdid, modern u trasparenti.

Ħafna nies immaġinaw u anke stennew li se jkollna sistema ta' tmexxija ġdida u ħasbu li se jkollna gvern li jfittex u jagħmel studji kif suppost biex imbagħad jibbaża l-ħidma u l-ippjanar tiegħu fuq dawk l-istudji.

Fil-fatt, għall-ewwel ftit ġimgħat ta' dan il-Gvern Laburista ġdid, ġew ikkummissjonati numru ta' rapporti fid-diversi setturi u korporazzjonijiet u kulħadd kien qed jaħseb li dan il-Gvern se jibda jagħmel xi ħaġa bis- serjeta'.

Iżda beda jidher ċar li l-intenzjoni wara dawn ir-rapporti ma kenitx li joħorġu l-fatti kif inhuma u li ssir riċerka xjentifika - din hija l-buzz-word li qed nużaw illum - imma li joħorġu konklużjonijiet li jakkomodaw dak li ried jgħid il-Gvern f'dawk il-ġranet.

Wara li għaddiet din l-ewwel mewġa ta' rapporti, il-Gvern Laburista beda dieħel sew fit- tmexxija tal-pajjiż u ried ikun konformi mal-wegħda prinċipali li għamel fl- elezzjoni li jbiddel is-sistema ta' tassazzjoni tal-pajjiż, jiġifieri jneħħi l-VAT u jbiddilha f'sistema ta' taxxi ta' dazju u sisa.

Dak iż-żmien ħafna nies stennew li l-Gvern ġdid kien se jagħmel studji u riċerka f'qasam daqshekk kruċjali bħalma huma t-taxxi, li minnhom jiddependi kemm il-Gvern se jkollu flus għad-dispożizzjoni tiegħu biex iwettaq il-ħidma tiegħu u mbagħad jipproġetta kemm se jdaħħal.

Niftakar li meta konna fl-istadju tal-Kumitat f'din il-Kamra kien hemm ħafna battibekki u kulħadd kien qed jistaqsi lill-Ministru Brincat dwar kemm kienu qegħdin jipprevedu li se jdaħħlu flus minn dawn it-taxxi l-ġodda.

Niftakar ċar ukoll li l-Ministru kien ta risposta li għalija verament daqqet stramba.

Kien qal li meta l-Gvern Nazzjonalista kien qed idaħħal il- Liġi tal-VAT kien għamel studji li ma kenux marru għal kollox sew u li l- previżjonijiet ma kenux intlaħqu għal kollox.

Il-Ministru kien irraġuna li jekk kien sar studju li ma kienx preċiż fil-previżjonijiet tiegħu, allura m'għandekx tibqa' tagħmel studji.

Imbagħad il-Gvern Laburista beda miexi by trial and error, jiġifieri jipprova jagħmel xi ħaġa u mbagħad jara x'idaħħal wara, u r-riżultati ta' din it-tmexxija rajnihom miċ-ċifri li ħarġu l-ġimgħa l-oħra, fejn rajna li l-Gvern daħħal ¥25 miljun inqas f'ħames xhur.

Forsi hawn min jgħid li fl-ewwel sitt xhur il-Gvern ma kellux żmien biżżejjed biex jagħmel l-istudji tiegħu, anke għaliex ried ineħħi l-VAT, kif kien wiegħed fl-elezzjoni.

Imma mbagħad wasalna għal fażi oħra ta' dan il-Gvern; wasalna għat-tieni budget li kien pjuttost serju għaliex għall- ewwel sena kellna deficit li sploda u allura l-budget ried jittekilja dan id-deficit.

Biex iżomm id-dħul tiegħu, il-Gvern biddel radikalment it- tariffi ta' l-ilma, tad-dawl, tal-gass u tal-pitrolju li kollha huma servizzi importanti fil-ħajja ta' familja normali.

U partikolarment meta dan huwa Gvern li jgħid li huwa sensittiv għall-ħaddiema, konna nistennew li se jkejjel l-impatt ta' dawn il-bidliet fuq il-familji tal-ħaddiema u fuq il-pensjonanti li xi darba kienu ħaddiema.

Tajjeb ngħid li minn din in- naħa tal-Kamra mill-ewwel bdejna nħossu li dawn il-bidliet se jkollhom impatt negattiv fuq dawn il-familji, imma aħna għamila l-kalkoli tagħna, huma għamlu l-kalkoli tagħhom, kellna ħafna battibekki u bqajna b'dawn il- battibekki.

Jiena niftakarni niltaqa' ma' nies u anzjani f'attivitajiet soċjali bil- biża' f'għajnejhom, u jgħidulek: Kif nistgħu nlaħħqu ma' dawn it-tip ta' tariffi?

Ġara li l-ħaddiema bdew jagħmlu pressjoni ma' l-unions imma, kif nafu, il-UĦM u l-GWU ħadu żewġ linji differenti.

Il-UĦM ipprovat titkellem mal-Gvern imma ma sabitx il-widen u bdiet azzjoni industrijali.

Kellek ukoll il-GWU li, wara li l-ħaddiema tagħha x'aktarx ma ħallewhiex tibqa' siekta kif forsi xtaqet, qalet li se tagħmel studju xjentifiku.

Hemmhekk reġa' kellna stqarrija stramba ta' dan il-Gvern fuq l-istudji li suppost saru.

Huwa qal li jekk fl-istudju li tagħmel il-GWU jara li jkun hemm impatti realistiċi, allura jieħu l-miżuri tiegħu wara.

Dan ifisser li minflok il-Gvern kejjel l-impatt tal-miżuri tiegħu hu, qagħad fuq a constituted body li m'għandha x'taqsam xejn mal-Gvern biex jagħmel ix- xogħol li suppost għamel hu.

Madam Speaker, dan ikompli jurina li dan m'huwiex Gvern serju; għax dan il-Gvern moħħu biss fit-targets li jkollu u ma jkejjilx kif dawn se jolqtu d-diversi setturi.

U din m'hijiex tmexxija serja, moderna u effiċjenti għaliex tmexxija moderna u effiċjenti tfisser li tkejjel b'mod xjentifiku.

Jekk wieħed iħares lejn pajjiżi barranin, isib li anke fuq white paper jagħmlu l-costings.

U Alla jbierek hawn Malta nagħmlu bidliet daqstant radikali u lanqas isiru costings bis-serjeta'!

Dan huwa każ ċar ta' inkompetenza u allura kellu raġun il-Kap ta' l-Oppożizzjoni jgħajjar lill- Gvern b'inkompetenza għaliex ma tistax ma tkejjilx l-impatt ta' miżuri daqshekk importanti.

Nafu wkoll li ntużaw ħafna aġġettivi għal dan il- budget imma l-aħjar aġġettiv huwa "inkompetenti".

Sfortunatament pero' jidher li dan l-istil ta' tmexxija qiegħed jinfirex f'setturi oħrajn ta' tmexxija Laburista.

Per eżempju, jiena naf li l-Maltacom ikkummissjonat studju sabiex tibbaża l-iżvilupp propost fuq l-art ta' Pembroke.

Minn dak li smajt, jiena naħseb li l-intenzjoni ta' dan l-istudju ma kienx biex niġbru l-fatti imma biex noħorġu ċerti konklużjonijiet ħalli nipprovaw niġġustifikaw il-linja ta' azzjoni li rridu nieħdu u forsi anke nimpressjonaw lill-Awtorita' ta' l- Ippjanar meta niġu biex inressqu l-proġetti quddiemha.

Jiena kont nistenna li jsir kejl serju ta' kemm hawn domanda għal premises kummerċjali ta' uffiċini f'dan il-pajjiż u mhux niġu ngħidu li se nagħmlu bini għal skop kummerċjali u nafu li kemm il-proġett tal-Hilton u wkoll il-proġett ta' Manoel Island għandhom spazju previst għal uffiċini.

Allura f'dan il- pajjiż ħadd ma jkejjel kemm hawn bżonn ta' uffiċini?

Fil-każ tal-Hilton, per eżempju, il-previżjonijiet li jimlew l-ispazju li kellhom allokkat għall-uffiċini m'humiex se jintlaħqu.

Jiġifieri aħseb u ara x'se jkollna jekk niġu biex nibnu torri ieħor!

Hemm impatti oħrajn li suppost nistudjawhom b'mod serju, Madam Speaker.

Per eżempju, qiegħed jingħad li dawn il-units se jbiegħuhom ¥65,000 il- wieħed meta nafu li l-iżvilupp residenzjali li jridu jagħmlu huwa high-rise u b'densita' kbira u allura m'humiex xi ħaġa daqshekk esklussiva li tista' titlob prezzijiet daqstant għoljin għalihom.

Fil-fatt, jiena nformat li l- estate agents lill-Gvern qegħdin jgħidulu li trid tkun miġnun biex tippretendi dawn it-tip ta' prezzijiet mill-proprjeta' li se jiżviluppa.

Allura aħna se ndaħħlu korporazzjoni għall-piżijiet ta' investiment daqstant kbir, se nbiegħu l-ishma u se ndaħħlu investituri barranin meta l- istudji li suppost qegħdin nagħmlu biex nuru s-serjeta' tagħna m'aħniex nagħmluhom kif suppost?

Irridu nħarsu wkoll lejn dak li qed jiġri fil-pajjiż fis-suq tal- proprjeta' in ġenerali.

Nafu li fil-viċinanza tal-proġett tal-Maltacom hemm il-proġett tal-Hilton, u nafu li l-Gvern għandu l-intenzjoni li jmexxi 'l quddiem il-proġetti ta' Manoel Island u ta' Tigne' fejn hemm ammont estensiv ta' proprjeta' kummerċjali u residenzjali.

GĦalhekk jiena nipprevedi li f'daqqa waħda se nimlew b'mod esaġerat is-suq tal-proprjeta' bi proprjeta' għall-bejgħ.

Imma pajjiżna jaffordja daqshekk proprjeta' għall-bejgħ li forsi ddum biex tinqala' minnha għaliex ikollok investituri li jkunu investew fil-proprejta' fl-istess area u għandhom flus mislufin mill-banek?

In-nuqqas ta' ppjanar u studji li għandhom isiru meta l-Gvern ikun qed jagħmel xi ħaġa, huwa serju għaliex ħafna drabi jolqtu direttament l-affarijiet bażiċi tal-pajjiż.

Fil-fatt in-nuqqas ta' ppjanar li kien hemm meta nbidlu s-sistemi tat-taxxa, affetwa b'mod dirett id-dħul tal- gvern u n-nuqqas ta' ppjanar jew kejl kif suppost fuq l-impatt tal-bdil tat- tariffi li ġew introdotti fil-budget affetwaw jew se jeffetwaw direttament l-istandard of living tal-ħaddiema.

Fil-każ ta' l-iżvilupp tal-proprjeta' tal-Maltacom, jekk dan ma jsirx kif suppost allura dan jista' jaffetwa investimenti li se jagħmlu korporazzjonijiet jew entitajiet barranin li forsi jistgħu jaffordjaw li ma jmorrux tajjeb imma aħna ma nistgħux naffordjaw li nitilfu r-reputazzjoni ta' pajjiżna meta niġu biex inħajru barranin jinvestu f'Malta.

Barra minn hekk, dan jista' jinfluwenza anke investituri żgħar li jkunu investew xi ħaġa żgħira f'korporazzjoni u mbagħad jindunaw li dak l-investiment jisfuma fix-xejn għaliex l-istudji li suppost saru bis-serjeta' ma jkunux saru bis-serjeta'.

Madam Speaker, pajjiżna m'huwiex dan li jixraqlu.

Pajjiżna jixraqlu li jkollu gvern serju, u dan ifisser li l-ħsibijiet u l-pjanijiet li jkollna nibdew nagħmlu costings tagħhom bis-serejta'.

GĦalhekk jiena nitlob li tidħol il-kultura li kull miżura li jkun irid jimplimenta l-Gvern tiġi costed u jsir dibattitu fuqha.

Hemmhekk imbagħad inkunu nistgħu ngħidu li sirna serji fl-amministrazzjoni ta' dan il-pajjiż.

Grazzi.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal nhar it-Tnejn 26 ta' Jannar fis-6.00 p.m. bl- agenda kif kommunikata mill-Ministru Mizzi.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

PULIZIJA - APPLIKAZZJONIJIET GĦALL-FTUĦ TA' ĦWIENET

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm saru applikazzjonijiet mal-Pulizija biex jinfetħu ħwienet f'Novembru, 1997?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi f'Novembru 1997 kien hemm 57 applikazzjoni mal-Pulizija għall-ftuħ ta' ħwienet.

ETC - REĠISTRAZZJONI GĦAX-XOGĦOL

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm persuni bdew jirreġistraw għax-xogħol ma' l- ETC wara redundancy fl-impjieg preċedenti tagħhom fil-perijodu f'Novembru 1997 u jindika wkoll ix-xogħol preċedenti tagħhom?

ONOR.

EDWIN GRECH: In-numru ta' persuni li ġew jirreġistraw għax-xogħol f'Novembru 1997 wara redundancy fl-impjieg preċedenti tagħhom kien ta' 155 (Malta) u 48 (Għawdex).

| |Malta|Ghawde| | | |x | |Turizmu/Lukandi/"Ca|26 |34 | |tering" | | | |Manifattura |30 |0 | |Mekkanika/Kostruzzj|27 |0 | |oni/Metal | | | |Xoghol ta' Njam |6 |0 | |Bejgh bil-Gross u |19 |7 | |Mnut | | | |Agrikultura |0 |1 | |Trasport |0 |6 | |Oħrajn |47 |0 | |Total |155 |48 |

INTRAPRIŻI/KORPORAZZJONIJIET PUBBLIĊI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid jekk l-intrapriżi kkontrollati mill-Gvern u l- korporazzjonijiet pubbliċi ħallsux il-kontribuzzjonijiet dovuti minnhom?

Jekk le, liema huma dawk li m'humiex in regola?

X'passi ttieħdu biex dawn jirregolarizzaw irwieħhom?

Dawk li għadhom lura kemm għandhom x'jagħtu f'arretrati?

ONOR.

EDWIN GRECH: L-informazzjoni mitluba fil-mistoqsija parlamentari numru 10,864 tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

PULIZIJA - PERMESSI GĦAL PARTIES

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid kemm kien hemm applikazzjonijiet għal parties u discos f'postijiet li jirrikjedu permess mill-pulizija matul is-sena 1997?

Fi x'ħin bdew dawn l-events u fi x'ħin spiċċaw?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi kien hemm 65 applikazzjoni għall- parties/discos matul 1997.

Il-ħinijiet kienu jvarjaw bejn il-5.00 p.m. u s- 7.00 a.m.

UFFIĊĊJU TAL-KOMPETIZZJONI ĠUSTA - MEDIĊINI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' mediċini li kellhom jorħsu wara intervent mill-Uffiċċju tal-Kompetizzjoni Ġusta matul is-sena 1997?

ONOR.

LEO BRINCAT: Matul l-1997, l-Uffiċċju tal-Kompetizzjoni Ġusta raħħas il-prezz ta' 70 mediċina.

VETTURI BIL-MUTUR - ĊILINDRAĠĠ

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jagħti breakdown taċ-ċilindraġġi tal- vetturi bil-mutur li nxtraw ġodda matul is-sena 1997?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li n-numru ta' vetturi li nxtraw ġodda matul l-1997 huwa kif ġej:-

|Karozzi |sa 1300cc |3,776| |Privati | | | | |minn 1301cc sa|1,619| | |1449cc | | | |minn 1450cc sa|605 | | |1500cc | | | |minn 1501cc sa|1,302| | |1800cc | | | |minn 1801cc sa|1,400| | |2000cc | | | |minn 2001cc il|449 | | |fuq | |

|Vetturi Kummercjali |1,537| |Vetturi ghall-Kiri |532 | |Buses u Mini-Buses |13 | |Muturi |450 | |TOTAL |11,68| | |3 |

VAPURI MERKANTILI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hawn vapuri merkantili reġistrati taħt il-bandiera Maltija fl-aħħar tas-sena 1997?

Kemm minn dawn irreġistraw matul is-sena 1997?

Kemm huwa l-gross tonnage totali tal- vapuri reġistrati llum?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Ninsab informat mill-Awtorita' Marittima ta' Malta li, l-istatistika għas-sena 1997 għadha fi stadju ta' verifika.

PETROL/DIESEL - BEJGĦ

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm inbiegħu litri ta' petrol (leaded), petrol (unleaded) u diesel fis-sena 1997?

ONOR.

LEO BRINCAT: Id-dettalji mitluba mill-Onor.

Membru huma kif jidhru hawn taħt:

|Bejgħ fis sena |Litri | |1997 | | |Petrol (leaded) |77,791,056 | |Petrol (unleaded)|25,523,710 | |Diesel |90,642,537 |

ISLA - NUQQAS TA' PARKING

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid x'sar jew x'se jsir rigward il-problema kbira li teżisti minħabba nuqqas ta' parking ġewwa l-Isla?

ONOR.

ALFRED SANT: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jirriferi din il- mistoqsija lill-Ministru konċernat.

SPTAR MONTE CARMELI - PAZJENTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid jekk hijiex ħaġa xierqa li pazjenti ta' eta' żgħira ta' 17-il sena jridu jgħixu flimkien ma' pazjenti anzjani ta' 85 sena fil-ward b'mod skizofreniku fl- Isptar Monte Carmeli?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Id-dipartiment jagħmel minn kollox biex safejn hu possibbli pazjenti żgħażagħ ma jitpoġġewx ma' oħrajn anzjani.

Iżda f'xi każi iżolati dan ma jkunx dejjem possibbli.

Fil-preżent m'hemmx pazjenti ta' 17-il sena jew iżgħar jgħixu flimkien ma' pazjenti anzjani.

MINISTERU TAT-TRASPORT U PORTIJIET - IMPJEGATI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid mill-1.1.97 sat-8.1.98 kemm ġew impjegati nies ġodda f'kull korporazzjoni pubblika, korp parastatali, azjenda, awtorita' governattiva u entitajiet oħra tal-gvern li jaqgħu taħt il-Ministeru tiegħu?

Jista' l-Ministru - fil-breakdown li jagħti għal kull waħda minn dawn separatament - jgħid f'liema gradi ġew impjegati u x'tip ta' xogħol qed jagħmlu?

Jista' jgħid jekk dawn il-ħaddiema mpjegati humiex impjegati b'mod permanenti jew għal żmien definit?

Jista' jgħid ukoll minn liema lokalitajiet huma l-persuni mpjegati, dejjem separatament għal kull entita'?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

L-informazzjoni għall-istess perijodu għas-sena ta' qabel tpoġġiet ukoll fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

MINISTERU TA' L-AFFARIJIET EKONOMIĊI - IMPJEGATI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija: Jista' l-Ministru jgħid mill-1.1.97 sat- 8.1.98 kemm ġew impjegati nies ġodda f'kull korporazzjoni pubblika, korp parastatali, azjenda, awtorita' governattiva u entitajiet oħra tal-gvern li jaqgħu taħt il-Ministeru tiegħu?

Jista' jgħid jekk dawn il- ħaddiema mpjegati humiex impjegati b'mod permanenti jew għal żmien definit?

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

MINISTERU TAL-ĠUSTIZZJA - IMPJEGATI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid mill-1.1.97 sat-8.1.98 kemm ġew impjegati nies ġodda f'kull korporazzjoni pubblika, korp parastatali, azjenda, awtorita' governattiva u entitajiet oħra tal-gvern li jaqgħu taħt il-Ministeru tiegħu?

ONOR.

CHARLES MANGION: L-informazzjoni mitluba hija kif jidher hawn taħt.

- Persuna mill-Imqabba b`kuntratt definit b`effett mis-27 ta' Jannar, 1997 - Xufier personali ma` l-Avukat Ġenerali.

- Persuna mis-Siġġiewi fuq bażi permanenti (wara sejħa pubblika) b`effett mill-10 ta` Marzu, 1997 bħala Nutar tal-Gvern.

- Persuna minn Ħal Luqa b`kuntratt definit b`effett mis-7 ta` April, 1997 bħala Messaġġier fil-Ministeru.

- Persuna mill-Ħamrun b`kuntratt definit fuq bażi part-time b`effett mis-7 ta` April, 1997 bħala Konsulent tal-Ministeru dwar il-Pjan ta` Żvilupp għan-Nofsinhar.

- Persuna mill-Kappara b`kuntratt definit fuq bażi part-time b`effett mis-27 ta` Ottubru, 1997 bħala Konsulent tal-Ministeru dwar il-kunsilli lokali.

- Persuna minn Tas-Sliema fuq kuntratt definit ta` xahrejn b`effett mit- 12 ta` Diċembru bħala Prokuratur Legali fl-Uffiċċju ta` l-Avukat Ġenerali.

MINISTERU TAT-TURIŻMU - IMPJEGATI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jgħid mill-1.1.97 sat-8.1.98 kemm ġew impjegati nies ġodda f'kull korporazzjoni pubblika, korp parastatali, azjenda, awtorita' governattiva u entitajiet oħra tal-gvern li jaqgħu taħt il-Ministeru tiegħu?

Jista' l-Ministru - fil-breakdown li jagħti għal kull waħda minn dawn separatament - jgħid f'liema gradi ġew impjegati u x'tip ta' xogħol qed jagħmlu?

Jista' jgħid jekk dawn il-ħaddiema mpjegati humiex impjegati b'mod permanenti jew għal żmien definit?

Jista' jgħid ukoll minn liema lokalitajiet huma l-persuni mpjegati, dejjem separatament għal kull entita'?

ONOR.

KARMENU VELLA: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant qed tinġabar.

MINISTERU TAL-FINANZI U KUMMERĊ - IMPJEGATI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid mill-1.1.97 sat-8.1.98 kemm ġew impjegati nies ġodda f'kull korporazzjoni pubblika, korp parastatali, azjenda, awtorita' governattiva u entitajiet oħra tal-gvern li jaqgħu taħt il-Ministeru tiegħu?

ONOR.

LEO BRINCAT: It-tagħrif mitlub għadu qed jinġabar u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

MINISTERU TA' L-EDUKAZZJONI - IMPJEGATI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid mill-1.1.97 sat-8.1.98 kemm ġew impjegati nies ġodda f'kull korporazzjoni pubblika, korp parastatali, azjenda, awtorita' governattiva u entitajiet oħra tal-gvern li jaqgħu taħt il-Ministeru tiegħu?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: It-tagħrif mitlub mill-Onor.

Interpellant għadu qed jinġabar.

Nagħti tweġiba f'xi seduta oħra.

ENEMALTA - FREEPHONE

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid, xahar b'xahar, minn kemm ilu li twaqqaf il- freephone tal-Korporazzjoni Enemalta biex jilqa' rapporti dwar ħsarat?

Kemm-il rapport ġew irreġistrati u kemm-il rapport daħħal mingħand il- kunsilli lokali?

Jista' l-Ministru jikkonsidra li l-kunsilli lokali jkollhom l- opportunita' li jirrapportaw immedjatament lil foreman tad-distretti, għaliex permezz tal-freephone jidher li żdiedet il-burokrazija u bozza maqtugħa qed tieħu aktar żmien biex tkun irranġata?

Jista' l-Ministru jieħu passi biex bozoz maqtugħa fi Triq il-Battaljun u Triq il-Feniċi, fil-Mosta jkunu mibdula?

ONOR.

LEO BRINCAT: Il-freephone twaqqaf biex jiġu rrapportati bozoz maqtugħa.

Minn Novembru 1997 sad-9 ta' Jannar, 1998 ġew irrapportati dawn il-lampi:

|Novembru | 874 | |Diċembru |1283 | |Jannar | 532 |

Minnhom 421 (Novembru), 748 (Diċembru) u 202 (sad-9 ta' Jannar 1998) ġew irrapportati mill-kunsilli lokali.

F'dawn l-aħħar ġimgħat in-numru ta' bozoz maħruqa pendenti waqa' ħafna u huwa maħsub li sa l-aħħar tax-xahar il-pożizzjoni tas-servizz titjieb konsiderevolment.

It-toroq imsemmija ma jirriżultax li kienu rrapportati.

Dawn sejrin jiġu ċċekkjati flimkien ma' rapporti oħra.

SKEJJEL - FACILITATORS

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuma l-kriterji li jintużaw biex jidentifikaw liema tfal għandhom ikollhom il-facilitator?

Hemm xi lok ta' appell mill-ġenituri mid-deċiżjoni li tittieħed dwar din il- materja?

Meta tittieħed deċiżjoni li tifel jew tifla għandu jkollhom facilitator, din id-deċiżjoni tkun permanenti, tkun tapplika għall-karriera skolastika kollha jew waħda temporanja li tiġi riveduta kultant żmien?

Issir xi evalwazzjoni professjonali ta' l-effettivita' tax-xogħol tal- facilitator matul il-kors tad-deċiżjoni biex jaraw jibqax il-ħtieġa ta' facilitator; jew jinbidilx il-programm li jkun ingħata lit-tifel/tifla?

Jista' għalliem ta' klassi ta' tfal normali jirrifjuta li jżomm tifel/tifla bi bżonnijiet speċjali bil-facilitator?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Facilitator jiġi pprovdut wara rakkomandazzjoni mis-CDAU jew il-parir ta' l-ischool psychologist.

Din id-deċiżjoni titbiddel, jekk ikun meħtieġ, fuq il-parir tal-psychologist.

Għalliem ta' tfal normali ma jistax jirrifjuta li jżomm tifel/tifla bi bżonnijiet speċjali bil-facilitator iżda jsir kull sforz biex dawn it-tfal jingħataw lill-għalliema li jkunu iżjed disposti jaħdmu ma dawn it-tfal.

FONDAZZJONI EDEN

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk humiex qed isiru xi taħdidiet jew negozjati ma' l-Eden Foundation biex jiġu estiżi u/jew jiżdiedu l-programmi li qed jinħadmu bejn il-fondazzjoni u d-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni?

Kemm ħallset s'issa d-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni lill-Eden Foundation, sena b'sena?

Kemm hemm tfal li qed jibbenefikaw minn dawn il-programmi?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: It-tweġiba għall-ewwel parti tal-mistoqsija hija iva.

Rigward it-tieni parti ta' l-interpellanza, skond il-ftehim li jeżisti bejn id-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni u l-Eden Foundation, id-Diviżjoni hija marbuta li tipprovdi 60% tal-pagi li għandhom x'jaqsmu mat-tmexxija ta' ċerti programmi.

Wara r-rikjesti li waslu mingħand l-Eden Foundation, id- Diviżjoni għaddiet dawn l-ammonti:

1996 - Lm136,915.14 1997 - Lm141,690.21

L-għadd ta' tfal li qed jibbenefikaw minn dawn il-programmi huwa 153.

KUMITAT DWAR IL-BULLYING - MEMBRI

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid min huma l-membri tal- kumitat li waqqaf hu stess dwar il-bullying?

X'terms of reference għandu dan il-kumitat?

Meta beħsiebu jressaq l-ewwel rapport tiegħu?

Għaliex dan huwa kumitat Ministerjali u mhux tad-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Il-proġett ministerjali dwar "Il-bullying fl- iskejjel" inbeda fil-15 ta' Diċembru, 1997 u qiegħed jiġi żviluppat u kkordinat minn uffiċjal fil-Ministeru tal-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali mgħejjun minn Kumitat Ministerjali li fih rappreżentanti tad-Diviżjoni tal- Edukazzjoni (Ms M. Vella - Guidance & Councelling, Mr L. Muscat - Personal & Social Education, Ms C. Buttigieg - Welfare Section), mid-Dipartiment tal- Psikoloġija tal-Fakulta' ta' l-Edukazzjoni fl-Universita' ta' Malta (Dr M. Borg), mill-Malta Union of Teachers (Ms C. Zammit), mill-Assoċjazzjoni tal- Kunsilli Skolastiċi (Mr F. Borg), u mis-Social Welfare Development Programme (Mr T. Macelli).

Minħabba n-natura inter-istituzzjonali u interdixxiplinarja tal-Kumitat dwar "Il-bullying fl-iskejjel" inħass il-bżonn li dan il-proġett ikun ikko- ordinat mis-Sur David Caruana, Uffiċjal fil-Ministeru tal-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali, li hu responsabbli għal Proġetti Edukattivi Innovattivi.

Il-proġett dwar "Il-bullying fl-iskejjel" qiegħed jinbena bi pjan tat-tul li jibda bi proġett pilota fi ftit skejjel u mbagħad jinfirex fl-iskejjel l- oħra.

SKEJJEL - TRASPORT

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk hijiex se ssir reviżjoni tat-trasport ta' l-iskejjel?

Jista' l-Ministru jagħti nformazzjoni dwar fiex wasal ix-xogħol ta' din ir-reviżjoni?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Fid-dawl tal-liberalizzazzjoni tat-trasport bla skeda, jista' jkun hemm bdil fis-sistema preżenti għall-kiri ta' faċilitajiet ta' trasport għat-tfal ta' l-iskejjel.

Kull sistema ġdida trid tiġi esplorata, negozjata u stabbilita.

Għaldaqstant, għadu kmieni wisq biex wieħed ikun iktar speċifiku rigward din il-materja.

SAĦĦA - FIŻJOTERAPISTI

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid x'ġara mill- applikazzjoni li għalqet fl-1 ta' Awissu 1997 għal fiżjoterapisti li s'issa ġew impjegati mid-Dipartiment tas-Saħħa fuq bażi każwali?

Meta se toħroġ id-data biex l-applikanti jissejħu għall-intervista?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Is-sejħa għall-applikazzjonijiet li għaliha qed jirreferi l-Onor.

Interpellant għadha qed tiġi pproċessata mill-Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku.

KUNSILLI LOKALI - DRITTIJIET PROFESSJONALI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm tħallsu drittijiet professjonali mill-kunsilli lokali, kunsill b'kunsill tul l-1995, l-1996 u l-1997?

Lil min/entitajiet tħallsu u għal liema tip ta' servizzi professjonali? (isem tal-persuni jew ta' kumpanniji).

ONOR.

CHARLES MANGION: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li peress li l- informazzjoni trid tinġabar nagħti twegiba f'seduta oħra.

ENEMALTA - REGOLATURI CLIP-ON

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid jekk ir-regolaturi tat-tip clip-on kollha li hawn fis-suq humiex kollha safe u kollha skond l-ispecification li kienet tintuża fil-perijodu 1994 sa Ottubru 1996?

ONOR.

LEO BRINCAT: Il-Korporazzjoni Enemalta tassigura li r-regolaturi kollha li ġew impurtati bl-approvazzjoni tagħha huma safe u ta' l-istess speċifikazzjoni li kienet tintuża fil-perijodu msemmi.

AMBAXXATI - REIMBURSEMENT OF MEDICAL EXPENSES

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħidilna għal kull mission separatament u individwalment kemm tħallsu b'kollox għal reimbursement of medical expenses fis-sitt xhur bejn il-bidu ta' Lulju u l-aħħar ta' Diċembru, 1997?

ONOR.

GEORGE VELLA: L-informazzjoni qed tinġabar u tingħata tweġiba f'xi seduta oħra.

MINISTERU TA' L-AFFARIJIET BARRANIN - ĦADDIEMA

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Peress li fid-diskors tal-budget il-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ qal li hemm numru sproporzjonat ta' mpjegati tal-gvern fuq light duty, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħidilna kemm hemm impjegati fuq light duty fil-Ministeru ta' l-Affarijiert Barranin imqassmin grad grad minn ambaxxatur sa cleaner?

ONOR.

GEORGE VELLA: Jiena nformat illi uffiċjalment m'hemm l-ebda mpjegat li qiegħed fuq light duty fil-Ministeru ta' l-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.

NTOM - INFIQ

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l- Ministru tat-Turiżmu jagħti xahar b'xahar għall-Uffiċċji ta' l-NTOM li hemm Londra, Pariġi, Milan u Frankfurt separatament, kemm kien l-infiq fuq entertainment and hospitality inklużi riċevimenti fl-1996 u separatament fl- 1997?

ONOR.

KARMENU VELLA:

BREAKDOWN OF HOSPITALITY & ENTERTAINMENT EXPENSES

| |LONDON |MILAN |PARIS |FRANKF| | |OFFICE |OFFICE|OFFICE |URT | | | | | |OFFICE| | |199|199|199|19|199|199|199|19| | |6 |7 |6 |97|6 |7 |6 |97| |Janua|150|455|330|13|0 |0 |93 |41| |ry | | | |4 | | | | | |Febru|637|129|474|43|0 |24 |10 |17| |ary | | | |3 | | | | | |March|766|254|461|20|71 |14 |54 |6 | |April|287|241|314|15|188|966|50 |65| |May |335|41 |552|11|24 |0 |107|18| |June |194|321|354|10|65 |52 |113|14| | | | | | | | | |0 | |July |12 |59 |348|10|43 |51 |14 |10| | | | | |1 | | | |7 | |Augus|351|170|50 |6 |158|0 |75 |52| |t | | | | | | | | | |Septe|149|106|2 |18|51 |21 |88 |13| |mber | | | | | | | |2 | |Octob|456|324|279|64|46 |55 |92 |82| |er | | | | | | | | | |Novem|259|94 |12 |40|0 |177|45 |61| |ber | | | | | | | | | |Decem|5 |37 |76 |10|74 |60 |264|71| |ber | | | |0 | | | | | |Total|3,6|2,2|3,2|95|720|1,4|1,0|79| |s |01 |31 |52 |2 | |20 |05 |2 |

MINISTERU TA' L-AFFARIJIET BARRNIN - IMPJEGATI

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Billi fid-diskors tal-Budget il- Ministru tal-Finanzi u Kummerċ qal li l-Gvern mhux se jestendi s-servizz ta' mpjegati li jirtiraw, bl-eċċezzjoni ta' infermiera u uffiċjali għolja tal-Forzi Armati u dawn għal perijodu qasir, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħidilna kemm hemm impjegati fil-Ministeru tiegħi li qabżu l-61 sena, imqassmin grad grad minn ambaxxatur sa cleaner?

ONOR.

GEORGE VELLA: Il-persuni li qed jagħtu s-servizz tagħhom fil- ministeru, kemm f'Malta kif ukoll barra minn Malta, skond il-każ, u li qabżu l-61 sena huma:

* Ambaxxaturi 6 * Konslu Ġenerali 1 * Konsulent dwar l-Ambjent 1

NAZZJONIJIET UNITI - DISKORSI

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħidilna: jekk id-diskorsi li jsiru f'isem Malta fin-Nazzjonijiet Uniti fi New York jiġux ppreparati fil-Ministeru Malta jew fl-Ambaxxata fi New York; jekk sarx xi tibdil fil-proċedura minn Ġunju 1997 'il; hawn; u jekk iva, it-tibdil huwiex qed jitfa' tagħbija żejda fuq il-Ministeru f'Malta?

ONOR.

GEORGE VELLA: Ma nħossx li għandi nirrispondi għal mistoqsijiet bħal dawn.

L-Onor.

Kollega pero' jserraħ rasu li r-responsabbilta' aħħarija tal- kontenut ta' dawn id-diskorsi hija tal-Ministru.

Nassigurah ukoll li ma qiegħed isir l-ebda ħlas mill-Ministeru la biex jinkitbu diskorsi u lanqas biex isiru xi studji dwar il-Ġnus Magħquda.

ĦABS ĊIVILI - PULIZIJA

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm huwa minnu li l-Pulizija li jaħdmu fil-Faċilita' Korrettiva ta' Kordin ġie offrut lilhom li jidħlu mad-Dipartiment tas- Servizzi Korrettivi?

Il-perijodu tas-servizz li għandhom fil-Korp se jiġi magħdud għall-iskopijiet kollha tal-liġi?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li sal-lum l-arranġamenti ndikati mill- Onor. Interpellant għadhom ma ġewx offruti lill-Pulizija li qed iservu l- ħabs.

TELEMALTA - SPONSORSHIP

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jikkonferma l- Prim Ministru li l-Korporazzjoni Telemalta fl-1997, għall-ewwel darba, tat sponsorship ta' Lm2,000 lill-Iljieli Mediterrjani?

Għal-liema attivita' kien dirett dan l-isponsorship?

ONOR.

ALFRED SANT: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 10199 fejn għidt speċifikament li dik li qabel kienet il-Korporazzjoni Telemalta sponsorjat żewġ edizzjonijiet tal-festival Iljieli Mediterranji għal Lm3,300.

L- isponsorship kien dirett għall-attivitajiet kollha, iżda b'mod speċjali għal dawk li saru fl-Argotti.

Inqis li r-reazzjoni ta' l-Oppożizzjoni hija sproporzjonata meta wieħed iqis li għall-edizzjoni waħda biss tal-Jazz Festival waħdu, li hu parti mill-Maltafest, it-Telemalta ħallset Lm 3,000.

Il-Korporazzjoni ħallset is- somma ta' Lm2,000 għall-edizzjoni preċedenti tal-Jazz Festival.

Il-festival Iljieli Mediterranji llum huwa stabbilit fil-kalendarju kulturali Malti, hu ta livell għoli u jattendu għalih għexieren ta' eluf ta' nies.

Konvint li qed jilħaq l-iskop tiegħu li jnissel il-kultura fil-poplu Malti, speċjalment f'dik il-klassi ta' nies li qabel qatt ma kellhom l- opportunita jattendu għal rapprezentazzjonijiet kulturali ta' dan il- livell.

Barra minn hekk, il-korporazzjoni qieset ukoll li edizzjonijiet preċedenti ta' dan il-festival infetħu mill-President ta' Malta.

Meta festival bħal dan ikollu l-appoġġ tal-President, allura jaqa minn fuqu xi dell politiku, jorganizzah min jorganizzah.

L-Oppożizzjoni mhijiex tqis, għax qatt ma kellha membri tagħha li ttendew għal xi rappreżentazzjoni, li barra l-pubbliċita' normali li tieħu f'kull sponsorship, fl-Iljieli Mediterranji, it-Telemalta saħansitra tellgħet padiljun minn fejn tat informazzjoni u għamlet bejgħ, tas- servizzi tagħha.

Dak li tfittex li tagħmel il-kumpannija hu li tieħu value for money għall-flus li tinvesti.

Dan kien, u għadu l-punt kardinali meta tiddeċiedi jekk tagħtix sponsorships jew le.

Altru milli l-korporazzjoni ħadet value for money tal-flus li nvestiet fl-isponsorship ta' Iljieli Mediterranji !

POSTA - IMPJEGATI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li l-impjegati tal-Posta li għażlu li ma jmorrux ma' Posta Ltd. meta din twaqqfet, se jiġu ntegrati fil-General Service?

ONOR.

ALFRED SANT: Dawk l-impjegati fil-gradi postali li kienu għażlu li ma jmorrux ma Posta Ltd meta din twaqqfet kienu jafu b'liema kondizzjonijiet se jibqgħu fis-Servizz Pubbliku.

B'danakollu ma neskludix li din is-sitwazzjoni, aħda minn ħafna sitwazzjonijiet infeliċi li kienu ġew ikkreati bit-twaqqif ta' Posta Ltd, tiġi ndirizzata meta jkun waqtha.

PULIZIJA - TRASFERIMENTI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid minn mindu bdiet titħaddem il-proċedura li meta jkun hemm transfers fil-Korp tal-Pulizija tintbagħat kopja tal-letter minute fl- Uffiċċju tal-Prim Ministru u/jew fl-Uffiċċju tal-Ministru Mingħajr Portafoll?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi din il-proċedura bdiet titħaddem minn Mejju 1997.

PULIZIJA - TRASFERIMENTI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm mill-membri li ġew trasferiti mill-SAG kienu ġew dekorati mill-korp għal atti ta' qlubija?

X'xogħol qed iwettqu fil-preżent u fejn?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li, mill-membri li ġew trasferiti mill- SAG, kien hemm seba' li ġew dekorati mill-korp għal atti ta' qlubija.

Fil- preżent, ħamsa qed iservu fid-distretti, wieħed fis-Security Branch u l- ieħor ma' l-Iskwadra ta' Kontra d-Droga.

PULIZIJA - SCUBA TEAM

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid fejn huma stazzjonati l-membri ta' l-iScuba Team ta' l-SAG li ntbagħtu kors fl-Italja fl-1995 u l-1996?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi tnejn huma stazzjonati fid- distretti u l-ieħor għadu l-SAG.

ORGANIZZAZZJONIJIET INTERNAZZJONALI - KANDIDATURA

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħidilna jekk bejn is-16 ta' Ġunju, 1997 u l-31 ta' Diċembru, 1997 Malta ppreżentatx il-kandidatura tagħha jew ta' xi persuna ta' nazzjonalita' Maltija għal xi kariga elettiva f'xi waħda mill-organizzazzjonijiet internazzjonali li tagħha hija membru u jekk iva, għal liema kariga, meta u b'liema riżultat; u jekk huwiex beħsiebu jippreżenta xi kandidatura simili bejn l-1 ta' Jannar, 1998 u t-30 ta' Ġunju, 1998?

ONOR.

GEORGE VELLA: Fil-perijodu msemmi, Malta ppreżentat dawn il- kandidaturi:

"Ġnus Magħquda - Kumitat Kontra t-Tortura"

Dr. Joe Brincat.

Għalkemm Dr. Brincat kiseb it-tmien post minn 23 kandidat, hu ma ġiex elett minħabba li riedu jimtlew ħames postijiet biss.

"Organizzazzjoni Marittima Internazzjonali"

Malta ma ġietx eletta fil-Kategorija C tal-kunsill.

Malta kisbet l-20 post minn 24 pajjiż ieħor u għalhekk ma ġietx eletta minħabba li riedu jimtlew biss 16-il post.

"Organizzazzjoni Dinjija tat-Turiżmu"

Malta ġiet eletta unanimament bħala Viċi-Chairman tal-Kummissjoni Reġjonali għall-Ewropa fit-23 Sessjoni ta' l-istess kummissjoni.

"Organizzazzjoni għall-Ikel u l-Agrikoltura"

Ir-Rappreżentant Permanenti ta' Malta għall-Organizzazzjoni, l-Ambaxxatur F. Montanaro Mifsud, ġie elett unanimament Chairman tal-General Fisheries Council for the Mediterranean.

L-Ambaxxatur Montanaro Mifsud ġie wkoll elett fuq il-Kumitat għall-Affarijiet Kostituzzjonali u Legali ta' l-FAO għas-snin 1998 - 1999.

"Kunsill ta' l-Ewropa - Qorti Ewropea għad-Drittijiet tal-Bniedem"

Malta ppreżentat tlett kandidati - Dr. Giovanni Bonello; l-Imħallef Carmel Agius; u l-Imħallef Joe Filletti.

L-elezzjoni biex jimtlew il-postijiet f'dan il-Qorti se jsiru aktar tard dan ix-xahar.

"Kunsill ta' l-Ewropa - Social Development Fund"

Il-Professur Edward Scicluna ġie magħżul bħala Membru ta' l-Auditing Board tas-Social Development Fund.

"UNESCO - Uffiċċju Internazzjonali għall-Edukazzjoni"

Malta ma ġietx eletta minn fost disa' kandidaturi għal wieħed mill-erba' postijiet fuq il-bureau.

Malta kkontestat flimkien mal-Kanada, id- Danimarka, Spanja, l-Olanda, l-Israel, l-Italja, l-Portugal u l-Ingilterra.

L-ewwel erba' pajjiżi biss ġew eletti.

Dwar l-aħħar parti tal-mistoqsija, nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li għalissa m'hemmx il-ħsieb li Malta tippreżenta xi kandidatura sa' Ġunju 1998, għalkemm il-possibbilta' li jsir dan tibqa'.

ŻEBBUĠ - SIĠAR TAL-KAŻWARINA

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid x'korrispondenza kien hemm bejn il- Kunsill Lokali ta' Ħaż-Żebbuġ, id-dipartimenti tal-Gvern u l-Awtorita' ta' l-Ippjanar dwar id-deċiżjoni li jinħasdu u jinqalgħu s-siġar tal-każwarina f'Misraħ l-Isptar, f'Ħaż-Żebbuġ?

Tista' titqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra d-deċiżjoni li ħa l-Kunsill Lokali f'din il-materja?

ONOR.

CHARLES MANGION: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li ninsab informat li d-decizjoni biex jinħasdu xi siġar f'Misrah l-Isptar, Żebbuġ ma tteħditx mill-kunsill lokali.

Nirriferi ukoll lill-Onor.

Interpellant għar-risposta tal-mistoqsija parlamentari numru 11219.

DIPARTIMENT TA' L-AGRIKOLTURA - SPEZZJONIJIET

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm-il inspection saret mir- releasing officers tad-Dipartiment ta' l-Agrikoltura biex jiġu rilaxxati prodotti agrikoli mportati f'Malta?

X'kienet il-kwantita' u l-kwalita' ta' prodotti li ġew released f'kull wieħed minn dawn il-każi?

F'liema rħula saru l-inspections?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Fl-1997, ir-releasing officers tad-Dipartiment ta' l-Agrikoltura għamlu 8,269 spezzjoni biex ir-rilaxxjaw prodotti agrikoli f'Malta.

L-ispezzjonijiet kienu mqassma hekk:-

|Frott u Ħxejjex |6,247 | |Siġar u Pjanti |1,383 | |Basal u Żrieragħ |187 |

L-ispezzjonijiet isiru ma' Malta kollha, ma tinżammx statistika ta' fejn isir dan ix-xogħol.

TOROQ - SERVIZZI TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti indikazzjoni dwar fiex waslu l- preparamenti ħalli numru ta' medded qosra ta' toroq li huma bla drenaġġ, f'diversi nħawi ta' 12-il distrett, ikollhom is-servizz tad-drenaġġ inwassal fihom?

Meta ħarġu t-tenders għax-xogħol?

Meta hu mistenni li fil-fatt ix-xogħol meħtieġ isir?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

AMBAXXATA TA' SPANJA F'MALTA

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jagħti tagħrif dwar jekk huwiex minnu li Spanja se tagħlaq l-Ambaxxata tagħha f'Malta?

Meta nfetħet din l-ambaxxata f'Malta?

Jista' l-Viċi Prim Ministru jagħti tagħrif dwar jekk hemmx xi indikazzjoni dwar x'wassal għad-deċiżjonijiet msemmija?

ONOR.

GEORGE VELLA: Il-Ministeru m'għandu ebda dokument formali mill- Gvern Spanjol dwar dan.

L-Ambaxxata Spanjola f'Malta nfetħet fl-1 ta' Settembru, 1977 meta ppreżenta l-kredenzjali l-ewwel Ambaxxatur residenti f'Malta, l-Eċċellenza Tiegħu Manuel Garcia Y Garcia.

ĦXEJJEX - IMPORTAZZJONI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: B'riferenza għas-sejħa ta' interess li ħarġet fit-12 ta' Jannar, 1998 li għalqet fit-13 ta' Jannar, 1998 biex jiġu mportanti ħxejjex minn barra, jista' l-Ministru jagħti dettalji dwar kemm kien hemm persuni li wrew dan l- interess?

Kemm kienet il-kwantita' li xtaqu jimportaw?

Kemm kienet il-kwantita' li ġew awtorizzati jimportaw?

Kemm tnaqqset il-levy ta' dawn il-prodotti?

X'diskussjonijiet saru bejn il-ministeru u l-unions tal-bdiewa dwar it- tneħħija ta' dawn il-levies?

X'kienet il-pożizzjoni li ħadu dawn l-unions?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Kien hemm 23 applikazzjoni għall-importazzjoni tal- patata u disgħa għall-kaboċċi u disgħa għall-pastard.

Ġew awtorizzati li jimportaw ammont totali ta' madwar 1280 tunellata patata, u 144 tunellata kaboċċi u pastard sabiex jaslu Malta sa l-aħħar ta 'Jannar 1998.

Il-levies fuq dawn il-prodotti tnaqqsu minn 10ċ għall-5ċ rigward il- patata, u minn 35ċ għall-5 u 10ċ għall-kaboċċi u pastard rispettivament fuq il-kwantita' limitata indikata li tasal Malta sa l-aħħar ta' Jannar 1998.

Wara li uffiċjali tal-ministeru eżeminaw bir-reqqa flimkien mar- rappreżentanti tal-bdiewa dwar in-nuqqas ta' ħaxix frisk u patata fil- Pitkalija, ġie miftiehem li fiċ-cirkostanzi ma kienx hemm xi jsir għajr li jitnaqqsu l-levies fuq dawn il-prodotti mportati, sa l-aħħar ta' dan ix- xahar, għall-kwantita' limitata.

PEMBROKE - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 10340 u r-risposta għaliha, jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm mill-21-il applikazzjoni pendenti quddiem l-Awtorita' ta' l-Ippjanar u li qegħdin hekk pendenti għall-permess, huma tad-dipartimenti tal-Gvern?

Ta' liema dipartimenti huma dawn l-applikazzjonijiet?

Meta saru dawn l-applikazzjonijiet f'kull każ?

Kemm mill-applikazzjonijiet huma tal-privat jew tal-kunsilli lokali u liema huma fuq sit tal-gvern?

ONOR.

GEORGE VELLA: Jenħtieġ aktar żmien sabiex tingħata l- informazzjoni.

MDC - ESTENSJONIJIET TA' RABA'

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija: Jista' l-Ministru jagħti indikazzjoni dwar f'liema nħawi hu mistenni li l-MDC titlob estensjonijiet ta' raba' għad- diversi industrial estates li hawn f'Malta?

X'tip ta' diskussjonijiet saru jew se jsiru mad-Dipartiment tal-Biedja dwar dan il-punt?

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: M`hemm l-ebda ħsieb li xi industrial estate ta` l-MDC (Ħal Far, Bulebel, Luqa, Marsa, Ricasoli, Kordin, Kirkop, San Gwann, Mrieħel, Mosta, Ta` Qali, Xewkija, Ta` Dbiegi) se jiġi estiż għad- dannu ta` art agrikola.