MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Uffiċjali u Rivedut) IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 357 Il-Ġimgħa, 2 ta' Diċembru, 1994 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati Malta Prezz Lm1 IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 357

Il-Ġimgħa, 2 ta' Diċembru, 1994

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.

Talba

Seduta Nru. 357

Il-Ġimgħa, 2 ta' Diċembru, 1994

WERREJ

MINUTI 754

KUNSENS GĦAL ATTI 754

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 754

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA 760

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-KOMPETIZZJONI

THE COMPETITION ACT

Kumitat 760

AĠĠORNAMENT 785

MISTOQSIJIET IMWIEĠBA BIL-MIKTUB 790

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 356 li saret fit-2 ta' Diċembru, 199,4 ġew konfermati.

KUNSENS GĦAL ATTI

MR SPEAKER (Onor. Lawrence Gonzi): Ninforma lill-Kamra li l-President ta' Malta għoġbu jagħti l-Kunsens tiegħu għal:

Att Nru XXVIII ta' l-1994 - Att ta' l-1994 dwar l-Affarijiet tal- Konsumatur.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

SKEJJEL SPEĊJALI - SAN MIGUEL

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid fiex wasal ix-xogħol ta' bini ta' pool fl-iskola speċjali ta' San Miguel?

Kemm ilha tinbena?

Kemm intnefqu flus s'issa fuqha?

X'użu se jsir minnha meta tibda tintuża?

Il-faċilitajiet li hemm f'din l-iskola huma adegwati?

L-iskola hija meqjusa nadifa biżżejjed?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS (Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi) (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani): L-ewwelnett wieħed irid japprezza li x-xogħol kollu fil-Kumpless qiegħed isir minn studenti ta' l- Iskola tal-Bini "Ġlormu Cassar".

Ix-xogħol li nbeda madwar tliet snin u nofs ilu qiegħed jiġi ffinanzjat permezz ta' donazzjonijiet u attivitajiet ta' fund raising minn kumitat bl-isem ta' Hydrotherapy Pool Committee, taħt it-tmexxija tas-Sinjura Ġemma Mifsud Bonnici.

F'dawn it-tliet snin u nofs tlesta l-bini kollu u xi attrezzar ta' sala, tliet klassijiet, bini li se jagħlaq il-pool, toilets, showers, kif ukoll aċċess aktar komdu permezz ta' platform u rampi għal-lifter vans li jwasslu l-istudenti f'din l-iskola.

Ta' min isemmi li nqalgħu ħafna diffikultajiet waqt il-qtugħ tal-blat minħabba high tension cables u mains tad-drenaġġ li kienu għaddejjin eżatt fejn kellu jiġi skavat.

Ix-xogħol s'issa sewa madwar Lm9,000.

Iċ-ċifri eżatti jistgħu jingħataw aktar tard peress li min jieħu ħsieb il-kotba bħalissa jinsab bil-leave.

Filwaqt li x-xogħol tal-pool innifsu wasal fi stat avvanzat biex jitlesta, tant li jonqos biss xi madum madwar il-pool, xogħol ta' elettriku u xi twieqi, għad irid jinxtara l-apparat kollu li jħaddem il-pool.

Dan il-pool qiegħed jinbena biex jiġi wżat minn studenti bi bżonnijiet speċjali f'din l-iskola.

Wara l-ħin ta' l-iskola jkun jista' jintuża minn persuni bi bżonnijiet speċjali barra l-iskola.

Filwaqt li nitlob lill-Onor.

Interpellant jispeċifika x'tip ta' faċilitajiet qiegħed jirreferi għalihom fil-mistoqsija tiegħu, jien informat li fl-iskola hemm indafa adegwata.

DJAR - AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA LILL-FAMILJA CAMENZULI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: Wara li l-familja Camenzuli li kienet toqgħod f'88, St. Mary Street, Sliema, spiċċat bis-saqaf tad-dar tagħha sfrondat, fejn ingħatat akkomodazzjoni alternattiva, jista' l- Ministru jgħid ġiex żgurat li l-akkomodazzjoni alternattiva hija deċenti?

Kien hemm ilmenti dwar din l-akkomodazzjoni?

X'sar biex l-akkomodazzjoni tiġi rranġata deċentament?

ONOR.

ĊENSU GALEA (Minsitru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd): Il-familja Camenzuli ġiet allokata temporarjament il-fond Door C Flat 4, Juno Flats, St. Andrews sakemm il-post li kienu joqogħdu fih jigi rranġat.

L-istess familja talbet li din l-allokazzjoni ssir wahda permanenti, kif fil-fatt saret.

Ma jirriżultalix li dan il-fond m'hux deċenti għall-abitazzjoni.

MR SPEAKER: L-Onor.

Noel Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Mr Speaker, nixtieq nagħmel mistoqsija supplimentari lill-Ministru dwar ċirkostanzi diffiċli li nifhem li huwa informat dwarhom fl-Imtarfa.

Hemm diversi familji li qed jilmentaw li għandhom problemi serji fis-soqfa tad-dar tagħhom.

Naturalment din is- sitwazzjoni qiegħda dejjem tiggrava u nixtieq li l-Ministru jinforma lill- Kamra dwar xi prekawzjonijiet qed jieħu biex jipprova jirrimedja għal dawn iċ-ċirkostanzi li qed jolqtu ferm ħażin u jimbarazzaw daqstant lill-familji konċernati.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jekk l-Onor.

Farrugia qed jirreferi għall-każijiet li fil-preżent hemm xi azzjoni legali fuqhom fil-Qorti, nippreferi ma nirrispondix.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Mr Speaker, jien nimmaġina li l-Ministru huwa informat daqsi u forsi anke iktar minħabba r-responsabilita' li għandu, pero' nista' ngħidlu li għalkemm hemm residenti li għandhom il-każ tagħhom il-Qorti, hemm oħrajn li ma ressqux il-każ il-Qorti.

Jekk il-Ministru m'huwiex f'pożizzjoni li jwieġeb għal dawn in-nies li fetħu kawża l-Qorti, għallinqas għandu jwieġeb għal dawk l-oħrajn li għalkemm qegħdin fl-istess ċirkostanzi, ma jaffordjawx iressqu l-kawża tagħhom il-Qorti.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien se nagħmel referenza għal dak in-numru ta' appartamenti li l-każ tagħhom m'huwiex quddiem il-Qorti.

Fuq din is- sitwazzjoni tkellimna diversi drabi f'din il-Kamra u, kif jaf l-Onor.

Farrugia, kellna grupp ta' persuni li fl-1985 jew fl-1986 xtraw appartament mingħand l-Awtorita' tad-Djar bil-kondizzjoni li jieħdu dan il-post tale quale.

Effettivament dawk in-nies ħadu l-post tale quale u, diżgrazzjatament għalihom, iktar tard irriżulta li dawk il-postijiet kellhom ammont kbir ta' problemi fis-soqfa.

Bil-ftehim li sar dak iż-żmien taħt Amministrazzjoni Soċjalista, intrabtu li jieħdu l-post kif inhu, bil- konsegwenza li llum qed ikollhom jiffaċċjaw diversi problemi strutturali, minkejja l-ispejjeż li kienu saru mill-Gvern.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jien napprezza l-ispjegazzjoni li qed jagħti l- Ministru, imma wieħed jifhem li s-sitwazzjoni xorta għadha gravi.

Għaldaqstant nixtieq li bħalma l-Ministru aktar kmieni fis-seduta Nru. 356 għamel korrezzjoni ta' domanda li għamilt jien, fejn qal li l-Awtorita' tad- Djar biddlet il-policy tagħha fir-rigward ta' ċerti nuqqasijiet li b'xi mod jew ieħor kienu jeżistu fi żmien il-Leġislatura Laburista ...

Per eżempju, fejn dak iż-żmien ma kienx permess li ċittadini jiftħu premises jew business premises f'bini li jkun allokat lilhom mill-Awtorita', illum għal raġunijiet forsi maturi u moderni, l-Awtorita' ħasset li għandha tirrikonoxxi ċ-ċirkostanzi li forsi qed jersqu quddiemha mingħand iċ- ċittadini u tippermetti li jsiru premises ta' dan it-tip.

Meta qed jeżisti dan il-periklu, il-Ministru ma jħossx li jkun matur li jgħid jekk x'imkien kienx hemm miżinterpretazzjoni f'dawk il-kuntratti jew li kien konfermat li l-bini kien ħażin?

Il-Ministru ma jħossx li dan ikun ta' benefiċċju għall- istess ċittadini u għall-istess effiċjenza ta' l-Awtorita' biex tagħraf tifhem u tirrimedja għaċ-ċirkostanzi hekk diffiċli li qed jiffaċċjaw dawn il-familjari?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Speaker, jien tkellimt u ssimipatizzajt diversi drabi ma' dawn in-nies li qed jgħixu f'din is-sitwazzjoni.

Jien nifhem il- problema, id-diżappunt u l-frustrazzjoni ta' familja li tkun nefqet il-flus biex xtrat appartament mingħand l-Awtorita' tad-Djar u mbagħad issib ħsarat strutturali bħal dawn, imma fl-istess ħin l-Onor.

Farrugia u r-residenti ta' dan il-post iridu jifhmu li diżgrazzjatament dawn m'humiex l-uniċi nies li nqabdu f'din in-nassa.

Hemm oħrajn li sabu ruħhom f'dawk iċ-ċirkostanzi u kieku hemm biss sitt soqfa l-Awtorita' forsi kienet tagħmel kapriċċ u tonfoq il-flus - eluf ta' liri u mhux mijiet - ħalli dawn il-ħsarat jiġu rranġati.

Madankollu hemm ħafna familji oħrajn li ħadu l-post bl-istess kondizzjonijiet u llum għandhom is-saqaf tagħhom fi stat ħażin.

Jekk kemm- il darba l-Awtorita' tidħol responsabbli għall-ħlasijiet li suppost saru minn dawk in-nies stess, ikun faċli li nispiċċaw niżborżjaw flus li suppost m'għandhomx jiġu żborżjati mill-Kaxxa ta' Malta għal individwi partikolari, bħal f'dan il-każ.

MR SPEAKER: L-Onor.

Noel Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Qed nifhem sew li l-Ministru qed jgħid li m'hix responsabilita' tiegħu jekk allaħares qatt tiġri xi traġedja fiċ- ċirkostanzi preżenti ta' dawn il-familji?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Speaker, allaħares il-Ministru responsabbli mill- Housing ikun responsabbli għal kull saqaf tal-privat li jkun perikoluż u li jista' jiġrilu l-ħsara għax kieku l-Onor.

Farrugia u l-Membri kollha ta' din il-Kamra jistgħu jibqgħu ċerti li ma jkun hawn ħadd li jkun lest li jaċċetta l-inkarigu ta' Ministru responsabbli għall-housing.

SKEJJEL - NIES RESPONSABBLI GĦAT-TINDIF

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid f'liema skejjel ta' Malta u Għawdex hemm nuqqas ta' staff adegwat għat- tindif?

X'se jagħmlu dawk l-iskejjel li qed ibatu minn nuqqas ta' staff adegwat?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani): Bħalissa qed isir eżerċizzju biex jiġi stabbilit x'inhi s- sitwazzjoni attwali fl-iskejjel kollha f'dak li għandu x'jaqsam ma' nies responsabbli għat-tindif.

Aktar 'il quddiem jittieħdu l-passi li jirriżulta li jkun hemm bżonn f'dan ir-rigward.

MAGĦTAB: SQAQ IL-ĠEBEL - ARTIJIET

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru għall-Ambjent: L-artijiet li jmissu jew li huma fil-viċinanza mmedjata ta' "Stables", Sqaq il-Ġebel, fil-Magħtab, jistgħu jinbnew?

Hemm applikazzjonijiet biex isir bini fuq dawk l-artijiet?

Għal-liema tip ta' bini hemm applikazzjoniet?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH (Ministru għall-Ambjent): Nitlob lill- Onor. Interpellant biex jimmarka fuq site plan l-art li qiegħed jirreferi għaliha biex il-mistoqsijiet tiegħu jkunu jistgħu jitwieġbu b'mod preċiż.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Gatt.

ONOR.

GEORGE GATT: Jien nixtieq li inti tkun raġel biżżejjed u jekk hemm applikazzjoni tpoġġiha fuq il-Mejda tal-Kamra ħalli nara meta saret l- applikazzjoni u jekk hemm permess, meta ħareġ.

Jien irrid nara jekk l- applikazzjonijiet humiex qed jiġu trattati kif suppost.

Jekk trid ngħidlek fejn, nista' ngħidlek issa.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Bir-rispett kollu lejn l-Onor.

Gatt, peress li l-mistoqsija m'għamilhiex hu, ma nafx ...

(Interruzzjonijiet) Issa jekk inti għandek site plan tal-post u trid timmarkalna l-post, aħna nkunu nistgħu ngħadduha lill-uffiċjali ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar biex iwieġbu.

Qed jgħidli biex inqiegħed l-applikazzjonijiet fuq il-Mejda tal- Kamra.

(Interruzzjonijiet) Jien ma nafx għaliex qed tirreferi għalija personali, pero' bil-qalb kollha nista' nqiegħed dan li qed titlobni fuq il- Mejda tal-Kamra.

Dan huwa proċess pubbliku u meta trid tista' tmur u tivverifika.

Wieħed jista' jara l-applikazzjonijiet kollha u l-permessi li joħorġu.

(Interruzzjonijiet) Qed ngħidlek li tista' tmur - jista' jmur kulħadd - u tara l-proċess kollu, għax dan huwa proċess miftuħ beraħ għal kull min irid jarah.

PULIZIJA - GĦASES TAL-PULIZIJA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarest Bartolo) staqsa lill- Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid liema huma l-għases tal-Pulizija li huwa ppjanat li jsir xogħol ta' manutenzjoni fuqhom fis-sena finanzjarja li jmiss?

Jista' l-Ministru jara li l-għassa tal-Ħamrun li tinsab fi stat primittiv tiġi rranġata biex tingħata xejra aħjar?

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali): Il- proċess ta' manutenzjoni ta' l-għases tal-pulizija huwa programm kontinwu li jgħaddi minn għassa għal oħra, skond il-prijorita' u skond il-flus ivvotati.

Żgur li għas-sena d-dieħla hemm il-ħsieb li ssir manutenzjoni fuq l- għases ta' Marsaxlokk, San Pawl il-Baħar, il-Mellieħa, Ħal Qormi, Ħaż- Żebbuġ u l-Imsida.

Se titkompla wkoll il-manutenzjoni ta' l-għassa ta' Birkirkara.

Nispera li tinbena wkoll għassa ġdida f'Wied il-Għajn.

Rigward l-għassa tal-Ħamrun, peress li din tinħtieġ ukoll xogħol strutturali, qed nistennew li l-Management Estates Division tal-Ministeru għall-Ambjent biex jibda x-xogħol.

Il-pjanti relattivi diġa' ġew approvati.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-maintainance li qed issir fl-għases tal-pulizija li se tiġi tiswa ħafna flus, hijiex se tkun ta' siwi jew le biex dawn l-għases jinfetħu kollha?

Jekk se tagħmel dan il-programm kollu, ma jidhirlekx li l-għases għandhom ikunu miftuħa?

ONOR.

LOUIS GALEA: Le, mhux neċessarjament; waħda ma ssegwix mill-oħra.

Hemm postijiet li jservu bħala għassa tal-pulizija u hemm numru minnhom li jinqdew bihom ukoll il-kunsilli lokali.

Fil-każijiet fejn il-kunsill lokali jkollu faċilita' ta' l-għassa wkoll, inkluż dawk l-għases li ma jinfetħux regolarment, xorta waħda jrid isir refurbishment u maintenance suret in-nies.

Il-problema l-oħra dwar jekk għassa tinfetaħx jew le, hija materja li wieħed irid iħares lejha fi kwadru ħafna usa' milli aħna mdorrijin inħarsu fil-kontest ta' l-għases.

Sa ċertu żmien ilu, jien ukoll kon tal-fehma li l-fatt li għassa tinfetaħ kontinwament jista' jkollu impatt fuq il- kwestjoni tal-kriminalita'.

Illum, li kelli l-opportunita' li nidħol f'ċertu dettal u f'ċerta profondita' f'din il-kwesjtoni, ġejt konvint li waqt li hemm raġunijiet għaliex għandek tiftaħ għassa kontinwament, ngħidu aħna għas-servizz taċ-ċittadin speċjalment fl-għoti ta' informazzjoni - xi ħaġa li tista' tiġi assunta wkoll mill-kunsill lokali - l-impatt tal-ftuħ ta' l-għassa m'għandux relazzjoni mal-kwestjoni ta' kriminalita'.

Wieħed irid iżomm quddiem għajnejh li 30 sena ilu kellna lokalitajiet pjuttost ċkejkna, imma llum il-boundaries tad-diversi lokalitajiet f'pajjiżna nbidlu sostanzjalment.

Kulħadd japprezza li f'dawn l-aħħar 30 sena kien hemm qabża sostanzjali fid-distanza bejn l-għassa - li normalment tkun fl-area ċentrali tal-lokalita' - u l-periferiji.

Illum qed inħarsu lejn metodi oħra ta' kif wieħed jipprovdi ċerta sorveljanza, bħall-mobile squad tal- pulizija, forom ta' intelligence, skwadri speċjali u affarijiet oħra bħal dawn.

Jiġifieri fil-Korp ta' Pulizija hemm rethinking dwar ir-rwol ta' l- għases fid-diversi lokalitajiet, speċjalment issa li qed joperaw ukoll il- kunsilli lokali.

ONOR.

JOE MIZZI: Jien ma nikkontestax dan li qed jgħid, għax il-Ministru jaf iktar minni.

Pero' nixtieq inkun naf għaliex meta jkun hemm talba biex xi għassa tibda tinfetaħ regolarment - nista' nsemmi lokalitajiet żgħar fit- Tieni Distrett, fejn noqgħod jien - min hu responsabbli jgħidilhom li dik trid tibda tinfetaħ 24 siegħa kuljum u mbagħad ma tinżammx il-kelma?

Jien, nerġa' ngħid, mhux qed nikkontesta l-mertu ta' dak li qal il- Ministru, imma mhux sewwa li l-ewwel tingħata din il-garanzija li l-għassa se tibda tinfetaħ, imbagħad dan ma jseħħx.

ONOR.

LOUIS GALEA: Dan li qed ngħid jien għadu fl-istadju ta' diskussjoni bejni u l-Korp fil-kwadru ta' ċerta riorganizzazzjoni li trid issir.

Jiġifieri s'issa din m'hijiex xi policy addottata, imma dawn huma l- ideat li qed niddiskutu u nirriflettu fuqhom.

Veru li skond il-kriterji u l-istruzzjonijiet li jkun hemm fil-Korp tal-Pulizija ċerti għases suppost li jinfetħu regolarment u jibqgħu miftuħin, pero' mill-informazzjoni li għandi jirriżulta li jistgħu jinqalgħu kontinġenzi fejn ikollhom bżonn aktar pulizija - jista' jkun hemm xi kwestjoni l-ħabs, jew inkella l-Qorti - u normalment l-ewwel ma jissejħu huma l-pulizija minn dawn l-għases li m'humiex distrettwali, biex ngħid hekk.

Fil-fatt ix-xogħol tal-Korp tal- Pulizija huwa xogħol li jvarja ħafna, fis-sens li ma tistax iżomm xi pattern riġidu ta' kif jevolvi.

Ġieli jiġri li hemm bżonn jissejħu dawn il- pulizija għal xi xogħol partikolari.

MR SPEAKER: L-Onor.

Sandro Schembri Adami, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Jista' l-Ministru jgħid jekk l-għassa tal- Belt hijiex fost dawk li għandhom jiġu refurbished?

Jekk fin-negattiv, dan jindika li, kif intqal f'okkażjonijiet oħra, aktarx li din l-għassa se titneħħa minn hemmhekk u tmur x'imkien ieħor?

Jiġifieri x'inhi l- pożizzjoni eżatt dwar l-għassa tal-Belt?

Jista' l-Ministru jgħidli jekk hemmx bżonn li din l-għassa tibqa' miftuħa 24 siegħa kuljum, jew inkella inqas?

ONOR.

LOUIS GALEA: M'hemmx dubju li l-għassa tal-Belt, il-belt kapitali ta' pajjiżna, trid tibqa' miftuħa l-ħin kollu.

Kif jaf l-Onor.

Membru, hemm proġett ta' espansjoni fil-Qrati u l-ispazju li llum huwa okkupat mill-għassa tal-Belt, se jiġi allokat lill-Qrati.

Fil-fatt diġa' ġie identifikat post fejn tista' tkun l-għassa tal-Belt u issa qegħdin fi stadju ta' finalizzar ta' disinji u pjanti biex dak il-post jiġi konvertit fl-għassa tal-Belt.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Hawn forsi se noħroġ ftit minn dan is- suġġett, pero' dan li se ngħid xorta jirrigwarda l-għases tal-pulizija.

Il- Gvern għadu jirrikonoxxi li l-għassa m'hijiex il-post fejn sempliċement ikun hemm membri tal-Korp jagħmlu x-xogħol normali tagħhom, imma tista' titqies ukoll bħala uffiċċju distrettwali, biex ngħid hekk, fejn ikun jista' jingħata ċertu servizz liċ-ċittadin?

ONOR.

LOUIS GALEA: Iva, Mr Speaker.

Fil-fatt waħda mill-ewwel diskussjonijiet li kelli meta sirt Ministru responsabbli għal dan il-qasam, kienet f'dan il-kontest u kont poġġejt għall-konsiderazzjoni l-idea li l- għases tagħna jistgħu jservu wkoll bħala ċentru għall-informazzjoni u anke għal ċerta għajnuna, xogħol lu mhux neċessarjament irid isir mill-pulizija nfushom.

Il-grad ta' pulizija jirrikjedi ċertu taħriġ, ċerti kwalifiki u ċerti kwalitajiet, u għalhekk ħassejt li din il-kwalita' ta' persuna tista' tkun moħlija ġewwa għassa fir-rwol li tagħti informazzjoni, ngħidu aħna biex tidderiġi liċ-ċittadin dwar fejn għandu jfittex ċerti servizzi u affarijiet oħra bħal dawn.

Dawn huwa ħwejjeġ li faċilment jistgħu jsiru minn persuni ta' grad inqas minn dak ta' kuntistabbli u b'taħriġ differenti.

Forsi wieħed jista' jappunta speċi ta' wardens għal dan il- għan.

Per eżempju, aħna nafu li parti mix-xogħol tal-pulizija li jkun fl- għassa huwa li jieħu ħsieb it-traffiku ħdejn l-iskejjel waqt li t-tfal ikunu deħlin u ħerġin mill-iskola, jew inkella xogħol ieħor konness mal- kontroll ta' ċertu traffiku fil-lokal.

M'hemmx dubju li għas-sitwazzjoni ta' pajjiżna, il-pulizija anke fis-sens kif mifhum fil-liġijiet tagħna, għandu jitħalla għall-funzjoni tal-prevenzjoni tal-kriminalita', għall- ħarsien tal-liġi u l-ordni, u l-investigazzjoni ta' kriminalita', waqt li s- servizzi l-oħrajn li huma marbuta mal-lokal, għandhom jew isiru responsabilita' tal-kunsill lokali, jew inkella jkun hemm xi grad ieħor fil- Korp tal-Pulizija li jkunu apposta għall-qadi ta' dawk id-doveri.

Dawn huma l-idea li kienu qed jiġu konsidrati.

Sal-lum il-Kummissarju tal-Korp tal- Pulizija mhux qed jaddotta dawn it-tip ta' ideat.

L-ewwelnett irridu naraw kif se jevolvu l-kunsilli lokali, imbagħad nieħdu in konsiderazzjoni l-iżviluppi li jkunu qed isiru.

MR SPEAKER: L-Onor.

Michael Bonnici, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

MICHAEL BONNICI: Mr Speaker, il-Ministru għadu kif qal li l- għassa tal-Belt se tiċċaqlaq minn fejn hi.

Ħafna drabi, il-priġunieri mill- Qorti jittieħdu jew fil-lock-up, jew inkella jmorru proprju taħt il-Qorti jistennew il-karozza biex teħodhom il-ħabs.

Jista' għalhekk il-Ministru jgħidilna jekk hux se jkun hemm faċilitajiet pożittivi jew jekk hux qed jikkonsidra xi ħaġa biex il-priġunieri ma joqogħdux jittieħdu minn post għall-ieħor?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Speaker, irrid ngħid li qed jittieħdu passi biex jinqata' l-itlajjar fil-kuriduri tal-Qorti meta l-priġunieri jiġu msejħa biex jidhru quddiem il-Qorti.

Fil-fatt nittama li fi żmien relattivament qasir ikun hemm arranġamenti biex dan l-itlajjar jinqata' u diġa' saru laqgħat bejn il-Ministru tal-Ġustizzja u l-maġistrati fejn ġiet miftiehma sistema kif dan l-itlajjar jista' jinqata' ħalli l-priġunier jittieħed fil- Qorti fil-ħin li għandu jidher quddiem il-maġistrat fil-ħin eżatt meta tissejjaħ il-kawża.

Naturalment fil-frattemp ma jkunx hemm il-possibilita' ta' kuntatt bejn il-priġunieri, familjari u persuni oħrajn.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri.

ONOR.

LOUIS CUSCHIERI: Mr Speaker, jekk fhimt sew, il-Ministru qed jgħid li fil-futur jista' jkun li jispiċċaw l-uffiċċji mill-għases tal- pulizija.

B'dan qed nifhmu li, per eżempju, il-permessi tal-ħwienet ma jibqgħux jiġu registered u jitħallsu minn hemm?

ONOR.

LOUIS GALEA: Jien inqis li strettament il-proċessar ta' permessi tal-ħwienet, m'għandux ikun xogħol ta' pulizija u fil-fatt diġa' nbeda x- xogħol biex ħafna minn dan ix-xogħol klerikali konness ma' trading licences u proċessar ta' permessi bħal dawn, jgħaddi f'idejn awtoritajiet diġa' kostitwiti jew oħrajn li se jitwaqqfu.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet skada.

Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi.

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: F'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani, inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra:

Lista ta' safriet li għamel ir-Rettur, is-Segretarju u r-Reġistratur ta' l-Universita', bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari numru 23267.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-KOMPETIZZJONI

THE COMPETITION ACT

L-Ordni għall-Kumitat ġie moqri.

FIL-KUMITAT

L-Onor Michael Bonnici, Viċi President tal-Kumitati, jippresjedi.

Ikompli mit-2 ta' Diċembru 1994.

Klawsola 3 - Twaqqif ta' Uffiċċju tal-Kompetizzjoni Ġusta.

(Kont.)

Clause 3 - Establishment of Office for Fair Competition.

(Cont.)

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Chairman, dalgħodu qabel ma aġġornajna l-Onor.

Leo Brincat staqsa jekk dan l-Uffiċċju tal-Kompetizzjoni Ġusta għandux jitwaqqaf bħala awtorita' kompletament maqtugħha mill-Gvern.

Aħna nħossu li għalissa għandna nimxu b'dan il-mod pero' jista' jkun li fil-futur inkunu żviluppajna dan l-Uffiċċju b'mod tali li jkun hemm awtorita' li tkun bħall-awtoritajiet l-oħra għalkemm forsi m'hux kompletament.

F'dan l- istadju naħsbu li jkun ħafna aħjar jekk nimxu b'dan il-mod, niżviluppaw dan l-Office for Fair Competition u nimxu pass pass.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: F'dan l-Abbozz m'hux qegħdin ngħidu min se jaħtar id-Direttur meta s-soltu jkun hawn fil-liġijiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Id-Direttur huwa uffiċjal pubbliku, jiġifieri bażikament hija l-PSC li taħtru.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l-emenda "B" kif imressqa u moqrija mill-Ministru tal-Finanzi.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "B" għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 3 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 3, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 4 - Twaqqif tal-Kummissjoni.

Clause 4 - Establishment of Commission.

ONOR.

JOSEF BONNICI: GĦal klawsola 4 u għall-iskeda li hemm magħha għandi dawn l-emendi:

"Ċ" Il-klawżola 4 għandha tiġi emendata kif ġej:

(a) fit-test Malti tal-paragrafu (a) tas-subklawżola (3) minflok il- kliem "'il quddiem imsejħa" għandhom jidħlu l-kliem "'il quddiem f'dan l-artikolu imsejħa";

(b) fit-test Malti tal-paragrafu (c) tas-subklawżola (3) minflok il- kliem "tibdil fil-membri" għandhom jidħlu l-kliem "tibdil ieħor fil- membri";

(c) fit-test Ingliż tal-paragrafu (d) tas-subklawżola (3) minflok il- kliem "prescribed provided" għandhom jidħlu l-kliem "prescribed: provided";

(d) fit-test Malti tas-subparagrafu (iii) tal-paragrafu (e) tas- subklawżola (3) minflok il-kelma "l-att" għandha tidħol il-kelma "l- Att";

(e) minnufih wara s-subparagrafu (iv) tal-paragrafu (e) tas- subklawżola (3) għandu jidħol dan il-paragrafu (f) ġdid li ġej:

"(f) Membru tal-Kummissjoni għandu qabel ma jibda jiġi trattat xi każ jiddikjara kull interess li huwa jista' jkollu fil-proċedimenti.";

(f) fit-test Ingliż tas-subklawżola (4) minflok il-kliem "from the chairman" għandhom jidħlu l-kliem "from the Chairman"; u

(g) fit-test Ingliż tal-paragrafu (b) tas-subklawżola (5) minflok il- kliem "before it." għandhom jidħlu l-kliem "before it;".

"Ċ" Clause 4 shall be amended as follows:

(a) in the Maltese text of paragraph (a) of subclause (3) for the words "'il quddiem imsejħa" there shall be substituted the words "'il quddiem f'dan l-artikolu msejħa";

(b) in the Maltese text of paragraph (c) of subclause (3) for the words "tibdil fil-membri" there shall be substituted the words "tibdil ieħor fil-membri";

(c) in the English text of paragraph (d) of subclause (3) for the words "prescribed provided" there shall be substituted the words "prescribed: provided";

(d) in the Maltese text of subparagraph (iii) of paragraph (e) of subclause (3) for the word "l-att" there shall be substituted the word "l-Att";

(e) immediately after subparagraph (iv) of paragraph (e) of subclause (3) there shall be inserted the following new paragraph (f):-

"(f) Any member of the Commission shall before the commencement of any case declare any interest he may have in the proceedings.";

(f) in the English text of subclause (4) for the words "from the chairman" there shall be substituted the words "from the Chairman"; and

(g) in the English text of paragraph (b) of subclause (5) for the words "before it." there shall be substituted the words "before it;".

"D" L-Iskeda li tinsab ma' l-Att għandha tiġi emendata kif ġej:

(a) fit-test Malti tal-paragrafu 2 tagħha, minnufih wara l-kliem "il- membri lajċi" għandhom jiżdiedu l-kliem "tal-Kummissjoni", u minflok il- kliem "id-dipożizzjonijiet" għandhom jidħlu l-kliem "id- dispożizzjonijiet";

(b) fit-test Malti tal-paragrafu 3 tagħha, minflok il-kliem "ċirkostanzi mutatis mutandis"għandhom jidħlu l-kliem "ċirkostanzi, mutatis mutandis";

(c) fit-test Malti tal-paragrafu 4 tagħha, minflok il-kliem "Id- deċiżjoni" għandhom jidħlu l-kliem "Id-deċiżjonijiet" u minflok il- kelma "kategorija" għandha tidħol il-kelma "kategoriji"; u

(d) fit-test Ingliż tas-subparagrafu (b) tal-paragrafu 7 tagħha, minflok il-kelma "victom" għandha tidħol il-kelma "victim", minflok il- kliem "affected by any breach of, any" għandhom jidħlu l-kliem "affected by, any breach of any", u minflok il-kelma "registered" għandha tidħol il-kelma "Registered".

"D" The Schedule to the Act shall be amended as follows:

(a) in the Maltese text of paragraph (3) thereof, immediately after the words "il-membri lajċi" there shall be added the words "tal- Kummissjoni", and for the words "id-dipożizzjonijiet" there shall be substituted the words "id-dispożizzjonijiet";

(b) in the Maltese text of paragraph 3 thereof, for the words "ċirkostanzi mutatis mutandis" there shall be substituted the words "ċirkostanzi, mutatis mutandis";

(c) in the Maltese text of paragraph 4 thereof, for the words "Id- deċiżjoni" there shall be substituted the words "Id-deċiżjonijiet" and for the word "kategorija" there shall be substituted the word "kategoriji"; and

(d) in the English text of subparagraph (b) of paragraph 7 thereof, for the word "victom" there shall be substituted the word "victim", for the words "affected by any breach of, any" there shall be substituted the words "affected by, any breach of any", and for the word "registered" there shall be substituted the word "Registered".

Din il-klawsola tittratta t-twaqqif tal-Kummissjoni għall-Kummerċ Ġust u telenka wkoll min se jkunu l-membri tagħha; jiġifieri ċ-Chairman, li jrid ikun maġistrat u l-membri oħra li tnejn minnhom iridu jkunu ekonomista u certified public accountant.

Fi klawsola 4 hemm ukoll il-possibilita' li jiġu nominati iktar minn membru wieħed bħala acountant jew ekonomista, imma fuq każ wieħed ma jistgħux iservu iżjed minn maġistrat wieħed, ekonomista wieħed u acountant wieħed.

Dawn il-membri se jkunu maħtura għal tliet snin u min ikun irid jirriżenja jkun jista' jagħmel dan billi jikteb ittra ta' riżenja lill-President.

Pero' dawn jistgħu jiġu mneħħija biss mill- President wara rakkommandazzjoni tal-Kummissjoni għall-Amministrazzjoni tal- Ġustizzja.

Il-ħatriet tal-membri ta' din il-Kummissjoni se jiġu ppubblikati fil-Gazzetta tal-Gvern.

F'din il-klawsola hawn speċifikat ukoll li se jkun hemm xi remunerazzjoni.

F'paragrafu (e) ta' subklawsola 4 (3) hemm ukoll li persuna ma tistax tikkwalifika biex tinħatar jew tibqa' membru lajk tal-Kummissjoni jekk:

"(i) tkun fallut mhux meħlus; jew

(ii) tkun ingħatat sentenza ta' priġunerija għal sitt xhur jew iżjed minn xi qorti; jew

(iii) tkun instabet ħatja ta' xi reat kontra dan l-att; jew

(iv) tkun Membru tal-Kamra tad-Deputati.".

F'paragrafu (f) li qed inżidu ma' subklawsola (3) qed nispeċifikaw b'mod ċar li qabel ma jibda jiġi trattat xi każ, kull Membru għandu jindika kull interess li jista' jkollu.

Prinċipalment għamilna din l-emenda fuq talba tal-korpi kostitwiti, għax għalkemm fl-iskeda hemm indikazzjoni ta' dan, huma xtaqu li din tkun iktar speċifikata.

Is-Segretarju ta' din il-Kummissjoni għandu jkun uffiċjal pubbliku u dan se jkollu l-istess dmirijiet ta' Reġistratur tal-Qrati.

Is-setgħat għandhom jittieħdu skond l-iskeda.

Il-Kummissjoni tista' tagħmel ir- regolamenti tagħha, imma naturalment dawn ma jridux ikunu inconsistent with this Act.

Fl-aħħar nett qed jingħad li fejn il-Kummissjoni tiltaqa' ma' xi ħaġa li ma jkollhiex regoli fuqha, din tkun tista' tirregolha lilha nnifisha.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, jien xtaqt nagħmel żewġ osservazzjonijiet.

L-ewwelnett meta wieħed iqis li xi kummissjonijiet oħra, per eżempju l-Kummissjoni għall-Investigazzjoni ta' l-Inġustizzji u l- Kummissjoni Permanenti Kontra l-Korruzzjoni, taw lok għal ċerti ilmenti minħabba l-mod li bih qed jinħatru, ma taħsbux li wasal iż-żmien li l-Gvern jikkonsidra serjament li l-proċess tal-ħatra u t-twaqqif ta' dawn il- kummissjonijiet - inkluża l-Kummissjoni li għandna quddiemna llum - jiġi mwessgħa u iktar demokratizzat?

It-tieni nett, ġaladarba l-Ministru m'eskludiex il-possibilita' li fil- futur tista' tiġi konsidrata l-possibilita' li jkun hemm awtorita' li tirregola l-kompetizzjoni jew il-fair trading, ma taħsbux li għandha tkun konsidrata wkoll il-possibilita' li kieku minflok ma jkun hemm organu li japplika għall-konsumatur u organu li japplika għat-trading, ikun jagħmel iktar sens li minfloka sempliċment a fair trading authority jkun hemm a competition authority li tkun tiġbor flimkien kemm l-affarijiet tal- konsumatur kif ukoll ir-regolamentazzjoni tal-qasam tan-negozju?

F'ċerti pajjiżi hekk sar, għax l-esperjenza wriethom li dik hi l-aħjar soluzzjoni.

Biex inkun fair, veru li meta ħareġ il-White Paper, il-Gvern rabat dawn iż- żewġ konċetti b'mod kumplimentari, imma kulma qed nissuġġerixxi jien huwa li iktar milli jkun hemm żewġ organi kumplimentari għal xulxin, ikun hemm organu wieħed li jirregola kemm l-affarijiet tal-konsumatur, kif ukoll l- affarijiet tan-negozjant.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Rigward it-tieni punt li semma l-Onor.

Brincat, naħseb li hemm ħafna x'wieħed jikkonsidra.

Bażikament wieħed isib żewġ mudelli.

Per eżempju, aħna se jkollna liġi u kummissjoni li jħarsu speċifikament l-interessi tal-konsumatur.

GĦalhekk din il-liġi se tidħol iktar fir-relazzjoni bejn l-intrapriżi u r-relazzjonijiet tal-kummerċ, u naturalment il-konsumatur, għax anke f'dan l-Abbozz ta' Liġi hemm link qawwi bejniethom, peress li l-konsumatur jista' jressaq il-każ tiegħu wkoll.

Naħseb li 'l quddiem għad jasal iż-żmien li dawn jiġu iktar integrati, pero' naħseb li ma jkunx pass ħażin jekk wieħed jaqsam dawn ir- rwoli differenti, li bażikament qabel ma kenux daqstant żviluppati, anzi f'ċerti każi ma kien hemm ebda żvilupp.

Allura forsi huwa għaqli li wieħed jiżviluppa żewġ dirgħajn fuq xiex jifrex il-piż kemm tal-konsumatur bil- problemi li jistgħu jinqalgħu, kif ukoll tal-competition.

Naħseb li 'l quddiem nistgħu nimxu b'dan il-mod, pero' din hija miżura oħra li wieħed irid jara aktar 'il quddiem meta jagħmel assessment tas-sitwazzjoni.

Dwar l-ewwel punt li semma l-Onor.

Brincat, qed nifhem li kien qed jirreferi għall-mod kif jintgħażlu l-membri tal-Kummissjoni.

Bħalissa dawn jiġu appuntati mill-President, bil-parir tal-Prim Ministru, li hija bażikament l-istess sistema li tintuża fil-ħatra ta' ħafna kummissjonijiet oħra.

Naħseb li hemm ċertu mertu f'dak li qal l-Onor.

Brincat, fis-sens li 'l quddiem forsi jkun tajjeb li nimxu lejn sistema li tkun daqsxejn aktar wiesgħa, imma f'dan l-istadju nistennew żviluppi oħra dwar kif wieħed jittratta dawn il-kummissjonijiet varji li għandna u l-mod kif jintgħażlu n- nies biex iħaddmu u jmexxu dawn il-kummissjonijiet.

Bħalissa ma nistax ngħid li nista' nara xi problema kbira għax it follows the current procedure ta' kummissjonijiet oħra.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Hawn irridu nitkellmu fuq żewġ aspetti, il- kompożizzjoni u l-proċedura wżata quddiem il-Kummissjoni.

Imma qabel ma nibdew, nixtieq nistaqsi għaliex din qed tissejjaħ "kummissjoni".

Jien naħseb li strettament iktar qisha bord jew qorti.

Allura x'inhu l-iskop li tissejjaħ "kummissjoni"?

Din se tkun qed tisma' ilmenti li jsiru minn min jallega li hemm restrictive practice jew li m'hemmx fair trading jew fair competition.

Allura naħseb li iktar hu indikat li tkun bord jew qorti.

Apparti l-isem ta' dan l-organu, nixtieq nikkummenta ftit fuq il- kompożizzjoni ta' din il-Kummissjoni li se tkun magħmula minn maġistrat, ekonomista u accountant.

Wieħed jifhem l-iskop li ekonomista u accountant ikunu jifformaw parti minn dan l-organu, imma meta niġu għaċ-chairman, naħseb li jrid ikun hemm spjegazzjoni għaliex qed ngħidu li għandu jkun maġistrat u mhux bniedem lajk - bħalma huma l-membri - li jkun intiż fin- negozju.

L-ekonomista u l-accountant huma indikati għax huma preżunti li huma ntiżi fin-negozju.

Il-persuna li tmexxi dan l-organu naħseb li għandha tkun superjuri għat-tnejn f'dak li hu knowledge fil-materja li jkollha quddiemha, imma m'hemmx għalfejn tkun maġistrat.

Imbagħad rigward jekk il-ġudikant, jien ma narax għaliex ma ngħidux li jista' jkun ukoll maġistrat irtirat.

GĦaliex?

F'pajjiżna għandna sistema fejn l-imħallef jista' jibqa' jaqdi d-dmirijiet tiegħu sa 65 sena, meta ma jkollux ukoll ħatriet miżjuda wara dik l-eta', mentri l-maġistrat u l-Avukat Ġenerali jirtiraw ta' 60 sena.

Jien jidhirli li kieku l-maġistrat li jkun irtira ta' 60 sena kien imħallef, aħna konna nippretendu li ta' dik l-eta' jkun għad baqagħlu l-kapaċita' mentali li jkompli jservi lill-pajjiż għal ħames snin oħra.

Allura naħseb li l-maġistrat jista' jibqa' jservi sa 65 sena biex jippresjedi dan l-organu, u b'hekk inkunu qegħdin innaqqsu wkoll il- piż fuq il-maġistrati li li jissejħu sedenti, jiġifieri dawk li huma okkupatissimi bil-proċeduri ġudizzjarji li għandhom illum fil-Qrati tagħna.

Allura naħseb li m'għandux ikun hemm raġuni għaliex wieħed jinsisti li ċ- chairman ta' din il-Kummissjoni ma jistax ikun maġistrat irtirat jew Avukat Ġenerali tar-Repubblika li hu rtirat, meta dawn tassattivament iridu jirtiraw f'dik l-eta' tenera meta paragunata ma' l-imħallfin, li għal ħames snin oħra jibqgħu meqjusa li huma kapaċi jservu lil pajjiżna.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jien informat li din issejħet "kummissjoni" u mhux qorti jew tribunal, għaliex bażikament ma twaħħalx penali bħall-qorti, u allura l-prattika hija li wieħed ma jsejħilhiex qorti jew tribunal.

Dwar jekk għandhiex tissejjaħ bord jew kummissjoni, forsi bħal pajjiżi oħra ġejna nfluwenzati mit-terminu "Fair Trading Commission" flok "Fair Trading Board".

Naħseb li "board" toqgħod ukoll, imma din hija kwestjoni ta' semantika.

Rigward għaliex ma daħħalniex il-possibilita' li ċ-chairman jista' jkun ukoll maġistrat irtirat, l-ewwelnett irrid ngħid li, jekk m'iniex sejjer żball, iktar 'il quddiem f'dan l-Abbozz jingħad li jista' jkun hemm bżonn li dan joħroġ search warrant f'każi ta' investigazzjoni.

Fil-fatt subklawsola 12 (5) tgħid hekk:

"The Director, duly authorised by a Warrent issued by the Chiarman of the Commission ...".

Jekk ikun maġistrat li jkun qed jipprattika, forsi s-sistema tkun iktar faċli.

Huwa importanti ħafna li l-maġistrat ma jkollux interess f'xi negozju partikolari u peress li jista' jkollok maġistrati rtirati li jkollhom xi interess fin-negozju, inħass li jkun iktar għaqli jekk din il- kariga nillimitawha għal dawk il-maġistrati li qed jipprattikaw milli niftħuha wkoll għal dawk li huma rtirati.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Sinċerament ngħid li r-raġunijiet m'humiex konvinċenti, imma jekk il-Gvern irid jaddottahom m'hemmx x'tagħmel.

Ħalli nitkellmu rigward il-ħatriet.

Kuntrarju għall-każ tal-membri lajċi fil-Kummissjoni, il-maġistrat jista' jitneħħa mill-kariga, anke f'nofs proċeduri li jkollu quddiemu, u l-membri lajċi jkunu wkoll eliġibbli għall- ħatra mill-ġdid.

It-tneħħija tal-maġistrat se tkun soġġetta għall- iskrutinju u l-kontroll tal-Kummissjoni għall-Amministrazzjoni tal- Ġustizzja, jew se jkun jista' jitneħħa anke mingħajr l-indħil jew mingħajr il-parir tal-Kummissjoni għall-Amministrazzjoni tal-Ġustizzja?

Qed nirreferi għall-maġistrat li jkun chairman tal-Kummissjoni, għax f'subklawsola 12 (3) qed jingħad li l-membri lajċi biss ma jistgħux jinbidlu.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena nformat li meta maġistrat jiġi appuntat bħala chairman tal-Kummissjoni, din il-ħatra se tkun parti mid-doveri tiegħu u għahekk ikun jista' jitneħħa bl-istess sistema li jitneħħa kwalunkwe maġistrat meta jkun hemm bżonn li jitneħħa.

Rigward il-punt l-ieħor li semma l-Onor.

Mifsud Bonnici, irrid ngħid li maġistrat li m'huwiex irtirat għandu ċerta security of tenure, filwaqt li wieħed li jkun irtirat ma jkollux dak is-security of tenure u allura jkun iktar soġġett proprju għal dan li qed isemmi l-Onor.

Membru, jiġifieri jkun aktar faċli li jitneħħa.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Ma tistax tagħmel maġistrati irtirat għal tliet snin ukoll bħall-membri lajċi?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Għaliex huwa daqshekk importanti li jkun maġistrat irtirat?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Ħalli ma tgħabbix lill-maġistrati b'iktar xogħol milli għandhom u fl-istess ħin tutilizza lil dawk in-nies li kieku kienu mħallfin kienu jkomplu bix-xogħol tagħhom sa 65 sena.

Ma nafx għaliex lill-maġistrati ma nħalluhomx jaħdmu sa l-eta' ta' 65 sena, meta dawn jagħmlu xogħol inferjuri għal dak ta' l-imħallfin.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Fil-fehma tiegħi, il-problema hija li l-maġistrati jirtiraw iktar kmieni minn nies oħra.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma nimmaġina li ta' 65 sena maġistrat ikun għadu tajjeb biex jaqdi l-funzjonijiet tiegħu ta' maġistrat.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Rigward jekk il-maġistrati għandhomx jirtiraw ta' 65 sena, naħseb li dan huwa punt diskutibbli.

Forsi l-Onor.

Mifsud Bonnici għandu raġun, għax il-verita' hija li llum il-bnedmin qegħdin jgħixu aktar u allura hemm il-possibbilta' li jservu anke wara ċerta eta'.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Ma nafx jekk iniex se nidħol f'xi ħaġa li ma nkunx fhimt sewwa minħabba li ġejt tard.

Il-kwestjoni tal-possibilita' li jinħatru maġistrati - jew imħallfin, skond il-każ - li jkunu rtirati, donnha hija għal qalb ħafna l-Onor.

Membru, għaliex anke meta konna qiegħdin niddiskutu l-Kummissjoni għall-Amministrazzjoni tal-Ġustizzja, kien qal li l-imħallfin u l-maġistrati fuq il-Kummissjoni kellhom jiġu maħtura minn fost l-imħallfin u l-maġistrati rtirati.

Kieku sar hekk, din aktar kienet tkun tixbah kummissjoni għall-anzjani milli kummissjoni għall- amministrazzjoni tal-ġustizzja.

Ma nafx jekk f'dan il-każ aħniex se nsegwu l-istess linja ta' argument, għaliex il-problema li tagħmel maġistrat li huwa irtirat ....

Safejn naf jien, f'Malta maġistrat wieħed biss hawn li hu rtirat.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jien qed ngħid li għandna nagħtu din il- possibilita', mhux li nagħmluha tassattiva.

Jekk ma jsirux imħallfin, se jkun hawn ...

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

TONIO BORG: Kif qiegħda tiġi proposta, dan ikun parti mix-xogħol tal-maġistrati.

Wieħed jista' jappunta aktar maġistrati u x-xogħol li għandhom jitqassam aktar.

Jiena nifhem li jistgħu jiġu assenjati doveri differenti lill-maġistrati, imma safejn naf jien, bil-Liġi u l- Kostituzzjoni stess kif emendata, id-doveri tal-maġistrati u tal-membri tal- Ġudikatura jiġu deċiżi mill-Prim Imħallef biex żgur ma jkunx hemm indħil daparti ta' l-Eżekuttiv.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Is-suġġeriment kien li tingħata l- possibilita' li jkun jista' jiġi maħtur maġistrat irtirat, imma l-iskuża li nġabet kienet li dan ma jkunx jista' joħroġ search warrant.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GUIDO DE MARCO (Viċi Prim Minstru u Minstru ta' l-Affarijiet Barranin): Sur President, donnu d-diffikultajiet li hemm huma minħabba s- security of tenure li nixtiequ nagħtu lil min ikun qed jippresjedi din il- Kummissjoni u d-diffikulta' biex tinħareġ warrant għat-tenur ta' l-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna.

Rigward it-tieni diffikulta', għandi nifhem li dan il-poter joħroġ mill-Abbozz ta' Liġi stess.

Ma nafx id-dettalji ta' l-Abbozz, imma naħseb li jipprovdi għal dawn il-poteri, mhux sempliċement għax min ikun qed jippresjedi huwa maġistrat, imma wkoll proprju għax qed jippresjedi dan it-tip ta' bord.

Hemm diversi bordijiet oħra, bħall-Bord tal-Kera, li għandhom poteri li joħorġu mandati, poter li joħorġu mill- istess liġi li twaqqaf il-bord in kwestjoni.

Meta konna nestendu t-terminu ta' l-Imħallef Censu Scerri - Alla jaħfirlu - l-Imħallef Borg Costanzi u anke l-Imħallef Stephen Borg Cardona, naħseb li ħadd ma kien jiddubita li dawn ma baqgħux korretti fl-andament tagħhom.

Jien ma nafx x'jistgħu jkunu r-riperkussjonijiet tal-fatt li tagħti l-possibilita' li tista' tagħżel li tinnomina maġistrat sedenti jew inkella bniedem li diġa' aġixxa ta' maġistrat imma llum huwa rtirat.

ONOR.

TONIO BORG: Iż-żewġ reperkussjonijiet li jista' jkun hemm huma li ċ-chairman tal-Kummissjoni jista' jiġi mibdul billi jiġi assenjat doveri differenti, imma fl-istess ħin għandu sigurta' tal-kariga li toħroġ mill- Kostituzzjoni nnifisha.

It-tieni problema li tista' tinqala' hija li maġistrat li huwa rtirat ma jkollux l-obbligu li ma jkunx involut fil- kummerċ, waqt li maġistrat sedenti għandu l-obbligu li ma jkunx fil- business; hemm regola f'dan is-sens u jrid josservaha.

Pero' fi kwestjonijiet li għandhom x'jaqsmu ma' dan l-Abbozz, jekk iċ-chairman tal- Kummissjoni jkun maġistrat irtirat li allura għandu jikkummerċja, jista' jkun hemm kwestjonijiet ta' konflitt ta' interess.

Veru li wieħed jippretendi li jekk ikun hemm dan it-tip ta' konflitt, wieħed għandu jiddikjara l-interess tiegħu u jastjeni, imma tista' tinħoloq din it-tip ta' problema, li mhux suppost li tinqala' jekk iċ-chairman ikun maġistrat sedenti.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hekk aktar rimarki?

L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Issa niġu għall-kwestjoni tal-proċedura li ssegwi din il-Kummissjoni.

Min għandu dritt jibda azzjoni quddiem din il- Kummissjoni?

Dan joħroġ mill-Iskeda annessa ma' dan l-Abbozz, li hija marbuta proprju mal-klawsola li qed niddiskutu.

Skond regolament numru 7 ta' l-Iskeda, il-proċeduri quddiem il-Kummissjoni għandhom jinbdew b'talba magħmula mid-Direttur, jew mill-intrapriża relevanti jew inkella minn persuna b'ilment permezz tad-Direttur.

Ma nistax nifhem x'inhi r-raġuni li biex persuna tressaq ilment quddiem il-Kummissjoni, trid tgħaddih permezz tad-Direttur.

Pero' fl-Abbozz imkien m'hemm indikat li meta d-Direttur jirċievi lment jew talba, huwa obbligat li dik it-talba jew ilment jgħaddih lill-Kummissjoni.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Qed jiġi propost li l-ilment jgħaddi permezz tad- Direttur għax huwa iktar prattiku li jsir hekk, biex wieħed ma jsirx jaf ċerta informazzjoni fuq il-kompetituri tiegħu permezz ta' claims superfiċjali jew intiżi għal hekk.

Allura jekk id-Direttur iħoss li ...

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Il-kwestjoni hija jekk trid tagħti s-setgħa lid-Direttur li jwaqqaf l-ilment, fis-sens li ma jipproċedihx, l-ilment ma jimxix?

Jiġifieri d-deċiżjoni tad-Direttur se tkun finali f'dan ir- rigward?

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Jien naħseb li klawsola 14 tirrispondi għal dik id- diffikulta'.

Din tgħid hekk:

"Where the Office for Fair Competition receives a complaint as is referred to in paragraph (b) of subsection (1) of section 12 it shall in the first place examine whether such complaint is admissible or otherwise, and where it is of the opinion that the complaint is inadmissible it shall not carry out the relative investigation and inform the Commission accordingly.".

Jiġifieri hemm dak is-sifting organ, li se jkun l-Uffiċċju nnifsu, għal complaints li m'humiex admissible.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma x'jiġri jekk min ikun għamel il- complaint jibqa' mhux sodisfatt mid-deċiżjoni tad-Direttur?

Dan għandu dritt jieħu azzjoni quddiem il-Kummissjoni?

Din hija l-kwestjoni kollha; mhux li d-Direttur iħoss li lment huwa ammissibbli u jgħaddih lill- Kummissjoni, imma meta jgħid li m'huwiex ammissibbli.

Hemmhekk x'jiġri?

Jien ngħid li d-Direttur għandu jkollu l-obbligu li jinvestiga.

ONOR.

TONIO BORG: Skond dak li hawn fl-Abbozz, id-deċiżjoni finali hija tad-Direttur.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Iva, id-deċiżjoni finali se tkun tad- Direttur.

Imma aħna rriduha li tkun hekk?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Fil-fatt din iddiskutejniha ħafna drabi ...

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jien qed nirreferi għad-deċiżjoni tad- Direttur u mhux tal-Kummissjoni, li hija kwestjoni differenti.

Issa aħjar nibqgħu fuq id-deċiżjoni tad-Direttur.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-funzjoni tad-Direttur naturalment hija li jkun watchdog biex jara li jkun hemm iktar sistema kompetittiva u ma jkunx hemm abbuż, eċċ. Issa jekk dan l-ufiċċjal pubbliku, jiġifieri d-Direttur, m'hux kapaċi jiddeċiedi jekk l-ilment ikunx sostanzjali jew le?

Jien naħseb li lid-Diretttur trid tħallilu l-abilita' li finalment jiddeċiedi hu jekk il-każ ikunx ta' sustanza jew le u allura ma jkunx hemm għalfejn tipproċedi.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jiġifieri lid-Direttur se nagħtuh iċ- ċavetta li jiddeċiedi li lment m'għandux imur quddiem il-Kummissjoni?

Kif jista' jkun li se nagħtuh din is-setgħa assoluta b'mod li jkun jista' jimpedixxi li compliant imur quddiem il-Kummissjoni?

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI (Ministru tal-Finanzi): Nispera li qed nifhem tajjeb lill-Onor.

Mifsud Bonnici.

Inti qed tgħid li jista' jkun hemm xi ħadd li lid-Direttur jgħaddilu lment u mbagħad jiddeċiedi d-Direttur jaċċettahx jew le, fis-sens li jew iressqu quddiem il-Kummissjoni jew inkella jgħid li m'huwiex amissibbli.

Pero' fl-Abbozz qed ngħidu li se jkun hemm filtru għal dawn id-deċiżjonijiet tad-Direttur biex ma nħallux diskrezzjoni totali.

Issa meta d-Direttur jiddeċiedi dwar xi lment, kemm jekk jgħid li hu ammissibbli u kemm jekk jgħid li m'huwiex, dejjem irid jinforma lill- Kummissjoni.

Issa jekk il-Kummissjoni, skond subklawsola 14 (2), tiddeċiedi li dak li d-Direttur qal li m'huwiex ammissibbli, fil-fatt huwa ammissibbli, allura tornadlu jagħmel l-investigazzjonijiet normali.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma jieqaf hemm.

ONOR.

JOHN DALLI: Subklawsola 14 (2) tgħid hekk:

"Where the Commission does not agree that the complaint is inadmissible, it shall inform the Director accordingly, and the Director shall thereupon commence or resume the investigations.".

ONOR.

Jiġifieri wara jista' jiddeċiedi li l-ilment ma jmurx quddiem il-Kummissjoni.

ONOR.

JOHN DALLI: Le, imbagħad jibda l-proċess.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Xi proċess?

Mela mhux hu jieħu l-ilment quddiem il-Kummissjoni?

ONOR.

JOHN DALLI: Iva, imma ladarba hemm il-file miftuħ b'complaint speċifiku u fih hemm indikat li l-Kummissjoni qalet li d-Direttur għandu jagħmel investigazzjoni dwar dak l-ilment, allura ma naħsibx li d-Direttur jista' jaqbad u jħallih fuq l-ixkaffa u ma jagħmel xejn iktar dwaru.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Forsi dan ikun irid jinvestigah imma mbagħad xorta jgħid li m'hemm xejn.

ONOR.

JOHN DALLI: Il-konċett kollu huwa li d-Direttur jieħu l-ewwel deċiżjoni jekk il-kwestjoni għandhiex tkompli għaddejja jew le.

Jiġifieri l-ewwel deċiżjoni tiegħu hija sindikabbli, għaliex meta hu jinforma lill- Kummissjoni bid-deċiżjoni tiegħu, din tidħol biex tiddeċiedi jekk id- deċiżjoni tad-Direttur, f'każ li jgħid li l-ilment m'huwiex ammissibbli, kenitx tajba jew le.

Allura jekk il-Kummissjoni ma taqbilx mad-deċiżjoni tad-Direttur, iġġiegħlu jkompli jinvestiga l-ilment.

Meta mbagħad ikompli bl-ilment u d-Direttur finalment jiddeċiedi ...

Ħalli nagħti eżempju biex nifhmu l-konċett sew.

Jekk, ngħidu aħna, wieħed jagħmel ilment fuq azzjoni dwar kuntratt li qed isir bejn tnejn, fis-sens li terza persuna tressaq ilment għax b'dak il-kuntratt tkun se titpoġġa f'pożizzjoni ħażina.

Naturalment f'dak il-każ il-Kummissjoni tordna lid-Direttur biex ikompli bl- investigazzjonijiet.

Ladarba ssir l-investigazzjoni, id-Direttur se jsib jekk dak l-ilment huwiex veru jew le, jiġifieri jekk il-kuntratt hux veru kellu effett ħażin fuq it-terza persuna.

Jekk isib li mhux veru, allura d- Direttur jipproċedi u jressaq il-każ quddiem il-Kummissjoni.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Le, mhux hekk qed nifhem.

Jekk id- Direttur jiddeċiedi li hemm lok għal ilment, min ikun ġie milqut minn dik id-deċiżjoni - mhux min ikun għamel il-complaint - għandu d-dritt li jmur quddiem il-Kummissjoni biex tiġi riveduta d-deċiżjoni tad-Direttur?

Issa ħalli nieħdu każ ieħor fejn wara li d-Direttur jiddeċiedi li min għamel l-ilment m'għandux raġun, jgħaddi r-rapport lill-Kummissjoni, din tgħidlu biex jirriżumi l-investigazzjoni, jispiċċa l-investigazzjoni, u xorta jiddeċiedi li l-ilment m'hux ammissibbli.

Min ikun għamel il- complaint, ikollu d-dritt li jmur quddiem il-Kummissjoni b'dak l-ilment?

Dawn huwa żewġ każijiet differenti.

Jiġifieri jekk id-deċiżjoni tad- Direttur tkun finali wara l-investigazzjonijiet, fl-aħħar mill-aħħar l- ilment ma jmurx quddiem il-Kummissjoni, la fl-ewwel każ u lanqas fit-tieni każ.

ONOR.

JOHN DALLI: Hawn qed ngħidu li finalment d-deċiżjoni tkun tad- Direttur.

(Interruzzjonijiet) Għax il-complaint irid jieqaf x'imkien.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma jrid jieqaf quddiem il-Kummissjoni u mhux quddiem id-Direttur.

ONOR.

JOHN DALLI: F'dan il-pajjiż meta jkollok sitwazzjoni fejn nobody takes no for an answer, dak li jkun jispiċċa jibqa' tiela' bl-ilment tiegħu sakemm jipprova ....

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Hawn għandna l-kelma "ammissibbli".

Din tirreferi għall-complaint, jew inkella l-ilment huwa ammissibbli biex jinstema' mill-Kummissjoni?

ONOR.

JOHN DALLI: Subklawsola 14 (1) tgħid hekk:

Din qiegħda biex id-Direttur ma jaqbadx u jiddeċiedi li mhux se jinvestiga lil xi ħadd, imma jiċċekkja l-affarijiet sew.

Subklawsola (2) imbagħad tgħid hekk:

"Where the Commission does not agree that the complaint is inadmissible it shall inform the Director accordingly, and the Director shall thereupon commence or resume the investigations.".

From there on, jekk id-Direttur jiddeċiedi li kien ammissibbli, tidħol il- proċedura normali ta' complaint ammissibbli.

Ladarba l-Kummissjoni tiddeċiedi li ma taqbilx miegħu, u tgħid li l-ilment huwa ammissibbli, allura mbagħad il-complaint jieħu l-istess statura ta' complaint li mill- ewwel jiġi ġġudikat mid-Direttur bħala ammissibbli.

Jiġifieri mbagħad jibdew l-investigazzjonijiet u jittieħdu l-miżuri kollha kontemplati fil- liġi rigward dak il-complaint, jiġifieri jistgħu jittieħdu interim measures u l-affarijiet normali l-oħra kontemplati fil-liġi li qed niddiskutu.

Imma l-ewwel irid jgħaddi quddiem il-Kummissjoni għad-deċiżjoni tagħha.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jiġifieri meta Direttur jiddeċiedi li complaint huwa ammissibbli ma jagħtix deċiżjoni dwaru biex min ikun involut f'xi kontravvenzjoni tal-liġi jikkonforma ruħu mal-liġi?

L-ilment bilfors irid imur quddiem il-Kummissjoni?

ONOR.

JOHN DALLI: Hemm proċeduri differenti ta' kif dawn jistgħu joperaw.

Id-Direttur għandu dritt jieħu ċerti azzjonijiet.

Per eżempju, d- Direttur jista' jieħu interim measures immedjatament, pero' mbagħad irid imur quddiem il-Kummissjoni.

Id-Direttur jista' wkoll jagħmel price order immedjatament, pero' mbagħad dik il-price order trid tiġi konfermata mill- Kummissjoni.

Aħna qed ngħidu li d-Direttur għandu dritt jieħu azzjoni immedjata biex iwaqqaf abbuż immedjatament, pero' fl-istess ħin qed ngħidu li mbagħad il-Kummissjoni trid tidħol fil-kwestjoni, tisma' x-xhieda, issejjaħ lil min hu aggravat, issejjaħ lill- azjenda implikata fl-azzjoni li tkun qed tiġi deċiża bħala abbużiva u tikkonferma d-deċiżjoni tad- Direttur rigward l-azzjoni, issaħħaha jew inkella tneħħiha.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Iva, imma wara li fit-tieni lok il- Kummissjoni tkun qalet lid-Direttur biex jirriżumi l-investigazzjonijiet u jasal għall-konklużjoni tiegħu, min ma jaqbilx ma' dik il-konklużjoni jista' mbagħad imur quddiem il-Kummissjoni, jew le?

ONOR.

JOHN DALLI: Iva, għaliex finalment kull deċiżjoni tad-Direttur - issa jekk jien żbaljat ikkorreġini - trid tmur quddiem il-Kummissjoni għall- verifika tagħha.

Ladarba tispiċċa l-investigazzjoni, id-Direttur għandu jew jieħu azzjoni immedjata li trid tiġi konfermata mill-Kummissjoni, jew inkella jitlob lill-Kummissjoni ttella' l-każ quddiemha biex tieħu d- deċiżjoni hi għax ma jkunx ħa azzjoni.

Jiġifieri d-deċiżjoni tad-Direttur dejjem se titla' quddiem il-Kummissjoni.

Issa jekk ilment ikun ħa l-linja li hu ammissibbli mill-bidu, se jibda b'din il-proċedura mill-bidu, imma jekk kellu l-problema ta' inammissibilita' min-naħa tad-Direttur u mbagħad dik id-deċiżjoni ġiet overruled mill-Kummissjoni, ma' l-overruling jibda fit-triq ta' lment normali.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jien jidhirli li l-affarijiet m'humiex ċari.

ONOR.

JOHN DALLI: Hawn speċifikament li "it can overrule him".

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Nerġa' ngħid li jien jidhirli li l- affarijiet m'humiex ċari u m'humiex qegħdin sewwa.

Issa ħalli niġi għal paragrafu (b) ta' regolament numru 7 li jgħid hekk:

"Persuna b'ilment tista' tkun kull intrapriża li turi li l- attivitajiet tagħha jkunu milquta direttament mill-proċedimenti quddiem il-Kummissjoni ... ".

Mela hawnhekk hawn l-ipotesi li l-intrapriża b'ilment ma tkunx l-intrapriża li kienet involuta in the first place.

Issa din kif tersaq quddiem il- Kummissjoni?

Hawn ukoll:

"... u kull persuna li tallega li tkun il-vittma ...".

Anke f'dan il-każ, din kif tressaq l-ilment tagħha quddiem il-Kummissjoni; tramite d-Direttur jew inkella direttament?

How do they join in fil- proċeduri quddiem il-Kummissjoni, jekk l-ilment bilfors irid jgħaddi mingħand id-Direttur?

Skond paragrafu (a) ta' regolament numru 7 kollox irid jgħaddi mid-Direttur u mbagħad paragrafu (b) qed jikkontempla ipotesijiet fejn xi ħadd jista' jidħol fil-proċeduri quddiem il-Kummissjoni għax huwa milqut direttament jew indirettament minn dawk il-proċeduri.

Fil- kawżi normali aħna ngħidu li kull min għandu interess jista' jintervjeni.

Issa l-intervent skond paragrafu (b) ta' regolament numru 7 huwa minn min għandu interess?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jien naħseb li se jkollna nagħmlu xi emenda żgħira għal dak il-paragrafu.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Regolament 14 ta' l-iskeda jgħid hekk:

"Fl-interpretazzjoni ta' dan l-Att il-Kummissjoni għandha tirrikorri għad-deċiżjonijiet tagħha ta' qabel ...".

Dan ifisser li l-Kummissjoni hija marbuta bid-deċiżjonijiet ta' qabel?

F'pajjiżna m'hawnx dan il-prinċipju fil-Qrati tagħna.

Illum Qorti tista' tiddeċiedi mod u jekk l-istess imħallef għada jrid ibiddel l-opinjoni fuq l- istess materja, jista' jagħmel dan bil-liberta' kollha.

Lanqas l-istess imħallef m'hu marbut b'deċiżjoni li jkun ta qabel.

Hawnhekk irridu norbtu lill-Kummissjoni bi preċedenti?

Jekk ma tridx tagħtiha dik l- interpretazzjoni, m'hemmx skop għaliex tagħmilha, għax kull kummissjoni tipprova tara x'ġie deċiż qabel; issa jekk issegwix deċiżjonijiet preċedenti hija ħaġa oħra.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Frendo.

ONOR.

MICHAEL FRENDO (Ministru għat-Trasport, Komunikazzjoni u Teknoloġija): Mr Chairman, il-punt li rreleva l-Onor.

Mifsud Bonnnici huwa importanti ħafna.

Jien naħseb li bħala organu leġislattiv irid ikun ċar li aħna mhux qed niddipartixxu mit-tradizzjoni tas-sistema legali tagħna, li l-preċedenti jorbtu.

Ir-raġuni għaliex daħlet din il-parti iktar milli for the Commission to have recourse to its own previous decisions, biex tindika li hemm ħafna deċiżjonijiet fuq każijiet fid-dritt Ewropew li jagħmel sens li l-Kummissjoni tħares lejhom meta tiġi biex tinterpreta l- liġijiet.

Per eżempju, fit-Trattat ta' Ruma il-wording huwa kważi identiku għal dan, partikolarment artikli 85 u 86 ...

Fil-fatt anke jekk dan ma jiġix speċifikat fil-liġi, il-Kummissjoni tista' tagħmel dan.

Jiġifieri m'hux daqstant neċessarju li ddaħħalha fil-liġi.

Naħseb li aktar hija dikjaratorja milli ...

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jien naħseb li hawnhekk mhux qed issir b'mod dikjaratorju, imma huwa mandatorju li trid tagħmel hekk.

Inkella għalfejn tispeċifikaha fil-liġi?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Forsi minflok "shall" ikun aħjar li nużaw il-kelma "may".

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Rigward l-interpretazzjonijiet u d- deċiżjonijiet mogħtija mid-dritt Ewropew irrid ngħid li jien ma naċċettahomx għax huma żbaljati mill-konċepiment tagħhom.

Barra minn hekk, ma tagħmilx sens li tgħid hekk, għax iċ-ċirkostanzi fl-Ewropa huma totalment differenti miċ-ċirkostanzi ta' pajjiżna.

Anke d-definizzjonijiet ta' frażijiet jistgħu jkunu differenti, għax huma mibnijin fuq liġijiet u konċetti li għalina għadhom alien u jekk jiġri hekk jista' jkollna l- istraġi li għandna fil-kamp tad-drittijiet tal-bniedem.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Din beħsiebna nemendawha u minflok il-kliem "shall have recourse to its previous decisions" indaħħlu l-kliem "shall take into consideration".

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Michael Frendo.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Fil-fatt b'dak il-mod tista' ssolvi l-problema għaliex tagħmilha ċara li mhux se niddipartixxu mit-tradizzjonijiet tas- sistema legali tagħna.

Fl-istess ħin isservi bħala linja ta' gwida għax tagħti indikazzjoni lill-Kummissjoni dwar lejn liema ġurisprudenza tista' tħares biex tagħti d-deċiżjonijiet tagħha.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Hawnhekk irridu noqogħdu attenti, għax jekk imbagħad mid-deċiżjoni ma jirriżultax that the Commission has taken into consideration preċedenti oħra jew l-interpretazzjoni ta' l-Ewropa, x'jiġri?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Ma naħsibx li din hija daqshekk diffikultuża għaliex hawnhekk il-leġislatur qiegħed sempliċement jindika lill- Kummissjoni x'għandha tikkonsidra ...

Veru li l-intenzjoni tal-leġislatur hija li l-Kummissjoni kemm jista' jkun timxi mat-tradizzjoni li għandna ta' deċiżjonijiet simili fejn ġew applikati l-liġijiet eżistenti f'sitwazzjonijiet ekonomiċi.

Jiġifieri ma naħsibx li huwa ħażin li jkun hemm l-indikazzjoni li l-Kummissjoni trid tħares lejn dawn id- deċiżjonijiet, imma dan ma jfissirx li bilfors trid taqbel magħhom.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq kwestjoni ta' interpretazzjoni.

Jekk hawn xi ħaġa li toħroġ ċara mil-liġi nnifisha m'hemmx għalfejn issir referenza għaliha.

F'każ li wieħed ikollu bżonn jinterpreta ċerti kliem li m'humiex ċari jew inkella jrid jagħtihom ċerta tifsira, irid jikkonsidra d-deċiżjonijiet tiegħu stess.

Sa ċertu punt, l- Onor. Mifsud Bonnici għandu raġun; tista' ma ddaħħalx din il-parti fil- liġi.

Fl-aħħar mill-aħħar għalkemm tista' tikkonsidra li la ssegwi s- sentenzi tiegħek stess u lanqas il-provvedimenti tat-trattati u d-direttivi ta' l-Unjoni Ewropea, għallinqas hemm obbligu morali li wieħed jikkonsidra ċerti affarijiet.

Kif qal ukoll l-Onor.

Membru, xi kultant ikun hemm ċerti ġudikanti li lanqas isegwu s-sentenzi tagħhom stess.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Michael Frendo.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Sa ċertu punt, jien naħseb li fil-kontest li qed tiġi ppreżentata qed tfittex ukoll li jkun hemm ċertezza ta' dritt, li f'dan il-każ naħseb li huwa importanti...

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Se jkun hemm xi formola kif issir it- talba, jew inkella se nħalluha f'idejn il-Kummissjoni biex tiddeċiedi f'liema forma għandha ssir it-talba?

Jiġifieri ssir b'xi rikors?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Hemm provvediment li l-Kummissjoni tista' tirregola hi fejn m'hemmx speċifikat.

Naħseb li dan huwa każ minnhom fejn għandha tiddeċiedi hi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Frendo.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: It-Taljani, per eżempju, għandhom l-uffiċċju li jirregola din il-materja u wieħed jista' jikteb ittra - issa jindirezzawha lil Giulio Amato għax hu l-persuna li qed imexxi dik il-kummissjoni - li permezz tagħha jibda l-proċeduri dwar l-ilment tiegħu.

Hawnhekk il-kliem "fuq talba" fit-test Malti naħseb li jindika li tista' ssir b'mod informali.

Ma naħsibx li għandna nesiġu li t-talba ssir b'mod formali għax inkella ntaqqlu l-proċedura.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Allura forsi jkun aħjar li nressqu emenda fis-sens li ma jistgħux jidhru avukati quddiem il-Kummissjoni!

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Chairman, nipproponi li klawsola 4 tiġi posposta.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn permess biex klawsola 4 tiġi posposta?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u l-klawsola ġiet posposta.

Klawsola 5 - Akkordji u prattiki projbiti.

Clause 5 - Prohibited agreements and practices.

ONOR.

JOSEF BONNICI: GĦandi din l-emenda:

"E" Il-klawsola 5 għandha tiġi emendata kif ġej:

(a) fis-subklawsola (1) tagħha minflok il-kliem minn "Ħadd ma jista' jieħu" sa "jiġifieri kull akkordju" għandhom jidħlu l-kliem "Dan li ġej mhuwiex leġittimu, jiġifieri kull akkordju";

(b) fit-test Malti tal-paragrafu (a) tas-subklawsola (1) minflok il- kliem "jew ta' kundizzjonijiet" għandhom jidħlu l-kliem "jew kundizzjonijiet"; u

(c) fil-paragrafu (e) tas-subklawsola (1) tagħha minflok il-kliem minn "jagħmlu l-konklużjoni" sa "ta' obbligazzjonijiet supplimentari" għandhom jidħlu l-kliem "jagħmlu l-konklużjoni ta' kuntratti suġġetta għall-aċċettazzjoni mill-partijiet l-oħra ta' obbligazzjonijiet supplimentari".

"E" Clause 5 shall be amended as follows:

(a) in subclause (1) thereof for the words from "It shall not be lawful" to "that is to say" there shall be substituted the words "The following shall be unlawful, that is to say";

(b) in the Maltese text of paragraph (a) of subclause (1) for the words "jew ta' kundizzjonijiet" there shall be substituted the words "jew kundizzjonijiet"; and

(c) in paragraph (e) of subclause (1) thereof for the words from "makes the conclusion" to "supplementary obligations" there shall be substituted the words "makes the conclusion of contracts subject to the acceptance by the other parties of supplementary obligations".

Klawsola 5 tirreferi għal prohibited agreements and practices.

Bażikament qed ngħidu li hija unlawful li jkun hemm min jipprova jiffissa l- prezz, jillimita l-produzzjoni tas-suq jew ta' żvilupp tekniku.

Ħadd ma jista' jimponi ċerti kondizzjonijiet biex isiru tranżazzjonijiet li ma jkollhomx konnessjoni mas-suġġett tal-kuntratt.

Jiġifieri qegħdin nagħtu spjegazzjoni ta' x'inhuma prohibited agreements and practices.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Nixtieq li naraw jekk dan li hawn hux se jissarraf fil-prattika.

Nimmaġinaw li intrapriżi ftiehmu fuq l-iffissar tal-prezz u sussegwentement ġie ddikjarat li dak il-ftehim huwa null u mhux esegwibbli.

X'jiġifieri null u mhux esegwibbli, xi ħadd se jvarja dak il- prezz jekk intrapriżi ftiehmu bejniethom?

Nimmaġinaw hawn Malta l-bottlers ta' l-ilma minerali, luminati u affarijiet hekk jiftiehmu bejniethom dwar il-prezz, dak hu null u mhux esegwibbli.

Billi tgħid hekk, jekk il-prezz jibqa' dak miftiehem, fil-prattika x'tagħmel?

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-ewwelnett qed tgħid li dan huwa null u ma jistax jiġi nforzat.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma dak meta wieħed ma jridx jinforzah, imma jekk kollha jiftiehmu, x'tagħmel?

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-tieni nett għandek il-faċilita' li toħroġ price order jekk trid u tinforzah.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Dak mhux għax null imma.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Imma tirriduċih għal xi ħaġa nulla għax jekk xi ħadd jiftiehem li se jbigħ xi oġġett 20c u jidher li jkun veru każ ta' price fixing, allura tgħid li dak il-ftehim huwa null u għandu jkun hemm prezz iffissat li jkun raġjonevoli.

Jien naħseb li dan għandu jkun l-ewwel pass li timxi bih il-Kummissjoni.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Bil-price fixing, null jew le, int tkun iffissajt prezz, anke jekk ma tkunx ftehimt ma' ħaddieħor u b'hekk ikun daħal prezz ieħor fil-price order li jipprevali u m'hemmx għalfejn tikkontempla bħala null l-ewwel prezz.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Imma trid tgħid li l-prezz li waslu għalih b'arranġamenti bejniethom, anke privati, se jkun null.

Mhux il-prezzijiet biss, imma anke ċertu kuntratti.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Ftiehmu bejniethom kif iqassmu s-swieq ta' provvista.

Tgħid li dak il-ftehim huwa null, imma jekk huma jibqgħu bis- sistema li jien ma nidħolx fl-għalqa tiegħek u int ma tidħolx fl-għalqa tiegħi, x'tagħmel?

Fil-prattika se jibqa' dak li kien ġie miftiehem u m'hemmx rimedju.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Hemm diversi affarijiet li jistgħu jsiru.

Din hija problema ekonomika wkoll.

Per eżempju, jkun hawn tliet produtturi li jiftiehmu bejniethom li jaqsmu s-suq tagħhom b'mod li wieħed jieħu GĦawdex, ieħor jieħu naħa ta' Malta u l-ieħor jieħu n-naħa l-oħra ta' Malta.

Jekk wieħed irid ineħħi dan l-arranġament - jista' jkun arranġament prattiku wkoll - jista' jagħmel ħafna affarijiet.

Hawn Malta, minn daqshekk iffortunati li għandna importazzjoni ta' kważi kollox u għandna ċertu protezzjoni bil-levies, eċċ. Jiġifieri jekk assolutament għandek dan it- tip ta' sharing arrangement tas-suq, li jkun ta' detriment, jien naħseb li wieħed jista' jsib soluzzjoni kif iħares lejn din il-problema.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma din tfisser li l-aġenti esklussivi ma jistgħux jibqgħu fil-pajjiż?

Hawn ċerti prodottti li biex jiġu ntrodotti fis-suq Malti bilfors iridu li l-aġent esklussiv tagħhom igawdi mill-qliegħ u anke jekk ikun hemm tender tal-Gvern xorta waħda jieħu s- sehem tiegħu.

Dan ifisser li m'hemmx iktar esklussivita'.

Jiġifieri jien nista' nimporta dak li jimporta Bandallu li għandu l-esklussivita' u jekk Bandallu jibqa' jinsisti fuq l-esklussivita' allura jkun qed imur kontra l- provvedimenti ta' din il-Liġi?

Hekk tfisser?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mistoqsija li staqsejt iktar kmieni din il-ġimgħa kienet jekk fis-sistema preżenti jistax ikollok parallel trading.

L-Onor.

Brincat qed jgħidli iva.

Fil-fatt il-parir li tawni kien li tista' ssir u qed issir.

Jiġifieri din ta' l-esklussivita' m'hijiex xi ħaġa mponuta issa bis-sistema tagħna.

Jista' jkun hemm raġunijiet prattiċi fejn tispiċċa hekk; per eżempju biex ikollok servizz aħjar, tista' żżomm certu stocks, eċċ. u allura jwassal għal sitwazzjoni fejn effettivament ma jkunx prattiku li jkollok iżjed minn rappreżentant ta' l-istess marka.

Pero' safejn naf jien is-sistema legali li għandna ma timpediex l-esklussivita'.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Le, mhux timpediha imma l-Qrati tagħna jaċċettaw l-esklussivita' u jagħtu rimedju.

ONOR.

TONIO BORG: Il-ftehim bejn aġent Malti u ditta estera naħseb li huwa binding.

Pero' li ħafna drabi qed isir huwa li kompetitur ta' aġent Malti jixtri, mhux mid-ditta oriġinali, imma mingħand xi ħaddieħor barra minn Malta li jkun xtara dak l-oġġett.

Safejn naf jien dan it-tieni tip ta' arranġament jista' jsir u m'hemmx mezz legali f'Malta kif dan jista' jitwaqqaf, pero' nimmaġina li l-ftehim dirett bejn ditta estera u aġent Malti, sal-lum huwa binding u jista' jiġi esegwit.

Jista' jfittex għad- danni f'Malta - jekk ikollha xi proprjeta' f'Malta - talli tkun kissret dak il-ftehim.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma jekk qed nirrenduh null u mhux esegwibbli kif issa tista' tesegwih?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Sub klawsola 5 (1) tgħid:

"... any agreement between undertakings, any decision by an undertaking or by an association of undertakings and any concerted practice between undertakings having the object or effect of preventing, restricting or distorting competition with the relevant market and in particular, but without prejudice to the generality of this subsection, to partake in any agreement, decision or practice which:

(a) directly or indirectly fixes the purchase or selling price or other trading conditions; or

(b) limits or controls production, markets, technical development or investment; or ...".

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: "Market", hemm hu l-qofol.

Il-franchise hija market.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Din qed tgħid li dan it-tip ta' arranġament huwa null.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Mela allura l-franchises kollha li huma esklussivi huma nulli.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jekk il-kwestjoni hija jekk jistax ikollok exclusive agency in terms of clause 5, iva jista' jkollok pero' l-exclusive agency, bħalma hi s-sitwazzjoni legali llum ma jfissirx li ma jistax ikollok parallel trading.

Illum bl-exclusive agency b'kollox, jekk xi ħadd imur jixtri l-istess ħaġa mingħand distributur kbir fuq il-kontinent li jbiegħhlu irħas peress li jkun xtara kollox bil-bulk, xorta ma jistgħux iwaqqfuh, sakemm ma jkunx in breach ta' xi trade mark jew ikun qabad xi ħaġa magħmula minn ħaddieħor u jkun biddel it-trade mark fuqha.

Jiġifieri jekk jien aġent ta' ditta li tagħmel l-arloġġi, jista' jmur xi ħadd u jixtri arloġġi ta' l-istess ditta u jimportahom f'Malta.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Skużi, l-ewwel aħna għidna li l-kuntratt għal exclusive agency huwa null u mhux esegwibbli.

Din id-diffikulta' hija fondata jew le?

GĦax fiha nnifisha l-esklussivita' hija kontra l-prinċipji ta' din il-klawsola.

ONOR.

MICHEAL FRENDO: F'subklawsola 7 (1) insibu li:

"Notwithstanding the provisions of section 5 of this Act, the Commission may, upon an application for the purpose made by an undertaking or by an association of undertakings through the Director, declare that the objective of improving production or distribution of goods or promoting technical or economic progress and which allows consumers a fair share of the resultant benefit, not to be restrictive practices in competition, and thereupon the provisions of section 5 of this Act shall not apply.".

Jekk m'hemmx ġustifikazzjoni għaliha hija nulla, imma jekk hemm ġustifikazzjoni in terms ta' klawsola 7, allura m'hijiex nulla.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma qegħdin ngħidu li parallel trading huwa possibbli, imbagħad qed ngħidu li jista' ma jkunx hemm ġustifikazzjoni għal exclusive agency wkoll.

Aħna rridu li hawn Malta, biex exclusive agency tiġi sostnuta bħala valida, trid tgħaddi minn dawn il-kriterji?

ONOR.

JOHN DALLI: Hawn il-konċett kollu huwa favur il-kompetizzjoni, jiġifieri li inti ma jkollokx min jaqbad is-suq u jpoġġih f'morsa.

Issa jekk ikun hemm ġustifikazzjoni ta' natura ekonomika jkun hemm raġunijiet għaliha, imma jekk m'hemmx ġustifikazzjoni din m'hijiex aċċettabbli.

Jekk tiġi ddikjarata aċċettabbli f'termini ta' klawsola 7, allura trid issir mill-Kummissjoni.

Issa l-proċedura ta' negative clearance hija magħmula biex inti tagħti ċans lin-negozjant jagħmel tip ta' ftehim bħal dan, jissottomettih għal negative clearance biex ikun jaf fejn hu, imbagħad tittieħed deċiżjoni aktar tard.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jekk nieħdu l-birreriji, dawn għandhom aġenti f'ċerti lokalitajiet u l-aġent ikollu l-franchise tiegħu, ħalli wieħed ma jidħolx fis-suq jew fil-qasam ta' l-ieħor.

Allura jista' xi ħadd imur fuq Farsons jew fuq ta' l-Iljun u jgħidlu li minkejja li għandu l- aġent il-Hamrun irid jagħtih ċans biex jagħmel id-distribuzzjoni tal-birra tiegħu għax ma jistax ikollu aġent esklussiv fil-Hamrun.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Hu jagħżel aġent tiegħu biex jagħmillu d- distribuzzjoni - f'ħafna rħula dawn ikunu magħrufa bħala l-aġenti ta' Farsons jew ta' l-Iljun.

Dan ma jfissirx li hu ma jistax ikollu aġent tiegħu biex jagħmillu d-distribuzzjoni.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma bil-franchise, jiġifieri l-area fejn jista' jiddistribwixxi tkun kostretta.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Iva, għaliex issa qed nitkellmu fuq xi ħaġa daqsxejn differenti, qed nitkellmu fuq distribution agreements u mhux agency agreements.

Jekk tara kif ġiet żviluppata l-kwestjoni ta' exclusive distribution agreements fid-dritt Ewropew, issib li hemm ħafna raġunijiet għaliex qed jaċċettawha.

L-ewwelnett, għaliex dak ikun bniedem li għandek fiduċja fih, li jagħtik servizz tajjeb eċċ. Il-problema m'hix dik, il-problema hi meta d-distributur jgħid lil xi ħadd li ma jistax jixtri birra mingħand ħaddieħor ħlief mingħandu.

Issa qed tgħid għal tal- ħanut u mhux għad-distributur.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Le, nibdew mid-distributur l-ewwel għax dan ovvjament ma jiddistribwixxix lil ta' l-Iljun ukoll.

Allura dawk huma esklussivitajiet.

Dawn huma permessi jew le?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Nista' ngħidlek kif żviluppat band'oħra, fejn kien hemm il-kwestjoni ta' jekk inti jkollokx exclusive distributor agreements u l-konsumatur imur jixtri l-istess ħaġa mingħand distributur ieħor u dan ma jbegħlux għax jgħidlu li l-kumpannija qaltlu li ma jistax ibigħ lil min hu barra mill-area tiegħu.

Din hija legali jew le?

Fil-fatt minħabba r- raġunijiet li semmejt, fejn wieħed għandu jkollu fiduċja fil-persuna, ħafna minnhom jaqgħu jew taħt klawsola 7 jew biex inkun iktar ċar taħt klawsola 8 li tittratta dwar block exemptions.

F'ħafna każijiet ikun hemm kwestjonijiet ta' aġenzija u ta' distribution agreements ta' dan it-tip, allura jingħataw block exemption basta jkun jista' jintwera li dan hu ta' vantaġġ għall-konsumatur, għax inkella se jkun xi ħaġa li qed tintuża biss biex tipproteġi s-suq.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Il-kwestjoni hi jekk humiex nulli u mhux esegwibbli mill-bidu.

Meta agreement bejn il-produttur u d-distributur jimxi tajjeb, imbagħad xi ħadd ikun irid joħroġ minnu billi jikkontendi li huwa null, allura joħroġ minnu bħalma jsir fiż-żwieġ.

Hux hekk?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: GĦalhekk hemm il-proċedura tan-negative clearance, għaliex meta inti tagħmel agreement tibagħtu lid-Direttur li sadattant ikun qed isegwih u sakemm ikollok a negative clearance inti tkun qed timxi skond l-agreement.

Negative clearance tiċċara jekk dik hijiex skond l- interpretazzjoni li qed tingħata dik il-klawsola jew le.

Jekk hu le, dak ma jkunx jista' jkompli jiġi esegwit.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hi l-emenda "E" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-Emenda "E" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 5 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 5, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 6 - Approvazzjoni negattiva.

Clause 6 - Negative clearance.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Fil-fatt din il-klawsola nistgħu ngħidu li diġa' bdejna niddiskutuha u tirrigwarda n-negative clearace.

Din tgħid li jekk wieħed ikollu xi dubju li l-arranġament li jkun se jidħol fih jista' ma jkunx konformi mal-liġi, għandu jitlob negative clearance mingħand id- Direttur.

Imbagħad hawn diversi raġunijiet għaliex negative clearance jista' jkollu ċertu limitu bħala żmien u affarijiet oħra.

Dan jista' jiġi revokat jekk l-informazzjoni tinbidel, jekk tkun falza jew jekk tinbidel is- sitwazzjoni fis-suq.

Jiġifieri hawnhekk għandna konċett importanti ta' negative clearance fejn qed ngħidu li min għandu xi dubju għandu jġib in- negative clearance minn qabel biex ikun jista' jserraħ moħħu u jibqa' jopera skond kif irid jiftiehem.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Nixtieq li wieħed jikkontempla l-każ fejn tnejn għamlu akkordju u ġabu n-negative clearance tad-Direttur, imbagħad ikun hemm terza persuna li tgħid li dak l-akkordju qiegħed jippreġudikah u jmur kontra l-provvedimenti tal-Liġi.

Wara li d-Direttur ikun diġa' ta n- negative clearance, kif se tinqaleb id-deċiżjoni tiegħu?

GĦax id-Direttur jagħti l-clearance fuq iċ-ċirkostanzi li jkunu sottomessi lilu mill- partijiet fl-akkordju, imma hemm terzi persuni li jistgħu jiġu milquta jew interessati minn akkordju.

ONOR.

JOSEF BONNICI: F'subklawsola 6 (4) nsibu li:

"Without prejudice to subsection (5) hereof a negative clearance given in accordance with this section may be revoked by the Director where:

(a) it results that the information supplied with such request had been false, misleading or incomplete;".

U f'dan il-każ hija incomplete, għax kien hemm informazzjoni oħra relevanti u ma tteħditx in konsiderazzjoni.

Jiġfieri jien kieku ninterpretaha bħala każ fejn ittieħdet deċiżjoni, ingħatat negative clearance, imma l- informazzjoni ma kenitx kollha hemm, għax ġiet affettwata terza persuna u wara li ngħatat in-negative clearance ġabet informazzjoni oħra addizzjonali.

Allura taqa' taħt din il-klawsola.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Allura konsumatur ma jistax iħossu preġudikat minn akkordju?

Jekk l-akkordju jkun ġab in-negative clearance, l-ilment tal-konsumatur jew għaqda ta' konsumaturi se tiġi rinfaċċjata minn ftehim li kien diġa' ottjena t-timbru tan-negative clearance.

Dawn l- arranġamenti qed jidhru fraġili ħafna.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Id-diffikulta' li għandi fi klawsola 6 hi li donnu jekk persuna li għandha undertaking tkun se tidħol f'akkordju u din għandha dubju jekk dak li se tagħmel imurx kontra klawsola 5, jiġifieri restrizzjoni prevenzjoni jew distortion tal-competition, allura qabel ma tiffirma u timxi skond dak l-agreement trid titlob għal negative clearance.

Imbagħad insibu kif joħroġ dak in-negative clearance u skond klawsola 7 nsibu li dan għandu l-istess effett ta' exemption.

Issa ħalli naraw x'jiġri f'każ li xi ħadd, għalkemm għandu dan id-dubju, ma jitlobx in-negative clearance.

Donnu dan fih innifsu huwa reat, għaliex subklawsola 22 (1) tgħid li:

"Any person who contravenes the provisions of subsections (1), (5) or (8) of section 6 ...".

tkun ħatja ta' reat u teħel multa.

Is-subklawsola 6 (1) titkellem fuq ħafna affarijiet Per eżempju din tgħid li:

"... shall before acting in accordance with such agreement, decision or practice seek the negative clearance ...".

GĦalhekk jekk jien niddubita jekk dan l-agreement imurx kontra l-klawsola 5, iżda ma nitlobx in-negative clearance u wara jirriżulta li dak l- agreement huwa in contravention ta' clause 5 - għaliex il-Kummissjoni tkun iddikjarat illi huwa kontra clause 5 - awtomatikament inkun ksirt dak il- provvediment.

Hawnhekk qegħdin fi stadju fejn jekk qabel ma ffirmajt dan l- agreement ma nitlobx in-negative clearance, awtomatikament jien inkun ħati ta' reat li għallinqas kif inhu issa l-Abbozz, iġib miegħu piena minima ta' Lm3,000 jew 10% tat-turnover.

GĦalhekk jekk jien ikolli dubju u ma nitlobx in-negative clearance, il-Qorti hi obbligata li twaħħalni Lm3,000 u għalhekk inkun ħati ta' reat.

Din il-piena tista' tkun tajba għal min jabbuża mid-dominant position, imma fl-opinjoni tiegħi għal dan it-tip ta' reat hija sproporzjonata.

Fi klawsola 21 wieħed jista' jara għal liema reat għandha tkun applikabbli din il-piena pekunjarja ta' Lm3000.

(Interruzzjonijiet) Imma jien qed naraha ftit esaġerata u forsi il-kollegi tiegħi jistgħu jilluminawni xi ftit.

Dik li għax jien ma nitlobx in-negative clearance minħabba xi dubji li jista' jkolli, niġi ħati ta' reat ta' dan it-tip, naraha daqsxejn goffa.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Michael Frendo.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jien nixtieq li nikkonsultaw xi ftit il-kumment li għamel l-Onor.

Borg għax jistgħu jinħolqu xi diffikultajiet mill-punti li semma hu.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Minħabba li forsi f'dan l-istadju jkollna bżonn nagħmlu xi rewording, jekk il-Kumitat jaqbel, nitlob li din il-klawsola tiġi posposta.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn talba għal postponiment ta' klawsola 6.

Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u l-klawsola ġiet posposta.

Klawsola 7 - Ċerti akkordji eċċ. jistgħu jiġu dikjarati eżenti.

Clause 7 - Certain agreements etc. may be declared exempted.

ONOR.

JOSEF BONNICI: GĦal klawsola 7 għandi din l-emenda:

"F" Il-klawsola 7 għandha tiġi emendata kif ġej:

(a) fis-subklawsola (1) tagħha, minnufih qabel il-proviso, fit-test Ingliż minflok il-kelma "progreess" għandha tidħol il-kelma "progress", u fit-test Malti minflok il-kelma "japplikaw;" għandha tidħol il-kelma "japplikaw:"; u

(b) fit-test Malti tal-proviso li hemm mas-subklawsola (4) minflok il-kliem "li jkunu minimali" għandhom jidħlu l-kliem "li jkun minimali".

"F" Clause 7 shall be amended as follows:

(a) in subclause (1) thereof, immediately before the proviso, in the English text for the word "progreess" there shall be substituted the word "progress", and in the Maltese text for the word "japplikaw;" there shall be substituted the word "japplikaw:"; and

(b) in the Maltese text of the proviso to subclause (4) for the words "li jkunu minimali" there shall be substituted the words "li jkun minimali".

Klawsola 7 titratta dwar agreements li jistgħu jiġu eżentati.

Aħna rreferejna għal din il-klawsola qabel ukoll.

GĦalhekk bażikament hawnhekk qed ngħidu li jekk ikun hemm agreement li jista' jiġi muri li jkun qed jikkontribwixxi biex itejjeb il-produzzjoni, id-distribuzzjoni jew il- progress ekonomiku u allows consumers a fair share, dan jista' jkun eżentat u kkonsidrat bħala li m'huwiex restrictive practice in competition.

Imma fil-proviso hemm miktub:

"Provided that the Commission shall not so declare any such agreement, decision or practice if the said agreement, decision or practice either:

(i) imposes on undertakings concerned any restriction which is not indispensable ...".

GĦalhekk dan il-proviso jagħti kwalifikazzjoni rigward dawn l-agreements.

F'subklawsola 7 (2) il-Kummissjoni tagħti eżenzjonijiet - bħal subklawsola 5 (1) - u meta dawn jiddeterminaw jekk l-impatt ta' l-agreements huwiex minimali jew relevanti, il-Kummissjoni għandha tikkonsidra ċ-ċirkostanzi relevanti kollha "including but not limitedly the share of the undertakings concerned of the relevant market."

Il-paragrafu (a) tal-proviso ta' subklawsola 7 (4) qed tgħid li:

"an average employment of 20 persons during the relevant period;".

Din hi waħda mill-kondizzjonijiet li hija kkonsidrata bħala l-minimu.

Imbagħad il-paragrafu (b) tal-proviso ta' subklawsola 7 (4) jgħid li:

"an annual turnover of three hundred thousand Maltese liri ..."

jew

"a net asset value of one hundred and fifty thousand Maltese liri, or such other higher sum as the Minister may prescribe."

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: F'din il-klawsola l-proviso huwa l-qofol ta' kollox.

Fi klawsola 7 hemm miktub li:

"f'kull każ ikunu jikkontribwixxu biex jintlaħaq l-għan li tittejjeb il-produzzjoni jew id-distribuzzjoni ta' oġġetti jew biex jinġieb 'il quddiem il-progress tekniku jew ekonomiku u li jħallu lill-konsumatur sehem ġust mill-benefiċċju li jġibu magħhom ...".

Hawnhekk il-kelma "u" hija kumulattiva.

Hawnhekk qed jingħad li dawn iridu jissodisfaw waħda mill-kontinġenzi li semmejna u jħallu lill-konsumatur sehem ġust mill-benefiċċju.

Xi tfisser il-frażi "li jħallu lill-konsumatur sehem ġust mill-benefiċċju"?

Per eżempju, jekk il-kompetitur itejjeb il- produzzjoni - din hi l-ewwel kontinġenza - aħna x'aħna nippretendu?

Li jkun hemm riduzzjoni tal-prezz?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Aħna nippretendu li t-titjib tal-produzzjoni jiġi rifless ukoll għand il-konsumatur.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma f'liema sens?

Jiġifieri ġġib riduzzjoni fil-prezz?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiddependi għal xiex qed tirreferi.

GĦax jekk qed tirreferi għall-ħalib, per eżempju, dan ikun iktar frisk għax id- distribuzzjoni tkun aħjar.

Imma mill-banda l-oħra, jekk qed tirreferi għas- soft drinks, jista' jkun hemm riduzzjoni fil-prezz.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jien mhix qed ngħid li l-kompetitur itejjeb il-prodott, imma l-produzzjoni.

Jien mhux qed nirreferi għall- kwalita' tal-prodott.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Imma d-distribuzzjoni taffettwa l-kwalita' wkoll.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Il-produzzjoni m'hijiex il-kwalita' tal- prodott.

Il-kompetitur irid itejjeb il-produzzjoni.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiġifieri inti qed tgħid li dan irid itejjeb il- produzzjoni u mhux id-distribuzzjoni?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Iva, għax minħabba d-distribuzzjoni jkun hemm iktar productivity.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Imma fil-kwalita'.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Le, mhux il-kwalita'.

Itejjeb il- produzzjoni.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Permezz ta' titjieb fil-produzzjoni jista' jkollok titjieb fil-kwalita' tal-prodott ukoll.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma per eżempju jekk ma jkunx hemm titjib fil-kwalita' u tiżdied il-produttivita', f'dak il-każ bilfors irid ikun hemm xi gwadann għall-konsumatur ukoll?

Kif jista' jkun?

Kulħadd irid jipprova jtejjeb il-mezz tal-produzzjoni.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Iva, imma hawnhekk you are allowing a restrictive practice.

GĦalhekk irridu noqogħdu attenti għax hawnhekk aħna mhux qed ngħidu li kull progress li jtejjeb il-produzzjoni, wieħed irid jgħaddih lill-konsumatur - hekk għandu jkun imma l-kompetizzjoni biss tista' twassal għal dan.

Din il-klawsola qed tippermetti kondizzjonijiet li b'xi mod they constrain the competition.

Jekk wieħed jagħti permess għar-restrictive practice, irid ikun żgur li l-konsumatur jibbenifika għax inkella jispiċċa li jagħti konċessjoni lil dak li jkun biex idaħħal iktar flus fil-but.

Dan huwa l-konċett.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jien nifhem li wieħed ma jridx jagħmel ħsara lill-konsumatur imma li wieħed irid bilfors jagħti benefiċċju lill- konsumatur minn akkordju li jtejjeb il-produzzjoni, ma nifhimhiex.

ONOR.

JOSEF BONNICI: F'sens ta' restrictive practice lil dawn qed tagħtihom konċessjoni li ma jkollhomx sistema daqshekk kompettiva b'xi ftehim jew arranġament u għalhekk finalment se jgawdi l-konsumatur.

Dan l- arranġament jista' jkun ġġustifikat imma jekk dan l-arranġament se joħloq biss interessi għal ċerti nies, dan ma jistax jiġi ġġustifikat.

Dan hu l- prinċipju.

GĦalhekk aħna qed inħallu safety valve biex f'każ li - speċjalment meta qed titratta ċerta produzzjoni - jkun hemm din it-tip ta' relazzjoni jew ftehim, dan jista' jkun ta' benefiċċju għall-konsumatur.

Dan hu s-safety valve li qed jingħata hawnhekk.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Kieku l-kriterju hu li l-konsumatur se jbati, naqbel miegħek imma hawnhekk il-kompetitur se jbati.

Il-kompetitur m'huwiex il-konsumatur.

Per eżempju, jien inkun qed nipproduċi u nagħmel exclusivity agreement ma' min ifornini bil-provvista' ta' materja prima.

Minħabba li din il-materja prima tkun ta' ċerta kwalita', jien nesiġi li l- kompetitur tiegħi ma jkollux dik il-kwalita' ta' materja prima.

Hawnhekk il-kompetitur qed ibati u mhux il-konsumatur.

Irridu nżommu quddiem għajnejna li mhux kull restrizzjoni tagħmel ħsara lill-konsumatur.

Hemm restrizzjonijiet li jagħmlu ħsara lill-kompetitur biss u mhux lill- konsumatur.

Aħna rridu nipproteġu kemm lill-konsumatur u kemm lill- kompetitur.

M'għandniex naħsbu li kull darba li nagħmlu xi restrizzjoni naħsbu li b'hekk se jbati l-konsumatur.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Qed nifhem sew jien?

Jiġifieri qed nagħtu konċessjoni lill-producer għal xi restrizzjoni li se tagħmel ħsara lilu nnifsu?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Lill-kompetitur tagħmel ħsara.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Allura iktar u iktar irid ikollna din il-klawsola li biex inħallu dak il-każ għaddej irid ikun hemm benefiċċju għall- konsumatur.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma kif se jkun ikkalkolat il-benefiċċju għall-konsumatur, permezz ta' riduzzjoni tal-prezz?

X'inhu dan il- benefiċċju?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jistgħu jkunu ħafna affarijiet.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: X'inhuma dawn il-ħafna affarijiet?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Semmejtlek diġa'.

Jista' jkollok titjib fil-kwalita' tal-prodott.

Per eżempju, il-ħalib jista' jkun ħalib aktar frisk.

Jista' jkun kwalita' aħjar ta' birra għax tkun aktar friska.

Jista' jkun prezz iktar baxx.

Jista' jkollok tant affarijiet li jien ma nistax nelenkalek il- kondizzjonijiet kollha hawnhekk.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Le, le.

Per eżempju, inti produttur ta' l- għeneb u jien għassar u nipproduċi l-inbid.

Jien nagħmel exclusivity agreement miegħek għax inti l-kwalita' ta' għenba li għandek hija l-iprem kwalita' li hawn f'Malta.

Tal-Lachryma Vitis miskin mhux se jkollu aċċess għall-għenba tiegħek għax ikkapparrajtha jien!

Ħallast il-flus iktar minn ħaddieħor biex xtrajt kollox jien.

Dik hija restrictive practice?

Jien għamilt hekk biex ikolli kwalita' ta' inbid aħjar minn tal-Lachryma Vitis.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ħadd m'hu qed jgħid li dik hi restrictive practice.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Dik restrictive practice ġejja.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru Frendo.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Ejja nassumu għall-argument li dan huwa restrictive practice.

Dan jista' jkun aċċettabbli għax fil-fatt minħabba li inti nfaqt il-flus biex għamilt hekk irnexxielek tipproduċi xi ħaġa li l- konsumatur qabel ma kellux.

Kieku ma ħallewkx tagħmel restrictive pratice biex tixtri dak u tiżviluppa dak il-prodott, il-konsumatur ma kienx ikollu dak il-prodott.

Imma inti trid kontinwament tiġġustifika għaliex qed tagħmel restrictive practice.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Inkomplu fuq l-eżempju li tajt.

Jista' jkun restrictive practice imma jista' jkun permissibbli jekk ...

Issa jien qed ngħidlek li jien assigurajt li l-aħjar kwalita' ta' għenba naħdimha jien.

Issa kieku dik il-kwalita' ta' għenba ħadha wkoll il-kompetitur mhux l-istess kwalita' ta' inbid bħalma noħroġ jien se joħroġ?

Mela l-konsumatur x'ibbenefika?

Xejn.

Jien qed inbigħ bit-tikketta tiegħi, ta' Coleiro, u mhux bit-tikketta tal-Lachryma Vitis.

X'gawda l-konsumatur?

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-eżempju tiegħek huwa tajjeb għaliex ...

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Il-konsumatur anzi jbati għax la m'għandix kompetitur ta' l-istess kwalita', l-prezz li niċċarġja jien jista' jkun preferenzjali.

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-argument tiegħek juri kemm din il-kondizzjoni wieħed irid joqgħod attent biex jara li żgur hija ta' benefiċċju għall- konsumatur.

Finalment din lejn il-konsumatur qed tħares bħala point of benefit għax inkella tidħol f'komplikazzjonijiet li huma diffiċli biex tevalwahom.

Finalment it-test tagħha huwa jekk il-konsumatur hux se jkun f'pożizzjoni aħjar jew le b'din ir-restrictive practice.

Hawnhekk, kif qed tgħid inti, jista' jkun diffiċli biex tipprovaha sewwa għaliex jekk l- għeneb minflok ma tagħtih lil dak tagħtih lill-ieħor jew tagħmlu inti xorta jkollok inbid tajjeb.

Allura dak ma tagħtihx permess, ma jkunx aċċettabbli.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Dawn huma r-regoli restrittivi li ġew introdotti b'intenzjonijiet tajba f'pajjiżi oħrajn, imma jkollhom l-effett li jien, bħala produttur, biex nassigura li l-aħjar kwalita' ta' provvista ġejja għandi u ma jeħodhiex kompetitur, nakkwista wkoll is-sors tal- produzzjoni, nixtri lilek.

Imbagħad tiġi wkoll il-verticalisation li saret f'pajjiżi oħra.

Hekk qed nintroduċu hawn Malta?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Pero' hemmhekk tiġi taħt abbuż minn pożizzjoni dominanti.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: X'tagħmel, mela se timpedini li nixtrik?

Inti għandek l-aħjar dwieli fil-pajjiż, xi ħadd se jimpedik li tbigħhomli?

Hekk għamlu barra, kullimkien!

Allura d-difetti ta' barra rridu ngħaddu minnhom bilfors!?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jien ma xtaqtx niftaħ id-diskussjoni fuq klawsola 9 li hija indirizzata għal dan.

Klawsola 9 tittratta dwar abbuż minn pożizzjoni dominanti.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Mhix qegħda mniżżla fil-Liġi, pero' qabel għidna illi għandha ssegwi wkoll dak li ġie deċiż anke fid-dritt Komunitarju.

Fil- fatt hemmhekk hemm ħafna eżempji ta' fejn - qed nitkellmu fuq klawsola 9 issa - min jakkwista lil xi ħadd, anke jekk jakkwista lill-kompetitur tiegħu nnifsu u allura b'dak l-akkwist jiġi kompletament qed jikkontrolla s- suq, dak l-akkwist jiġi kkonsidrat bħala abbuż minnu nnifsu.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma kif tista' tirriversjah fil- prattika?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jekk takkwista l-prodott jew xi ħaġa oħra.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Imma dan ifisser li tkun xtrajtu għaliex hawnhekk inkella jkollna konfużjoni ta' ideat.

Jekk takkwista jew taħtaf il- kumpannija taqa' taħt klawsola 9 pero' jekk il-prodott tixtrih, ikollok kummerċ.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jekk jien ma nistax nagħmel ftehim biex nakkwista provvista ta' xi ħaġa esklussivament, jien nixtri s-sors tal- provvista, kif għamlu barra.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

JOSEF BONNICI: Imma meta tixtri s-sors tal-provvista jiġifieri tixtri l-kumpannija ....

Imbagħad tidħol ukoll il-kwestjoni tan-negozjar tal-prezz.

Jekk xi ħaddieħor irid jixtri minn dak l-għeneb, per eżempju, joffrilek prezz aħjar.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jiġifieri inbigħlu l-għeneb li nkun qed naħdem jien stess?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jekk inti tkun qed taħdmu għalik stess allura tiegħek f'tiegħek.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Mela meta inti kont indipendenti ma kontx nista' nagħmel ftehim esklussiv u meta xtrajtek ...

ONOR.

JOSEF BONNICI: Imma meta xtrajtni sirna sħab?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Inkun tajtek parti mix-shares tiegħi biex jien inkun akkwistajt lilek ukoll.

Mhux hekk jingħaqdu l-affarijiet kbar?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Inti qed tirreferi għal merger?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Tista' tieħu kwalita' ta' forom jew merger jew outright purchase.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jekk inti qed tgħid merger ...

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Xtrajtlek il-majority shares.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jekk tiġi f'sitwazzjoni ta' pożizzjoni dominanti hemmhekk tidħol klawsola 9.

Jekk inti qed tgħid li tista' tagħmel arranġament bħalma jagħmlu dawk li jipproduċu l-għeneb li jgħidu sewwa, jien se nixtri mingħand it-tali ...

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Bħalma għamel Marks & Spencer.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Dak tarah li qed jirrestrinġi l-kompetizzjoni?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Mhux esklussiv?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Trid toqgħod attent kif wieħed jinterpreta "esklussivita'".

Inti qed tgħid li jekk se nixtri l-output tiegħek kollu nista' nassorbih kollu.

Issa b'daqshekk m'hemm xejn ħażin pero' jekk fl- arranġament tgħid li ma tista' tbigħ lil ħadd iktar, hemmhekk jista' jkollok diffikulta'.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jekk xtrajt kollox.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Hemm differenza.

Jien altru nistaqsi lill- produttur kemm se jipproduċi u dan jgħidli li jista' jipproduċi 500 jeans fil-ġimgħa u mbagħad jien nixtri 500 jeans fil-ġimgħa, jiġifieri l-output tiegħu kollu.

Atru jekk dan jespandi u jibda jipproduċi b'7% iktar u allura ma jkunx jista' jbiegħ lil ħaddieħor minħabba l-kuntratt li jkollu miegħi.

Hemmhekk il-konċett huwa daqsxejn differenti u jista' jkun ukoll li jkun abbużiv anke għall-konsumatur.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: F'dan il-proviso għandna l-exception ta' l- exception.

Jiġifieri klawsola 7 hija exception għall-klawsola 5.

Issa l- provisio hija parti minn dik l-exception u dik li ġejja wara se tkun exception għall-exception li tkun ġejja.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Dik tkun minimali.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Fl-ewwel waħda qed ngħidu li tkun indispensabbli u fit-tieni waħda qed ngħidu li ma tnaqqasx jew li tnaqqas il-kompetizzjoni fejn qed tgħid: "... jeliminaw jew b'xi mod sinjifikanti jnaqqsu l-kompetizzjoni ...".

Issa xi tfisser "tnaqqas il-kompetizzjoni"?

Din tfisser li inti tiggwadanja fuq il-kompetitur jew meta inti tiggwadanja fuq il-kompetitur tkun qed tnaqqas il-kompetizzjoni?

X'inhija li "tnaqqas il-kompetitizzjoni"?

Din tfisser li tnaqqas in-numru ta' kompetituri?

Hawn qed nirreferi għall-paragrafu (ii) ta' subklawsola 7 (1) (ċ).

Huwa stat dinamiku li minħabba l-kompetizzjoni, l-oġġett ikun irid jinbidel dejjem.

Imma meta jinbidel ikun qed inaqqas lil xi ħadd milli jiggwadanja minn fuqu?

Dik hija l-kompetizzjoni.

Allura dik tkun qed tnaqqas il- kompetizzjoni jew le?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Hawn qed tgħid hekk:

"gives the undertakings concerned the possibility of eliminating or significantly reducing competition ....".

Issa xi jrid jgħid biha l-kelma "significantly"?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Nagħti eżempju ta' fejn wieħed ikun qed jikkompeti ma' ħaddieħor u dan ikun dejjem qed jerbaħ, fis-sens li huwa jkun qed jieħu iktar s'intendi at his own expense.

Jiġifieri b'daqshekk ma jkunx qed inaqqas il-kompetizzjoni.

Imma sakemm tibqa' tikkompeti, allavolja jien ikolli 90% u inti jkollok 1%, xorta jibqa' l-fatt li hemm il- kompetizzjoni.

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-issue hija jekk inti teħodha minħabba xi prattika restrittiva, allura iva.

Jiġifieri altru jien qed neħodlok is-suq għaliex nikkompeti iktar minnek, għaliex jien kapaċi nipproduċi bi prezz inqas, għax jien forsi iktar effiċjenti jew għax għandi distribuzzjoni aħjar, marketing aħjar, eċċ ...

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Din hija l-eċċezzjoni li żammejna fejn tejjibna l-produzzjoni u b'hekk ibbenfika l-konsumatur imma naqset il- kompetizzjoni.

Issa jekk jien tejjibt il-produzzjoni li biha bbenefika l- konsumatur, allura ma nkunx qed nirbaħ minn fuqek, li inti l-kompetitur tiegħi?

Mela jien qgħadt inżid ix-share tal-market u għamilt dawk l- isforzi kollha biex nibqa' statiku.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Pero' din ibbażata fuq restrictive trade practice.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Kieku m'għandnoex din l-eċċezzjoni, ikun permessibbli għax ittejjeb il-produzzjoni u jigwadanja l-konsumatur, iżda l- mument li jiggwadanja l-konsumatur, jitlef il-kompetitur.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Irridu noqogħdu attenti għal long term effect tagħha fis-sens li fix-short term il-konsumatur jista' jibbenefika, iżda meta qed tikber il-kompetizzjoni b'mod sinifkanti, in the long term il- konsumatur se jitlef.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Dan ifisser li jekk jiena effiċjenti u qed nirbaħ is-suq, jista' jiġi xi ħadd u jeħodha kontrija.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jekk tkun effiċjenti ħafna allura m'għandekx bżonn ir-restrictive practice.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: GĦamilt restrictive practice, tejjibt il- produzzjoni li permezz tagħha bbenefika l-konsumatur, allura se żżommni għax qed noqtlok.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena ngħid li jekk hemm periklu li se tispiċċa b'monopolju ...

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Il-kompetizzjoni mhux hekk, wieħed joqtol lill-ieħor?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-kompetizzjoni tfisser li jkollok sistema rivali u mhux sistema unitarja, għax dik tkun sistema ta' monopolju.

L-intenzjoni tas-sistema kompetittiva ...

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Knock outs ma jsirux; tirbaħ on points.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mhux fis-sistema restrittiva.

Innegozja kemm trid on a level playing field mingħajr ma jkollok bżonn sistema restrittiva, imma jekk qed tiddependi fuq sistema restrittiva, allura hemmhekk ma tistax.

Dik hi l-intenzjoni u hija konsistenti.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Hekk kibru l-intrapriżi kbar tad-dinja!

ONOR.

JOSEF BONNICI: Seta' kien hemm u seta' ma kienx hemm biżejjed liġijiet tajbin, imma hawnhekk qed nitkellem fuq meta jkollok xi ħaġa bbażata fuq ir-restrictive practices li hija iktar ta' natura base shaking.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: X'inhu l-kriterju ta' l-20 persuna?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-kriterju ta' l-20 persuna huwa soġġettiv għax jiffissa numru.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Ma tħossx li dan huwa kriterju artifiċjali?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Irid ikollok xi kriterju.

Issa jekk l-Onor Membru jagħti raġuni għaliex dan il-kriterju għandu jinbidel u minflok 20 persuna nagħmluha 21, allura jiena lest li nisma' l-argumenti.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Inti tfajtili f'ħoġri u jiena se nerġa' nitfaħhilek f'ħoġrok.

GĦaliex għamilt 20 persuna u mhux 30 persuna?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jekk tkun 10 jew 15 hija ħaġa soġettiva.

Hawnhekk wieħed ma jistax jaqta' linja dritta, imma jista' jgħid li jekk tiġi biex timpjega 20 persuna u jkollok turnover ta' Lm300,000 bejniethom dawn iż- żewġ kriterji jindikaw li għandek settur żgħir ħafna.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija l-emenda "F".

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "F" għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 7 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 7 kif emendata għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 8 - Eżenzjonijiet ġenerali.

Clause 8 - Block exemptions.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Rimarki?

Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Klawsola 8 tipprovdi għal block exemptions, jiġifieri l-Ministru jista' jiddikjara block exemptions taħt ċerti kondizzjonijiet u limitazzjonijiet li hu jħoss appropriate.

Din hija speċi ta' safety valve għax jista' jkollok każi fejn il-Ministru jista' jgħid li f'dan is-settur hemm raġuni għaliex wieħed għandu jikkonsidra exemption taħt dawn il-kondizzjonijiet, u din il-klawsola tagħmilha possibbli.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Ma jaħsibx is-Segretarju Parlamentari li kellha tiżdied referenza ma' din il-klawsola għall-affarijiet mhux normali?

Kif inhi, apparti li hija discretionary hija soġġettiva għall-aħħar.

Aħna nafu li jista' jkun hemm ċerti constituted bodies li jitolbu biex kemm jista' jkun, ikun hemm block exemptions.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Apparti dak il-punt li semma l-Onor.

Membru - u wieħed jista' jittratah separatament - din hija section importanti ħafna.

Il-block exemptions qegħdin hemm biex jolqtu dawk l-eżempji komuni fil- kummerċ - inklużi dawk li ssemmew illum - bħal agreements mal-bars jew ma' aġent li jbigħ il-prodotti tiegħek, bħal birra, u anke rigward petrol stations biex tirregola min ibigħ il-petrol u min ikun id-distributur tiegħek.

Fil-fatt dan huwa strument li aktar m'għadda ż-żmien aktar qed jintuża għax jagħti ċertezza billi jiddefinixxi dawk l-exemptions li jaqgħu taħthom.

Per eżempju, jekk qed topera bħala negozju u jkollok bżonn tiddeċiedi jekk għandhekx titlob in-negative clearance jew le, taħt il- block exemptions jista' jkollok pariri li jwassluk biex tkompli għaddej bix- xogħol tiegħek.

M'hemmx dubju li dawn iridu jiġu studjati b'mod li jiffaċilitaw il-kummerċ u mhux imorru kontra dawn il-prinċipji kollha li semmejna, iżda jridu jirriflettu dawn il-prinċipji.

Irid ikun hemm deċiżjoni li tgħid li kummerċ ta' dan it-tip huwa aċċettabli u li b'kwalunkwe każ dan se jirriżulta f'benefiċċju għall-konsumatur.

THE DDEPUTY CHAIRMAN: Grazzi.

Sar il-ħin.

Fid-9.00 p.m. il-Kamra rriżumiet u l-Viċi President tal-Kumitati rrapporta progress u talab il-permess sabiex il-Kumitat jerġa' jiltaqa'.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Ministru Frendo jekk jogħġbu jressaq l-aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Nipproponi l-aġġornament tal-Kamra għal għada, is- Sibt, 3 ta' Diċembru, fid-9.00 .a.m. b'din l-aġenda:

Mozzjoni sabiex il-Kamra tmur f'Kumitat ta' Provvista għall- konsiderazzjoni ta' l-Estimi Ġenerali ta' spiża għas-sena 1995 - It-Tieni Jum imħolli kollu għall-Gvern.

Ninforma lill-Kamra li skond il-ftehim milħuq fis-Seduta Nru 345 tat-22 ta' Novembru 1994, din is-seduta se tixxandar bit-television u bir-radio.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

Tony Nicholl.

MR SPEAKER: Hawn rimarki?

L-Onor.

Tony Nicholl.

ONOR.

TONY NICHOLL: Mr Speaker, f'dan l-intervent tiegħi llum xtaqt nitkellem dwar żewġ punti.

L-ewwel punt li nixtieq nitkellem dwaru huwa t- turiżmu, punt li m'huwiex kontroversjali.

Xtaqt nitkellem fuq it-turiżmu għaliex peress li bħalissa l-istaġun tat-turiżmu spiċċa nippretendi li l- Ministeru jkun ftit kwiet u għalhekk ikun jista' juża dan iż-żmiem biex iħejji l-istrateġija tiegħu għas-sena li ġejja.

It-turiżmu qed jikber, pero' donnu jidher li dan huwa l-uniku qasam li miexi tajjeb f'dan il- pajjiż.

Jekk wieħed iħares lejn il-figuri ta' l-impiegi jsib li din is- sena dawn żdiedu b'1,500.

Minn dawn l-1,500, 980 kienu fil-lukandi u stabbilimenti ta' l-ikel u 360 kienu fil-community and business services li huma indirettament konnessi mat-turiżmu.

Mela minn żieda totali ta' 1,500 impieg f'pajjiżna, 1,330 kienu fl-industrija tat-turiżmu.

Għalhekk bħalissa l-industrija tat-turiżmu hija l-aktar ħaġa importanti għall- ekonomija tal-pajjiż li tiddependi fuq il-qliegħ li jidħol minnha.

Meta wieħed iħares lejn l-istatistika jsib li s-sena l-oħra mill-gross income tat-turiżmu l-pajjiż daħħal Lm233 miljun u fl-ewwel disa' xhur ta' din is- sena l-qliegħ kollu mit-turiżmu kien ta' Lm207.4 miljun.

Din hija l- importanza tat-turiżmu.

Il-Gvern irid jieħu din l-industrija bis-serjeta' għaliex minnha jiddependu ħafna impiegi u hija essenzjali għall-bilanċ tal- pagament tal-pajjiż.

Peress li dan huwa żmien tas-sena li fih nistgħu nirriflettu aħjar, nitlob lill-Ministeru tat-Turiżmu sabiex jistudja u jara xi strateġija hemm bżonn fil-qasam tat-turiżmu.

Saret ħafna propaganda fuq l-up-market u ntqal ħafna kliem tqil li ġejjin turisti li jonfqu aktar, pero' minn dan kollu ma sar xejn.

Jien nifhem li l-aktar affarijiet essenzjali għat-turiżmu għadna ma lħaqnihomx.

Per eżempju, aħjar inħarsu ftit lejn l-affarijiet bażiċi għat-turiżmu u nsaħħu l- infrastruttura.

Illum x'jirrikjedi t-turist?

Illum turist jirrikjedi li jkollu infrastruttura tajba.

Primarjament it-turist jiġi Malta għax-xemx u għall-baħar u jippretendi li f'Malta għandu jsib baħar u xtut nodfa.

Aħna xortina tajba li f'Malta m'għandniex industrija tal-kimika li tista' tħammeġ il-baħar u l-ibħra Maltin.

Għalhekk l-ewwel għan tal- Ministeru tat-Turiżmu għandu jkun li jżomm ix-xtut u l-baħar nodfa kemm jista' jkun sabiex it-turist li jiġi fis-sajf iżur il-gżejjer tagħna u jonfoq flusu hawn, ikun jista' igawdi l-baħar tagħna.

Is-sajf l-ieħor kellna tniġġis max-xtut kollha partikolarment il-kosta ta' San Pawl il- Baħar li kienet kollha mniġġsa bid-drenaġġ.

Il-Gvern ilu tmien snin iwiegħed li se jsolvi din il-problema, pero' għadu ma solvihiex.

Huwa essenzjali li almenu għas-sena d-dieħla jiggarantixxi li x-xtut u l-baħar tagħna jkunu nodfa u ħielsa mill-kontaminazzjoni tad-drenaġġ.

It-turist jippretendi wkoll li t-toroq tagħna jkunu nodfa.

Kulħadd jaqbel dwar l-istat ħażin tat-toroq ta' Malta.

Min kellu x-xorti jsuq f'pajjiżi oħra ta' l-Ewropa żgur jara d-differenza.

Minkejja li t-taxxi, il- prezz tal-petrol u l-liċenzji għolew - il-Gvern idaħħal il-miljuni ta' liri minn fuq il-karozzi u s-sewwieqa - t-toroq qatt ma kienu daqshekk fi stat ħażin.

GĦalhekk il-Gvern meta jikkalkola l-flus kollha li l-pajjiż qed idaħħal mit-turiżmu għandu d-dmir li jirranġa l-istat tat-toroq li huwa diżastruż.

Jekk wieħed iħares lejn il-postijiet l-aktar frekwentati mit- turisti, isib li sar xejn f'dawn l-aħħar tmien snin.

F'Malta, l-aktar postijiet imfittxija mit-turisti huma primarjament San Ġiljan, Tas-Sliema, Buġibba, Marsascala, Marsaxlokk u l-Belt.

Jekk wieħed idur dawra ma' dawn il-postijiet żgur jara li dawn jinsabu fi stat diżastruż.

Biss biss jekk inħarsu lejn il-Belt Valletta - li jien inqisha bħala waħda mill-isbaħ bliet ta' l-Ewropa - naraw li minkejja li saru ħafna kumitati u minkejja li l-Valletta Rehabilitation Committee kellu budget ta' miljuni ta' liri, din il-Belt tinstab fi stat ħażin ħafna.

Jekk jiġu miljun turist f'Malta 900,000 minnhom żgur jgħaddu minn Triq ir-Repubblika.

Jien nistieden lill- Ministru jmur ppassiġġata fi Triq ir-Repubblika u jara l-istat li jinsabu fih il-bankini u t-triq.

Fl-opinjoni tiegħi, jekk ma jagħmel xejn aktar, il-Gvern għandu jieħu ħsieb li jagħmel Triq ir-Repubblika bħala showpiece.

Triq ir-Repubblika għandha tkun ix-showpiece ta' Malta għaliex kważi kull turist li jżur pajjiżna jgħaddi minn din it-triq.

Min jgħaddi minn Triq ir- Repubblika żgur jaqbel miegħi li minkejja l-flus li ġew ivvotati għar- riabilitazzjoni tal-Belt, minn bieb il-Belt sal-Palazz ma jidher li sar xejn; il-bankini, it-toroq u l-wires tat-telephones jinsabu fi stat diżastruż.

L-istess ħaġa tista' tingħad għal San Ġiljan u għal Tas-Sliema.

F'dan il- postijiet insibu drenaġġ qed ifur minn kullimkien, it-toroq jinsabu maħmuġin u hemm kollox żdingat u dan minkejja li l-pajjiż qed idaħħal daqstant miljuni ta' liri mit-turisti li ħafna minnhom iżuru dawn il- postijiet.

GĦalhekk jien nappella lis-Segretarju Parlamentari li huwa responsabbli mit-Turiżmu sabiex jirrifletti ftit fuq dan il-qasam għaliex issa huwa ż-żmien li jagħmel strateġija qawwija għax-xhur li ġejjin sabiex jirranġa s-sitwazzjoni tal-biki li tinsab fiha l-infrastruttura tagħna fil- qasam tat-turiżmu.

Jekk dan ma jsirx żgur li se jkollna problemi kbar għaliex it-turiżmu huwa industrija fertili ħafna għall-pajjiż u jekk tegħreq din l-industrija żgur li jegħreq il-pajjiż kollu.

Aħna niddependu ħafna minn dan is-settur u bħalissa dan huwa l-uniku qasam li għaddej tajjeb.

GĦalhekk jien nixtieq nappella lis-Segretarju Parlamentari responsabbli mit-Turiżmu sabiex jieħu ħsieb li jirranġa dawn id-difetti kollha li għandna fil-qasam ta' l-infrastruttura u tas-servizzi li għandhom x'jaqsmu mat-turiżmu.

Mr Speaker, fil-bidu għidt li se nitkellem dwar żewġ punti, pero' ma tantx fadalli ħin.

Il-punt l-ieħor li kont se nitkellem dwaru huwa serju ħafna - ma rridx ngħid li s-settur tat-turiżmu m'huwiex importanti - ġie mqanqal diversi drabi mill-kollegi tiegħi u qiegħed f'ħalq kulħadd.

Dan huwa dwar il-każ tal-Brażiljan li ngħata l-maħfra Presidenzjali.

Dan kien każ uniku u serju ħafna u għalhekk f'din il-Kamra tkellimna diversi drabi fuqu.

Tkellmu fuqu wkoll diversi nies oħra li żgur ma jappoġġawx lill- Partit Laburista.

Jien niftakar li l-maiden speech tiegħi kienet dwar id-droga li kif jaf kulħadd f'pajjiżna din hija problema serja li qed tolqot lil kulħadd.

In- numru ta' drogati f'pajjiżna qed jikber b'mod allarmanti u minkejja l-ħafna ftaħir u propaganda li saret mill-Gvern Nazzjonalista, din il-problema kompliet tiggrava ruħha sena wara sena.

L-ikbar daqqa li qatt seta' jaqla' l-Korp tal-Pulizija u pajjiżna kontra t-traffikanti tad-droga kienet il- maħfra Presidenzali tal-Brażiljan Queiroz.

Il-Korp tal-Pulizija jinsab demotivat u demoraliżżat.

Din kienet daqqa below the belt kbira ħafna għal min qed jiġġieled lit-traffikanti tad-droga.

Jien m'iniex se ngħid li din hija r-responsabilita' tal-Ministru Fenech biss, imma hija wkoll responsabilita' tal-Ministru Louis Galea u tal-Prim Ministru, għaliex meta f'dan il-Parlament għamilna mozzjoni fuq dan l-inċident, iddefendew bil- qawwa d-deċiżjoni li ħa l-Gvern Nazzjonalista.

GĦalhekk ngħid li r- responsabilita' hija tal-Prim Ministru għaliex hu għandu responsabilita' kollettiva tad-deċiżjonijiet li jittieħdu mill-Kabinett.

L-aktar ħaġa inkwetanti - ikolli żmien biex nitkellem aktar fuq dan l-inċident serjissimu, għax il-Partit Laburista m'hu se jitilqu qatt - hija li n- Nazzjonalisti sabu ruħhom darhom mal-ħajt, fejn anke l-iktar Nazzjonalisti akkaniti stmerrew id-deċiżjoni tal-Gvern Nazzjonalista.

Fl-aħħar jiem rajna li sar kamp Nazzjonalista sabiex jiddefendi din id-deċiżjoni li ħa fejn il-Ministru Fenech, il-Ministru Galea, il-ġurnali Nazzjonalisti u l- istampa Nazzjonalista, li dejjem kienu kontra l-Partit Laburista, tant huma ffissati b'partiġġjaniżmu sfrenat li b'ipokrezija kbira bdew iqabblu dan l- inċident ma' inċident li ġara f'Malta fis-sena 1976.

Din hija ipokrezija kbira u huwa l-ikbar att oxxen li qatt jista' jagħmel il-Partit Nazzjonalista.

Imbagħad, sabiex jipprova jiddefendi d-deċiżjoni li ġabet stmerrija mill-poplu Malti kollu, qabbel l-inċident tal-maħfra Presidenzjali ma' l-inċident li ġara fl-1976.

Din hija ipokrezija kbira għaliex il-Gvern, l-istampa u l-Ministri Nazzjonalisti qed jipprovaw iħawdu l-imħuħ tal-poplu Malti billi jgħidu affarijiet li m'humiex korretti - biex ma nużax kelma oħra.

Il-fatti huma dawn u l-poplu Malti żgur li ma jitħawwadx l-inċident li qed tirreferi għalih l-istampa Nazzjonalista, ma dak li ġara din is-sena.

Fl-1976 persuna Maltija nqabdet il-Libja b'nofs libbra kannabis sativa, jew kif inhija magħrufa aħjar, ħaxixa.

L-ewwelnett, din ma kenitx eroina u lanqas kokaina, kif qalu huma.

Dan il-bniedem Malti ġie arrestat il- Libja, tressaq il-Qorti u weħel għaxar snin ħabs u multa ta' 3,000 Dinar.

Peress li dan kien sportiv li jirrappreżenta lil pajjiżu, il-familjari tiegħu, l-attivisti u anke l-membri uffiċjali tal-Valletta Football Club, bdew kampanja biex jiġbru l-firem għall-ħelsien ta' din il-persuna.

Dawn inġabru mill-familjari tiegħu, mis-supporters u minn ċerti attivisti tal- Valletta Football Club, u nġabru 'l fuq minn 30,000 firma.

Mela kien hemm 30,000 persuna li ffirmaw din il-petizzjoni biex dan il-Malti jinħeles mil-Libja.

Imbagħad il-familjari tiegħu u persuna oħra li dak iż-żmien kienet membru tal-Valletta Football Club li żgur m'għandha l-ebda konnessjoni mal-Partit Laburista - se nkun prudenti u m'iniex se nsemmi ismijiet, pero' jekk jisfidawni nsemmihom - ippreżentaw din il-petizzjoni lill-Ambaxxatur Libjan f'Malta.

Ovvjament dan ma setax jiċħad din il- petizzjoni ffirmata minn 'il fuq minn 30,000 Malti u ppreżentaha lill-Gvern tiegħu fil-Libja.

Il-Gvern Libjan iddeċieda li jeħles lil din il-persuna Maltija.

Nenfasizza li l-Gvern Libjan iddeċieda li jeħles lil din il- persuna Maltija u nġabet lura Malta.

Mela hija gidba faħxija u faxxista li l-Gvern Laburista taha maħfra presidenzjali lil xi traffikant tad-droga.

Jiddispjaċini li qed nitkellem b'dan il-mod, Mr Speaker, u nisfida lill- Gvern Nazzjonalista jgħid li jien m'iniex ngħid il-verita'.

Fl-ebda mument ma daħal il-Gvern Laburista u Gvern Laburista ma taha l-ebda maħfra presidenzjali lil xi traffikant tad-droga Malti.

GĦalhekk il-każ ta' Queiroz huwa uniku u l-Gvern Nazzjonalista li m'għandu qatt ma jista' jkun kredibbli meta jgħid li qed jiġġieled il-ġlieda kontra t-tixrid tad-droga.

Huwa żgur li l-ġlieda kontra t-traffikanti tad-droga qatt ma tista' tintrebaħ bi Gvern Nazzjonalista.

Il-Gvern Malti - u s-Sinjorija Tiegħek, bħala avukat tgħallimni u l-Gvern Nazzjonalista li huwa partit ta' l- avukati jgħallimni għaliex jien m'iniex bniedem legali - ma seta' qatt itella' lil din il-persuna l-Qorti għaliex ma kellu l-ebda ġurisdizzjoni fuqha.

Din il-persuna ġiet investigata, ġiet interrogata u ġiet imtella' l-Qorti u ngħatat sentenza mill-Qorti Libjana u l-Qrati Maltin qatt ma kellhom ġurisdizzjoni fuq dan ir-reat li sar barra minn Malta.

Biex nagħti eżempju, jekk jien nagħmel reat l-Ingilterra u naħrab u niġi Malta, il-Qorti ma tistax għalija għaliex jien ir-reat inkun għamiltu l-Ingilterra u lanqas il-Gvern Malti ma jkun jista' jidħol fil-każ.

Li jista' jiġri huwa li l-Qrati Maltin jkunu jistgħu jibgħatuni lura l-Ingilterra, imma mhux il-Gvern Malti.

GĦalhekk il-Gvern Malti ma seta' qatt jinterroga u jġib quddiem il-Qrati lil din il-persuna.

GĦalhekk il-kamp Nazzjonalista qed iqarraq u jħawwad l-imħuħ tal-poplu Malti.

Nerġa' nirrepeti, li Gvern Laburista qatt ma ta maħfra lil ebda traffikant tad-droga Malti.

Jien nisfida lil kull membru tal-Gvern Nazzjonalista jgħid li dawn m'humiex il- fatti veri; dan l-inċident huwa uniku.

GĦalhekk il-poplu Malti tilef il- fiduċja u l-kredibilita' u responsabbli ta' dan huwa l-Ministru Galea li għandu t-tmexxija tal-ħabs u ta' l-Intern f'idejh u li ta l-ikbar daqqa ta' ħarta lil dawk li verament iridu jrażżnu t-traffikar tad-droga f'pajjiżna.

Nerġa' nenfasizza li l-Gvern Malti ma ndaħal xejn f'dan il-każ u qatt ma ta maħfra presidenzjali lil xi traffikant tad-droga.

Issa jien nisfida lill-Ministru Fenech, lill-Ministru Galea u lill-Prim Ministru sabiex fl-ewwel aġġornament jiċħdu jew jikkonfermaw dak li għidt jien.

Grazzi, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Aktar rimarki?

L-Onor.

Joe Debono Grech.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Mr Speaker, jien m'iniex se nieħu ħafna ħin.

L- aħħar li tkellimt fil-Parlament u semmejt li l-ETC kienu bagħtu għalija għax m'iniex qed nirreġistra, membri min-naħa tal-Gvern u anke ċerti gazzetti kienu daħqu bija.

Jien irċevejt ittra mill-ETC fit-8 ta' Ġunju ta' l-1993 li tgħid hekk:

"Debono Grech Joseph 7 Mules Street Birkirkirkara ..."

- dawn tant huma up-to-date li bagħtuli din l-ittra fejn kont noqgħod 16-il sena ilu għax jien ilni noqgħod fid-dar li għandi llum mill-1978 -

Sinjur,

Minn stħarriġ li sar mill-Korporazzjoni inti tidher li waqaft mix- xogħol fid-29 ta' Frar, 1992.

Il-Korporazzjoni tixtieq tikkonferma jekk inti sibtx xogħol jew għadekx interessat li taħdem.

Għalhekk inti mitlub sabiex timla l-parti t'isfel ta' din l-ittra u tibgħatha fi żmien ħamest ijiem lill-Korporazzjoni, tax-Xogħol u Taħriġ, Taqsima ta' l-Informazzjoni u Riżorsi Umani, Head Office, Ħal Far.

F'każ ta' xi diffikulta' inti ġentilment mitlub iċċempel lis-Sur Raphael Scerri fuq in-numru 684940, extension 342."

Din l-ittra kienet mibgħuta lili u nixtieq ngħid lill-Korporazzjoni li jien kont imkeċċi mix-xogħol fit-8 ta' Mejju ta' l-1987, u għad għandi kawżi mal- Gvern preżenti sabiex meta jgħoġbu dak li ħadli jerġa' jagħtihuli lura, u bħalma bgħatuli din l-ittra, l-ETC għandha tieħu paċenzja biex fuq il- kwestjoni tax-xogħol tiegħi u ta' ħafna Laburisti oħra, tidħol u tara għaliex tkeċċejna u m'hux tibgħatli ittra ħalli tara jekk għadniex interessat fix-xogħol.

Liċ-Chairman ta' l-ETC u lis-sur Scerri li bgħatli din l-ittra ngħidilhom li jien għadni interessat u għadni nistenna sabiex meta jgħoġobhom jerġgħu jagħtuni dak ix-xogħol li keċċewni minnu.

Mr Speaker, jiena nitlob il-permess tal-Kamra sabiex inpoġġi kopja ta' din l- ittra fuq il-Mejda tal-Kamra..

MR SPEAKER: Hemm permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Mr Speaker, filwaqt li npoġġi fuq il-Mejda tal- Kamra:

Ittra mibgħuta lili mill-ETC fit-8 ta' Ġunju 1993,

nitlob sabiex l-ETC tinvestiga għaliex jien ġejt imkeċċi mix-xogħol.

Grazzi, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki jekk jogħġobkom?

L-onor.

Reno Calleja.

ONOR.

RENO CALLEJA: Mr Speaker, nixtieq niġbed l-attenzjoni tal-Kamra li tliet ġimgħat ilu qajjimt tliet każijiet importanti rigward il- kriminalita' lokali, jiġifieri l-allegazzjoni li tliet membri ta' l-SAG taw xebgħa lil wieħed Libjan u kważi qatluh.

M'hux talli ma kellix risposta mill-Ministru responsabbli mill-Pulizija - li soltu jkun pront iwieġeb - imma talli sirt naf li wieħed minnhom applika biex jilħaq surġent.

Nispera li dan il-punt li qajjimt jiġi mistħarreġ u m'hux naraw lil din il- persuna bil-penzijiet fuq spallejha meta hemm allegazzjoni serja fil- kontront tagħha.

Irrid ngħid li lanqas dwar is-Surġenta li hemm fil-Mobile Unit ma kelli risposta.

Meta nara dawn l-affarijiet jiena ngħid li dan jiġri jew għaliex l-affarijiet ikunu veri jew għaliex dan il-Gvern tant huwa arroganti u għandu ġilda ħoxna li jiġi jaqa' u jqum minn dak li ngħidu f'din il-Kamra.

Mr Speaker, jien ma niskantax meta nisma' li żewġ professuri mill-Italja li qed jiġu investigati mill-maġistratura Taljana - qed nirreferi għall-ex-deputati Taljani Vincenzo Scotti u Salvo Ando', nispera li m'humiex professuri kif għandna f'din il-Kamra u jiena darba kont għidt li jekk issir taxxa fuq il-professuri niġbru ħafna taxxa - fuq korruzzjoni u fuq affarijiet kriminali u b'dana kollu aħna l-għorrief ħallejnihom jgħallmu l-Universita'.

Min kien responsabbli?

Il-Gvern direttament għaliex kellu xi ftehim magħhom?

Ir-rettur?

L-Universita'?

Kien min kien irridu risposta.

Daqstant ieħor irridu risposta, Mr Speaker, kif il-persuni li se nsemmi, Vincenzo Mariscotti u Mario Cal, li qed jiġu investigati mill-maġistrati Taljani fuq evażjoni ta' taxxa u fuq affarijiet oħra qegħdin imċapsin ma' l-Isptar San Raffaele.

Saħansitra wieħed minnhom qiegħed fuq l-Adjudicating Committee.

Issa meta bniedem qiegħed jiġi nvestigat mill-maġistratura Taljan u meta nafu x'qed jiġri fl-Italja, kif meta nistaqsi lill-Prim Ministru jekk lil din il-persuna huwiex se jżommha hemmhekk, huwa jevita milli jagħtini risposta, anzi jgħidli li se jżommha hemm għaliex sakemm l-affarijiet jiġu ppruvati dawn għadhom innoċenti?

Dawn l-affarijiet ikomplu jitfgħu dell ikraħ fuq dak li qed jiġri fl-Isptar San Raffaele li diġa' huwa mċappas b'ħafna suspetti serji.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni u l-gazzetti xebgħu jgħidu u issa biex tagħqad għandna żewġ persuni li minkejja li qegħdin jiġu nvestigati fl-Italja, dan il-Gvern żammhom hemm.

Dan sieħeb il-każ ta' Memmo li huwa mċappas bil- mażunerija Taljana u bil-Mafja Taljana.

Dawn huma fatti li jidhru fil- gazzetti u meta jien staqsejt jekk dan għadux imċappas mal-proġett ta' Chambrai, qaluli li għadu.

Allura meta jkollok Gvern li jipproteġi nies li huma allegati li huma kriminali, fejn nistgħu naslu aktar?

Punt ieħor li xtaqt insemmi qabel nagħlaq, Mr Speaker, huwa dwar xi rapporti li qed jidhru fil-gazzetti li issa wasal it-turn tal-Buskett biex jiġi stuprat.

F'Malta għandna nuqqas kbir ta' postijiet fejn tistrieħ.

In- naħa tas-South m'hemmx post fejn tieħu lill-familja u tistrieħ għaliex l- affarijiet li ħallew l-Ingliżi f'Ħal Far bħal tennis courts, football grounds u swimming pools kollha qridnihom.

Anke l-Wied ta' Xaqqa fejn il- Maltin kienu jmorru jgħumu u jistrieħu ngħalaq minħabba t-tankijiet tal- gass tal-Freeport!

Allura meta għandna dawn in-nuqqasijiet kollha f'Malta u m'għandniex postijiet fejn tistrieħ, hija ħaġa skandaluża jekk se nagħtu permess għal xi żvilupp fil-Buskett.

Nixtieq ngħid xi ħaġa oħra li diġa' qajjimtha hawnhekk permezz ta' interpellanzi u rrid inkun fair u onest mal-Ministru Zammit Dimech li nħoss li hu receptive għall-ideat ta' l-ambjent għaliex qal li din se jistudjaha u se jistudjaha sewwa.

Jien ili ngħid li l-Buskett m'għandhomx jinżlu karozzi ħalli jekk tmur bit-tfal hemmhekk ma jkollokx moħħok li jistgħu jintlaqtu minn xi karozza.

Il-poplu Malti għandu jitgħallem jimxi; billi timxi kwart ta' mil tkun qed tagħmel ġid lilek innifsek.

Il- ġimgħa li għaddiet mort iċ-Chadwick Lakes u kważi qbadt nibki għaliex fl- għadira ħlief biċċiet tal-plastic, fliexken, ħmieġ u tajn ma tarax u kulħadd jipprova jaqbad iż-żrinġijiet tant li qerduhom.

Allura dawn il- ftit affarijiet li għandna ma nafux nibżgħu għalihom?

Jien ngħid li hawnhekk ukoll m'għandhomx jidħlu karozzi.

Min irid jimxi l-mixja u jistrieħ ftit.

X'jiswa li noqogħdu ngħidu li l-ħajja llum hija aħjar u li l-livell ta' ħajja ogħla jekk meta tiġi biex tistrieħ wara ġimgħa xogħol daqs bagħal, ma ssibx fejn?

Dawn l-affarijiet għandna nipproteġuhom u nagħmlu bħalma jagħmlu pajjiżi oħra.

Jien għandi pjaċir ngħid li ħafna mis- suġġerimenti li kont għamilt fuq Ħaġar Qim, ġew milqugħha.

Issa qed ngħid li fil-Buskett, fiċ-Chadwick Lakes u f'postijiet oħra m'għandhomx jidħlu karozzi.

Ma jimpurtax billi jmorru n-nies jimxu hemmhekk imma dawn il- postijiet irridu nżommuhom nodfa u 'l bogħod mill-iżvilupp ħalli wliedna u wlied uliedna ma jgħidux li ħloqna l-ġid materjali imma serħan il-moħħ ma ħloqniex.

Grazzi, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada s-Sibt, 3 ta' Diċembru, 1994, fid-9.00 a.m. bl-agenda kif kommunikata mill-Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET IMWIEĠBA BIL-MIKTUB

AWTORITA' TA' L-IPPJANAR - APPLIKAZZJONI NRU.

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid x'għandu jagħmel is-Sur Michael Parnis li joqgħod 177, Triq Santa Liena, Tas-Sliema u li għandu s-saqaf perikoluż bit-travi msaddin u xorok li jridu jinbidlu u qed ikollu jgħix f'dan il-periklu wara li l-applikazzjoni tiegħu lill-Awtorita' ta' l-Ippjanar 4117/94 suppost kellha tiġi deċiża sal-5 ta' Settembru, 1994 iżda sal-lum għadu ma ġie deċiż xejn?

Kemm se jdum f'dan il-periklu minħabba dewmien mill-Awtorita' ta' l- Ippjanar?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Skond il-General Development Order 1993, is-Sur Michael Parnis jista' jbiddel is-saqaf imsemmi mmedjatament sabiex ineħħi l-periklu eżistenti.

Madanakollu, huwa ma jistax jagħmel alterazzjonijiet oħrajn fil-bini qabel ma tiġi deċiża l-applikazzjoni tiegħu (Ref.PA 4117/94) li bħalissa qed tiġi konsidrata mid-Direttorat ta' l-Ippjanar.

XGĦAJRA - TRIQ IL-KNISJA - BOZZA

L-ONOR.

EDWIN S. GRECH staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Niġbed l-attenzjoni tal-Ministru għal bżonn ta' lampa fi Triq il-Knisja, x- Xgħajra quddiem ir-residenza numru 110 u biswiet triq li għada mingħajr isem.

Il-lampi f'din it-triq huma ħafna 'l bogħod minn xulxin.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Jien informat li hemm bżonn ta' żewġ bozoz bejn residenza Nru 110 fi Triq il-Knisja x-Xgħajra u l-ewwel bozza li hemm bħalissa.

Dan il-programm qed jiġi konsidrat flimkien ma' proġetti oħra.

XGĦAJRA: TRIQ IL-KNISJA - ARBLU TA' L-ELETTRIKU

L-ONOR.

EDWIN S. GRECH staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Niġbed l-attenzjoni tal-Ministru ta' arblu ta' l-elettriku difettuż li hu mwaħħal mal-ħajt ta' residenza numru 70 Triq il-Knisja, Xgħajra.

Dan l- arblu hu msaddat u maqtugħ minn naħa ta' isfel u mhux imwaħħal tajjeb.

Hemm riskju li fix-xhur tax-xitwa jaqa' u jikkaġuna xi ħsara jew li jweġġa' lil xi ħadd.

Jista' l-Ministru jressaq dan l-ilment lill-awtoritajiet konċernati biex jirrimedjaw is-sitwazzjoni kemm jista' jkun malajr?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Tlabt lill-Korporazzjoni Enemalta tinvestiga l-ilment ta' l-Onor.

Interpellant.

SPTAR MONTE CARMELI - STAFF MEDIKU

L-ONOR.

EDWIN S. GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jagħti "breakdown" ta' l-istaff mediku fl- Isptar Monte Carmeli, skond il-grad tagħhom jiġifieri Junior u Senior Assistant u Konsulenti?

Kif inhuma imqassmin it-teams?

X'xogħol jagħmlu l- Junior u Senior Assistants barra x-xogħol ta' out-patients biex jiġi żgurat li l-pazjenti fis-swali jkollhom visti regolari?

ONOR.

LOUIS GALEA: Fl-Isptar Monte Carmeli hemm tliet Konsulenti Psikjatri (inkluż id-Direttur tal-Psikjatrija), 2 'Senior Registrars' u 12- il Tabib f'diversi gradi oħra.

It-'teams' jikkonsistu minn konsulent, 'Senior Registrars' u tobba oħra mill-aspett mediku li huma mgħejjuna minn infermiera, 'Social Worker', 'Occupational Therapist' u 'Psychologist'.

Minħabba 'staff shortages' xi wħud mit-'teams' huma neqsin minn 'Senior Registrars', 'Social Workers' u 'Psychologist'.

Kemm is-'Senior Registrar' kif ukoll it-tobba l-oħra huma assenjati s- swali tagħhom biex iżuruhom regolari u fejn hemm bżonn jiddiskutu mal- Konsulent tal-pazjent.

KUMMISSJONI KONTRA L-ABBUŻ TAD-DROGA U L-ALKOĦOL

L-ONOR.

EDWIN S. GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Billi l-Ministru ħabbar li l-Gvern jsaħħaħ l-istrutturi eżistenti fil-ġlieda kontra d-droga, x'bidliet beħsiebu jwettaq biex ix- xogħol tan-National Drug Intelligence Unit (NDIU) u tal-Kummissjoni Kontra l-Abbuż tad-Droga u l-Alkoħol (KADA) jissaħħaħ u jsir aktar relevanti?

ONOR.

LOUIS GALEA: B'mod ġenerali ngħid li bħalma diġa' tħabbar, il- Kummissjoni Kontra l-Abbuż tad-Droga u l-Alkoħol (KADA) tinkludi membri minn diversi setturi lokali li jaħdmu flimkien kontra l-abbuż tad-droga u l- alkoħol.

Din il-Kummissjoni għadha kif ġiet ristrutturata biex tkun tista' tkopri aspetti aktar wiesgħa tal-problema tad-droga u anke, għall-ewwel darba, dawk ta' l-alkolhol.

Il-Kummissjoni għandha tliet Bordijiet Konsultattivi:

Il-Bord tal-Prevenzjoni; il-Bord tat-Trattament u Riabilitazzjoni; il-Bord għat-Traffikar Illeċitu

Ta' min isemmi li l-Bord Konsultattiv tal-Prevenzjoni jinkludi fih sotto- kumitati aktar speċjalizzati:

dak għall-edukazzjoni;

dak għall-Professjonisti u s-Servizzi fil-Kommunita';

dak għall-Organizzazzjonijiet taż-Żgħażagħ u attivitajiet ta'

divertiment; dak għall-postijiet tax-xogħol.

In-'National Drug Intelligence Unit (NDIU) jikkoordina l-ġbir, analiżi u t-tqassim ta' informazzjoni dwar it-traffikar tad-droga lill-aġenziji ta' l- infurzar tal-liġi.

Dan l-aħħar żdiedu miegħu Uffiċjali mill-Forzi Armati ta' Malta.

Qed isiru tħejjijiet biex jinxtara aktar 'equipment' biex ix- xogħol tan-NDIU' jkun aktar effettiv.

Barra minn hekk, l-Aġenzija SEDQA qed tagħti s-'support' meħtieġ lin-NDIU billi tgħin fil-komunikazzjoni ta' informazzjoni bejn l-organizzazzjonijiet imdaħħla fl-infurzar tal-liġi, fi żviluppar ta' sistemi ta' informazzjoni; u qed isiru tħejjijiet biex jingħata aktar taħriġ lill-Membri tan-NDIU.

SPTARIJIET - KORSIJIET GĦALL-' HEALTH ASSISTANTS

L-ONOR.

EDWIN S. GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jagħti lista tal-korsijiet li saru s'issa ta' Health Assistants minn mindu nħoloq dan il-post?

Kemm kien hemm studenti f'kull kors?

Kemm kien twil kull kors u x'kien il-kontenut ta' taħriġ f'kull wieħed minnhom?

Hemm il-ħsieb li dawn il-korsijiet jitkomplew fil-futur, meta jiġi stabbilit il-kors ta' Nursing Aids?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif mitlub qed jinġabar u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

INDUSTRIJA TAL-KIMIKA - ŻEJT MAGĦRUF BĦALA NAFTA

L-ONOR.

EDWIN S. GRECH staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid fiex jikkonsisti ż-żejt magħruf bħala Nafta?

Hija konxja l-Korporazzjoni Enemalta li dan iż-żejt qed jikkawża xi ħsarat f'xi boilers, bħalma ġara fil-każ ta' l-Isptar Monte Carmeli?

Xi ħsara jikkaġuna dan iż-żejt u x'kienet in-nefqa tal-ħsara li saret fil- boiler ta' l-Isptar Monte Carmeli?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: In-Nafta hija spirtu li tixbaħ ħafna lill- petrol.

Din tintuża mill-industrija tal-kimika.

L-Enemalta ma tużax Nafta.

Dwar it-tieni parti, nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel din il- mistoqsija lill-Ministru konċernat.

DIPARTIMENT TAL-BINI U TISWIJA TAD-DJAR - TISWIJA FIL-QASAM TAD-DJAR

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: Il-Ministru ma jħossx li għandu jkun hemm sistema ta' kordinament bejn l-Awtorita' tad-Djar u Ministeri oħra tal-Gvern sabiex ċerta manutenzjoni u ħteġijiet oħra taċ-ċittadini fil-Housing Estates isiru regolarment?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li d-Dipartiment tal-Bini u Tiswija tad-Djar fil-Ministeru għall-Ambjent twaqqaf proprju għal dan il-għan.

MTARFA: KAPPELLA OSWALD - DAWL

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: B'referenza għat-talbiet tiegħi sabiex tiġi restawrata l-kappella Oswald fl- Imtarfa, jista' l-Ministru jara li din il-kappella tiġi mdawwla minn barra u jsiru dwal fil-parking areas sabiex ikun hemm aktar atmosfera ta' sigurta' fl-inħawi?

Billi issa resqin lejn iż-żmenijiet tal-Milied u dawn l-inħawi jkunu ferm frekwentati mill-komunita' ta' l-Imtarfa, jista' l-Ministru ġentilment japprova dawn il-bżonnijiet immedjatament?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Is-suġġeriment ta' l-Onor.

Interpellant qed jiġi studjat.

MTARFA - BINI TA' L-EX-SPTAR

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Billi ħafna mill-bini ta' l-ex-sptar ta' l-Imtarfa illum skola, huwa vojt, jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra jekk huwiex lest li jgħin għaqdiet ta' żgħażagħ jużaw dan il-bini vojt sabiex ikunu jistgħu jirrikreaw ruħhom waqt ħin ħieles?

Jekk iva, jista' jiffissa appuntament meta jistgħu?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Il-block li bħalissa jintuża bħala skola sekondarja se jibqa' jintuża għal dan il-għan.

Huwa ttamat li din l-iskola ma jdumx ma jsirilha programm ta' titjib u refurbishment ġenerali.

It-talba ta' l-Onor.

Interpellant tkun tista' tiġi kkonsidrata meta jitlestew il-pjani għal dan ix-xogħol.

MTARFA - PROĠETT TAL-BELT TA' L-IMTARFA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: Billi l-uniku ċentru tista' tgħid komunitarju fl-Imtarfa huwa l- kappella Oswald u billi wkoll issa ġejjin il-festi tal-Milied, jista' l- Ministru jara li ssir sorveljanza mill-Awtoritajiet responsabbli mill- proġett tal-belt ta' l-Imtarfa sabiex isiru xi manutenzjonijiet u jsebbaħ l- ambjent ta' madwar il-kappella għall-benefiċċju tal-komunita' ta' l- Imtarfa?

Jekk fl-affermattiv, meta?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Se nara x'jista' jsir f'dawn l-inħawi flimkien mal- programm tax-xogħol għall-Imtarfa.

MTARFA - DAWL FIT-TOROQ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra bil-programm ta' xogħlijiet ta' stallazzjoni ta' bozoz u street lighting fil-belt ġdida ta' l-Imtarfa?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-informazzjoni mitluba qed tinġabar.

MTARFA - DAWL FIT-TOROQ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Billi kulma jmur il-problema tad-dlam fid-daħla ta' l-Imtarfa fil-parti ta' naħa ta' ħdejn (in-Nigret), Għajn Qajjed qed toħloq inkonvenjenza u periklu lil numru akbar tar-residenti li dejjem qed jiżdiedu f'din il-belt, jista' l- Ministru jara li jirrimedja immedjatament bl-istreet lighting meħtieġ?

Billi wkoll il-karozzi tal-linja fl-inħawi huma biss sas-7.00 p.m. u dan b'detriment li ħafna tfal żgħażagħ, nies tax-xogħol eċċ ikollhom jidħlu bil- mixi f'dan id-dlam, jista' l-Ministru jikkonsidra bħal dritt taċ-ċittadin li din it-talba tiġi ppreferuta minn oħrajn li għandha l-Korporazzjoni Enemalta?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Għaddejt it-talba ta' l-Onor.

Interpellant lill-Korporazzjoni Enemalta.

VAT - UFFIĊĊJU TAL-VAT

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jagħti dettalji tal-kirjiet li għandhom Korporazzjonijiet Pubbliċi bħall-MDC, l-MSU, l-VAT Office, l-Awtorita' tad-Djar u oħrajn?

ONOR.

JOHN DALLI: Qed nagħti t-tagħrif mitlub mill-Onor.

Interpellant rigward il-VAT Office; l-entitajiet l-oħra msemmija minnu la huma Dipartimenti tal-Gvern u lanqas jaqgħu fil-Ministeru tal-Finanzi.

Il-kera li titħallas għall-VAT Office hija kkalkolata bir-rata ta' Lm19.89 kull metru kwadru u din tiżdied b'16.8% tal-valur tax-xogħlijiet li jsiru mill-proprjetarji tal-bini.

Il-VAT Office jokkupa area ta' 2379.43 metri kwadri fuq ħames sulari.

KONVENZJONI DWAR L-ABOLIZZJONI TA' L-ARMI KIMIĊI

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid meta Malta se tirratifika l-Konvenzjoni dwar l-Abolizzjoni ta' l-Armi Kimiċi?

ONOR.

GUIDO DE MARCO: Qed isiru t-thejjijiet sabiex titressaq il- legislazzjoni necessarja quddiem din il-Kamra sabiex Malta tkun tista' tirratifika l-Konvenzjoni mill-aktar fis possibbli.

PULIZIJA - DETENZJONI TA' BARRANIN

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hawn persuni detenuti ta' nazzjonalita' barranija li qed jiġu miżmuma esklussivament taħt il- Provvedimenti ta' l-Att dwar l-Immigrazzjoni ta' l-1970?

Kemm minnhom huma miżmuma fil-Kwartieri Ġenerali tal-Pulizija?

Kemm minnhom huma detenuti fil-ħabs ta' Kordin?

ONOR.

LOUIS GALEA: Bħalissa hemm 16-il persuna ta' Nazzjonalita' Barranija li qed jiġu miżmuma taħt il-Provvediment ta' l-Att dwar l- Immigrazzjoni ta' 1970 li huma reġistrati mal-Faċilita' Korrettiva ta' Kordin.

9 persuni huma miżmuma fil-Faċilita' Korrettiva ta' Kordin.

5 persuni fil-'Lock Up' ta' Raħal Ġdid.

2 persuni fil-'Lock Up' tal-Kwartieri Ġenerali tal-Pulizija.

ŻURRIEQ: TRIQ DUN NARD MALLIA - PROVVISTA TA' ELETTRIKU

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jara li f'Dun Nard Mallia Street, Bubaqra, ż-Żurrieq tissaħħaħ is-sistema tad-dawl elettriku?

Jaf li ħafna residenti hemmhekk kultant anqas televiżjoni ma jistgħu jaraw?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Għaddejt l-ilment ta' l-Onor.

Interpellant lill-Korporazzjoni Enemalta.

ILJUNFANTI - PROJBIZZJONI TA' DĦUL F'MALTA

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid għaliex il-Ministeru tiegħek oppona li l-iljunfanti li kienu parti miċ-ċirku hawn Malta bħalissa, ġew rifjutati milli jidħlu Malta?

Jekk fl-Italja u f'ħafna pajjiżi ta' l-Ewropa l-iljunfanti huma parti mill-ispettaklu, għaliex f'Malta le?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Fl-1989 Malta aċċediet għall-ftehim dwar il-Kummerċ internazzjonali ta' speċi ta' fawna u flora li qiegħdin mhedda, magħrufa bħala l-Washington Convention jew CITES (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Flora and Fauna).

Skond dan il-ftehim l-ebda speċi li tidher fil-lista Nru. 1 (u l- iljunfant qiegħed inkluż f'din il-lista) ma jista' jiġi impurtat f'pajjiż għal skopijiet primarjament kummerċjali: Dan jista' jsir biss jekk l- eżemplari jkun it-tieni ġenerazzjoni imwielda fil-magħluq (bred in captivity).

Kif jista' japprezza l-Onor.

Membru, biex iljunfant jidħol Malta, irid jiġi esportat minn xi pajjiż u importat.

L-użu tiegħu fiċ-ċirklu huwa prinċipalment għal skopijiet kummerċjali.

Billi l-importaturi taċ-ċirklu ma taw l-ebda dokumenti li juru li l- iljunfanti kienu tat-tieni ġenerazzjoni imwielda fil-magħluq, u billi d- Dipartiment għall-Ħarsien ta' l-Ambjent ma kellux dawn id-dokumenti u għalhekk ma setax jikkonferma mas-Segretarjat tas-CITES l-awtentiċita' tagħhom, ma kienx hemm alternattiva oħra ħlief li l-importazzjoni ta' l- iljunfanti tiġi miżmuma.

Dan sar biex jiġu onorati l-obbligi internazzjonali li għandna f'dan il-qasam.

SPTAR SAN LUQA - TESTIJIET TAL-MAMMOGRAM

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru tests tal-Mammogram fl-Isptar San Luqa matul is-sena korrenti?

Kemm minnhom intalbu minn general practitioners?

Kemm minnhom saru fuq talba ta' konsulent fis-Servizz tas-Saħħa Pubblika?

ONOR.

LOUIS GALEA: In-numru ta' 'mammograms' li saru fl-Isptar San Luqa bejn l-1 ta' Jannar u t-30 ta' Novembru 1994, kien ta' 850.

Il-'waiting time' għal dan l-eżami huwa biss ta' jumejn.

Skond il-'policy' introdotta fid-Dipartiment fl-1977, il-'General Practitioners' kemm privati kif ukoll dawk li jaħdmu fiċ-ċentri tas-Saħħa, m'għandhomx aċċess dirett għall-mammografija.

Każi fejn ikun hemm bżonn ta' dan l-eżami jiġu referuti għall-attenzjoni tal-konsulenti ta' l-Isptar, li jkunu huma li jiddeċiedu dwar il-ħtieġa ta' dawn l-eżamijiet.

MINISTERU GĦALL-IKEL, AGRIKOLTURA U SAJD - PERSUNI BI GRAD TA' TECHNICIANS

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm persuni li għandhom il-grad ta' Tech I, Tech II u Tech III fid-Dipartiment għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd?

Kemm hemm postijiet vakanti f'dawn il-gradi?

Hemm possibilita' li dawn jiżdiedu jew li jimtlew biss il-gradi vakanti?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Fid-dipartimenti msemmija ma hawn l-ebda uffiċjal fil-gradi msemmija.

UNIVERSITA' - SAFAR

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il darba siefer ir-Rettur, is-Segretarju u r-Reġistratur ta' l-Universita' fuq xogħol ta' l- Universita' minn meta ħadu l-kariga?

Kemm damet kull mawra u kemm ġiet tiswa?

Liema kienu l-postijiet li żaru f'dawn il-mawriet?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li r-Rettur ta' l-Universita' għamel 13-il mawra barra minn Malta fuq xogħol konness ma' l-Universita' ta' Malta u li għalihom tħallsu fondi mill-Universita'.

Id-dettalji ta' dawn is- safriet jidhru fid-dokument li poġġejt fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

Is-Segretarju ta' l-Universita' għamel tliet safriet fuq xogħol ta' l- Universita'.

Id-dettalji ta' dawn is-safriet u l-fondi li tħallsu mill- Universita' jidhru wkoll fid-dokument imsemmi.

Ir-Reġistratur ta' l-Universita' qatt ma siefer fuq xogħol li tħallas minn fondi ta' l-Universita'.

Huwa attenda iżda ħames konferenzi tal- Kunsill ta' l-Ewropa konnessi max-xogħol tiegħu fl-Universita' bħala delegat nominat mill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani.

L-ispiża tħallset mill-Kunsill ta' l-Ewropa.

Għamel ukoll 'Group Study Visit' fi Brussels li l-ispejjeż għaliha tħallsu mill-Unjoni Ewropea.

FAMILJI B'ĠENITUR WIEĦED - GĦAJNUNA MILL-GVERN

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'għajnuna prattika beħsiebu jagħti l- Gvern lill-familji b'ġenitur wieħed?

ONOR.

LOUIS GALEA: Naħseb li dan hu suġġett li jaqa' taħt ir- responsabbilita' tal-Ministeru għas-Sigurta' Soċjali.

SANTA VENERA: TRIQ IL-KAPPILLAN MIFSUD - ZEBRA CROSSING

L-ONOR.

LOUIS CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jara li ż-zebra crossing ta' quddiem "Chantine Hall" fi Triq il-Kappillan Mifsud, Santa Venera tiġi mressqa aktar 'il fuq fejn hemm djar abitabbli u ma tibqax fejn hemm tela' peress li din hija ta' periklu kbir għal min ikun qed jaqsam?

Ma' din il-mistoqsija hawn annessa "petizzjoni ta' l-abitanti tal-post".

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Se nirreferi t-talba ta' l-Onor.

Interpellant lill-Bord għall-Kontroll tat-Traffiku.

KORPORAZZJONI ENEMALTA - KUNTRATT MAL-LIBYAN NATIONAL OIL CORPORATION

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk hemmx oil supply agreements ta' Malta ma pajjiżi oħra apparti milli mal-Libja?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab informat li l-Korporazzjoni Enemalta għandha biss kuntratt mal-Libyan National Oil Corporation għalkemm ġieli tixtri minn swieq oħra.

KORPORAZZJONI GĦAS-SERVIZZI TA' L-ILMA - BDIL TA' ARLOĠĠI TA' L-ILMA

L-ONOR.CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari numru 23130 ċioe' jista' jgħid kemm inbidlu meters ta' l-ilma matul is-sena finanzjarja 1993/94?

Kemm minn dan ix-xogħol sar mill-impjegati tal-Korporazzjoni u kemm mill- kuntratturi (kull kuntrattur separatament)?

Fejn inbidlu dawn il-meters?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Matul is-sena Ottubru 1993/Settembru 1994 inbidlu 28,986 arloġġ ta' l-ilma (meters).

Minn dan l-ammont 8,481 arloġġ inbidlu mill-impjegati tal-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma, filwaqt li 20,505 inbidlu minn kuntratturi.

Għal dan ix-xogħol ġew imqabbda seba' kuntratturi b'kollox, li kull wieħed bidel l-ammont li qed jingħata hawn taħt:

Bonear 8,781 arloġġ 2.

Scorpio 4,546 " 3.

NC Services 2,359 " 4.

M & E Services 2,812 " 5.

Titan Int.

1,600 " 6.

Melfar 337 " 7.

P.Zammit 70 "

L-arloġġi imsemmija hawn fuq inbidlu f'dawn il-lokalitajiet:

Rabat, Mosta, Naxxar, San Pawl il-Baħar, Msida, l-Isla, Bormla, Birgu, M'Scala, Żejtun, M'Xlokk, B'Bugia, Għaxaq, Sta.

Luċija, Marsa, Qrendi, Żebbuġ.

Priorita' ngħatat għal bdil ta' arloġġi li kienu weqfin u ma jaħdmux madwar prattikament Malta kollha.

AWTORITA' TA' L-IPPJANAR - KAROZZI "CHAUFFEUR DRIVEN"

L-ONOR.CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx xi membri jew impjegati ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar li jagħmlu użu minn karozzi "chauffeur driven"?

Jekk fl-affermattiv, min jagħmel użu minn dawn il-karozzi?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Jien informat li n-numru ta' karozzi li l- Awtorita' ta' l-Ippjanar qed tagħmel użu minn chauffeur driven, jekk tista' tuża din id-deskrizzjoni, huma dawk li huma impjegati bħala impressed drivers bħalma hu l-każ ta' dipartimenti oħra tal-Gvern.

Dawn huma skond din l-iskeda.

SEZZJONI BUILDING INSPECTORS - 10 IMPRESSED APU 1: APU 2 APU 3 3 IMPRESSED MAPPING UNIT 3 IMPRESSED LAND SURVEYORS 13 IMPRESSED GHAWDEX 3 IMPRESSED

Barra minnhekk hemm żewġ karozzi oħra li jintużaw miċ-Chairman u mid- Direttur waqt il-qadi ta' dmirijiethom matul ix-xogħol tal-ġurnata.

AWTORITA' TA' L-IPPJANAR - KAROZZI SELF-DRIVE

L-ONOR.CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid minn min jintużaw il-karozzi self-drive li hemm mikrija mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li l-karozzi self-drive li hawn mikrija mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar huma użati hekk:

7 Enforcement Unit 11 Area Planning Units 1 Transport Planning Unit 2 Local Planning Unit 1 Secretary DCC 1 Chairman PA 4 Environmental Management Unit 3 Business Unit - 1 Human Resource Manager 1 Information Technology Consultant 1 Contribution Manager 14 mill-karozzi hawn fuq indikati huma koperti mill-Agreement li sar bejn il-Gvern u l-Union tal-Periti.