MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 72 It-Tlieta, 24 ta' Novembru, 1992 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 72

It-Tlieta, 24 ta' Novembru, 1992

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.10 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tlieta, 24 ta' Novembru, 1992

WERREJ

MINUTI ................................................

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI ........................

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA ........................

MOZZJONIJIET

MOZZJONI BIEX IL-KAMRA TMUR F'KUMITAT TA' PROVVISTA GĦALL-KONSIDERAZZJONI TA' L-ESTIMI ĠENERALI TA' SPIŻA GĦAS-SENA 1993 ..........

APPENDIĊI U STATEMENTS ...........................

APPENDIĊI I ......................................

961 APPENDIĊI II .....................................

962 APPENDIĊI III ....................................

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT TA' L-1989 DWAR IL-PROMOZZJONI TA' PRODOTTI LOKALI (EMENDA NRU 2)

L-Ewwel Qari .......................................

AĠĠORNAMENT ...........................................

MISTOQSIJIET IMWIEĠBA BIL-MIKTUB ......................

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 71 li saret fit-23 ta' Novembru, 1992, ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

SKEJJEL TA' L-ISTAT - GĦALLIEMA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Riżorsi Umani: X'inhu n-numru ta' għalliema li din is-sena qegħdin igħallmu fl-iskejjel ta' l-Istat?

Kemm minnhom huma nisa?

Kif inhuma mqassmin fl- iskejjel, eżempju, kemm fil- primarji/sekondarji, eċċ?

Kemm hemm għalliema fuq bażi każwali?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI (Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżori Umani): 1.

L-għadd ta' għalliema li qegħdin igħallmu fl-iskejjel ta' l-Istat din is-sena huwa ta' 3549.

L-għadd ta' nisa għalliema huwa ta' 1709.

3 | Nisa |Total | | | | | | | Primarji | 862 |1103 | | Skejjel |28 | 40 | |Speċjali | | | | Sekondarji u | | | |Junior | | | | Lyceums | 630 |1367 | | Snajja' | 106 |485 | | | 83 | 554 | |Post-Sekondarj| | | |i | | | | | | | | TOTAL | 1709 |3549 |

Hemm 145 għalliema fuq bażi każwali mqassmin hekk:

| Primarja |53 | | | | |(Sekondarja Junior |51 | |Lyceum) | | | | | |Snajja' |13 | | | | |Post-Sekondarji |28 | | | |

THE DEPUTY SPEAKER (Onor. Charles Mangion): L-Onor.

Alfred Portelli, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Nixtieq nistaqsi lill-Ministru fejn hemm l-iktar nuqqas ta' għalliema, jekk hux fl-iskejjel primarji, dawk sekondarji, fl- iskejjel tas-snajja' jew inkella dawk li jgħallmu edukazzjoni terzjarja?

U f'liema suġġetti?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Illum fl-iskejjel primarji m'hemmx nuqqas ta' għalliema, jiġifieri l-iskejjel primarji f'Malta u Għawdex huma mimlija kollha.

L-iskejjel sekondarji huma mimlijin, ħlief għal xi għalliema li mardu jew qegħdin on long leave.

Mill-informazzjoni li għandi, fl-iskejjel tas-snajja' m'hemmx nuqqas ta' għalliema.

Fil-post-sekondarji għad hemm xi erba' għalliema tal-Malti u ta' xi suġġetti oħrajn - mhux fil- ħinijiet kollha - nieqsa.

Kuntrarjament għall-impressjoni popolari, m'hawnx nuqqas ta' għalliema tax-xjenzi pero' dawn in-nuqqasijiet jiżviluppaw skond l-għażliet li jagħmlu l- istess studenti.

THE DEPUTY SPEAKER: Mistoqsija supplimentari, l- Onor. Freddie Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien jidhirli li fl-iskejjel tas- snajja' hemm nuqqas serju ta' għalliema.

Nixtieq nistaqsi lill-Ministru jekk għandux pool biżżejjed ta' studenti li qed jitgħallmu għal teachers biex dan in- nuqqas li hemm jimtela.

Nixtieq nirrimarka wkoll li l- istudenti li qegħdin minn Form III 'il fuq qed jilmentaw magħna li ċerti teachers ma jkunux ħadu l-kors proprju għal teacher u meta jmorru jgħallmu fil-klassi, ma jkunux adattati biżżejjed biex jgħaddu t- tagħlim fuq dak is-suġġett partikolari li jkun qed jagħżel.

Il-probabilita' hija li l-individwu qed imur teacher bil-ħsieb li jaf li wara tul ta' żmien jaħdem bħala teacher se jiddejjaq, imbagħad ikun jista' jieħu suġġett tax-xjenza biex minn hemmhekk imur band'oħra.

Allura nixtieq nistaqsi lill-Ministru jekk id- Dipartiment jew il-Ministru hux qed jagħti kas dan il-qasam f'din is-sengħa li qed ngħid jien.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Mistoqsija supplimentari, l- Onor. Salvu Sant.

ONOR.

SALVU SANT: Il- Ministru jħoss li dawn l- instructors li hemm fl- iskejjel tas-snajja' minn żmien għal żmien - jekk mhux it-tfal ukoll - imorru għal perjodu ta' training?

Per eżempju, anke dawk li jgħallmu l- inġinerija fl-Universita', ma jistgħux jinqatgħu għal kollox mill- progress li jkun qed isir f'dik is-sengħa partikolari għaliex inkella ma jkunux jistgħu jgħaddu dak li jaf hu bl-iktar mod modern.

Dak kien l- iskop li għalih għamilna parti xogħol u parti skola.

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Ħalli nikkjarifika l- affarijiet.

L-iskop li aħna nutilizzaw lil min għandu l- B.Sc jew min għandu l-B.A. allavolja ma jkunx għamel il- Kors tal-Pedagoġija donnu mhux qed jinftiehem.

Minflok tutilizza casual teachers li jkollhom l-'A' Levels, jaqbillek tutilizza dawk li diġa' għandhom il-B.A. u l- B.Sc.

Pero' dawk li jiġu mpjegati full- time, ma jeħdux increments qabel ma jagħmlu l- PGCE.

Jiġifieri għalkemm jidħlu, ma jeħdux seniority biex din tibqa' tingħata lil dawk li jagħmlu l- B.Educ jew ikollhom il-B.A. jew il-B.Sc u jagħmlu l-PGCE.

Mela d- Dipartiment f'dawn iċ- ċirkostanzi qed juża l-aħjar materjal li għandu.

Aħna nixtiequ li qabel jibdew igħallmu, kollha jkunu għamlu l-kors tal- Pedagoġija.

Pero' s'issa m'hawnx biżżejjed biex dan tkun tista' tesiġih.

Allura the next best thing hi li għal dan l-iskop tuża dawk li għandhom il- B.A. u l-B.Sc.

Waħda mill-affarijiet li jien nilmenta minnha hi li ċerti korporazzjonijiet parastatali jdumu ma joħorġu l-calls.

Allura jkollok gradwati fl- inġinerija li jiġu jgħallmu għal ftit żmien sakemm joħorġu dawn il-calls għax imbagħad imorru jaħdmu magħhom u allura inti trid terġa' ssib replacement għalihom.

Għar-rigward ta' dak li qed igħid l-Onor.

Salvu Sant, huwa veru li anke professur ta' l- Universita' li jkun torri ta' l-għerf ġieli ma jkunx jaf igħaddi ...

Dawn huma affarijiet li jiġru.

Hawn min għandu kommunikattiva naturali u hawn min m'għandux.

Pero' għar-rigward ta' l- instructors nista' ngħid li hemm Instructor Training Unit li jagħmel korsijiet apposta.

Veru li fl- Universita' hemm professuri li m'għandhomx il-kwalita' li jikkommunikaw tajjeb.

MR SPEAKER: L-Onor.

Salvu Sant.

ONOR.

SALVU SANT: Jien m'inix qed ngħid li ma jikkommunikawx tajjeb, imma jekk dan kien engineer li ilu jgħallem l-Universita' madwar 15-il sena, telaq il-prtattika u ma jarax x'qed ikun hemm ġdid kontinwament fuq is-suq, inutli li jibqa' l-Universita', għax mhux se jgħaddi lill- istudenti t-tagħrif li suppost jgħaddilhom.

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Dan jinvolvi żewġ affarijiet, il-metodu kif tgħallem u l- aġġornament fis-sengħa tiegħek.

Għar-rigward ta' l- aġġornament fis-sengħa, qed nipproponi li nagħmlu skema fejn l- instructors wara certu żmien jagħmlu sena oħra li nsejħulha sabbatical.

Għaliex huwa minnu li certi instructors jinqatgħu mis-sengħa tagħhom għal certu żmien u ma jkunux aġġornati ma' l-aħħar affarijiet.

Pero' s'issa naħseb li ħafna mill- instructors huma aġġornati, meta tipparagunahom ma' intructors f'postijiet oħra.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Cilia, mistoqsija.

ONOR.

JOE CILIA: Rigward l- għalliema każwali, għaddejjin xi diskussjonijiet biex dawn isiru tal-post?

Bħalissa kollox qiegħed at a standstill, jew hemm xi ħsieb li 'l quddiem l-affarijiet jiċċaraw?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: La xejn m'hu at a standstill.

Is- sistema hija li fl-ewwel sena li jidħlu bħala għalliema każwali jitħallsu biss ta' meta jaħdmu.

Wara sena dawn isiru part-timers, għalkemm dan mhux mod tajjeb kif issejħilhom.

Dan ifisser li anke fil-vaganzi jitħallsu.

Meta mbagħad ikunu part-time jiru korsijiet in service - u għal dawk li huma part-time diġa' saru korsijiet - biex ikunu jistgħu jidħlu fl- establishment regolari.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Philip Muscat, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

PHILIP MUSCAT: Jidhirlu l-Ministru li huwa fl-interess ta' l- istudenti u wisq iktar ta' l-industriji lokali, kemm privati u kemm parastatali, li l-Gvern jagħti inċentiv biex personnel minn dawn l- industriji, speċjalizzati f'xi sengħa, iqattgħu xi ħin igħallmu lill- istudenti fit- trade schools u fit-technical institutes?

B'dan il-mod ikun hemm orjentament aħjar u kordinazzjoni bejn l- edukazzjoni u l- industrija.

Nixtieq inkun naf jekk il- Ministru għamilx dak li għadni kemm għidt.

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Dak li għadu kemm semma l-Onor.

Muscat twettaq, pero' jien ngħid li hemm bżonn li jsir iktar.

Infatti diġa' għandna nies li jaħdmu fl-industrija u kull tant żmien jagħmlu siegħa jew sagħtejn fil- ġimgħa jgħallmu fit-trade schools jew fit-technical institutes.

Pero' hemm bżonn li jkun hemm iktar nies minn dawn, kif hemm bżonn li dawk li jdumu instructors għal żmien twil fl- iskejjel, jerġgħu jmorru jagħmlu sabbatical fil-post tax-xogħol.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Billi l- Ministru qal li jagħmel minn kollox biex jutilizza l- materjal li jkollu fid- Dipartiment bl-aħjar mod possibbli, jista' jgħarraf lil din il-Kamra għaliex fil-bidu ta' din is-sena skolastika ħalla ħafna taħwid u turbulenza fl-iskejjel sekondarji?

Għax kien hemm nies tajbin ħafna bħala teachers li minflok instab mezz kif jinżammu fil- klassi ngħataw promotion u ntbagħtu barra mill-klassi fejn it- talenti tagħhom mhumiex utilizzati tajjeb.

Jista' l- Ministru jispjega wkoll għaliex ċerti teachers li talbu postings fis-suġġett tagħhom ma tawhomlhomx?

Peress li kien intqal li mhux sewwa li wara li tibda s-sena skolastika jkun hemm dipartimenti tal-Gvern li jirreklutaw nies mid- Dipartiment ta' l-Edukazzjoni bil-konsegwenza li ma jkunx hemm għalliema, dan jista' japplika għal dak li ġara fil- Liċeo Superjuri Gan Franġisk Abela fejn il-parti l-kbira ta' l-għalliema ta' l-ekonomija spiċċaw biex marru mal-Water Services Corporation - fejn mar-rebus li kien hemm żdied rebus ieħor - u wara, parti minn dawn l-għalliema spiċċaw biex marru lura fil-Liċeo Superjuri b'mod li s-sena skolastika għall-istudenti li jistudjaw l-ekonomija bdiet ħażin bla bżonn għax ma kienx hemm il-kordinament meħtieġ bejn il-Ministeru ta' l- Edukazzjoni u min hu responsabbli mill-Water Services Corporation?

Il- Ministru ma jidhirlux li minflok joqgħod igħaddi rimarki bħal dawn f'din il-Kamra, għandu jikkordina b'mod aktar effettiv u serju ma' sħabu ħalli ma jkollniex dawn il- bużullotti li għaddew minnhom it-tfal tagħna?

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Bonnici.

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Jien ma ninqalax għall- bużullotti, kemm dawk verbali kif ukoll dawk ta' l-idejn pero' jista' jkun li l-Onor.

Spiteri jinqala' għall- bużullotti verbali għaliex mal- Water Services Corporation ...

(Interruzzjonijiet) Jiena għidt forsi, jiġifieri esprimejt dubju.

Mal-Water Services Corporation ma kien hemm l-ebda diżgwid.

L- għalliema, inkluż il-head, ta' l-ekonomija fl-iskola Ġan Franġisk Abela ngħataw iċ- ċans li jgħinu lill-Water Services Corporation u jibqgħu jgħallmu għal xi żmien.

Fil-fatt issa reġgħu ġew lura lock, stock and barrel.

Jiġifieri llum għandna jgħallmu l-ekonomija more than enough.

Forsi l-Onor.

Spiteri mhuwiex informat biżżejjed.

Jien lanqas nista' naċċetta li kien hemm taħwid minħabba promozzjonijiet.

Kulħadd għandu funzjoni x'jagħmel; min qiegħed Direttur ta' l- Edukazzjoni ma ngħidx li tliftu minn headmaster, min qiegħed headmaster ma ngħidx li tliftu minn għalliem, u min qiegħed għalliem fi skola sekondarja ma ngħidx li tliftu mill-primarji.

Kulħadd jagħmel l-iktar funzjoni tajba li jista' jkun hemm fid-Dipartiment ta' l- Edukazzjoni.

Għar-rigward tad-domanda li tani bil-miktub l-Onor.

Muscat ngħid li m'inix f'pożizzjoni li ngħidlu numru preċiż, pero' naf każijiet għaliex ġew quddiemi kwestjonijiet għar-rigward ta' kif għandhom jitħallsu.

Min jgħallem f'livell iktar għoli jitħallas b'rata iktar minn min jgħallem f'livell sekondarju.

BORDIJIET TA' KUMPANNIJI PUBBLIĊI - STUDENTI FIL-KORS TAL-LIĠI

L-ONOR.

LINO SPITERI staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid: Hux il-każ li fuq diversi bordijiet ta' korpi jew kumpanniji tas-settur pubbliku ġew imqiegħda bħala diretturi, studenti fil- kors tal-Liġi.

Jekk iva, min ħa d-deċiżjoni u fuq liema bażi?

Jista' l- Prim Ministru jagħti lista tal- ħatriet li saru s'issa, jekk saru, u ta' oħrajn li hemm maħsuba, jekk hemm?

Jekk fil- fatt saru ħatriet, fuq liema bażi ġew magħżula l-individwi attwali, u mhux oħrajn?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI (Prim Ministru): Minn informazzjoni li għandi jirriżulta li hemm erba' studenti fil-kors tal-Liġi li huma membri/diretturi fuq xi korp jew kumpannija fejn il- Gvern għandu ishma.

Dawn huma:

Is-Sur Richard Sladden - L-Awtorita' tad-Djar

Is-Sur Ian Micallef - Freeport (Terminal) Malta Ltd

Is-Sur Victor Scerri - Medigrain

Is-Sur Anthony Cutajar - Kalaxlokk Co Ltd

Il-kriterji li jintużaw fil- ħatra ta' membri/diretturi ta' Korpi u ta' kumpanniji fejn il- Gvern għandu ishma jinkludu li l-persuni magħżula jkunu lesti u kapaċi li jgħassu l-interessi ta' l-istess korpi jew kumpanniji.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Dan ifisser li mill-istudenti tal- Liġi kollha u mill-istudenti universitarji kollha li minnhom hemm 4,000, dawn l-erbgħa biss kienu lesti u disposti li jqisu l-interessi li semma l- Prim Ministru li jkunu meħtieġa minnhom sabiex iwettqu bħala diretturi?

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Dan assolutament ma jfissirx hekk, u jien m'għidtx hekk.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Sandro Schembri Adami.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Fuq liema kriterji ntgħażlu dawn?

Għaliex dawn l-erba' studenti universitarji - u dan qed ngħidu bl-aktar mod responsabbli - huma viċin ħafna tas-Sur Beppe Fenech Adami, u jien ngħid li ntgħażlu għaliex huma min huma.

Għalhekk nixtieq li l-Prim Ministru jembarka fuq din għax hemm ħafna aħjar minnhom.

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jien nirrispetta l-ġudizzju tal-ħabib tiegħi u kuġin fil- bogħod l-Onor.

Sandro Schembri Adami u meta jkun Prim Ministru jista' juża l-ġudizzju tiegħu.

Pero' s'issa mhux il-ġudizzju tiegħu nuża, imma tiegħi.

U l- ġudizzju tiegħi huwa dan.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Qabel ma nsiru personali u familjari ż- żejjed u f'din il-Kamra fejn għandhom ma bdewx jikbru fjuri nispiċċaw biex indaħħlu s-siġra tal-familja, jista' l-Prim Ministru jgħid attwalment min għażilhom dawn in-nies?

Jien mill-bidu nett aċċettajt li l- familjari tal-Prim Ministru ma ndaħlux f'din l-għażla u nappella lil ħabib tiegħi, l- Onor. Sandro Schembri Adami, biex ma jagħmilx referenzi bħal dawn għax jien persważ li dan ma kienx il-każ.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jiena nista' ngħid li fil- mument deċiżiv ikkonfermajthom.

Dan il-Gvern qed juża sistema fejn kważi l-bordijiet kollha huma importanti.

Fl-ewwel stadju jkun hemm suġġerimenti mill- Ministru responsabbli minn dik is-soċjeta' jew kumpannija partikolari, imma finalment dawn id-deċiżjonijiet jgħaddu mill-uffiċċju tiegħi.

MR SPEAKER: L-Onor.

Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Jista' l-Prim Ministru jikkonferma l- għajdut li kien hawn fil- pajjiż, li fl-għażla tad- diretturi ta' bordijiet importanti li rrefera għalihom, barra r-rakkommandazzjoni tal- Ministri konċernati, kien hemm ukoll l-influwenza retta minn ċerti kwartieri n-naħa tal- Pieta'?

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Naħseb li jekk jispjegali għal liema kwartieri f'Tal-Pieta' qed jirreferi nkun nista' nifhem aħjar, pero' nista' nimmaġina liema huma dawn il- kwartieri!

Naturalment l-ebda Gvern ma jaħdem f'vacuum, imma f'każijiet ta' appointments simili jaħdem permezz ta' nies li jkunu magħrufa personalment jew anke mhux personalment.

L- importanti hu li min jiġi magħżul biex jaqdi funzjoni jkun kapaċi jaqdiha fl-aħjar interess ta' dik il-kariga.

MR SPEAKER: L-Onor.

Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Jekk tippermettili, nixtieq nirringrazja lill-Prim Ministru talli kien onest biżżejjed li kkonferma dak li għidtlu, jiġifieri li l-għajdut li kien hawn kienu korretti kif jien persważ li mill-Budget Speech li se nisimgħu se jirriżulta li l-għajdut li kien hawn f'dawn l- aħħar jumejn kienu korretti wkoll.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Naħseb li l-għajdut huwa bħal dak li nkiteb dalgħodu mill- Onor. Lino spiteri fejn għamel eżami u pprova jippreveni dak li se jingħad fil-Budget.

Nista' nassigurah li ċerti affarijiet se jkun ipprevenihom tajjeb.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijet għadda.

L-Onor.

Salvu Sant.

ONOR.

SALVU SANT: Nitlob il- permess tal-Kamra biex nagħmel mistoqsija oħra li tidher fuq l-agenda.

MR SPEAKER: Hemm permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata

SERVIZZ TAD-DRENAĠĠ - INFIQ

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jagħti breakdown ta' kif se jintnefqu is-Lm26.4 miljun għas- sistema ta' sewage li l-Ministru qal se jintnefqu fil-press conference?

F'liema partijiet ta' Malta se jsir ix-xogħol?

ONOR.

MICHAEL FALZON (Ministru għall-Ambjent): Il- breakdown u l- postijiet fejn se jitwettqu xogħlijiet ta' tisħiħ tas-sistema tad-drenaġġ skond il-Master Plan huma kif indikati fuq it-tabelli 1.1 - 1.6 meħuda mid- Dokument finali ta' dan il-Pjan u li qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra.

Dawn huma stmati li jitilgħu għal Lm13.5 miljun.

Il-Pjan ikopri s-sistema tad-drenaġġ ta' Malta u Għawdex kollu u mhux ta' xi partijiet partikolari.

Ix-xogħlijiet għall-impjanti ta' tisfija li huma stmati li jiswew madwar Lm12.9 miljun oħra, huma maħsuba li jsiru f'Ras il-Ħobż (Għawdex); iċ- Ċumnija l/o Mellieħa, l-inħawi ta' Wied Għammieq u estensjoni ta' l- impjanti eżistenti f'Sant'Antnin f'Marsascala.

MR SPEAKER: Grazzi.

Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali.

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru għall-Intern u Żvilupp Soċjali): Inqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra:

Ċirkolari maħruġa mill- Kwartieri Ġenerali tal- Pulizija dwar "Skorta ta' Priġunieri mill-Pulizija" (bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari Nru. 6245).

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet.

MOZZJONIJIET

MOZZJONI BIEX IL-KAMRA TMUR F'KUMITAT TA' PROVVISTA GĦALL-KONSIDERAZZJONI TA' L-ESTIMI ĠENERALI TA' SPIŻA GĦAS-SENA 1993

MR SPEAKER: Skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 67 tas- Seduta Nru. 71 tat-23 ta' Novembru, 1992, id-diskors kollu tal-Budget huwa eżenti mil- limitu ta' ħin għad- diskussjoni, Ordni Permanenti 49, u mill-ħin ta' l- interruzzjoni tax-xogħol, Ordni Permanenti 9.

Il-Ministru tal-Finanzi.

ONOR.

JOHN DALLI (Ministru tal-Finanzi): Mr Speaker, għandi messaġġ mill- President ta' Malta.

MR SPEAKER: Se naqra l- messaġġ tal-President:

CENSU TABONE PRESIDENT

Il-President jirrakkommanda lill-Kamra tad-Deputati n-Nefqa mill-Fond Konsolidat ta' somma ta' mhux aktar minn mitejn u disgħin miljun, sitt mija u tnejn u ħamsin elf, disa' mija u tmienja u għoxrin Lira Maltija (Lm290,652,928) kif dettaljata fl-Abbozz ta' l-Estimi Ġenerali għall- 1993.

Il-President jirrakkommanda wkoll l-Att ta' Approprjazzjoni meħtieġ.

24.11.92 Il-Ministru tal-Finanzi.

ONOR.

JOHN DALLI (Ministru tal-Finanzi): Mr Speaker, Nipproponi li l- Kamra tirrisolvi ruhha f'Kumitat ta' Provvista biex tikkonsidra l- Estimi Generali ta' l-Infiq u d-Dhul ghas-sena 1993.

Dan hu l-ewwel budget wara elezzjoni li fiha l-Poplu Malti wera b'mod car il-preferenza tieghu lejn sistema ekonomika li thajjar l-inizjattiva personali, kemm fid-decizjonijiet ta' kif jinholoq il-gid, kif ukoll fid- decizjoni ta' kif dan il-gid jintuza.

Nittama li dan il-Budget iservi biex jenfasizza d- direzzjoni li qbadna waqt li jsahhahna fir-rizoluzzjoni taghna li nuzaw ir-rizorsi taghna b'aktar efficjenza u ghalhekk b'aktar qliegh ghal kulhadd, u li nqassmu l- gid mahluq f'pajjizna b'gustizzja fi spirtu ta' solidarjeta'.

Hemm bzonn li matul dawn il- hames snin li gejjin, naghtu harsa sewwa madwarna b'sens oggettiv u kritiku.

Minghajr ma nithabblu f'modalitajiet u f'kuncetti tal-passat, u minghajr ma nitfixklu billi nbiddlu biex inkunu biddilna, hemm bzonn naraw kif strutturi prezenti jistghu jirrendu aktar, kif strutturi godda jistghu jkunu aktar adattati ghaz-zmenijiet ta' ghada, u kif il-bazi ekonomika u finanzjarja tista' tigi mtejba biex inkunu nistghu nilqghu ghall-isfidi tal-gejjieni.

Harsa Lejn l-1992

1.1 Is-sitwazzjoni madwarna

Qeghdin nghixu fi zmenijiet ta' taqlib kbir.

Hafna pajjizi girien taghna u hafna ohrajn 'il-boghod minna ghaddejjin minn zmenijiet koroh: zmenijiet li fihom il-prodott nazzjonali naqas, il-qghad kiber u l- izbilanci fil- kummerc fost il- pajjizi industrijalizzati telghu hafna.

Fil-pajjizi industrijalizzati, partikolarment dawk tal- punent, hemm incertezzi kbar.

It-taqlib politiku f'pajjiz bhall-Germanja rrizulta fi problemi finanzjarji u ekonomici li lanqas huma ma bassru.

Ohrajn bdew ihossu l- effett ta' nuqqas ta' aggornament fis-snin l- imghoddija.

Il- mizuri li hadu biex jirrangaw l-izbilanci li nholqu fis-sistemi monetarji taghhom kellhom l-effetti taghhom fuq l-andament ta' l- ekonomija.

Hafna pajjizi li ghaddew snin twal taht il-madmad kommunista, b'tant tbatija ghall- popolazzjoni taghhom, illum qeghdin jippruvaw jitghallmu jahdmu f'ambjent aktar hieles u b'sistemi li ghal tant snin qabel kienu ndottrinati biex jistmerru.

Hawn ukoll tezisti incertezza kbira.

Mekkanizmi antiki tal-kummerc internazzjonali u ta' trasferimenti monetarji ghebu u, sfortunatament, f'xi kazi, ghad ma hemmx mekkanizmi godda biex jissostitwuhom.

Rabtiet inter- nazzjonali nhallu.

Materja prima u kapacita' produttiva li kienu allokati ghal snin bil- quddiem, bi prezzijiet li ma jirriflettu xejn il-valur ekonomiku taghhom, illum jinsabu stagnati, wieqfa jew jahdmu bi prezzijiet tant baxxi li qeghdin jgharrqu s- suq ghal kulhadd.

Hafna pajjizi li ghadhom qeghdin jizviluppaw issa ntebhu li s-sistemi mposti mill- mexxejja antiki, li hasbu li kollox jimxi sew jekk jikkmanda wiehed, huma biss xkiel ghal kisba ta' hajja ahjar.

Ghalhekk qabdu t-triq ta' aggustament ekonomiku biex jinzghu mill-kontrolli esag- erati, mill- investiment dirett tal-Gvern u mill-indhil fil- kummerc biex, bit-tkattir tal- fiducja u l-inizjattiva, jilhqu l-ghanijiet li s'issa kienu jaraw tant 'il-boghod.

L-effett hu li l-kapacita' ta' nfiq f'idejn il-popli ta' dawk il-pajjizi li huma jew kienu meqjusa bhala zviluppati naqas u l-konsum internazzjonali batta.

Muniti li darba kienu b'sahhithom illum qabdu n-nizla, u klijenti li qabel kienu jitqiesu mill-ahjar illum ma tazzardax tersaq lejhom jekk mhux b'garanziji bil-quddiem.

Ir-ricessjoni li laqtet lid- dinja f'dawn l-ahhar sentejn illum ghadha tnawwar l- ekonomiji ta' hafna pajjizi u m'hemmx indikazzjoni li l- ghafsa taghha se terhi fiz- zmien qarib.

1.2 Is-sitwazzjoni taghna

Ghal hafna snin, l-ekonomija taghna kienet mibnija fuq parametri li ma kienu jaqblu xejn mar-realta'.

Xprunati mill-htiega li nkunu kompetittivi, u bl-idea li l- kompetittivita' tigi minn pagi baxxi, is-sistema taghna nbniet kollha fuq l-oggettiv li l-pagi jkunu l-inqas possibbli.

Dan wassal biex hloqna artificjalitajiet kbar li heddu s-sisien tal- vijabilita' taghna.

Fil-hames snin li ghaddew naqqasna hafna mill-artificjalitajiet li kienu jezistu.

Nehhejna l-friza fil-pagi.

Nehhejna t-"time in lieu".

Nehhejna l-isfruttament li l- Gvern stess kien jaghmel mal- haddiema billi kien jimpjeghom fuq bazi temporanja.

Naqqasna l-protezzjoni ta' l-industrija lokali li ma setghetx tahdem b'mod efficjenti.

Naqqasna l- operazzjonijiet tal-"bulk buying", li kienet tillimita l- prodotti li seta' jixtri l- konsumatur u li kienet ukoll l- ingredjent ewlieni fit-thaddim ta' "retail price index" artificjali.

Naqqasna l-htiega ghal hafna licenzji li kienu joholqu kwazi monopolji f'hafna hwejjeg tal-konsum, barra mill- burokrazija zejda li tifni.

Malta ma tistax ikollha ekonomija vijabbli jekk tinghalaq fiha nfisha.

Din hi l-lezzjoni li tghallimna a spejjez taghna.

Is-success taghna jkun kbir daqskemm tikber ir-relazzjoni taghna ma' pajjizi ohra, daqskemm ikollna skambju ta' bejgh lejhom u xiri minghandhom, u daqskemm huma juzaw is- servizzi li naghtu ahna.

Ghalhekk is-sitwazzjoni madwarna hi ta' relevanza kbira ghalina.

Ekonomija kajmana fil- pajjizi klijenti taghna tista' taffettwa l-kapacita' produttiva taghna u n- nixxiegha ta' investiment lejna.

Ghalkemm, kif ghidt, din ir- ricessjoni dinjija ilha tinhass ghal dawn l- ahhar tlett snin, ahna s'issa rnexxielna nsostnu pass mghaggel fl-ekonomija taghna, anke jekk m'ghandniex rizorsi naturali u sahansitra rridu nipproducu l-ilma li nixorbu, anke jekk l-ispazju fejn nghixu hu limitat minhabba c-cokon tal-blata taghna, anke jekk niddependu xi ftit minn ghajnuna barranija biex nghixu, resqin biex nibnu ekonomija vijabli li thabbatha ma' dik ta' pajjizi akbar minna.

Qieghed jirnexxilna nipproducu aktar, nesportaw aktar, noholqu servizzi godda u efficjenti, nigbdu aktar turisti lejn pajjizna.

Irnexxilna noholqu aktar gid.

Dan ghax ghandna aktar nies jahdmu, ghandna aktar nies jahdmu aktar, u ghandna aktar nies jahdmu f'setturi li jirrendu aktar.

Id-direzzjoni li tajna lill- ekonomija taghna mill-1987 'l hawn:

*l-investiment fl-infrastruttura li hi l-ghodda tal- produzzjoni; *il-kuragg li ninqatghu minn dak li deher komdu ghal hafna imma li fil-fatt kien sewwes il-kapacita' produttiva taghna,

wasslitna ghall-progress u l- gid li ghandna llum.

Mill-1987 'l hawn

Biex ikollna perspettiva ekonomika ahjar, naraw ir- rizultat ta' din id- direzzjoni gdida tul l-ahhar hames snin.

Bejn l-ewwel ta' Gunju 1987 u l- ahhar ta' Settembru 1992, mhux biss il-Prodott Gross Domestiku zdied b'medja ta' 9.6% fis-sena, imma ghandna 10,610 aktar nies jahdmu bi qliegh.

Zidna 10,387 fis- settur privat: 2,166 fil- produzzjoni u 8,221 fis- servizzi.

U dawn, fejn qabel numru minnhom kienu jahdmu u jithallsu gimgha mnaqqsa ta' xoghol, illum numru sostanzjali qeghdin jahdmu f'aktar minn impieg wiehed.

Dan ifisser li l-holqien ta' mpiegi godda f'pajjizna jizboq bil-hafna c- cifra ta' 10,619 msemmija qabel.

L-investiment f'pajjizna f'dawn l-ahhar hames snin jizboq bil-bosta kull livell li qatt gie milhuq.

L-investiment tal-azjendi l-kbar fil- manifattura fl-istess perjodu aktar milli rdoppja meta mqabbel mal-hames snin ta' qabel, billi lahaq Lm78.6 miljun bejn Settembru ta' 1987 u Settembru ta' din is-sena.

Importanti daqs dan hu l-fatt li fl-istess perjodu, il-valur mizjud ghal kull haddiem fil- manifattura zdied b'47.2%, l- esportazzjoni ghal kull haddiem fil-manifattura zdiedet b'135.1%, u d-dhul mit-turizmu ghal kull haddiem impjegat dirett fit-turizmu zdied b'24.7%.

Dan juri li kellna l- hila nutilizzaw ahjar ir-rizors principali taghna; ir-rizors uman.

F'dawn is-snin kellna niehdu decizjonijiet iebsa.

Zidna l- pagi biex naghmlu tajjeb ghall- friza li ngazzat lil pajjizna fl-erba' snin ta' qabel.

Ma emminna qatt li l-kompetittivita' fis-swieq barranin ghandha tigi minn fuq dahar il-haddiem billi nikkundannawh ghal pagi baxxi.

Dan irrifletta ruhu fi qliegh ahjar ghall-haddiem taghna u f'hajja ahjar ghalih.

Mhux biss ghax seta' jixtri aktar, imma seta' jgholli l-livell tieghu permezz ta' l-ghazla bejn il-hafna prodotti ta' kwalita' ahjar fuq l- ixkafef tal-hwienet.

Barra milli nefaq aktar, il- poplu Malti faddal aktar.

Fl- istess perjodu li semmejt qabel, it-tifdil fil-banek u f'titoli zdied b'Lm420 miljun.

Il-Qaghda Ekonomika Ghall-1992

Anke fis-sena li qeghdin fiha, minkejja r-ricessjoni u l-qghad kbir li qed jahkem anke fl-ekonomiji ta' dawk il- pajjizi li l-aktar ghandna rabtiet kummercjali maghhom, l- ekonomija taghna wriet rizultati nkoragganti.

Ir-rata ta' zvilupp hi b'sahhitha minkejja li diversi progetti kbar tal-gvern gew mitmuma jew kienu waslu biex.

It-tibdil u l- investiment li saru fis- settur privat f'dawn l-ahhar snin qieghed jaghti l- frott tieghu.

Dan hu awgurju tajjeb biex inzommu l-kolp fil- burraxka li l- irjieh taghha qeghdin ilahhqu fuq xtutna.

Fid-disa' xhur sa l-ahhar ta' Settembru 1991, il-Prodott Gross Domestiku kien ta' Lm593 miljun.

Fl-istess perjodu sa Settembru ta' din is-sena, dan kien jammonta ghal Lm641 miljun, jew zieda ta' 8.1%.

F'termini reali, jigifieri wara li tnehhi l-effett ta' l- inflazzjoni, ir-rata ta' zieda kienet ta' 4.9%.

Iz-zieda li konna rregistrajna fl-istess zmien ta' l-1991 kienet ta' 9.5% f'termini nominali u ta' 5.9% f'termini reali.

Dan it-tnaqqis moderat fir- rata ta' zieda, ghalkemm jirrifletti r- ricessjoni internazzjonali, ma nkwetaniex.

Fil-fatt, ghalkemm irridu nzommu pass tajjeb ta' progress, u ghadna qeghdin fuq livelli tajbin hafna, irridu noqoghdu attenti li l-ekonomija taghna ma taccellerax izzejjed b'konsegwenzi li r-rizorsi taghna ma jlahhqux ma' l- espansjoni u jkollna nwaqqfu f'daqqa halli nergghu nibbilancjaw.

In-numru ta' dawk li kienu qeghdin jirregistraw ghax- xoghol fl-ahhar ta' Settembru ta' din is-sena kien ta' 5,332, jew 3.9% tan-nies li jridu jahdmu.

Dan juri zieda zghira fuq is-sena l-ohra meta n-numru kien 4,868 jew 3.6% ta' dawk li jridu jahdmu.

Fl-ahhar tnax-il xahar, in- numru ta' nies jahdmu zdied b'1,320 u issa jlahhaq il- 131,150.

Fil-fatt, fis-settur privat kellna zieda ta' 1,543 waqt li s-settur pubbliku naqas b'223.

Ghalhekk, minn dawk kollha li jahdmu bi qliegh, f'Settembru kellna 57.55% jahdmu fis-settur privat, zieda mis-56.95% li kellna f'Settembru tas-sena li ghaddiet.

Fis-settur privat tal- manifattura n-nuqqas kien ta' 144 ghaliex ma ghamilniex tajjeb ghal kollox ghat-telf ta' madwar 600 impieg mis- setturi tat-tessuti.

Ta' min jinnota li l-investiment fil- manifattura, li fl- ahhar ftit snin kien miexi b'ritmu mghaggel hafna u li rajnieh tiela' minn Lm5 miljun fl-ewwel disa' xhur ta' l-1987 ghal Lm19-il miljun is-sena l- ohra, naqas ghal Lm13-il miljun fl- ewwel disa' xhur ta' din is- sena.

M'hemmx dubju li l- incertezzi fis-swieq internazzjonali huma l-kawza ta' dan it-tnaqqis li fil-fatt kellu effett fuq ir-ritmu ta' holqien ta' mpiegi godda f'dan is-settur.

Fl-ewwel disa' xhur ta' din is-sena, mqabbla mad-disa' xhur tas-sena l- ohra, il-produzzjoni zdiedet b'20% minn Lm381 miljun ghal Lm459 miljun, l- esportazzjoni zdiedet bi 28% minn Lm259 miljun ghal Lm331 miljun u l-valur mizjud zdied bi 8% minn Lm130 miljun ghal Lm141 miljun.

Dan ifisser produttivita' akbar.

Fil-fatt, ras ghal ras, il-haddiema fil- manifattura pproducew b'Lm16,000 kontra t-Lm13,000 fis-sena ta' qabel, u z-zieda fil- valur mizjud kienet ta' Lm4,451 kull haddiem kontra l- Lm4,040 fis-sena ta' qabel.

Produttivita' akbar hi l-bazi vera ta' kompetittivita' akbar, u ghalhekk dawn ir-rizultati jimlewna bil-kuragg.

Zidiet fil-pagi ghandhom izommu l- pass maz-zieda fil-produttivita'.

Fil-fatt id-dhul medju ta' mpjegat fl- azjendi kbar tal- manifattura gholiet minn Lm63.88 ghal Lm66.16.

Dawn ic- cifri juru li pajjizna qieghed isib stabbilita' wkoll fiz- zidiet tal-pagi, li jidher li qeghdin ikunu kontenuti fiz- zieda tal-produttivita'.

Dan hu l-mod ghaqli kif nimxu u li jassiguralna li, jekk ma jinqalghux problemi mhux mistennija, inkunu nistghu nsostnu t-titjib fil-livell tal-hajja tac- cittadini taghna fis-snin li gejjin.

Is-settur ta' l-agrikoltura u sajd, ghalkemm zghir, ghandu mportanza li ma titkejjilx biss f'valur ekonomiku.

Il- ftit hdura li naraw f'xi xhur f'pajjizna hu frott tal-hidma ta' dawk li bhala xoghol fiss jew b'delizzju, jiehdu hsieb l-ghelieqi taghna.

Anke hawn ghaddejjin biex inkomplu nimmodernizzaw, u niehdu gost naraw li aktar u aktar serer qeghdin jigu mwaqqfa.

It-turizmu baqa' miexi bir- rata qawwija ta' qabel.

Fl- ewwel disa' xhur ta' din is- sena, in-numru ta' turisti li gew f'pajjizna kien ta' aktar minn 800,000, zieda ta' aktar minn 110,000 fuq in-numru li gew fl-ewwel disa' xhur tas- sena l-ohra.

(Onor. Membri: Hear, hear) Jekk dan ir- ritmu jkompli sa l-ahhar tas-sena, se nkunu lhaqna l-mira taghna li naqbzu l-miljun turist.

Id-dhul ta' flus mit-turizmu zdied ukoll.

Dan issa tela', fl-ewwel disa xhur ta' din is- sena, ghal Lm135 miljun, jew 5% aktar mis-sena l-ohra.

Issa rridu nikkonsolidaw din il- pozizzjoni li lhaqna fit- turizmu u nikkoncentraw fuq kif se nzidu l-qliegh minn din l- industrija.

Nisperaw li l- progetti li bdew, u li ghandhom jibdew is-sena d-diehla, fil- bini ta' akkomodazzjoni turistika ta' kwalita' gholja, jipprovdu l-mutur mehtieg biex inkomplu nghollu l-livell tat- turizmu f'pajjizna.

Il-Freeport kompla ghaddej b'ritmu mghaggel ta' espansjoni.

Jidher li l- investiment qawwi li ghamilna f'din l-impriza qieghed jirrendi sforz it- tmexxija aggressiva li qieghed jinghata.

Mic-cimiteru li writna, dan il- Port sar centru ta' attivita' ma taqta' xejn.

Din is-sena, in-numru ta' containers imkejla f'TEU's (Twenty Foot Equivalent Units), li se jkun ghadda mill- Freeport hu ta' 179,152 jew 53.5% aktar mis-sena l-ohra.

Nistennew li dan ilahhaq kwazi kwart ta' miljun sa l-ahhar tas-sena.

L- estensjoni li ghandha tkun lesta s-sena d- diehla se tkabbar il-kapacita' tal-Freeport minn 300,000 ghal 500,000 container.

Din il- kapacita' ghandna domanda qawwija ghaliha.

Is-sezzjoni ta' l-oil tanking ukoll sejra tajjeb u l- kapacita' li ghandna qeghda tigi wzata tant li tlestew il- pjani biex il-bini tat-tieni fazi jibda qabel iz-zmien li kien ippjanat.

Hawnhekk ta' min jghid li dan hu servizz iehor gdid li qieghed jirrendi xoghol mhux biss lil min hu nvolut direttament fih, imma wkoll lil min indirettament hu nvolut fil-garr ta' merkanzija u fil- vapuri.

Hi attivita' li lill- pajjiz qieghda tqallghu wkoll miljun f'munita barranija.

Servizz iehor li zviluppa tajjeb f'pajjizna hu dak fis- settur marittimu, inkluz ir- registrazzjoni ta' vapuri u l- yacht marinas.

Malta llum hi mehuda bis-serjeta' f'dawn l- oqsma, b'tant serjeta' li pajjizi kompetituri taghna jittantaw ifixkluna.

Mir- rapport ta' l-Awtorita' Marittima jidher li dawn is- servizzi qeghdin jirrendu tajjeb u huma awgurju pozittiv ghall- gejjieni ta' pajjizna.

Fl-ewwel disa' xhur ta' din is-sena, l-esportazzjoni tas- servizzi zdiedet ukoll biex hekk l-esportazzjoni totali ta' merkanzija u servizzi lahqet il-Lm593 miljun minn Lm500 miljun fl-ewwel disa' xhur tas- sena ta' qabel.

L-importazzjoni ma zdiditx bl-istess ritmu, u minn Lm576 miljun telghet ghal Lm637 miljun.

Dan ifisser li l-izbilanc bejn l- esportazzjoni u l-importazzjoni issa nizel ghal Lm44 miljun minn Lm76 miljun f'Settembru tas-sena l-ohra.

Jekk inkomplu sejrin hekk, se jkollna l-inqas zbilanc mill-1988 'l hawn.

Fl-ewwel disa' xhur ta' din is-sena, se jkollna bilanc pozittiv ta' Lm10 miljun fil- Kont Kurrenti mal-pajjizi barranin.

Tnehhi l-bilanc favorevoli ta' Lm22 miljun fl- 1988, dan kien l-ahjar bilanc li kellu pajjizna mill- 1981 'l hawn.

Dan ir-rizultat inkiseb minkejja li dahlu inqas imghaxijiet minn barra minhabba t-tnaqqis ta' l-imghax f'hafna pajjizi fejn ghandna flusna nvestiti.

Ir-rata ta' l-inflazzjoni, kif inhi meqjusa fuq l-indici tal-prezzijiet bl-imnut, telghet b' 1.7% fl-ewwel disa' xhur ta' din is-sena.

Din ir- rata hi inqas mit-2.9% registrata fl-istess perjodu fis-sena ta' qabel, u tirrifletti t-trazzin li l- qaghda hazina fl-ekonomija internazzjonali kellha fuq il- prezzijiet ta' l-importazzjoni.

It-titjib fl-ekonomija Maltija jidher ukoll miz-zieda qawwija fid- depoziti li fl- ewwel disa' xhur ta' din is- sena zdiedu b'Lm77 miljun.

Fl- istess perjodu tas-sena l-ohra, iz-zieda kienet ta' Lm42 miljun.

Kollox ma' kollox, matul din is-sena, bil-ghaqal, minghajr skossi u bil- hidma ta' hafna, dan pajjizna zammejnih 'il- boghod mill-ghawg b'rizq il- poplu kollu.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Dan li ghidt hu spjegat fid- dettal fl-Economic Survey li kopja tieghu qieghed inpoggi fuq il-mejda tal-Kamra.

Rizultati Finanzjarji ghall-1992

Fl-estimi approvati s-sena l- ohra, l-izbilanc totali kien previst ghal Lm35.9 miljun.

Fil-fatt, mill-mod kif sejrin l-affarijiet, ir-rizultat se jkun kemmxejn ahjar u s-sena se nispiccawha bi zbilanc ta' Lm28.8 miljun.

Dan ifisser tnaqqis ta' Lm7.1 miljun fl- izbilanc.

Ifisser ukoll li l- izbilanc din is-sena se jkun 3.3% tal-Prodott Gross Domestiku.

Dan ir-rizultat stajna niksbuh billi d-dhul kien aktar minn dak previst, waqt li rnexxielna nikkontjenu l-hrug ghall-ammonti totali li kienu mahsuba s-sena li ghaddiet.

Dhul

Fil-fatt, id-Dhul Ordinarju tal-Gvern, meta mqabbel mat- Lm332.4 miljun fl-Estimu, tela' ghal Lm 339.6 miljun, zieda ta' Lm7.2 miljun.

Din iz- zieda hi rizultat ta' dhul ta' Lm3.4 miljun aktar mit-Taxxa tad- Dhul, Lm3.4 miljun aktar mill- profitti tal-Bank Centrali, miljun aktar mill- Avjazzjoni Civili u Lm6.3 miljun aktar mis-Sigurta' Nazzjonali.

Dawn ghamlu aktar minn tajjeb ghal dhul inqas ta' Lm4.5 miljun minn bejgh ta' ishma f'kumpanniji tal-Gvern u miljun lira anqas mill-kirjiet.

Meta mqabbel ma' l-1991, id- Dhul Ordinarju fl-1992 hu Lm18.6 miljun aktar.

Dan wara li mic-cifri ta' l-1991 jinqatghu l-kontribuzzjonijiet ghan-nefqa kapitali tal- korporazzjonijiet li ma jidhrux fil-1992.

Dan hu rizultat ta' zidiet ta' Lm 6 miljun mid- Dwana, Lm1.9 miljun mil- Licenzji, Lm9.1 miljun mit- Taxxa tad-Dhul, Lm3.8 miljun mill-Bank Centrali, Lm6.6 miljun mis-Sigurta' Socjali.

Dawn ghamlu aktar minn tajjeb ghal nuqqas ta' Lm6.3 miljun mid-dhul mixxelanju li hu relatat ma' introjtu ta' bejgh ta' ishma f'kumpanniji parastatali, li ma sarx.

Matul l-1992 il-Gvern dahhal ukoll Lm16.2 miljun minn ghotjiet, l-aktar taht il- Protokolli ma' l-Italja.

Dan l- ammont hu kwazi daqs dak li dahhalna fl-1991 imma Lm2.5 miljun inqas minn dak previst.

Minn sorsi barranin, se nkunu ssellifna Lm5.1 miljun.

Dan hu Lm4 miljun anqas mill- 1991 u nofs miljun anqas minn dak previst.

Dan is-self sar taht il- Protokoll Taljan kif ukoll taht it-Tieni u t-Tielet Protokolli li ghandna mal- Kommunita' Ewropea.

1.3.2 Nefqa Kapitali

In-Nefqa Kapitali totali ghall-1992 hi stmata li se tilhaq Lm59.3 miljun, jigifieri Lm2.6 miljun anqas mill-estimi approvati.

Dan ir-rizultat wasalna ghalih allavolja kellna nizburzjaw Lm2.3 miljun aktar milli previst ghat-Tarznari.

Fil-fatt, is-sussidju ghat- Tarzna lahaq Lm7.5 miljun waqt li s-sussidju ghall-Marsa Shipbuilding lahaq Lm7 miljun.

Dan ifisser li madwar nofs id- deficit ta' din is-sena hu dovut ghal dan is-sussidju.

Din mhix sitwazzjoni li fil- kuntest li f'kull settur qeghdin naghfsu biex nutilizzaw ir-rizorsi taghna bl-aktar mod efficjenti, tista' tithalla ghaddejja ghal zmien indefinit.

Jiena nittama, li bil- koperazzjoni ta' kulhadd, imma zgur bi sforzi ghal tmexxija ahjar, efficjenza hafna akbar, kontrolli aktar stretti u diversifikazzjoni mghaggla, inwasslu ghal tnaqqis drastiku ta' dan il-piz minn fuq spallejn ic-cittadin Malti.

Nefqa Rikorrenti

Hawnhekk ukoll irnexxielna nzommu n-nefqa totali ghall- 1992 taht l- estimi approvati, u n-Nefqa Rikorrenti issa mistennija tlahhaq Lm314.8 miljun, kontra l-istima originali ta' Lm315-il miljun, differenza zghira ta' madwar Lm200,000.

Bejn wiehed u iehor, kull ministeru nzamm ma' l- estimi originali tieghu.

Ma' dawn ic-cifri wiehed irid izid il-Public Debt Servicing, li wkoll mexa ma' l-estimu approvat u li hu stmat li din is-sena jlahhaq Lm15.7 miljun, jigifieri Lm11.8 miljun f'interessi u Lm3.9 miljun f'kontribuzzjoni ghas-Sinking Funds.

Meta titqabbel ma' l-1991, in-nefqa rikorrenti ghall-1992 se tkun Lm26.3 miljun aktar.

Din id-differenza tikkonsisti principalment minn zieda ta' Lm6.5 miljun relatati mal-hlas tat-tieni parti tar-revizjoni tal-pagi tal- Gvern taht ir- riorganizazzjoni, Lm2.3 miljun ohra ghall-mili ta' postijiet battala u fit-trasferiment ta' haddiema minn status temporanju ghal status permanenti, ezercizzju li kien jinhtieg riaggustament tal-pagi ta' dawn il- haddiema.

Barra minn hekk, kien hemm spiza ta' Lm1 miljun ghat-tmexxija ta' l-elezzjoni generali ta' Frar 1992, zieda ta' madwar Lm10 miljun fil- pensjonijiet u beneficcji ohra bhala rizultat tat-titjib sostanzjali f'dan is-settur u zieda ohra ta' Lm1.5 miljun fil-pensjonijiet tat-Tezor.

Kellna zieda ohra ta' Lm1.1 miljun lill-Universita' u Lm1.5 miljun f'kontribuzzjoni tal- Gvern ghall-iffinanzjar ta' l- iskejjel tal-Knisja minhabba li t-taghlim bla hlas sar ikopri wkoll il-livell primarju mis- sena 1992.

Kellna zieda ohra ta' Lm2.2 miljun fil- kontribuzzjoni ta' l- Istat ghas-Sigurta' Socjali.

Analizi ta' l-Ispiza Rikorrenti

Biex nifhmu l-ispiza tal- Gvern, u ghalhekk inkunu f'pozizzjoni ahjar biex nikkontrollawha, ridna naraw kif din l-ispiza rikorrenti hi strutturata.

Ghalhekk, l- ispiza rikorrenti qsamniha f'hames sezzjonijiet generali:

Pagi (Personal Emoluments) - Din is-sezzjoni tigbor fiha l- pagi mhallsa lill-impjegati tal-Gvern u l-ispejjez kollha relatati maghhom, bhal hlas ta' Sigurta' Nazzjonali, bonuses, allowances u overtime.

Spejjez Ordinarji (Operating & Maintenance Expenses) - F'din is- sezzjoni jingabru l- ispejjez kollha mehtiega mill- amministrazzjoni biex tkun tista' tahdem.

Hawnhekk insibu spejjez bhal materjal, trasport, vjaggar, stampar, stationery, etc.

Spejjez Rikorrenti Specjali (Special Expenditure) - Din is-sezzjoni tigbor fiha spejjez ta' operazzjoni li min-natura taghhom huma spejjez ta' darba u mhux necessarjament jintnefqu kull sena.

Mill-banda l-ohra, il- valur taghhom ikun zghir wisq biex jitqiesu bhala spejjez kapitali.

Dawn jinqatghu ghalihom biex jispikkaw fl-ippjanar ta' stimi ta' spejjez ordinarji fis-snin ta' wara.

Programmi u Inizjattivi (Programmes & Initiatives) - L- ispejjez relatati mal-programmi socjali u ekonomici tal-Gvern fl-oqsma differenti huma migbura f'din is-sezzjoni.

Ghalhekk hawn qed nigbru pensjonijiet, stipendji, sussidji u ghajnuniet.

Hlas lill-Entijiet tal- Gvern (Contributions to Government Entities) - Il-flus li jitpoggew ghad-dispozizzjoni tal-kummissjonijiet, awtorit- ajiet, korporazzjonijiet u agenziji varji biex ikunu jistghu jahdmu jingabru f'din is-sezzjoni.

Jekk wiehed ihares lejn l- ispiza ta' madwar Lm315-il miljun stmata li se tintnefaq din is-sena jsib li din hi maqsuma bejn dawn il-hames sezzjonijiet kif gej:

Lm miljun

Pagi 111.0 Spejjez Ordinarji 28.0 Spejjez Specjali 0.5 Programmi u Inizjattivi 155.5 Hlas lill-Entijiet tal-Gvern 20.0

Dan jibda juri r-rigidita' tal-bazi finanzjarja u fejn, jekk wiehed irid bis-serjeta' jimbarka fuq ezercizzji ta' tnaqqis fl-ispiza governattiva, hemm bzonn li jigi kkoncentrat l-isforz.

Il-pagi huma 35% ta' l-ispiza rikorrenti kollha tal-Gvern.

Hawnhekk jiehdu sinifikat differenti n-numru ta' nies fejn m'hemmx bzonnhom u l- produttivita' ferm baxxa fl- ambjenti tal-Gvern.

Tispjega wkoll l- importanza kbira tar- riforma li beda dan il-Gvern f'dan il-qasam, biex ikollna organizzazzjoni ahjar, accountability ishah, etika tax-xoghol accettabbli u supervizzjoni u management tajjeb.

Nifhmu wkoll ghaliex it- tmexxija tan-nies li fuqhom qeghda ssir din in-nefqa trid tkun wahda b'sahhitha u maghmula minn nies li jintghazlu skond il-kapacita' taghhom u mhux skond kemm ilhom impjegati.

L-ispejjez ordinarji u specjali mehtiega ghall- operazzjoni tad- dipartimenti huma biss 9% tat-total.

Jistghu jsiru sforzi biex titnaqqas din l-ispiza.

U dawn l-isforzi qeghdin isiru.

Imma fil-globalita' tan- nefqa kollha, wiehed jifhem li l- iffrankar hawnhekk, ikun kbir kemm ikun kbir, mhux se jaghmel differenza sostanzjali.

Felli kbir iehor tan-nefqa huwa l-programmi u l- inizjattivi tal-Gvern li jammontaw ghal kwazi nofs l- ispiza kollha, b'kollox Lm155.5 miljun, li minnhom Lm12.4 miljun huma pensjonijiet tat- Tezor, Lm99 miljun huma pensjonijiet tas-Sigurta' Socjali u servizzi socjali ohra, u Lm4 miljun huma hlas lill-istudenti waqt li jkunu jistudjaw.

Hawnhekk iridu jsiru l- isforzi kollha biex l- ewwel nassiguraw li dawn il- flus m'humiex jitqassmu fuq l- irjus imma qeghdin imorru ghand min kienu intenzjonati, imbaghad, biex infehmu lil kulhadd li dawn il-flejjes li qeghdin jitqassmu jridu jigu mhallsa b'xi mod mill-poplu Malti.

Dan qieghed nghidu ghax hu mportanti li fl-istess nifs li nissugerixxu kif din l- ispiza nzidulha saff fuq l- iehor, b'kull saff, bhall- hmira, jikber maz-zmien, irridu nghidu wkoll kif din l-ispiza se tigi finanzjata.

L-ispejjez ta' l-entijiet governattivi jammontaw ghal 6% ta' l-ispiza totali.

L-ammonti sostanzjali nkluzi f'din l- ispiza huma: Lm4.5 miljun ta' l-Universita', Lm7.4 miljun lill-Korporazzjoni ghas- Servizzi ta' l- Ilma u Lm1.2 miljun ghall-Korporazzjoni tax- Xoghol u Tahrig (E.T.C.).

Aktar dettalji qeghdin jinghataw fl-appendici li huma annessi ma' dan id- diskors.

Id-dettalji shah tan-nefqa kollha stmata ghall-1992, paragunata man-nefqa tas-sena l-ohra, jinstabu fl-Estimi li qeghdin jigu ppublikati.

Barra minn hekk, f'Tabella Numru 1, li nitlob lill-Kamra tiehu bhala moqrija, qed jinghata rendikont finanzjarju li juri paragun bejn l-estimi originali u riveduti tal-Fond Konsolidat ghall-1992.

TABELLA NRU 1 (Ara Appendiċi I)

1.3.5 Format ta' l-Estimi

Qabel ma naghlaq din il-harsa lejn is-sena li qeghdin fiha, nixtieq nikkummenta fuq il- format li tajna lill- publikazzjoni ta' l-Estimi ghal din is-sena.

Dan il-Gvern hu determinat li jdahhal accountability shiha fl- amministrazzjoni tieghu.

Nemmnu li dan ma jistax isir sewwa minghajr accounting ahjar.

Ghal dan il-ghan, l- accounting tal-Gvern qieghed jigi riformat biex ikun jista' jirrifletti ahjar u bi flessibilta' akbar l-organ- izzazzjoni.

Id-dipartimenti li ghat-tradizzjoni ghadna nsejhulhom Voti, gew maqsuma f'centri b'mod li l-ispejjez ta' kull centru - li hu r- responsabbilta' ta' direttur jew manager - jistghu jigu elenkati ahjar.

Is- sistema komputerizzata li se tibda tiddahhal mis-sena d-diehla fil- Ministeri se jkollha wkoll facilita' li kull centru jinqasam f'sezzjonijiet li wkoll ikollhom l-ispejjez taghhom migbura flimkien.

Hekk, ikun facli naslu ghall- ispejjez, u ghalhekk niggudikaw l-efficjenza mhux biss fuq bazi tal-Vot, per ezempju ta' l-Edukazzjoni, imma wkoll fuq bazi ta' centru, nghidu ahna ta' l-Iskejjel Primarji, u mbaghad ta' skola primarja partikolari.

Dan jaghtina l- bazi ta' sistema ta' management reporting li se tiddahhal minn Jannar li gej u li taghmel possibbli sorveljanza ahjar li l-ispejjez huma kontrollati, li d-dhul dovut qieghed jingabar u li kull kap ta' dipartiment miexi fuq il-programm miftiehem.

Budget ghall-1993

Previzjoni tas-sitwazzjoni Internazzjonali

Qeghdin jinghataw sinjali konfliggenti dwar kif se tizviluppa s- sitwazzjoni ekonomika fil-pajjizi li huma siehba kummercjali taghna.

L- esperti tal-Fond Monetarju qeghdin ibassru li, wara l- mizuri li ttiehdu biex tigi kontrollata l-espansjoni monetarja u l-inflazzjoni, ghandu jkun hemm qawmien matul is-sena li gejja.

Huma qeghdin jikkwotaw ir-rizultati miksuba minn diversi ekonomiji kbar fl- ewwel nofs ta' l-1992 bhala ndikazzjoni li dawn qeghdin biex johorgu mic-ciklu ta' ricessjoni li hakmithom.

Esperti f'pajjizi diversi huma xettici dwar din il-konkluzjoni u jsostnu li s-sena d-diehla se tkun ohra hazina ghalihom.

Forsi ghaliex ilhom, minn sitt xhur ghal sitt xhur, jippronostikaw titjib, li pero' baqa' ma wasalx.

Il-pajjizi tal-Komunita' Ewropea li matul l-1991 flimkien irregistraw rata ta' espansjoni ekonomika ta' 0.8%, qeghdin ibassru zieda ta' 1.4% ghal din is-sena u 2.3% ghas- sena d-diehla.

Minghajr dubju, it-tensjoni kbira li kellna fir-rati tal- kambju tal- muniti li jaghmlu parti mis-sistema monetarja Ewropeja komplew jikkontribwixxu ghal aktar incertezzi u nuqqas ta' fiducja.

Il-bidla fit-tmexxija fl- Amerika, li rridu u ma rridux hi attur ta' mportanza tremenda fl-ekonomija tad-dinja, kompliet ziedet xi ftit ma' din l-incertezza billi kulhadd qieghed jistenna halli jara d- direzzjoni u l- mizura tat- tibdil li se jkun hemm fil- politika ekonomika Amerikana.

L-Ekonomija Maltija

Fit-tfassil tal-pjani u l- istrategiji taghna, irridu nzommu quddiem ghajnejna dan l- isfond.

Nifhmu li ekonomija kajmana fil-pajjizi klijenti taghna tista' taffettwa l- kapacita' produttiva taghna.

Nafu li l-pajjizi li kienu jissejhu kommunisti qeghdin jitqiesu biex jinghataw l- istess access ghas-suq tal- Komunita' Ewropea li ghandna ahna.

Dawn huma pajjizi li llum forsi m'ghandhomx teknologija gholja u infrastruttura kapaci.

Imma ghandhom rizors uman preparat, ghandhom suq intern hafna akbar minn taghna, ghandhom fruntieri ma' swieq kbar u sal-lum ghandhom strutturi ta' spejjez hafna aktar baxxi minn taghna.

Illum dawn qeghdin jikkompetu maghna ghall- investiment u ghas-swieq.

Ghada jikkompetu hafna aktar jekk ahna ma navanzawx ghal shubija shiha mal-Komunita' Ewropea - is-suq ewlieni taghna.

Qeghdin insegwu l-izvilupp fis-settur tal-manifattura.

Dan hu l-qasam li jigi milqut minn ta' l-ewwel mis- sitwazzjoni ta' ricessjoni u kompetizzjoni ghall-investiment li tista' tizviluppa.

Qeghdin naghmlu hilitna kollha biex nimbuttaw dan is-settur lejn kompetittivita' vera.

Qeghdin nghinu permezz ta' ghajnuna fit-tahrig, self b'imghax baxx u tfittxija ghal swieq godda, u hemm bzonn li jittiehdu l-mizuri biex dan is- settur jigi mwiezen xi ftit halli jkun jista' jzomm shih sakemm is- sitwazzjoni dinjija tinnormalizza ruhha.

Fil-pjani taghna ghas-sena d-diehla qeghdin niehdu pozizzjoni kawta, u qeghdin nassumu li billi l-qaghda ekonomika fid-dinja mhux se titjieb b'mod li tgholli d- domanda u l-konsum fis-swieq klijenti taghna, se jkun hemm effett fuqna.

Fil-fatt, qeghdin nipprogrammaw li l-espansjoni ekonomika ghas-sena d- diehla, f'termini reali, ikun ta' madwar 4%, ftit inqas minn dik ta' din is- sena.

Dan hu ritmu tajjeb, li jaghtina c-cans li nikkonsolidaw u nippreparaw ruhna ghall- futur.

Il-parir li naghtu lil dawk li ghandhom x'jaqsmu mas- setturi produttivi tal-pajjiz hu li issa hu z-zmien li jinvestu.

Issa, li qieghed joqrob iz- zmien ta' bidu ta' ciklu iehor ta' espansjoni ekonomika fid-dinja, hu z- zmien li nitilghu targa ohra fl- iskala ta' efficjenza, prodotti differenti u servizzi godda.

Dan mhux biss ghax hu tajjeb li nuzaw ir-rizorsi kollha taghna bl-ahjar mod, u fejn hemm bzonn anke fil-bini ta' attivita' gdida, imma ukoll ghaliex, b'domanda dinjija kajmana, il- prezz ghat-trasferiment tat- teknologija jista' jkun wiehed li jintlahaq aktar.

L-irwiefen tar-ricessjoni neghlbuhom billi, flok noqoghdu nbezzghu lil xulxin bil-babaw, inxammru u, b'kuragg, naffrontaw il-problemi kif jinqalghu.

Din hi t-tmexxija li ta u se jkompli jaghti dan il-Gvern.

2.3 Strategiji u Mizuri Ekonomici

L-istrategija ekonomika taghna hi wahda li trid issib it-tahlita t-tajba bejn l- inizjattiva privata u regolamentazzjoni li tassigura li kemm jista' jkun hadd ma jisfrutta lil hadd.

Efficjenza, Gustizzja u Solidarjeta' huma l-pilastri li rridu nibnu fuqhom.

Ghalhekk, l-oggettivi li se npoggu quddiemna ghall-hames snin li gejjin huma:

Id-deficit tal-Gvern jinzamm anqas minn 3% tal-Prodott Gross Domestiku.

Dan ifisser ukoll li s-self maghmul minn korporazzjonijiet u entijiet governattivi jrid isir bil-hsieb li r-rizorsi tal-korporazzjoni nfisha jaghmlu tajjeb ghas-servicing shih ta' dan is-self.

Il-mod kif se jigu mmexxija finanzjarjament dawn il- korporazzjonijiet hu li ma jitqisux bhala estensjoni tal- Gvern imma li r-relazzjoni mal- Gvern tkun wahda preciza, u li s-sussidji li jinghataw ghandhom ikunu specifikati fuq is-servizz li jaghtu.

2.L-inflazzjoni ghandha tinzamm bejn it-tnejn u t-tlieta fil- mija.

F'Malta ma tahdimx kompetizzjoni perfetta, u ghalhekk fir-rigward tal- kontroll tal-prezzijiet ma nistghux inhallu ghal kollox ghall-mekkanizmu tas-suq.

Mill-banda l-ohra ma nistghux inkomplu nohonqu anke dak il- beneficcju li l-konsumatur jista' jgawdi mill-operazzjoni ta' suq hieles.

F'dan ir-rigward qeghdin nahsbu fuq bidla radikali fil- kontroll li jrid jigi ezercitat.

Is-sistema ta' price orders fuq prodotti specifici mhux biss hi burokratika z-zejjed imma ma tahdimx.

Hi mod kif tidher li tixtieq izzomm kontroll imma mhux il-mekkanizmu li jzomm dan il-kontroll.

Il-price orders mhux biss huma diskriminatorji ghax jinhargu fuq xi prodotti f'setturi u mhux fuq ohrajn imma ghandhom it-tendenza li jistabbilixxu l- oghla prezzijiet.

Prodotti li jisghtu jinbieghu orhos jibqghu jinbieghu bi prezzijiet oghla bl-iskuza tal-price order.

Hekk, per ezempju, dan hu l- mezz li bih it-tnaqqis fil- prezzijiet, li hu rizultat tat- taqlib li kellna ricentement fis-suq tal-kambju, ma jghaddix ghand il-konsumatur.

Din is- sistema hi ukoll tentazzjoni ta' manipulazzjoni ta' l-indici tal- prezzijiet jekk wiehed jikkoncentra li jzomm baxxi l- prezzijiet biss li b'xi mod jaghmlu parti mill-formula li fuqha jinhadem dan l-indici.

Ghalhekk se nipproponu li nnehhu l-price orders kollha li jezistu, li nsahhu r- regolamenti u l-ligijiet taghna biex nassiguraw fair trading u li, bhal ma qeghdin naghmlu fil-kaz ta' l-indici tal- prezzijiet, dan is- settur ikun amministrat minn bord maghmul mill-Gvern, Unions u Employers li permezz ta' l-impjegati tieghu, ikun jista' jaghmel l- investigazzjonijiet u l- kontrolli mehtiega.

Fis-settur ta' l-impiegi ghandna nimxu lejn l-ghanijiet li nzommu fuq naha wahda r-rata ta' dawk li qeghdin ifittxu x- xoghol ghal inqas minn 4%, waqt li min-naha l-ohra n-numru ta' nies jahdmu ghandu joghla b'medja ta' madwar 1% ghall- ftit snin li gejjin.

Ahna determinati li l- ekonomija taghna nkabbruha bizzejjed biex fiha jahdmu l- haddiema Maltin.

M'ghandniex interess li nespandu l- ekonomija taghna b'tali mod li noholqu pressjonijiet fis-suq tax-xoghol li jista' jimtela' biss minn haddiema importati minn pajjizi anqas zviluppati.

Dan ifisser ukoll li ahna rridu noholqu s-sistemi biex il-bzonnijiet kollha taghna naqduhom ahna stess.

Inhoss li ghandi nitkellem hekk biex nahdmu halli nwaqqfu l- attitudni li donnha diehla f'pajjizna li certu xoghol ma naghmluhx ahna.

Oggettiv iehor importanti fil-qasam ta' l-impiegi hu li r-rizors uman taghna ghandu jahdem fis-setturi l-aktar produttivi u li jirrendu.

Ghalhekk in-numru ta' haddiema fis-settur pubbliku ghandu jinzel ghal bejn 25 u 30% ta' dawk li jahdmu bi qliegh.

Dan ir-rizultat jinkiseb fuq medda ta' snin billi nzidu l- efficjenza fic- Civil permezz ta' teknologija ahjar, sistema ahjar, revizjoni totali tal- proceduri, zbarazzar tal- burokrazija, supervizjoni stretta, standards ta' produttivita' oghla u allokazzjoni ahjar tal- haddiema.

Il-promotions isiru skond l-efficjenza u l- kapacita' u mhux skond is- seniority, u ma jigbdux maghhom biss paga oghla u prospetti ta' pensjoni ahjar imma responsabbilta' shiha skond il-funzjoni l-gdida.

Ghal din is-sena qeghdin ninsistu ma' kulhadd li, jekk il-post ma jirrikjedix teknika u specjalizzazzjoni, jew xi vokazzjoni bhal nurses u pulizija, il-mili ta' dawn il- postijiet ghandu jsir b' redeployment minn dipartimenti ohra u mhux b'reklutagg minn barra.

Tkompli tinghata enfasi fuq it-tahrig tal-haddiema u t- taghlim taz- zghazagh taghna ghaliex snajja u kapacitajiet ahjar huma l-garanzija ta' produttivita' oghla u kompetittivita' ahjar.

F'dan il-kuntest irrid nghid li, issa li n-numru ta' studenti post sekondarji u universitarji jlahhaq l-eluf, qieghed jinhass li l-influss taghhom f'daqqa wahda f'dipartimenti tal-Gvern li jkunu jahdmu nofs ta' nhari mhux biss qed ikun ta' tfixkil ghall-amministrazzjoni imma zgur mhux qed iservi biex l- istudenti jizviluppaw kultura ta' xoghol posittiv.

Ghalhekk mis-sajf li gej, in- numru ta' studenti li se jiddahhlu ghall- work phase fid- dipartimenti tal-Gvern se jkun limitat ghal dak li d- dipartimenti jkunu jistghu japplikaw produttivament.

Matul is-sena d-diehla, se jitnehha l-bulk buying fuq il- prodotti kollha bl-eccezzjoni tal-qmugh u c-cereali.

(Onor. Membri: Hear Hear)

Is-setturi ta' l-esportazzjoni taghna jinghatalhom is- support mehtieg biex jestendu s-swieq taghhom.

Il-haddiema fil-manifattura ghandhom jinghataw l-ghodda mehtiega biex izidu l-produttivita' taghhom.

Kompetittivita' mibnija fuq pagi baxxi mhix il- politika ta' dan il-Gvern.

Pagi li joghlew skond kemm toghla l-produttivita' hi politika ta' dan il- Gvern.

Fis-snin li gejjin ghandna nkomplu nnaqqu s-settur tal- manifattura mill- elementi inefficjenti u nsahhu l- elementi efficjenti.

Ghalhekk, il- protezzjoni li matul dawn l- ahhar snin tnaqqset trid tkompli tonqos sakemm tisparixxi.

Mill-ewwel ta' Jannar li gej, se titnehha l- Ewwel Skeda annessa mal-ligi dwar il-promozzjoni ta' prodotti lokali biex hekk ma jibqa' xejn fil-pajjiz li ma jistax jigi mpurtat, hlief bizzilla mahduma bl- idejn u xoghol ta' filugranu fid-deheb u l-fidda.

Temporanjament, se jigu imposti levies fuq dawn il-prodotti biex ix-xokk fis- setturi effetwati ma jinhassx mill-bidu.

Hi l-intenzjoni taghna li, ma' l-introduzzjoni tas- sistema tal-VAT li qeghdin nippjanaw ghal matul l-1994, jigu aboliti l- levies u d-dazji protettivi li ghandna llum.

L- iskeda msemmija tidher f'Tabella Numru 2, li nitlob lill-Kamra li tiehu bhala moqrija.

Fis-settur ta' l- agrikoltura u sajd irridu nkomplu l-process ta' modernizzazzjoni.

L-izvantagg taghna tad-daqs zghir u tal- fragmentazzjoni tieghu, nistghu indawruh f'vantagg.

Nemmnu li jekk f'dan is-settur il- bdiewa taghna jifhmu s-swieq tajbin li qeghdin jinholqu ghal prodotti specjalizzati, allura jkunu jistghu jisfruttaw, bi gwadann kbir ghalihom u ghal pajjizna, dawn l-opportunitajiet li d- dinja moderna qeghda tiftah ghalihom.

TABELLA NRU 2 (Ara Appendiċi II)

Fis-settur tat-turizmu, ghandna naraw li d-dhul mit- turizmu joghla.

Dan isir billi ninvestu aktar fl-izvilupp tal- prodott turistiku, l-aktar fl- ambjenti storici u kulturali, u billi nghollu l-livell tal- akkommodazzjoni.

L-investiment li qieghed isir f'lukandi ahjar hu awgurju tajjeb li nilhqu dan l-ghan taghna.

Nifhmu li l-investiment infrastrutturali li ghandna bzonn biex naqdu htigijiet ta' turist huma kwazi l-istess, sew jekk ikun turist li jhallas u sew jekk ikun turist li jigi fuq budget strett.

Bhala konsegwenza ta' din il- politika se nkomplu niehdu passi biex is- sussidju fuq it- turizmu Ingliz, li din is- sena, bis-sabta fl-isterlina, se jiswielna vicin is-sitt miljuni, jitnaqqas gradatament sakemm jispicca fl-1995.

L-attivita' tal-Freeport se tkompli tespandi.

Dan is- servizz jesplojta l-pozizzjoni geografika ta' pajjizna f'nofs bahar li hu mportanti ghall- kummerc dinji u hu holqa mportanti fil-katina ta' servizzi relatati mal- vokazzjoni marittima taghna, inkluz is-servizz tat-tiswija tal-vapuri.

Qeghdin isiru pjani ghall-izvilupp tat- terminal tal-Freeport.

Is-settur finanzjarju jrid jahdem b'hafna aktar flessibilta' u rridu naslu ghas-sitwazzjoni fejn ir-rati ta' l-interess ikunu jirriflettu r-rata medja fuq id-depozitu, is-servizzi moghtija, u r-riskju mehud.

Irridu naraw fl-istess hin li s-setturi produttivi f'pajjizna la qeghdin jigu mghobbija b'pizijiet tqal u lanqas ma jkunu miftuma mill-kapital mehtieg.

Dan l-oggettiv jintlahaq billi s-settur bankarju ma jibqax jigi kkontrollat b'regolamenti inflessibbli fuq rati ta' imghax imma permezz ta' regolamenti li jpoggu parametri lis-settur finanzjarju fuq kif ghandu jkun stabbilit il- portfolio ta' self taghhom.

Hekk nassiguraw li l-politika ta' self tal- banek ma tkunx xprunata biss mill-oghla qliegh ghalihom, imma li jkun hemm l- allokazzjoni mixtieqa ta' kapitali lis-setturi prioritarji f'pajjizna.

Ghalhekk, mill-ewwel ta' Jannar 1993, se naggornaw is- sistema li biha huma kontrollati r-rati ta' l-imghax biex din tkun marbuta mal- politika monetarja u b'hekk titpogga fuq bazi accettata fid-dinja kollha.

Il-Bank Centrali jistabilixxi minn zmien ghal zmien rata ta' skont (discount rate) li tkun pubblikata.

Din ir-rata llum hi ta' 5.5% u hi r-rata minima uzata bejn il-Bank Centrali u l-banek fit-transazzjonijiet ta' bejniethom.

Ir- rati ta' l- imghax se jkunu bbazati fuq din ir-rata.

Fl-istess hin, qeghdin innaqqsu n-numru ta' rati li s'issa kienu stabbiliti.

Ghalhekk is-self fuq bini jew akkwist ta' residenza wahda se jibqa' bir- rata massima preferenzjali ta' sebgha fil- mija (7%), jigifieri wiehed punt hamsa fil-mija (1.5%) fuq ir-rata kurrenti ta' skont (current discount rate).

Din tapplika ghall-ewwel Lm15,000 ta' l-ammont missellef minn Maltin.

Tajjeb inzidu li s- self mill-banek lil Lohombus ikun ta' wiehed fil-mija (1%) fuq ir-rata ta' skont.

Fis-setturi prioritarji, li jinkludu l-biedja u s-sajd, il- manifattura, it-tarznari, lukandi u l-entijiet parastatali li jipprovdu s- servizzi u l- infrastruttura mehtiega ghall-Poplu, ir-rata ta' l-imghax tvarja minn 1% ghal 3% tar-rata ta' skont skond il-collateral provdut u l-leverage (ir- relazzjoni bejn kapital u self) ta' l-impriza li qeghda tissellef.

Hekk, self li hu kopert b'collateral tajjeb, ghandu jigbed massimu ta' 1% fuq ir- rata ta' skont, waqt li self li mhux kopert ghandu jigbed rata skond l- ammont kopert u l-leverage.

Dan jaghmilha possibbli li, waqt li ghas-self li ghandna llum f'dawn is-setturi l-imghax ma joghliex, dawk li m'ghandhomx x'jaghmel tajjeb jew li jistghu minghajr xkiel ghalihom jissellfu b'rati oghla, ikollhom il-possibilta' li jaghmlu dan.

Kull self iehor ikollu massimu ta' tlieta fil-mija (3%) fuq ir-rata ta' skont.

Nixtieq nghid ukoll li dawn huma rati massimi ta' imghax.

Bis- sitwazzjoni kif qeghda tizviluppa fid-dinja llum, anke l-icken rati jikkomparaw tajjeb ma' dawk barra pajjizna, u ma nahsbux li hu l-kaz li ghandu jkun hemm zidiet fir-rati ta' l-imghax.

Nghid ukoll li mhix se tithalla l-possibbilita' li dawn ir-rati jizdiedu b'management fees jew skemi ohra li r-rizultat taghhom hu biss li jiksru l-politika monetarja tal- Gvern.

Nisperaw li dan iservi biex nibdew indahhlu l-kulturi u d- dixxiplini mehtiega fis-settur finanzjarju biex fi zmien qasir inkunu nistghu neliminaw anke dawn ir-restrizzjonijiet li qeghdin nimponu llum.

Dan il-ghan ikun jista' jintlahaq aktar jekk f'pajjizna nzidu l-istokk kapitali li jkun ghad-dispozizzjoni ta' l- istituzzjonijiet finanzjarji u ghalhekk ta' l-imprendituri taghna.

Ir-rata ta' tifdil f'pajjizna hi wahda tajba.

Diga' ghidt li d-depoziti fil- banek fl-ewwel disa' xhur ta' din is- sena zdiedu b'Lm77 miljun.

Nittamaw li r-rata ta' tifdil f'pajjizna zzomm l- istess ritmu fis-snin li gejjin.

Kemm jista' jkun iz-zieda fl- istokk kapitali m'ghandhiex issir billi nkabbru l-money supply b'mod esagarat.

Din ghandha tikber b'rata li taghmel tajjeb ghaz-zieda fl- izvilupp u ghall-inflazjoni.

Hekk ma tkunx hi l-kagun li tohloq pressjonijiet inflazjonarji.

Il-politika li ghandu l- Ministeru tal-Finanzi li jrazzan id-deficit permezz ta' efficjenza akbar fil-gbir u kontrolli stretti bagitarji hi ntiza wkoll biex ma zzidx id- domanda ghall-kapitali taghna.

Fil-banek taghna, llum ghandna total ta' Lm188 miljun f'depoziti denominati f'muniti barranin.

S'issa dawn gew imhaddma f'portfolios ta' depoziti jew investimenti barranin u, hlief ghal xi ftit profitti mit- thaddim ta' dawn il-portfolios, pajjizna qajla ggwadanja.

Tibdil iehor li se naghmlu hu li, b'effett minn nhar it-Tnejn li gej, il- banek taghna se jkunu jistghu juzaw dawn il- kapitali, sakemm jahsbu li hu ghaqli, biex isellfu lill- klijenti taghhom f'Malta.

Se jkun hemm liberta' shiha fl- operazzjoni ta' dan is-self, kemm fil-munita li jsir is-self fiha, kif ukoll fir-rata ta' imghax li jigi mpost.

Din il-mizura mhux biss izzid l-istokk ta' kapital disponibbli ghall- industrija u t-turizmu, imma tghin lil dawk l-imprendituri li joperaw fil- kamp internazzjonali biex jimmanigjaw ahjar l-exposure taghhom ghar-riskju tal-kambju, minghajr ma jkunu kostretti jirrikorru bilfors ghal forward buying.

Mezz iehor biex jizdied l- istokk kapitali hu li jidhlu aktar operaturi fis-suq finanzjarju, l-aktar jekk dawn jipprovdu l-kapitali taghhom biex isellfuhom b'riskju u allura b'interessi akbar.

Il- Gvern lest li jaghti licenzji lil organizzazzjonijiet serji, anke barranin, biex joperaw f'dan is-settur.

Mhix il- politika tal-Gvern li necessarjament ikollu maggor- anza ta' l-ishma fl- istituzzjonijiet bankarji.

L-ammont ta' flus fl-idejn f'Malta f'Settembru 1992 kien ta' Lm353 miljun.

Dan hu bil- wisq akbar minn dak li hawn bzonn fil-pajjiz biex jithaddmu fit-transazzjonijiet ordinarji.

Bl-ezercizzju tal-hrug ta' stokk tal-Gvern li kellna dan l-ahhar, nistmaw li ngabru mal- Lm5 miljuni minn dawn il-flus.

Anke dan hu ammont zghir hafna meta tqis li dan kien investiment minghajr riskju, b'imghax gholi u b'possibbilita' li jkun likwidat fi zmien qasir jekk ikun il-bzonn.

Isir ukoll hafna diskors fuq flus li l-Maltin ghandhom investiti barra l- pajjiz kemm b'mod li jidher kif ukoll b'mod li ma jidhirx.

Ikun tajjeb li dawn il- kapitali jiddahhlu fis-sistema taghna biex jintuzaw halli jkun sostnut l-izvilupp f'pajjizna u garantit it-titjib fil- livell ta' l-ghajxien tal-poplu taghna.

Ghal dan il-ghan, matul is-sena d- diehla, se tigi mnedija skema li tahtha jinhargu certifikati ta' depoziti simili ghalhekk imsejha zero bonds.

Dan ifisser li fuq dawn il-bonds ma jithallasx l-imghax minn sena ghal ohra, izda jinxtraw bi prezz aktar baxx minn dak li bih jinfdew, nghidu ahna hames snin wara.

Hekk l-imghax ikun ikkalkulat fid-differenza bejn il-prezz ta' xiri u bejgh.

Dawn jistghu ikunu taht forma ta' bearer u jkunu ta' zewg tipi; dawk mixtrija bi flus Maltin u dawk mixtrija bi flus barranin.

Fuq dawn ta' l- ahhar ikun hemm id-dritt li jergghu jigu konvertiti fi flus barranin meta jaghlqu.

Dawn il-kapitali migbura jintuzaw fis-setturi infrastrutturali u prioritarji.

Dan il-Gvern hu mpenjat li jkompli jaggorna u jtejjeb l- infrastruttura f'pajjizna.

Nemmnu li infrastruttura tajba hi vitali ghall-avvanzi socjali u ekonomici li nixtiequ.

L- investimenti fl-infrastruttura mhux biss jaghtuna possibilita' li nghixu ahjar, imma huma l- ghodda li japprezzaw il- hidma tan-nies taghna, u huma l- ossiginu ta' investiment fis- setturi li ghandna bzonn.

Ghalkemm f'dawn l-ahhar snin investejna hafna f'dawn l- ahhar is-setturi ta' l-infrastruttura taghna - fid-dawl, fl-ilma, fl- ajruport, fit-telekommunikazzjoni, fil-portijiet - fis-snin li gejjin ghad irridu ninvestu miljuni kbar.

Dan biex inkomplu naqdu l-htigijiet dejjem jizdiedu tas-settur produttiv u tas-settur domestiku f'pajjizna.

Principju li ghandu jmexxina fis-snin li gejjin hu li s-socjeta' m'ghandhiex tissussidja l-hala u l- kapricci, imma ghandha tghin lil min veru ghandu bzonn.

Dan hu relatat mad-diskors li ghidt fuq il-politika li se naddottaw dwar is-self tal-korporazzjonijiet taghna.

Kull servizz ghandu l-prezz ekonomiku tieghu.

Ghandna nfittxu l- akbar efficjenza biex dan il- prezz ikun baxx kemm jista' jkun.

M'ghandniex nahbu impiegi ta' nies zejda u inefficjenzi ohra f'entijiet imdorrijin bil-Gvern jaghmel tajjeb ghall-izbilanci taghhom, jew bil-Gvern jiehu ferm inqas minn profitti li suppost qeghdin jirregistraw ghax hafna drabi jkunu l-gabbara tat- taxxa.

Il-principju ghandu jkun li min jista' ghandu jhallas ghas- servizz li jiehu.

Min ma jistax ghandu jigi mghejjun.

Pero' din l-ghajnuna ghandha tidher bhala sussidju u tkun kalkolata fuq bazi reali.

B'dan il-mod, anke fil- korporazzjonijiet, jiddahhal sens ta' accountability billi jkollhom is- sodisfazzjon meta jrahhsu s-servizz taghhom u d- dwejjaq li jispjegaw ghaliex il-prezz tas-servizz ghandu joghla.

L-ordni socjo-ekonomika taghna trid timmira biex tkun tali li tahdem f'ambjent efficjenti li jipprovdi l- qliegh mehtieg ghal kull min jahdem biex itejjeb il-kwalita' ta' hajja tieghu billi jkun jista' jhallas ghas- servizzi li jaghzel hu u li bi dritt jistenna li jkunu ta' l-ahjar kwalita' li ghaliha qieghed ihallas.

L-alternattiva hi li l-poplu, permezz ta' taxxi diretti u ndiretti li dejjem joghlew, u permezz ta' sussidji mohbija li ma jkunx jaf li qieghed ihallas, ikun xorta qed jizborzja ghal servizzi li jista' ma jkollux bzonn waqt li jrid jghid grazzi lil min jidher qed jaghtihomlu.

Fi ftit zmien iehor se jittiehdu mizuri biex dan jigi prattikat fis- settur ta' l- ilma.

Kif jaf kulhadd l-ilma f'pajjizna hu kommodita' skarsa li tiswielna l-miljuni biex nipproducu.

Irridu ndahhlu sistema li, waqt li ma tkunx ta' piz kbir, iggieghel lil min jahli jhallas il-prezz li jirrifletti l-ispiza tal- produzzjoni.

Dan l-attakk fuq il-hala jwassal biex l- investiment fil-kapital ikun limitat ghal dak li hu verament mehtieg.

Matul is-snin li gejjin irridu nwaqqfu u nreggghu lura t-twessigh tal- welfare gap.

Din hi problema li se tkun priorita' ghalina s-sena d- diehla.

Meta nghoddu l-kontribuzzjonijiet migbura minn min jahdem u mis-sidien mal-kontribuzzjoni tal-Gvern, insibu li d-dhul totali fl-1990 kien ta' Lm71 miljun, fl-1991 kien ta' Lm72 miljun u fl-1992 kien ta' Lm80 miljun.

Il- beneficcji kontrib- utorji u mhux kontributorji li thallsu kienu Lm85 miljun fl- 1990, Lm89 miljun fl-1991 u Lm100 miljun fl-1992.

Dan ifisser li, meta tqis biss il-beneficciji socjali, irrizultat gap ta' Lm14-il miljun sentejn ilu, Lm17-il miljun is-sena l-ohra u Lm20 miljun din is-sena.

Din id- differenza trid tithallas jew minn zieda fil-hlas tal- bolla jew minn xi taxxa ohra.

Minn studji preliminari li ghamel il-Gvern, jidher li n- numru ta' pensjonanti li llum jlahhaq mal-51,000, fis-sena 2030, jew dik is-sena meta dawk li bdew jahdmu llum se johorgu bil-pensjoni, in-numru se jkun ta' 94,000.

Dan ifisser li, jekk illum il-pensjonanti huma 14% tal- popolazzjoni, fis-sena 2030 dawn se jkunu 24% tal- popolazzjoni.

L-aktar fatt inkwetanti hu li, jekk illum ghal kull pensjonant ghandna medja ta' 4.2 nies jahdmu, fis- sena 2030, ghal kull pensjonant se jkun hemm 2.5 jahdmu.

Dan ifisser li, jekk illum ghal kull pensjonant hemm 4.2 kontribuzzjonijiet x'jaghmlu tajjeb ghalih, fl-2030, kull pensjonant se jkun imwiezen biss minn zewg kontribuzzjonijiet u nofs.

Biex nitkellmu fuq cifri ta' flus, jidher li jekk kollox jibqa' kif inhu, u jekk nassumu li qatt ma tinghata ebda zieda la ghall-gholi tal-hajja u l- anqas bhala reassessment, - procedura li giet indikata bhala problema tant kbira li hadd ma jazzarda jghid kemm tista' tigi tqum - il-gap jikber minn Lm20 miljun fl-1992 ghal Lm77 miljun fis-sena 2030.

Nemfasizza li, billi m'inix ninkludi zidiet, qieghed nitkellem fuq flus tal-lum.

Dan il-gap tista' tghid jirrifletti biss l-effett demografiku, jigifieri tan- numru ta' nies.

Ebda Gvern serju ma jista' jhalli sitwazzjoni bhal din tizviluppa b'theddida ghad-dhul tal-haddiema u eventwalment tal-pensjoni ta' dawk li qeghdin jahdmu llum.

Kif ghidt, kmieni s-sena d- diehla behsiebna nibdew diskussjonijiet ma' kull min hu koncernat biex flimkien insibu soluzzjoni li tkun ekwa ma' kulhadd.

Biex nuru s-serjeta' tas- sitwazzjoni u l-urgenza tas- soluzzjonijiet, se niehdu xi mizuri f'dan il-budget li nispjega aktar 'il quddiem.

Matul is-snin li gejjin irridu niehdu l-mizuri biex innaqqsu kemm hu possibbli l- ekonomija mhux ufficjali jew kif inhi maghrufa ahjar il- Black Economy.

Mazzra ohra li ghandna fil- mixja taghna lejn aktar efficjenza fl- ekonomija taghna, u li rridu nibdew inhollu, hi l-politika tal-kontroll tal- kambju.

M'ghandniex dubju li s-settur produttiv taghna jahdem hafna ahjar minghajr il-burokrazija li jiggeneraw dawn il- kontrolli.

Ghalkemm ma nahsbux li ahna f'pozizzjoni li nnehhu dan ix-xkiel immedjatament, se niehdu passi biex nibdew it- triq biex dan ikun jista' jsir fi zmien mhux fil-boghod.

Ghalhekk mill-ewwel ta' Jannar 1993, se jittiehdu dawn il-mizuri: a. Il-limitu ta' flus li kull persuna tista' tohrog barra f'sena ghas- safar se jitla' minn Lm1000 ghal Lm2500 minghajr restrizzjonijiet fuq it- tul ta' zmien li wiehed jivjagga.

Il-mili ta' formoli fuq is-safar se jispiccaw u jkun rikjest biss li l-hrug tal-flus jibqa' jigi registrat fuq il-passaport.

Ghal dawk li jivjaggaw ghal fini tan-negozju, l- allowance se titla' minn Lm100 ghal Lm200 kuljum, minghajr limitu fuq in- numru ta' vjaggi. b. Sal-lum il-procedura kienet illi prattikament ghal kull valur ta' oggetti li jigu mportati trid tipproduci d- dokument tad-dwana biex turi li fil-fatt dawk l-oggetti gew importati f'Malta.

Issa, dawn il-formoli se jkunu mitluba mill-banek biss meta l-pagament li jsir ikun izjed minn Lm10,000.

Fil-limiti ta' dan l-ammont, wiehed ikun irid jipprezenta biss fattura.

c. Sa llum ukoll, ghal dak li ghandu x'jaqsam ma' hlas barra ghal servizzi professjonali, reklamar, subscriptions ta' kotba, pensjonijiet, ecc, kien jirrekjedi permess specjali mill-Bank Centrali meta jeccedi certi ammonti stabbiliti.

Dan mhux se jkun aktar mehtieg.

Ghal min irid jaghmel dawn it- tipi ta' pagamenti, ikun bizzejjed li jipprezenta d- dokumenti li jkollu lill-bank li jaghmel il-pagament.

Hekk jinqatghu hafna l-burokrazija u t- telf ta' zmien.

d. S'issa, l-esportatur jista' jzomm f'munita barranija l-flus li jkun thallas minn barra ghal dak li jkun biegh ghal ghaxar gimghat wara li jkun ircevihom.

Dan il-perjodu qieghed jizdied ghal tliet xhur biex tinghata ftit aktar flessibbilta' fin- negozjar ta' xiri ta' materja prima li trid tithallas ukoll bil-munita barranija.

e. Sal-lum, min jitlaq minn Malta biex jghix barra, ma setax jiehu gidu mieghu.

Kien limitat ghal Lm15,000 fis-sena.

Dan il-limitu issa se jitnehha ghal kollox.

Nittamaw li dawn il-mizuri jservu biex kulhadd, ic- cittadini Maltin, il- banek u r- regolaturi jitghallmu jahdmu f'ambjent iktar hieles, jidraw ir- riskji li dan igib mieghu, u jitghallmu jahtfu l-opportunitajiet li jinfethu.

Investimenti kbar ohra li qieghed jippjana l-Gvern ghas- snin li gejjin huma fis-settur tas-sahha.

Nemmnu hawnhekk li rridu naghmlu pass twil hafna, anzi qabza kbira, u noffru lin- nies taghna servizz li jhabbatha ma' dak li jipprovdu pajjizi zviluppati aktar minna.

Mas-sahha u mal-hajja, dan il- Gvern mhux bi hsiebu jaghmel kompromessi.

Behsiebna mhux biss nibdew b'refurbishment qawwi fl-Isptar San Luqa, progett li se jibda din is-sena imma, kif diga' thabbar, ghandna pjani avvanzati biex jinbena sptar iehor li anke jkun jista' joffri specjalizzazzjonijiet ghal kura ta' mard li jispikka f'pajjizna bhal, per ezempju, id-dijabete.

Oggettiv iehor importanti li poggejna quddiemna ghas-snin li gejjin hu aktar gustizzja fis-sistema ta' tassazzjoni f'pajjizna.

Se naghmlu sforz biex il-kontijiet li ghadhom lura fid-Dipartiment tat-Taxxa jinhelsu mill- aktar fis.

Se ndahhlu sistema ta' self assessment mis-sena d-diehla biex l- impjegati fid- Dipartiment mhux biss ikunu jistghu jikkoncentraw fuq dawn il-kontijiet antiki, imma jkunu jistghu ukoll jispecjalizzaw fuq investigazzjonijiet.

Lid- Dipartiment tat-Taxxi Nterni qeghdin nghammruh b'sistemi ta' filing digitali u ta' komputerizzazzjoni biex ikun jista' jzid fl-efficjenza tieghu ta' gbir ta' informazzjoni, ta' tqabbil ta' informazzjoni u jkun jista' jiehu decizjonijiet ahjar fuq il-veracita' tar- returns li jircievi.

Nisperaw li l-introduzjoni tal-VAT fl-1994 taghtina l- possibbilta' li naghmlu revizjoni totali tas-sistema fiskali f'pajjizna u ta' dak kollu relatat maghha biex inzidu l-efficjenza, innehhu l- kumplikazzjonijet, inkattru l- gustizzja u dan waqt li nghollu l-purchasing power ta' dawk li ghandhom dhul aktar baxx mill- medja tal-popolazzjoni.

Ma nistghux nitkellmu fuq strategiji ekonomici minghajr ma nsemmu s- shubija fil- Kommunita' Ewropea.

Diga' tkellimt fuq il- kompetizzjoni li se jkollna mill-pajjizi Ewropej tal-Lvant kemm fl-attrazzjoni ta' l- investiment kif ukoll fis- swieq.

Il- Kommunita' diga wriet il-hsieb taghha li lil dawn taghtihom status ta' membri assocjati bhalna.

Kull min hu nteressat li ma jeqridx is-settur ta' l-esportazzjoni u jtellef l-impieg lill-eluf ta' haddiema li hemm fih, ma jistax ma jaghmilx l-almu kollu tieghu biex, mill-aktar fis, Malta tikseb status ta' membru shih u l-vantaggi kemm ghall- investiment u kemm ghas- swieq li dan igib mieghu.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Barra minn dan irridu naraw li nkunu armonizzati kemm jista' jkun ma' l- "acquis communitaire" jew ma' l- istandards u kriterji accettati fil- Kommunita'.

Fortunatament, l-istrategiji li spjegajt qabel u li huma vitali biex pajjizna jzomm fuq it-triq tal-progress kollha jehduna fid- direzzjoni li nilhqu dan il-ghan.

Aggustamenti jridu jsiru minn xi whud.

Mentalitajiet iridu jinbidlu minn ohrajn.

Pero' bl-ghajnuna li jkollna dawn l- aggustamenti naghmluhom minghajr tbatija kbira.

Il-miri taghna ta' efficjenza u l-liberta' t'azzjoni jaqblu mal-politika tal-Kommunita', u ghandhom jirrizultaw fil- holqien ta' aktar gid, u fit- tgawdija ahjar tieghu.

3.Estimi ghas-sena 1993

L-istrategiji li ghadni kif semmejt kienu quddiemna meta gejna biex nippreparaw l-estimi ghas-sena d-diehla.

Ridna nillimitaw l-izbilanc bagitarju, ridna ndahhlu aktar accountability fl-organizz- azzjoni tas- Servizz Civili, ridna nibdew niffurmaw struttura li fuqha l-finanzi tal- pajjiz ikunu jistghu jinbnew.

Tlabna lill-ministeri differenti biex jippreparaw pjani ta' fejn iridu jaslu.

Pjani li mbaghad gew mibdula minnhom wara li gew konsolidati u rikonciljati mal-pjan finanzjarju.

Dan hu ezercizzju li minnu kull kap ta' dipartiment hareg b'idea cara f'mohhu x'inhu mistenni minnu u x'inhuma r- rizorsi li ghandu ghad-dispozizzjoni tieghu.

Id-dhul

Anke l-format li tajna lis- sezzjoni tad-dhul fl-estimi ppubblikati juri l-enfazi li qeghdin naghmlu li kull dipartiment se jinzamm responsabbli ghad-dhul li hu fid-dover jamministra.

Se jsir enfazi wkoll li d- dhul dovut lill-Gvern ghandu jingabar f'waqtu.

Hekk isiru ezercizzi kontra l-evazjoni u kontra d-dewmien fil-hlas.

Il- mentalita' li dak li hu dovut lill-Gvern jista' ma jithallas qatt ghax hadd ma jinduna trid tinbidel, u xi hadd, f'kull dipartiment, se jkun responsabbli li jara li dak li ghandu jidhol jingabar.

Irridu wkoll naghmlu enfazi fuq il-gbir ta' arretrati.

Fi hdan il- Ministeru tal-Finanzi twaqqfet unit bil-ghan li tissorvelja s-sitwazzjoni ta' l-arretrati f'kull dipartiment.

Gew iffissati targets specifici lil kull dipartiment fuq l- arretrati li jridu jingabru.

Ahna determinati li ninsistu biex ikun hemm organizzazzjoni aktar b'sahhitha biex tassigura li naslu ghall-oggettivi taghna.

Anke jekk dan ifisser tibdil fl-istrutturi, tibdil fil-ligijiet, pieni aktar horox u holqien ta' makkinarji ahjar.

Ghal dawk li huma figuri, is- sena d-diehla qed nistmaw li nigbru dhul totali ta' Lm433.7 miljuni li minnhom, Lm385.1 miljuni gejjin minn sorsi lokali ordinarji, Lm19.7 miljuni minn ghotjiet u self minn barra u Lm28.9 miljuni f'forma ta' self lokali.

Dan is-self isir biex jaghmel tajjeb ghad- deficit li mistenni jispicca bih il-Fond Konsolidat din is-sena.

Infiq Rikorrenti

Ghas-sena 1993, in-nefqa rikorrenti totali, inkluza dik ghall-Hlasijiet fuq Self, se tkun ta' Lm365 miljun.

Dan hu Lm34.5 miljuni aktar minn dak li stmajna li ser nonfqu fis- sena 1992.

Jekk wiehed ihares lejn din l-ispiza skond is-setturi ta' infiq li semmejt meta kont qieghed nitkellem fuq l-ispiza ta' l-1992, jara li Lm125.2 miljuni se jintefqu f'pagi lill-impjegati tal-gvern.

Din iz-zieda hija dovuta principalment ghall-ahhar aggustament li jrid isir wara t- titjib fil-pagi li kellna bhala rizultat tar-Riforma tas- Servizz Pubbliku u z-zieda ta' Lm1 fil-gimgha fil-pagi u s- salarji b'effett mill-1 ta' Jannar 1993.

Fl-ispejjez ordinarji u specjali mehtiega ghat-tmexxija tad- dipartimenti, in-nefqa se tlahhaq mat-Lm30.7 miljuni, jew Lm2.1 miljuni aktar mis-sena l-ohra.

Iz- zidiet principali f'dan is- settur huma minhabba x-xiri ta' iktar medicini u provizzjonijiet ohra u ghall- manutenzjoni u t-tmexxija tad-dipartimenti tal-Gvern.

Is-sena d-diehla l- Programmi tal-Gvern se jqumu Lm171 miljuni jigifieri madwar Lm16-il miljun aktar.

Dan hu dovut l-aktar ghaz-zieda fil- hlasijiet ta' pensjonijiet, servizzi socjali ohra u l- kontribuzzjoni ta' l-Istat ghas-Sigurta' Socjali.

Bizzejjed wiehed jara li hu kkalkulat li din is-sena se jkun hemm zieda netta ta' elf persuna fil-lista ta' pensjonanti.

L-entijiet u korpi tal-Gvern se jiehdu Lm19.7 miljuni, bejn wiehed u iehor daqs is-sena 1992, waqt li l-hlasijiet relatati mas- self se jammontaw ghal Lm18.4 miljuni mqabbla ma' Lm15.7 miljuni din is-sena.

Infiq Kapitali

Ghas-sena d-diehla l-Infiq Kapitali hu stmat li jilhaq Lm64.8 miljuni.

Bhal fil-qasam rikorrenti, l-ispiza kapitali qed tigi pprezentata f'format differenti.

Fejn qabel kellna vot ghal kull settur, issa l- istess voti gew migbura taht il-Ministeri responsabbli ghalihom.

Hekk is-sena li gejja se jkollna biss tlettax- il vot, jigifieri vot ghal kull Ministeru.

Bhalma gara s-sena l-ohra, l-Infiq Kapitali li qed nipproponu huwa dak li se johrog mill-Fond Konsolidat u ghalhekk ma jinkludix il- programmi kapitali tal- Korporazzjonijiet Enemalta, Telemalta u dik dwar is- Servizzi ta' l- Ilma kif ukoll dawk ta' l-Awtorita' Marittima u tad-Djar.

Fil-fatt l- estimi taghhom diga gew approvati minn din il-Kamra f'dawn l-ahhar gimghat.

Bejniethom dawn il- Korporazzjonijiet u Awtoritajiet ghandhom programmi kapitali ta' Lm30.8 miljuni.

Ghaldaqstant l-infiq li se jsir mill-Gvern u mill- Korporazzjonijiet u Awtoritajiet fuq il-programm kapitali kollu ghall- 1993 mistenni jilhaq Lm95.6 miljuni.

Ghall-investiment Produttiv is-sena d-diehla qed nipprovdu Lm32.8 miljuni.

Dawn se jkopru l-infiq fuq Tiswija u Bini ta' Vapuri, Zvilupp ta' l- Industrija u tal-Port Hieles, l-Agrikoltura, it-Turizmu u l- Kompjuterizzazzjoni tad- Dipartimenti.

Kieku kellna nzidu l-infiq tal- Korporazzjoni Telemalta u l-Awtorita' Marittima, l-infiq taht dan is- settur kien jilhaq Lm41.1 miljuni jew 43 fil-mija tan- Nefqa Kapitali kollha.

Bhal fi snin ohra, l-akbar nfiq taht dan is-settur se jmur f'sussidju liz- zewg tarznari, li bejniethom se jiehdu Lm13.5 miljuni.

Minn dawn, Lm7.5 miljuni mistennija jinghataw lil Malta Drydocks skond il- ftehim milhuq mal- Gvern fl-1989 u l-kumplament se jmur lit- Tarzna tal-Marsa biex taghmel tajjeb ghall-problema finanzjarja li ghadha thabbat wiccha maghha.

Ammont iehor sostanzjali ta' sitt miljuni qed jigi allokat ghall-Izvilupp tal-Port Hieles f'Marsaxlokk, li kull ma jmur qieghed dejjem izid ir-ritmu ta' attivita'.

Ghall-Izvilupp ta' l-Industrija qed jigu allokati 'l fuq minn Lm8 miljuni.

Dawn se jmorru fuq il-pakkett ta' incentivi, bini ta' fabbriki ghal industrija ta' teknologija gholja, ghal tahrig ta' zghazagh biex dawn ikunu f'qaghda li jilqghu sfidi f'oqsma ndustrijali godda u biex insahhu l-istituzzjonijiet li gew imwaqqfa biex jghinu l- industrija lokali.

Ghall-qasam infrastrutturali qed nallokaw ammont ta' Lm16.1 miljuni.

Dawn se jmorru fuq toroq, drenagg, ajruport, bini pubbliku u xiri ta' taghmir ghal diversi dipartimenti kif ukoll fuq l-Awtorita' ta' l- Ippjanar.

Ma' dawn wiehed jista' jzid is-setturi ta' l- ilma u l-energija li bejniethom il-Korporazzjonijiet rispettivi se jonfqu madwar Lm18.4 miljuni mill-fondi taghhom.

Ghat-Toroq, is-sena d-diehla qeghdin nipproponu nfiq ta' Lm5.3 miljuni.

Bhalma weghdna drabi ohra, behsiebna naghtu mportanza akbar lil dan is- settur.

Diga bdejna bil-bini tal-mini ta' Santa Venera u t- toroq ta' madwar.

Is-sena li gejja ser inkomplu dan il- progett billi nizviluppaw l- inhawi tas-Salib tal-Marsa.

Behsiebna nwessghu u ntejbu t- toroq li jaghtu ghall-ajruport waqt li se nkomplu bi programm estensiv ta' twessiegh u rrangar ta' toroq ezistenti u kisi bil-'bitmac'.

Settur iehor importanti hu dak tad-Drenagg, li ghalih qed nipprovdu Lm1.7 miljuni.

Ftit ilu l-kumpanija ta' konsulenti Danizi pprezentat ir-rapport finali dwar is-sistema tad- drenagg f'Malta u f'Ghawdex fejn gew identifikati d-difetti u r-rimedji ta' din is-sistema.

Mis-sena d-diehla behsiebna naghtu bidu ghat-twettiq ta' dan il-programm li hu stmat li se jiswa 'l fuq minn Lm26 miljun fuq medda ta' snin.

Ghall-Ajruport qed nipprovdu kwazi Lm800,000 biex jinxtara taghmir essenzjali ghat- tmexxija u sigurta' ahjar f'dan il-qasam.

Fost dan it- taghmir hemm radar gdid li b'kollox se jiswa madwar Lm3.5 miljuni.

Se nonfqu wkoll ammonti sostanzjali ghat-tkomplija tal- bini tal- "Groupage Container Terminal" f'Hal Far, ghall- progett ta' riciklagg ta' l- iskart f'Marsaskala, ghall- manutenzjoni u attrezzar tal- proprjeta' li nxtrat f'Londra u ghall-bini ta' ufficini u xiri ta' taghmir ghall-diversi dipartimenti.

Ammont iehor ta' madwar Lm1 miljun qed jinghata lill- Awtorita' ta' l-Ippjanar li ghadha kif twaqqfet biex tiehu hsieb l-izvilupp ta' l-art sew fis-settur pubbliku kemm f'dak privat.

Fil-qasam Socjali qed nipprovdu madwar Lm15.9 miljuni ghall-edukazzjoni, ambjent, sport, sahha, kura ta' l- anzjani u djar.

Ma' dan l- ammont nistghu nzidu wkoll ammont iehor ta' Lm4.1 miljuni li l-Awtorita' tad-Djar behsiebha tonfoq mill-fondi taghha.

Ghall-Edukazzjoni qed nipprovdu Lm4.8 miljuni biex inkomplu nkabbru u nattrezzaw l-iskejjel statali u biex nestendu u ntejbu l-facilitajiet fl- Universita'.

Ghall- Isport qed nallokaw Lm1.4 miljuni li l-parti kbira minnhom se jmorru fuq il-bini ta' facilitajiet sportivi fejn se jsir il- Loghob tal-Pajjizi z-Zghar, l-aktar fuq il-pixxina f'Tal-Qroqq u l- "athletics track" fil-Marsa.

Qed nipprovdu wkoll ammont iehor biex jitlesta l-ground tal- Hamrun.

Barra li se nkomplu nimmodernizzaw l-isptarijiet taghna u nfornuhom b'aktar taghmir specjalizzat se naghtu bidu ghall-bini ta' sptar gdid.

Dan hu progett ambizzjuz u se jkun ta' fejda kbira ghall-poplu Malti.

Ghall- Kura ta' l- Anzjani, is-sena li gejja behsiebna nlestu c-Centru taz- Zejtun sabiex l-anzjani ta' dawk l-inhawi li ma' jkollhom lil hadd ma' min joqoghdu jkunu jistghu jibqghu jghixu fl- ambjent li jkunu trabbew fih.

Ghall-qasam tad-Djar qed nallokaw Lm3.5 miljuni waqt li l-Awtorita' tad- Djar qed talloka ammont iehor ta' Lm4.1 miljuni mill-fondi taghha.

Dawn se jmorru biex intaffu din il-problema socjali u fl-istess hin nipprovdu ncentivi biex aktar nies jixtru, jibnu jew jirrangaw djarhom.

Taht il-Vot ta' Ghawdex qed nipproponu nfiq ta' kwazi Lm1.8 miljuni barra minn ammont iehor ta' 'l fuq minn Lm600,000 li se jintefaq mill- Korporazzjonijiet u Awtoritajiet.

Nistghu nghidu bla tlaqliq li llum Ghawdex m'ghadux imwarrab mill-hsieb u l-pjanijiet tal-Gvern.

Il- fatti u l-figuri jitkellmu wehedhom.

Fis-settur produttiv jispikkaw l-oqsma ta' l- Agrikoltura, Turizmu u Zvilupp Industrijali.

Fil-qasam infrastrutturali se nkomplu nestendu s-servizzi ta' l-ilma, dawl u drenagg u se nkomplu bi programm vast ta' twessiegh u kisi bil-"bitmac" ta' toroq f'diversi nhawi tal-gzira.

Fis-settur socjali ma bqajniex lura.

Din is-sena behsiebna nlestu l-isptar mentali, nkomplu nattrezzaw l-Isptar Generali b'taghmir modern, intejbu l-facilitajiet sportivi, u nestendu skejjel u ufficini biex l-Ghawdxin jinqdew ahjar.

Billi l-Infiq Rikorrenti u Kapitali hu stmat li se jlahhaq Lm429.8 miljuni, u d-Dhul kollu mistenni jkun Lm404.9 miljuni, l-1993 mistennija tispicca bi zbilanc ta' Lm24.9 miljuni.

Dan huwa ekwivalenti ghal 2.7% tal- Prodott Gross Domestiku.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Dan ir-rendikont finanzjarju jidher f'Tabella Numru 3, li nitlob lill- Kamra tiehu bhala moqrija.

Qed naghti wkoll taghrif aktar dettaljat dwar l- Infiq u d-Dhul ghal dis-sena fl-Appendici mehmuz ma' dan id- Diskors.

TABELLA NRU 3 (Ara Appendiċi III)

Mizuri

4.1 Ikel Servut Fi Stabbilimenti

Kif inhi l-ligi llum, qed tithallas taxxa ta' ghaxra fil- mija fuq kull kont ta' ikla servuta f'lukandi u restoranti mill-ewwel sat-tielet klassi.

Matul is-sena d-diehla, il-ligi se tinbidel biex din it-taxxa tigi estiza sar-raba' klassi, "snack bars" u clubs li ghandhom facilitajiet iservu ikel lil persuni li m'humiex membri jew mistiedna ta' membri.

Se jinqatghu l- eccezzjonijiet kollha li jezistu llum u post dikjarat li ghandu jhallas levy ikun dovut li jhallasha fuq il-konsum kollu fil-lokal tieghu.

Din il- mizura qeghda tittiehed mhux biss biex tinfirex fuq medda akbar ta' dan is- servizz imma wkoll biex l-infurzar taghha jkun aktar prattiku u biex tinqata' l-possibilita' li ssir kompetizzjoni ngusta bejn stabbiliment u iehor.

4.2 Investiment f'Muniti Barranin

Fl-1990 kien inghata permess li wiehed jinvesti sa Lm1,000 fis-sena f'muniti barranin.

Fuq dan l-investiment kienet imposta taxxa ta' ghaxra fil- mija li tithallas darba fuq l- ammont investit.

Din it-taxxa se titnehha b'effett mill-1 ta' Jannar tas-sena d-diehla.

4.3 Infiq f'Safar

Fl-1990 giet imposta taxxa ta' ghaxra fil-mija fuq flejjes minfuqa fuq safar ghal btala jew negozju.

Din it-taxxa se titnehha b'effett mill-1 ta' Frar 1993.

Mill-istess data se tigi mposta taxxa ta' ghaxra fil-mija fuq il-prezz tal- biljett ta' vjaggar fil-kaz li l-vjagg jorigina minn Malta.

M'huma se jsiru ebda eccezzjonijiet fl-impozizzjoni ta' din it-taxxa izda l- ammont ta' taxxa fuq kull biljett m'ghandux jaqbez l-Lm20.

4.4 Taxxa fuq l-Akkommodazzjoni

F'hafna pajjizi ohra kull min joqghod f'lukanda jhallas mhux biss il-kont tal-kamra izda wkoll taxxa tal-Gvern mizjuda mal-kont.

Wasal iz-zmien li ahna wkoll nitroducu din ir- "room tax".

Ghalhekk, mill-ewwel ta' Jannar, 1993, se tibda tithallas levy ta' hamsa fil- mija (5%) fuq il-kontijiet ghall-kmamar okkupati f'lukandi u stabbilimenti simili.

Billi diga nkunu saru "bookings" ghall-1993 ghal "package tours" bi prezzijiet miftehma, dawn se jkunu ezentati mill-hlas ta' din it- taxxa biex il-kuntratti ma jittifsux.

Izda biex jinzamm il-kontroll necessarju fuq din l-ezenzjoni, dawk l-operaturi ta' lokalitajiet registrati ghat- turizmu qeghdin jinghataw gimgha zmien, jigifieri sa nhar it-Tlieta 1 ta' Dicembru, 1992 biex jissottomettu lit-Tezor kopja tal-kuntratti li ghamlu.

"Bookings" mhux koperti mill- kuntratti depozitati u li jsiru mill-1 ta' Dicembru 'l quddiem, ikunu suggetti ghat-taxxa.

4.5 Taxxa Fuq Trasferiment Ta' Proprjeta'

Skond l-Att dwar it-Taxxa fuq Dokumenti, il-boll fuq trasferiment ta' proprjeta' immobbli huwa ta' 3.5%, u, fil- kaz ta' proprjeta' li tehtieg il-permess taht il-provvedimenti ta' l-Att dwar l-Akkwist ta' Proprjeta' Immobbli minn Persuni mhux Residenti, il-boll jitla' b'10 punti ghal 13.5%.

Minn dan is-sors il-Gvern qieghed idahhal madwar Lm3.5 miljun fis-sena.

L-attivita' qawwija f'dan is-suq qed tohloq bzonn ta' investimenti akbar mill-Gvern biex jigu msahha u estizi s-servizzi infrastrutturali.

Jidher li hemm lok li dan is-settur jikkontribwixxi aktar.

Ghaldaqstant b'effett immedjat il-hlas tal-boll sejjer jitla' ghal 7% u 17% rispettivament fuq trasferimenti ta' proprjeta' immobbli u ishma.

Fil-kaz ta' Maltin li jkunu qeghdin jixtru proprjeta' biex juzawha bhala l-ewwel residenza taghhom infushom, il-boll jibqa' jigi ntaxxat bi 3.5% fuq l-ewwel Lm20,000 mill-valur ta' dik il-proprjeta'.

Biex tinghata din il- koncessjoni, trid issir dikjarazzjoni notarili f'dan is-sens.

Din il-mizura se tkun effettiva fuq il-kuntratti kollha nsinwati mill-1 ta' Dicembru , 1992 'l quddiem.4.6 Taxxa tal-Mewt u d- Donazzjoni

Il-Ligi tal-Mewt u d- Donazzjoni (maghrufa wkoll bhala tas-Successjoni) kienet saret bil-hsieb li tillivella l-gid fis-socjeta' billi tnaqqas ammonti sostanzjali mill-proprjeta' li tintiret minn bniedem ghal iehor.

Jigri, izda, li dawk li ghandhom hafna gid isibu mezzi kif jaharbu din it- taxxa waqt li ohrajn li qajla huma ghonja jehlu t-taxxa kollha bl- iskomdu, biex ma nghidx tbatija, li xi minn daqqiet iggib maghha.

Wiehed jista' jzid ukoll li din it-taxxa hija wahda mill-mottivi ewlenin li minhabba fihom f'pajjizna hawn evazjoni tat-taxxa tad-dhul kif ukoll il-hrug ta' kapital barra 'l-pajjiz.

Jekk inharsu mill-qrib lejn l-istruttura ta' din it-taxxa f'pajjizna nsibu li fil- prattika din m'hix hlief il- kalkolu tal-kapital mahluq matul il-hajja ta' ndividwu li mbaghad jigi ntaxxat f'daqqa darba wahda ma' mewtu.

F'kelma wahda hi mezz kif il-qligh kapitali maghmul minn persuna jigi ntaxxat f'daqqa.

Biex nibdew nirrazzjonalizzaw is-sistema fiskali taghna u nnehhu skolli zejda li ma jghinux fil-hidma taghna fil- gbir tat-taxxa u fl-uzu ta' kapitali Maltin f'pajjizna, qeghdin innehhu t-taxxa tas- successjoni b'effett mil-lum.

(Onor. Membri: Hear, hear) Minflok, it-trasferiment tal- proprjeta' immobbli u ta' ishma (shares), kemm b'wirt kif ukoll b'donazzjoni, se jsir suggett ghall-hlas tal-boll ta' 7% daqslikieku sar b'att ta' bejgh.

Fejn il-proprjeta' mhollija fil-wirt tkun ir-residenza tal- mejjet, l-ewwel Lm10,000 mill- valur ta' dik id-dar ikun mehlus mill- hlas tal-boll.

Fejn fil-mument tat- trasmissjoni l-werriet kien joqghod fid-dar imhollija lilu mill-mejjet, dan ihallas il- boll bit-3.5% fuq l-ewwel Lm20,000 mill-valur tad-dar, u fuq il-bilanc bis-7%, l-istess bhalma qed jigi propost ghal dawk li qed jixtru proprjeta', ghar-residenza taghhom, ghall- ewwel darba.

4.7 Taxxa Fuq Qligh Kapitali

Skond il-Ligi tat-Taxxa fuq l-"Income", "il-profitt li jkun hemm minn bejgh minn xi persuna ta' xi proprjeta' akkwistata minnha ghall-iskop li taghmel profitt b'mezz ta' bejgh" ghandu jinghadd mad-dhul ta' dik il- persuna ghall-iskop tat- taxxa.

Din is-sezzjoni tal-Ligi se tinbidel fis-sens illi l-qligh minn trasferiment ta' proprjeta' immobbli b'valur oghla milli nxtrat jew minn kemm qamet biex inbniet ghandu jinghadd mad-dhul tal-venditur f'dik is-sena li tinbiegh.

Meta jitkejjel il-qligh, jittiehed fil-kalkolu tnaqqis ghall- inflazzjoni, spejjez ta' manutenzjoni tal-bini u xi benefikat li seta' kien hemm.

Proprjeta' immobbli li tkun okkupata mis-sid ghal perjodu ta' aktar minn hames snin tigi eskluza minn dan il-provvediment.

Dan qieghed isir biex min irid sempliciment jibdel ir-residenza tieghu ma jsofrix zvantaggi.

Dan li ghidna jigi applikat ukoll fil-kaz ta' qligh li jorigina minn trasferiment ta' ishma, titoli, negozju, avvjament (goodwill) u transazzjonijiet simili.

M'ghandniex xi nghidu hawnhekk m'hawnx lok ghal tnaqqis.

Din it-taxxa se tibda tingabar permezz ta' taxxa provizorja ta' 7% fuq il- prezz tal-bejgh li tithallas fuq il- kuntratt, speci ta' "Pay As You Earn" fuq qligh kapitali.

Din it-taxxa provizorja tkun kreditata lit-"taxpayer" meta jinhadem l-"assessment" normali fuq id-dhul kollu tieghu ghas- sena partikolari.

Din il-mizura mhix se tolqot lil dawk li diga ftehmu fuq prezz ta' bejgh u ghandhom konvenju diga lest bla ma ghamlu l-att ta' trasferiment, kif ukoll dawk it-trasferimenti li jkunu diga saru u l- kuntratti dwarhom ghadhom mhux insinwati.

Ghal dan l-iskop il-Gvern haseb biex minn ghada sa nhar it-Tlieta l-1 ta' Dicembru 1992, fl-Ufficcju tat- Taxxi Interni Floriana u Victoria Ghawdex ikun hemm ufficjali biex jirregistraw kopji ta' dawn il-kuntratti u konvenji biex dawn ma jkunux milquta bl-effett tal- ligi.

Kull kuntratt insinwat minn ghada l-Erbgha 25 ta' Novembru 1992 'il quddiem u li ma jkunx registrat kif ghadni kif ghidt, hu suggett ghal din it-taxxa.

4.8 Tnaqqis fit-Taxxa Fuq Imghax Fuq Kontijiet "Bearer" mal-Banek

It-taxxa fuq l-imghax li jithallas fuq kontijiet "bearer" mal-banek se titnaqqas minn zewg terzi ghal erbghin fil-mija ta' l-imghax dovut.

Dan qed isir biex jirrifletti t-tnaqqis li kien sar minn 65% ghal 35% fl-oghla rata ta' taxxa.

Din ir-rata l-gdida tibda tapplika fuq imghax li jaghlaq wara l-1 ta' Jannar 1993.

4.9 Tnaqqis mit-Taxxa tad-Dhul Dwar Mard Kroniku

Skond il-Ligi tat-Taxxa fuq l-"Income", min ibati minn xi marda kronika msemmija fil-ligi jinghata tnaqqis ta' Lm100 mid- dhul.

Kif inhadem sal-lum dan il- beneficcju, min jaqla' aktar kien qed jiehu beneficcju akbar meta kulhadd jaqbel li tnejn min-nies li jbatu mill-istess marda ghandhom jinghataw l- istess ammont ta' "tax relief".

Biex titwitta din l- anomalija, biex inkomplu naggornaw is-sistema tat- taxxa taghna lejn wahda ta' "tax credits", u biex innaqqsu l- abbuz, mis- sena bazi 1993, se tibda tinghata "tax credit" ta' Lm25 ghal kull persuna li tbati minn marda kronika.

Minn 77,000 assessment mahduma ghall-1991, jirrizulta li kien hemm 37,500 talba ghal dan it-tnaqqis.

Dan juri car li qed ikun hemm abbuz fil-mili tal-formoli tal-mard.

Ghalhekk qed naghti struzzjonijiet lid- Dipartiment biex dawn il- formoli jibdew jigu ezaminati izjed bir-reqqa.

4.10 Tnaqqis mit-Taxxa

B'effett mis-sena bazi 1993 it-"tax credit" li jinghata wara li tigi kalkolata t-taxxa tad-dhul se jizdied b'Lm25.

Dan ifisser li ghal min ihallas b'rata ta' 25 centezmu fl-lira ghandu Lm100 ohra mehlusa mit- taxxa.

4.11 Zieda fil-Paga

Fil-10 ta' Dicembru 1990 kien sar Qbil Nazzjonali dwar Relazzjonijiet Industrijali li permezz tieghu t-tlett partijiet socjali, jigifieri l- Gvern, ir-rapprezentanti tal-haddiema u ta' min ihaddem stabbilew kif ghandhom jinghataw zidiet fil-pagi ghall-gholi tal-hajja.

Fuq il- bazi ta' dak il-Ftehim iz-zieda li ghandha tibda tithallas mill-ewwel ta' Jannar 1993 ghandha tkun ta' Lm1.00 fil- gimgha.

Din iz-zieda m'ghandiex titnaqqas minhabba t-tnaqqis fit-taxxa li ghadni kif semmejt.

4.12 Kontribuzzjoni tas- Sigurta' Socjali

Il-kontribuzzjonijiet tas- Sigurta' Socjali huma maqsuma f'zewg kategoriji: dawk ta' impjegat u dawk ta' wiehed li jahdem ghal rasu.

Fl- ewwel kaz il-kontribuzzjoni hija maghmula minn tliet partijiet ugwali; jigifieri 8.33% mill-impjegat, 8.33% minn min ihaddmu u 8.33% ohra mill- istat.

Fil-kaz ta' wiehed "self-employed", dan ihallas 12.5% tal-qligh tieghu u l-istat ihallas in-nofs, jigifieri 6.25%.

B'dawn ir-rati ta' kontribuzzjonijiet u z-zieda fil-beneficcji li kellna matul dawn l-ahhar snin, l-izbilanc bejn id-dhul u l-hrug totali inkluzi l- ispejjez ghas-sahha u ghall-kura ta' l-anzjani, maghruf bhala l-"welfare gap", tela' minn Lm21.2 miljun fl- 1987 ghal Lm45.7 miljun fl- 1991.

Din iz- zieda fil-"welfare gap" hija mistennija li tkompli tikber minhabba li n- numru ta' beneficjarji, l-ammont imhallas u l-perjodu li matulu jsiru l- pagamenti qeghdin dejjem jikbru.

Din is- sitwazzjoni jehtieg li nibdew nahsbu biex nirrangawha minn issa.

Ghaldaqstant filwaqt li m'ahniex se ncaqalqu r-rata mhallsa mill- impjegat, se nzidu l-kontribuzzjoni ta' min ihaddem minn 8.33% ghal 10%.

Minkejja din iz-zieda, hafna mill-"employers" mhumiex se jintlaqtu hazin ghax se jibbenefikaw minn mizura ohra li nitkellem dwarha aktar 'il quddiem.

Il-Kontribuzzjonijiet ta' dawk li jahdmu ghal rashom, se jkunu maqsumin f'sitt kategoriji flok is-sebgha li hemm bhalissa, bl-anqas rata ta' Lm6.20 fuq dhul li ma jaqbizx Lm2469 u bl-oghla rata ta' Lm14.20 ghal dhul 'il fuq minn Lm4799.

Dawn il-mizuri jidhlu fis- sehh f'Jannar 1993.

4.13 Beneficcji Socjali

Iz-zieda ta' Lm1 fil-gimgha li ser tinghata fil-paga minima nazzjonali ser tkun riflessa fil-beneficcji socjali skond kif titlob il-Ligi tas- Sigurta' Socjali.

Dan ifisser li l-Pensjoni Minima Nazzjonali ghal ragel mizzewweg se tizdied ghal erbgha minn hamsa tal-paga minima nazzjonali kif se tizdied, filwaqt li l-pensjoni ghal persuna wahedha ser tizdied ghal tnejn minn tlieta ta' l-istess paga.

B'hekk ir- rati godda ta' din il-pensjoni issa ser ikunu Lm29.30 u Lm24.42 fil-gimgha rispettivament.

Pensjonijiet ohra li huma marbuta maz-zewg terzi ser jizdiedu b'dan il-proporzjon taz-zieda moghtija fil-paga minima nazzjonali.

Beneficcji, pensjonijiet, ghajnuna socjali li ma humiex marbuta bil-ligi ma' xi proporzjon se jizdiedu bil- percentagg li bih zdiedet il- paga minima nazzjonali.

Fil-kaz ta' pensjoni tar-romol, dan ifisser li l- pensjoni issa qed titla' ghal Lm27.35 fil-gimgha.

B'hekk inkunu qed nassiguraw li nkomplu nzommu l-livell gholi ta' beneficcji socjali li rnexxilna ngawdu matul dawn l- ahhar sitt snin.

4.14 Rata Ta' Hlas Ghall- "Overtime"

Il-Gvern qabel mal-"Unions" li r-rata tal-hlas ghall- "overtime" li jaghmlu l- haddiema mhux industrijali tal- Gvern tkun ta' wiehed u nofs tar- rata normali tal-hlas bhalma hi ghall-haddiema industrijali.

Ghalhekk, mill- ewwel ta' Jannar 1993, il- haddiema fil-gradi fejn isir hlas ghall- "overtime" se jibdew jithallsu b'din ir-rata l- gdida.

(Onor. Membri: Hear, hear)

M'ghandniex xi nghidu, din il-mizura tinvolvi lill-Gvern fi spiza akbar; ghaldaqstant nistennew li l-"overtime" ikun limitat ghal dak ix-xoghol li assolutament ma jistax isir waqt il-hin normali.

4.15 Rijallinjament tal-Lira Maltija

Kif ghidt qabel, is- sitwazjoni ekonomika li tahkem madwarna m'hix wahda felici, u ahna qeghdin niehdu l-pozizjoni li nippjanaw biex inzommu l- mixja taghna fl-aghar ipotezi li t-titjib li xi uhud qeghdin jghidu li se jkun hawn fil-fatt ma jsehhx.

Ahna ma nemmnux fl-operazjoni ta' mekkanizmi li bihom ikollna joperaw f'pajjizna, rati differenti ta' kambju fl-istess hin.

Snin ilu nehhejna s- sussidju fil-kambju li kien beda jahdem ghas-settur tal- manifattura.

Il- Gvern ta' qabilna kien ha pozizjoni li l- valur tal-lira Maltija, dak iz- zmien kien gholi wisq biex ahna nkunu nistghu nesportaw.

Il- fatt li wara t-tnehhija ta' dan is-sussidju ma kellniex katastrofi, imma kellna zidiet kbar fl-esportazjoni, wera li kellna ragun insostnu li l- kompetittivita taghna trid tigi mill-effficjenza u minn produttivita akbar.

F'dan il-budget qieghed nghid li s-sussidju fuq il-kambju li llum qieghed igawdi s-settur tat-turizmu se tigi mnaqqsa gradatament sakemm tispicca.

Bhalma jaf kulhadd kien hawn diversi allinjamenti godda fil- muniti ewlenin f'Settembru ta' din is-sena, partikolarment dawk li jaghmlu parti mis- Sistema Monetarja Ewropeja.

Din il-gimgha stess rega' kellna allinjamenti godda fil- muniti Ewropej fosthom dawk tal-Peseta Spanjola u L- Escudo Portugiz.

Hemm spekulazzjonijiet li baqa' xi muniti ohrajn li jistghu jaghmlu allinjament gdid.

Ghal dawn l-ahhar xhur, ahna konna qed nikkonsidraw il-valur tal-lira Maltija fis-swieq tal- kambju.

Segwejna dak li kien qed jigri barra u rajna x'effett jista' jkollu fuq l- ekonomija taghna.

Biex niddefendu l-ekonomija taghna minn dak li qed jigri barra hassejn htiega li niehdu certi decizzjonijiet biex nassiguraw il-futur tal- impjiegi tal-Maltin ul- Ghawdxin.

Ghalhekk b'effett immedjat, il-valur tal- lira Maltija se jonqos b'ghaxra fil- mija mal-muniti kollha minn dak li kien il-bierah.

Ahna wiehed mill-pajjizi li l-iktar jimpurtaw u jesportaw f'termini relattivi.

Allinjament gdid jaghmel il- prodotti taghna orhos u allura jrendiehom iktar kompetittivi fis-swieq barranin.

Barra minn hekk, ahna nikkompetu ma' pajjizi ohrajn, bhal Portugall, ghall-investiment.

Dan l- allinjament gdid mistenni li jaghmel lil Malta iktar kompetittiva wkoll f'dan ir- rigward.

L-allinjament gdid tal-lira Maltija ghamilnieh biex inzommu l-livell ta' kompetittivita u efficjenza partikolarment f'dak li ghandu x'jaqsam ma' l- esportazzjoni u t-turizmu, zewg setturi li huma ta' importanza kbira ghall- ekonomija taghna.

Fir-rigward tat-Turizmu ninnotaw li muniti kemm ta' klijenti taghna bhall- Ingliterra u muniti ta' kompetituri bhal Spanja iddevalwaw u hekk ghamlu t- turizmu anqas kompetittiv.

Dan l-allinjament gdid mistenni jkompli jsahhah dawn iz-zewg setturi ta' l-ekonomija taghna.

Minn Settembru 'l hawn, il- valur tal-lira Maltija apprezza hafna ma' whud mill-muniti ewlenin Ewropej u dan l- allinjament gdid mistenni li jkollu effett minimu fuq il- prezzijiet ta' bosta oggetti li ahna nimpurtaw.

B'dan l- allinjament gdid, il-lira Maltija issa ser terga' jkollha kwazi l-istess livell li kellha mal-Lira Taljana u ma' l- Isterlina qabel Settembru ta' din is-sena filwaqt li l-valur se jinzel ma' xi muniti ohrajn.

Peress li hafna mill-prodotti li nimpurtaw ghall-konsum jigu minn dawk il-pajjizi li kellhom allinjamenti godda bhalna, mhux mistenni li dan l-allinjament tal-lira Maltija jkollu effett sinifikanti fuq l-gholi tal- hajja.

Kif jista' jinnota kulhadd, ma ttiehdet ebda mizura li tgholli l- prezzijiet ta' l- energija, fosthom l-elettriku, petrol u diesel.

Lanqas m'huma se joghlew il-prezzijiet tal- qmugh.

Konkluzzjoni

Mr Speaker,

Fl-ewwel pass taghna, bejn l- 1987 u l-1991, lil pajjizna tajnih il- fiducja fih innifsu.

Tajnih ir-rieda li jahdem.

Tajnih il-vizjoni ta' futur ahjar.

Tajnih l-ghodda biex din il-vizjoni jaghmilha rejalta.

Minn dan il-Poplu Malti gawda qatiegh.

Rega' sab il-liberta' ta' l- azzjoni.

Rega' sab ir- riedni ta' hajtu f'idu.

Fejn jahdem, kif jahdem, kemm jahdem, kif jghix; dawn regghu saru decizzjonijiet tieghu u mhux ta' min jiggvernah.

U irnexxejna kemm irnexxejna ghax halljena l-Poplu jahdem u imponejna mill-inqas.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Dan l-ewwel pass konna bdejnieh b'dizastru kbir lokali, u bid-dinja madwarna miexja b'ritmu gmielu.

It-tieni pass taghna bdejnih bil-maqlub.

Ahna mexjin b'ritmu gmielu, u d- dinja madwarna ghandha l-problemi mhux zghar.

(Onor. Membri: Hear, hear)

F'dan il-budget qeghdin naghtu direzzjoni cara ta' fejn irridu naslu.

Qeghdin niehdu mizuri biex inkomplu nnadfu l- operazzjoni ta' l-ekonomija mill-artificjalitajiet li jaljenaw u jfixklu.

Qeghdin inkomplu mexjin fuq il- principju li l-Gvern m'ghandux jaghmel politika ta' impozizzjoni, imma politika ta' direzzjoni.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Hadna l-mizuri biex naghtu lil kull min irid jahdem dak li ghandu bzonn biex jaghmel dan.

Ahna certi li bl-inventiva, is- sens komun u l-kapacita li ghandu l-Poplu taghna, jkompli jirrejagixxi b'mod pozittiv ghad- direzzjoni taghna.

L-ahjar mod li tirbah il- problemi hu li tfittex soluzzjonijiet ghalihom.

L- aghar mod hu li ccedi quddiemhom.

Il-problemi taghna, s'issa rbahnihom.

Ghax tkellimna ma xulxin, ghax fehmna lil xulxin u ghax ftehmna ma' xulxin.

Dan il-budget kuragguz li jaghtina l-ispinta mehtiega biex flimkien inkomplu bla waqfien fuq it-triq tal- progress li qbadna.

(Onor. Membri: Hear, hear) APPENDIĊI U STATEMENTS

1992 - infiq rikorrenti

L-infiq rikorrenti ghas-sena 1992 huwa stmat li jilhaq l- ammont ta' Lm330.5 miljuni, li jinkludi Lm15.7 miljuni ghall- Hlasijiet fuq Self.

Dan ifisser li ser ikun hemm infiq inqas ta' madwar Lm0.2 miljuni mill-Estimu Approvat.

Minn kif jidher mill- Istatement Nru 1 ma' dan id- diskors, fis-sena 1992 ser ikun hemm zieda ta' madwar Lm3.2 miljuni taht numru ta' Voti u infiq inqas ta' Lm3.5 miljuni taht ghadd ta' Voti ohra.

Hawn hekk ser jinghata taghrif fuq l-infiq oghla jew inqas taht il-Voti.

Ammont ta' madwar Lm560,000 ser jizdied taht il-Vot tal- Prim Ministru ghall-ispejjez ta' l-Elezzjoni Generali li saret fi Frar 1992.

Ammont iehor sostanzjali ta' Lm380,000 ser jizdied taht il- Vot ta' l- Edukazzjoni biex ikopri l-kontribuzzjoni dovuta lill-Awtoritajiet tal- Knisja skond il-Ftehim dwar l- Iffinanzjar ta' l-Iskejjel tal- Knisja kif ukoll il-hlas ta' l- "allowances" lill-istudenti tas-Sixth Form.

Taht il-Vot tal-Pulizija qed nipprovdu mat-Lm350,000 iktar.

Minn dan l- ammont, Lm260,000 kienu mehtiega wara t-twaqqif tal-Ministeru ta' l-Intern u Zvilupp Socjali u Lm100,000 biex ikopru spejjez ta' sahra li ghamlu l- Pulizija minhabba l-Elezzjoni Generali u z-zjara f'Malta tar-Regina Elizabetta II.

Il-Vot tal-Ministeru tal- Politika Socjali qed jizdied b'ammont nett ta' madwar Lm540,000.

Fil-fatt, Lm2.1 miljuni huma mehtiega f'zieda fil- kontribuzzjoni ta' l-Istat ghas-sigurta' socjali minhabba li d-dhul ta' kontribuzzjonijiet tas-Sigurta' Socjali zdied sewwa bhala rizultat ta' pagi oghla, zieda fl-impiegi u hlas ta' kontribuzzjonijiet dovuti mill-Malta Shipbuilding Co. Ltd.

Ammont iehor ta' Lm150,000 huwa mehtieg biex jithallsu l-beneficcji skond l- Iskema ta' l-Incentivi mhabbra fl-1989.

Kontra dan l-infiq oghla taht dan il-Vot ser ikun hemm infiq anqas ta' madwar Lm1,650,000 taht il-Vot ta' l- Awziljari minhabba li l-parti l-kbira tal-haddiema awziljari issa nghataw impjieg fiss fid- dipartimenti fejn kien hemm bzonn.

Il-Vot tal-Kura ta' l-Anzjani wkoll ser jaqbez l-istima originali b'madwar Lm640,000, l-aktar ghat-thaddim ta' l- Iskema ta' ghajnuna lill- anzjani fi djarhom, fejn in- numru ta' anzjani li qed jircievu din l- ghajnuna zdied iktar milli kien mistenni.

Il-Vot tat-Tezor ser juri zieda ta' Lm310,000 biex jithallas kumpens lil persuni li kellhom ilmenti quddiem il- Kummissjoni dwar l-Ingustizzji, biex isir pagament lill-Public Broadcasting Services Ltd ghall-gbir ta' licenzji tat- 'television' u hlas ta' kontribuzzjoni oghla lill-Bank Dinji u lill- Bank Ewropew ghal Rikostruzzjoni u Zvilupp.

Il-Vot tal-Posta wkoll ser jaqbez l-istima originali b'madwar Lm150,000, l-aktar minhabba zieda fin-numru ta' pustiera biex jintlahqu ahjar oqsma godda ta' djar f'diversi nhawi ta' Malta u biex jitjiebu l-mezzi tat- trasport tal-Posta.

Ghall-Vot tat-Turizmu ser nallokaw Lm156,000 iktar ghall- Istitut ta' l- Istudji dwar it- Turizmu biex ikompli jinghata tahrig mill-istaff professjonali lill-istudenti ta' dan l- Istitut li n-numru taghhom qed jizdied minn sena ghal ohra.

Kif imfisser qabel, infiq anqas ta' madwar Lm3.5 miljuni taht numru ta' Voti ser jaghmel tajjeb ghal dan l-infiq oghla li semmejt.

L-infiq inqas ser isehh principalment taht il-Voti tal- Forzi Armati, ta' l-Artijiet u l-Ambjent u tas-Sigurta' Socjali.

Taht il-Vot tal-Forzi Armati, madwar Lm630,000 mhux ser jintefqu ghaliex ir-reklutagg ta' numru ta' suldati ser isir ghall-ahhar tas-sena.

Taht il-Vot tas-Sigurta' Socjali ser jintefqu Lm900,000 inqas milli kien stmat ghall- hlas ta' beneficcji.

Taht il-Vot ta' l-Artijiet u l-Ambjent l-ammont ta' Lm800,000 li kien provdut ghall-hlas ta' imghax fuq proprjeta' mghoddija lill-Gvern mill- Knisja mhux ser jintefaq ghaliex l-iStock fuq din il- proprjeta' mhux mistenni li johrog din is-sena billi l- Ftehim ghadu mhux finalizzat.

Barra hekk, ser ikun hemm infiq inqas ukoll taht ghadd ta' Voti ohra, fosthom is- Sahha, it-Taxxi Interni, id- Dwana u l-Avjazzjoni Civili, li b'kollox jammonta ghal Lm790,000.

Taghrif iktar dettaljat dwar l-infiq oghla u inqas jinsab fi Statement Nru 1 mehmuz ma' dan id-Diskors.

1992 - INFIQ KAPITALI

L-Infiq Kapitali matul l-1992 mistenni jilhaq Lm59.3 miljuni, jigifieri madwar Lm2.6 miljuni anqas milli konna approvajna fl-Estimi.

Dan l-ammont ma jinkludix l-infiq ghall- programmi kapitali tal- Korporazzjonijiet Enemalta, Telemalta u Servizzi ta' l-Ilma u ta' l-Awtorita' tad-Djar u dik Marittima li bejniethom mistennija jonfqu madwar Lm28.6 miljuni.

Lanqas ma jfisser li ma kienx hemm caqliq bejn vot u iehor.

Fil-fatt insibu numru ta' voti fejn l-infiq kien akbar milli konna ivvutajna, waqt li f'voti ohra l-infiq kien anqas minn dak approvat.

Halli nghaddi f'aktar dettal kif u f'hiex sar dan l-infiq.

Taht il-Vot dwar Tiswija u Bini ta' Vapuri qed nistmaw infiq ta' Lm14.5 miljuni jigifieri Lm2.3 miljuni aktar milli konna pprovdejna fl- estimi.

L-Infiq ghall-Malta Drydocks mistenni jkun ta' madwar Lm7.5 miljuni jew Lm700,000 anqas milli konna stmajna.

Dan l- aktar minhabba li nfiq li kellu jsir fuq il-kompjuterizzazzjoni ta' din l-azjenda baqa' ma sarx.

Ghat-Tarzna tal-Marsa se nonfqu madwar Lm7 miljuni, jigifieri mat-Lm3 miljuni aktar.

Dawn se jmorru principalment biex jinxtara taghmir u makkinarju ghall-bini ta' vapuri, ghall-izvilupp tat-Tarzna u biex jithallsu arretrati tal-kontribuzzjoni tas-Sigurta' Socjali u tat- Taxxa tad-Dhul tal-haddiema.

Tajjeb wiehed isemmi li matul din is-sena, barra li kompliet bil-bini ta' vapuri Russi, din il-kumpanija ffirmat zewg kuntratti ohra ghall-bini ta' tliet vapuri, tnejn ghall-Gvern Ciniz u wiehed ghal kumpanija Norvegiza.

Ghall-Izvilupp ta' l- Industrija qed nistmaw infiq ta' madwar Lm8.5 miljuni.

Din is-sena komplejna bil-bini ta' fabbriki u l-manutenzjoni ta' zoni ndustrijali, li ghalihom se nonfqu madwar Lm4 miljuni; komplejna bit- tahrig tal- haddiema li ghalih se nonfqu ftit anqas minn Lm600,000; u se nkomplu naghtu b'kemm jiswew Lm500,000 f'incentivi.

Barra minhekk, ipprovdejna Lm2 miljuni ghat-tmexxija tal- Korporazzjoni ta' l-Izvilupp biex din tkompli thajjar aktar investituri barranin jigu Malta.

Tajna Lm400,000 lill- METCO biex din tkompli tghin lill-esportaturi Maltin isibu swieq barra minn Malta ghall- prodotti taghhom, u Lm400,000 ohra tajnihom lill-MIMCOL biex tkompli tiehu hsieb l- investimenti li l-Gvern ghandu f'diversi kumpaniji.

Ghall-Izvilupp tal-Port Hieles f'Marsaxlokk qed nistmaw nefqa ta' Lm6 miljuni.

Matul din is-sena, il-Korporazzjoni kompliet b'hidma ntensiva biex titlesta l-estensjoni tat- Terminal 1 li biha se jitkabbar il-moll b' 220 metru.

B'hekk aktar vapuri jkunu jistghu jhottu jew jghabbu l- merkanzija fl-istess hin.

Barra minhekk, il-Korporazzjoni xtrat aktar makkinarju ghall-manigg tal-"containers", kompliet x-xoghol infrastrutturali fuq l-"oil terminal" u bdiet ix-xoghol fuq il-bini ta' ghaxar imhazen ohra.

Ghall-qasam ta' l-Agrikoltura qed nistmaw nfiq ta' madwar Lm900,000.

Matul din is-sena bqajna ghaddejjin bil-progetti normali bhalma huma t- thawwil ta' sigar, reklamazzjoni ta' art moghxa, modernizzar tal- biccerija, tal-pixkerija u tal- pitkali, kif ukoll bqajna naghtu ghajnuna finanzjarja lill-bdiewa u lis-sajjieda biex jixtru aktar taghmir u jtejbu l- facilitajiet tal-produzzjoni.

Matul din is-sena komplejna wkoll bl- izvilupp tac-Centru tal-Akwakultura fit-Torri ta' San Lucjan u tajna bidu ghall- izvilupp ta' Centru tal-"micro propagation" ghat-tnissil ta' pjanti u sigar li jkunu hielsa mill-mard.

Taht il-Vot tat-Turizmu qed nistmaw nefqa ta' Lm2.2 miljuni.

Irridu nzommu quddiem ghajnejna li l-infiq fuq it- turizmu ma nistghux inharsu lejh u nikkunsidrawh wahdu.

Ghalkemm l-investiment li ghamilna fit- telekommunikazzjoni, fl-ilma, fid-dawl, fit- toroq, fl-ajruport u fi progetti ohra sar principalment ghall-beneficcju tal-poplu Malti, minnu qed jibbenefika wkoll it-turist bir-rizultat li dan m'ghadux imur lura pajjizu b' hafna lmenti.

Ghal dawk iz-zghazagh li jridu jaghmlu karriera fl- industrija tat- turizmu waqqafna l-Istitut ta' l- Istudji dwar it-Turizmu.

Din is-sena komplejna nkabbru l- facilitajiet biex ikun jista' jilqa' numru akbar ta' studenti u joghla l-livell ta' taghlim.

Ghall-Organizazzjoni Nazzjon- ali tat-Turizmu pprovdejna Lm1.9 miljuni ghal kampanja ta' pubblicita' f'bosta pajjizi.

Ir-rizultat kien wiehed tajjeb hafna, tant li n-numru ta' turisti li se jzuruna sa l- ahhar tas- sena mistenni jilhaq ic-cifra rekord ta' 1,000,000.

Taht il-Vot ghall-Izvilupp ta' l-Ajruport qed nistmaw nefqa ta' madwar Lm500,000.

Wara l-bini tat-Terminal il- Gdid, din is-sena l-enfasi ta' l- infiq f'dan is-settur kien fuq ix-xiri ta' taghmir essenzjali ghat-tmexxija ta' l- ajruport.

Fost l-ohrajn xtrajna taghmir gdid biex jitnehha depositu ta' lastiku minn fuq ir-'runways' u tqieghdu d-dwal li jiggwidaw l- ajruplani ghal fuq Apron Nru 9.

Xtrajna wkoll taghmir modern ta' kommunikazzjoni u navigazzjoni ta' l-ajru, bhal nghidu ahna l-"Modification Kit" u "Instrument Landing System" u hargu offerti ghax- xiri ta' radar gdid.

L-ispiza ghat-Toroq din is- sena mistennija titla' ghal Lm 6 miljuni, jigifieri Lm 1 mil- jun aktar mill-ammont approvat.

Wara li fis-snin li ghaddew tajna mportanza kbira lil diversi progetti kbar infrast- rutturali fosthom dawk tat- telekommunikazzjonijiet, ilma, energija, l-Air Terminal u ohrajn, matul din is-sena kkoncentrajna l-isforzi taghna ghall-izvilupp tas- sistema tat- toroq biex il-poplu jinqeda ahjar.

Lestejna l-progett tal- mini ta' Santa Venera li gie jiswa 'l fuq minn Lm4 miljuni.

B'dan il- progett ambizzjuz ghaqqadna n-Nofsinhar ta' Malta mat-Tramuntana permezz ta' sistema ta' toroq, mini u pontijiet.

Ma hemm l-ebda dubju li l- iskopijiet li ghalihom sar dan il-progett gdid tat-traffiku ntlahqu, ghaliex mhux biss iffacilita t- tragitt tas-sewwieqa li jghaddu minnu izda taffa hafna mill- problemi tat-traffiku f'bosta nhawi ohra fil-gzejjer Maltin.

Progett iehor li tlesta kien it-triq il-gdida ta' quddiem l- Air Terminal li fuqha nfaqna 'l fuq minn Lm700,000.

Komplejna bit-twessiegh u rrangar ta' toroq ezistenti u bil-kisi bil- bitmac ta' diversi toroq madwar Malta.

Komplejna wkoll bix- xoghlijiet fl-inhawi ta' Hal- Qormi u l-Imsida biex innaqsu kemm jista' jkun il-problema ta' gharghar.

L-izvilupp fis-sistema tad- drenagg baqa' jinghata mportanza tant li qed nahsbu li se nonfqu madwar Lm1.5 miljuni.

Biex ikun jaf sewwa x'inhuma l-htigijiet tal-pajjiz f'dan il-qasam, il- Gvern kien qabbad ditta ta' konsulenti Danizi biex ihejju pjan regolatur ghas-sistema tad-drenagg f'Malta u Ghawdex.

Dawn il- konsulenti lestew ix- xoghol taghhom u aktar kmieni din is- sena ghaddew lill-Gvern ir- rapport finali.

Sadanittant saru estensjonijiet tad-drenagg f'diversi nhawi ta' Malta fosthom San Pawl tat-Targa, Bahar ic- Caghaq, Zebbug, Mriehel u Siggiewi.

Komplejna wkoll intejbu u nkabbru s-sistema f'Attard/Qormi, Gzira, fl- inhawi tax-Xama, f'San Pawl il- Bahar, Fond Ghadir u fil-Marsa.

In-nefqa kapitali fil-qasam edukattiv din is-sena se tilhaq madwar Lm1.3 miljuni, jew Lm2.0 miljuni anqas milli konna vvutajna.

Dan in-nuqqas fl- infiq hu dovut principalment ghal dewmien fi proceduri mill- Kommunita' Ewropeja biex jinhargu offerti ghax-xiri ta' computers u taghmir iehor ghac- Centri ta' Fellenberg u tal- "Precision Engineering" kif ukoll ghall- estensjoni tal- librerija u ghax-xiri ta' apparat ghall-laboratorji ta' l- Inginerija fl-Universita'.

Raguni ohra ghal dan in-nuqqas ta' nfiq hija li pagamenti fuq xoghlijiet li saru matul din is-sena issa mistennija jithallsu s-sena d-diehla.

Parti sostanzjali mill-infiq f'dan is-settur se jmur ghat- tkabbir tal- facilitajiet fl- Universita'.

Fost xoghlijiet ohra, lestejna l-estensjoni tal-kumpless ghall-Fakulta' ta' l-Arti u l-bini tal- "Mathematics/Computer Service Buildings".

Bdejna x-xoghol ukoll fuq il-bini ta' diversi laboratorji fosthom dawk tal- Mekkanika u l-Inginerija Civili.

Barra minn xoghol ta' kostruzzjoni, sar infiq ukoll fuq apparat u taghmir ghal bosta fakultajiet.

Fl-iskejjel statali komplejna bil-bini, manutenzjoni u estensjoni ta' diversi skejjel u bix-xiri ta' taghmir u apparat ghall-iskejjel teknici, tas-snajja, primarji u sekondarji.

Taht il-Vot tal-Kultura u l- Ambjent, li jinkludi wkoll l- Isport, il- Muzewijiet u l- Progett Naddaf Malta, qed nistmaw infiq ta' madwar Lm2.5 miljuni.

Ghall-Isport din is- sena se jintefqu mas-Lm700,000 li l-parti kbira minnhom se jmorru fuq il-bini ta' facilitajiet konnessi mal- Loghob tal-Pajjizi z-Zghar li se jsiru f'Malta s-sena d- diehla.

Diga sar hafna xoghol fuq il-"ground" ta' l-Atletika fil-Marsa, u x-xoghol fuq il-bini ta' pixxina f'tal-Qroqq issa qabad ritmu mghaggel.

Fuq l-Ambjent qed nistmaw li se nonfqu mal-Lm1.2 miljuni li parti sostanzjali minnhom se jmorru fuq il-progett Naddaf Malta.

Taht dan il-Vot ipprovdejna ammont ta' Lm340,000 biex iservi bhala kontribuzzjoni lill-Public Broadcasting Services Limited biex jinxtraw l- assi tal-Kumpanija minghand it-Telemalta.

Ghall-qasam tas-Sahha qed nistmaw infiq ta' Lm600,000 fuq programm ta' tishih fl-oqsma kollha tas-sahha.

Fl-isptar San Luqa komplejna x-xoghol fuq l-"Emergency and Admitting Department" u fuq diversi progetti ohra fosthom ic-"Child Development Advisory Unit" ghal kura specjalizzata lit- tfal handikappati u l-"Isotope Scanning Unit", fejn pazjenti jigu nvestigati ghall-marda tal-kancer u mard iehor.

Qed jigi attrezzat ahjar l- iSterile Manufacturing Unit ghall- produzzjoni ta' "intravenous fluids" li jinghataw lill- pazjenti, xtrajna aktar taghmir ghal diversi dipartimenti ta' l-isptar u komplejna nsahhu l- facilitajiet fl-"X-Ray Dept".

Ghall-isptar Boffa konna vvutajna flus biex jinxtara "linear accelerator" ghall-kura tal-kancer.

Izda, minhabba dewmien mhux mistenni fl-ghoti tal- kuntratt, dan l-apparat issa mistenni li jasal Malta s- sena d-diehla.

Ghall-Kura ta' l-Anzjani qed nistmaw infiq ta' madwar Lm650,000.

Madwar nofs din is- somma marret biex jithallsu kontijiet pendenti fuq xoghlijiet ta' rijabilitazzjoni li saru fl-Isptar Zammit Clapp.

Matul din is-sena komplejna nimmodernizzaw u nirrinovaw is- swali tar-residenza San Vincenz de Paule, fejn hemm ighixu 'l fuq minn elf anzjan, u komplejna b'xoghol fuq il-bini ta' centru ghall-anzjani fiz- Zejtun li mistenni jitlesta s- sena li gejja.

Dan, bhal fil- kaz ta' centri ohra, se jkompli jghin biex l- anzjani jkunu jistghu jibqghu jghixu fl- ambjent tar-rahal taghhom.

Fil-qasam tad-Djar din is- sena qed nistmaw infiq ta' madwar Lm6 miljuni li minnhom Lm4.1 miljuni qed johorgu mill- Fond Konsolidat u l-kumplament mill-fondi ta' l-Awtorita' tad- Djar.

Parti sostanzjali minn din is-somma se tmur fuq il- bini ta' djar u appartamenti f'diversi nhawi ta' Malta kif ukoll fuq l-izvilupp tal-belt gdida fl-Imtarfa.

F'dan il- lokal waslu biex jitlestew zewg blokki ta' 13-il appartament kull wiehed u dalwaqt se johorgu offerti ghall- "landscaping" madwar il-blokki biex jissebbah l- ambjent ta' madwar.

Sadanittant bqajna ghaddejjin bl-impenn taghna socjali billi matul din is-sena komplejna nhaddmu diversi skemi ta' ghajnuna li fuqhom se nonfqu madwar Lm1 miljun mill- Fond Konsolidat u 'l fuq minn Lm700,000 mill-fondi ta' l- Awtorita'.

Fost dawn insibu hlas ta' sussidju fuq imghax fuq self ghal bini jew xiri ta' djar, sussidju fuq il-kera u biex dak li jkun itejjeb daru, sussidji fuq djar fejn joqoghdu handikappati, u ghajnuniet ohra.

Taht il-Vot tal-Bini Pubbliku, li jigbor fih diversi progetti, qed nistmaw nefqa ta' Lm8 miljuni, jigifieri mal-Lm1 miljun aktar milli konna pprovdejna.

Ghall-Forzi Armati ta' Malta qed nistmaw nefqa ta' madwar Lm800,000 fuq xiri ta' taghmir, vetturi, lanec u biex isir "overhaul" fuq tnejn mit- tliet helicopters tat-tip Alouette li ghandhom il-Forzi Armati.

Ammont iehor ta' Lm800,000 se jmur ghall- kompjuterizzazzjoni ta' diversi dipartimenti tal-gvern fosthom it-Taxxi Nterni, id-Dwana u s- Sigurta' Socjali.

Fuq l- impjant ta' l-ipprocessar ta' l-iskart, li issa wasal biex jibda jithaddem, se nonfqu madwar Lm700,000, waqt li nfaqna 'l fuq minn Lm1 miljun fuq xiri, bi shab ma' l-Air Malta, ta' proprjeta' f'Londra.

Ghall-Korp tal-Pulizija se nonfqu mas-Lm600,000 biex jinxtara taghmir u vetturi ghal qadi ahjar ta' dmirijiethom.

Ammonti ohra ta' kwazi Lm500,000 u Lm400,000 se jmorru rispettivament fuq akkwist ta' proprjeta' ghall-uzu pubbliku u ghall-bini ta' "Groupage Container Terminal" f'Hal Far, li se jibda jintuza flok ir- Rikasoli.

Barra minn dan insibu nfiq iehor fuq bini ta' diversi ufficini ohra, xiri ta' taghmir ghal diversi dipartimenti, ir- rijabilitazzjoni tal-Belt Valletta u l- Kottonera u fuq l-estensjoni tal- bini tal-Qorti.

Ghall-izvilupp ta' Ghawdex qed nistmaw infiq ta' Lm1.8 miljuni.

Dan l- ammont ma jinkludix ammont ta' Lm800,000 li kien gie approvat mill- Korporazzjonijiet tas-Servizz ta' l-Ilma, tat- Telekommunikazzjoni u l- Awtorita' Marittima.

L- investiment li qed naghmlu f'kull settur qed ikattar il- gid f'Ghawdex u qed johloq opportunitajiet godda u aktar impjiegi.

Estendejna u komplejna ntejbu s-servizzi tat-telefon, ta' l- ilma u d- dawl, tat-toroq u d-drenagg, l- isptarijiet, l-iskejjel u l- qasam industrijali.

Ftahna frieghi ta' dipartimenti tal- Gvern biex kulhadd ikun moqdi ahjar, tejjibna s-servizz bil- bahar kif ukoll dak bil- "helicopter".

1992 - Dhul

F'dak li hu Dhul u Nfiq, l- aktar dak kapitali, is-sena 1992 kienet karatterizzata minn certu tibdil ta' prezentazzjoni li sehh minhabba l- holqien ta' xi awtoritajiet u korporazzjonijiet pubblici li l-ikkuntjar taghhom ma baqax jinghadd fil- Fond Konsolidat.

Fost dawn ta' min isemmi l- Enemalta, it- Telemalta u l-Awtorita' tad- Djar kif ukoll dawk li nholqu godda bhall-Awtorita' ghas- Servizzi ta' l-Ilma u l- Awtorita' Marittima.

B'hekk, ghalkemm fuq il-karta jidher li d-Dhul fl-1992 se jkun inqas imqabbel mas-sena ta' qabel, fil-fatt se jkunu ngabru iktar flejjes din is- sena jekk il- paragun isir minghajr il-bosta awtoritajiet u korporazzjonijiet li ghadni kif semmejt.

Jekk imbaghad wiehed kellu jifli sew x'gara fl-1992, malajr jintebah li ser indahhlu b'kollox Lm2.2 miljuni aktar mill-istima li ghamilna.

Dan minkejja li sa l-ahhar tas-sena se nkunu ssellifna Lm2.1 miljuni anqas milli konna bassarna billi l-izbilanc fil- Fond Konsolidat fil-31 ta' Dicembru 1991 fil-fatt kien ta' Lm36 miljun u mhux Lm38.1 miljuni kif konna qed nistmaw meta pprezentajna l-Estimi sena ilu.

Nghaddi issa biex nitkellem b'iktar dettal dwar id-Dhul u nibda b'dawk l- ghejjun li l- estimu taghhom, ghal xi raguni jew ohra, mhux se jintlahaq.

Nibda mid-Dwana, li minnha se ndahhlu miljun inqas principalment minn fuq l- ispirti, tabakk u sigaretti, birra u petrol.

B'danakollu d- dhul kollu mid-Dwana u s-Sisa xorta ser jizboq b'Lm6 miljuni dak li gbarna s-sena l- ohra.

Mill-hlas ta' Licenzji, Taxxi u Multi se ndahhlu globalment Lm0.8 miljuni inqas mill- istima.

Se nigbru anqas mil- licenzji tat-televizjoni u mil- levy fuq ir-ristoranti ghalkemm dan in-nuqqas se npattu xi ftit ghalih bi dhul aktar milli stmat minn imposti u taxxi ohra bhalma hi dik tal-boll u tal- kontijiet 'bearer'.

Mir-'Reimbursements', jigi- fieri minn dak il-hlas ghal servizzi moghtija mid- dipartimenti, l-aktar lil dipartimenti ohra, id-dhul mistenni jkun Lm600,000 inqas mill-istima.

Dan principalment se jigri b'rizultat tax- xoljiment ta' l-Iskema tal- Haddiema Awziljarji u l-holqien ta' awtoritajiet jew korporazzjonijiet godda li bdew jitbieghdu mis-sistemi governattivi.

Ghall-1992 id-Dhul mill Kirjiet, anke jekk hu oghla minn ta' l-1991, se jkun miljun taht l-istima u mistenni jilhaq Lm7.3 miljuni.

It-tnaqqis jirrizulta l-aktar minn kirjiet ta' fabbriki u minn kirjiet kummercjali.

Insibu wkoll ammont marginali inqas ta' Lm100,000 mid-dhul tat-Taxxa tal- Mewt u d- Donazzjoni peress li fl-1992 bdew jinhassu aktar l-effetti tar- riforma f'din it-taxxa mhabbra fil-budget ta' l-1991.

Dhul inqas ta' Lm4.5 miljuni mistenni taht id-Dhul Mixxellanju.

Dan sehh ghaliex il-bejgh ta' ishma tal-Gvern f'kumpaniji parastatali, li kellu jsir dis-sena, fil-fatt ma sarx.

Mill-bqija Dhul Mixxellanju iehor minn diversi sorsi qabez sew l-istima originali ghall-1992.

Nghaddi issa biex nispjega ghaliex taht certi ghejjun ta' Dhul Ordinarju se jingabru aktar flejjes mill-istima ta' din is-sena.

Mit-Taxxa tad-Dhul ghas-sena 1992 nistennew li nigbru Lm70.7 miljuni jigifieri Lm3.4 miljuni aktar mill-Estimu u Lm9 miljuni fuq dak li ngabar is-sena l- ohra.

Dan ir-rizultat verament pozittiv sehh minhabba diversi ragunijiet.

Kien hemm titjib fil-pagi u s-salarji tal- haddiema, sew permezz tar- Riforma fis-Servizz Pubbliku kif ukoll taht id-diversi ftehim kollettivi fis-Settur Privat.

Hallew ukoll l-effett taghhom iz-zieda moghtija ghall-gholi tal-hajja u t- titjib sostanzjali fil- beneficcji socjali.

Barra li n-numru ta' dawk "gainfully occupied" baqa' jizdied, il- qligh ras ghal ras kompla joghla.

Fl-ahharnett wiehed ma jridx jinsa l- isforz li kompla jaghmel id-Dipartiment tat- Taxxi Nterni sabiex jingabru l- arretrati.

L-istess ragunijiet imsemmija hawn fuq affettwaw pozittivament id-dhul mill-Kontribuzzjonijiet tas-Sigurta' Socjali, li se jilhaq Lm78.6 miljuni, jew Lm6.3 miljuni aktar mill-Estimu ghall-1992.

Hawn ukoll in-numru ta' dawk li jahdmu bi qligh, iz-zidiet fis-salarji u l-pagi, kif ukoll il-hidma bla waqfien tad-Dipartiment tas- Sigurta' Socjali ghenu biex tintlahaq din iz-zieda.

Id-Dhul mill-Avjazzjoni Civili se jkun ta' Lm6.3 miljuni, li hu miljun aktar mill-Estimu.

Dan se jsehh billi s-sehem ta' Malta f'"navigation charges" imhall- sin mill-"Eurocontrol" se jkun akbar.

B'hekk jidher kemm kienet ghaqlija d-decizjoni li hadna ftit tas-snin ilu li nidhlu membri f'din l-ghaqda ewropeja.

Peress li fi Frar li ghadda kellna l-elezzjoni generali, din holqot kummerc izjed mis- soltu fil-Posta, u ghalhekk id-dhul minn dan is-servizz mistenni jizboq l-istima ta' Lm2.8 miljuni b'madwar Lm400,000.

Mid- Drittijiet ta' Ufficcju, jigifieri mill- hlasijiet ghal servizzi moghtija mid-Dipartimenti, mistennija jingabru Lm3.5 miljuni jew Lm800,000 lira aktar mill-Estimu.

Fl-ahharnett, f'dak li hu Dhul Ordinarju, mhux ta' min ihalli barra l- profitti mill- Bank Centrali.

Billi ghas-sena li ghalqet f'Dicembru 1991 il- profitti netti tal-Bank lahqu Lm21.4 miljuni, id-dividend mghoddi lill- Fond Konsolidat fl-1992 kien Lm3.4 miljuni aktar mill-Estimu ta' Lm18-il miljun.

Naghlaq billi nghid kif morna fil-finanzjament mis-Self u l- Ghotjiet.

Mill-Ghotjiet Barra- nin taht id-diversi Protokolli Finanzjarji nistennew dhul ta' Lm16.2 miljuni u mhux Lm18.7 miljuni kif kienet l-istima.

Ghalkemm l-infiq fuq id-diversi progetti ga sar, ikun hemm certu dewmien sakemm jigu processati d-dokumenti mill- awtoritajiet barranin.

B'hekk xi ripagamenti ta' nfiq li sehh din is-sena mistennija jsiru s-sena d-diehla.

Fir- rigward tas-Self Barrani, taht it-Tielet Protokoll Finanzjarju ma' l- Italja se ndahhlu ftit aktar minn Lm4 miljuni biex b'hekk is-Self Barrani kollu se jilhaq ftit aktar minn Lm5 miljuni.

Rigward is-Self Lokali, dan se jkun ta' Lm36 miljun daqs id-deficit ta' l- 1991 u mhux Lm38.1 miljuni kif kien stmat qabel.

B'hekk, meta jinghadd kollox, id-dhul globali se jkun Lm397 miljun li hu Lm2.2 miljuni aktar mill-estimu ta' Lm394.8 miljuni.

1993 - INFIQ RIKORRENTI

L-Infiq Rikorrenti ghas-sena 1993 mistenni jilhaq Lm365 miljuni, li jinkludu ammont ta' Lm18.4 miljuni ghall-Hlasijiet fuq Self.

Meta jitqabbel ma' l-Estimu Rivedut, dan it-total juri zieda ta' Lm34.5 miljuni.

Dawn il-figuri jinkludu l- ammont mehtieg biex ikopri l- ispiza taz-zieda fil-pagi u mizuri ohra mhabbra f'dan il- Budget.

Minn dan l-ammont globali ta' Lm365 miljun f'infiq rikorrenti, Lm125.2 miljuni jithallsu f'pagi u salarji ta' l-impjegati tal-Gvern, inkluzi madwar Lm6 miljuni ghat-tielet fazi tar-Riforma tas-Servizz Pubbliku u z- zieda ta' lira fil-gimgha ghall-1993 fil-pagi u s-salarji u l- kontribuzzjoni tal-Gvern bhala "employer" ghas-Sigurta' Socjali li bejniethom jammontaw ghal madwar Lm3.4 miljuni.

Dan l- ammont jinkludi wkoll is-somma ta' madwar Lm2.8 miljuni taht il-Vot tas-Sahha ghar- rijorganizzazzjoni tal-gradi ta' l-infermiera u t-tobba.

Ammont ta' Lm30.1 miljuni qed jigi allokat taht id-diversi Ministeri biex ikopri l- ispejjez ordinarji tad- Dipartimenti.

F'dan is-settur hemm inkluzi ammonti sostanzjali ghax-xiri ta' medicini u provizjonijiet ohra mehtiega ghall-isptarijiet, ghax-xiri ta' materjal u bzonnijiet ohra zghar ta' l- Ufficcji tal-Gvern, ghall-hlas ta' kontijiet tad-dawl, ilma u telefon u anke ghal spejjez ta' trasport.

L-ikbar ammont ta' madwar Lm171 miljun qed jigi allokat taht il- kategorija ta' Programmi u Inizjattivi, li fiha thaddan infiq partikolari bhal, per ezempju, il-hlas ta' pensjonijiet u beneficcji taht l-Att tas- Sigurta' Socjali (Lm105.8 miljuni), pensjonijiet tat-Tezor lill-ex impjegati tal-Gvern (Lm14-il miljun) u hlas ta' stipendji lil studenti ta' l-Universita' u s-Sixth Form (Lm4.6 miljuni).

Barra hekk, hemm mahsuba ukoll ammonti ghall-kontribuzzjoni ta' l-Istat ghas-Sigurta' Socjali (Lm30.9 miljuni), ghat- thaddim ta' l-Iskema ta' ghajnuna lill-anzjani f'darhom (Lm0.7 miljun) u ghall-kura specjalizzata ta' pazjenti Maltin kemm f'Malta u fi sptarijiet barranin (Lm0.8 miljun).

F' dan is-settur, qed nipprovdu wkoll taht il-Voti tal-Ministeru tal-Finanzi ammonti ghall-hlas ta' imghax fuq "stock" dwar proprjeta' mghoddija lill-Gvern mill- Knisja (Lm1.9 miljuni), ghall- hlas lura ta' taxxa mhallsa zejda mit-"taxpayers" (Lm1.5 miljuni) u ghar-rifuzjoni ta' dazju ta' l-importazzjoni u sisa fuq tabakk imhallsa bil- quddiem (Lm0.5 miljuni).

Hemm ammont sostanzjali iehor taht id-Dipartiment ta' l- Edukazzjoni bhala kontribuzzjoni ghall- iffinanzjar ta' l- iskejjel tal-Knisja fil-livelli kollha skond il-Ftehim milhuq bejn il-Gvern u l-Knisja (Lm3.8 miljuni).

Ghall-entitajiet u Korpi tal- Gvern hemm ammont ta' Lm19.7 miljuni.

Minn dawn, ammont ta' Lm7 miljun se jithallas lill- Korporazzjoni ghas-Servizzi ta' l-Ilma bhala ghotja ghall- ispejjez tal-produzzjoni ta' l- ilma.

Somma ta' Lm4.5 miljuni se tmur ghall-Universita', filwaqt li Lm3 miljun se jghaddu lill-Management Systems Unit Ltd.

Ghall-Awtorita' dwar l-Ippjanar hemm allokat Lm1 miljun u ghall-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku s- somma ta' Lm0.7 miljun.

Taht il-kategorija ta' Spejjez Specjali, hemm provdut Lm0.7 miljuni mqassma fuq ghadd ta' dipartimenti ghax-xiri ta' taghmir u htigijiet ohra zghar.

Ghall-Hlasijiet fuq Self qed jigi allokat l-ammont ta' Lm18.4 miljuni li jinqasmu f' Lm14.3 miljuni fi hlas ta' imghax u Lm4.1 miljuni ripagamenti ta' self jew investimenti f' "Sinking Funds" biex jinfeda s-self.

1993 - INFIQ KAPITALI

In-Nefqa Kapitali ghas-sena d-diehla mistennija tilhaq Lm64.8 miljuni.

Ma' dawn wiehed jista' jzid ukoll ammont ta' Lm30.8 miljuni li se jintefqu mill-Korporazzjonijiet Enemalta, Telemalta u dik tas- Servizzi ta' l-Ilma kif ukoll mill-Awtorita' tad-Djar u dik Marittima fuq il-programmi Kapitali rispettivi taghhom.

Minn din is-sena l-Voti Kapitali qed jinghataw bixra gdida.

Fejn qabel kellna vot ghal kull settur, issa dawn l- oqsma gew migburin taht il- ministeri responsabbli ghalihom.

Hekk, flok 18-il vot kif kellna s-sena li ghaddiet, din is-sena se jkollna 13-il vot biss, jigifieri wiehed ghal kull ministeru.

Halli naraw issa kif u f'hiex dawn il-flejjes se jintefqu.

Taht il-Vot tal-Prim Ministru qed nallokaw ammont ta' Lm2.75 miljuni.

Minn dawn, Lm1.3 miljuni se jmorru ghall- "Information Systems Division" immexxi mill-"Management Systems Unit" biex timplementa Pjan Strategiku fl- Informazzjoni li ghalih il-Gvern qed jinvesti miljuni kbar.

Il- "Management Systems Unit" diga bdiet thaddem sistemi teknologici fid-Dwana, fid- Dipartiment tat-Taxxi Nterni u fit-Taqsima tas-Sigurta' Socjali.

Fi zmien qasir se nibdew ukoll xoghol ghall- introduzzjoni ta' teknologija gdida fl-amministrazzjoni tal- Pulizija, tax-Xoghlijiet, tas- Sahha u fir- Registru Pubbliku.

Settur iehor taht dan il-Vot huwa dak tal-Forzi Armati, li ghalihom qed nivvutaw Lm350,000.

Dawn se jmorru principalment ghar-rijabilitazzjoni tat- tielet helicopter Alouette li kien ilu wieqaf snin twal u ghall-bini ta' hangar ghall-ajruplani Cessna li l-Forzi Armati ghadhom kif akkwistaw aktar kmieni din is- sena.

Ghall-bini ta' ufficini qed jigu allokati madwar Lm400,000 biex titlesta l-Annexe ta' l- Ufficcju tal-Prim Ministru hdejn il-Barrakka ta' Fuq, biex jinbidel bini fil-Belt f'ufficini u biex jinghata bidu ghall-bini ta' Centru Amministrattiv gdid.

Qed nipprovdu wkoll Lm200,000 biex inkomplu l- bini tac-Centru Civiku f'Birkirkara, waqt li ghall-Wireless Telegraphy Division qed nipprovdu madwar kwart ta' miljun lira biex jinxtara apparat u taghmir gdid.

Taht il-Vot tal-Ministeru ghall-Affarijiet Barranin qed nipprovdu ammont ta' madwar Lm700,000.

Parti sostanzjali minn dan l-ammont se tmur ghall- Malta Export Trade Corporation (METCO), li taqa' taht ir-responsabbilta' ta' dan il-Ministeru.

Matul is-sena d- diehla din il-Korporazzjoni mistennija tkompli tghin lill- industrijalisti jfittxu swieq barranin ghall- prodotti maghmulin Malta.

Taht il-Vot tal-Ministeru ta' l-Edukazzjoni u Rizorsi Umani qed nallokaw Lm5.4 miljuni.

Kwazi nofs dan l-ammont se jmur ghall-Universita' biex inkomplu nkabbru l-facilitajiet.

Il- programm ta' zvilupp ghas-sena d- diehla jinkludi l-estensjoni tal-Librerija, il-bini ta' diversi laboratorji, fosthom dawk ta' l-Arkitettura u Inginerija Civili, kif ukoll xiri ta' apparat u makkinarju mehtieg ghal fakultajiet/ laboratorji.

Ammont ta' Lm300,000 se jmur ghat-twaqqif tal-Laboratorju Nazzjonali.

Ghall-qasam ta' l-Edukazzjoni qed nallokaw madwar Lm1.8 miljuni biex intejbu u nsahhu l-livelli kollha ta' l- edukazzjoni.

Se nibnu aktar klassijiet biex noholqu aktar spazju ghat-tfal taghna u se nixtru t-taghmir mehtieg, inkluz "computers".

Ghall-Libreriji u l-Arkivji Nazzjonali se nonfqu kwazi Lm400,000.

Lm300,000 minnhom se jmorru biex inzidu s- sigurta' u nipprotegu l- kollezzjonijiet li ghandna fil- Librerija u l-Arkivji Nazzjonali kemm minn hruq kif ukoll minn kundizzjonijiet ambjentali hziena.

Il- kumplament tal- fondi se jmorru ghall-estensjoni tal-librerija tal-Furjana u biex intejbu l- facilitajiet fl-Arkivji ta' Santu Spirtu.

Ghall-Muzewijiet qed nallokaw Lm200,000 biex inkomplu nkabbru u ntejbu l- facilitajiet f'diversi muzewijiet fosthom dak Marittimu, kif ukoll biex nirrestawraw bini storiku, monumenti u opri ta' l-arti.

Taht dan il-Ministeru qed nallokaw ukoll aktar minn Lm600,000 ghall- Korporazzjoni tax-Xoghol u Tahrig biex jinghataw lil dawk l-industriji li jharrgu lill-haddiema.

Taht il-Vot tal-Ministeru ta' l-Intern u l-Izvilupp Socjali qed nivvutaw Lm5.3 miljuni.

Dan il-Vot jinkorpora s-Sahha, l-Kura ta' l-Anzjani, id- Dipartiment tal-Familji u l- Assistenza Socjali, il-Pulizija u l-Habsijiet.

Ghall-qasam tas-Sahha qed nipprovdu kwazi Lm3.7 miljuni.

Matul din is- sena, barra li se nkomplu nwettqu programm ta' modernizzar fl-isptarijiet kollha, kemm f'dak li hu bini kif ukoll taghmir, se naghtu bidu ghall-bini ta' sptar gdid li se jinbena hdejn l- Universita'.

Dan l-isptar se jkun wiehed specjalizzat u se jkollu facilitajiet ghal aktar minn 400 sodda.

Barra minn hekk qed nistmaw li numru ta' progetti bhall-"Emergency and Admitting Department" u c- "Child Development Advisory Unit" fl-Isptar San Luqa jitlestew matul din is-sena.

Ghall-Kura ta' l-Anzjani s- sena d-diehla behsiebna naghtu spinta u nlestu c-Centru taz- Zejtun sabiex l-anzjani ta' dawk l-inhawi li ma jkollhom hadd ma' min joqoghdu jkunu jistghu jghixu fl-ambjent li jkunu ghexu fih.

Ghad-Dipartiment tal-Familja u Assistenza Socjali qed nipprovdu Lm200,000.

Dawn se jmorru l-aktar biex tinghata kull ghajnuna lid-drogati.

Behsiebna wkoll nifthu dar ghal dawk li jkunu ghaddejjin minn problemi socjali.

Ghall-Pulizija qed nipprovdu ammont ta' Lm320,000 biex jinxtraw vetturi u taghmir iehor ghat-tmexxija aktar efficjenti tal-Korp.

Taht il-Vot tal-Ministeru dwar Servizzi Ekonomici qed nallokaw ammont ta' Lm15.25 miljuni.

Minn dawn Lm6.0 miljuni se jmorru fuq l- izvilupp tal- Port Hieles.

Wara li lestejna l-estensjoni ta' Terminal 1, is-sena d- diehla se nkomplu billi nizviluppaw Terminal II, u nibnu aktar imhazen.

Se nespandu t- "Terminal" ghall-hazna taz-zejt u behsiebna wkoll nintroducu facilitajiet ghal servizzi ta' "Roll on Roll off", Ghall-Korporazzjoni ta' l- Izvilupp qed nipprovdu zewg miljuni liri biex din tkompli bil-hidma taghha li thajjar l- investimenti f'pajjizna, waqt li ghall-kumpaniji MGI/MIMCOL, li l-ghan taghhom huwa li jiehdu hsieb l-ishma li l-Gvern ghandu f'diversi mprizi, qed nallokaw ammont ta' Lm350,000.

Ammonti ohra sostanzjali, li b'kollox ilahhqu 'l fuq minn Lm3.6 miljuni, qed jigu pprovduti ghall-bini ta' fabbriki, fosthom it- "technopark" fil- Mosta u ghall- manutenzjoni ta' zoni ndustrijali, waqt li ghall- iskema ta' incentivi li giet introdotta fl-1988 bil-ligi dwar l-Izvilupp Industrijali qed nipprovdu kwazi nofs miljun lira biex inhajru t-twaqqif ta' ndustriji godda u t-tkattir ta' dawk li diga jezistu.

Taht dan il-Vot insibu wkoll il-qasam tat-Turizmu.

Ghal dan is-settur qed nivvutaw madwar Lm2.4 miljuni.

Il-kontribut tat-turizmu ghall-ekonomija tal-pajjiz u t- tkattir fost il- poplu tal-gid li johrog minn din l-industrija jidhru mhux biss mill- istatistika izda wkoll mill- hegga fl-investiment f'dan is- settur u fl- opportunitajiet ghall-impjiegi li nholqu.

Biex inkomplu nikkonsolidaw u nsahhu s-settur, qed nipprovdu Lm1.9 miljuni lill-Organizzazzjoni Nazzjonali tat-Turizmu biex din tkompli tifrex il-kampanja ta' pubblicita' f'pajjizi ohra, biex tidhol fi swieq godda u tigbed turisti li jhallu izjed qligh.

Ghall-Istitut ghall-Istudji dwar it-Turizmu qed nipprovdu Lm200,000 biex inkabbruh u nipprovdulu aktar facilitajiet biex inkomplu nghollu l-livell ta' taghlim u b'hekk it-turist ikun moqdi bl-ahjar servizzi possibbli.

Ghall-Ministeru dwar l- Ambjent qed nipprovdu Lm11-il miljun.

Dan il-Vot jinkludi t- toroq, id-drenagg, bini ta' progetti u xiri ta' taghmir, l- Awtorita' ta' l-Ippjanar, u d- Dipartimenti ta' l-Artijiet u l-Ambjent.

Barra minhekk, dan il-Ministeru ghandu wkoll ir- responsabbilta' tal- Korporazzjonijiet Enemalta u dik tas- Servizzi ta' l-Ilma.

Ghat-Toroq is-sena d-diehla qeghdin nipproponu nfiq ta' Lm5.3 miljuni.

Bhalma weghdna drabi ohra behsiebna naghtu mportanza akbar lil dan is- settur.

Diga bdejna bil-bini tal-mini ta' Santa Venera u t- toroq ta' madwar.

Is-sena li gejja ser inkomplu dan il- progett billi nizviluppaw l- inhawi tas-Salib tal-Marsa.

Behsiebna nwessghu u ntejbu t- toroq li jaghtu ghall-Ajruport waqt li ser inkomplu bi programm estensiv ta' twessigh u rrangar ta' toroq ezistenti u kisi bil-"bitmac".

Settur iehor hu dak tad- Drenagg li ghalih qed nipprovdu Lm1.7 miljuni.

Ftit ilu l- kumpanija ta' konsulenti Danizi pprezentat ir-rapport finali dwar is-sistema tad-drenagg f'Malta u f'Ghawdex fejn gew identifikati d- difetti u r- rimedji ghal din is-sistema.

Mis-sena d-diehla behsiebna naghtu bidu ghat-twettiq ta' dan il-programm.

Ghall-progetti u xiri ta' taghmir qed nipprovdu madwar Lm1.8 miljuni.

Ammont ta' Lm700,000 se jmur biex inhallsu ghall-impjant ta' l-iskart li mistenni jigi kommissjonat kmieni s-sena d-diehla.

Ammonti ohra qed jigu allokati ghar-rijabilitazzjoni tal-Belt u l-Kottonera u biex insahhu l- laboratorju dwar kontroll fil- kwalita'.

Ghall-Awtorita' ta' l- Ippjanar, li giet imwaqqfa biex tippromwovi l- izvilupp tajjeb ta' l-art u biex tikkontrolla dak l-izvilupp skond il- "policies" u l-pjanijiet approvati, qed nipprovdu kwazi Lm1 miljun.

Taht id-Dipartiment ta' l- Artijiet qed nallokaw Lm500,000 ghall-akkwist ta' proprjeta' pubblika, waqt li ghad- Dipartiment ta' l-Ambjent qed nipprovdu ftit aktar minn Lm400,000.

Il-lum il-poplu sar aktar konxju ta' l-ambjent.

Kien ghalhekk li ghamilna Pjan ta' Struttura li fih ghadd ta' principji li jirregolarizzaw l- izvilupp tal-pajjiz.

Barra minhekk qed nipprovdu l-mezzi necessarji biex inkomplu nsebbhu l-ambjent u biex jinxtara taghmir kontra t- tniggiz fl-ibhra taghna.

Ghall-vot tal-Ministeru ta' l-Ikel, Agrikoltura u Sajd qed nallokaw kwazi miljun lira.

Barra mill-progetti normali bhat-thawwil ta' sigar, riklamazzjoni ta' art moghxa u ghajnuna 'l-bdiewa u lis- sajjieda, behsiebna nkomplu bl- izvilupp tal-progetti ta' l- akwakultura ghat- trobbija tal- hut ghal skopijiet kummercjali u dak tal-micro propogazzjoni ghat-tkabbir ta' sigar u pjanti f'laboratorju biex ikunu hielsa mill-mard.

Se nkomplu wkoll ntejbu l-facilitajiet fil- Pitkalija, fil-Biccerija u fil- Pixkerija biex il-poplu jkun moqdi bi prodott ahjar.

Taht il-vot tal-Ministeru ghal Ghawdex qed nipproponu nfiq ta' madwar Lm1.8 miljuni barra minn ammonti ohra ta' aktar minn Lm600,000 li se jintefqu mill-fondi tal- Korporazzjonijiet Telemalta u tas-Servizzi ta' l- Ilma u mill- Awtorita' Marittima.

Fil-qasam produttiv, li jinkludi l- Izvilupp Industrijali, Agri- koltura u Turizmu, qed nipproponu nfiq ta' ftit anqas minn Lm300,000.

Dawn se jmorru ghall-bini ta' fabbriki, ghal aktar ghajnuna lill-Koperattivi, bdiewa u sajjieda u ghal titjib f'facilitajiet turist- ici.

Ghall-qasam infrastrutturali se nonfqu madwar Lm800,000 biex inkomplu bil-programm vast ta' estensjoni tas-servizzi tad- dawl u drenagg u tat- twessigh u kisi bil-"bitmac" ta' toroq f'diversi nhawi tal- gzira.

Ghas-settur socjali qed nallokaw kwazi Lm700,000.

Minbarra li se nlestu l-Isptar Mentali, behsiebna nkomplu nattrezzaw l- Isptar Generali b'taghmir modern, intejbu l- facilitajiet sportivi u nestendu l-iskejjel u l- ufficini biex l-Ghawdxin jinqdew ahjar.

Taht il-Ministeru tal-Finanzi qed nipprovdu ammont ta' Lm 15.23 miljuni.

Dan il-Vot jinkorpora l-Malta Drydocks u t-Tarzna tal-Marsa, id-Dwana, id- Dipartiment tat-Taxxi Nterni u l-Ufficcju ta' l-Awditur.

Ghal darb'ohra, is-sussidju liz-zewg tarznari s-sena d- diehla se jkun wiehed sostanzjali.

Dan jammonta ghall-Lm13.5miljuni.

Minn dawn, Lm7.5 miljuni se jinghataw lil Malta Drydocks skond il-ftehim milhuq fl-1989, u l- kumplament se jmur ghat- Tarzna tal-Marsa li, minkejja li lahqet ftehim mal- Gvern Ciniz u kumpanija Norvegiza ghall-bini ta' tlett vapuri ohra, xorta wahda ghadha tehtieg ghajnuna finanzjarja.

Ghad-Dipartiment tad-Dwana qed nallokaw kwazi Lm1 miljun, l-aktar biex jitlesta l- "Groupage Bond Terminal" f'Hal Far.

Infiq iehor se jkun ghal xiri ta' taghmir elettroniku ghall-uzu ta' dan id- Dipartiment.

Taht dan il-Vot qed jigu allokati wkoll ammonti ohra biex nirrangaw u nattrezzaw il- proprjeta' li xtrajna f'Londra, biex jinxtara taghmir ghad- Dipartiment tat-Taxxi Nterni u biex jithallas il-bilanc tal- kapital inizjali dovut lil Borza ta' Malta.

Taht il-Ministeru dwar Sigurta' Socjali qed nallokaw Lm3.5 miljuni.

Dawn se jmorru kollha ghall-qasam tad-djar.

Fil-fatt, ghal dan il-qasam, barra mill-ammont li qed nipprovdu mill-Fond Konsolidat, qed jigi pprovdut ukoll ammont ta' 'l fuq minn Lm4.0 miljuni mill-Awtorita' tad-Djar.

Dawn l- ammonti se jmorru biex inkomplu nibnu aktar djar u appartamenti, biex jitwaqqghu "slums" l-aktar fl-inhawi tal- Kottonera u ghall-bini fl- Imtarfa.

Taht dan il-Vot qed nallokaw ammont sostanzjali biex jinghata f'sussidji taht diversi skemi amministrati kemm mid-Dipartiment tad-Djar kif ukoll mill-Awtorita' tad-Djar.

Taht il-Vot tal-Ministeru tal-Gustizzja qed nipprovdu kwazi Lm400,000.

Dawn se jmorru principalment ghall-bini ta' ufficcju gdid ghall-Avukat Generali tar-Repubblika peress li l-ufficcju li jokkupa fil- prezent fil- Palazz, il-Belt sar zghir wisq ghall-htigijiet tal- lum.

Il-parti l-kbira mill-ammont ta' Lm1.4 miljuni li qed nallokaw taht il- Vot tal- Ministeru taz-Zghazagh u Kultura se jintefaq ghall-bini ta' dawk il-facilitajiet sportivi li huma mehtiega ghall-Loghob tal-Pajjizi z- Zghar li, kif jaf kulhadd, se jigi organizzat f'Malta is-sena d-diehla.

Ix- xoghlijiet jink- ludu l-bini ta' pixxina f'Tal- Qroqq, "track" sintetika ghall- atletika fil-Marsa u titjib f'diversi facilitajiet sportivi ohra fosthom il-padiljuni ta' De La Salle, Ta' Qali u Kordin u x-"Shooting Range" tal- Bidnija.

Barra minhekk qed nipprovdu ammonti ohra biex jitkomplew diversi progetti ohra bhal, nghidu ahna, il- "waterpolo pitch" ta' Sliema u l-"football ground" tal-Hamrun.

Taht il-Vot tal-Ministeru dwar it-Transport u Kommunikazzjoni qed nipprovdu 'l fuq minn Lm1 miljun.

Dawn se jmorru l-aktar fuq Avjazzjoni Civili u Posta.

Kwazi Lm800,000 minnhom se jmorru ghall-izvilupp ta' l- ajruport u biex jinxtara taghmir essenzjali ghat-tmexxija u sigurta' fil- qasam ta' l- Avjazzjoni Civili.

Fost dan it-taghmir insibu radar gdid li b'kollox se jiswa' madwar Lm3.5 miljuni u l-"Instrument Landing System" ghar-"runway 14", u l- "Gozo VOR" li huwa apparat essenzjali ghan- navigazzjoni ta' l-ajruplani.

Ammonti ohra qed jigu pprovduti lid- Dipartiment tal-Posta ghat- trasferiment tas-"Central Mail Room" mill-Belt ghall-Marsa u lill-"Licensing and Testing Unit " fi hdan il-Ministeru.

1993 - DHUL

Filwaqt li fl-1992 hu mistenni dhul ta' Lm397 miljun, is-sena d-diehla d- dhul mistenni jilhaq Lm433.7 miljuni, maqsumin hekk: Lm385.1 miljuni minn sorsi ordinarji, Lm19.7 miljuni minn ghotjiet u self barranin u Lm28.9 miljuni bhala self lokali.

Id-dhul totali minn sorsi ordinarji jinkludi fih l-effett ta' diversi mizuri ghas-sena d- diehla mhabbra f'dan il- Budget.

L-erarju tal-Gvern jista' jinqasam f'certi kategoriji ewlenin bhal taxxi, licenzji, drittijiet ta' l-ufficcju, hlas lura lid-dipartimenti, dhul minn servizzi u attivitajiet, profitti u dhul minn investimenti, ghotjiet u self, u dhul mixxellanju.

L-ewwel kategorija, jigifieri dik ta' taxxi, tigbor fiha dhul u sorsi bhal Dwana u Sisa (Lm92 miljun), Taxxa ta' l-"Income" (Lm83 miljun) u Sigurta' Socjali (Lm92.6 miljuni).

Mill-kategorija tal-licenzji u drittijiet ta' l-ufficcju, is- sena d-diehla mistenni dhul ta' Lm3.8 miljuni u Lm3.9 miljuni rispettivament.

Il-Posta u l-Avjazzjoni Civili jaqghu taht il- kategorija ta' servizzi u attivitajiet tal-Gvern u s-sena d-diehla mistennija jirrendu, ta' l-ewwel, Lm3.2 miljuni u, it-tieni, Lm6.1 miljuni.

Is-sena d-diehla, il-Gvern mistenni jdahhal mhux inqas minn Lm60.6 miljuni fi profitti u dhul iehor fuq investimenti, fosthom mill-Bank Centrali, kirjiet u profitti ohra mill- Korporazzjonijiet Pubblici, il- lottu, il-banek u kumpaniji parastatali.

Filwaqt li minn dhul mixxellanju mistenni dhul ta' Lm6.8 miljuni, is-sena d-diehla hu stmat li Lm48.5 miljuni jidhlu minn self u ghotjiet, li minnhom Lm28.9 miljuni huma f'forma ta' self lokali biex jaghmel tajjeb ghad- deficit li l-Fond Konsolidat mistenni jispicca bih dis-sena.

Taht it- Tielet Protokoll bejn Malta u l-Italja mistennija ghotjiet ta' Lm10.8 miljuni u self ta' Lm4.8 miljuni.

Mis-"Social Development Fund" tal- Kunsill ta' l-Ewropa mistenni self ta' Lm1.5 miljuni ghall-iffinanzjar tal- bini ta' sptar gdid f'Malta.

Fl-ahharnett, taht it-tieni u t-tielet Ftehim mal- Kommunita' Ewropeja, bejn self u ghotjiet, huma stmati Lm2.5 miljuni ghall-iffinanzjar ta' diversi progetti infrastrutturali, ambjentali, edukattivi u ta' sahha.

B'kollox, ghalhekk, il-Gvern is-sena d-diehla mistenni jdahhal Lm433.7 miljuni, li minnhom, Lm414-il miljun huma dhul lokali u Lm19.7 miljuni gejjin minn sorsi barranin.

|STATEMENT | |NRU 1 |

ESTIMU RIVEDUT TAN-NEFQA RIKORRENTI 1992 IMQABBEL MA' L-ESTIMU APPROVAT ---------------------------------------------------------------------------- --------------------------------- VOT ESTIMU ESTIMU BIDLA RIMARK APPROVAT RIVEDUT - ---------------------------------------------------------------------------- --------------------------------- Lm Lm Lm Lm

Ufficcju tal-President 223,000 258,000 35,000 -

Kamra tad-Deputati 450,000 496,000 46,000 -

Ufficcju tal-Prim Ministru 5,626,000 6,184,000 558,000 - Nefqa akbar minhabba

l-Elezzjoni Generali 4.

Kummissjoni Dwar is-Servizz Pubbliku 87,000 84,000 - 3,000

Forzi Armati ta' Malta 8,612,000 7,982,000 - 630,000 Ir-reklutagg ta' numru

ta' suldati ser isir ghall- 6.

Informazzjoni 864,000 824,000 - 40,000

Centru tal-Kompjuter 534,000 534,000 - -

Ministeru tal- [Affarijiet Barranin u] Gustizzja 207,000 252,000 45,000 -

Affarijiet Barranin 4,086,000 4,037,000 - 49,000

Legali 943,000 883,000 - 60,000 Postijiet battala baqghu

Servizz Gudizzjarju 1,318,000 1,328,000 10,000 -

Habs 386,000 361,000 - 25,000

Registru ta' l-Artijiet 186,000 161,000 - 25,000

Ministeru ta' l-Edukazzjoni 8,885,000 8,850,000 - 35,000

Edukazzjoni 31,765,000 32,145,000 380,000 - Nefqa oghla f'kontribuz-

Muzewijiet 794,000 769,000 - 25,000

Libreriji u Arkivji 431,000 421,000 - 10,000

Pulizija 7,778,000 8,128,000 350,000 - Nefqa mehtiega minhabba

t-twaqqif tal-Ministeru 19.

Artijiet u Ambjent 6,391,000 5,791,000 - 600,000 Nefqa anqas minhabba

li Stock fuq proprjeta'

Zghazagh, Kultura, Sport, Xandir u Protezzjoni tal-Konsumatur 1,367,000 1,387,000 20,000 -

ESTIMU RIVEDUT TAN-NEFQA RIKORRENTI 1992 IMQABBEL MA L-ESTIMU APPROVAT ---------------------------------------------------------------------------- ----------------------------------- VOT ESTIMU ESTIMU BIDLA RIMARKI APPROVAT RIVEDUT + - ---------------------------------------------------------------------------- ----------------------------------- Lm Lm Lm Lm

Ministeru tal-Politika

Socjali 33,246,000 33,786,000 540,000 - Nefqa oghla l-aktar

minhabba kontribuzzjoni 22.

Sigurta' Socjali 99,649,000 98,749,000 - 900,000 Nefqa anqas taht ghadd

ta' beneficcji minhabba li 23.

Sahha 32,522,000 32,172,000 - 350,000 Nefqa anqas ghall-istaff

minhabba postijiet li 24.

Kura ta' l-Anzjani 5,643,000 6,283,000 640,000 - Nefqa akbar ghall-Iskema

ta' ghajnuna lill-anzjani

f'darhom stess.

Djar 377,000 337,000 - 40,000

Ministeru tal-Finanzi 439,000 439,000 - -

Tezor 1,890,000 2,200,000 310,000 - Nefqa akbar biex jithallas

kumpens lill-persuni

li kellhom ilmenti qud-

diem il-Kummissjoni dwar

l-Ingustizzji (Lm 100,000),

pagament lill-Public

Broadcasting Services Ltd.

ghall-gbir ta' licenzji

tat-televizjoni (Lm100,000)

u hlas ta' kontri-

buzzjoni oghla lill-Bank

Dinji u lill-Bank Ewropew

ghar-Rikostruzzjoni u

Zvilupp.

Pensjonijiet 12,430,000 12,430,000 - -

Taxxi Nterni 4,171,000 4,071,000 - 100,000 Postijiet battala baqghu

ma mtlewx.

Ufficcju ta' l-Awditur 276,000 246,000 - 30,000

Dwana 4,071,000 3,831,000 - 240,000 In-nefqa fuq pagi u

salarji kienet anqas milli

stmata originarjament.

Ministeru [ghall-Izvilupp

ta' l-Infrastruttura] ta'

l-Ambjent 15,003,000 15,003,000 - -

Ilma 7,350,000 7,350,000 - -

Dawl tat-Toroq 600,000 600,000 - -

Posta u Trasport 4,073,000 4,226,000 153,000 - Nefqa akbar f'salarji ghal

pustiera biex jintlahqu

oqsma godda ta' djar u

biex jitjiebu l-mezzi

tat-trasport tal-Posta.

Avjazzjoni Civili 2,668,000 2,568,000 - 100,000 Nefqa inqas f'salarji

minhabba postijiet battala.

Ministeru ta' l-Agrikoltura

u Sajd 4,995,000 4,995,000 - -

Ministeru [ta' l-Izvilupp

Terzjarju] ghas-Servizzi

Ekonomici 364,000 314,000 - 50,000

Kummerc 777,000 727,000 - 50,000

Turizmu 2,048,000 2,204,000 156,000 - Nefqa akbar ghall-Istitut

ta' l-Istudji dwar

it-Turizmu minhabba

numru akbar ta' studenti.

Ministeru ghal Ghawdex 286,000 286,000 - -

Ministeru ghall-Affarijiet

Ekonomici 425,000 395,000 - 30,000

Statistika 322,000 322,000 - -

Industrija 473,000 373,000 - 100,000 L-ammont ta' Lm 100,000

ghall-Kunsill tax-Xjenza

u Teknologija ghal din

is-sena hareg mill-Vot

Kapitali ghal ragunijiet

amministrattivi.

---------------------------------------------------------------------------- -------- NEFQA RIKORRENTI TOTALI 315,031,000 314,782,000 3,243,000 3,492,000 -------------------------------------------------- ------------------------- --------

Hlasijiet fuq Self 15,734,000 15,734,000 - -

---------------------------------------------------------------------------- -------- NEFQA RIKORRENTI TOTALI U

HLASIJIET FUQ SELF 330,765,000 330,516,000 3,243,000 3,492,000 ---------------------------------------------------------------------------- --------

|STATEMENT | |NRU 2 |

ESTIMU RIVEDUT TAD-DHUL GHAS-SENA 1992 IMQABBEL MA' L-ESTIMU APPROVAT

---------------------------------------------------------------------------- ------------------------------------ SORS ESTIMU ESTIMU RIMARKI APPROVAT RIVEDUT BIDLA

1992 1992 + - ---------------------------------------------------------------------------- ------------------------------------ Lm Lm Lm Lm

Dwana u Sisa 83,000,000 82,000,000 0 1,000,000 Dhul anqas principal-

ment minn fuq l-ispirti,

tabakk u sigaretti,

birra u petrol.

B'danakollu d-dhul

kollu mid-Dwana u

s-Sisa ser jizboq b'

Lm 6 miljuni dak li

gbarna s-sena l-ohra.

Licenzji, Taxxi u Multi 27,500,000 26,700,000 0 800,000 Tnaqqis dovut minn

gbir anqas mil-

licenzji tat-tele-

vizjoni u mil-levy

fuq ir-ristoranti.

Dan in-nuqqas ser

inpattu xi ftit

ghalih bi dhul aktar

milli stmat minn

imposti u taxxi

ohra bhalma hi dik

tal-boll u fuq

kontijiet "bearer".

Taxxa tad-Dhul 67,300,000 70,700,000 3,400,000 0 Zieda dovuta l-aktar

ghal zidiet fil-pagi

tal-haddiema u fl-

impiegi.

Taxxa tal-Mewt u d-Donazzjoni 2,000,000 1,900,000 0 100,000 Tnaqqis marginali

peress li bdew

jinhassu aktar

l-effetti tar-riforma

f'din it-taxxa

mhabbra fil-budget

Drittijiet ta' Ufficcju 2,700,000 3,500,000 800,000 0 Dhul aktar prin-

cipalment minhabba li

d-Drittijiet tal-

PAPB baqghu jidhlu

fil-Fond Konsolidat

ghax il-"Planning

Authority" twaqqfet

aktar tard milli

kien originarjament

mistenni.

Hlas lura lid-Dipartimenti 4,100,000 3,500,000 0 600,000 Dhul inqas b'rizul-

tat tax-xoljiment

tal-Iskema tal-Had-

diema Awziljari

u minhabba

li d-dipartimenti

ma baqghux jintalbu

certi "charges" minn

dipartimenti ohra.

Posta 2,800,000 3,200,000 400,000 0 Attivita' akbar fil-

Posta minhabba

l-Elezzjoni Generali

ta' din is-sena.

Bank Centrali 18,000,000 21,400,000 3,400,000 0 Il-Bank Centrali

rregistra qligh akbar

milli mistenni.

Kera 8,300,000 7,300,000 0 1,000,000 Tnaqqis li jirrizulta

l-aktar minn dhul

inqas milli kien

originarjament

mistenni minn kirjiet

ta' fabbriki u minn

kirjiet kummercjali.

Profitti minn Investimenti 3,300,000 3,300,000 0 0 - f'Kumpaniji Parastatali

Hlas lura ta' Self moghti 8,800,000 8,800,000 0 0 - mill-Gvern u mghax fuqu

Sigurta' Socjali 72,300,000 78,600,000 6,300,000 0 Zieda dovuta l-aktar

ghal zidiet fil-pagi

tal-haddiema u fin-

numru ta' nies li

jahdmu bi qligh.

Lotteriji 5,200,000 5,150,000 0 50,000 -

Dhul Mixxellanju 10,250,000 5,700,000 0 4,550,000 Il-bejgh ta' ishma

Governattivi

f'kumpaniji

parastatali li kellu

jsir dis-sena,

fil-fatt baqa' ma

sarx.

Avjazzjoni Civili 5,300,000 6,300,000 1,000,000 0 Dhul akbar f'

"navigation charges"

imhallsin permezz

tal-Eurocontrol.

Korporazzjonijiet Pubblici 11,550,000 11,550,000 0 0 -

---------------------------------------------------------------------------- -------------- Dhul Ordinarju 332,400,000 339,600,000 15,300,000 8,100,000 ---------------------------------------------------------------------------- -------------- + Lm7,200,000

------------- 17.

Ghotjiet Barranin 18,700,000 16,200,000 0 2,500,000 Ir-ripagament ta'

certu nfiq fuq

id-diversi progetti

li sehh din is-sena

mistenni jsir

is-sena d-diehla.

ESTIMU RIVEDUT TAD-DHUL GHAS-SENA 1992 IMQABBEL MA' L-ESTIMU APPROVAT

---------------------------------------------------------------------------- ------------------------------------ SORS ESTIMU ESTIMU RIMARKI APPROVAT RIVEDUT BIDLA

1992 1992 + - ---------------------------------------------------------------------------- ------------------------------------ Lm Lm Lm Lm

Self: Lokali 38,100,000 36,000,000 0 2,100,000 Self inqas skond id-

deficit li spicca bih

il-Fond Konsolidat

fis-sena ta' qabel.

Barrani 5,600,000 5,150,000 0 450,000 Dhul anqas minhabba

li xi flejjes

allokati ghall-

progetti ser

jintefqu fl-1993

flok fl-1992 u

ghalhekk nirkuprawhom

is-sena d-diehla.

------------------------------------------ -------------- Dhul minn Ghotjiet / Self 62,400,000 57,350,000 0 5,050,000 ------------------------------------------ --------------

- Lm5,050,000

------------- Dhul Totali 394,800,000 396,950,000 + Lm2,150,000

APPENDIĊI 1

TABELLA NRU 1

Qaghda Finanzjarja Riveduta 1992

Estimi Originali Estimi Riveduti (Lm miljuni) (Lm miljuni)

Stima ta' zbilanc fil-Fond Konsolidat fl-1 ta' Jannar 1992 -38.0 -36.0 (Attwali)

DHUL Ordinarju 332.4 339.6 Ghotjiet u Self Baranni 24.3 21.4 Self Lokali 38.1 36.0 394.8 397.0

INFIQ Rikorrenti 315.0 314.8 Hlasijiet fuq Self 15.8 15.7 Kapitali 61.9 59.3 392.7 389.8

Differenza bejn Dhul u Nfiq +2.1 +7.2

Stima ta' zbilanc fil-Fond Konsolidat fil-31 ta' Dicembru 1992 -35.9 -28.8

APPENDIĊI II

TABELLA NRU 2

H.S. CODE NUMRU DESKRIZZJONI TAL-PRODOTT IMPOSTA

1101.00.00 Dqiq tal-qamh, dqiq self raising 10c kull kg

1103.11.00 Semolina 10c kull kg

1905.90.99 Hobz, minbarra bread sticks 8c kull kg (grissini) u hobz ghall-pazjenti li jbaghtu mill-marda coeliac

2302.30.00 Bran u pollard tal-qamh 5c kull kg

2522.10.00 Gir minbarra gir fin (Gir fin huwa 7c kull kg meqjus dak il-gir illi mhux aktar minn sitta fil-mija minnu jibqa' go għarbietl ta' 180 micrometres)

4418.10.00 Twieqi, twieqi Francizi u c-caccis 160c kull kg taghhom, ta' l-injam

4418.20.00 Bibien u c-caccis taghhom u 160c kull kg għatbiet, ta' l-injam

4421.90.90 Step ladders ta' l-injam; twiebet 160c kull kg ta' l-injam u partijiet ghalihom

6907.10.00 Madum tal-muzajk mhux vernicjat 600c il-m2 6907.90.00

6908.10.00 Madum tal-muzajk vernicjat 800c il-m2 6908.90.00

7610.10.00 Strutturi ta' l-aluminju u partijiet 200c il-m2 7610.90.10 taghhom minbarra shower cubicles 7610.90.90

9401.40.10 Siggijiet u pultruni minbarra dawk 160c kull kg 9401.50.10 miksija bil-plastika u dawk fully 9401.61.10 moulded tal-plastika 9401.69.10 9401.71.10 9401.79.10 9401.80.91

9401.40.90 Couches, ottomans, sufanijiet, 160c kull kg 9401.50.90 settees, u stools etc, minbarra 9401.61.90 oggetti miksija bil-plastika u 9401.69.90 fully moulded tal-plastika 9401.71.90 u step stools tal-metal u siggijiet 9401.79.90 high/feeding ghat-trabi 9401.80.90 9401.90.99

9401.90.10 Sedili u idhra, tal-plywood, ghas- 160c kull kg siggijiet u pultruni

9401.90.40 Partijiet ghas-siggijiet, pultruni 160c kull kg 9401.90.90 u seats ohra, minbarra dawk miksija bil-plastika, bazijiet tal-metall swivel u tilting ghas-siggijiet, u spindles, mekkanizmi ghal seats li huma konvertibbli f'sodod

9403.10.00 Ghamara, kompluta, tal-metall, 160c kull kg 9403.20.30 minbarra dik miksija bil-plastika, 9403.20.90 racks u display stands tal-wire, pedal bins, playpens, music stands, footstools tal-kitarristi, stands tal-plastika ghall-gageg u kabinetti tal-kmamar tal-banju ghad-dendil u ghamara tar-ramm

9403.30.00 Ghamara kompluta, u partijiet taghha 160c kull kg 9403.40.00 ta' l-injam, tal-qasab, tal-osier, 9403.50.00 tal-bamboo u ta' materjal simili min- 9403.60.20 barra playpens 9403.60.90 9403.80.90 9403.90.30 9403.90.60

9403.90.20 Partijiet ghall-ghamara tal-metall 160c kull kg 9403.90.90 minbarra partijiet miksija bil- plastika u partijiet ta' l-ghamara tar-ramm

9406.00.10 Strutturi ta' l-aluminju 200c kull kg 9406.00.99

APPENDIĊI III

TABELLA NRU 3

Il-Budget 1993 fil-Qosor

Lm miljuni

Stima ta' zbilanc fil-Fond Konsolidat fl-1 ta' Jannar 1993 -28.8

DHUL

Ordinarju 385.1

Ghotjiet u Self Barrani 19.7

Self Lokali 28.9 433.7

NEFQA

Rikorrenti 365.0

Kapitali 64.8 429.8

Stima ta' bilanc fil-Budget 3.9

Stima ta' zbilanc fil-Fond Konsolidat fil-31 ta' Dicembru 1993 -24.9

MR SPEAKER: Nirringrazzja lill-Ministru tal-Finanzi għad- diskors tiegħu.

ONOR.

JOHN DALLI: Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Economic Survey (January - September 1992);

The Maltese Economic in Figures (1983 - 1992);

Id-diskors tal-Budget 1993; u

L-Estimi Ġenerali 1993;

Proklama Nru IX dwar Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Att ta' l- 1989 dwar il- Promozzjoni ta' Prodotti Lokali"; u

Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Att ta' l-1989 dwar il- Promozzjoni ta' Prodotti Lokali.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il- Ministru ta' l-Ambjent.

PERMESS TAL-KAMRA

ONOR.

MICHAEL FALZON: Nitlob il-permess tal-Kamra biex inressaq l- Ewwel Qari ta' Abbozz ta' Liġi.

MR SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT TA' L-1989 DWAR IL-PROMOZZJONI TA' PRODOTTI LOKALI (EMENDA NRU 2)

ONOR.

MICHAEL FALZON: Nipproponi l-Ewwel Qari ta' l- bbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jipprovdi għal miżuri dwar il-promozzjoni tal-bejgħ ta' oġġetti Maltin fis-suq lokali, biex jiskoraġġixxi d-dumping u dwar ħwejjeġ oħra li għandhom x'jaqsmu ma' dan."

MR SPEAKER: Min jissekonda, jekk jogħġobkom?

ONOR.

TONIO BORG: Nissekonda.

MR SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' LiġI msejjaħ "Att ta' l- 1992 li jemenda L- Att biex jipprovdi għal miżuri dwar il-promozzjoni tal- bejgħ ta' oġġetti Maltin fis-suq lokali, biex jiskoraġġixxi d- dumping u dwar ħwejjeġ oħra li għandhom x'jaqsmu ma' dan ikun moqri l-Ewwel Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri l-Ewwel Darba.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Viċi Prim Ministru, jekk jogħġbu, iressaq l- Aġġornament tal- Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

GUIDO DE MARCO (Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Affarijiet Barranin): Nipproponi l-Aġġornament tal- Kamra għal għada l-Erbgħa, 25 ta' Novembru, b'din l-agenda:

Abbozz ta' Liġi li jemenda l- Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l- Att dwar id-Djar - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l- Att dwar l-Ippjanar ta' l- Iżvilupp - it- Tieni Qari; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l- Att dwar il-Probation ta' Ħatjin - it-Tieni Qari.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il- mistoqsija hi li l-Kamra tiġi aġġornata għal għada l-Erbgħa 25 ta' Novembru, fis-6.00 p.m. bl-agenda kif kommunikata mill- Viċi Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Fit-8.15 p.m. il-mozzjoni għaddiet nem. con u l-Kamra aġġornat.

MISTOQSIJIET IMWIEĠBA BIL-MIKTUB

Skejjel,Tas-Snajja',Studenti bare,Skejjel,Tas-Snajja',Studenti mifu,Skejjel,Tas-Snajja',Studenti Skejjel,Tas-Snajja',Għalliema bare,Skejjel,Tas-Snajja',Għalliema mifu,Skejjel,Tas-Snajja',Għalliema SKEJJEL TAS-SNAJJA' - STUDENTI U GĦALLIEMA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Kemm hemm tfal li qed jattendu l-iskejjel tas-snajja'?

Kemm minnhom daħlu din is- sena għall-ewwel darba?

Jista' jagħti l-figuri kif inhuma mqassmin, skola b'skola?

In-numru ta' għalliema għal dawn l-iskejjel huwa suffiċjenti?

Kemm fil-fatt jenħtieġu?

Hemm xi vakanzi?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: L- għadd ta' studenti li qed jattendu l- iskejjel tas-snajja' huwa ta' 4828.

L-għadd ta' studenti li daħlu din is-sena għall-ewwel darba huwa ta' 1665.

| |L-ewwel | It-tieni| | |sena |sena | | |(sena bażi-|(daħlu | | | |mill- | | |daħlu | iskejjel| | |ġodda) | | | | sekondarji| | | | | | |Umberto | 101 | | |Calosso BTS| | | |Bighi BTS |169 | - | |Marsa BTS | - |- | |Paola A BTS|324 godda | | | |25 | - | | |repeaters | | | | = 349 | - | |Naxxar A | 329 | - | |BTS | | | |Naxxar B |- |- | |Victoria | 48 | - | |Gozo BTS | | | |St Andrews |51 | - | |GTS | | | |Mtarfa GTS |35 | - | |Samra | 106 | - | |Hamrun GTS | | | |Xaghra Gozo| 14 | - | |GTS | | | |Ospizio |124 | - | |Furjana | | | |Tailoring | | | |School | | | |Marsa | - |94 | |Tarġa Gap | - | 106 | |Mosta | | | |School of | | | |Agri- | | | |culture | 60 | - | |Qormi | | | |School of | | | |Agri- | | | |culture |26 | - | |Gozo | | | |School of | | | |building | | | |Gozo | 8 | - | |School of | | | |Building | | | |Valletta |69 | - | | | | |

| | It-Tieni |It-Tielet|Ir-Raba' | | | sena |sena | sena | | | (promossi | | | | | mill-ewwel| | | | | sena T.S.)| | | | | | | | |Umberto | 166 | 223 | 140 | |Calosso BTS| | | | |Bighi BTS | 269 | 122 |25 | |Marsa BTS | 162+ |1 | 101 | | | 27 |ġdid | | | |repeaters | 155 | | |Paola A BTS|- | - | - | |Naxxar A | - | - | - | |BTS | | | | |Naxxar B |294 | 249 | 112 | |Victoria |34 |31 | 6 | |Gozo BTS | | | | |St Andrews | 46 |44 |- | |GTS | | | | |Mtarfa GTS |110 |50 |- | |Samra |134 | 113 |- | |Hamrun GTS | | | | |Xaghra Gozo|22 |23 |11 | |GTS | | | | |Ospizio | 162 |- | - | |Furjana | | | | |Tailoring | | | | |School | | | | |Marsa |- | 30 |- | |Tarġa Gap |- | 59 |28 | |Mosta | | | | |School of | | | | |Agri- | | | | |culture |61 |28 |- | |Qormi | | | | |School of | | | | |Agri- | | | | |culture | 15 |17 |- | |Gozo | | | | |School of | | | | |building | | | | |Gozo | 19 | 5 |- | |School of | | | | |Building | | | | |Valletta | 45 | - |- | | | | | |

L-għadd ta' għalliema għal dawn l-iskejjel huwa kważi suffiċjenti.

Qed isir dak kollu meħtieġ biex l-iskejjel ikollhom l- għalliema kollha li hemm bżonn.

Hemm tmien postijiet vakanti b'kollox.

Skejjel,Ghalliema kazwali bare,Skejjel,Ghalliema kazwali mifu,Skejjel,Ghalliema kazwali SKEJJEL - GAĦLLIEMA KAŻWALI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Kemm għandu għalliema każwali li jgħallmu fl-iskejjel statali?

X'inhuma l-kwalifiki li għandhom dawn l-għalliema?

F'liema skejjel u f'liema klassijiet jgħallmu lokalita b'lokalita' dawn l- għalliema każwali?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: It- tagħrif mitlub mill-Onor.

Interpellant huwa kif se ngħid:-

A. SKEJJEL PRIMARJI

L-għadd ta' għalliema każwali fis-settur primarju huwa ta' 53.

L- għalliema kollha għandhom "O" level fl-Ingliż, fil-Malti u fil-Matematika u f'diversi suġġetti oħra.

Għandhom ukoll minn wieħed sa ħames "A" Levels.

L-għalliema qed jgħallmu f'dawn l-iskejjel:-

B'Bugia A - 1 (Year 3) Cospicua A - 2 (Year 1, Year 3) Cospicua B - 2 (Year 5, Year 6) Fgura A - 2 (Year 3) Għaxaq - 1 (Year 1) Gudja - 1 (Year 4) Kalkara - 1 (Year 4) Marsa - 1 (Year 1) M'Xlokk - 1 (Year 1) Mosta B - 1 (Year 5) Mqabba - 2 (Year 5, Year 6) Msida - 1 (Year 6) Paola A - 2 (Year 1) Paola B - 2 (Year 6) Qormi San Gorg A - 1 (Year 1) Qormi San Gorg B - 1 (Year 5) Qrendi - 1 (Year 6) Rabat B - 2 (Year 4, Year 6) Safi - 1 (Year 1) Senglea - 1 (Year 2) Siggiewi - 1 (Year 5) St Venera B - 1 (Year 6) Tarxien A - 2 (Year 1, Year 6) Tarxien B - 1 (Year 6) Valletta B - 3 (Year 4, Year 6 (2) Zabbar A - 1 (Year 1) Zabbar B - 2 (Year 5, Year 6) Zebbug B - 2 (Year 5, Year 6) Zejtun A - 1 (Year 2) Zejtun B - 2 (Year 5, Year 6)

GĦAWDEX

Gharb - 1 (Year 6) Nadur - 1 (Year 5) Qala - 1 (Year 2) San Lawrenz - 1 (Year 4) Sannat - 1 (Year 3) Victoria - 3 (Year 3, Year 4, Year 6) Xagħra - 1 (Year 4) Zebbug - 1 (Year 5)

B. SKEJJEL SEKONDARJI, JUNIOR LYCEUMS, OPPORTUNITY CENTRES

Fl-iskejjel sekondarji, fil- Junior Lyceums u fl-Opportunity centres hemm komplessivament 51 għalliem każwali.

Kull għalliem għandu mill- anqas pass wieħed fil-General Certificate of Education jew ekwivalenti fil-livell avvanzat fis-suġġett li jkunu applikaw għalih qabel bdew jgħallmu.

L-għalliema huma mqassma hekk:-

Skejjel tas-Subien

Sekondarja Fortini - 3 (Year 1) Wieħed minnhom jgħallem ukoll fl-iskola sekondarja ta' Hal Qormi u fil-Junior Lyceum tal- Handaq; Ieħor jgħallem ukoll fil-Junior Lyceum ta' Verdala

Sekondarja Gzira - 1 (Forms II u III) Sekondarja Mtarfa - 1 (Forms 1 u III) Sekondarja Paola - 5 (Form I (1), Form II (3), Form I, II (1).

Sekondarja Qormi - 2 (Form I) Wieħed jgħallem ukoll fl-iskola Sekondarja ta' Fortini u fil-Junior Lyceum tal- Handaq; Ieħor jgħallem ukoll fl-iskejjel tas- Snajja' Naxxar A u B

Sekondarja St.Venera - 3 (Form I (1), Forms IV u V (1); Forms I-V (1)

Sekondarja Żurrieq - 2 (Forms I u II (1), Form I (1))

Junior Lyceum Kordin - 2 (Forms I, II, III(1), Forms I, II (1))

Junior Lyceum Hamrun - 3 (Form I, (1) Forms I - V (1), Forms II, IV (1))

Junior Lyceum Tal-Handaq - 1 (Form II, III) (Jgħallem ukoll fl- iskola Sekondarja ta' Fortini u Qormi)

Junior Lyceum Verdala - 1 (Forms I,II,III) (jgħallem ukoll fl-iskola Sekondarja ta' Fortini)

Junior Lyceum Sekondarja Victoria - 5 (Forms I, II, IV (1), Forms I, III (1) Forms I - V (1), Forms I - III (1).

Form II+Victoria Boys Trade School 1) Opportunity Centre Birkirkara - 3 (Opportunity Classes)

Opportunity Centre Marsa - 1 (Opportunity Classes)

SKEJJEL TAL-BNIET

Sekondarja B'Kara - 1 (Forms I, III, IV, V) Sekondarja Bormla - 3 (Forms I, II (1), Forms II u II (1), Form III (1).

Sekondarja Hamrun - 4 (Form I (2), Forms I, II (1) Forms II, III (1)

Sekondarja Rabat - 1 (Forms III, IV, V)

Sekondarja Tarxien - 3 (Forms I, II (1), Forms III, IV (2)) Junior Lyceum Mrieħel - 2 (Forms I - V (1), Forms II u IV waħda, li tgħallem ukoll fil- Junior Lyceum Zejtun) Junior Lyceum Sandhurst - 5 (Forms III, IV (1), Forms I, II, III (2), Forms III, IV, V (1), Forms I, II, IV, V waħda, li tgħallem ukoll fl-iskola Sekon- darja tal-Mosta) Junior Lyceum Zejtun - 1 (Forms I, II) Jgħallem ukoll fil-Junior Lyceum ta' l-Imrieħel

Sekondarja Mosta - 2 (Form I (2), wieħed jgħallem ukoll fil- Junior Lyceum ta' Sand- hurst, l-ieħor jgħallem ukoll fl-iskejjel tas- Snajja' Paola u Bighi) Opportunity Centre Marsa - 1 (Opportunity Class) C. SKEJJEL TAS-SNAJJA'

Fl-iskejjel tas-Snajja' hemm 13-il għalliem każwali.

Kull għalliem għandu mill-inqas pass wieħed fil-General Certificate of Education jew pass ekwivalenti fil-livell avvanzat fis-suġġett li jkun applika għalih qabel daħal jgħallem.

L-għalliema każwali huma mqassmin kif jidher hawn taħt:

SKEJJEL TAS-SUBIEN

Umberto Calosso St. Venera - 1 (II, III, IV sena)

Abram Gatt Bighi - 3 (I 1, II u I 1, III u IV 1)

San Ġużepp Haddiem A, Paola - 3 (I 1, wieħed jgħallem ukoll it-Tailoring School tal-Marsa, u wieħed jgħallem ukoll fl-iSchool of Agriculture, Qormi)

Furtu Selvatico A Naxxar - 1 (I)

Stefano Zerafa B Naxxar - 1 (I, II, III, IV)

Victoria Għawdex - 2 (I, II, III, IV)

SKEJJEL TAL BNIET

Bice Mizzi Vasallo St Andrews - 1 (I, II, III)

Adelaide Cini Hamrun - 1 (I, II)

SKEJJEL OĦRA

Tailoring School Marsa - 1 (I,II sena u jgħallem ukoll San Ġużepp Ħaddiem A, Paola

Danny Cremona School of Agriculture - 1 (I,II u III sena, u l-istudenti ta' l-ESTS.

Jgħallem ukoll San Ġużepp Ħaddiem A, Paola.

D. SKEJJEL POST SEKONDARJI

Fis-settur Post-Sekondarju hemm 28 għalliem każwali, 24 minnhom fl- iskejjel tal-Mużika, 21 f' ta' Malta u 3 f'ta Għawdex.

Imbagħad hemm wieħed f'Giovanni Curmi li hu għalliem kwalifikat li daħal jgħallem wara li ħareġ bil-pensjoni.

Hemm waħda b'diploma fil- Computing li tgħallem fil-Liceo Superjuri ta' l-Imsida u hemm tnejn oħra fl-iskola Sir Hannibal Scicluna bi kwalifiki professjonali.

Universita',Nisa gradwati bort,Universita',Nisa gradwati mifu,Universita',Nisa gradwati UNIVERSITA' - NISA GRADWATI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Kemm hu n- numru ta' nisa sena b'sena, li ggradwaw mill-Universita' mill- 1985 sal-lum?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: L- għadd ta' nisa sena b'sena li ggradwaw mill- Universita' mill- 1985 sal-lum huwa kif ġej:-

Sena Gradwati

1985 49 1986 74 1987 68 1988 155 1989 134 1990 174 1991 380 1992 363

Pulizija,Arrest ta' 48 siegha schs,Pulizija,Arrest ta' 48 siegha fenj,Pulizija,Arrest ta' 48 siegha LIĠI DWAR DRITT KRIMINALI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tal- Ġustizzja: Jidhirlu l-Ministru illi għandha ssir emenda għall- liġi tagħna i.e.

Dritt Kriminali, fis-sens li fil-każ ta' certi reati gravi, li l- liġi għandha tispecifika, għandha ssir applikazzjoni lill-Maġistrat ta' l-għassa qabel ma jagħlqu l-48 hours limit ta' l-arrest fejn jekk hemm bżonn jintalab lill- Maġistrat biex jinħareġ mandat li jawtorizza l-estenzjoni ta' detenzjoni bħal din għal 48 hours oħra, dejjem għax hekk ikun immerita lill-każ?

ONOR.

JOE FENECH: Is- suġġeriment ta' l-Onor.

Interpellant hu diġa' suġġett ta' studju li qed isir mill- awtoritajiet kompetenti.

Pulizija,Arrest ta' persuni diġa' meħlusa schs,Pulizija,Arrest ta' persuni diġa' meħlusa fenj,Pulizija,Arrest ta' persuni diġa' meħlusa ARREST TA' PERSUNI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMIstaqsa lill-Ministru tal- Ġustizzja: Jidhirlu l-Ministru illi stante li persuna tkun meħlusa mid-detenzjoni mingħajr akkuża, m'għandux jiġi arrestat mill-ġdid fil-ġejjieni fuq l- istess reat sakemm ma jirriżultax evidenza ġdida li tkun saret magħrufa wara r- release ta' l-istess persuna?

ONOR.

JOE FENECH: Peress li din hija domanda li tirrigwardja l-Pulizija, din l- interpellanza għandha tiġi magħmula lill-Ministru konċernat.

Pulizija,Użu tal-forza schs,Pulizija,Użu tal-forza fenj,Pulizija,Użu tal-forza PULIZIJA - UŻU TAL-FORZA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Tenut in konsiderazzjoni artiklu 355 tal-Kodici Kriminali li jgħid li "l- ufficjal tal-pulizija m'għandux juża ħruxija, irbit jew tgħakkis ieħor ħlief jekk ma jkunx jista' bl-ebda mod igħaddi mingħajrhom sabiex iżomm fiż- żgur l-arrestat, jew jekk jkun meħtieġ minħabba l- imġieba ħażina tal- arrestat" jidhirlu l-Ministru li wasal iż-żmien li fil-liġi tagħna jkollna kriterji cari li jindikaw b'mod preciż l-ammont ta' forza ġustifikata f'cirkostanzi varji?

ONOR.

JOE FENECH: Il-liġi tistabilixxi bħala kriterju fil-każijiet il- ħtieġa għal użu tal-forza eċċ. Din il-ħtieġa tinbidel minn każ għal każ u hu ferm difficli li wieħed jagħmel regoli fissi għal dan l-iskop, u l-aħjar sistema hi li l- kwestjoni tiġi eżaminata minn każ għal ieħor.

Qrati,Dritt penali schs,Qrati,Dritt penali fenj,Qrati,Dritt penali QRATI - DRITT PENALI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Meta se jiġi ntrodott fid-Dritt Penali tagħna d-dritt li persuna suspettata mill-Pulizija Eżekuttiva, detenuta mill- istess pulizija, li jkollha d- dritt li tinnotifika persuna li tagħżel hi, bħalma hi membru tal-familja dwar din id- detenzjoni u/jew detenzjoni u dan konformament ma' artiklu 8 tal-European Convention of Human Rights?

ONOR.

JOE FENECH: L-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni Ewropea, magħmula parti mil-liġi ta' Malta permezz ta' l- Att XIV ta' l-1987, ma jitkellimx fuq dak imsemmi fl-interpellanza ta' l- Onor. Membru.

Allied Newspaper Ltd,Hsejjes ta' makni schs,Allied Newspaper Ltd,Hsejjes ta' makni gall,Allied Newspaper Ltd,Hsejjes ta' makni ALLIED NEWSPAPER LTD - ĦSEJJES TA' MAKNI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: X'passi għandhom jittieħdu biex bil-lejl, waqt li n-nies residenti fl-akkwati ta' Times of Malta ikun reqdin, ma jibqgħux jisimgħu ħsejjes insapportabbli u makni li jiibbumbardjaw lill-lokal waqt li jkunu qed jistampaw il- gazzetta bil-bieb li jagħti għal Melita Street, dejjem miftuħ, u fid-dawl ta' dan, jista' l-Ministru jara li b'rimedju jinfetaħ bieb fuq in- naħa ta' Kastilja fejn m'hemmx residenti?

X'sar minn petizzjoni li kienet saret biex tipprotesta dwar dan mal- Pulizija u ma' l- awtoritajiet kompetenti?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li hemm petizzjoni li dwarha qed issir investigazzjoni mill-Pulizija tad-Distrett tal-Belt.

Furjana,Mera tat-traffiku schs,Furjana,Mera tat-traffiku falm,Furjana,Mera tat-traffiku FURJANA - MERA TAT-TRAFFIKU

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Meta se tiġi rranġata l-mera li kien hemm quddiem il-ġnien Arġotti fil- Furjana li tkissret żmien ilu peress li din tgħin biex jiġu evitati ncidenti?

ONOR.

MICHAEL FALZON: It- talba ta' l-Onor.

Membru ġiet innotata.

Il-mera se titwaħħal hekk kif xogħol ieħor aktar urġenti jitlesta.

Rahal Gdid,Toroq cilj,Rahal Gdid,Toroq falm,Rahal Gdid,Toroq RAĦAL ĠDID - TOROQ

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Kemm-il metru kwadru ta' tarmac ingħataw separatament f'Raħal Ġdid, Ħal Tarxien, Marsa, Santa Lucija, Ħal Luqa u Ħal Qormi mill-1987 'l hawn, sena b'sena?

ONOR.

MICHAEL FALZON: L- informazzjoni mitluba hija kif tidher hawn taħt:-

Lista li turi t-tarmac li ngħata bejn l-1987 - 1992

Paola 1987 Xejn

1988 Xejn

1989 2520 sq. m.

1990 Xejn

1991 Xejn

1992 Xejn

Tarxien 1987 - 1992 Xejn

Marsa 1987 Xejn

1988 840 sq. m.

1989 70855.52 sq. m.

1990 12871.70 sq. m.

1991 1098.55 sq. m.

1992 Xejn

Sta.

Lucija 1987 Xejn

1988 Xejn

1989 7320 sq. m.

1990 Xejn

1991 Xejn

1992 Xejn

Luqa 1987 2700 sq. m.

1988 2621 sq. m.

1989 11477.

2 sq. m.

1990 Xejn

1991 Xejn

1992 25726.85 sq. m.

Qormi 1987 Xejn

1988 20997.

5 sq. m.

1989 Xejn

1990 36638.18 sq. m.

1991 Xejn

1992 83571 sq. m.

Rahal Gdid,Linja tal-bini cilj,Rahal Gdid,Linja tal-bini falm,Rahal Gdid,Linja tal-bini RAĦAL ĠDID - LINJA TAL-BINI

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jara li l- bini li tiela' ġdid minflok dak li twaqqa' fi Triq l- Arkata kantuniera ma Triq it- Tramuntana f'Raħal Ġdid, jinbena f'linja waħda mal- kumplament ta' Triq l-Arkata f'Raħal Ġdid u ċioe' madwar 2 piedi 'l ġewwa minn dak li attwalment jidher li qed jinbena bħalissa?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Ix- xogħol li sar s'issa hu kollu taħt il-livell tat-triq.

Se ssir attenzjoni biex il- kumplament tax-xogħol tal-bini jieqaf sakemm is-Surveyor jivverifika jekk il-linja għandhiex tkun bħal dik tal- bini li twaqqa' jew le.

Qrati,Persuni interdetti cilj,Qrati,Persuni interdetti fenj,Qrati,Persuni interdetti QRATI - NIES INTERDETTI

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l- Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' nies li ġew interdetti/inkapacitati mill- Qrati Maltin milli jagħmlu atti ċivili mill-1981 sal-lum?

ONOR.

JOE FENECH: L- informazzjoni mitluba qed tingħata hawn taħt:-

|1981 |Irġiel |Nisa |Total | | | | | | |Interdetti | 7 | 12 |19 | | | | | | |Inabilitati |1 |0 |1 | | | | |---- | |Total | | | 20 | | | | |---- | | | | | | |1982 |Irġiel |Nisa |Total | | | | | | |Interdetti |10 |6 |16 | | | | | | |Inabilitati |2 |2 | 4 | | | | | ---- | |Total | | |20 | | | | | ---- | | | | | | |1983 | | | | | | | | | |Interdetti | 12 | 8 | 20 | | | | | | |Inabilitati | 0 | 0 |0 | | | | | ---- | |Total | | | 20 | | | | | ---- | | | | | | |1984 | | | | | | | | | |Interdetti | 8 |12 | 20 | | | | | | |Inabilitati |0 | 0 |0 | | | | |---- | |Total | | |20 | | | | |---- | | | | | | |1985 | | | | | | | | | |Interdetti |10 | 14 | 24 | | | | | | |Inabilitati |0 |0 |0 | | | | | ---- | |Total | | | 24 | | | | | ---- | | | | | | |1986 | | | | | | | | | |Interdetti |10 | 16 |26 | | | | | | |Inabilita' | 0 |1 | 1 | | | | |---- | |Total | | |27 | | | | |---- | | | | | | |1987 | | | | | | | | | |Interdetti |11 | 14 |25 | | | | | | |Inabilita' | 0 |0 | 0 | | |---- | | | |Total |25 | | | | |---- | | | |1988 | Irġiel|Nisa |Total | | | | | | |Interdetti | 9 |9 | 18 | | | | | | |Inabilita' | 0 |0 |0 | | | | | ---- | |Total | | | 18 | | | | | ---- | | | | | | |1989 | | | | | | | | | |Interdetti |11 | 5 |16 | | | | | | |Inabilita' | 0 | 2 | 2 | | | | | ---- | |Total | | | 18 | | | | | ---- | | | | | | |1990 | | | | | | | | | |Interdetti |10 | 9 | 19 | | | | | | |Inabilita' | 0 | 2 |2 | | |---- | | | |Total |21 | | | | |---- | | | | | | | | |1991 | | | | | | | | | |Interdetti | 8 |9 | 17 | | | | | | |Inabilita' | 0 |1 |1 | | | | | ---- | |Total | | | 18 | | | | | ---- | | | | | | |1992 up to | | | | |28/10/92 | | | | | | | | | |Interdetti | 2 |9 | 11 | | | | | | |Inabilita' | 2 |0 |2 | | | | | | | | | | | | | 113 |131 |244 | | | | | | | | Irġiel|Nisa | | | | | | | |Interdetti |231 | 108 |123 | | | | | | |'Inabilita | 13 | 5 |8 | | | | | | |total |244 | 113 |131 |

Registru Pubbliku,Persuni interdetti/inkapacitati cilj,Registru Pubbliku,Persuni interdetti/inkapacitati fenj,Registru Pubbliku,Persuni interdetti/inkapacitati REĠISTRU PUBBLIKU - PERSUNI INTERDETTI/INKAPACITATI

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l- Ministru jgħid jekk hux possibbli jew le li tidħol sistema fejn tiġi rreġistrata nota fir-Reġistru Pubbliku ta' Malta jew Għawdex skond il-kas meta persuna tiġi legalment interdetta jew inkapacitata milli tagħmel atti civili mill- Qrati Maltin, minflok semplicement ittra/cirkolari li tintbagħat fotokopja tagħha lin-Nutara ta' Malta u Għawdex?

Jaħseb il- Ministru li b'tali sistema n-nutara aktar tinġibed l-attenzjoni tagħhom għal din il-mobilita' legali peress li din in-nota toħroġ sussegwentement fir-ricerki li joħorġu mir-Reġistru Pubbliku?

ONOR.

JOE FENECH: Is- suġġeriment ta' l-Onor.

Interpellant huwa possibbli, iżda ma jservi b'ebda mod biex iħaffef jew ikun iżjed ta' beneficcju għax-xogħol notarili mis-sistema preżenti.

Barra minn hekk, is- suġġeriment ta' l-Onor.

Interpellant ma jservi għall- ebda beneficcju jew interess għall-terzi ħlief biex jissodisfa il-kurżita tal- pubbliku għad-detriment tal- familjari ta' l-interdett għaliex ultimament l-unika persuna interessata f'dan il- kas hija l-istess nutar, peress li persuna interdetta meta tagħmel att civili trid bilfors tirrikorri għandu.

Oltre dan, ix-xogħol ta' nutar se jiżdied bla bżonn minħabba li jkollu jagħmel ricerki oħra fuq l- interdizzjonijiet.

Is- sistema preżenti hija aktar effikaci u responsabbli peress li n-nutar jiġi informat direttament, mingħajr ma jkun hemm il- periklu li nota ma tiġix reġistrata.

Dip ta' l-Edukazzjoni,Education Assistant cilj,Dip ta' l-Edukazzjoni,Education Assistant fene,Dip ta' l-Edukazzjoni,Education Assistant DIPARTIMENT TA' L-EDUKAZZJONI - EDUCATION ASSISTANT

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Prim Ministru: B'referenza għat- tweġiba mogħtija lili għall-mistoqsija parlamentari numru 4552, jista' l- Prim Ministru jwieġeb it- tielet parti ta' l-istess domanda tiegħi cioe' jekk is- Sur Tony Formosa ġiex mogħti l- post ta' Sports Officer II mill- Kummissarju ta' l- Inġustizzji b'effett retroattiv, peress illi kif wieġeb il-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Riżorsi Umani l- istess individwu rrifjuta n- nomina ta' Education Assistant fl-Edukazzjoni Fiżika (Malta) bil-għan li jinħatar Sports Officer mal-Ministeru taż- Żgħażagħ u Kultura?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab informat li l- Kummissjoni għall- Investigazzjoni ta' Inġustizzji sabet li l-ilment li kien għamel is-Sur Tony Formosa kien ġustifikat u rrakkomandat li huwa għandu jingħata l- kariga ta' Sports Officer II b'effett mill-1 ta' Ottubru 1987.

Is-Sur Tony Formosa ħa din il-ħatra wara rakkomandazzjoni tal- Kummissjoni dwar is- Servizz Pubbliku.

Dip tax-Xoghlijiet Pubblici,Tabelli cilj,Dip tax-Xoghlijiet Pubblici,Tabelli falm,Dip tax-Xoghlijiet Pubblici,Tabelli XOGĦLIJIET PUBBLICI - TWAĦĦIL TA' TABELLI

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: X'inhi r- raġuni li d- Dipartiment tax-Xogħlijiet ma jwaħħalx tabelli f'postijiet fejn ikunu qed isiru xi proġetti, li apparti li jiskuża ruħhu għall- inkonvenjenza kkawżata lill-pubbliku jgħid sakemm hu maħsub jew id-data li fiha mistenni li jispiċċaw tali xogħlijiet?

Jaf il-Ministru li din il- proċedura hija addattata minn Pajjiżi Ewropej li l-Gvern tant jixtieq li jidentifika lill- pajjiżna magħhom?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Is- suġġeriment ta' l-Onor.

Interpellant ġie nnotat.

Mgarr,Spiera ta' l-Ilma bare,Mgarr,Spiera,ta' l-Ilma falm,Mgarr,Spiera ta' l-Ilma MGARR - SPIERA TA' L-ILMA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: L- ispiera li hemm 'l isfel minn Triq il-Kbira fl- Imġarr, Malta, jistgħu jieħdu ilma minnha dawk il-bdiewa kollha li għandhom bżonn?

Għaliex hemm min għamilha tiegħu u ma jħallix oħrajn jieħdu ilma minnha?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tweġiba tingħata f'seduta oħra.

Manikata,Manutenzjoni bare,Manikata,Manutenzjoni falm,Manikata,Manutenzjoni MANIKATA - MANUTENZJONI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: X'passi lest jieħu l-Ministru u meta biex jirranġa dawn in-nuqqasijiet fil- Manikata:

1) Biex titneħħa r-riħa qawwija ta' drenaġġ li qed tnitten l-inħawi tal- Knisja?

2) Biex titnaddaf il-miżbla tax-Xagħra l-Ħamra fejn tbattlu trakkijiet minn dawk li jintbagħtu jnaddfu l-bajjiet?

3) Biex jiġu rranġati l-ħofor fit-toroq li tant huma koroħ li tal-karozzi tal-linja qalu li mhux se jmorru l-Manikata iżjed?

4) Li jiġu mdawwla t-toroq mudlama?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li:

1) Ir-riħa tad-drenaġġ kienet ikkawżata minn xi manholes miftuħa li issa ġew imsewwija u rranġati.

2) Is-Segretarjat għall- Ambjent qed jiddiskuti l- materja mas- Segretarjat għat- Turiżmu (li taħtu taqa' s- sezzjoni tal-Beach Cleaners).

Sa l-istaġun tas-sajf li jmiss, kull skart li mhux alka waħedha jrid jibda jittieħed fil-miżbla tal-Magħtab.

Sa dak inhar is- suġġett ta' l-alka se jerġa' jitqajjem ma' esperti mill- Ministeru ta' l-Agrikoltura.

Jeħtieġ li tkun ikkonsidrata mill-ġdid il-prattika fejn l- alka tiġi mifruxa fuq il- blat ħalli l-ilma tax-xita jaħsel il-melħ minnha sabiex eventwalment l- istess alka tkun tista' tintuża fil-biedja.

3) Bħalissa qed issir manutenzjoni tat-toroq tal- Manikata.

4) Il-Korporazzjoni Enemalta se tieħu passi meħtieġa.

San Giljan,Triq Birkirkara,Tnehhija ta' wires bare,San Giljan,Triq Birkirkara,Tnehhija ta' wires falm,San Giljan,Triq Birkirkara,Tnehhija ta' wires SAN GILJAN - TRIQ BIRKIRKARA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jikoordina ma' dipartimenti biex il-konfużjoni ta' wires li hemm fi Triq Birkirkara, San Ġiljan speċjalment bejn it- Triqat Arċisqof Romero u t- telgħa tal-kulleġġ l-Antik jitneħħa?

Japprezza l-Ministru li minbarra id-dehra kerha li jagħtu, jistgħu jkunu ta' periklu u ta' inkonvenjenza jekk jinqatgħu?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li l-linji tal- Korporazzjoni Enemalta fil- lokalita' msemmija huma kollha kif għandhom ikunu.

Se ngħaddi l-ilment tiegħek lil min hu responsabbli għal Korporazzjoni Telemalta u għal Cable Television biex isir kontroll simili minn naħa tagħhom.

Sant'Andru,Triq id-Dies,Toroq bare,Sant'Andru,Triq id-Dies,Toroq falm,Sant'Andru,Triq id-Dies,Toroq ST ANDREWS: TRIQ ID-DIES - TOROQ

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jara li Triq id-Dies f'St Andrews u t-toroq ta' madwar jingħataw it-tarmac, kif kien wiegħed il-Ministru xhur ilu?

Jaf il-Ministru li r- residenti ta' dawn it-toroq ilhom ħafna igergru dwar dawn it-toroq?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Diġa' qed jittieħdu passi necessarji.

Hu ppjanat li x-xogħol, dejjem jekk it-temp jippermetti, isir fil-bidu tas-sena d- dieħla.

Mdina,Misrah is-Sur,Bdil ta' l-isem bare,Mdina,Misrah is-Sur ta' l-isem falm,Mdina,Misrah is-Sur ta' l-isem MDINA - BDIL TA' ISEM TA' MISRAĦ IS-SUR

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jirrigwarda lill-Kumitat ta' l- Ismijiet tat-Toroq biex Misraħ is-Sur fl-Imdina tissejjah għal Sir Philip Pullicino, imħallef u avukat ġenerali li kien rispettat ħafna u li kien joqgħod f'dan il-Misraħ?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Għaddejt it-talba ta' l-Onor.

Interpellant lill- Bord ta' l- Ismijiet tat-Toroq.

Rabat,Isem ta' triq ghat-Tabib Agius Ferrante bare,Rabat,Isem ta' triq ghat-Tabib Agius Ferrante Rabat,falm,Isem ta' triq ghat-Tabib Agius Ferrante RABAT - ISEM TA' TRIQ

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jirrigwarda lill-Kumitat ta' l- Ismijiet tat-Toroq biex xi triq ġdida fir-Rabat tissejjaħ għat- Tabib Tommy Agius Ferrante, pedjatra ferm rispettat speċjalment f'dawn l-inħawi?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Għaddejt is-suġġeriment ta' l- Onor. Interpellant lill-Bord ta' l-Ismijiet tat-Toroq.

Bdiewa,Sussidju farn,Bdiewa,Sussidju gatl,Bdiewa,Sussidju Rahhala,Sussidju farn,Rahhala,Sussidju gatl,Rahhala,Sussidju Sajjieda,Sussidju farn,Sajjieda,Sussidju gatl,Sajjieda,Sussidju BDIEWA/RAĦĦALA/SAJJIEDA - SUSSIDJU

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall- Ikel, Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa kalkolat l-ammont finanzjarju għat-talbiet ta' sussidju li għandu pendenti l- Ministeru mingħand il- bdiewa, raħħala, sajjieda u produtturi oħra?

ONOR.

LAWRENCE GATT: L- ammont f'talbiet għal għajnuna finanzjarja li għandu l- Ministeru jaqbeż il-miljun lira.

Bdiewa,Ghaqdiet volontarji,Ghajnuna farnBdiewa,Ghaqdiet volontarji,Ghajnuna gatl,Bdiewa,Ghaqdiet volontarji,Ghajnuna GĦAQDIET VOLONTARJI - GĦAJNUNA LILL-BDIEWA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall- Ikel, Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid fiex tikkonsisti l-għajnuna li jestendi d- Dipartiment tal- Biedja lill-għaqdiet volontarji tal-bdiewa?

Id-dipartiment qiegħed jikkonsidra li jgħin l-għaqda tal-bdiewa żgħażagħ sabiex din tkompli tiżviluppa f'pajjiżna?

ONOR.

LAWRENCE GATT: Ma nistax nghid fiex tikkonsisti l-ghajnuna, ghax qatt ma kien hemm talbiet minn ghaqdiet volontarji tal-bdiewa.

Il-Ministeru lest li jezamina kull talba ghall-ghajnuna minn ghaqdiet volontarji tal-bdiewa.

Nahal farn,Nahal gatl,Nahal MARD TAN-NAĦAL

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall- Ikel, Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid lill- Kamra jekk jirriżultawlux sintomi ta' mard ieħor fost in- naħal?

Jekk fil-fatt f'Malta hawnx il-mard ta' l-American Faulbrood li hija virus u mhux parasita bħal Varroa?

Jekk iva, billi din il-marda teħtieġ li jsir qerda totali tan-naħal x'se tkun id- deciżjoni tiegħu?

Billi huwa stess qal li din il-marda tinsab fl-Awstralja fejn hemm il- marda tal-Coshmir li virus tagħha mhux biss joqtol id-duqqajs imma lin- naħal bl-irqejjen b'kollox, din il-marda tista' tirriżulta fil- futur f'Malta wkoll?

ONOR.

LAWRENCE GATT: Hija haga naturali li minn zmien ghal zmien jidhru sintomi ta' xi marda fuq kull hlejqa.

Dan kien jibqa' ghaliex hemm mard li jidher jew jinheba skond it- temperatura u hemm mard li jidher ghax jittiehed malajr.

Nhar il-Gimgha 30 t'Ottubru waqt li l-Ufficjal inkarigat mis-sezzjoni tan- nahal kien qieghed fuq xoghol konness mal- Varroa, huwa nnota f'migbha privata l-marda maghrufa bhala American Foulbrood.

Ittiehdu samples minnufih u fl-istess waqt ittiehdu passi biex minn din il-migbha ma jintmessx xejn.

Ghal din il- marda, ghal-kuntarju tal- Varroa, l-uniku kontroll huwa l-hruq tal-kaxxi.

Dan fil-fatt sar diga'.

L- American Foulbrood dehret Malta l-ewwel darba fl-1979.

Din il-marda hi kkagunata minn bacteria u mhux virus.

Rigward il-marda tal-Kashmir s'issa ma nstab l-ebda sinjal taghha f'pajjizna.

Kien proprju ghal dan il-ghan li fl- 1989 iddecidejt li ma ssirx importazzjoni ta' nahal minghajr permess, inkluz naturalment mill- Awstralja.

Dipartiment tas-Sajd,Fizzjali farn,Dipartiment tas-Sajd,Fizzjali gatl,Dipartiment tas-Sajd,Fizzjali DIPARTIMENT TAS-SAJD - FIZZJALI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall- Ikel, Agrikoltura u Sajd: Kemm huma l-fizzjali tad-Dipartiment tas-Sajd li jmorru jispezzjonaw il-ħut meta jiġi mportat?

Jista' l-Ministru jgħid min huma dawn l-ufficjali?

ONOR.

LAWRENCE GATT: Fizzjali tad-Dipartiment tas- Sajd ma baqghux imorru jispezzjonaw il-hut meta jigi mpurtat ghax inhass li ma kienx hemm aktar bzonn.

Rabat,Triq il-Fiddien,Dawl farn,Rabat,Triq il-Fiddien,Dawl falm,Rabat,Triq il-Fiddien,Dawl RABAT: TRIQ IL-FIDDIEN - DAWL

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l- Ministru jara li ssir il-bozza fis-sqaq ta' Għajn Klieb, li jinsab fi Triq il-Fiddien, l/o Rabat?

Billi dawn ir-residenti ilhom snin jitolbu għal dan is- servizz, jista' l- Ministru jirrimedja mill-aktar fis possibbli, issa li f'dawn iż- żmenijiet tas-sena jidlam kmieni?

ONOR.

MICHAEL FALZON: It- talba ta' l-Onor.

Membru se tiġi kkonsidrata flimkien ma' talbiet oħra.

Bdiewa,Sussidju farn,Bdiewa,Sussidju gatl,Bdiewa,Sussidju BDIEWA - SUSSIDJU

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall- Ikel, Agrikoltura u Sajd: Billi l-aħħar żviluppi fil- Komunita' Ewropea jindikaw li hemm miżuri sabiex jispiċċa s- sussidju lill-bdiewa żgħar tal- komunita' naturalment x'aktarx minħabba li min dan il-Budget hemm suspetti kbar li se jibbenifikaw numru ta' bdiewa Portuġiżi, Spanjoli u Griegi.

Jista' l- Ministru jispjega lill-Kamra dwar l-iżviluppi fejn saħansitra qed jiġi allegat fil-komuita' li dawn il-bdiewa għandhom teknoloġija tas-sittinijiet u fil-fatt inutili li jingħataw sussidju w fil-fatt qed jiġi rakkomandat li sussidju jmur biss għand dawk il-bdiewa kbar?

ONOR.

LAWRENCE GATT: Barra li jidher li fid-Domanda nghatat stampa mhux korretta ta' l-affarijiet kif inhuma, mhux floku li jinghataw spjegazzjonijiet ghal allegazzjonijiet.

Hu anqas opportun ukoll li jigu spjegati lill-Kamra policies ta' pajjizi jew organizzazzjonijiet barranin, l-aktar meta d- dettalji tal-policies tal-K.E. ghadhom ma thabbrux.

Isla,Twessigh ta' moll mizj,Isla,Twessigh ta' moll falm,Isla,Twessigh ta' moll ISLA - TWESSIGĦ TA' MOLL

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid min qiegħed jissupplixxi l-konkos li qiegħed jintuża għat- twessigħ tal-moll fl-Isla?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Il- konkos li qiegħed jintuża għal moll fl-Isla qiegħed jiġi ordnat mingħand Konkos Ltd.

Flats tal-Gvern mizj,Flats tal-Gvern hyzg,Flats tal-Gvern FLATS TAL-GVERN

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għas-Sigurta' Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm flats tal-Gvern li joħorġu għal kiri jew għal bejgħ separatament, kemm dawk li huma lesti mill-istruttura kif ukoll dawk li se jitlestew fi żmien qarib f'kull lokal ta' Malta u Għawdex?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Nirreferik għall-mistoqsija parlamentari numru 1694 mogħtija f'Seduta Nru. 51 tat- 30 ta' Settembru, 1992.

Sptarijiet,Ambulanzi sans,Sptarijiet,ambulanzi gall,Sptarijiet,Ambulanzi SPTARIJIET - AMBULANZI

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Nirreferi għal-mistoqsija parlamentari numru 4767 u r-risposta mogħtija.

Jista' l-Ministru jinvestiga jekk fil-fatt din il-proċedura nżammitx f'inċident li ġara fiż-Żejtun u li ġie rrapportat fil-21 ta' Settembru, 1992 għal ħabta tat-2.45 p.m.?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li fil-21 ta' Settembru, 1992 fit- 2.55 p.m. dahlet telefonata ghand l- 'Operator' fejn intalbet ambulanza minhabba xi incident li gara fiz-Zejtun.

Din l- istess telefonata giet mill- ewwel riferuta fid-Dipartiment ta' l-Emergenza.

Immedjatament, it-telefonata giet mghoddija lic-Centru tas- Sahha, Paola, minn liema post immedjatament harget l- ambulanza.

L-ambulanza dahlet fid- Dipartiment ta' l-Emergenza ghal xi 3.30 p.m.

Ricasoli,Servizz tat-telephone mizj,Ricasoli,Servizz tat-telephone zamf,Ricasoli,Servizz tat-telephone Kalkara,Servizz tat-telephone mizj,Kalkara,Servizz tat-telephone zamf,Kalkara,Servizz tat-telephone Xghajra,Servizz tat-telephone mizj,Xghajra,Servizz tat-telephone zamf,Xghajra,Servizz tat-telephone RICASOLI - SERVIZZ TAT- TELEPHONE

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l- Ministru jgħid meta se jsir il- minor work li jenħtieġ isir fejn il-fabbriki fir-Ricasoli, Kalkara, Xgħajra biex ikunu jistgħu jingħataw il-linji tat- telephone?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-applikanti ghas-servizz tat- telefon fir- Ricasoli, se jinghataw is-servizz sa l-ahhar ta' din is-sena.

Biex l-applikanti fil-Kalkara u x-Xghajra jinghataw is- servizz tat- telefon hemm bzonn li jsir xoghol sostanzjali u mhux xoghol żghir.

Dan jinkludi trinek u tqeghid ta' cables fit-tul.

Huwa ppjanat li dan ix- xoghol jitlesta ghall-ahhhar ta' l-1993.

Telephones mizj,Telephones zamf,Telephones SETTIJIET TAT-TELEPHONE

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l- Ministru jgħid kemm kien hemm sets tat-telephone fl- istorijiet mill-1 ta' Ottubru, 1992 sal-lum 6 ta' Ottubru, 1992 - ġurnata b'ġurnata?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: In-numru ta' settijiet tat- telefon tat-tip "push button" li kien hemm fl-istorijiet tal- Korporazzjoni Telemalta bejn l- 1 ta' Ottubru u s-6 ta' Ottubru, 1992 huwa kif muri hawn taht :-

1/10 2/10 3/10 4/10 5/10 6/10

Settijiet Grizi 2196 2094 2049 2049 2016 1960

Settijiet Beige 739 739 739 739 739 739

Settijiet Bojod 902 902 902 902 902 902

Minbarra dawn is-settijiet il-Korporazzjoni ghandha stokk iehor ta' telefons tat-tip "Rotary Dial" li jintuzaw sabiex dawk l-abbonati li ghad ghandhom sett ta' dan it-tip u tinqala xi hsara li tirrekjedi li s-sett jinbidel b'sett minn dawn.

Zabbar,Qasam tad-Djar,Manutenzjoni mizj,Zabbar,Qasam tad-Djar,Manutenzjoni falm,Zabbar,Qasam tad-Djar,Manutenzjoni ŻABBAR - QASAM TAD-DJAR - IRRANĠAR FI BLOCK D

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jieħu ħsieb biex jinbidel il-bieb ta' barra ta' Block D, Housing Estate, Żabbar peress li dan il-block, il-bieb eżistenti jikkonsisti f'biċtejn injamiet biss?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Għaddejt it-talba ta' l-Onor.

Interpellant lid- dipartiment konċernat biex jinvestiga u jieħu l-azzjoni meħtieġa.

Birgu,Triq il-Ħabs l-Antik,Xoghol mizj,Birgu,Triq il-Ħabs l-Antik,Xoghol falm,Birgu,Triq il-Ħabs l-Antik,Xoghol BIRGU: TRIQ IL-ĦABS L-ANTIK - XOGĦOL

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid jekk ix-xogħlijiet ta' kostruzzjoni/ triq li qegħda ssir fi Triq il- Ħabs l-Antik, il-Birgu li tagħti għal fuq Sant'Anġlu humiex koperti bil-permessi meħtieġa?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li kull ma sar kien retaining wall temporanju biex iżomm it-triq l-antika (Triq il-Ħabs l-Antik), li ċediet, peress li hemm diżlivell bejn Triq il-Ħabs l-Antik u t-triq il-ġdida li tagħti għal Sant' Angelo.

Scrap Yards sans,Scrap Yards falm,Scrap Yards SCRAP YARDS

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid kemm hawn scrap yards f'Malta u fejn qegħdin?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Ma jirriżultalix li teżisti l- istatistika mitluba mill-Onor.

Interpellant.

Nissuġġerixxi lill-Onor.

Interpellant jitlob din l- informazzjoni mingħand il- Ministru responsabbli għal Pulizija li għandha records dwar scrap yards liċenzjati.

San Gwann,Triq l-Iskola,Permessi tal-bini sans,San Gwann,Triq l-Iskola,Permessi tal-bini falm,San Gwann,Triq l-Iskola,Permessi tal-bini SAN GWANN: TRIQ L-ISKOLA - PERMESSI TAL-BINI

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jirrispondi l-aħħar parti tal-mistoqsija parlamentari numru 5448 jekk il-kamra msemmija fil- mistoqsija parlamentari nbnitx bil-permess meħtieġa?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Passi llegali diġa' ttieħdu.

Power Station,Delimara sans,Power Station,Delimara falm,Power Station,Delimara DELIMARA - POWER STATION

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Nirreferi għall-mistoqsija parlamentari numru 5336 u r- risposta mogħtija.

Jista' l-Ministru jirrispondi t-tieni parti tal-mistoqsija peress li fl- ewwel parti tad-domanda qal li il-kuntrattur isostni li nefaq persentaġġ akbar f'Malta?

Tista' għalhekk tintalab il-lista ta' fejn sar dan ix- xogħol f'Malta?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jidhirli li t-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 5336 hija ċara biżżejjed.

Inżid ngħid li l-kondizzjoni kienet li ċertu ammont ta' nfiq kellu jsir f'Malta u mhux li kellhom ikunu xogħlijiet f'Malta, kif donnu qed jaħseb l-Onor.

Interpellant.

Impjant tal-konkos,Permessi sans,Impjant tal-konkos,Permessi fene,Impjant tal-konkos,Permessi IMPJANT TAL-KONKOS - PERMESSI

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Prim Ministru: Nirreferi għall- mistoqsija parlamentari numru 5371 u r-risposta mogħtija mill-Prim Ministru.

Imbilli f'parti mir-risposta il-Prim Ministru qal:

"Is-servizz ta' l-ilma kien ġie pprovdut mid-Dipartiment ta' l-Ilma fil- 15 ta' Ġunju, 1987 meta l-post ma kienx jintuża bħalma huwa llum".

Dan ifisser li wara li jingħataw is-servizzi ta' dawl jew ilma għall-użu domestiku jista' jsir użu kummercjali minn dawn is-servizzi.

L-aktar meta l-użu jkun għal batching plant bħal din li hi mingħajr permess.

Jekk ir-rispostosta hi fin- negattiv, x'passi beħsiebu jieħu l-Gvern sabiex dawn l- abbużi jieqfu?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Huwa ovvju li min irid ibiddel l-użu tas- servizz ta' l-ilma għandu jinforma b'dan lill- Korporazzjoni qabel ma jsir dan il-bdil.

Il-Korporazzjoni għas-Sevizzi ta' l-Ilma tieħu l-passi kollha meħtieġa f'kull każ li ssir taf bih.

Valletta,Triq San Kristoferu,Asfaltar buhc,Valletta,Triq San Kristoferu,Asfaltar falm,Valletta,Triq San Kristoferu,Asfaltar VALLETTA: TRIQ SAN KRITOFERU - ASFALTAR

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jara li t-trinka li tħaffret fi Triq San Kristoferu, l-parti bejn Triq ir-Repubblika u Triq San Pawl, Valletta tiġi asfaltata sewwa għax barra milli hi ta' periklu, hija ta' għajb għal Belt Kapitali ta' pajjiżna?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Nirreferi l-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għall- mistoqsija parlamentari numru 6103 (Seduta 71).

Inżid ngħid li r-responsabilita' ta' dan ix-xogħol huwa tal-kuntrattur privat li tqabbad minn Bank biex jagħemel it-trinka msemmija.

Awtorita' tad-Djar,Periti buhc,Awtorita' tad-Djar,Periti hyzg,Awtorita' tad-Djar,Periti AWTORITA' TAD-DJAR - PERITI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għas- Sigurta' Soċjali: Kemm hemm periti impjegati full-time ma' l-Awtorita' tad-Djar?

Kemm hemm periti fuq bażi part-time?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Il- Housing Authority għandha perit wieħed fuq bażi part-time.

Dipartiment ta' l-Ilma,Hlas ta' sick leave buhc,Dipartiment ta' l-Ilma,Hlas ta' sick leave falm,Dipartiment ta' l-Ilma,Hlas ta' sick leave DIPARTIMENT TA' L-ILMA - ĦLAS TA' SICK LEAVE

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: X'inhi l-procedura li jrid jwettaq ħaddiem tad- Dipartiment ta' l-Ilma sabiex jitħallas meta jkun weġġa fuq xogħol u għamel perjodu ta' sick leave?

Minn min jitħallas, f'każ li l-perjodu ta' sick leave ikun ta' ġimgħatejn jew aktar?

Hemm xi żmien stipulat li fih irid isir il-ħlas tas-sick leave?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Il- proċedura ta' min ikorri fuq ix-xogħol hi spjegata fl- Estacode Chapter 9.3.

Il-ħaddiem li jkun weġġa' fuq ix-xogħol irid javża lid- dipartiment fi żmien 24 siegħa.

Id-dipartiment irid javża lid- Dipartiment tas-Sigurta' Soċjali bil-formola NI 30 fi żmien għaxart ijiem mid-data ta' l-inċident.

Il-ħaddiem jitħallas mid- dipartiment is-salarju kollu minbarra l-ammont ta' benfiċċju tal-korriment li jitħallas mid- Dipartiment tas-Sigurta' Soċjali.

Il-ħlas isir mid-dipartiment lill-ħaddiem wara li jkun irċieva mid- Dipartiment tas- Sigurta' Soċjali l-ammont dovut lilu bħala benefiċċju għal korriment.

Dip ta' l-Ilma,Zebbug buhc,Dip ta' l-Ilma,Zebbug falm,Dip ta' l-Ilma,Zebbug ŻEBBUĠ: DIPARTIMENT TA' L-ILMA - ĦLAS TA' OVERTIME

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni għaliex l-ħaddiema tad-Dipartiment ta' l- Ilma tad-distrett ta' Ħaż Żebbuġ li għamlu xogħol bl- overtime f'Lulju li għadda sal- lum għadhom ma tħallsux għax- xogħol li wettqu?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tweġiba tingħata f'seduta oħra.

Sptarijiet,Bini ta' sptar gdid Sptarijiet,Bini ta' sptar gdid Sptarijiet,Bini ta' sptar gdid BINI TA' SPTAR ĠDID

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid jekk saritx applikazzjoni formali lill-PAPB għal bini ta' l-isptar il-Ġdid, f'Santa Venera?

Jekk fl-affermattiv, min hu l-perit responsabbli mix- xogħol?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Nassumi li l-Onor.

Interpellant qed jirreferi għall- proposta ta' bini ta' sptar privat - minn Independent British Hospitals PLC - li tħabbret dan l-aħħar.

F'dan il-każ għandi ngħid li l-promoturi ta' dan l-isptar indikaw żewġ siti fejn jistgħu jibnu dan l-isptar.

Bħalissa qed isiru diskussjonijiet preliminari mat-taqsima ta' l- ippjanar u għalkemm is-sit ta' Santa Venera hu wieħed mill- possibilitajiet għad ma hemmx deċiżjoni dwar is-sit.

Fiċ- ċirkostanzi ma saret ebda applikazzjoni formali għall-permess tal-bini ta' dan l- isptar.

Valletta,Pjazza Regina,Fanali cusl,Valletta,Pjazza Regina,Fanali falm,Valletta,Pjazza Regina,Fanali Valletta,Pjazza San Gwann,Fanali cusl,Valletta,Pjazza San Gwann,Fanali falm,Valletta,Pjazza San Gwann,Fanali VALLETTA: PJAZZEZ REĠINA/SAN ĠWANN - IRRANĠAR TA' FANALI

L-ONOR.

LOUIS CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l- Ministru jara li jissewwa l-ħġieġ imkisser tal-fanali li hemm fi Pjazza San Gwann u Pjazza Reġina l- Belt Valletta li ilhom hekk żmien twil?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Il- Korporazzjoni Enemalta se tieħu passi kif jinħtieġ.

Valletta,Triq San Pawl,Ipparkjar ta' vetturi cusl,Valletta,Triq San Pawl,Ipparkjar ta' vetturi gall,Valletta,Triq San Pawl,Ipparkjar ta' vetturi VALLETTA: TRIQ SAN PAWL - IPPARKJAR TA' VETTURI

L-ONOR.

LOUIS CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jara li ma jsirx aktar parking ta' vetturi fi triq San Pawl il-Belt Valletta bejn triq l-Arċisqof u triq San Kristoforu, liema vetturi jipparkajaw fuq il- bankini taż-żewġ naħat u li n- nies bil- miexi jridu jgħaddu minn nofs tat-triq u min din it-triq jgħaddu kwantita' kbira ta' vetturi bi speed sostanzjali u għalhekk jista' jkun hemm xi diżgrazzja?

ONOR.

LOUIS GALEA:Ninforma lill-Onor.

Interpellant li t- talba tiegħu se titressaq quddiem il-Bord għall-Kontroll tat-Traffiku għall- konsiderazzjoni.

Birkirkara,Ta' Paris,Kennies cusl,Birkirkara,Ta' Paris,Kennies falm,Birkirkara,Ta' Paris,Kennies Birkirkara,Triq Sommer,Kennies cusl,Birkirkara,Triq Sommer,Kennies falm,Birkirkara,Triq Sommer,Kennies BIRKIRKARA: TA' PARIS/TRIQ SOMMER - KENNIES

L-ONOR.

LOUIS CUSCHIERI: staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jara li jintbagħat kennies fi Triq Sommer, Ta' Paris, Birkirkara peress li dan ilu ma jmur f'din it-triq żmien twil?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tlabt lid-Dipartiment konċernat jassigura li t-triq tinkines u li jistħarreġ il-problema rilevata.

Skejjel,Tas-Snajja',Bighi cusl,Skejjel,Tas-Snajja',Bighi mifu,Skejjel,Tas-Snajja',Bighi BIGHI - SKOLA TAS-SNAJJA

L-ONOR.

LOUIS CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jara li malajr kemm jista' jkun fl- iskola tas-Snajja', Bighi jasal il-materjal meħtieġ lill- għalliema tal- plastering peress li l-istudenti għadhom ma bdewx jingħataw lezzjonijiet xierqa mill-għalliema konċernati peress li dawn il-lezzjonijiet iridu jingħataw biss b'dan il- materjal?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Nixtieq ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li l- lezzjonijiet tal-Painting and Decorating/ Plastering bdew isiru mill-bidu tas-sena skolastika billi l- istudenti flimkien ma' l- għalliema tal- Painting bdew jissistemaw il-workshop wara li ġew trasferiti mill-iskola tas- Snajja ta' Ħal Qormi, u saru l- lezzjonijiet regolari.

Il-materjal għall-Plastering (ramel u xaħx) ġie provdut lill-iskola fil- bidu tax-xahar iżda l-instructor konċernat kien ma jiflaħx u għaldaqstant il-parti tal-lezzjonijiet fejn jidħol Plastering dam ma beda.

Fl-assenza ta' dan, l-istudenti ħadu lezzjonijiet ta' Painting and Decorating.

Enemalta,Konsulenti barranin manc,Enemalta,Konsulenti barranin falm,Enemalta,Konsulenti barranin ENEMALTA - KONSULENTI BARRANIN

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Apparti l-BEI hemm xi konsulenti oħra barranin jaħdmu u/jew jagħtu s-servizz tagħhom lil Enemalta?

Jekk iva x'inhu t-tip ta' konsulenza li qed jagħtu?

X'inhu il-ħlas tagħhom fis- sena?

Jekk il-remunerazzjoni li jirċievu humiex tax free?

Xi kwalifiki għandhom dawn il-konsulenti?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Apparti l-BEI, l-Enemalta timpjega lil Electricite de France (E.d F.) ta' Franza, bħala konsulenti fuq id-distribuzzjoni ta' l- elettriku b'mod speċjali tas- sistema tal-132KV.

L-EDF hija organizzazzjoni tal-Gvern Franċiż u l-akbar kumpannija li tipproduċi elettriku fl-Ewropa.

Il-valur tal-kuntratt huwa ta' FF 5,365,200 u huma tax free peress li ħafna mix-xogħol isir ġo Franza u mhux f'Malta.

Konsulent ieħor impjegat mill-Enemalta huwa Dr V. Slaboch, li huwa Field Surveyor miċ-Cekoslovakkja.

Huwa gradwat f'dan il-qasam tax-xogħol mill- Universita' ta' Prague.

Il-Korporazzjoni tipprovdilu karozza self drive, appartament, u paga mingħajr taxxa ta' Lm600 fix-xahar.

Dip ta' l-Avjazzjoni Civili,Inginiera micf,Dip ta' l-Avjazzjoni Civili,Inginiera zamf,Dip ta' l-Avjazzjoni Civili,Inginiera AVJAZZJONI ĊIVILI - INĠINIERA

L-ONOR.

FREDDIE MICALLEF staqsa lill-Ministru għat- Trasport u Komunikazzjoni: Kemm kien in-numru ta' inġiniera mad-Dipartiment ta' l- Avjazzjoni Ċivili f'April, 1987?

Kemm hu n-numru ta' dawn il- lum?

Kemm fil-fatt hemm postijiet ta' inġiniera vakanti u f'liema sezzjonijiet tad-dipartiment?

Jista' l-Ministru jgħid x'passi ħa jew qiegħed jieħu d- dipartiment sabiex jassigura li din il-problema ta' nuqqas ta' inġiniera tiġi solvuta?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: In-numru ta' Inġiniera mad- Dipartiment f'April ta' l-1987 kien ta' għaxra waqt li llum dan huwa ta' erbgħa.

Dan kien dovut għal ħafna opportunitajiet ta' xogħol li kien hawn dan l-aħħar snin għall-inġiniera filwaqt li n-numru ta' inġiniera fuq is-suq ma kienx ilaħħaq mad-domanda għalihom.

B'hekk id-Dipartiment ma rnexxielhux jimpjega aktar inġiniera minkejja ħafna tentattivi.

B'kollox id- Dipartiment għandu sitt postijiet vakanti taċ-ċivil, mechanical, electrical u communication engineers.

Sejħiet għall-applikazzjonijiet għal dawn il- postijiet ħarġu sabiex jimtlew dawn il-vakanzi.

Dip ta' l-Avjazzjoni Civili,Safar micf,Dip ta' l-Avjazzjoni Civili,Safar zamf,Dip ta' l-Avjazzjoni Civili,Safar AVJAZZJONI ĊIVILI - SAFAR

L-ONOR.

FREDDIE MICALLEF staqsa lill-Ministru għat- Trasport u Komunikazzjoni: Kemm-il darba siefru uffiċjali mid-Dipartiment ta' l- Avjazzjoni Ċivili b'konnessjoni ta' xogħol jew laqgħat ma' Euro Control?

Xi grad kienu dawn l- uffiċjali u mil-liema sezzjoni tad-dipartiment?

Jista' l-Ministru jgħid minn kienu?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Fil-Eurocontrol saru numru kbir ta' laqghat fid-diversi livelli ta' amministrazzjoni u teknika izda d-Dipartiment ta' l- Avjazzjoni Civili jillimita l- attendenza ta' ufficjali ghal dawk il- laqghat li l-aktar jitqiesu ta' importanza jew fejn hemm l-obbligu ta' attendenza bhala membru ta' l- Eurocontrol.

In-numru totali ta' viziti barra minn Malta b'konnessjoni ma' laqghat/xoghol ta' l- Eurocontrol mill-1989 sal-lum kienu 72.

Il-gradi ta' ufficjali li attendew dawn il- laqghat kienu ta' Direttur ta' l-Avjazzjoni, Deputat Direttur ta' l-Avjazzjoni, Assistent Direttur ta' l-Avjazzjoni, Assistant Head, Senior Air Traffic Control Officer, Administrative Assistant, Head Telecommunication Engineering (Major), Deputy Head Communication Engineering (PO1), Head ATC Training (Capt).

Dawn l- ufficjali jahdmu fl-amministrazzjoni, fil-Kontrol ta' l-ajru, fl- accounts u fl-inginerija elettronika.

Ma jidirlix li hemm ghalfejn noqghod insemmi min jokkupa dawn il-karigi li whud minnhom huma maghrufa.

Dip ta' l-Avjazzjoni Civili,Karozzi micf,Dip ta' l-Avjazzjoni Civili,Karozzi zamf,Dip ta' l-Avjazzjoni Civili,Karozzi AVJAZZJONI ĊIVILI - KAROZZI

L-ONOR.

FREDDIE MICALLEF staqsa lill-Ministru għat- Trasport u Komunikazzjoni: Kemm-il karozza għandu tiegħu id-Dipartiment ta' l- Avjazzjoni Ċivili?

Kemm-il karozza provata ġiet mikrija mill-istess dipartiment mill-1 ta' Jannar, 1991 sa l- aħħar ta' Ottubru, 1992?

Kemm kienet l-ispiża totali għal kiri ta' karozzi matul dan l-istss perjodu?

Dawn il-karozzi ġewx mikrija wara li ntalbu kwotazzjonijiet?

Mil-liema garages ġew mikrija dawn il-karozzi?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Id-Dipartiment ta' l- Avjazzjoni Civili ghandu sebgħa karozzi li qeghdin ghall-uzu ufficjali ta' l-impjegati.

Minhabba li minn zmien ghal zmien id-Dipartiment ikollu viziti minn esperti barranin, tinkera karozza ghall-uzu ta' dawn l-esperti meta it-trasport tad- Dipartiment ma jkunx jista' jaqdi wkoll il-htegijiet ta' dawn l-esperti.

Mill-1 ta' Jannar 1991 sa l- ahhar ta' Ottubru 1992, kien hemm tmien okkazzjonijiet fejn kien hemm il-htiega li tinkera karozza.

L-ispiza ghal dawn il-kirjiet kienet ta' Lm333.50

Il-karozzi inkrew minghand John's garage jew minghand Thrifty Car Rentals (Meli Garage) u l-kiri taghhom huwa konformi mal-proceduri stabbiliti dwar regolamenti finanzjarji.

Ajruport,Inzul ta' ajruplani micf,Ajruport,Inzul ta' ajruplani zamf,Ajruport,Inzul ta' ajruplani AJRUPORT - INŻUL TA' AJRUPLANI

L-ONOR.

FREDDIE MICALLEF staqsa lill-Ministru għat- Trasport u Komunikazzjoni: Kemm kien hemm ajruplani li ma setgħux jinżlu fl-Airport Internazzjonali tagħna matul din is-sena?

Jista' l-Ministru jgħid jekk din is-sitwazzjoni kienitx tkun evitata kienu l-Instrument Landing System u/jew l-approach radar kienu fully operational?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: In-numru ta' ajruplani li ma setghux jinzlu fl-ajruport ta' Malta mill-1 ta' Jannar 1992 sal-lum kien ta' 12.

Fi kwazi l-maggoranza tal- kazi l-inzul ta' l-ajruplani ma sehhx minhabba t-temp hazin u dan ma kienx ikun evitat kieku l-ILS u /jew ir-radar kienu "fully operational".

Ninforma wkoll lill-Onor.

Membru li fl-1990 kien hemm tmien "diversions" u fl-1991 kien hemm sebgħa "diversions" avvolja l-Instrument Landing System u r-radar kienu jahdmu.

Ajruport,Approach Radar micf,Ajruport,Approach Radar zamf,Ajruport,Approach Radar AJRUPORT - APPROACH RADAR

L-ONOR.

FREDDIE MICALLEF staqsa lill-Ministru għat- Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-problemi tekniċi li kien hemm fl-approach radar ta' l- Airport ġewx solvuti?

Jekk iva kemm ilu li reġa' ġie "in service"?

Jista' l-Ministru jgħid jekk it-tiswijiet li saru fuqu matul din is-sena sarux minn ħaddiema Maltin tad-Dipartiment ta' l- Avjazzjoni Ċivili?

Jekk le, minn għamel dawn it- tiswijiet?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Il-problemi ta' l-approach radar gew solvuti u r-radar qieghed jaghti servizz sodisfacenti wara li rega' gie "in service" fis-7 ta' April ta' din is-sena.

It-tiswijiet fuq ir-radar saru minn teknici Maltin tad-Dipartiment ta' l- Avjazzjoni Civili.

Ajruport,Instrument Landing System micf,Ajruport,Instrument Landing System zamf,Ajruport,Instrument Landing System AJURPORT - INSTRUMENT LANDING SYSTEM

L-ONOR.

FREDDIE MICALLEF staqsa lill-Ministru għat- Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm ilu l-Istrument Landing System tar-Runaway 32 li ma baqax fully complaint, ma' l- istandard li teżiġi l- Organizzazzjoni Internazzjonali dwar l-Avjazzjoni Ċivili l- ICAO?

X'kienu r-restrizzjonijiet fl-użu ta' dan l-apparat?

Meta ġie mneħħi għal kollox mill-użu?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-Instrument Landing System (ILS) tar- Runway 32 giet f'sitwazzjoni fejn ma kenitx fully compliant ma' l- ispecifications ta' l-ICAO fl- 20 ta' Marzu ta' l-1990.

Minn din id-data sat-2 ta' Frar 1992 l-ILS kienet tista' tintuza biss b'restrizzjoni li tillimita l-uzu taghha minn ajruplani f'range ta' mhux aktar minn ghaxar mili nawtici.

Fit-2 ta'Frar l-ILS ma baqghetx tajba ghall-uzu l-anqas bir- restrizzjonijiet u kellha tigi rtirata mill-uzu.

Instrument Landing System gdid, kif gie avzat, se jkun qed jahdem sa l- ahhar tas-sena.

Dip tas-Sahha,Spetturi Sanitarji gree,Dip tas-Sahha,Spetturi Sanitarji gall,Dip tas-Sahha,Spetturi Sanitarji DIPLOMA FOR PUBLIC HEALTH INSPECTORS

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'ċaqliq kien hemm fl- ispettorat u min/kemm hemm minnhom li għandhom id-Diploma for Public Health Inspectors mir-Royal Society f'Health?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nikkonferma li d-Dipartiment ha passi biex permezz ta' caqlieq intern u modifikazzjonijiet fid-distretti sahhah l-ufficcju ta' l-Ispetturi tas-Sahha.

F'dan ic-caqliq kienu nvoluti tnax-(12) l-Ispettur tas-Sahha.

Minnhom hemm erbgha (4) li ghandhom id-Diploma for Public Health Inspectors tar- Royal Society of Health u erbgha (4) ohra li ghadhom kemm ikkwalifikaw.

Dip tas-Sahha,Spetturi Sanitarji gree,Dip tas-Sahha,Spetturi Sanitarji gall,Dip tas-Sahha,Spetturi Sanitarji DIPARTIMENT TAS-SAĦĦA - KORS TA' SPETTURI SANITARJI

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid fiex wasal il-proċess tal-call for applications li sar dan l-aħħar għall-kors tal-BSc Food Technology & Hygiene (Health Inspectors)?

Kemm applikaw għalih?

Kemm kien hemm mill- applikanti li huma diġa' Health Inspectors u kemm kien hemm applikanti minn barra d- dipartiment?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-Onor.

Membru mitlub jirreferi l- mistoqsija lill- Ministru ta' l- Edukazzjoni u Rizorsi Umani li taht ir-responsabbilita' ahherija tieghu jaqa' l- Institute of Health Care ta' l- Universita'.

San Gwann,Substation ta' l-Elettriku gree,San Gwann,Substation ta' l-Elettriku falm,San Gwann,Substation ta' l-Elettriku SAN GWANN - SUBSTATION TA' L- ELETTRIKU

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Nixtieq niġbed l- attenzjoni ta' l-Ministru għall-istat li tinsab fiha is- substation ta' l-Elettriku fi Triq Mudest Sapiano, San Gwann fejn ammont kbir ta' skart qiegħed jimblokka l-entratura tas-substation, u hemm periklu kbir li jista' jkun hemm bżonn ta' access għas-substation f'emerġenza speċjalment bil- lejl.

Għalhekk jista' l-Ministru jieħu l-passi neċessarji biex dan il-periklu jitneħħa?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Il- Korporazzjoni Enemalta qegħda tieħu l-passi meħtieġa biex jitneħħa l-iskart mitfugħ irresponsabilment minn persuni mhux magħrufa.

Ta' Xbiex,Triq il-Principessa Elizabetta,Furnar bril,Ta' Xbiex,Triq il-Principessa Elizabetta,Furnar gall,Ta' Xbiex,Triq il-Principessa Elizabetta,Furnar TA' XBIEX: TRIQ IL-PRINĊIPESSA ELIŻABETTA - FURNAR

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid xi tkopri l-liċenzja tal-furnar li hemm f'Princess Elizabeth Street, Ta' Xbiex billi huwa rrapportat li ibiegħ minn ħelu sa mbejjed u minn juices sa sigaretti?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li l-fond 'Galea Confectionery' ta' Triq Princess Melita, Msida (Triq Princess Elizabeth, Ta' Xbiex) hu licenzjat mal-Pulizija ghall-manufattura u bejgh ta' 'confectionery', 'fancy bread, 'mineral water' u 'fruit juice' u sabiex jithaddmu zewg 'mixers', forn u 'moulder'.

Il-Pulizija qed tara li l- kundizzjonijiet tal-licenzja ta' dan il-post jigu mharsa.

Ta' Xbiex,Roundabout bril,Ta' Xbiex,Roundabout falm,Ta' Xbiex,Roundabout TA' XBIEX - ROUNDABOUT

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: B'referenza għar- roundabout il-kbira ta' Ta' Xbiex qrib Block E1 li ftit ilu ġiet maqsuma fi tlieta, jaf il- Ministru li meta tefgħu il- ħamrija flok qasmu it-tarmac dawn qegħdu xi erba' pulzieri ħamrija fuq it-tarmac li kien hemm?

Jaf il-Ministru li flok qalgħu is-siġar biex iħawluhom x'imkien ieħor dawn ġew mqaċċtin bil-bulldozer u li l- erbgħa li nżergħu diġa' qed imutu?

Jista' jsir xi ħaġa biex dawn ir-roundabouts jiġu embellished f'mod xieraq u professjonali?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li d-Dipartiment tad- Distretti jinsab f'konksultazzjoni ma' uffiċjali tad- Dipartiment ta' l-Agrikoltura sabiex tinstab soluzzjoni għall-ilment ta' l-Onor.

Interpellant.

Gzira,MLP Club,Telephone bril,Gzira,MLP Club,Telephone zamf,Gzira,MLP Club,Telephone GŻIRA: MLP CLUB - TELEPHONE

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għat- Trasport u Komunikazzjoni: Billi l-Malta Labour Party Club tal-Gżira, ilhom li ffirmaw il- kuntratt biex jiġi stallat telephone coin box fil-każin, jista' l-Ministru jgħid meta mistenni li jsir dan?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li l-coinbox fil-każin tal- Malta Labour Party, Gżira se titwaħħal fi ftit ġranet oħra.

Santa Lucija,Toroq manc,Santa Lucija,Toroq falm,Santa Lucija,Toroq SANTA LUĊIJA - TOROQ

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jordna li ssir manutenzjoni xierqa tat-toroq kollha ħofor u bankini mħarrbta li hemm f'dawn it-toroq f'Santa Luċija u cioe':- Triq Stefanotis, Triq Kaħwiela, Triq il-Ġibjun u Triq il-Fortizza?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tlabt lid-dipartiment konċernat jara x'jista' jagħmel dwar l-ilment ta' l-Onor.

Interpellant.

Drogi manc,Drogi gall,Drogi DROGI

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Kemm-il każ ta' abbuż ta' drogi nqabad f'Santa Lucija matul is- snin segwenti ta' l-1987, 1988, 1990, 1991, u 1992 (sal-lum)?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li bejn 1987 u s-17 ta' Novembru 1992 gew maqbuda zewg kazi ta' droga f'Santa Lucija.

Santa Lucija,Gnien pubbliku manc,Santa Lucija,Gnien pubbliku falm,Santa Lucija,Gnien pubbliku SANTA LUĊIJA - ĠNIEN PUBBLIKU

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jordna illi jsir tindif u maintenance tal-ġnien żgħir li hemm quddiem il-ħwienet fi Triq Inez Soler Santa Lucija?

Jista' jordna li tiġi rranġata t-triq li qegħda qrib Block XIII, li ricentement nqalgħet biex tiġi rranġata s- sistema ta' drenaġġ u dan f'Neighbourhood 1, Santa Lucija?

ONOR.

Interpellant.

Santa Lucija,Tennis/Basketball courts manc,Santa Lucija,Tennis/Basketball courts frem,Santa Lucija,Tennis/Basketball courts SANTA LUĊIJA - TENNIS/ BASKETBALL COURTS

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għaż- Żgħażagħ u Kultura: Wara li tneħħew t-tennis court u l- basket ball courts biex jinbnew il-flats Binja Faqqanija, Santa Lucija l-Gvern kien wiegħed li se jagħmilhom f'post ieħor, jista' l-Ministru jgħid fejn se jinbnew mill-ġdid dawn il- postijiet ta' rikreazzjoni u ħin ħieles?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Nieħu nota tal-mistoqsija ta' l-Onor.

Interpellant.

Dan il-Ministeru qed jiddiskuti mal-Ministeru ta' l-Ambjent dwar postijiet ġodda għal dawn il- faċilitajiet.

.XSanta Lucija,Toroq manc,Santa Lucija,Toroq falm,Santa Lucija,Toroq SANTA LUĊIJA - TOROQ

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jordna illi:

(1) Issir tiswija u maintenance tal-monument Jum il-Ħelsien, f'Santa Lucija?

(2) Illi t-toroq Freżja Ġilju, Santa Lucija jiġu rranġati sew għax jinsabu mħarrbta?

(3) Illi t-toroq Freżja u Ġilju, Santa Lucija jitnaddfu b'mod regolari?

(4) Illi il-ftuħ li hemm fil-ġenb tal-Binja Faqqanija Santa Lucija jingħata cangatura jew madum u mhux jitħalla biż- żrar?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li l-imsemmija toroq f'Santa Luċija jitnaddfu regolarment.

Rigward l-ilmenti l-oħra msemmija mill-Onor.

Interpellant tlabt lid- dipartiment konċernat biex jara x'jista' jagħmel.

Yun Ho Il,Inkjesta gree,Yun Ho Il,Inkjesta fenj,Yun Ho Il,Inkjesta YUN HO IL - INKJESTA

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru tal- Ġustizzja: Jista' l- Ministru jikkommenta dwar il-legalita' tar-rapport ta' l-esperti nkarigati mid-Dipartiment tas- Saħħa dwar il-mewt ta' Yun Ho Il fl-isptar San Luqa f'Mejju, 1990, b'referenza għal konkluzzjonijet tal-Maġistrat inkwirenti fil-Proċess Verbal fuq l-istess każ u li intbagħat lill-Avukat Ġenerali tar- Repubblika fis-7 ta' Novembru, 1991?

ONOR.

JOE FENECH: Informat mill-Avukat Ġenerali kif ġej:-

Proċess Verbali magħmul minn Maġistrat skond il-liġi jagħmel prova dwar il-fatt li jiġu kkonstatati fih; l-opinjoni ta' l-esperti mqabbda mill- Maġistrat dwar dawk il-fatti ma tagħmilx prova.

Id-Dipartiment tas-Saħħa kellu kull dritt legali li jappunta esperti tiegħu biex jagħtih parir u opinjoni dwar il-każ imsemmi mill-Onor.

Interpellant.

Sta għal minn għandu dritt u obbligu li jieħu xi passi biex jagħmel valutazzjoni ta' l- opinjonijiet differenti ta' l- esperti differenti biex jimxi skond l-opinjoni jew il-parti mill-opinjoni jew opinjonijiet li jidhirlu li jkunu korretti.

Pulizija,Akkuzati calr,Pulizija,Akkuzati gall,Pulizija,Akkuzati PULIZIJA - AKKUŻATI

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Billi din is-sena biss ħarbu minn taħt il-kustodju tal- Pulizija 17-il akkużat, x'akkużati qed jheddu lill- istampa waqt il-qadi ta' dmirijithom, jista' l-Ministru jagħti ordni li mil-lum 'il quddiem kull akkużat li jinġieb b'arrest mill-Pulizija jkun immanetjat?

Jekk l-akkużat mill-Belt kien ġie ippreżentat immanetjat qabel iddaħħal il- Qorti, tant li l-fotografu tan- Nazzjon seta' jeħodlu ritratt tat-tatoo li turi MLP, jista' l-Ministru jgħid għaliex lil dan resquh immanetjat u lill- akkużati l-oħra le?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nigbed l- attenzjoni ta' l-Onor.

Interpellant ghad- direttivi bil-miktub mill-Kummissarju tal-Pulizija, u li kopja taghhom titpogga fuq il-Mejda tal-Kamra waqt il-hin ta' Tqeghid ta' Karti.

Dawn id- direttivi jitkellmu b'mod car dwar l-uzu tal-manetti u ma jaghmlu l-ebda distinzjoni jekk ghandhomx jintuzaw fuq persuni ta' kulur jew twemmin, abjad jew iswed.

Min ma jimxix ma' dawn id-direttivi jkun qed jonqos mid- dmirijiet tieghu u jesponi ruhu ghall-passi kollha konsidrati mir- regolamenti u l- ligi kriminali.

Habs Civili,Amnestija calr,Habs Civili,Amnestija fenj,Habs Civili,Amnestija ĦABS ĊIVILI - AMNESTIJA

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru tal- Ġustizzja: Billi jidher li dan l-aħħar sar żball mill-Uffiċċju ta' l-Avukat Ġenerali tar- Repubblika meta persuna li ħarġet liberata, wara li qatlet mara, reġgħet ġiet arrestata wara li nħelset, għax qiesu l- amnestija li kienu ngħataw, għamilt inkjesta ħalli tara kif isiru dawn l-iżbalji?

Billi fuq il-każ ta' Ali Rezaq meta l-Interpellant stħarreġ jekk sar żball fuq is- sentenza li baqgħalu jservi minħabba l-amnestiji, il- Ministru ċaħad li sar dan l- iżball, din id-darba fil-każ ta' l-akkużat Calleja kif sar żball?

ONOR.

JOE FENECH: Fil-każ li qed insemmi ġara li l- awtoritajiet tal- ħabs ċemplu u qajmu f'nofs ta' lejl lill- Avukat Ġenerali biex jitolbu parir dwar kif kellhom japplikaw diversi amnestiji.

Peress li l-Avukat Ġenerali ma jkollux kopji ta' l-amnestiji d-dar staqsa lill-uffiċjali tal- ħabs biex jaqrawlu l- partijiet rilevanti u dawn bi zvista naqsu li jsemmu parti minn amnestija partikolari li kellha x'taqsam li una volta teħodha in konsiderazzjoni l- priġunier kien ikun skonta is- sentenza.

Iżda billi din ma ssemmietx, il-priġunier ikun għad fadallu żmien x'jiskonta mis-sentenza.

L-għada fil- għodu l-avukat Ġenerali malli daħal l-uffiċċju ċċekja mal- kopji ta' l-amnestiji li japplikaw u rriżulta li skond l-istess, il- priġunier kien diġa' skonta s-sentenza u ċempel immedjatament lill- awtoritajiet tal-ħabs biex jinformahom.

Fiċ-ċirkostanzi ma jidhirx la li sar żball u lanqas m'hemm bżonn xi inkjesta.

Habs Civili,Amnestija calr,Habs Civili,Amnestija fenj,Habs Civili,Amnestija ĦABS CIVILI - AMNESTIJA

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru tal- Ġustizzja: Jista' l- Ministru jiċċarali jekk l-amnestiji li jingħataw lill-ħabsin jingħatawx lil dawk il-ħabsin li jkunu qegħdin il-ħabs?

Jista' l-Ministru jfehemni kif il- Qorti qieset l-amnestiji li ngħataw f'dawn l-aħħar snin biex minnhom gawdiet persuna li fil-fatt m'għamlitx snin biżżejjed il-ħabs biex tkun tista' tgawdi mill-amnestiji?

Jista' l-Ministru jfehmni kif min ma jkunx il-ħabs jgawdi wkoll mill- amnestiji?

ONOR.

JOE FENECH: Fl- amnestija li ngħatat f'Jannar 1987 qabel ma kien hemm il- bidla fil-gvern ġiet mnaqqsa ukoll il-piena li setgħet tingħata anke lil persuni li ma kenux il-ħabs (kemm taħt arrest kif ukoll jiskontaw sentenza) u għalhekk persuni li qabel dik id-data kienu ikkommettew reat, anke jekk kienu għadhom ma bdewx proceduri kontrihom gawdew mill-amnestija.

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru tal- Ġustizzja: Jista' l- Ministru jikkonferma li kien hemm ġlieda kbira bejn l-uffiċċju tal- Avukat Ġenerali tar-Repubblika u żewġ Avukati magħrufa li iddefendew persuna akkużata bi qtil għax qamet kwestjoni bejniethom dwar kif ġew magħduda l- amnestiji biex din il-persuna setgħet toħroġ liberata?

ONOR.

JOE FENECH: Meta staqsejt lill-Avukat Ġenerali dwar din il- mistoqsija irraportali li hu anke wara li staqsa lill-istaff tiegħu ma irriżultalux li kien hemm la ġlieda kbira u lanqas żgħira bejn l-ufficcju tiegħu ma xi avukati magħrufa jew mhux magħrufa.

Fil-fatt ma kien hemm l- ebda komunikazzjoni bejn xi avukati huma min huma u l- ufficcju ta' l- Avukat Ġenerali dwar komputazzjoni ta' sentenzi.

Awtroita' tad-Djar,Impjegati rregolari pora,Awtroita' tad-Djar,Impjegati rregolari hyzg,Awtroita' tad-Djar,Impjegati rregolari IMPJEGATI RREGOLARI

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru għas- Sigurta' Soċjali: Peress li l-Gvern Nazzjonalista kien wiegħed f'Budget Speech illi lil dawk l-impjegati rregolari se jagħmlihom regolari - suppost sa' l-aħħar tas- sena li għaddiet (1991) - x'inhu jżomm lill-Awtorita' tad-Djar milli lill- impjegati irregolari li hemm fuq il-kotba tagħha isiru regolari?

ONOR.

GEORGE HYZLER: L- Awtorita' tad-Djar qegħda fil- proċess li tirregolarizza l- impieg ta' dawn l-impjegati.

Wied il-Ghajn,Triq Sant'Anna,Drenagg pora,Wied il-Ghajn,Triq Sant'Anna,Drenagg falm,Wied il-Ghajn,Triq Sant'Anna,Drenagg WIED IL-GĦAJN: TRIQ SANT'ANNA - DRENAĠĠ

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' d-dipartiment konċernat jirrimedja dwar il- problema li nqalgħet lir- resident tat-triq Sant Anna u ta' madwarha, f'Wied il-Għajn, peress li t- triq intliet b'għadira kbira tad-drenaġġ inixxi?

X'qed jagħmel id-dipartiment biex din il-problema ta' tniġġiż f'Wied il- Għajn, f'ħafna bnadi ma tibqax tiġri?

ONOR.

MICHAEL FALZON: L- ilment imsemmi qiegħed jiġi mistħarreġ biex jinstab minn fejn hu s-sors ta' din it- tnixxija li x'aktarx huwa ilma tal- vit u mhux drenaġġ.

Id-Dipartiment tad-Drenaġġ qiegħed jipprogramma biex fil- futur jinbidlu l-katusi tad- drenaġġ ta' Wied il-Għajn li qegħdin mal-bajja biex it- tniġġiż tal-bajja jitwaqqaf, għax il-katusi eżistenti għandhom ħsarat kbar.

Stabbilimenti ta' l-ikel,Sidien barranin bril,Stabbilimenti ta' l-ikel,Sidien barranin dalj,Stabbilimenti ta' l-ikel,Sidien barranin STABBILIMENTI TA' L-IKEL - SIDIEN BARRANIN

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal- Finanzi: B'referenza għall- mistoqsija parlamentari numru 6047, jekk ma kien hemm l-ebda tibdil fis-settur bankarju dwar il-policy uffiċjali bankarja li tirrigwarda l- ownership by non- Maltese ta' stabbilimenti lokali, inklużi dawk tal- catering, il-Ministru kif jirrikonċilja it-tweġiba mogħtija ma' l-emendi għal din il-policy uffiċjali li ġew iċċirkolati taħt ir-ras non- Maltese ownership - tourist section mill-Mid-Med Bank permezz ta letter to all offices 290/92 datata tlieta ta' Novembru, 1992?

ONOR.

JOHN DALLI: L-Onor.

Leo Brincat mitlub jirrivolġi l-mistoqsija tiegħu lill- Ministru għas-Servizzi Ekonomici.

Zejtun,Qasam tad-Djar,Manutenzjoni pora,Zejtun,Qasam tad-Djar,Manutenzjoni hyzg,Zejtun,Qasam tad-Djar,Manutenzjoni ZEJTUN: QASAM TAD-DJAR - MANUTENZJONI

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru għas- Sigurta' Soċjali: Jista' d- dipartiment koncernat jieħu ħsieb ibajjad minn fuq s'isfel il- blokk tal-flats bl-ittra "D" li hemm fil-Qasam tad-Djar ta' Ganza, fiż- Żejtun peress li ilu mibni (16-il sena u jeħtieġ tibjida sew?

Jista' d-dipartiment jieħu ħsieb l-iżdingar li hemm, il- ħaxix ħażin u l- ġrieden li hemm, bibien imkissrin u bla ilma fil-vit, wara li kien hemm residenti minnhom li nefqu Lm80 biex għaddew il-kanen ta' l- ilma minn barra biex jimtlew it-tankijiet u għadhom bla ilma?

Jaf il-Ministru li hemm minnhom li fil-kcina ma jkollhomx ilma u jridu jmorru fil-kamra tal-banju biex jimlew l-ilma?

Jaf li hemm minnhom li jridu jitilgħu xi 60 tarġa u jkollhom jimlew minn garage?

Jaf li dawn għadhom bla ilma wara li ffirmaw żewġ petitions taħt Gvern Nazzjonalista u s'issa ma sar xejn?

Jista' d-dipartiment jirrimedja billi lmentaw ħafna minnhom miegħi?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Id- dipartiment koncernat huwa d- Dipartiment tal- Bini u Tiswija tad-Djar fi ħdan il-Ministeru għall-Ambjent u għalhekk nissuġġerixxi li din il- mistoqsija tiġi mistoqsija lill-Ministeru ta' l- Ambjent.

Wied il-Ghajn,Provvista ta' elettriku pora,Wied il-Ghajn,Provvista ta' elettriku falm,Wied il-Ghajn,Provvista ta' elettriku WIED IL-GĦAJN - PROVVISTA TA' ELETTRIKU

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Tista' l-Korporazzjoni Enemalta tieħu ħsieb tipprovdi d-dawl elettriku (bozoz) fi Triq ic-Ċrieki, f'Wied il-Għajn, peress li residenti minn din it- triq ilmentaw miegħi dwar dan il- fatt?

Jista' l-Ministru wkoll jagħmel/iżid l-arbli u l-bozoz fi Triq il-Qaliet, f'Wied il- Għajn, peress li anke residenti minn din it-triq ilmentaw miegħi dwar din il-ħtieġa?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tlabt il-Korporazzjoni Enemalta tara x'tista' tagħmel dwar l-ilmenti ta' l-Onor.

Interpellant.

Sptarijiet,San Vincenz de Paule,Hin tal-vizitaturi pora,Sptarijiet,San Vincenz de Paule,Hin tal-vizitaturi gall,Sptarijiet,San Vincenz de Paule,Hin tal-vizitaturi SAN VINCENZ DE PAULE - ĦIN TAL- VIŻITATURI

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' d-dipartiment koncernat iħalli viżitaturi jidħlu Ħas- Serħ kważi x'ħin iridu kif kien isir qabel u mhux kif qed isir illum, bil- ħinijiet fissi, cioe' bejn it-3.30 p.m. u l- 5.30p.m. u bejn is-7.00.pm. u t-8.00 p.m., għall-ġid tal- pazjenti nfushom u ta' dawk il- viżitaturi li jmorru jarawhom u ġieli anke jitimawhom?

Dan peress li kien hemm viżitaturi li lmentaw miegħi li bil- ħinijiet fissi jfisser li saret aktar difficli biex viżitaturi jżuru lill-familjari tagħhom.

ONOR.

LOUIS GALEA: Qatt ma kien li fl-imghoddi l-qraba ta' l-anzjani f'San Vincenz De Paule kienu jidhlu x'hin iridu.

Anzi dak iz-zmien id-dhul kien biss mit-3.00 ta' wara nofsinhar sal-5.30 ta' fil- ghaxija.

Tajjeb li l-Onor.

Membru jkun jaf illi kien il-Gvern prezenti li zied il- hinijiet tad-dhul f'din ir-Residenza.

Iz-zieda fil-hinijiet tad-dhul saret biex jinkoraggixxi lill- qraba halli jkunu jistghu jzuru aktar lill- anzjani.

Il-hinijiet tad-dhul qeghdin hekk:- Mill-10.00 sa l-11.00 ta' filghodu

Mit-3.00 sa l- 5.30 ta' wara nofsinhar

Mis-7.00 sa t- 8.00 ta' filghaxija

Il-qraba jistghu wkoll jibqghu wara l-hin biex ikunu jistghu jitimghu l- anzjani fil- hinijiet tad-dieta.

Skejjel,Privati,Taghlim pora,Skejjel,Privati,Taghlim mifu,Skejjel,Privati,Taghlim SKEJJEL PRIVATI - TAGĦLIM

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Ġenituri li jibagħtu l-uliedhom fi skejjel tal-privat u tal- Knisja lmentaw miegħi li donnu mindu l-Gvern qed joħroġ parti sostanzjali mill-ispiża tagħhom, uħud minnhom naqsu l- isforzi tagħhom fit- tagħlim, tant li ġenituri lmentaw miegħi illi lill-uliedhom qabel kienu jagħtuhom ħafna homework u issa qed jagħtuhom ftit li xejn meta uliedhom waslu biex jagħmlu l- eżami tal-Junior Lyceum?

Jista' l-Ministru jgħid jekk waslulux xi rapporti f'dan ir- rigward?

F'każ affermattiv, x'passi ttieħdu?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Ma daħal l-ebda rapport, għalhekk ma kienx hemm għalfejn jittieħdu passi.

Naraha ħaġa stramba li jonqsu l-isforzi għat-tagħlim minħabba l- allegata raġuni.