MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 212 It-Tnejn, 4 ta' Mejju, 1998 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 212

It-Tnejn, 4 ta' Mejju, 1998

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-6.12 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tnejn, 4 ta' Mejju, 1998

WERREJ MINUTI 619

KUNSENS GĦAL ATTI 619

MISTOQSIJIET-TWEĠIBIET ORALI 619

TQEGĦID TA' KARTI 623

MOZZJONIJIET ABBOZZ TA' LIĠI DWAR SELF LOKALI (L-EWWEL QARI) 624 ABBOZZ TA' LIĠI BIEX JEMENDA DIVERSI LIĠIJIET LI GĦANDHOM X'JAQSMU MAT-TRASFERIMENT TA' SERVIZZI MILL-AIR TRAFFIC CONTROL CORPS U MILL-AIRPORT COMPANY TAL-FORZI ARMATI TA' MALTA GĦAL MALTA INTERNATIONAL AIRPORT PLC.(L-EWWEL QARI) 624

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IS-SIGURTA' FL-AJRUPORTIJIET U FL-AVJAZZJONI ĊIVILI (IT-TIENI QARI) 625 AIRPORTS AND CIVIL AVIATION (SECURITY) BILL (SECOND READING) 625

AĠĠORNAMENT 647

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 653 MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB 683

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 211 li saret fid-29 ta' April, 1998 ġew konfermati.

KUNSENS GĦAL ATTI

Madam Speaker (Onor. Myriam Spiteri Debono): Ninforma lill-Kamra li l- President ta' Malta għoġbu jagħti l-kunsens tiegħu għal:

Att Nru XI ta' l-1998 - Att biex jemenda l-Att dwar l-Uffiċċju tal- Posta, Kap. 254.

MISTOQSIJIET-TWEĠIBIET ORALI

MAĦFRA PRESIDENZJALI - REATI TA' DROGA

L-ONOR.

CENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Francis Agius) staqsa lill- Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jagħti informazzjoni ta' kemm-il każ ta' maħfra fuq reati konnessi ma' droga ġew riferuti lill-Kabinett mindu ġew fis-seħħ dawn ir-regolamenti?

ONOR.

ALFRED SANT (Prim Ministru): Għalkemm l-Onor.

Membru ma speċifikax għal liema regolamenti qed jirriferi fil-każ ta' droga riferuta lill- Kabinett, naħseb li għandu f'rasu d-deċizjoni li kien ħa l-Kabinett Nazzjonalista fis-17 ta' Ottubru 1994 li talbiet għall-maħfra presidenzjali f'każi konnessi ma' reati ta' droga għandhom l-ewwel ikunu approvati mill- Kabinett.

Tajjeb li wieħed ifakkar li din id-deċizjoni kienet ittieħdet 22 jum wara li kien inħeles Francisco de Assis Queiroz fis-26 ta' Settembru 1994 meta bbenefika minn amnestija individwali ta' 1,645 jum ħabs u ¥50,000 multi, u mit-tieni amnestija taħt l-amministrazzjoni Nazzjonalista.

Wara dan kollu l-Kabinett Nazzjonalista kien ikkonsidra talbiet għal amnestija f'każi konnessi ma' droga mill-inqas tliet darbiet; l-ewwel darba fit-8 ta' Mejju, 1995 meta kkonsidra l-każ ta' Anthony Mallia; it-tieni darba fid-9 ta' Ottubru, 1995 meta l-Kabinett Nazzjonalista approva tnaqqis ta' madwar 3 snin ħabs ta' Anthony Mallia; u t-tielet darba fil-15 ta' Mejju, 1996 meta l-Kabinett Nazzjonalista approva b'urgenza l-amnestija ta' Joseph Fenech, magħruf bħala Żeppi l-Ħafi.

Għall-kuntrarju, Gvern ġdid Laburista, sensittiv għall-problema tad-droga fost uliedna, ma ħalliex persuni konnessi ma' reati ta' drogi jibbenefikaw mill-amnestija ġenerali li ta f'Jum ir-Repubblika ta' l-1996 u, b'eċċeżżjoni waħda li rriżultat minn żball ġenwin u ma marritx quddiem il- Kabinett, ma rrakmanda l-ebda talba għal amnestija f'każi ta' droga.

Ma ġiet riferuta l-ebda talba għal amnestija lill-Kabinett tal-gvern preżenti.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Louis Galea, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

LOUIS GALEA: Jista' l-Prim Ministru jinforma lill-Kamra x'kienu l- miżuri li l-Gvern poġġa fil-prattika wara l-aħħar amnestija li ngħatat mingħar riferenza lill-Kabinett, kif fakkar il-Prim Ministru, u li dwarhom kien intalab il-parir ta' l-Avukat Edgar Mizzi, li kien irrelata dwar liema proċeduri għandhom jiġu segwiti biex jiġu evitati t-tip ta' malintiżi u żbalji amministrattivi li kien hemm f'dan il-każ partikolari?

MADAM SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Prinċipalment, Sinjura President, ir- rakkmandazzjonijiet ta' l-ex-Avukat Ġenerali tar-Repubblika, Dr Edgar Mizzi, ġew aċċettati kollha bil-proviso li wieħed għadu qed jiddelibera jekk hux ta' min, barra milli jistrieħ biss fuq il-parir ta' l-Avukat Ġenerali ......

Fil-fatt, waħda mill-key recommendations li għamel Dr Mizzi hija li kollox jiċċentralizza madwar l-Avukat Ġenerali tar- Repubblika, fis-sens li l-pariri għadhom jingħataw b'sens maħsub - jiġifieri mhux sempliċement iva jew le - kemm min-naħa tal-pulizija, kemm min-naħa tal-ħabs u kemm min-naħa ta' awtoritajiet oħra; u jkunu pariri li jagħtu anke l-isfond tat-talba li tkun saret fuq il-persuna li tkun qed tintalab l-amnestija għaliha; u li dawn ikunu b'xi mod jew ieħor kanalizzati permess ta' l-Avukat Ġenerali tar-Repubblika, li mbagħad jagħmel ir-rakkmandazzjoni tiegħu lill-Ministru tal-Ġustizzja.

F'każi ta' droga, il-Ministru tal-Ġustizzja dejjem jibqa' impenjat u marbut li jirriferi dawn it-tip ta' każijiet quddiem il-Kabinett.

Aktar minn hekk, waħda mill-affarijiet li rridu nikkonsidraw hija jekk hux ta' min li, barra milli wieħed jistrieħ sempliċement fuq il-parir ta' l- Avukat Ġenerali tar-Repubblika, għandux jinħatar bord ta' tnejn jew tlieta min-nies magħmul minn, ngħidu aħna, ex-imħallfin - fil-fatt għandi suġġeriment quddiemi f'dan is-sens - li jkunu huma rather milli jkun l- Avukat Ġenerali tar-Repubblika li jagħti l-parir finali.

Dan sabiex il- pariri li jingħataw, speċjalment f'każi sensittivi, ikunu kemm jista' jkun ħielsa minn kwalunkwe għafsa potenzjali jew reali ta' l-eżekuttiv.

Jiġifieri, Madam Speaker, bħalissa qegħdin nimxu fuq il-pariri li ta fir-rapport tiegħu Dr Edgar Mizzi imma hemm ukoll il-proposta li aktar 'il quddiem nagħmlu raffinament fuq dawk il-proposti.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Michael Refalo, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

MICHAEL REFALO: Madam Speaker, jiena nifhem x'qed jgħid il-Gvern pero' peress li x-xogħol u r-responsabbilta' tal-Ministru tal-Ġustizzja għal dak li għandu x'jaqsam ma' rakkmandazzjonijiet għall-maħfra jew amnestija m'humiex ekwiparati għal dawk ta' qorti - voldieri mhux qed jagħmel judicial review għaliex mhux qed jara jekk l-imħallef qatax is- sentenza tajjeb jew inkella kienx hemm miscarriage of justice, naturalment għaliex dawn m'humiex affarijiet li għandu jagħmilhom il-ministru - ma jidhirlux il-Prim Ministru li billi f'xi bord tpoġġi biss nies li għandhom kompetenza legali m'huwiex biżżejjed?

Apparti minn hekk, irrid ngħid li jiena personalment naqbel li m'għandek tqiegħed lil ħadd għaliex ladarba inti ministru trid tassumi r-responsabbilta' tiegħek.

MADAM SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Huwa ċar, Sinjura President, li kwalunkwe metodu li jiġi adottat, ir-responsabbilta' finali tibqa' fuq il-ministru konċernat, tibqa' fuq il-Kabinett u tibqa' fuq il-gvern tal-ġurnata.

Dan m'huwiex xi proċess ġudizzjarju imma huwa proċess amministrattiv, proċess uman u proċess soċjali li bih wieħed jikkonsidra każ li jitpoġġa quddiem l- amministrazzjoni tal-pajjiż, f'sens ta' jekk għandux ikun hemm tnaqqis tal- piena.

Jiġifieri fuq dan il-punt qegħdin naqblu.

Ir-responsabbilta' politika tibqa' dejjem tal-gvern tal-ġurnata, tal- ministru tal-ġurnata.

Pero' nifhem il-mistoqsija li saret jekk minflok li jkun hemm bord li jkun magħmul minn ex-imħallfin għandux ikun hemm bord li jkun magħmul minn imħallfin u persuni ta' kompetenzi differenti.

Naħseb li dan huwa punt validu li ta' min jikkonsidrah.

QRATI - MULTI

L-ONOR.

CENSU GALEA (f'isem l-Onor.

George Hyzler) staqsa lill- Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien l-introjtu tal- gvern mill-qorti għal ħlasijiet ta' drittijiet ta' reġistru u multi fis- snin 1988 - 1998, sena b'sena?

ONOR.

GAVIN GULIA (Ministru tal-Ġustizzja): Ninforma lil l-Onor.

Interpellant li l-informazzjoni mitluba hija din:

|SENA |MULTI |DRITT | | | |TAR-REGIS| | | |TRU | | |Lm |Lm | |1988 |132,877|157,473 | |1989 |128,514|189,766 | |1990 |129,366|198,585 | |1991 |142,459|258,996 | |1992 |183,863|234,601 | |1993 |278,885|286,613 | |1994 |301,823|208,309 | |1995 |302,293|345,677 | |1996 |242,548|438,836 | |1997 |669,017|695,473 | |1998*|109,141|146,643 |

*(sa Marzu)

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Louis Galea, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

LOUIS GALEA: Meta jkun hemm talbiet għal separazzjoni quddiem is- Sekond'Awla, f'diversi każijiet wara l-proċedura preliminari fejn l-istess qorti tisma' l-partijiet, imbagħad tgħaddi għad-digriet li ħafna drabi jkun proviżorju.

F'dan id-digriet hija tordna li jiġu nnominati esperti psikoloġi jew inkella social workers biex jirrelataw fuq aspetti diversi tal-każ li jkun.

Wara li tagħti din l-ordni, tordna wkoll il-komunika ta' dan id-digriet lit-taqsimiet ta' social work jew ta' servizzi psikoloġiċi partikolari.

Qed jirriżulta pero' li din l-ordni m'hijiex qiegħda tiġi komunikata lil dawn it-taqsimiet bl-inizjattiva tal-qorti imma r-reġistru jistenna li tittieħed l-inizjattiva mill-parti rikorrenti.

Issa peress li ħafna drabi r-rikorrent jista' jkollu interess li dik il-komunika ma ssirx ħalli jkun hemm dewmien fil-proċeduri, jikkonsidra l-gvern li għandhom jittieħdu miżuri amministrattivi jew jekk hemm bżonn isir xi tibdil - speċjalment fid-dawl tat-tibdil li huwa maħsub għar-rigward tal-qorti tal- familja - ħalli dawn id-digrieti jiġu komunikati b'inizjattiva tal-qorti mmedjatament u għas-spejjeż tagħha?

Qed ngħid dan, Madam Speaker, għaliex qed jiġri li digrieti li jkunu ngħataw fil-bidu ta' Marzu biex ikun hemm assessment psikoloġiku tal- partijiet fil-kawża jew tat-tfal tagħhom, jew inkella biex jiġu vverifikati fatturi li jkunu qegħdin fil-bażi ta' dik it-talba għas-separazzjoni, jew biex l-aċċess ta' xi parti jew oħra għat-tfal isir taħt is-superviżjoni tas- social workers, sa xahar u nofs jew xahrejn wara jkun għadhom ma ġewx komunikati għar-raġuni li n-notifika ma tkunx ġiet imħallsa.

Jista' għalhekk il-gvern isib rimedju biex f'dawn il-każijiet, fejn l-ispeditezza hija importanti, wieħed ma joqgħodx jistenna l-ħlas tan-notifika imma se mai l-ispejjeż jiġu awtomatikament charged lir-rikorrenti sakemm finalment jiġu deċiżi l-affarijiet?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Gulia.

ONOR.

GAVIN GULIA: Jiena naħseb li l-problema tan-notifika ta' l-atti ġudizzjarji m'hijiex limitata biss għall-kawżi ta' separazzjoni, annullament eċċ. imma anke għal notifiki ta' ċitazzjoni normali quddiem il- Prim'Awla tal-Qorti Civili u huwa l-ħsieb tal-ministeru li dawn narawhom naqra mill-viċin.

Fil-fatt, bħalissa għaddejjin diskussjonijiet bejn il- ministeru, il-ġudikatura u l-Kamra ta' l-Avukati biex naraw jekk in- notifika taċ-ċittazzjoni għandhiex issir qabel il-kawża tiġi appuntata l- ewwel darba għas-smigħ, għaliex wara qegħdin niskopru li n-notifika la tkun saret lill-kontro-parti u lanqas lill-attur li jkun ppreżenta l-kawża, u allura noqogħdu niddiferixxu minn seduta għall-oħra sakemm il-partijiet jiġu nnotifikati.

Dak li semma' l-Onor.

Louis Galea huwa minnu.

Niftakar li meta kont nipprattika bħala avukat, kont nieħu l-briga jien stess biex ninforma lill- partijiet konċernati.

GĦalhekk ċertament li s-suġġeriment li qed jagħmel l- Onor. kollega huwa ta' min jixtarru, anke in vista tat-twaqqif tal-qorti tal-familja aktar tard din is-sena.

Forsi jkun opportun ukoll li f'dan l- abbozz ta' liġi ninkludu emendi ta' dan il-ġeneru.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Austin Gatt, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

AUSTIN GATT: Ħalli nerġa' mmur lura ftit għall-fees li qegħdin jitħallsu fir-reġistru.

Xi snin ilu kienu ġew riveduti l-ammonti ta' ħlasijiet li jsiru fir-reġistru tal-qorti, kemm fil-Qorti Superjui kif ukoll fil-Qorti Inferjuri, kemm biex isiru iktar konsonanti maż-żmenijiet tal-lum u wkoll sabiex ikun hemm ħlas realistiku ta' kemm tqum lill-gvern l- amministrazzjoni tal-qorti.

Jirriżulta pero' - jiena naf li l-Ministru huwa konxju ta' dan - li waqt li hemm ċerti fees li għadhom relattivament baxxi, hemm oħrajn, speċjalment fejn jidħlu d-depożiti fl-Appell, li saru kważi eżorbitanti.

Fil-fatt jiena naħseb li ċerti nies jaqtgħu qalbhom li jappellaw minn ċerti sentenzi - anke jekk jingħataw parir f'dan is-sens mill-avukati - in vista tad-depożiti li jridu jsiru.

Jiena nirrikonoxxi li ma jistax ikun li s-servizz li jingħata fil-qrati għandu jiġi kkonsidrat kollu kemm hu bħala servizz soċjali u għaldaqstant għadu jiġi sussidjat.

Pero' naħseb li l-gvern għandu jikkonsidra b'mod serju taqliba mill-fond tas-sistema ta' l-għajnuna legali li tingħata biex, fejn ikun hemm spejjeż li ma jistgħux jintrefgħu minn nies li m'għandhomx ċertu income, ikunu jistgħu jidħlu fis-sistema ta' l-għajnuna legali ħafna aktar faċilment.

Barra minn hekk, l-għajnuna legali ssir attraenti għall-avukati li jservu fiha għaliex kif inhi llum naħseb li qiegħda tgerrex ħafna minnhom għaliex ma naħsibx li min iservi f'din is-sistema għandu remunerazzjoni ġusta.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

GAVIN GULIA: Filwaqt li napprezza l-preokkupazzjoni ta' l-Onor.

Gatt, su due piedi ma nistax nagħtih risposta.

Kif diġa' għidt, dawn ir- registry fees qegħdin narawhom mill-viċin u wieħed irid japprezza wkoll li barra dawn hemm fees oħrajn.

Li nista' ngħid huwa li bħalissa hemm proċedura li jekk il-parti tagħmel rikors quddiem il-Qorti ta' l-Appell, fejn taħlef li ma tistax taffettwa d- depożitu, allura l-qorti teżoneraha milli tagħmel dak id-depożiti fuq garanzija personali.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet issa għadda.

Ngħaddu għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

ALFRED SANT: Sinjura President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 112 ta' l-1998 - Ordni ta' l-1998 dwar il-Forzi Armati ta' Malta (L-Isem, il-Kmand u l-Istabbiliment) (Xoljiment ta' l- Air Traffic Control Corps u ta' l-Airport Company);

Kopja ta' ittra ta' riżenzja mibgħuta lill-Prim Ministru minn Dr George Abela fil-15 ta' April 1998, u kopja tar-risposta tal-Prim Ministru datata 29 ta' April 1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14233; u

Tabella li turi n-nefqa b'konnessjoni mat-twaqqif taċ-Ċentru ta' Ħarsien it-Tfal fil-Kalkara, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14212.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT (Ministru tal-Finanzi u Kummerċ): Inqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 113 ta' l-1998 - Regolamenti ta' l-1998 dwar Ħtiġijiet u Attivitajiet ta' Uffiċċji Rappreżentattivi; u

Avviż Legali Nru 115 ta' 1998 - Avviż ta' bidu fis-seħħ ta' diversi artikoli ta' l-Att dwar il-Logħob.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI (Ministru mingħajr Portafoll fi ħdan l-Uffiċċju tal-Prim Ministru): F'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 111 ta' l-1998 - Regolamenti ta' l-1998 tal-Kors għall-Post Graduate Diploma in Educational Planning and Management in Small States;

Tagħrif dwar skrivani part-time fl-Universita' ta' Malta, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14244;

Kopja tal-programm ta' attivitajiet għax-xahar ta' Ġunju b'konnessjoni ma' l-għażla tal-Belt Valletta bħala l-belt kapitali ta' l-Ewropa, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14249; u

f'isem il-Ministru għat-Trasport u Portijiet inqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra:

Avviż Legali Nru 114 ta' l-1998 - Regolamenti ta' l-1998 dwar it- Tariffi għat-Trasport ta' Tfal ta' l-Iskola.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Michael Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA (Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja ta' l-istqarrija għall-istampa dwar in-nomina ta' Health Planning Consultants għall-Isptar il-Ġdid, Tal-Qroqq, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 14222.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Grech.

ONOR.

EDWIN GRECH (Ministru tal-Ħarsien Soċjali): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar talbiet għall-impjieg matul Frar 1998, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 12985.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet.

Il- Ministru Brincat.

MOZZJONIJIET

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR SELF LOKALI

ONOR.

LEO BRINCAT: Madam Speaker, nippropona l-Ewwel Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att ta' l-1998 dwar Self Lokali".

MADAM SPEAKER: Min jissekonda, jekk jogħġobkom?

ONOR.

ALFRED SANT: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hija li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att ta' l-1998 dwar Self Lokali" ikun moqri l-Ewwel Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri l-Ewwel Darba.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Mizzi.

ABBOZZ TA' LIĠI BIEX JEMENDA DIVERSI LIĠIJIET LI GĦANDHOM X'JAQSMU MAT- TRASFERIMENT TA' SERVIZZI MILL-AIR TRAFFIC CONTROL CORPS U MILL-AIRPORT COMPANY TAL-FORZI ARMATI TA' MALTA GĦAL MALTA INTERNATIONAL AIRPORT PLC.

ONOR.

JOE MIZZI : Madam Speaker, nixtieq nitlob il-permess tal-Kamra biex nipproponi l-Ewwel Qari ta' abbozz ta' liġi.

MADAM SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, f'isem il-Prim Ministru nressaq l-Ewwel Qari ta' Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda diversi liġijiet li għandhom x'jaqsmu mat-trasferiment ta' servizzi mill-Air Traffic Control Corps u mill-Airport Company tal-Forzi Armati ta' Malta għal Malta International Airport plc.".

ONOR.

CARMELO ABELA: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hija li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda diversi liġijiet li għandhom x'jaqsmu mat-trasferiment ta' servizzi mill-Air Traffic Control Corps u mill-Airport Company tal-Forzi Armati ta' Malta għal Malta International Airport plc", ikun moqri l-Ewwel Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

MADAM SPEAKER: Ordnijiet tal-Ġurnata.

Il-Ministru Mizzi.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IS-SIGURTA' FL-AJRUPORTIJIET U FL-AVJAZZJONI ĊIVILI

AIRPORTS AND CIVIL AVIATION (SECURITY) BILL

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, nipproponi t-Tieni Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi dwar is-Sigurta' fl-Ajruportijiet u fl-Avjazzjoni Ċivili.

ONOR.

ALFRED PORTELLI (Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali): Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Rimarki?

Il-Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, kif jafu l-Onor.

Membri ta' din il- Kamra, fl-1989 kien twaqqaf kumitat dwar is-sigurta' fl-ajruport biex jikkordina l-politika, l-objettivi u l-ħidmiet f'dak li jirrigwardja s- sigurta' tad-diversi entitajiet li huma nvoluti fl-operat ta' l-ajruport internazzjonali ta' Malta.

Sa mit-twaqqif tiegħu dan il-kumitat beda jiltaqa' taħt il-presidenza tal-ministru responsabbli mis-sigurta', il- ministru ta' l-intern, u wara l-elezzjoni ta' Ottubru ta' l-1996 il-Prim Ministru ddelega lili din ir-responsabbilta'.

Dan il-kumitat huwa fformat mis-Segretarju Permamenti fil-Ministeru ta' l-Intern, li huwa wkoll il-vice-chairman tal-kumitat, il-Kummissarju tal- Pulizija, il-Kmandant ta' l-Armata, il-Kontrollur tad-Dwana, id-Direttur Ġenerali ta' l-Avjazzjoni Ċivili, iċ-Chairman ta' l-Air Malta u ċ-Chairman ta' l-MIA.

Kemm ilu maħtur dan il-kumitat iltaqa' regolarment u nista' ngħid ukoll li minn Marzu ta' l-1997 'l hawn, kemm ili nippresjedih jien, iltqajna 22 darba - tajjeb li wieħed ifakkar li l-kumitat qabel kien jiltaqa' medja ta' darba kull erba' xhur - u m'hemmx dubju li din il- frekwenza ta' laqgħat aktar regolari turi s-serjeta' li biha qed tiġi ttrattata l-kwestjoni kollha taħt din l-amministrazzjoni.

Nista' ngħid ukoll li l-kumitat ħatar diversi sotto-kumitati biex jistudjaw u jagħmlu r- rakkmandazzjonijiet tagħhom rigward problemi speċifiċi - fil-fatt minn Marzu ta' l-1997 'l hawn inħatru mill-inqas 19-il sotto-kumitat - u attenzjoni speċjali qed tingħata wkoll għall-kwestjoni ta' kordinament bejn l-entitajiet biex ma joħolqux konflitti bejniethom u b'hekk is- sigurta' ma tiġix preġudikata.

Tajjeb ngħid li waħda mill-affarijiet strambi li rriżultawli hekk kif jiena ħadt il-presidenza ta' dan il-kumitat, kien il-fatt li ma kienx hemm rappreżentanza tad-dwana fih.

Fil-fatt, Madam Speaker, fl-ewwel laqgħa li ppresedejt għidt ċar u tond li din l-assenza kienet qiegħda toħloq konflitti fl-ajruport billi deċiżjonijiet meħuda mill-kumitat li kienu japplikaw għall-entitajiet kollha fl-ajruport -inkluż id-dwana - kienu qegħdin jiġu applikati mingħajr ma ssir il-konsultazzjoni neċessarja.

GĦalhekk ġbidt l-attenzjoni tal-Prim Ministru għal dan id-difett serju u wara li kkonsultajt miegħu deherilna li dan kellu jiġi rranġat mill-aktar fis possibbli kif fil-fatt għamilna.

Wara xi żmien li kien ilu mwaqqaf dan il-kumitat, jiġifieri fl-1989, inħasset il-ħtieġa li jiġi maħtur manager airport security li jkun responsabbli direttament lejn il-kumitat u li jkun parti mill-istaff tal-ministeru ta' l-intern iżda jkun stazzjonat fl- ajruport sabiex ikun jista' jara li d-deċiżjonijiet li jittieħdu mill- kumitat jiġu attwati.

Dan il-manager ġie maħtur fl-1995 u barra l- funzjonijiet formali tiegħu jaġixxi wkoll bħala segretarju tal-kumitat.

Tajjeb li ngħid ukoll li saru arranġamenti biex dan l-uffiċċju jiġi msaħħaħ bil-ħatra ta' żewġ assistant managers - li għadhom kemm inħatru - u aktar 'il quddiem se jinħatru wkoll numru żgħir ta' security officers li wkoll ikunu jirrispondu direttament għal dan il-manager.

Dan qed nagħmluh biex nuru li l-kwestjoni tas-sigurta' fl-ajruport qegħdin nittrattawha b'mod serju u kif jixraq.

Minħabba dawn il-miżuri ġie rivedut ukoll l-aviation security programme u ġiet ifformolata standard operating procedure għal kull emerġenza li jistgħu jiltaqgħu magħha l-forzi tas-sigurta' fl-ajruport.

Fost dawn il- proċeduri hemm il-hijack plan li jiġi rivedut skond l-eżiġenzi taż- żmenijiet u skond l-esperjenzi ġodda miksuba minn mock exercises li jsiru, kemm sabiex il-provvedimenti tal-pjan jiġu ttestjati, u wkoll sabiex il- persuni responsabbli jżommu ruħhom aġġornati mal-ħtiġijiet u d-dmirijiet mitluba minnhom f'każ ta' hijacking.

Fil-fatt ftit tax-xhur ilu sar eżerċizzju f'dan ir-rigward u wara li sar dan l-exercise sar assessment serju u l-pjan ġie rivedut skond kif kien meħtieġ.

Minkejja li meta għamilna dan il-mock exercise mill-ewwel deher ċar li kien hemm diversi nuqqasijiet, li kien hemm inesperjenza f'ċerti oqsma u li ma kienx hemm taħriġ kif suppost - ngħid għalija ma stennejtx li se nsib dawn id-difetti kollha - ħadna passi mmedjati biex nirranġaw is-sitwazzjoni.

Jiddispjaċini ngħid li jiena qatt ma bsart li min kien responsabbli mill-amministrazzjoni qabel ma kienx jaf b'dawn l-affarijiet.

Tajjeb ngħid ukoll li għall-ewwel darba fl-1997 l-uffiċju tal-manager beda jorganizza korsijiet u seminars dwar is-sigurta' fl-avjazzjoni ċivili għall-impjegati tal-forzi armati, tal- pulizija, ta' l-MIA u ta' l-Air Malta u tad-dwana.

Madwar 281 ħaddiem minn dawn l-entitajiet attendaw għal xi kors jew seminar.

Maż-żmien, Madam Speaker, inħass il-bżonn li kellha tittieħed deċiżjoni biex il-pożizzjoni u l-uffiċċju ta' l-airport security manager tingħata saħħa legali minbarra dik amministrattiva li, kif diġa' għidt, kienet qiegħda tiġi indirizzata bl-aktar mod serju, bil-ħatra ta' diversi persuni u l-formolazzjoni ta' direttivi u operating procedures.

GĦal dan l-iskop, kienu qegħdin jiġu studjati r-regolamenti eżistenti u punti legali oħrajn bejn l-uffiċċju tal-manager airport security u d-dipartiment ta' l- avjazzjoni ċivili sabiex wieħed jara fejn hemm il-bżonn li jsiru l-emendi neċessarji.

Kif jaf kulħadd, il-kwestjoni kollha ġiet preċipitata bl- avveniment tal-hijacking ta' l-ajruplan ta' l-Air Malta fid-9 ta' Ġunju tas-sena l-oħra u nista' ngħid b'wiċċi minn quddiem li s-sistemi u l- proċeduri stabiliti dwar is-sigurta' fl-ajruport ħadmu tajjeb u kien hemm kordinament komplet bejn id-diversi entitajiet rappreżentati fl-ajruport u fl-airport security committee.

Fil-fatt, ftit wara li nħataf l-ajruplan tal-linja nazzjonali Maltija li kien fi triqtu lejn Istanbul, ġew stabiliti żewġ operation centres.

L-ewwel wieħed kien immexxi mill-Air Malta u kellu l-għan li jieħu ħsieb il-proċeduri rigward għajnuna lill-passiġġieri u l- familji tagħhom, kif ukoll il-parti loġistika; u l-ieħor kellu l-għan li jara li tiġi segwita l-proċedura tas-sigurta' f'każ li l-ajruplan ibiddel triqtu lura lejn pajjiżna.

Immedjatament kif seħħ il-każ tal-hijacking, il-Prim Ministru ordna li ssir inkjesta skond l-Att ta' l-Inkjesti biex jiġi stabilit jekk il- proċeduri tas-sigurta' fl-ajruport ġewx segwiti u wkoll jekk kienx hemm lok fejn dawn jistgħu jiġu mtejba.

Il-bord ta' nkjesta kien sodisfatt li l- proċeduri dwar is-sigurta' fl-ajruport kienu aċċettabbli internazzjonalment u ta' livell għoli pero' kien għamel xi suġġerimenti.

Fost l-iktar suġġerimenti importanti li saru kien hemm is-suġġeriment sabiex jitħaffef ix-xogħol tat-tħejjija ħalli pajjiżna jkollu leġislazzjoni komprensiva u moderna li tipprovdi għall-ħarsien tas-sigurta' fl-ajruport u li jkun aċċertat li din il-leġislazzjoni tingħata l-prijorita' li jistħoqqilha u allura titħejja mmedjatament.

Suġġeriment ieħor li kien għamel dan il-bord kien li għandha tkun iċċarata b'mod uffiċjali l-kariga tal-manager airport security.

Fuq dan il-punt, il-bord ta' nkjesta kien qal:

"Filwaqt li teżisti bażi neċessarja biex l-affarijiet jimxu b'mod regolari, ilu żmien sew jinħass li hemm ħtieġa ta' sistema ta' sigurta' strutturata u li jkun hemm provvediment speċiku għal dan il- għan permezz ta' leġislazzjoni apposta.

Jirriżulta li filwaqt li ilu xi snin ikun hemm konsiderazzjoni għal Att dwar is-Sigurta' fl- Avjazzjoni, din il-miżura baqgħet ma tteħdietx.

Din il-liġi twassal ukoll biex tingħata bażi legali lill-pożizzjoni tal-manager airport security bir-riżultati pożittivi kollha li din il-kariga ġġib magħha.".

Tajjeb ngħid pero' li bħala airport security committee konna diġa' bdejna nippreparaw abbozz ta' liġi dwar is-sigurta' fl-ajruportijiet u fl- avjazzjoni ċivili u konna qeħdin avvanzati fuqu.

Barra minn hekk, konna diġa' qbilna li l-kariga ta' airport security manager għandha tkun iċċarata b'mod uffiċjali.

Minn hawnhekk jidher kemm il-viżjoni ta' l-airport security committee dwar is-sigurta' fl-ajruport kienet ċara u serja.

Madam Speaker, l-abbozz ta' liġi li qegħdin niddiskutu llum huwa maqsum f'ħames partijiet.

F'Taqsima I nsibu d-definition clause, u fost id- definizzjonijiet l-aktar importanti nsibu proprju d-definizzjoni ta' "manager airport security".

Dan qed jiġi definit bħala:

"... dak l-uffiċjal pubbliku li jinħatar mill-ministru biex ikun responsabbli għat-tmexxija b'mod ġenerali u għall-kontroll tas- sigurta' fl-avjazzjoni f'ajruporti speċifiċi u tinkludi kull uffiċjal pubbliku fid-dipartiment tiegħu li hekk jinħatar minnu għall-għanijiet ta' dan l-Att.".

S'intendi dan l-uffiċjal pubbliku jinħatar mill-manager airport security wara li jieħu parir mill-Kummissarju tal-Pulizija, mill-Kmandant ta' l- Armata, mid-Direttur Ġenerali ta' l-Avjazzjoni Ċivili jew miċ-Chairman ta' l-MIA.

Meta nirriferu għal "żona ristretta", din qiegħda tiġi definita bħala:

"... area li d-dħul għaliha jista' biss isir jekk ikun hemm l- awtorizzazzjoni tal-manager tas-sigurta' fl-ajruport, kif jista' jiġi hekk preskritt b'regolamenti li jsiru bis-saħħa ta' dan l-Att.".

Taqsima II ta' dan l-abbozz ta' liġi tagħti lill-ministru responsabbli mis-sigurta' fl-ajruport il-poter li jagħmel regolamenti jew ordnijiet dwar kull ħaġa li tolqot is-sigurta' fl-avjazzjoni, biex jiżgura l-ħarsien ta' l- ajruplani u l-proprjeta' li jinġarru fihom, u wkoll għad-detenzjoni ta' l- ajruplani.

Fil-fatt il-ministru jista' jaħtar manager dwar is-sigurta' fl- ajruport li l-funzjoni tiegħu tkun dik ta' responsabbilta' sħiħa għat- tmexxija u l-kontroll tas-sigurta' fl-avjazzjoni u għall-kmand, kordinament u sorveljar tar-riżorsi kollha ta' sigurta' li jkunu provduti fl-ajruport ta' Ħal Luqa jew ta' kull ajruport ieħor stabilit f'pajjiżna.

Il-ministru se jkollu wkoll il-poter li jaħtar kumitat dwar is-sigurta' fl-avjazzjoni b'responsabbilta' li jagħtih pariri dwar kull ħaġa li tolqot is-sigurta' fl- avjazzjoni u li jimplimenta miżuri ta' sigurta' xierqa.

Skond klawsola 4, għall-finijiet tas-sigurta' fl-ajruportijiet u fl- avjazzjoni ċivili, il-ministru se jkollu s-setgħa li jitlob b'avviż bil- miktub informazzjoni minn operaturi ta' l-ajruplani li jitħaddmu f'Malta, jew minn aġenti ta' tagħbija li tinġarr bl-ajru, jew minn xi manager ta' ajruport li jinsab f'Malta dwar xi miżuri fuq ajruplani reġistrati jew li jitħaddmu f'Malta, jew dwar ajruport li jinsab f'pajjiżna.

Subklawsola 5 ta' klawsola 4 ta' dan l-abbozz ta' liġi tgħid li min jagħti xjentement informazzjoni falza jew jirrifjuta li jagħti informazzjoni mitluba taħt avviż, jista' jeħel multa ta' mhux iżjed minn ¥1,000 jew priġunerija ta' mhux iżjed minn sentejn jew inkella l-multa u l-priġunerija flimkien.

Subklawsola (6) ta' l-istess klawsola mbagħad tipprovdi biex il-ministru jagħmel regolamenti dwar detenzjoni ta' ajruplani sabiex jiżgura t-tħaris ta' xi dispożizzjoni tal-liġi.

Taqsima III ta' dan l-abbozz ta' liġi tkopri l-ħarsien ta' l-ajruplani, ajruporti u stallazzjonijiet ta' navigazzjoni fl-ajru minn atti ta' vjolenza.

Meta ngħid "att ta' vjolenza", tajjeb ngħid li dawn l-atti se jiġu kkonsidrati bħala reati taħt il-Kodiċi Kriminali.

Qegħdin ngħidu wkoll li s-sigurta' fl-ajruport tkun ipperikolata jekk l-att ta' vjolenza jikkaġuna jew x'aktarx jikkaġuna l-mewt jew il-feriment ta' persuna, jew jekk jipperikola jew x'aktarx jipperikola t-tħaddim b'sigurezza ta' l- ajruport jew il-ħarsien ta' persuni fl-ajruport.

Ikun reat ukoll jekk il- persuna permezz ta' strument, sustanza jew arma kontra l-liġi, xjentement teqred jew tikkaġuna danni gravi fi proprjeta' wżata f'ajruport jew f'xi ajruplan li jkun qiegħed f'ajruport jew li tfixkel is-servizz mogħti f'ajruport b'tali mod li tipperikola jew x'aktarx tipperikola t-tħaddim b'sigurezza ta' l-ajruport jew il-ħarsien ta' persuni li jkunu jinsabu fl- ajruport.

Min jagħmel reat taħt dawn iċ-ċirkostanzi jista' jeħel priġunerija għal għomru.

Klawsola 9 titkellem dwar id-dikjarazzjonijiet foloz dwar xi valiġġi, tagħbija jew ħażniet li jkun jew ikunu maħsuba li jinġarru minn ajruplan li jkun reġistrat f'pajjiżna.

Qegħdin ngħidu wkoll li persuna li tagħmel dikjarazzjoni li tkun taf li tkun sostanzjalment falza, jew bi traskuraġni tagħmel dikjarazzjoni li tkun sostanzjalment falza, teħel multa ta' mhux iżjed minn ¥2,000 jew priġunerija għal żmien ta' mhux iżjed minn sentejn, jew inkella l-multa u priġunerija flimkien.

Imbagħad klawsola 10 tipprovdi għall-istess pieni f'każi ta' dikjarazzjonijiet foloz fuq dokumenti ta' identita' li jkunu nħarġu mill-awtoritajiet responsabbli għall-ajruport.

Klawsoli 11 u 12 jitkellmu dwar iż-żoni ristretti fl-ajruport.

Fil-fatt ħadd ma jista' jidħol f'żoni ristretti ħlief bil-permess tal-manager tas- sigurta' fl-ajruport jew inkella ta' l-awtorita' responsabbli għall- istallazzjonijiet tan-navigazzjoni fl-ajru.

Id-dħul ġewwa żoni ristretti jsir permezz ta' security pass jew awtorizzazzjoni temporanja maħruġa mill- manager tas-sigurta' fl-ajruport.

Din ma tapplikax pero' għall-membri tal- korp tal-pulizija jew tal-forzi armati meta dawn ikunu fil-qadi ta' dmirijiethom.

Klawsola 13 u 14 jipprojbixxu li vettura tidħol jew inkella tiġi misjuqa f'żona ristretta mingħajr l-awtorita' bil-miktub tal-manager airport security u li l-ebda arma jew materjal esplussiv ma jista' jinżamm f'żona ristretta mingħajr l-awtorita' bil-miktub ta' l-istess manager.

Klawsola 16 tagħti setgħat speċjali lill-manager dwar is-sigurta' fl-ajruport billi b'avviz fil-Gazzetta tal-Gvern jiddikjara parti ta' żoni ristretti bħala eżenti mid-dispożizzjonijiet tal-liġi.

Imbagħad klawsola 17 titkellem dwar ir-reati u l-pieni relatati mad-dħul f'żoni ristretti minn persuni jew vetturi mhux awtorizzati.

Klawsoli 18 u 19 jipprovdu għal reati li jsiru minn persuni li mingħajr skuża raġonevoli jidħlu ġewwa ajruplan mingħajr permess, u klawsola 20 tagħti s-setgħa lill-ministru biex permezz ta' regolamenti jżomm lista ta' aġenti ta' tagħbija li jkollhom x'jaqsmu mas-sigurta' fl-ajruport.

Il- ministru jista' wkoll jagħti ordni bil-miktub lill-manager tas-sigurta' fl- ajruport biex dan iġiegħel lil xi operatur ta' xi ajruplan reġistrat li jitħaddem Malta biex jagħmel restrizzjonijiet fuq persuni jew proprjeta' li jitilgħu jew jitgħabbew abbord l-ajruplan, u dan s'intendi kemm-il darba ma jkunx saru dawk it-tfixxijiet fuq il-persuni jew proprjeta' li jkunu speċifikati.

Klawsoli 22 u 23 jitkellmu dwar kif il-ministru jista' jagħti ordni bil- miktub lill-manager dwar is-sigurta' fl-ajruport biex jitwettqu tfixxijiet fl-ajruporti.

Biex jiġu salvagwardati l-interessi u d-drittijiet ta' dawk involuti, dawn l-ispezzjonijiet fuq l-ajruplani u fl-ajruport jistgħu jsiru biss minn uffiċjal awtorizzat bil-miktub mill-ministru u kull min xjentement jostakola, jirrifjuta jew jagħti informazzjoni falza waqt dawn l- ispezzjonijiet, jekk jinstab ħati jista' jeħel multa ta' mhux iżjed minn Lm1,000, priġunerija ta' mhux iżjed minn sentejn jew il-multa u l- priġunerija flimkien.

Madam Speaker, Taqsima IV ta' dan l-abbozz ta' liġi tittratta dwar reati kontra s-sigurta' ta' ajruplani u klawsola 25 tgħid li jekk persuna jkollha fil-pussess tagħha xi oġġetti mhux awtorizzati fuq xi ajruplan reġistrat f'Malta, fuq xi ajruplan li jkun f'Malta jew ikun qed itir fuq Malta, f'xi parti ta' l-ajruport jew inkella f'xi stallazzjoni ta' navigazzjoni fl-ajru f'Malta li ma tagħmilx parti minn ajruport, din tkun ħatja ta' reat.

Subklawsola (2) ta' klawsola 25 tgħid ukoll li l-oġġetti li m'humiex awtorizzati huma:

"(a) kull arma tan-nar, jew kull oġett li jkollu x-xeħta ta' arma tan- nar, sew jekk din tkun tista' tiġi sparata sew jekk le;

(b) kull esplożiv, kull oġġett manifatturat jew adattat (sew fl- għamla ta' xi bomba, granata jew xort'oħra) b'mod li jkollha x-xeħta ta' esplożiv, sew jekk dan ikun jista' jipproduċi effett prattiku bi splużjoni sew jekk le, jew kull oġġett li jkollu marka jew tikketta li tindika li jkun, jew li jkun fih, esplożiv; u

(ċ) kull oġġett (li mhuwiex inkluż f'xi wieħed mill-paragrafi ta' qabel) li jkun magħmul jew adattat bil-għan li jintuża biex jikkaġuna ħsara jew inkapaċita' fil-persuna jew biex jeqred jew jagħmel ħsara fil-proprjeta', jew li jkun maħsub minn min ikollu l-pussess tiegħu biex jużah għal dak l-għan, sew jekk jużah għal dak l-għan, sew jekk jużah hu nnifsu jew persuna oħra."

Hawn ta' min jgħid li min jinstab ħati ta' dan ir-reat jeħel multa ta' Lm2,000 jew priġunerija għal żmien ta' mhux iżjed minn ħames snin jew inkella l-multa u l-priġunerija flimkien.

Madam Speaker, imbagħad Taqsima V ta' dan l-abbozz ta' liġi tittratta dwar sorveljar ta' ajruporti u klawsola 28 tipprovdi li b'ordni l-ministru jista' jsemmi ajruport li għandu jiġi ssorveljat minn membri tal-korp tal- pulizija jew minn membri tal-forzi armati taħt id-direzzjoni u l-kontroll tal-Kummissarju tal-Pulizija jew inkella tal-Kmandant tal-Forzi Armati ta' Malta, pero' hawn ikun tajjeb jekk ngħid li qabel ma tinħareġ ordni bħal din, il-ministru għandu jikkonsulta lill-manager tas-sigurta' fl-ajruport.

Fil-fatt subklawsola (1) ta' klawsola 29 tipprovdi sabiex:

"Kull uffiċjal awtorizzat jista', f'ajruport li jkun ajruport imsemmi:

(a) iwaqqaf, u mingħajr warrant ifittex, impjegat fl-ajruport sabiex jaċċerta li dak l-impjegat ma jkollux fil-pussess tiegħu jew li ma jkunx qed iġorr b'kull mod li jkun xi oġġett misruq jew miksub kontra l-liġi fl-ajruport; ..."

Fil-fatt l-uffiċjal awtorizzat għandu l-istess poteri f'każ li jkun hemm bżonn li titwaqqaf xi vettura jew ajruplan li jkunu fl-ajruport biex jiġu spezzjonati għal xi oġġetti mhux awtorizzati.

Madam Speaker, dan l-abbozz ta' liġi qed juri b'mod ċar li l-Gvern qed iżomm il-wegħda tiegħu li jimplimenta fl-iqsar żmien possibbli r- rakkmandazzjoni tal-kumitat ta' l-inkjesta li kien inħatar wara l-każ tal- hijacking li sar f'pajjiżna, ċioe' li għandna nieħdu bħala prijorita' l- bżonn li titħejja liġi komprensiva u moderna li tipprovdi b'mod organiku għas-sigurta' fl-ajruportijiet.

Fil-fatt mal-pubblikazzjoni tar-rapport ta' inkjesta dwar il-każ tal-hijacking, iltaqa' l-airport security committee u mill-ewwel ħa l-passi neċessarji biex ifittex jitlesta dan l- abbozz ta' liġi - minkejja li ma kienx għad fadal wisq biex jitlesta - u nista' ngħid li l-ewwel draft tiegħu tlesta fl-1 ta' Settembru tas-sena l- oħra u wara li saru diversi laqgħat ma' l-Avukat Ġenerali, l-abbozz ġie ppubblikat fil-15 ta' Jannar ta' din is-sena.

Madam Speaker, kif naħseb li l-Onor.

Membri diġa' nnotaw, f'dan l-abbozz ta' liġi tħallew barra dawk l-aspetti li jikkonċernaw il-Konvenzjoni ta' Tokyo ta' l-1963, il-Konvenzjoni ta' The Hague ta' l-1970, il-Konvenzjoni ta' Montreal ta' l-1971 u l-Protokoll ta' Montreal ta' l-1988, li jittratta dwar is-sigurta' fl-avjazzjoni, u dan minħabba li dawn il-provvedimenti daħlu fl-Att ta' l-1991 dwar is-Sigurta' fl-Avjazzjoni Ċivili.

Issa dan l- abbozz ta' liġi li għandna quddiemna jistabilixxi linji ċari ta' responsabbiltajiet biex jiġu eliminati elementi ta' konfużjoni bejn l- entitajiet li jaħdmu fl-ajruportijiet u permezz tiegħu qed tiġi rikonoxxuta l-funzjoni ta' l-uffiċċju tal-manager u ta' l-airport security committee.

Hawnhekk nista' ngħid li dan l-abbozz ta' liġi se jagħti saħħa legali lill-manager biex jiġi assigurat li d-deċiżjonijiet tal-kumitat jiġu segwiti bl-iktar mod qawwi u effettiv.

Jien naħseb li dawn ir- rakkmandazzjonijiet messhom ġew attwati żmien ilu u fil-fatt min-naħa tagħha din l-amministrazzjoni qed tagħmel minn kollox biex tassigura ruħha li s-sigurta' fl-ajruport tkun ta' l-ogħla livell skond kategoriji li huma aċċettabbli internazzjonalment.

Madam Speaker, minħabba l-pożizzjoni ġeografika ta' pajjiżna, is-sigurta' fl-ajruport bilfors trid tkun mill-aqwa u għalhekk aħna mhux biss qed insostnu li s-sigurta' għandha tilħaq livelli internazzjonali imma li s- sigurta' fl-ajruport tagħna tkun ta' eżempju għall-ajruportijiet ta' madwarna.

Aħna nemmnu li bl-għajnuna ta' kulħadd se jirnexxielna nwettqu miżuri ta' sigurta' eċċellenti fl-ajruport tagħna, pero' s'intendi biex nagħmlu dan l-ewwelnett għandna nieħdu ħsieb inħarrġu l-ħaddiema kollha ta' l-ajruport.

Madam Speaker, ta' min jgħid li aħna qed nieħdu diversi għajnuniet minn entitajiet barranin dwar is-sigurta' fl-ajruport u hawnhekk nixtieq nieħu din l-opportunita' sabiex nirringrazzja lil kull min qed jagħtina xi tip ta' għajnuna.

Fil-fatt nista' ngħid b'wiċċi minn quddiem li waħda mill- għajnuniet li ngħatajna permezz ta' l-intervent tal-Kummissarju Għoli Ingliż swiet biex meta kellna dak l-inċident tal-hijacking ta' l-ajruplan ta' l-Air Malta, aħna pprattikajna t-taħriġ li ngħatajna u ħriġna with flying colours.

Aħna qed nagħmlu l-almu tagħna kollu biex inħarrġu l- ħaddiema li għandhom x'jaqsmu mas-sigurta' b'mod professjonali, fosthom billi nitolbu lill-barranin jagħtuna l-għajnuna f'dan ir-rigward ħalli s- sigurta' ta' l-ajruport tagħna mhux biss tkun ta' livell internazzjonali imma nkunu ta' eżempju għall-ajruportijiet ta' madwarna.

Grazzi, Sur President.

THE DEPUTY SPEAKER (Onor. Michael Bonnici): Nirringrazzjak.

Iktar rimarki?

L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Sur President, ix-xejra ġenerali ta' dan l-abbozz ta' liġi m'hijiex ħażina u fil-fatt iktar 'il quddiem beħsiebni nsemmi l- aspetti pożittivi li fih pero' fih hemm ċerti difetti serji - jien se ngħin lill-Gvern biex isib dawn it-tip ta' difetti - li nispera li jiġu irranġati.

Biss ħaġa li dejqitni, Sur President, f'din id-diskussjoni kienet dik il-litanija sħiħa biex nuru kemm hu tajjeb dan il-Gvern u kemm kien ħażin il-Gvern preċedenti f'dik li hija aviation security.

Issa jien m'iniex se naqa' fit-tentazzjoni li nsemmi lista ta' affarijiet dwar dak li għamel fil-qasam tas-sigurta' Gvern Nazzjonalista imma rrid ngħid li fil-fehma tiegħi l-isbaħ ċertifikat li kisbet l-amministrazzjoni preċedenti huwa r-riżultat ta' l-inkjesta li saret wara li fid-9 ta' Ġunju, 1997 kien sar dak il-hijacking li semma l-Ministru.

Fil-fatt, minn dik l- inkjesta ħareġ li ma kien hemm l-ebda difett fis-sistema ta' sigurta' eżistenti.

Huwa minnu li f'dan l-abbozz ta' liġi qed jiġu proposti xi rakkmandazzjonijiet pero' kif għidt diġa' r-riżultat ta' dik l-inkjesta tatna ċertifikat ta' kemm kienet tajba s-sistema ta' sigurta' li kellu l- ajruport ta' pajjiżna fi żmien l-amministrazzjoni preċedenti.

Issa hawn ta' min jgħid ukoll li l-Gvern Nazzjonalista, li skond xi Membri tan-naħa l- oħra m'għamel xejn f'dan il-qasam, irratifika l-Konvenzjoni ta' Tokyo ta' l- 1963, irratifika l-Konvenzjoni ta' The Hague ta' l-1970, irratifika l- Konvenzjoni ta' Montreal ta' l-1988 u kif qalilna l-Ministru fl-aħħar tad- diskors tiegħu, għadda l-Att ta' l-1991 dwar is-Sigurta' fl-Avjazzjoni Ċivili.

La semmejt l-Att ta' l-1991 dwar is-Sigurta' fl-Avjazzjoni Ċivili hawnhekk nixtieq nistaqsi: GĦaliex f'pajjiż żgħir bħal tagħna għandu jkollna żewġ liġijiet dwar is-sigurta' fl-ajruport, l-Att ta' l-1991 dwar is-Sigurta' fl-Avjazzjoni Ċivili u l-abbozz ta' liġi li qed niddiskutu llum, l-Att ta' l-1998 dwar is-Sigurta' fl-Ajruportijiet u fl-Avjazzjoni Ċivili?

GĦaliex dan it-taħwid kollu?

Allura għaliex ma nemendawx il-liġi ta' l-1991 u l-abbozz ta' liġi li qed nipproponu llum jidħol bħala parti minn dik il-liġi jew inkella nħassru l-liġi ta' l-1991 u ninkorporawha f'dan l-abbozz ta' liġi li qed niddiskutu?

GĦalfejn qed indaħħlu żewġ liġijiet li mhux talli se jkun hemm overlapping bejniethom imma kif se nuri iktar 'il quddiem, lanqas biss jaqblu?

Kieku l-Ministru ġie jgħidilna li l- liġi ta' l-1991 hija ħażina konna nħassru dik il-liġi u nagħmlu oħra ġdida, imma hawnhekk il-Ministru qed jgħid li kemm il-liġi ta' l-1991 kif ukoll dik li qed nagħmlu llum se tibqa'.

Jien għandi l-impressjoni wkoll li l- abbozz ta' liġi li qed niddiskutu llum sar xi ftit bl-għaġġla għax min fassal dan l-abbozz ta' liġi ma eżaminax dak li hemm provdut fl-Att ta' l- 1991 dwar is-Sigurta' fl-Avjazzjoni Ċivili bir-reqqa.

Ħalli nibda biex nagħti xi ftit eżempji dwar dan li qed ngħid billi nibda biex insemmi xi ħaġa fuq is-sigurta' fl-ajruport kontra atti terroristiċi.

Madam Speaker, it-tliet konvenzjonijiet internazzjonali li semmejt iktar kmieni fid-diskors tiegħi, jiġifieri l-Konvenzjoni ta' Tokyo ta' l-1963, ta' The Hague ta' l-1970 u ta' Montreal ta' l-1971, tista' tgħid li rratifikathom id-dinja kollha u meta fl-1991 dawn ġew inkorporati fl-Att ta' l-1991 dwar is-Sigurta' fl-Avjazzjoni Ċivili ġie introdott għall-ewwel darba r-reat tal-hijacking.

Forsi hawn wieħed jista' jistaqsi: GĦaliex qed ngħid li dan ir-reat ġie introdott għall-ewwel darba?

GĦax sa l-1991, jiġifieri qabel ma rratifikajna dawn il-konvenzjonijiet u daħħalnihom jifformaw parti mil-liġi tagħna, għalkemm il-hijacking kien reat, dan ma kienx xi reat speċifiku speċjali imma kien l-istess reat bħal meta wieħed jaħtaf lil xi persuna f'Malta u għalhekk li taħtaf ajruplan sħiħ u li taħtaf persuna f'Malta kienu jfissru l-istess ħaġa.

Madanakollu permezz ta' l-Att ta' l-1991 dwar is-Sigurta' fl-Avjazzjoni Ċivili ġie introdott reat speċifikat għal każi ta' hijacking u l-piena ta' reat bħal dan kienet ta' għomrok il-ħabs, jiġifieri jekk stess il-hijackers ma joqtlu lil ħadd, dawn xorta jeħlu piena ta' għomorhom il-ħabs.

Madam Speaker, hawn ta' min jgħid ukoll li fl-Att ta' l-1991 dwar is- Sigurta' fl-Avjazzjoni Ċivili ġew introdotti reati li mhux biss isiru fuq l- ajruplani imma wkoll fl-ajruporti.

Fil-fatt jekk inħarsu lejn subartiklu (2) ta' artiklu 19 insibu li:

"Whoever unlawfully and intentionally using any device, substance or weapon:

(a) performs an act of violence against a person at an airport serving international civil aviation which causes or is likely to cause serious injury or death;",

jeħel piena ta' għomru l-ħabs jew inkella, kif jgħid subartiklu (2) stess, mhux inqas minn tliet snin ħabs.

Min-naħa l-oħra jekk inħarsu lejn klawsola 8 ta' l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna - fil-fatt din il- klawsola fiha l-istess wording tal-liġi ta' l-1991, jiġifieri m'hi qed tagħmel xejn ġdid ħlief tikkomplika l-affarijiet - insibu li kulmin "by means of any device, substance or weapon" jikkommetti att ta' vjolenza li tipperikola l-ħajja tan-nies ġewwa ajruport, bħal meta, per eżempju, wieħed ipoġġi bomba f'ajruport, jeħel għomru l-ħabs.

GĦalhekk illum ninsabu f'sitwazzjoni fejn għall-istess reat filwaqt li l-liġi ta' l-1991 qed tgħid li dan għandu jeħel piena massima ta' bejn tliet snin u għomru l-ħabs, dan l-abbozz ta' liġi qed jgħid li kull min jikkommetti dan ir-reat jeħel għomru l-ħabs.

Issa hawnhekk irridu nġibu quddiem għajnejna l-fatt li dawn il-liġijiet se jkunu jeżistu t-tnejn; jiġifieri dan l-abbozz ta' liġi li qed niddiskutu, ladarba jsir liġi, mhux se jħassar il-liġi ta' l-1991 imma se jimxi pari passu mal-liġi l-oħra.

(Interruzzjonijiet) Mela issa għal kull ħaġa li ngħid, se tibdew tgħiduli li hemm emenda għaliha?

J'Alla jkun hemm l-emendi neċessarji għad-difetti li qed niġbed l-attenzjoni għalihom!

Wara kollox ix-xogħol ta' l-Oppożizzjoni huwa li niġbdu l-attenzjoni għall- iżbalji - u hawnhekk jien m'iniex qed nirriferi għal żbalji żgħar - li jkunu saru minn min ikun għamel l-affarijiet bil-għaġġla.

(Interruzzjonijiet) Jien ma nafx fejn huma d-difetti li semmejt inti meta kont qed titkellem fuq il-mock hijacking exercise għax kemm meta kont responsabbli minn dan il-qasam jien, kif ukoll meta kien responsabbli l- ministru ta' qabli, kien sar pjan intensiv f'każ li jsir xi hijacking, twaqqaf il-kumitat ta' l-airport security u ġie nnominat ukoll il-manager ta' l-airport security.

Jien naħseb li l-Ministru ried jipprova jieħu kapital politiku meta qal li sab xi difetti - naturalment hu ma qalilniex x'inhuma dawn id-difetti għax dawn għandhom x'jaqsmu mas-sigurta' - fil-mod li bih jaħdem il-mock exercise u ma nistax nifhem kif imbagħad il-Ministru ma rax toqba li hija ikbar mit-toqba li hemm fil-fence ta' l-ajruport li skond il-gazzetta "The Times" jgħaddu minnha kemm nies, kemm qtates kif ukoll klieb ...

(Interruzzjonijiet) Inti issa ilek sena u nofs fil-gvern, jiġifieri matul dan il-perijodu laħqu għaddew ħafna nies, qtates u klieb!

Kont qed ngħid li jien ma nistax nifhem kif imbagħad il-Ministru ma rax toqba li hija ikbar minn dik li hemm fil-fence ta' l-ajruport għax hija toqba ta' żewġ liġijiet li jagħtu pieni differenti għall-istess reat.

Ministru, ma taħsibx li kien ikun iktar faċli li kieku għamilna liġi waħda minflok tnejn?

GĦax issa spiċċajna f'sitwazzjoni fejn għandna żewġ pieni differenti għall-istess reat.

Issa ħalli nġib iktar eżempji biex insostni dan li qed ngħid għax dan m'huwiex l-uniku eżempju tat-taħwid li ġibna meta pproponejna liġi oħra fuq l-istess suġġett.

Madam Speaker, il-qorti ta' pajjiżna għandha ġurisdizzjoni fuq dawk l- atti ta' vjolenza li jsiru fl-ajruport ta' Malta, fuq xi ajruplan li jkun telaq minn Malta jew fuq xi ajruplan li jkun reġistrat f'Malta.

Issa hawn ta' min jgħid li ma teżisti l-ebda kontradizzjoni bejn l-Att ta' l-1991 dwar is-Sigurta' fl-Avjazzjoni Ċivili u dan l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna f'każ li jsir att ta' vjolenza fl-ajruport ta' Malta.

Pero' mhux l-istess nistgħu ngħidu għal meta dan l-att ta' vjolenza jsir ġewwa xi ajruport barra minn Malta, bħal ngħidu aħna meta xi ħadd ipoġġi bomba ġewwa l-ajruport ta' Heathrow.

Skond l-Att ta' l-1991 dwar is-Sigurta' fl- Avjazzjoni Ċivili l-qrati Maltin għandhom ġurisdizzjoni biss meta jsir xi att ta' vjolenza f'ajruport barra minn Malta fuq ajruplan li jkun reġistrat f'Malta, meta jsir xi att ta' vjolenza fuq ajruplan li jkun mikri lil xi ħadd li għandu n-negozju f'Malta u meta l-ħati jkun ċittadin Malti.

Madanakollu subklawsola (3) ta' klawsola 8, li tittratta dwar dawk l-atti ta' vjolenza li jsiru f'ajruport, tgħid li:

"... subsections (1) and (2) above apply whether any such act as is referred to in those subsections is committed in Malta or elsewhere and whatever the nationality of the person committing the act.".

Mela qegħdin ngħidu li l-qorti Maltija għandha ġurisdizzjoni fuq kwalunkwe reat fi kwalunkwe ajruport u minn kwalunkwe persuna, jiġifieri kemm jekk din tkun Maltija kif ukoll jekk tkun Ġappuniża, mingħajr m'aħna qegħdin inħassru l-Att ta' l-1991 dwar is-Sigurta' fl-Avjazzjoni Ċivili.

Jien nispera li l-Ministru jispjegalna għaliex donnu li se nħallu din il- kontradizzjoni u għaliex qed jinħass il-bżonn li l-qorti Maltija jkollha ġurisdizzjoni fuq kull att ta' vjolenza li ssir minn kwalunkwe persuna fi kwalunkwe ajruport tad-dinja.

Lill-Ministru qed nagħmillu din il- mistoqsija għax x'interess jista' jkollha l-qorti tagħna jekk Ġappuniż jagħmel bomba f'ajruport ġewwa l-Ġappun u, jekk ikun għaddej minn fuq Malta, minflok ma nibagħtuh lura l-Ġappun biex tiddeċiedi qorti Ġappuniża fuq il-każ tiegħu, niddeċiedu dan il-każ aħna?

X'ġustifikazzjoni ġuridika legali hemm għal din il-ħaġa?

Imissna niddeċiedu jekk għandhiex tibqa' tipprevali l-liġi ta' l-1991 jew il-liġi li qed nipproponu llum, imma bla ebda dubju ma jistgħux jibqgħu jipprevalu ż-żewġ liġijiet u huwa importanti li nkunu iktar ċari dwar x'piena għandha tiġi applikata fuq min jinstab ħati ta' reat u f'liema ċirkostanza għandna napplikaw dik il-piena ħalli ma nħallu l-ebda dubju f'dan ir-rigward.

Issa nixtieq ngħaddi biex insemmi xi kontradizzjonijiet oħra li jistgħu jitfaċċaw - forsi fil-winding-up il- Ministru jgħidli jekk għandix raġun jew le f'dan il-każ imma jien naħseb li għandi raġun - bejn dan l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna u l-Kodiċi Kriminali.

Madam Speaker, fl-introduzzjoni tad-diskors tiegħu l-Ministru qal li f'dan l-abbozz ta' liġi hemm klawsola li qed tintroduċi reat ġdid ta' xi ħadd li jġorr miegħu jew jipprova jġorr miegħu xi esplożiv jew xi ħaġa li tixbah lil esplożiv fuq ajruplan.

Jien naqbel mal-Gvern ukoll li permezz ta' klawsola 25, dan ir-reat mhux se japplikah biss f'każ li xi ħadd iġorr esplożiv imma anke f'każ li xi ħadd iġorr xi ħaġa li tixbah lill-esplożiv - kif ġara fil-każ tal-hijacking f'Ġunju li għadda - bħal, per eżempju, bottijiet tad-deodorant, biex issir theddida ta' vjolenza.

Fil-fatt din il- klawsola tgħid ukoll li filwaqt li kull min iġorr esplożiv - jiġifieri mhux xi ħaġa li tixbah lil esplożiv - jeħel multa ta' Lm2,000 u priġunerija ta' mhux iktar minn ħames snin, jekk dan juża l-esplożiv li jkun qed iġorr u bih joqtol lin-nies jeħel għomru l-ħabs.

Din il-klawsola tgħid ukoll li jekk jinqabad xi ħadd fl-ajruport jew fuq ajruplan iġorr firearm, weapon jew kwalunkwe esplożiv u dan ma jkunx laħaq użah jeħel ħames snin ħabs.

Imma mbagħad jekk inħarsu lejn artiklu 313 tal-Kodiċi Kriminali, li jirregola l-pussess ta' l-esplożivi, isib li min ikun f'pussess ta' esplożivi bl-intenzjoni li jwettaq reat jeħel minn 18-il xahar sa disa' snin ħabs u f'dan il-każ ma tistax tapplika l-liġi li tirrigwarda l- probation fil-konfront tiegħu.

Issa hawnhekk se jinħoloq konflitt jekk kemm-il darba ma nirranġawhx għax hawn qed ngħidu li jekk ninqabad inġorr bomba fuq ajruplan neħel ħames snin ħabs u jekk ikolli bomba d-dar tiegħi neħel disa' snin ħabs.

Jien naħseb li iktar għandu jiġri bil-maqlub jew almenu jkun hemm l-istess piena għal dawn iż-żewġ reati għax ma naħsibx li wieħed għandu jieħu bonus ta' erba' snin ħabs talli minflok ma jkun żamm bomba d-dar tiegħu jkun ġarrha fuq ajruplan, bil-ksur ta' dawk il- konvenzjonijiet internazzjonali li semmejt iktar kmieni fid-diskors tiegħi u bir-riskju ta' dak in-numru kbir ta' passiġġieri li jkun hemm fuq l- ajruplan.

Bla ebda dubju, meta wieħed jiġi biex ifassal dawn it-tip ta' liġijiet b'pieni daqstant ħorox ma jistax jaqbad u jiddeċiedi l-pieni hu biex finalment jispiċċa joħloq konflitti ġodda li qabel ma kenux jeżistu imma għandu jeżamina l-liġijiet tagħna sew u jinkwadra dik il-liġi fis- sistema legali tagħna.

GĦalhekk nappella lill-Ministru biex qabel ma naslu fl-istadju tal-Kumitat juża pettne biex isolvi l-konflitti li qed joħloq dan l-abbozz ta' liġi għax inkella se jiġrilna li minflok li the line of command ikun iktar ċar ikun iktar imċajpar.

Madam Speaker, waqt dan id-dibattitu ssemma ħafna l-bżonn li jkun hemm a line of command ċar f'dik li hija sigurta' ta' l-ajruport, jiġifieri bejn wieħed u ieħor inkunu nafu min qed jikkmanda.

Issa din kienet, għadha u wisq nibża' li se tibqa problema għax il-qasam tas-sigurta' ta' l-ajruport tagħna minn dejjem kien immexxi minn diversi kaptani, u din il-ħaġa hija illustrata tajjeb mil-liġi nnifisha.

Fil-fatt, kif qal il-Ministru stess fid-diskors tiegħu, klawsola 2 tagħti din id-definizzjoni ta' "authorised officer" u tgħid li : ""authorised officer" means any person authorised by the Manager Airport Security, or authorised by the Manager Airport Security on the advice of the Commissioner of Police, or the Commander Armed Forces of Malta, or the Director General Civil Aviation, or the Chairman, Malta International Airport, ...".

Issa din id-definizzjoni m'hijiex qed tagħmel riferenza għan-nies kollha li huma involuti fis-sigurta' ta' l-ajruport għax ma' dawn wieħed jista' jżid ukoll - fil-fatt il-Ministru semma xi wħud minnhom - dipartimenti oħrajn bħal, per eżempju, id-dwana, għax minkejja li d-dwana m'għandhiex sehem fis- sigurta' ta' l-ajruport daqs il-persuni u l-awtoritajiet l-oħrajn, żgur li hija ġeluża ħafna tas-sehem li tagħti.

Fil-fatt meta jidħlu l-pulizija ta' l-iskwadra kontra d-droga f'dan il-kamp kultant jinqalgħu ċerti konflitti, għalkemm dawn ikunu konflitti naturali li jinqalgħu dejjem meta jkun hemm min ikollu ġurisdizzjonijiet differenti għax bir-raġun id-Dwana tkun trid tafferma d-drittijiet tagħha ħalli ma tmurx iċċedi xi ħaġa u darb'oħra jġibuhielha bħala preċedent, jiġifieri jgħidulha li jekk ċediet darba trid tibqa' ċċedieha għal dejjem.

Madam Speaker, l-istess ħaġa nistgħu ngħidu għall-Air Malta.

Per eżempju, jien niftakar li meta kien hemm l-airport security committee, l- uffiċjali inkarigati mis-sigurta' ta' l-Air Malta - għax din il-kumpannija għandha uffiċjali tas-sigurta' hi stess - kienu membri fil-kumitat tas- sigurta' ta' l-ajruport.

GĦalhekk hawn qed ngħidu li hemm diversi entitajiet li huma responsabbli mis-sigurta' ta' l-avjazzjoni ċivili.

Id- dipartiment ta' l-avjazzjoni ċivili jieħu ħsieb joħroġ il-passes biex dak li jkun jidħol f'żona ristretta, il-pulizija tieħu ħsieb l-immigrazzjoni u l-funzjoni tal-ġlieda kontra d-droga fl-ajruport, id-dwana tieħu ħsieb tittrenja l-klieb li għandha fil-ġlieda kontra d-droga, l-MIA hija responsabbli mill-bibien tas-sigurta' u l-Air Malta hija dik li tmexxi l- ajruplani.

Meta wieħed iqis dan kollu, iktar iħoss il-ħtieġa li wieħed jikkordina dawn l-awtoritajiet differenti bl-istess mod ħalli jkollna kmand iktar b'saħħtu fl-ajruport u, fil-fatt kien għalhekk li l-Gvern preċedenti ma waqqafx biss l-airport security committee imma wkoll il-manager airport security.

Madam Speaker, dan l-abbozz ta' liġi qed jipprova jsaħħaħ il-poter li għandu l-management airport security billi jagħti ċerta saħħa u pożizzjoni legali lill-manager ta' l-airport security.

Naturalment the proof of the pudding is in the eating, jiġifieri s'issa għadna ma nafux jekk din is- saħħa legali hijiex se tkun biżżejjed biex tirbaħ lill-armata, lid-dwana u lill-pulizija, anke għaliex dan l-abbozz ta' liġi ma jagħmilx riferenza għal din is-saħħa legali ħlief f'enabling provision li tgħid li l-ministru jista' b'regolament jagħti din is-saħħa legali lill-manager ta' l-airport security.

Hawn ta' min jgħid li fil-gazzetti saret ċerta kritika kostruttiva dwar jekk din is-saħħa hijiex se tkun biżżejjed għax għalkemm il-manager ta' l-airport security għandu l-impjegati miegħu, dawn l- impjegati m'humiex tiegħu.

Issa hawnhekk nistgħu niftħu diskussjoni twila - naturalment jien m'iniex se nagħmel dan allavolja kien hemm min għamel dan is-suġġeriment - dwar jekk il-manager ta' l-airport security għandux ikollu l-impjegati tiegħu biex dawn jieħdu s-sigurta' f'idejhom u l-armata tkun tieħu ħsieb biss id-difiża, għax naturalment meta wieħed ikollu l- impjegati tiegħu iktar ikun jista' joħroġ ordnijiet u jimxi mingħajr inkwiet.

Jien intiż f'dan ir-rigward minħabba li kont responsabbli mis- sigurta' tal-ħabs, li għalkemm m'hijiex komplikata daqs dik ta' ajruport, fil-ħabs kienu ġew impjegati gwardjani u kienu ġew assenjati diversi pulizija biex jagħmlu xogħol ġewwa l-ħabs.

Fil-fatt din is-sistema għadha tintuża sa llum, tant li d-direttur tal-ħabs preżenti huwa pulizija għax, minkejja li fi żmien il-Gvern Nazzjonalista konna naqilgħu ħafna kritika minħabba li fil-ħabs kien ġie mpjegat supretendent, illum din is-sistema ġiet aċċettata minn kulħadd għax kulħadd irrealizza kemm huwa diffiċli li ssib nies tajbin biex imexxu oqsma speċjalizzati bħal dawn.

Hawn ma rridx ninsa nsemmi wkoll il-fatt li anke l-armata kienet taħdem ġewwa l-ħabs imma, peress li dawn bħala members of a disciplined force kienu mħarrġin biex jieħdu l-ordnijiet minn ta' fuqhom biss - u Allaħares ma kienx hekk! - dawn kienu jieħdu d-direttivi mingħand il-Kmandant ta' l-Armata, il- pulizija kienu jieħdu d-direttivi mingħand il-Kummissarju tal-Pulizija u l- gwardjani tal-ħabs kienu jieħdu d-direttivi mingħand id-Direttur tal-Ħabs!

Jien lil dawn l-impjegati kemm-il darba għidtilhom li ġaladarba fil-ħabs hemm id-direttur dawn għandhom jieħdu l-ordnijiet mingħandu, imma hemm differenza bejn dak li tgħid, bejn dak li tikteb fil-liġijiet u bejn kif tiffunzjona l-ħaġa nnifisha.

GĦalhekk jien nappella biex meta wieħed jiġi biex ifassal ir-regolamenti jikkonsidra l-possibbilta' li minflok ma jagħti din is-saħħa kollha lil persuna waħda, jiġi assenjat ma' din il-persuna xi ħadd min-naħa tal-pulizija u xi ħaddieħor min-naħa ta' l-armata ħalli dawn il-konflitti ta' ġurisdizzjonijiet u ta' poteri, li se jibqgħu hemm, ngħidu x'ngħidu u nagħmlu kemm nagħmlu liġijiet, għax wara kollox aħna bnedmin tad-demm u l-laħam, b'uniformijiet u b'kuluri differenti ...

Għalhekk jekk stess jiġi mwettaq is-suġġeriment li qed nagħmel jien, se jkun ferm diffiċli biex dawn l-impjegati jibdew jobdu ordni tal-manager ta' l-airport security, li se jkun public officer designated mill-ministru li huwa responsabbli mis-sigurta'.

Madam Speaker, ħaġa oħra li nixtieq li dan l-abbozz ta' liġi jidħol fiha f'iktar dettall huwa l-kumitat dwar is-sigurta' fl-avjazzjoni għax hawnhekk dan ma jissemma mkien ħlief f'paragrafu wieħed.

Fil-fatt jien ma nistax nifhem kif f'dan l-abbozz ta' liġi, li fih madwar 30 klawsola u li jidħlu fid-dettall dwar x'jista' jagħmel il-ministru u x'jista' jagħmel il-manager ta' l-airport security, l-unika darba li jissemma dan il-kumitat huwa f'paragrafu (g) ta' subklawsola (1) ta' klawsola 3 fejn hemm li l-ministru jista':

"... jaħtar Kumitat dwar is-Sigurta' fl-Avjazzjoni b'responsabbilta' li jagħtih pariri dwar kull ħaġa li tolqot is-sigurta' fl-avjazzjoni ...".

Hawnhekk jien ngħid: Fejn dħalna f'tant dettalji, għandna nħallu f'idejn il-ministru li jagħmel jagħmel ir-regolamenti tal-kumitat u jagħtih pariri dwar kull ħaġa li tolqot il-qasam tas-sigurta' fl-avjazzjoni?

Jien m'iniex qed ngħid li l-kumitat dwar is-sigurta' fl-avjazzjoni mhux se jkollu s- saħħa ta' liġi, għax ġaladarba jsir regolament dan ikollu s-saħħa ta' liġi, imma jekk se nagħmlu liġi dwar is-sigurta' ta' l-avjazzjoni għandna nħallu l-qafas tal-kumitat dwar is-sigurta' fl-avjazzjoni fid-diskrezzjoni totali tal-ministru - jiġifieri nħalluh jagħmel regolamenti dwar x'għamla għandu jkollu dan il-kumitat, kemm ikollu nies, lil min ikollu nies u x'poteri jkollu - jew dan għandu jiġi rregolat bil-liġi nnifisha?

Jien naħseb li almenu għandna niddedikaw klawsola waħda lill-Kumitat dwar is-Sigurta' fl- Avjazzjoni.

Jien smajt minn x'imkien li l-Ministru għat-Trasport u Portijiet qal li se jaħtar awtorita' dwar l-airport.

Allura rajna li dan l- abbozz ta' liġi mhux biss ikun jaqbel mal-liġi ta' l-1991 u mal-Kodiċi Kriminali imma li jkun jaqbel ukoll ma' l-awtorita' dwar l-ajruport?

Illum, li ġejna mwegħda li d-dipartiment ta' l-avjazzjoni ċivili se jieħu d- doveri ta' regolatur u li l-MIA, li se tiġi ppivatizzata, se tieħu l- funzjoni ta' operatur, rajna li din id-distinzjoni, li qabel kienet ftit imċajpra, tiġi riflessa f'din il-liġi?

Jien naħseb li l-Oppożizzjoni u kull Membru ta' dan il-Parlament għandhom dritt jagħmlu dawn it-tip ta' mistoqsijiet u għalhekk nispera li meta l-Ministru jagħmel il-winding-up jagħtina risposta għad-domandi li qed nagħmlu.

Madam Speaker, fl-ajruport dejjem kienet teżisti l-problema ta' ġurisdizzjonijiet differenti.

Per eżempju, peress li l-fence ta' l- ajruport, li tant smajna dwaru dan l-aħħar, għandu x'jaqsam mas-sigurta', id-dipartiment ta' l-avjazzjoni ċivili m'għandux ġurisdizzjoni fuqu minkejja li dan id-dipartiment għandu l-uffiċċju tiegħu fl-ajruport, imexxi l-ajruport u jagħti l-permessi biex jinżlu l-ajruplani, għax dan jaqa' taħt il-qasam ta' l-intern, li huwa responsabbli minnu l-Uffiċċju tal-Prim Ministru.

Min-naħa l-oħra l-armata, li tagħmel il-patrolling tal-perimeter ta' l-airport imma li ma tistax tkun kullimkien f'kull ħin, tippretendi li l-ispejjeż li għandhom x'jaqsmu max-xiri ta' jeeps jew ta' vetturi ġodda għandhom jitħallsu mill-Uffiċċju tal-Prim Ministru, li huwa responsabbli mill-intern, għalkemm dawn huma responsabbilta' ta' l-armata, għax fl-aħħar mill-aħħar f'affarijiet bħal dawn dejjem ikun hemm xi kwestjoni ta' pounds, shillings and pence.

GĦalhekk hawn wieħed għandu jassigura ruħu li ma jibqax ikun hemm dawn il-konflitti ta' ġurisdizzjonijiet.

Madam Speaker, f'dan id-dibattitu ssemma ħafna l-fence ta' l-airport.

Fil-fatt ta' min jgħid li jien informat li f'partijiet minn dan il-fence hemm diversi toqob li jistgħu jgħaddu anke nies minnhom.

Naturalment billi jkollok fence bla toqob ma jfissirx li ma jistax jaqbeż xi ħadd minn fuqu, imma għallinqas għandna nagħmluha diffiċli kemm jista' jkun biex in-nies ikunu jistgħu jagħmlu dan.

Hawn ta' min jgħid li meta sitt xhur ilu nġibdet l-attenzjoni tal-Gvern dwar dan il-fence, is-Segretarju Permanenti fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru qal li se tittieħed azzjoni immedjata f'dan ir-rigward billi se jiġi studjat kemm se jqum dan il-fence biex jiġi rranġat ħalli fil-budget ta' l-1998 jiġu pprovduti l-flus neċessarji għal dan l-għan.

Meta jien fittixt l-estimi sibt li għal din is-sena hemm ivvotati Lm55,000 bħala spiża kapitali għall-kumitat dwar is-sigurta' fl- avjazzjoni - issa jien ma nafx jekk din l-ispiża hijiex se tmur kollha għall-fence ta' l-ajruport - u meta fittixt l-estimi tas-sena li għaddiet ma sibt l-ebda vot kapitali għall-airport security committee, jew għallinqas m'huwiex qiegħed taħt dan il-kumitat.

GĦalhekk jekk kien hemm vot kapitali jien nixtieq li l-Ministru jgħidilna kemm intnefqu flus mill- vot kapitali ta' l-airport security committee s-sena li għaddiet u kemm mill-Lm55,000 ġew minfuqa biex jiġi rranġat dan il-fence.

Jien nispera li tittieħed azzjoni immedjata f'dan ir-rigward u li mhux biss jissewwew it- toqob li hemm fil-fence ta' l-ajruport imma li jiġu ntrodotti sistemi moderni ta' sorveljanza f'dan il-perimeter fence ta' l-ajruport.

Illum is-sigurta' tal-ħabs tjiebet minħabba li ttieħdu ċerti miżuri mill- amministrazzjoni preċedenti, liema miżuri ġew ikkonfermati mill- amministrazzjoni preżenti, biex apparti li l-impjegati li huma responsabbli mis-sigurta' jiġu utilizzati aħjar jinħolqu mezzi moderni li jgħinu lill- għajnejn tal-bniedem fil-qasam tas-sigurta' għax għalkemm huwa minnu li bl- equipment biss ma tagħmel xejn, min-naħa l-oħra bin-natura tal-bniedem, li hija dgħajfa, ma tagħmel xejn lanqas.

Jiġifieri f'dan il-qasam hemm bżonn kemm ir-riżors uman kif ukoll riżorsi oħra.

Fil-fatt minn mindu ġew introdotti ċerti mezzi moderni fil-ħabs - issa nispjega għaliex dan japplika għall-ajruport ukoll - liema mezzi, anke jekk twaħħalhom u ma tħaddimhomx, jistgħu jservu ta' deterrent ...

GĦax dan bħal meta twaħħal burglar alarm.

Naturalment kull min ikun se jisraq lil xi dar ma jmurx jisraq minn dar li jkollha l-burglar alarm għax ovvjament ħadd ma jieħu gost jisraq għall-pjaċir li jinqabad, anke jekk fir-realta' dik il-burglar alarm ma tkunx qed taħdem, u l-istess ħaġa nistgħu ngħidu għall-qasam tas- sigurta'.

Jien nispera li wara li tiġi mwettqa l-famuża azzjoni immedjata li semmielna s-Segretarju Permanenti billi jissewwa l-fence ta' l-ajruport jintużaw mezzi elettroniċi, bħal video cameras u sensors li jagħtu alarm f'każ li xi ħadd jaqbeż minn fuq il-fence sabiex is- sigurta' ta' l-ajruport titjieb.

F'dawn l-affarijiet ma rridux ngħidu: Għamilna dan kollu u issa spiċċajna.

GĦax se jiġi xi ħaddieħor u jgħid: Intom għamiltu hekk, l-oħrajn għamlu hekk u jien se nagħmel hekk.

Jiġifieri ħadd m'għandu jiftaħar u jgħid: Jien għamilt din, int m'għamilthiex, kien imissek għamiltha qabel.

Qed ngħid hekk għaliex kien il-Gvern preċedenti li bena l-pedament tas- sigurta' fl-ajruport.

Imma ejjew ma nidħlux f'dan l-argument għax wieħed dejjem se jsib x'jista' jżid.

Jien ma nistax nirrivela sigrieti dwar difetti li kienu jeżistu fil-qasam tas-sigurta' fl-ajruport, għax min-naħa tiegħi inkun irresponsabbli, bħalma nkunu rresponsabbli jekk ngħidu x'miżuri speċifiċi jittieħdu f'każijiet ta' sigurta'.

Jien naf kemm ittieħdu miżuri ġodda li qabel, jew b'nuqqas ta' attenzjoni jew inkella għax ma kienx hemm preparazzjoni biżżejjed, ma kenux jittieħdu.

Qabel kien hemm difetti serji fis-sistema tas-sigurta' fl-ajruport li għalkemm mhux f'affarijiet kbar xorta waħda kienu jipperikolaw is-sigurta' fl-ajruport.

Huwa mportanti li wieħed jissorvelja mhux biss lin-nies li jitilgħu fuq l- ajruplan, imma dak kollu li jidħol fil-hold ta' l-ajruplan u dan jinkludi mhux biss il-bagalji imma anke l-cargo.

Per eżempju, kienu ttieħdu diversi miżuri f'dan il-qasam minn gvernijiet preċedenti sabiex dejjem nipprovaw ngħalqu l-loopholes li jista' jkun hemm fil-qasam tas-sigurta' fl-ajruport.

L-istess ħaġa jiġri rigward il-posta.

Huwa mportanti li l-posta kollha li tkun se tiġi trasportata bl-ajruplan isirulha l-verifiki neċessarji sabiex qatt ma tiġi pperikolata s-sigurta' tal-passiġġieri.

Dan l-aħħar saret domanda parlamentari, jidhirli mill-Onor.

Adrian Vassallo, dwar dawn in-nies li m'għandhomx x'jagħmlu u joqogħdu jċemplu l- ajruport biex jgħidu li hemm bomba fuq l-ajruplan jew fl-ajruport, u xi kultant dawn it-telefonati jsiru anke f'affarijiet li m'għandhomx x'jaqsmu ma' l-ajruport.

Dawn l-affarijiet joħolqu diżgwid u taħwid u barra minn hekk iqumu lill-gvern ammonti kbar ta' flus.

Naħseb li l-Ministru jaqbel miegħi li fil-qasam tas-sigurta' ma tistax tieħu riskju u tgħid li dak li ċempel illum huwa l-istess wieħed li ċempel il-ġimgħa li għaddiet, għax dak inhar li tagħmel hekk tista' tkun qed tiżbalja u allura kull darba li jkun hemm telefonata simili bilfors trid tinvestiga.

Dan ifisser delays fid- departures ta' l-ajruplani, inkonvenjenza lill-passiġġieri, ħela ta' riżorsi umani u ħela ta' flus.

Din il-ħaġa ma tiġrix hawn Malta biss imma tiġri anke f'pajjiżi oħrajn.

L-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna jirregola ħafna affarijiet oħrajn serji li, in parti, diġa' huma rregolati permezz tal-liġi ta' l-1991, pero' kontra l-bomb hoax m'hemm xejn x'tagħmel.

Kif jaf il-Ministru l-użu tat-telephone għal skopijiet illegali huwa projbit bir-regolamenti tat-Telemalta, imma ladarba se nagħmlu liġi li se tkompli tibni fuq il-liġi ta' qabel dwar is-sigurta' fl-ajruport, ma jidhirlux il-Ministru li r-reat ta' min għall-gost u l-pjaċir li joħloq konfużjoni jċempel l-ajruport u jgħid li hemm bomba fuq l-ajruplan jew fl- ajruport innifsu m'għandux jibqa' jaqa' iktar taħt ir-regolamenti tat- Telemalta u għandu jsir reat kontra s-sigurta' ta' l-ajruport?

Naturalment dak li jkun m'huwiex se jiġi kkastigat b'għomru l-ħabs imma għandu jiġi kkastigat iktar minn wieħed li sempliċement juża telephone għal skop illegali.

Għaliex altru li tuża t-telephone biex toqgħod tinki lil xi ħadd u altru li tuża t-telephone b'mod illegali sal-punt li tħarbat l-iskeda u l- programm sħiħ ta' ġurnata fl-airport innifsu bi spiża għall-gvern.

Jidhirli wkoll li meta dak li jkun jinqbad li jkun għamel dan ir-reat - huwa diffiċli li taqbad min ikun imma llum hemm ħafna metodi - għandu jeħel id-danni ċivili li jikkaġuna lill-komunita' u lill-gvern f'dan it- tħarbit tas-sistema tas-sigurta'.

Din il-ħaġa qed issir komuni żżejjed u jidhirli li bħalma jeżistu diversi reati oħrajn, għandu jiżdied dan ir-reat speċifiku kontra min juża t-telephone bi skop illegali sabiex joħloq konfużjoni sħiħa.

Illum is-sistema fl-ajruport dejjem qed tiżviluppa u jien naħseb li dan ir-reat speċifiku għandu jaqa' taħt il-liġi li qegħdin niddiskutu llum.

Sur President, nixtieq li meta l-Ministru jiġi għall-winding-up jilluminani dwar xi ħaġa li qed tiġi ntrodotta f'dan l-abbozz ta' liġi li tirrigwarda l-pieni u lili ma togħġobnix.

Skond subklawsola (2) ta' klawsola 26 ta' dan l-abbozz ta' liġi, min ma jobdix ordni leġittima ta' persuna awtorizzata fl-ajruport - għallinqas fit-test Ingliż, għax fit-test Malti ma sibthiex - u jimpedixxiha milli tagħmel id-dmir tagħha, jista' jeħel:

"(a) on summary conviction, a fine not exceeding Lm1,500;"

- dan ifisser li toħroġ ir-reat b'ċitazzjoni -

"(b) on conviction on indictment, ..."

- jiġifieri fil-każ li toħroġ l-akkuża u allura jkun se jsir il-ġuri -

"... a fine or imprisonment for a term not exceeding two years, or both.".

Issa l-Ministru jista' jgħidli li din diġa' teżisti f'liġijiet oħrajn u dan huwa veru, partikolarment fejn tidħol id-droga.

Fil-fatt insibu li fil-każ ta' traffikar jew pussess tad-droga, jekk l-Avukat Ġenerali jiddeċiedi li l- każ tiegħek jiġi deċiż mill-Qroti tal-Maġistrati, tista' teħel piena sa massimu ta' għaxar snin, pero' jekk għal dan għall-istess każ l-Avukat Ġenerali jidhirlu li għandu jibagħtek quddiem ġuri allura l-piena awtomatikament titla' għal għomor il-ħabs.

F'dan il-Parlament saret kritika għall-poter ta' l-Avukat Ġenerali li b'deċiżjoni tiegħu jista' jibgħat il- każ tiegħek quddiem il-Qorti t'Isfel u teħel massimu ta' għaxar snin, jew jista' jibgħat il-każ tiegħek quddiem il-Qorti ta' Fuq u teħel massimu ta' għomor il-ħabs.

Issa din għal ħafna nies m'hijiex aċċettabli, lanqas fil- qasam tad-droga.

Nista' nifhem xi problema jkollhom il-pulizija meta jaqbdu lil xi ħadd li jkunu ilhom jiġru warajh għax min jaf kemm ikun għamel reati mingħajr ma jinqabad, imbagħad jaqbduh fuq it-traffikar tad- droga u allura they throw the book at him u jibagħtuh quddiem ġuri ħalli jieħu l-piena massima.

Fil-qasam tad-droga, minkejja l-kritika li saret, forsi wieħed jista' jgħid li din hija gwerra u fil-każ ta' gwerra ma tistax tiġġieled bl-ingwanti.

Imma fil-qasam ta' min ma jobdix lil xi membru tas- sigurta' fl-ajruport, kien hemm bżonn li nagħtu d-diskrezzjoni lill-Avukat Ġenerali li jwaħħlu multa ta' Lm1,500 jew inkella ħabs għal sentejn?

Jien naħseb li ħafna nies jgħidu li dan il-poter qatt m'għandu jingħata u għandu jiġi limitat biss għal każijiet serjissimi, mhux għal min ma jobdix uffiċjal li jkollu żewġ penzijiet fl-ajruport.

Jien naqbel li dak li jkun għandu jiġi kkastigat imma mhux skond id-diskrezzjoni ta' jekk l-Avukat Ġenerali jibagħtux quddiem ġuri, jew fi proċedura sommarja jew inkella joħroġlux l-att ta' l-akkuża.

Forsi din nistgħu narawha fl-istadju ta' Kumitat għax hawnhekk hawn xi taħwida fit-test Ingliż.

Nixtieq li xi ħadd jieħu nota li paragrafi (a) u (b) ta' subklawsola (2) tal-klawsola 26 jeżistu biss fit-test Ingliż u fit-test Malti ma jidhrux.

Imbagħad f'subklawsola (4) ta' klawsola 25 fit-test Ingliż hemm paragrafu li ma jagħmilx sens.

Naf li se ssir xi emenda imma nispera li din tkopri ż-żewġ affarijiet.

Nixtieq ningħata spjegazzjoni mingħand il-Ministru dwar it-taqsima li tagħti poter lill-ministru responsabbli mis-sigurta' ta' l-ajruport li joħroġ direttivi.

Jekk inħarsu lejn subklawsola (1) ta' klawsola 21 insibu li:

"il-Ministru jista' jagħti ordni bil-miktub lill-operatur ta' xi ajruplan wieħed jew iktar minn ajruplan wieħed reġistrat jew li jitħaddem f'Malta, lill-Manager tas-Sigurta' fl-Ajruport, jew lill- manager ta' ajruport li jinsab Malta ...".

Mela il-ministru jista' joħroġ direttivi bil-miktub jew lill-manager tas- sigurta' ta' l-ajruport, jew lill-manager ta' l-ajruport jew inkella lill- operatur ta' ajruplan li jkun jinsab f'Malta u jordnalu:

"(a) biex ma jġiegħelx jew jippermetti persuni jew proprjeta' li jitlgħu jew jitgħabbew abbord ajruplan li dwaru toħroġ l-ordni, jew li jersqu jew jinġiebu viċin ta' dak l-ajruplan, kemm-il darba ma jkunux saru dawk it-tfittxijiet fuq il-persuni jew proprjeta' li jkunu ġew speċifikati li jsiru fl-ordni ...".

Dan huwa l-kliem tal-liġi, issa ħalli nieħdu l-każ speċifiku.

Il-ministru jista' jordna li fit-tlett ijiem li ġejjin fl-ajruplani kollha ta' l-Air Malta li jtiru lejn Londra ssir tfittxija fil-bagalji, mhux biss bil-mod kif issir illum, imma dawn iridu jinżlu minn fuq l-ajruplan u kulħadd jidentifika l-bagalja tiegħu.

Allura biex issir ħaġa bħal din hemm bżonn li joħroġ ordni l-ministru?

Ladarba diġa' għandna kaptani fl-ajruport hemm bżonn li jkollna kaptan ieħor, li huwa l-ministru - dan diġa' għandu responsabbilta' politika lejn dan il-Parlament - sabiex jiddefendi s- sigurta' fl-ajruport?

Dik hija responsabbilta' tal-ministru politikament, imma l-Ministru qalilna li l-iskop ta' din il-liġi huwa li the line of command ikun ċar sal-punt li naqbdu wieħed minn dawk il-ħafna nies li semmejt, is-security manager ta' l-ajruport, u ngħidulu: Int tikkmanda hawnhekk f'materja ta' sigurta'.

Allura huwa għaqli li apparti dan se ngħidu li l-ministru jista' - il-ministru mhux is-security manager ta' l- ajruport - jagħti odnijiet bil-miktub lill-operaturi ta' l-ajruport, lill- operaturi ta' l-ajruplani u lill-manager tas-security committee fuq affarijiet ta' dettalji?

X'inhuma dawn l-ordinijiet?

Skond paragrafu (a) ta' klawsola 21 ta' dan l-abbozz ta' liġi trid tagħtih dettalji:

"(a) biex ma jġiegħelx jew jippermetti persuni jew proprjeta' li jitilgħu jew jitgħabbew abbord ajruplan li dwaru toħroġ l-ordni, jew li jersqu jew jinġiebu viċin ta' dak l-ajruplan...".

Jew inkella:

"(b) biex ma jġiegħelx jew jippermetti ajruplan bħal dak itir kemm-il darba ma jkunux saru dawk it-tfittxijiet li jkunu ġew speċifikati li jsiru fl-ordni...".

M'iniex ngħid li dawn m'għandhomx isiru imma naħseb li ħadd ma jista' jiddeċiedi dawn l-affarijiet iktar mill-manager ta' l-airport security.

Issa jekk imbagħad il-ministru, fil-vesti tiegħu li għandu x'jaqsam ma' l- intern, ikollu informazzjoni li tindikalu li hemm bżonn li jittieħdu miżuri ta' sigurta' speċjali fl-ajruport, allura jgħid lill-security manager ta' l- ajruport u naħseb li dan irid ikun iblah biex ma jagħmel xejn jekk il- ministru jgħidlu li hemm ċerta sitwazzjoni.

Imma permezz ta' dan l-abbozz ta' liġi se nagħtu poter lill-ministru sabiex joħroġ ordni bil-miktub li ajruplan ma jtirx jew li n-nies u l-cargo ma jitilgħux fuqu jekk ma jsirux ċerti searches.

Imbagħad klawsola 21 tkompli tagħti iktar poteri ta' dan it-tip lill-ministru.

Per eżempju, f'subklawsola (2) insibu li l-ministru jista' joħroġ ordni lis-security manager jew lill-manager ta' l-airport, li tkun limitata għal ajruplan speċifiku, jew ajruplan ta' destinazzjoni speċifika, jew inkella għal persuna jew proprjeta' partikolari.

Nixtieq li l-Ministru fil-winding-up jagħtina ġustifikazzjoni għaliex kien hemm bżonn li nagħmlu liġi sabiex nagħtu l-poter lilu minflok lis-security manager ta' l-ajruport li joħroġ ordnijiet dwar dettalji ta' sigurta'.

L-istess, f'subklawsola (1) ta' klawsola 22 insibu li l-Ministru jista' jordna li jsiru searches fl-ajruport.

Din tgħid hekk:

''il-Ministru jista' jordna bil-miktub lill-Manager tas-Sigurta' fl- Ajruport jew lill-manager ta' xi ajruport li jinsab Malta u jeħtieġ minnu li jiżgura li dawk it-tfittxijiet li għalihom japplika dan l- artikolu kif ikun hemm speċifikati fl-ordni jitwettqu minn persuni oħra hekk deskritti kif jistgħu jiġu speċifikati fl-ordni.''.

Naturalment il-ministru li jagħmel l-ordni jiddeċiedi min huma dawn il- "persuni oħra hekk deskritti fl-ordni".

Dawn is-searches jistgħu jsiru wkoll fuq l-ajruplani jew fl-ajruporti.

Imma għaliex il-ministru se jitgħabba b'dawn id-dettalji ta' sigurta' dwar l-ajruport?

Il-funzjoni tal- ministru għandha tkun li jkollu responsabbilta' politka f'dan il-Parlament u mhux li jidderieġi s-sigurta' ta' l-ajruport.

Jiggwidahom iva, għax għalhekk huwa chairman ta' l-airport security committee, imma li jordna hu stess bil-miktub li jsiru ċertu tip ta' searches fuq persuni, proprjeta' jew ajruplani għad irrid nisma' l-ġustifikazzjoni tagħha.

Din teżisti wkoll f'Taqsima V ta' dan l-abbozz ta' liġi li titkellem dwar "sorveljar ta' ajruporti", fejn f'subklawsola (1) ta' klawsola 28 insibu li:

"Il-Ministru jista' b'ordni jsemmi ajruport li jkun użat għall- għanijiet ta' l-avjazzjoni ċivili għall-għanijiet ta' din it-Taqsima ta' dan l-Att jekk huwa jqis li s-sorveljar ta' dak l-ajruport għandu jkun f'idejn il-membri tal-Korp tal-Pulizija jew il-membri tal-Forzi Armati ta' Malta ...''.

Hawn ukoll, għalkemm għandu l-obbligu li jikkonsulta lis-security manager ta' l-ajruport ...

(Interruzzjonijiet) Kollox sew, imma anke f'dak il-każ forsi wieħed jista' jispjega għaliex il-Ministru għat-Trasport u Portijiet se jkollu dan il-poter.

Xtaqt insemmi wkoll xi punti pożittivi li nsibu f'dan l-abbozz ta' liġi.

Jien naħseb li apparti d-difetti li semmejt, it-tħaddim tas-sigurta' fl- ajruport qed jiġi rregolat b'mod iktar dettaljat.

Naturalment wieħed għad irid jara x'effett se jkollha din il-liġi għax dan huwa kamp li diffiċli tiddiskutih fil-Parlament ħlief b'mod ġenerali, għaliex ħafna drabi jekk tiddiskutih b'mod speċifiku tkun qed tikxef affarijiet li forsi ma jkunx fl- interess pubbliku li jinkixfu.

Pero' naħseb li f'dan l-abbozz ta' liġi hawn tentattiv li għallinqas nagħtu saħħa legali lil ċerti karigi amministrattivi li rnexxew.

Ninsab ċert li kieku ma rnexxewx il-karigi amministrattivi li twaqqfu matul l-amministrazzjoni preċedenti ma konniex niġu hawnhekk biex nagħtuhom is-saħħa legali sabiex ikomplu x-xogħol tagħhom.

Huwa importanti wkoll li dan l-abbozz ta' liġi jsemmi l-air cargo agencies għax skond dak li nisma' dawn għandhom responsabbiltajiet kbar.

Per eżempju, tista' tieħu pakkett għand l-air cargo agent u biex dan jitwassal mill-post fejn tiddepożitah sa l-ajruport ikun hemm bżonn li jsir ċertu kontroll.

Huwa importanti li dan il-kontroll qatt ma jiġi llaxkat għaliex qatt m'għandhom jitħallew loopholes fis-sistema tas-sigurta' fl- ajruport.

Dawn il-kontrolli se jkomplu jissaħħew permezz ta' din il-liġi għaliex il-Ministru jista' jitlob lista tal-miżuri tas-sigurta' li jieħdu dawn l-air cargo agents.

Meta qed ngħidu "cargo" qed nirriferu għall-posta kollha u mhux biss għal affarijiet kbar, għax anke affarijiet żgħar jistgħu jkunu ta' periklu għall-ajruport u għall-ajruplani.

Allura huwa tajjeb li qed jittieħdu dawn il-miżuri sabiex dan il-kamp, li qabel kien jiġi regolat amministrattivament, jibda jiġi regolat permezz ta' din il-liġi.

Jien m'iniex se ngħid, bħalma qal xi ħadd, li dan l-abbozz ta' liġi m'għandux direzzjoni u m'huwiex prattiku għaliex minkejja l-punti ta' kritika li għamilt inkun prużuntuż jekk nasal għal konklużjonijiet qabel ma naraw is-sistema titħaddem.

Ninsab żgur li dan l-abbozz ta' liġi jrid jiġi eżaminat iktar bir-reqqa f'dawk li huma dettalji għaliex hemm toqob serji fih.

Għadni ma nistax nifhem għalfejn għandu jkollna żewġ liġijiet u mhux waħda li jitrattaw fuq is-sigurta' fl-avjazzjoni, kemm għal skop ta' konvenjenza u anke għal skop ta' nuqqas ta' burokrazija.

Niktbu x'niktbu u ngħidu x'ngħidu fil-Parlament, jekk ma jkollniex il-mezzi sabiex inwettqu dak li ngħidu se jkollna ħafna liġijiet sbieħ li ma jkunux jistgħu jitwettqu.

Din hija xi ħaġa li tinterressana lkoll u ma tinteressax biss lil partit politiku wieħed għax din hija xi ħaġa ta' mportanza anke għall- isem ta' Malta.

Fil-każ ta' l-inċident tal-hijacking li ġara sitt xhur ilu, minn inkjesta rriżulta li dan ma kienx tort ta' l-impjegati ta' l-ajruport u li ma kien hemm l-ebda difett serju fis-sistema tas-security.

Pero', minkejja li ma kienx tort ta' l-awtoritajiet Maltin, dawn l-affarijiet xorta waħda jagħtu image ħażin lil pajjiżna.

Huwa mportanti li f'dawn l-affarijiet inkunu moħħ wieħed f'dan il-Parlament, pero' dan ma jfissirx li m'għandniex nagħmlu l- kritika tagħna sabiex l-affarijiet isiru dejjem aħjar.

Grazzi.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Joe Debono Grech.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Madam Speaker, ħadt gost nisma' lill-kollega tiegħi tan-naħa l-oħra jitkellem fuq is-sigurta' fl-ajruport.

Jien naqbel ma' dak li qal l-Onor.

Borg li din m'hijiex xi liġi politika, għax meta tiġri xi ħaġa fl-ajruport minħabba nuqqas ta' sigurta' m'huwiex se jeħel il- Parit Laburista jew il-Partit Nazzjonalista jew min ikun fl- amministrazzjoni, imma jitħammeġ l-image ta' Malta.

Ħsara bħal din ma tissewwiex f'jumejn jew tlieta u dan nistgħu narawh minn esperjenzi simili.

Per eżempju, jeżistu ċerti ajruporti u linji ta' l-ajru li kif issemmihom jaqbdek il-bard.

Min hu mdorri jsiefer jaf x'nuqqas ta' serjeta' u nuqqas ta' sigurta' teżisti f'dawk l-ajruportijiet mniżżlin bħala high risk.

Nies li jħobbu jivvjaġġaw, bħalma huma l-Amerikani, jgħidulek li t- tali ajruport huwa high risk u trid toqgħod attent għaliex m'hemmx is- sigurta' li wieħed jixtieq.

Nista' ngħid li kwalunkwe amministrazzjoni li kien hawn f'pajjiżna dejjem ħadet in konsiderazzjoni li s-sigurta' ta' l- ajruport tkun waħda li ġġib l-għira lil ħaddieħor.

Kif qal il-kollega tiegħi, dan nistgħu ngħiduh b'wiċċna minn quddiem u ma noqogħdux ngħidu għax dan il-gvern għamel hekk u l-gvern l-ieħor għamel hekk.

Kemm fl-abbozz ta' liġi li qegħdin niddiskutu llum u kif ukoll fil- liġijiet li saru qabel dejjem tgħallimna mill-esperjenza.

Jien niftakar tliet hijackings li ġraw f'Malta u kull darba titgħallem xi ħaġa ġdida, u naturalment toqgħod attent biex ma jerġax jiġrilek dak li jkun ġralek id- darba ta' qabel.

Fl-aħħar hijacking kellna xortina tajba - dan jirriżulta anke mir-rapport li ħareġ - għax in-nies li għandhom x'jaqsmu ma' l- ajruport, kemm il-ħaddiema ta' l-MIA, kemm dawk li għandhom x'jaqsmu mas- sigurta' u kif ukoll il-pulizija, la kienu nvoluti u lanqas kellhom ħtija f'dak li ġara.

Ngħid għalija m'għandix l-iċken dubju li l-maġġoranza tan- nies li hemm fl-ajruport ta' Malta huma serjissimi u jaraw li l-affarijiet isiru bis-serjeta'.

Biss il-Gvern ħass li minflok ma jkollna ħafna fergħat bħalma huma d-DCA, l-MIA, il-pulizija, il-forzi armati u taqsimiet oħrajn, is-sigurta' ta' l-ajruport għandha tkun ibbażata f'organiżżazzjoni waħda fejn ikun hemm kordinazzjoni sħiħa, għaliex jekk ma naħdmux f'kollaborazzjoni ma naslux.

Huwa veru li dawn l-affarijiet iqumu ħafna flus, speċjalment meta jkollok telefonata anonima fejn tisma' xi leħen jgħidlek li hemm bomba.

Ġieli ssib min jgħidlek: U iva, dik ċajta!

Pero' kif qal sieħbi jekk tieħu 99 telefonata bis-serjeta' u tieħu waħda biċ- ċajt, dak inhar tista' tinzerta tkun serja.

Ġieli ajruplan ikun wasal nofs triq u jkollok terġa' ddawru lura jew tniżżlu f'xi ajurport ieħor u dawn l- affarijiet iqumu ħafna flus lil dik il-linja ta' l-ajru.

Illum hawn mezzi moderni biex jitnaqqsu affarijiet bħal dawn u li jgħinuk aktar sabiex issir taf minn min qed isiru.

Meta kien se jitressaq dan l-abbozz ta' liġi saret konsultazzjoni miegħi u mal-kollega tiegħi rigward is-sigurta' fl-ajruport.

Jien m'iniex ngħid li ma kontx kuntent bis-sigurta' li kien hemm qabel għax jekk ngħid hekk inkun qed ngħid ġennata imma aħna ridna li jkollna sigurta' ikbar.

Issa jekk hemm liġi li fiha double standards jew hemm żewġ liġijiet li jistgħu jiġu waħda m'huwiex kompitu tiegħi, pero' jekk ikun hemm qbil bejn iż-żewġ naħat din is-sitwazzjoni tista' tiġi rranġata.

Bis-sitwazzjoni li għandna bħalissa jista' jinqala' każ u ma tkunx taf fuq liema liġi trid tmur u allura naħseb li meta niġu għall-istadju ta' Kumitat għandhom isiru laqgħat bejn il- Ministru u x-shadow minister ħalli jaraw kif nistgħu namalgamaw dawn iż- żewġ liġijiet f'waħda.

Rigward il-kwestjoni tal-posta, f'dak li jirrigwarda lili nista' ngħid li hemm sigurta' stretta meta niġu għal dawn l-affarijiet.

Allaħares ma jkunx hekk imma kif qal sieħbi din hija liġi li ma tistax titkellem fuqha bil- miftuħ.

Meta jiġu biex jitgħabbew il-bagalji tittieħed sigurta' stretta u naħseb li sieħbi dan jafu.

Din hija xi ħaġa li ż-żewġ amministrazzjonijiet kienu ġenerużi fiha u hekk għandu jkun.

Is-sigurta' fl-ajruport għandha tkun xi ħaġa tal-poplu Malti kollu għaliex ħadd ma jieħu pjaċir isiefer jekk ikun jaf li m'hemmx sigurta'.

Kif għidt fil-bidu, jien ma tantx nieħu pjaċir intir minn ċerti ajruporti.

Darba kont f'ajruport fejn tista' tmur sa ħdejn l-ajruplan, tidħol u toħroġ u qisu ma ġara xejn.

X'ma jsirux hijackings, bombi u affarijiet bħal dawn!

Ma nixtieqx li nsemmih f'dan il-Parlament, imma naħseb li kulħadd jaf għal liema ajruport qed nirriferi.

Meta tmur f'dan l- ajruport li qiegħed fl-Ewropa u tiġi biex titla' fuq l-ajruplan tistħajlek se tirkeb xi karozza tal-linja u dan m'huwiex fair għall-passiġġieri li jkunu jridu jużaw l-ajruplani li jitilqu minn hemm.

Madam Speaker, il-fence ta' madwar l-ajruport irid jinbidel għax ġratlu ħsara kbira u biex nirranġawh mhux Lm55,000 irridu imma ħafna iktar.

Dan ipprovdejna għalih billi żidna l-patrols tal-membri ta' l-armata u x-xogħol fuqu se jibda f'qasir żmien.

Dan bilfors irid isir u huwa inutli li noqogħdu ngħidu li l-ħsara li ġrat m'hijiex tort tagħna.

GĦalija dawn huma kollha ħmerijiet u f'dak li għandu x'jaqsam mas-sigurta' m'għandna nwaħħlu f'ħadd.

Per eżempju, meta l-MIA u d-DCA ġew taħt idejja kelli responsabbilta' anke tad-dwal li juru lill-ajruplan fejn irid jinżel, li ħafna minnhom kienu maqtugħin.

Dik il-ħaġa wkoll għandha x'taqsam mas- sigurta' ta' l-ajruport u fil-fatt kellna trouble ma' ċerti linji ta' l- ajru li kienu jgħidulna li jekk ma jkollniex dawn id-dwal tajbin m'humiex se jaċċettaw li jiġu hawnhekk.

Dan ma kien tort ta' ħadd, ħlief ta' min kien ħa l-kuntratt, li ġie jaqa' u jqum u għamel xogħol ħażin.

Illum is- sistema tar-radar ġiet immodernizzata u għandha wieħed mill-aqwa radars li hawn fl-Ewropa fejn kollox ġie kkumputerizzat.

Illum għandna air traffic controllers li huma kapaċissimi għax ġew mgħallmin b'ċerta dixxiplina u dawn qed ikomplu jmexxu s-sigurta' ta' l-ajruport 'il quddiem.

Fl-ajruport ta' kuljum isiru spot checks għall-għarrieda għax jekk kollox isir bir-rutina ma jistax ikun hemm sigurta' serja fl-ajruport u dan aħna qegħdin neħduh bis-serjeta'.

Illum nistgħu ngħidu li għandna nies serji - m'iniex ngħid li dawn ġew illum imma dawn ġew matul iż-żmenijiet - u kif diġa' qal sieħbi, id-DCA se jkun ir-regolatur u se jkollu x'jaqsam mat- tmexxija ta' l-ajruport.

Imbagħad it-tmexxija fiżika ta' l-ajruport se taqa' f'idejn l-MIA u bħalma jiġri barra minn Malta din se ssir kumpannija u se tiġi pprivatizzata, fejn 40% mill-ishma se jingħataw f'idejn il- privat, 3% se jingħataw f'idejn il-ħaddiema u l-kumplament se jingħataw f'idejn il-gvern, għaliex għalissa ma nistgħux nitilqu l-ajruport f'idejn Ċikku u Peppi.

Rigward il-kwestjoni tal-cargo irrid ngħid li f'dan il-każ isir checking regolari u Allaħares ma jsirx hekk.

Anke fuq il-catering isir checking regolari.

F'dak kollu li għandu x'jaqsam ma' l-ajruport bilfors irid isir checking għall-għarrieda għax inkella ma jistax ikollna sigurta'.

Huwa inutli li nagħmlu security manager jekk imbagħad f'daqqa' waħda titlaq dawn l-affarijiet jiġru mar-riħ.

Illum anke fuq in-nies li jaħdmu fl-ajruport isir checking għax kemm id-DCA, bħala regolatur, u kif ukoll il-manager ta' l-MIA li jieħu ħsieb is-sigurta' għandhom id-dritt imorru fuq persuni u jiċċekkjawhom għall-għarrieda.

Il-ħwienet li hemm fl-ajruport ukoll niċċekkjawhom għall-għarrieda.

Allaħares ma jkollokx dritt tiċċekkja dak kollu li għandu x'jaqsam ma' l-ajruport għax inkella ma tasal imkien.

Ħaġa oħra li hemm f'dan l-abbozz ta' liġi hija li ċ-chairman se jkollu l- poter - ma ninsewx li dan l-abbozz ta' liġi qed jgħid li ċ-chairman se jkun il-ministru ta' l-intern, li bħalissa huwa l-Ministru mingħajr Portafoll fi ħdan l-Uffiċċju tal-Prim Ministru - li jgħid x'għandu jsir u ma jsirx.

Il- kollega tiegħi qal li dawn l-affarijiet għandna nħalluhom f'idejn l-airport security manager u mhux ngħabbu lill-ministru bihom.

Per eżempju, jekk jiġi ajruplan li jkollu suspett fih - dawn ikollna minnhom, tafux - l- airport security manager għandu d-dritt li jiċċekkja kollox, inkluż il- personnel li jkun ġie miegħu u dawk li jkunu se jitilgħu fuqu.

Imma ma ninsewx li l-ministru jkollu ċerti dettalji u informazzjoni u jagħmel ħażin jekk ma jużahomx Issa l-kollega tiegħi tan-naħa l-oħra staqsa: Minflok ma toħroġ ordni bil-miktub mill-ministru, din għaliex m'għandhiex tkun designated f'idejn is-security manager?

Jien ma naħsibx li għandu jkun hekk.

Fil-fehma tiegħi l-ministru għandu joħroġ id-direttivi għax il-liġi tgħid li l-ministru huwa ċ-chairman ta' dan il-kumitat, li se jkun kompost minn dawk kollha li għandhom x'jaqsmu ma' l-ajruport.

Qabel kien hemm ħafna sezzjonijiet, kellna d-DCA, l-airport manager, iċ-chairman ta' l-MIA, il-forzi armati, il-fire section, li kollha kellhom ċerti drittijiet.

Meta tela' l-Partit Laburista fil-gvern deherlu li għandu jkun hemm kumitat li jkun chaired mill-ministru ta' l-intern, li f'dan il-każ huwa l-Ministru mingħajr Portafoll fi ħdan l-Uffiċċju tal-Prim Ministru, pero' jekk ikollna l-isparpaljar li kien hemm qabel din il-ħaġa ma tistax issir.

Il-Ministru se jkun responsabbli mill-ajruport kollu, inkluż id-DCA, allura bilfors irid ikun hemm konsultazzjoni bejn iż-żewġ ministeri.

Ma nistgħux naċċettaw li ministru jiddeċiedi mod u ministru ieħor jiddeċiedi mod ieħor, għax inkella ma naħdmux.

Meta niġu għas-sigurta' ta' l-ajruport irid ikun hemm konsultazzjoni u qbil bejn iż-żewġ ministri, għax il-Ministru għat- Trasport u Portijiet għandu taħt idejh il-maġġoranza tal-personnel u l- affarijiet li hemm fl-ajruport, filwaqt li l-Ministru mingħajr Portafoll fi ħdan l-Uffiċċju tal-Prim Ministru għandu r-responsabbilta' tas-sigurta' kollha ta' l-ajruport, inkluż l-armata.

Kien hemm min staqsa jekk il-manager huwiex se jkollu n-nies tiegħu.

Iva, dan se jkollu nies tiegħu għaliex mingħajrhom ma jistax imexxi.

Din is-sigurta' bilfors trid issir u jrid ikollok persuna waħda u mhux kif konna qabel fejn kien hemm xi mitt persuna u kulħadd irid jikkmanda hu.

Naqbel ukoll li jekk ikun hemm qbil bejn iż-żewġ naħat tal-Kamra, dawn iż- żewġ liġijiet għandhom jiġu nkorporati biex ma jkollniex ħafna overlapping u taħwid.

Meta niġu għall-istadju ta' Kumitat ċerti affarijiet għandhom jiġu diskussi ħalli jkollna liġi kif jixtiequ ż-żewġ naħat tal-Kamra.

Aħna l-Membri Parlamentari nixtiequ li jkollna liġi li permezz tagħha jkollna sigurta' stretta fl-ajruport.

Fil-fatt illum din diġa' teżisti u aħna ħadna ċ-ċertifikat bħala wieħed mill-aqwa airports li hawn fl-Ewropa.

GĦalhekk jien nixtieq li l-poplu Malti jibqa' jżomm din is-sigurta' u s- serjeta' għax dawn jagħmlu unur mhux biss lill-Partit Laburista jew lill- Partit Nazzjonalista, imma lill-poplu Malti kollu.

Barra minn hekk, kull min jiġi jżurna jkun moħħu mistrieħ li se jtir ma' linja ta' l-ajru li magħha se jasal qawwi u sħiħ.

Grazzi.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Louis Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA: Madam Speaker, fil-fehma tiegħi s-suġġett li għandha quddiemha din il-Kamra huwa ta' importanza kbira.

Hija ħaġa tajba li l- Gvern qed jagħti din l-attenzjoni lis-sigurta' fl-ajruport u fl-avjazzjoni ċivili u huwa minn ewl id-dinja li fuq suġġett daqshekk importanti ż-żewġ naħat tal-Kamra jsibu linja ta' kunsens.

Qed ngħid hekk għaliex huwa fl- interess nazzjonali li fil-Parlament inkunu qegħdin nagħmlu titjib fil- qasam tas-sigurta', għaliex mingħajr sigurta' effettiva se jbati l-qasam ta' l-ekonomija tagħna u t-tkattir ta' ġid tal-pajjiż.

Allura iktar kemm minn pajjiżna nagħmlu xempju ta' pajjiż li fih tista' tgħix b'sens ta' sigurta' u meħlus minn ċertu theddid li sfortunatament jikkaratterizza l- aħbarijiet fuq diversi pajjiżi oħrajn, lil pajjiżna iktar nagħtuh l-image li tistħoqqlu ta' pajjiż li jagħti garanziji f'kull qasam, garanziji fil- qasam tad-drittijiet fundamentali tal-bniedem, garanziji politiċi fil-qasam tad-demokrazija, garanziji ta' liberta' u garanziji ta' sigurta' għal kull min ikollu x'jaqsam magħna, għal kull min iżurna u għal kull min ikun irid juża s-servizzi tagħna.

Allura f'dan il-kontest it-tema tas-sigurta' hija waħda ta' importanza fundamentali għal pajjiżna.

Meta mbagħad wieħed jiffoka fuq l-ajruport ikun qed jiffoka fuq wieħed mill-aqwa assets li għandu l-pajjiż.

L-ajruport huwa arterja vitali għall-ħajja ta' pajjiżna minn kull angolu li wieħed iħares lejh, naturalment mhux l-inqas mill- angolu ekonomiku.

Allura s-sigurta' ta' l-ajruport tagħna fih innifsu huwa suġġett speċjalizzat u ta' importanza kbira.

Madam Speaker, jien naf li meta l-Partit Nazzjonalista kien qed ifassal il-manifest elettorali tiegħu ftit aktar minn għaxar snin ilu, kien fisser li wieħed mill-iskopijiet prinċipali tal-Forzi Armati ta' Malta għandu jkun proprju s-sigurta' ta' l-ajruport.

Kieku pajjiżna, allaħares qatt, xi darba jiġi mhedded minn xi forzi barranin, il-forzi attwali tagħna ftit li xejn iwassluna mingħajr l-għajnuna ta' ħaddieħor.

Rajna x'ġara f'pajjiżi oħrajn li kienu sinjuri ħafna iktar minna u li meta ġew attakkati minn forzi barranin ma kellhomx il-kapaċita' li jrażżnu u jżommu 'l bogħod dik it-theddida, għall-inqas sakemm jiġu forzi barranin alleati, għax mitluba jew inkella għax inkarigati jista' jagħti l-każ li jkunu nkarigati minn xi għaqda internazzjonali, bħalma huma n-Nazzjonijiet Uniti.

GĦalhekk aħna konna fissirna li l-iskop prinċipali tal-forzi armati kellu jkun il-ħarsien u s-sigurta' ta' l-ajruport.

M'hemmx dubju li l-Partit Nazzjonalista fil- gvern ta lil dan is-suġġett l-importanza li jistħoqqlu, mhux biss għaliex żammu fil-lista tal-prijoritajiet tiegħu bħala suġġett ta' sigurta imma wkoll għaliex wettaq investimenti massivi.

L-ajruport tagħna huwa l-punt li minnu jitilqu u jinżlu eluf ta' titjiriet u li jgħaddu minnu miljuni ta' passiġġieri.

Nafu li wieħed mill-kontributi l-kbar li ta l-Gvern Nazzjonalista għas-sigurta' ta' l-ajruport kien li nvesta miljuni kbar ta' liri biex bena air terminal ġdid li minnu nnifsu għamel il-ħarsien tas- sigurta' ta' l-ajruport tagħna iktar fattibbli u effettiv.

Madam Speaker, rajna wkoll l-investiment massiv ta' tagħmir ta' radar u instrument landing systems, li l-Ministru stess qalilna li jirrikonoxxih bħala wieħed mill-aktar radars avvanzati u sofistikati li hawn fir-reġjun tagħna.

Dan kien l-investiment li għamel Gvern Nazzjonalista, permezz ta' għajnuna mill-Protokoll Taljan, kif ukoll b'self mill-Bank ta' l- Investiment Ewropew.

Naturalment aħna ħadna ħsieb ukoll li nikkoperaw fil- qasam tas-sigurta', għaliex is-sigurta' qatt ma tista' taħseb għaliha waħdek.

Wara kollox fid-dinja l-ebda pajjiż ma jista' jopera mingħajr ma jaħdem id f'id ma' pajjiżi oħra u ma' organizzazzjonijiet oħra u l-pajjiż tagħna, bil-gvern li kien immexxi mill-Onor.

Eddie Fenech Adami, daħal għall-impenji tal-konvenzjonijiet internazzjonali li rrifera għalihom l- Onor. Tonio Borg.

Madam Speaker, rajna wkoll li aħna ridna li nsiru aktar effikaċi u effettivi fl-organizzazzjoni tal-kontroll ta' l-ispazju ta' l-ajru billi sseħibna fil-Eurocontrol.

Wieħed mis-side benefits ta' din is-sħubija kien li d-dħul għall-gvern minn ftit eluf ta' liri tela' għal kważi Lm3 miljun fis-sena.

Illum il-ġurnata rajna lill-kumitat tas-sigurta' ta' l-ajruport - li jien ukoll kelli l-esperjenza li nippresjedi għal xi snin - ikompli jiżviluppa.

Rajna wkoll, kif qal l-Onor.

Tonio Borg, l-konsolidazzjoni tal- kariga ta' l-airport security manager.

Illum mhux talli qed naraw li l- kariga qegħda tingħata wkoll rikonoxximent legali, talli qed naraw li dan is-suġġett tas-sigurta' ta' l-ajruport qed jiġi diskuss ukoll fil-Parlament biex inkunu nistgħu nkomplu ntejbu l-qafas li għandna ħalli nżommu u nsaħħu l-fama li diġa' ngawdu li l-ajruport tagħna huwa wieħed mill-iktar secure li hawn fir-reġjun tagħna.

Meta wieħed jiġi biex oġġettivament jikkontribwixxi għat-titjib f'dan il-kamp, naħseb li wieħed irid jagħmel hekk b'lenti kritika.

Jien smajt liż-żewġ ministri jitkellmu u nistqarr li xtaqt li jkun hawn ftit iktar informazzjoni li ma tkunx ta' natura dettaljata u delikata.

Jien naf b'esperjenza personali li dik hija xi ħaġa li wieħed m'għandux jiddiskutiha fil-pubbliku minħabba ċerti items ta' natura konfidenzjali u importanti, imma għallinqas messhom tkellmu f'livell ta' konċetti, ideat u strateġija.

Il-kumment li għamel l-Onor Tonio Borg li ma kienx hemm bżonn li ssir liġi kompletament ġdida, kien validu.

Faċilment stajna emendajna l-Att dwar is- Sigurta' ta' l-Avjazzjoni Ċivili ta' l-1991.

L-introduzzjoni ta' dan l- abbozz tgħid:

"An Act to give effect to certain enactments relating to aviation security."

Bil-Malti qegħda:

"Att biex jagħti seħħ lil ċerti liġijiet li għandhom x'jaqsmu mas- sigurta' fl-avjazzjoni."

Din ma tantx naraha tagħmel sens jew inkella jien mhux qed nifhimha.

Fil- liġi mkien ma nsibu li din hija liġi li qiegħda ġġib fis-seħħ ċerti liġijiet li għandhom x'jaqsmu mas-sigurta' fl-avjazzjoni.

Liema huma dawn il-liġijiet li dan l-abbozz qed iġib fis-seħħ u li għandhom x'jaqsmu mas- sigurta' fl-avjazzjoni?

Proprju ma' l-ewwel vers nibdew b'xi ħaġa li ma tantx tinftiehem, u jkun tajjeb jekk ikollna risposta għal dan.

Apparti minn dan l-argument, insib ukoll li kien ikun utli kieku l-kelliemi tal- Gvern li ntroduċa l-abbozz ta' liġi fisser ftit aħjar x'għandu jsir biex is- sigurta' fl-avjazzjoni ċivili nħarsuha dejjem aktar.

Veru li hemm affarijiet li ma tistax tgħidhom imma ma naħsibx li minħabba f'hekk ma setgħetx tingħata aktar informazzjoni dwar x'inhi l-istruttura vera li qegħda tieħu ħsieb is-sigurta' ta' l-ajruport.

Apparti l-kwestjoni ta' l-airport security manager, kif qegħdin inġibu dak il-kordinament li dwaru tkellem anke l-Ministru?

Il-Ministru qalilna li jidher ċar li s-sigurta' qed tittieħed b'aktar serjeta'.

Jien naħseb li dan l-istatement ried isostnih b'xi eżempji oħrajn, sew ta' ħidma li qed issir kif ukoll ta' strutturi li qed noħolqu fil-liġi.

Għaliex qiegħed ngħid dan?

Qed ngħid dan għax il-Ministru Mizzi qal li permezz ta' din il- liġi qegħdin inġibu aktar kordinament.

Jekk wieħed jaqra l-liġi, dan assolutament ma joħroġx ċar.

Per eżempju, il-liġi tgħidilna li l-ministru jrid jaħtar kumitat dwar is-sigurta' fl-avjazzjoni b'responsabbilta' li jagħtih parir dwar kull ħaġa li tolqot is-sigurta' fl-avjazzjoni u li jimplimenta miżuri ta' sigurta' xierqa.

Ħlief għal din il-parti ma sibt l- ebda riferenza oħra għal dan il-kumitat.

Jien kont nistenna li waħda mill- intenzjonijiet tal-Gvern tkun li jiddelinja b'mod aktar ċar ir- responsabbiltajiet tad-diversi entitajiet li għandhom x'jaqsmu mas-sigurta' ta' l-ajruport.

Fil-liġi ngħidu biss li dan il-kumitat jaħtru l-ministru.

Ma jidhirlux il-Gvern li fil-liġi kellna ngħidu kif għandha tkun il- kompożizzjoni ta' dan il-kumitat?

Fil-liġi ma kellniex niġbru fil-qasir x'inhuma l-funzjonijiet ta' dan il-kumitat ta' l-avjazzjoni ċivili?

Kif qal l-Onor.

Tonio Borg, il-poteri huma kollha kemm huma vestiti bl- aktar mod dettaljat f'idejn il-ministru.

Naħseb li dan konċettwalment huwa żbaljat, aktar u aktar meta qed nitkellmu dwar sigurta'.

Il-ministru m'għandux ikollu r-responsabbilta' ta' l-ordnijiet dettaljati u tar- regolamentazzjoni dettaljata fil-kamp hekk delikat u speċjalizzat tas- security ta' l-ajruport.

Kellhom jingħataw mansjonijiet aktar wiesa' lill- uffiċjali li huma responsabbli.

L-airport security manager kellu jingħata mansjonijiet aktar konkreti u aktar wesgħin.

Jiġifieri fil-każ ta' l- airport security committee m'għandux sempliċement ikollna punt fil-liġi li jgħidilna li l-ministru jaħtar l-airport security committee.

Minn min se jkun magħmul dan l-airport security committee?

X'inhuma t-terms of references tiegħu?

X'inhuma l-obbligi tiegħu?

Lil min jirrispondi?

Jien kont nippretendi li nsib dawn il-materji meta naqra l-abbozz u għalhekk ma nistax nifhem kif il-Ministru qalilna li b'din il-liġi se jirnexxielna nikkordinaw u niddelinjaw aħjar ir-responsabbiltajiet tad-diversi entitajiet li għandhom x'jaqsmu mas-sigurta' ta' l-ajruport.

Diġa' ntqal f'din il-Kamra li fejn jidħol l-ajruport għandek diversi dipartimenti.

Għandek l-armata, għandek il-pulizija, għandek l-Air Malta, għandek l-MIA, għandek id-dwana u għandek is-civil aviation.

Imma minn fejn joħroġ f'din il-liġi li dawn id-diversi entitajiet se jikkordinaw aħjar?

Minn fejn jirriżulta dan?

(Interruzzjonijiet) Le, skużi!

Meta inti tara l-airport security manager u teżaminalu l-funzjonijiet tiegħu, m'intix qed tassigura delinjazzjoni ċara u aktar kordinament bejn l- entitajiet differenti imma qed toħloq entita' oħra.

Anzi qed iżżid il- kompetizzjoni bejn l-entitajiet li huma kkonċernati biex dawn ikunu jistgħu jaħdmu flimkien.

Jien ħsibtek li se tgħidli li dan il-kordinament l-aktar li se jseħħ huwa permezz ta' l-airport security committee.

(Interruzzjonijiet) Inti għandek esperjenza diretta, kif kelli jien u kif kellu l-Onor.

Tonio Borg, u taf li bejn li tikteb fil-liġijiet u dak li mbagħad iridu jwettqu l-kapijiet differenti ta' entitajiet differenti hemm baħar jaqsam.

Għalhekk jien kont naħseb li wieħed kellu jagħti status aktar ċar u mansjoni aktar konkreta u preċiża lill-airport security committee.

Dan is-settur kien diġa' beda jiġi dettaljatament regolat bl- Att dwar is-Sigurta' fl-Avjazzjoni ta' l-1991 u għalhekk jiena ħsibt li dan kien se jkun punt li wieħed ikun jista' jiċċarah.

Imbagħad il-Ministru semma l-manager.

Anke hawnhekk jien nixtieq niġbed ftit l-attenzjoni.

Jekk inħarsu lejn id-definizzjonijiet wieħed isib li għandna definizzjoni ta' manager u definizzjoni ta' manager tas-sigurta' fl- ajruport.

Issa taħt id-definizzjoni ta' manager insibu:

"manager" b'riferenza għal ajruport, tfisser id-Direttur ta' l- Avjazzjoni Ċivili dwar kull operazzjoni li għandha x'taqsam ma' l-ajru u dawk il-persuni li jkunu legalment responsabbli għal dawn l- organizzazzjonijiet li jkunu qed imexxu l-operazzjonijiet ta' passiġġieri fl-ajruport u terminal tat-tagħbiija.".

Wara mbagħad insibu d-definizzjoni ta' manager tas-sigurta' fl-ajruport li tgħid hekk:

"manager tas-sigurta' fl-ajruport" tfisser dak l-uffiċjal pubbliku li jinħatar mill-Ministru biex ikun responsabbli għat-tmexxija b'mod ġenerali u għall-kontroll tas-sigurta' fl-avjazzjoni f'ajruporti speċifiċi u tinkludi kull uffiċjal pubbliku fid-dipartiment tiegħu li hekk jinħatar minnu għall-għanijiet ta' dan l-Att;".

Mela din il-liġi titkellem fuq żewġ uffiċjali, wieħed manager u l-ieħor manager tas-sigurta' fl-ajruport.

Il-manager huwa d-direttur ta' l- avjazzjoni ċivili u l-manager l-ieħor huwa l-manager tas-sigurta' fl- ajruport.

Issa jiena naħseb li din trid tiġi spjegata aħjar.

Xi ħadd irid jagħti raġuni valida għaliex f'din il-liġi d-direttur ta' l-avjazzjoni ċivili flok komplejna nsejħulu d-direttur ta' l-avjazzjoni ċivili issa qed insejħulu manager?

Jien ippruvajt insib raġuni għaliex sar hekk, imma rrid nistqarr li ma fhimtix.

Jista' jkun li hemm xi spjega sempliċi u teknika li lili mhux qegħda tokkorrili.

Irrid niġbed l-attenzjoni, Madam Speaker, li l- kariga u t-titolu ta' direttur ta' l-avjazzjoni ċivili hija diġa' stabilita' fil-liġi proprja tagħha u għalhekk ma nifhimx għaliex id- direttur ta' l-avjazzjoni ċivili qed insejħulu manager.

Immaġina li fil- liġijiet lit-tabib ewlieni tal-gvern insibuh bħala ċ-chief government medical officer imbagħad nagħmlu liġi oħra li per eżempju għandha x'taqsam mal-klieb, u flok insejħulu ċ-Chief Government Medical Officer, insejħulu b'xi titolu ieħor.

Mela l-ewwelnett jien mhux qed nifhem għaliex hawnhekk sempliċement m'għidniex id-direttur flok noqogħdu ndaħħlu definizzjoni ta' manager.

Stajna daħħalna l-kelma "direttur" u ngħidu li din tfisser id- direttur ta' l-avjazzjoni ċivili.

Madam Speaker, hawn punt ieħor li nixtieq ukoll spjega fuqu.

Safejn naf jien ir-responsabbilta' għal diversi dokumenti internazzjonali u trattati internazzjonali li aħna parti minnhom hija vestita fid-direttur ta' l- avjazzjoni ċivili.

Minn informazzjoni li kelli meta kont għadni ministru - jista' jkun li llum is-sitwazzjoni nbidlet - id-direttur ta' l-avjazzjoni ċivili kellu wkoll ċerta responsabbilta' ta' accountability ġo fora internazzjonali li jittrattaw il-materja ta' organizzazzjoni u ta' sigurta' ta' ajruporti.

Illum din il-liġi qegħda tisvesti għal kollox lid-direttur ta' l-avjazzjoni ċivili minn qualsiasi responsabbilta' ta' sigurta' għall- ajruport u għall-operazzjoni ta' l-avjazzjoni ċivili.

Jien inbaxxi rasi għall-opinjoni esperta ta' ħafna nies li huma ħafna aktar esperti minni f'dan il-kamp imma rrid nistqarr li din qed naraha ftit stramba.

Madam Speaker, issa jidher ċar li huwa biss l-airport security manager li jiddeċiedi x'inhuma ż-żoni ristretti u min jista' jidħol u min ma jistax jidħol fihom.

Fil-kors tad-diskussjoni ta' din il-liġi, jien naħseb li huwa importanti li xi ħadd jispjegalna dwar dan.

(Interruzzjonijiet) Skużi, mhux bilfors li kulma kkonkludiet dik l-inkjesta naqbel miegħu!

Jien personalment naħseb li trid tingħata raġuni aktar valida minn daqshekk.

Jien qed ngħid li aħna fil-pajjiż għandna d-direttur ta' l- avjazzjoni ċivili li huwa maħluq u mwaqqaf b'liġi u għandu l-funzjonijiet tiegħu stabiliti b'liġi.

Id-direttur ta' l-avjazzjoni ċivili, għan-nom ta' pajjiżna, għandu responsabbilta' ta' ċertu accountability f'fora u trattati internazzjonali.

Issa din il-liġi tfisser li d-direttur ta' l-avjazzjoni ċivili qed jiġi żvestit għal kollox mis-sigurta' ta' l-ajruport tagħna.

Jien nixtieq li l-Gvern jirrassikurana aktar dwar ir-raġunament tiegħu f'din il-ħaġa.

Madam Speaker, punt ieħor li xtaqt nikkummenta fuqu huwa dwar il- konċett b'mod ġenerali ta' sigurta'.

Il-kwestjoni tas-sigurta' ta' l- ajruport huwa wieħed mill-aspetti tas-sigurta' ta' pajjiżna.

Naħseb li f'dan ir-rigward kien ikun utli kieku l-Gvern jagħti lil din il-Kamra ftit aktar informazzjoni dwar il-policy tiegħu tas-sigurta' in ġenerali u anke b'enfasi fuq kif din qegħdin nattwawha fir-rigward ta' l-ajruport.

Il- biċċa l-kbira mis-sigurta' ta' l-ajruport - din li naħseb li nibqgħu nimplimentaw għal ħafna żmien, u nispera li hekk jibqa' jkun - hija sigurta' li għandha x'taqsam ma' sigurta' fuq l-ajruplani, fuq il-persuni u fuq l-istallazzjonijiet.

Is-sigurta' hija xi ħaġa li trid twettaqha kull sekonda u kull minuta ta' kull ġurnata li tgħaddi.

Issa llum il-Prim Ministru għadu kif poġġa fuq il-Mejda tal-Kamra l-avviż legali Nru. 112 li bih qiegħed jimplimenta dak li kien stqarr f'waħda mill-istqarrijiet li kien hemm f'Diċembru li għadda meta kien qiegħed jagħti informazzjoni lill- Parlament dwar ir-riforma ta' l-armata.

B'dan l-avviż legali qed jiġi ddikjarat li l-Air Traffic Control Corps u l-Airport Company tal-Forzi Armati ta' Malta qegħdin jiġu xolti.

Jien m'għandix diffikulta' li l-Air Traffic Control Corps ma jibqax parti mill-armata la l-Gvern irid jieħu din il-linja, pero' wieħed għad irid jara f'liema parametri qed jagħmel din il- linja u f'liema qafas ta' regolamentazzjoni se jpoġġi l-Air Traffic Control Corps.

Jien nista' nifhem għaliex wieħed jieħu dik il-linja, għalkemm hemm raġunijiet favur u kontra dwar x'inhu l-aħjar li jsir.

Jien m'inix daqshekk ċert fuq il-fatt li l-Airport Company titneħħa minn taħt il-Forzi Armati ta' Malta.

MADAM SPEAKER: Sar il-ħin.

Onor. Galea, tibqa' in possession?

ONOR.

LOUIS GALEA: Iva, nibqa' in possession.

Grazzi.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni kienet interrotta u baqgħet aġġornata.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Mizzi.

ONOR JOE MIZZI: Madam Speaker, bil-permess tal-Kamra nipproponi li l- Abbozz ta' Liġi dwar Servizzi tat-Turiżmu għal Malta, liema abbozz jinsab quddiem il-Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi, jiġi riferut lura lill-Kamra.

MADAM SPEAKER: Min jissekonda, jekk jogħġobkom?

ONOR.

JOE FARRUGIA: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi dwar Servizzi tat- Turiżmu għal Malta jiġi ttrattat mill-Kumitat tal-Kamra kollha.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, f'idejja għandi l-messaġġ mingħand il- President tar-Repubblika.

MADAM SPEAKER: Se naqra l-messaġġ tal-President:

UGO MIFSUD BONNICI PRESIDENT

Il-President wara li kien informat dwar is-suġġett ta' l-Abbozz ta' Liġi "biex jipprovdi għall-promozzjoni tat-turiżmu, biex jirregola s- servizzi u attivitajiet turistiċi, biex titwaqqaf awtorita' b'setgħat għal dak il-għan, u għal ħwejjeġ oħra li għandhom x'jaqsmu magħhom jew li huma inċidentali għalihom", jirrakomandah għall-konsiderazzjoni tal- Kamra tad-Deputati.

4 ta' Mejju 1998

Il-Ministru Mizzi jekk jogħġbu jressaq l-Aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, nipproponi l-aġġornament tal-Kamra għal nhar it-Tlieta, 5 ta' Mejju, 1998 fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi dwar is-Sigurta' fl-Ajruportijiet u fl-Avjazzjoni ċivili - it-Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni Ċivili - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Ħabs - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Forzi tal-Pulizija ta' Malta - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar Taxxa Speċjali fuq Banek Kummerċjali - it-Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni - Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Dazju tas-Sisa (Emenda Nru 4) - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Taxxa tar-Reġistrazzjoni ta' Vetturi bil-Mutur (Emenda Nru 3) - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Pensjonijiet - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi kontra l-Korruzzjoni - Tieni Qari (Kont);

Abbozz ta' Liġi dwar Servizzi tat-Turiżmu għal Malta - Kumitat;

Riżoluzzjoni tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni dwar Malta u l-Unjoni Ewropea - Kontinwazzjoni.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Tribunal għal Talbiet Żgħar - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar Brokers fl-Assigurazzjoni u Intermedjarji oħra - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda Diversi Liġijiet dwar it-Telekomunikazzjoni - Kumitat Permanenti.

MADAM SPEAKER: Hemm rimarki?

L-Onor.

Joe Farrugia.

ONOR.

JOE FARRUGIA: Madam Speaker, f'dan l-aġġornament xtaqt nitkellem ftit dwar settur li kull gvern jagħtih importanza kbira.

Dan huwa s-settur ta' l-impjiegi.

Il-qgħad iġib ħafna problemi soċjali.

Ekonomikament kulħadd jaf li l-kejl tal-qgħad fil-pajjiż huwa mod ta' kif wieħed jiġġudika l-andament ta' l-ekonomija.

Fiż-żmenijiet moderni, bl- introduzzjoni dejjem tikber tat-teknoloġija moderna u bid-dħul ta' makkinarju dejjem aktar sofistikat u b'kompetizzjoni dejjem aktar ħarxa fuq skala mondjali, bosta pajjiżi qed jaffaċċjaw problemi kbar fil-qasam ta' l- impjiegi.

Dawn jinkludu pajjiżi Ewropej kbar, bħal Franza u l-Ġermanija, bosta pajjiżi Asjatiċi u b'mod speċjali l-pajjiżi Afrikani.

Dan jitlob li kull pajjiż irid ikollu policies biex jinħolqu opportunijiet ġodda ta' xogħol u biex speċjalment jgħinu lil dawk li qegħdin jirreġistraw għax- xogħol.

Madam Speaker, din m'hijiex xi ħaġa faċli, u wieħed irid jistudja l-ambjent lokali, janalizza ċ-ċirkostanzi u jippjana fit-tul.

Dan is-settur ta' l-impjiegi jiddependi minn bosta fatturi, fosthom dawk esterni, li l-pajjiż m'għandux kontroll fuqhom.

L-impjiegi jistgħu jiġu affettwati minn nuqqas ta' esportazzjoni, mill-introduzzjoni ta' teknoloġija ġdida, minn dħul ta' tariffi ġodda, dazji u bosta fatturi oħra.

Jekk irridu nirrikreaw opportunijiet ġodda ta' xogħol hawn Malta, għandna bżonn nippjanaw aktar bis-serjeta' u fit-tul.

Dan jitlob li jkun hemm koperazzjoni minn kulħadd.

Fost dawn hemm bżonn il-koperazzjoni ta' l- edukaturi, l-industrijalisti, il-kummerċjanti u anke l-unions.

Din il-ħaġa għandha ssir għax l-ammont ta' gradwati f'Malta qiegħed dejjem jikber.

Barra minn hekk, bil-ftuħ ta' l-ex-pajjiżi komunisti għas-sistema demokratika nħolqu ċirkostanzi ekonomiċi ġodda fl-Ewropa.

Ċirkostanza minn dawn hi li hemm abbundanza ta' ħaddiema b'pagi orħos minn dawk ta' Malta.

Dan jesiġi li rridu naraw kif inħarrġu aħjar il-ħaddiema Maltin għall- futur.

Barra minn hekk irridu naraw fejn irid imur il-pajjiż fis-seklu li ġej.

Jekk irridu nkabbru s-settur tas-servizzi jew noħolqu industriji ġodda, allura t-taħriġ tal-ħaddiema jsir kruċjali għal kull suċċess.

Wieħed irid janalizza wkoll is-sitwazzjoni preżenti, fejn għandek ċerti industriji li jinsabu f'ċerta diffikulta'.

Eżempju ta' dan huwa s-settur tat-tarznari u anke dak tat-tessuti.

Għandna wkoll settur pubbliku kbir li jirrappreżenta bosta problemi lil kull gvern.

Għandek setturi governattivi b'nuqqas ta' ħaddiema, bħas-settur tas-saħħa, u setturi oħrajn b'ħaddiema żejda.

L- avvanz fit-teknoloġija u fit-telekomunikazzjoni jitolbu wkoll li l-ħaddiema għandhom ikunu aktar flessibbli u abbli minn dawk ta' qabel.

Wieħed irid janalizza wkoll l-effett li ħalla l-Gvern preċedenti fuq is- settur ta' l-impjiegi.

Dan kien jaħdem b'policy ta' deficit kontinwu fl- infiq tiegħu sena wara l-oħra.

Kulħadd jaf li bosta azjendi kummerċjali kabbru l-ammont ta' ħaddiema għaliex kienu jirċievu xogħol b'mod dirett jew indirett mill-gvern.

Dawn l-impjiegi għalhekk m'humiex permanenti.

Barra minn hekk il-Gvern Nazzjonalista ma kienx jikkontrolla l-finanzi tiegħu bis- serjeta' u b'konsegwenza ta' dan intefgħu ħafna flus fl-ekonomija lokali u din ġabet domanda artifiċjali għas-servizzi u prodotti lokali u mportati.

Wieħed ukoll irid jgħid li għalkemm il-Gvern Nazzjonalista kien applika biex insiru membri tal-Komunita' Ewropea, ma ħaseb xejn biex iħarreġ lill- ħaddiema, speċjalment fejn tidħol ir-ristrutturazzjoni ta' l-industrija.

Dan qed ngħidu għaliex hemm bżonn li jsir aktar ippjanar biex noħolqu opportunitajiet ta' xogħol u biex ikollna aktar ħaddiema mħarrġa.

B'hekk biss inkunu f'pożizzjoni li nattiraw investiment barrani, għaliex illum kulħadd jagħti l-inċentivi u l-kompetizzjoni ħraxet minn kullimkien.

Biżżejjed jekk wieħed iħares lejn pajjiżi bħat-Tuneżija u l-Ungerija.

Aħna ma nistgħux noqogħdu lura għaliex inkella pajjiżi oħra li għandhom riżorsi aktar minna u suq lokali akbar minn tagħna jispiċċaw biex jgħadduna.

Biex ma noqogħdux lura rridu ntejbu ħafna affarijiet.

Nixtieq għalhekk li nibda mill-iskejjel tas-snajja'.

Nafu li l-Partit Nazzjonalista fil-gvern ħalla dawn l-iskejjel tas- snajja' jmorru l-baħar u għalhekk hemm bżonn li dawn jiġu mmodernizzati u attrezzati aħjar.

Irridu wkoll naraw li min imur fihom jilħaq livell akkademiku tajjeb u hemm bżonn li naraw li nibdew ngħallmu snajja' aktar moderni u bżonjużi.

Hemm bżonn li tikber il-koperazzjoni bejn l-industrija u d-dipartiment ta' l-edukazzjoni.

Jien nissuġġerixxi li permezz tal- Korporazzjoni ta' Xogħol u Taħriġ isir kumitat bejn dawk konċernati biex ir- riżorsi tal-pajjiż jitħaddmu aħjar.

Jien ma nistax nifhem kif għadna ngħallmu lix-xebbiet fl-iskejjel tas-snajja' bil-makni tal-ħjata industrijali meta nafu li Malta ma tantx għandna futur f'dan il-qasam.

Ma nistgħux inħallu l-image ħażina li għandhom dawn l-iskejjel mal-ġenituri.

Ma nistgħux nibqgħu bil-mentalita' li f'dawn l-iskejjel nibagħtu żgħażagħ li ma jridux jistudjaw jew li l-iskola ma tinteressahomx.

Hija ħasra li waqt li nagħtu attenzjoni kbira lill-iskejjel sekondarji, dawn l-iskejjel ġew kważi abbandunati.

Irridu naraw kif se nifirxu aktar it-tagħlim tas- snajja' moderni.

Irridu naraw ukoll kif nibdew ngħallmu s-snajja' in konnessjoni mat-tiswija ta' affarijiet elettroniċi, minn computer sa apparat ta' telekomunikazzjoni.

Irridu ngħallmu wkoll ir-restawr ta' l- għamara u r-restawr ta' postijiet antiki, ngħallmu d-diversi snajja' marbuta mal-karozzi u mas-settur marittimu u nintroduċu t-tagħlim ta' snajja' marbuta ma' l-ambjent u ma' l-agrikoltura.

L-industrija għandha tgħin lil kull gvern għaliex finalment, jekk tinvesti, din żgur li tkun f'pożizzjoni aħjar biex issib ħaddiema lesti u mħarrġa.

Kulħadd jgħid x'irid jagħmel il-gvern iżda ftit huma l-individwi jew id-ditti li finalment idaħħlu jdejhom fil-but.

Minħabba f'hekk jiġri li ħafna ditti kbar lokali jew ikollhom jagħmlu skemi ta' taħriġ apposta għalihom jew jispiċċa biex ikollhom iħallsu biz-zalza għal ċerti ħaddiema kwalifikati.

Jekk isir kumitat immexxi mill-Korporazzjoni ta' Xogħol u Taħriġ u tikber il-koperazzjoni bejn dawk kollha nteressati, allura forsi naslu biex isir użu aħjar tar-riżorsi lokali għal ġid ta' kulħadd.

Hawn jidħlu l-iskemi ta' l-apprendistat.

Dawn l-iskemi spiċċaw għaliex iż-żgħażagħ m'għandhomx paċenzja biżżejjed jistennew.

Dawn iridu jaqbdu l-paga mill-ewwel.

Fir-realta' l-ebda industrijalist jew kummerċjant m'huwa lest li joqgħod iħallas il-paga lil xi ħadd biex joqgħod jgħallmu.

B'hekk f'Malta għandna ċirkostanzi partikolari, fejn ftit huma ż-żgħażagħ li lesti jissagrifikaw erba' snin minn ħajjithom bi stipendji baxxi biex jispeċjalizzaw f'xi sena partikolari.

Inkunu qegħdin nonqsu jekk mhux se nfiehmu liż-żgħażagħ tagħna li jekk mhux se nkunu mħarrġa sew, dawn se jbatu fil-futur.

L- apprendistat iservi biex wieħed ikollu workforce dejjem aktar ippreparata u għalhekk l-ETC, flimkien mal-privat, trid tara li jidħlu skemi ta' apprendistat ta' ċertu livell u li min jattendi għalihom u jilħaq livell għoli u xieraq fis-sengħa tiegħu jingħata ċertifikat.

Irridu naraw li dawn l-iskemi jiġu aċċettati mill-industrija u li dawk li jattendu għalihom ikunu konvinti li se jkollhom futur aħjar.

Dawn l-iskemi ta' apprendistat ikollhom suċċess jekk jiġu aċċettati minn kulħadd.

Jekk hemm bżonn, għandna naraw kif nistgħu nikkollaboraw f'dan il-qasam ma' pajjiżi oħra speċjalment fejn tidħol it-teknoloġija u r-riċerka.

Madam Speaker, hawnhekk inħoss li bil-liġi li għaddejna ġo dan il-Parlament, fejn għidna li l-industrija ma tistax timpjega lil xi ħadd bejn is-16 u t-18-il sena, komplejna għarraqna s-sitwazzjoni.

Fl-istess ħin din il-liġi tippermetti lil min ikollu bejn is-16 u t-18-il sena li jaħdem fil-catering jew fl-industrija tal-bini.

Jekk l-apprendistat irridu nkabbruh, jiena nissuġġerixxi li din il-liġi tinbidel.

Nies ta' dik l-eta' huma fl-aħjar żmien biex jitħarrġu fl- industrija.

Li jmissna għamilna wkoll kien li rajna li min iħaddem lil dawn iż-żgħażagħ, permezz ta' l-ETC jew permezz tal-labour office, iħaddimhom f'ambjent nadif u bl-inqas periklu possibbli.

B'din il-liġi kkreajna problema soċjali kbira u bosta minn dawn iż-żgħażagħ xorta qegħdin jaħdmu b'mod illegali meta jispiċċaw mill-iskola.

Probabbilment dawn iż- żgħażagħ ikunu mħaddma b'kondizzjonijiet agħar milli tippermetti l-liġi.

Settur ieħor li bih nistgħu noħolqu opportunitajiet ta' xogħol ġdid huwa fl-informatika.

Hemm bżonn li naraw kif isir pjan immedjat biex inħajru aktar żgħażagħ sabiex jistudjaw suġġetti marbuta ma' l-informatika u biex isiru programmers, software developers jew systems analysts.

F'dan il- qasam Malta tista' toffri ħafna.

Hemm bżonn li l-MDC tagħmel pjan immedjat biex tipprova tħajjar kumpanniji barranin ta' l-informatika jiftħu f'Malta.

Wieħed irid jgħid li dawn il-kumpanniji, speċjalment dawk li jiżviluppaw is-software, jispiċċaw biex ibiegħu prodotti li għandhom a high added value.

Ma jistax ikun li nħallu s-snin igerrbu u mbagħad inqumu wara li pajjiżi oħra jkunu bdew qabilna għal bosta snin.

Hemm bżonn li naraw kif nagħtu inċentivi lil kumpanniji Maltin u barranin biex jinvestu f'dan il- qasam u li noħolqu leġislazzjoni komplessiva għal dan is-settur.

Wieħed ma jridx jinsa li l-ammont ta' gradwati dejjem qiegħed jikber u ma nistgħux ma nibdewx naħdmu minn issa, għaliex inkella fil-futur se jkollna ħafna gradwati bla xogħol kif hemm fl-Ewropa.

Anke hawn, forsi l-MDC, l- ETC, id-dipartiment ta' l-edukazzjoni, l-Universita' u s-settur privat, jistgħu jikkoperaw flimkien għal dan il-ħolqien ta' industrija ġdida.

Dan żgur għandu jwassal għall-ħolqien ta' opportunitajiet ġodda ta' xogħol fil- futur f'dan il-qasam.

Forsi nistgħu noħolqu wkoll skejjel sekondarji li jkunu jispeċjalizzaw f'suġġetti ta' l-informatika.

Qasam ieħor fejn jistgħu jinħolqu opportunitajiet ta' xogħlijiet ġodda huma fejn jidħol l-ambjent.

Illum il-bniedem qed jirrealizza li jekk mhux se jgħix f'ambjent nadif se jispiċċa biex ibati ekonomikament.

Dan huwa qasam fejn wieħed jista' joħloq opportunitajiet ta' xogħlijiet ġodda jekk jiġu mgħallma xjenzi moderni jew snajja' li jużaw teknoloġija moderna.

Dan il-qasam huwa ferm importanti għal Malta speċjalment minħabba l-industrija turistika.

Opportunitajiet ta' xogħlijiet ġodda jistgħu jinħolqu bit-tkabbir ta' ħxejjex u frott ġdid, bl-introduzzjoni ta' aktar ġonna u landscaping, bl- istudju ta' suġġetti agro-ambjentali u bil-produzzjoni ta' prodotti agrikoli ta' kwalita' għolja jew organiċi.

Madam Speaker, dan hu qasam fejn hemm bżonn li nsiru aktar professjonali u jien naf li l-ministru responsabbli, l-Onor.

Noel Farrugia, qiegħed jaħdem bla heda f'dan il-qasam u hemm bżonn li naraw kif insaħħu l-iskola tal-biedja għal futur aħjar f'dan is-settur.

Fl-aħħarnett nixtieq nissuġġerixxi li parti mir-ristrutturazzjoni ta' l- industrija jkun it-taħriġ lill-ħaddiema.

Wieħed irid jgħid ukoll li l- gvern ftit qed joffri taħriġ lill-ħaddiema tiegħu.

Ma nafx li jeżisti xi dipartiment governattiv apposta u ma nafx lanqas jekk l-ETC hijiex qed tagħmel din il-funzjoni jew parti minnha.

Madam Speaker, dan huwa ħażin.

Jekk il-ħaddiema tal-gvern jiġu mħarrġa jkunu jistgħu jagħtu servizz aħjar, ikunu aktar motivati u flessibbli u tikber il-possibbilta` li ftit minnhom imorru mal-privat.

Naf li skemi bħal dawn iqumu l-flus, iżda jekk m'aħna se nagħmlu xejn fiċ-ċivil se nkomplu mmorru l-baħar.

Madam Speaker, pajjiżna m'għandu l-ebda riżorsi ħlief in-nies tiegħu, allura rridu naraw kif nagħmlu l-aħjar użu minn dan ir-riżors uman għax in- nuqqas ta' nies speċjalizzati qiegħed jinħass f'kull qasam.

Hemm bżonn li nindirizzaw is-sistema edukattiva biex tipprepara liż-żgħażagħ tagħna għall- futur.

Il-Partit Laburista dan jafu, tant li fil-fatt żied il-vot fl- edukazzjoni.

Il-Gvern Laburista qed jaħdem bis-sħiħ biex jikkrea opportunitajiet ta' xogħol ġodda u sostenibbli, fosthom fit-turiżmu u fil- manifattura.

Veru li l-qgħad kiber xi ftit imma dan juri li l-policies tal- gvern preċedenti kienu temporanji u marbuta ma' l-infiq bla rażan ta' dak iż-żmien.

Jien konvint li bil-proġetti li beħsiebu jwettaq dan il-gvern permezz tas-settur privat, bl-importanza li qed nagħtu lill-edukazzjoni u bir-ristrutturazzjoni ta' l-industrija, l-opportunitajiet tax-xogħol jiżdiedu fil-futur qarib għall-ġid ta' kulħadd.

Iżda l-kollaborazzjoni ta' kull min hu nvolut fl-ekonomija lokali u fl-edukazzjoni jsiru kruċjali jekk irridu noħolqu pajjiż dejjem aktar attrezzat u modern.

Peress li aħna pajjiż żgħir u b'riżorsi ferm limitati, jekk nagħmlu sforz fuq skala nazzjonali, żgur għandna ċans li nagħmlu aktar suċċess milli meta kulħadd jaħdem għal rasu.

Madam Speaker, jien konvint li jekk il-gvern joħloq struttura biex tikkordina dan ix-xogħol fuq skala nazzjonali nistgħu naslu aktar malajr biex noħolqu policies nazzjonali f'dan ir-rigward.

Grazzi.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki.

L-Onor.

Bertu Pace.

ONOR.

BERTU PACE: Madam Speaker, nista' liberament ngħid li ma tgħaddix ġurnata waħda li l-Awtorita' ta' l-Ippjanar ma tkunx fl-aħbarijiet.

Pero' żgur li ma kontx nistenna li b'ipokrezija kbira l-kelliema ta' l- Oppożizzjoni dwar l-Awtorita` ta' l-Ippjanar, l-Onor.

Jesmond Mugliett u l- Onor. Francis Zammit Dimech, jipprovaw iqarrqu bin-nies billi jqajmu kjass dwar żewġ deċiżjonijiet li ttieħdu dan l-aħħar.

Qed nirriferi għall- approvazzjoni min-naħa ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar dwar żewġ applikazzjonijiet, dik tal-Maltacom u dik tal-Garden of Eden, b'mod speċjali dwar din ta' l-aħħar, għax l-Oppożizzjoni qalet li s-sid kien issupplixxa ċ-ċittadin mobil lill-Partit Laburista fl-aħħar kampanja elettorali.

Bħallikieku kull min għandu xi konnessjoni mal-Partit Laburista m'għandux dritt daqs ħaddieħor!

Il-Viċi Prim Ministru, li kulħadd jafu għas-serjeta`, integrita` u onesta` tiegħu, mal-ewwel laqa' t-talba ta' l-Oppożizzjoni biex issir investigazzjoni għax hekk jagħmel min ikun serju.

Għalkemm għalissa m'iniex se nitkellem direttament fuq il-każ pero' se nwieġeb, kif inhu dmiri li nagħmel, għal dak li ntqal fil-gazzetti ta' l-Oppożizzjoni, fejn ġie rrapportat li jien tkellimt favur il-każ waqt il-laqgħa ta' l-Awtorita` ta' l-Ippjanar li saret fil-pubbliku.

Hawn jidħol il-qerq u tidher evidenti l-ipokrezija tal-kelliema ta' l-Oppożizzjoni, għax meta dan il-każ kien qiegħed jiġi ttrattat fil-pubbliku, la l-Onor.

Mugliett u lanqas il- gazzetti Nazzjonalisti ma semmew il-fatt li qabel dan il-każ kien hemm każ ieħor simili, anzi nista' ngħid eżatt u identiku, għall-każ tal-Garden of Eden.

Il-kelliema Nazzjonalisti kien jaqblilhom li ma jsemmu xejn fuqu, forsi għax il-każ l-ieħor kien ta' xi ħadd b'għajnejh blu skur!

Qed nirriferi għall-każ ta' ditta oħra tal-coaches, li kienet topera mill- Gżira, li fl-1993 kienet għamlet applikazzjoni biex tibni garaxxijiet u coach depot f'Tal Balal, limiti ta' Birkirkara.

Sena wara li saret, dik l- applikazzjoni telgħet quddiem il-bord u fil-31 ta' Jannar, 1994 ġiet rifjutata.

Kif kulħadd għandu dritt li jagħmel, intalbet rikonsiderazzjoni tal-każ u hawn bdew jiġru ħafna kumbinazzjonijiet.

L-ewwelnett dan il-każ kien dam jistenna sentejn sħaħ biex tela' għar-rikonsiderazzjoni quddiem il- bord ta' l-Awtorita` ta' l-Ippjanar u b'kumbinazzjoni kbira mbagħad tela' quddiem il-bord tad-DCC fil-25 t'Ottubru, 1996 lejlet l-elezzjoni.

X'kumbinazzjoni!

U minkejja li r-rakkmandazzjoni tad-direttorat kienet kontra l-approvazzjoni tat-talba, minkejja li din it-talba kienet barra z- zona ta' l-iżvilupp, minkejja li fuq il-każ kienu għaddejjin proċeduri legali, minkejja d-diversi enforcement notices, fil-25 t'Ottubru, 1996 eżatt lejlet l-elezzjoni, il-bord tad-DCC - li fuqu kien hemm iż-żewġ rappreżentanti diretti ta' l-Onor.

Zammit Dimech u naturalment kien hemm ukoll ir-rappreżentant tas-segretarju parlamentari ta' l-ambjent - għadda din l-applikazzjoni baxx baxx u ħadd ma fetaħ ħalqu.

L-ebda għaqda ma tkellmet jew sejħet għar-riżenji tal-membri tal-bord.

Għalhekk jekk hawn xi ħadd li kien involut direttament li jmissu talab għar-riżenja huwa proprju l-Onor.

Zammit Dimech.

L-unika differenza bejn iż-żewġ każi hi li f'każ minnhom id-deċiżjoni ttieħdet fil-beraħ u fil-pubbliku u d-deċiżjoni l-oħra ttieħdet bi stil Nazzjonalista, baxx baxx lejlet l-elezzjoni.

Jekk irid li l-poplu jieħdu bis-serjeta` wara l-istqarrijiet li għamel l-Onor.

Mugliett imissu jiġi fil-Parlament u jkollu l-kuraġġ jitlob inkjesta oħra dwar dan il-każ u fuq ħafna affarijiet oħra.

Jien se nsemmi ftit mill-ħafna affarijiet li naf li saru fiż-żmien ta' trasparenza kbira mill-każin Nazzjonalista li kien hemm fl-awtorita`, għax hekk kienu għamluha.

Ma kontx issib xi Laburist fuq xi bord ta' l- awtorita`, jew xi uffiċjal għoli ta' tendenzi Laburisti li jokkupa xi kariga strateġika fl-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Pero' kif jgħidu, kull deni ħudu b'ġid, għaliex bl-arroganza tagħhom u bit-trattament tagħhom kemm maċ-ċittadini kif ukoll ma' l-istess periti sħabhom, dawn l-istess uffiċjali Nazzjonalisti spiċċaw rabtu mażżra m'għonq l-istess Partit Nazzjonalista.

Madam Speaker, se nkompli nurihom lill-Onor.

Jesmond Mugliett u lill-Onor.

Zammit Dimech fuq xiex għandhom jitolbu inkjesti.

Kieku jien nissuġerixxi li xi wieħed minn dawn l-Onor.

Membri jipprova jitkixxef kif l-Awtorita' ta' l-Ippjanar ħarġet il-permessi tal-bini fuq biċċa art f'Ħal Luqa, li kienet immarkata bħala blue zone - u għalhekk kienet tirrikjedi l-kunsens tad-dipartiment ta' l-avjazzjoni ċivili - u, wara li l-artijiet inbiegħu bil-permessi fuqhom, f'daqqa waħda l-permessi nżammu u ħadd mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar ma ħa r-responsabbilta' ta' dan.

Possibbli ħadd mill-awtorita` ma nduna!

Naħseb kull min ġie bżonn l- Awtorita' ta' l-Ippjanar jaf li fuq sempliċi ftuħ ta' tieqa jdumu sitt xhur jiflulu l-applikazzjoni.

L-Onor.

Mugliett jista' wkoll jitlob inkjesta dwar kif inħarġu l-permessi fuq madwar 42 tomna raba' f'Ħaż-Żebbuġ ħalli naraw min kien responsabbli.

Jista' anke jitlob inkjesta dwar kif inħarġu permessi f'xifer l-irdum fir-raħal tan-Nadur, Għawdex u t-triq bilkemm għamluha 20 pied wiesgħa biex jakkomodaw sew lill-applikant.

Anzi biex il-pjaċir żgur ikun komplut, peress li fejn kien se jinbena kien cul- de-sac, l-aħħar parti ta' fejn idawru l-karozzi ntefgħet fi proprjeta` ta' terzi persuni.

Ma nafx, forsi l-Onor.

Mugliett jitħajjar jitlob investigazzjoni dwar kif fil-limiti ta' Ħal Safi nħareġ permess għal garaxxijiet, madwar 180 metru tul bi 18-il metru wisgħa, f'zona li kienet barra z-zona ta' l-iżvilupp u li kienet ta' konservazzjoni rurali.

Hawnhekk ukoll minkejja li d-direttorat irrakkmanda refusal, l-Awtorita' ta' l- Ippjanar xorta ħarġet permess għal industrial garages.

Fi Triq Għajn Qamar fix-Xagħra, Għawdex hemm każ ieħor li tista' ssir inkjesta fuqu, fejn inħareġ permess tal-bini u l-alignment ingħata fuq 25 pied, pero' mbagħad meta persuna oħra applikat għal permess l-alignment tat-triq ingħata fuq 34 pied, bil-konsegwenza li għandek triq wiesgħa 34 pied u f'nofsha hemm bini sporġut għaxar piedi 'l barra ħiereġ għal nofs it-triq u dan għax riedu jakkomodaw lil xi ħadd.

L-Onor.

Membru jekk irid jista' jitlob investigazzjoni dwar x'konnessjonijiet hemm f'Għawdex bejn l-uffiċjali għolja ta' l-Awtorita` ta' l-Ippjanar u l-Partit Nazzjonalista.

Madam Speaker, hemm ħafna x'nixtieq ngħid fuq l-operat ta' l-Awtorita` ta' l-Ippjanar għax inħoss li ħafna mill-problemi qed toħloqhom hi stess bl- atteġġament li jieħdu ċerti uffiċjali b'nuqqas ta' prattiċita`, għax minflok awtorita` progressiva li lesta li taġġorna ruħha għaċ-ċirkostanzi tal-lum, spiċċajna b'awtorita` għaddejja minn kriżi għal oħra u titmexxa b'management by crisis.

Fl-awtorita` trid tiddaħħal ir-ruħ, il-prattiċita` u t-trattament diċenti tal-pubbliku.

Jiena bħala membru tal-bord li nirrappreżenta lill-Partit Laburista se nibqa' ninsisti biex dan it- trattament iseħħ għax ma jistax ikun li jkollok, per eżempju, ċittadin ħandikappat ta' 16-il sena li japplika biex jagħmel rampa għal wheelchair - għax hemm xi għaxar tarġiet għal-livell tat-triq - u dan inkredibbilment jingħata refusal.

Ma jistax ikun li żewġ anzjani, li fl-unika għalqa li għandhom kien hemm kamra antika li għandha 'l fuq minn 100 sena, u għax waqgħet bil-maltemp, wara li l-awtorita` ġegħlithom jagħmlu applikazzjoni ħarġitilhom refusal bi skuża li m'humiex full-time farmers.

Jew inkella l- farsa li qed tiġri rigward dik l-hekk imsejħa tegola, dak il-famuż madum taċ-ċaqquf aħmar li wieħed jara fuq mijiet ta' djar imxerrda madwar Malta kollha, fejn l-Awtorita' ta' l-Ippjanar qed tagħti refusals bl-addoċċ minħabba li l-materjal m'huwiex lokali.

Qegħdin fis-sitwazzjoni redikola li qed jiġi mportat materjal li ma jista' jeħel imkien f'pajjiżna.

Problema komuni ħafna hija dwar il-galleriji li minkejja l-ordni jew is- suġġeriment ta' l-Ombudsman, l-Awtorita' ta' l-Ippjanar għadha sal-lum tkarkar saqajha biex tiddeċiedi x'se tagħmel.

L-istess dwar il-problema tal-parking, x'qed tistenna l-Awtorita' ta' l- Ippjanar biex testendi l-commuted parking scheme ma' l-inħawi kollha tal- pajjiż?

Fuq il-kwestjoni ta' l-għoli tal-garaxxijiet daqqa jagħtuk permess u daqqa ma jagħtukx.

Jien inkwetat ukoll fuq l-operat tal-heritage advisory committee.

X'inhuma t-terms of reference tiegħu u fuq liema kriterji ċerta proprjeta` qed tiġi skedata u oħra ma tiġix?

Spiċċajna niskedaw proprjeta` sempliċement għax ikun hemm xorok tal-qasba u qegħdin nispiċċaw li fil-qalba ta' l-irħula hemm ħafna djar qodma vojta għax permess biex jitwaqqgħu ma jingħatax.

Jien personalment inħoss li għad baqa' lok għal titjib kbir dwar kif jagħmlu l-affarijiet ċerti managers fl- awtorita` u kif titmexxa d-development control unit.

Meta nara x'jiġri minn talbiet żgħar taċ-ċittadin nitħasseb u ngħid: Aħseb u ara x'jiġri fuq proġetti kbar fejn id-dewmien jissarraf f'telf ta' eluf ta' liri u potenzjalment telf ta' investiment f'pajjiżna!

Madam Speaker, jiena nemmen li l-Awtorita' ta' l-Ippjanar hemm bżonnha u naf li l-Gvern Laburista permezz tal-Viċi Prim Ministru qed jagħmel ħiltu kollha biex itejjeb l-operat tagħha.

Ir-riżultati qed jidhru, u min-naħa tiegħi bħala rappreżentant tal-Partit Laburista fuq il-bord ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar se nkompli naħdem u nistinka biex iċ-ċittadini Maltin, huma min huma, jieħdu dak li hu tagħhom bi dritt.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin. il-Kamra hija aġġornata għal għada t-Tlieta, 5 ta' Mejju, 1998 fis-6.00 p.m. kif komunikata mill-Ministru Mizzi.

Fid-9.31 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

LIĠIJIET TA' MALTA - CD

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Peress illi l-Ministru qal pubblikament li se tinħareġ CD bil-liġijiet ta' Malta, jista' l-Ministru jgħid sa meta se jkunu aġġornati l-liġijiet ippubblikati?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll jekk kontemporanjament humiex se jsiru arranġamenti għall-emendar regolari u immedjat ta' l-istess għaliex mingħajr tali arranġament is-CD issir outdated l-għada li tiġi ppubblikata?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll jekk din il-pubblikazzjoni hijiex se tkun pubblikazzjoni uffiċjali in vista tal-possibbilta' ta' manipulazzjoni?

Fl- aħħarnett, jista' l-Ministru jgħid jekk huwiex se jiġi ppubblikat kemm it- test Ingliż kif ukoll dak Malti?

ONOR.

GAVIN GULIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li kif għidt f`diversi stqarrijiet pubbliċi kif ukoll f`risposti għall-mistoqsijiet parlamentari preċedenti, l-edizzjoni f`format CD se tkun aġġornata kemm jista` jkun regolarment, iżda naturalment mhux mill-għada.

Aktar tard beħsiebni nressaq fil-Parlament emenda għal-liġi ta' l-1980 dwar ir-Revisjoni tal-Liġijiet Statutorji ta` Malta biex din tagħti saħħa lill- edizzjoni CD bħala versjoni uffiċjali tal-liġijiet.

Għall-aħħar mistoqsija nerġa` nirrispondi li l-pubblikazzjoni se tikkomprendi sew it-test Malti kemm it-test Ingliż.

ETC - REĠISTRAZZJONI GĦAX-XOGĦOL

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm persuni bdew jirreġistraw għax-xogħol l-ewwel darba fi Frar 1998?

ONOR.

EDWIN GRECH: In-numru ta' persuni li bdew jirreġistraw għax-xogħol l-ewwel darba fi Frar 1998 kien ta' 316.

IMPJIEGI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru talbiet għall-impjieg matul Frar 1998: (a) mis-servizz pubbliku; (b) minn enti statutorji; (ċ) minn enti u kumpanniji li l-Gvern, direttament jew indirettament għandu mill-anqas nofs l-ishma tagħhom; u (d) mis-settur privati u jindika d-dipartimenti, enti jew kumpannija fil-każ ta' (a), (b) u (ċ) kif ukoll ix-xogħol mitlub f'kull każ?

ONOR.

EDWIN GRECH: It-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 12,985 tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

ETC - JOB PLACEMENTS

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru job placements mill-ETC matul Frar 1998, kemm placements kienu mas-settur privat u kemm placements saru mill-Job Centre, minn Ħal Far u minn Għawdex?

ONOR.

EDWIN GRECH: Il-placements li saru matul Frar 1998 huma hekk:

Parastatali 7

Privat Hal Far 69 Job Centre (Malta) 41 Ghawdex 3 Job Centre (Ghawdex) 1

ETC - REĠISTRAZZJONI GĦAX-XOGĦOL

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm persuni bdew jirreġistraw għax-xogħol ma' l- ETC fi Frar 1998?

ONOR.

EDWIN GRECH: In-numru ta' persuni li bdew jirreġistraw għax-xogħol matul ix-xahar ta' Frar 1998 kien ta' 975.

ETC - QTUGĦ MIR-REĠISTRU

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jindika kemm persuni nqatgħu mir-reġistrar għax-xogħol fi Frar, 1998 u jagħti l-informazzjoni skond ir-raġuni li wassal għall-qtugħ tagħhom?

ONOR.

EDWIN GRECH: In-numru ta' persuni li nqatgħu mir-reġistrar għax- xogħol fi Frar 1998 kien ta' 55.

Ir-raġuni li wasslet għall-qtugħ tagħhom hi kif ġej:

M'aċċettawx taħriġ 14 Jirreġistraw u jaħdmu 14 M'aċċetawx xogħol 1 M'attendewx intervisti 26 ------------------------------- Total 55

TWELID - STILL BIRTHS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in- numru ta' still births is-sena l-oħra?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Ninsab informat li fl-1997 ġew irreġistrati 29 tarbija bħala stillbirth.

Minn dawn it-trabi, 14 biss kellhom piż ta' 1,000 gramma jew iżjed (ekwivalenti għal 28 ġimgħa ta' tqala jew iżjed).

Ħamsa mid-29 trabi reġistrati kellhom piż ta' inqas minn 500 gramma: każijiet bħal dawn jistgħu jitqiesu bħala korrimenti.

MALTACOM - IMPJEGATI NISA

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru mingħajr Portafoll fl- Uffiċċju tal-Prim Ministru: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm nisa impjegati mal-Maltacom illum?

X'tip ta' xogħol jagħmlu u kemm hemm nisa f'kull grad?

ONOR.

JOE MIZZI: Jien informat li n-numru ta' nisa mpjegati mal-Maltacom sas-27 ta' Marzu 1998 huwa ta' 201 maqsuma fi gradi kif indikat hawn taħt.

Il-biċċa l-kbira ta' dawn il-ħaddiema nisa jagħmlu xogħol relatat mal- grad tagħhom.

Grad Nru Assistant Principal 10 Clerk 67 Customer Service Assistant 23 Customer Service Officer 5 Executive Officer 38 General Hand 10 Graduate Professional Officer(accounts) 4 Graduate Professional Officer(administration) 6 Graduate Professional Officer(elec. eng.) 4 Head Internal Audit 1 Head +of Stores 1 Messenger 2 Part-Time Clerk 3 Principal Grad.

Prof. Officer (accounts) 1 Principal 16 Senior Executive (on loan) 1 Senior Grad.

Prof. Officer (accounts) 2 Senior Grad.

Prof. Officer (administration) 1 T.A.S. 1 Technician 1 Telephone Operator 4 Total 201

ĦABS ĊIVILI - PRIĠUNIERI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista l-Prim Ministru jgħid kemm hemm persuni taħt it-18-il sena fil-ħabs illum?

Kemm huma nisa u kemm irġiel u ta' xiex weħlu l-ħabs?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li n-numru ta' priġunieri taħt it-18 -il sena fil-Faċilita' Korrettiva ta' Kordin fil-25 ta' Marzu, 1998, kien ta' 6, li minnhom, 5 huma rġiel.

Dawn il-persuni kollha qegħdin jinżammu l-Ħabs taħt arrest preventiv.

PULIZIJA - CHILD ABUSE

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid kemm ittellgħu persuni l-Qorti fuq każi relatati ma' child abuse sena b'sena f'dawn l-aħħar għaxar snin?

X'tip ta' abbuż kien u kemm-il persuna ġiet convicted, x'weħlu f'kull każ?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li l-Pulizija ma żżommx statistika dwar l-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant.

Ninsab informat ukoll li statistika dwar rapporti lill-Pulizija relatati ma' child abuse bdiet tinżamm minn Awissu 1997.

Minn Awissu 1997 sa l- aħħar ta' Marzu 1998, ġew rapportati sitt każijiet ta' vjolenza u 14-il każ ta' abbuż sesswali fuq minorenni, kif ukoll rapport wieħed ta' abbandun ta' tarbija.

PULIZIJA - VJOLENZA DOMESTIKA

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid kemm ittellgħu persuni l-Qorti s-sena l-oħra fuq każi konnessi ma' domestic violence?

Kemm ġew convicted u x'weħlu f'kull każ?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi n-numru ta' persuni li matul l- 1997 tressqu l-Qorti fuq każi konnessi ma' vjolenza domestika kien ta' 244, li minnhom, 51 ġew misjuba ħatja.

Il-pieni mogħtija kienu jvarjaw bejn priġunerija, detenzjoni, ċanfira jew twiddiba, multi u amendi.

Kien hemm ukoll każi fejn l-imputati ġew mogħtija l-artikolu 9 ta' Kap. 152 u artikolu 383 Kap. 9.

SAĦĦA - ASTHMA CLINIC

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm hawn persuni li qegħdin jattendu l-asthma clinic illum?

Kemm kien in-numru ta' persuni ġodda li attendew is-sena l-oħra?

Kemm kien in-numru ta' persuni li daħlu l-isptar is-sena l-oħra minħabba asthma u/jew asthmatic bronchitis?

Jista' l-Ministru jagħti breakdown ta' l-etajiet tagħhom?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: In-numru ta' pazjenti li attendew l-Asthma Clinic bejn l-1 ta' Jannar 1998 u l-31 ta' Marzu 1998 kien 574.

Minn dawn 148 kienu każi ġodda waqt li 426 kienu follow-up.

In-numru ta' pazjenti ġodda li attendew fl-1997 kien ta' 465.

Matul l-1997 ġew ammessi fl-Isptar San Luqa 528 persuna ibatu minn ażma u/jew bronkite asmatika.

L-eta' tal-persuni kienet imqassma hekk:

Eta' Numru

0-9 249 10-19 88 20-29 30 30-39 29 40-49 27 50-59 33 60-69 32 70-79 22 80+ 14 Mhux speċifikat 4

TOTAL 528

BURMARRAD/SAN PAWL TAT-TARĠA - ĦRUĠ TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti ndikazzjoni dwar x'passi qed jittieħdu biex ma jibqax joħroġ drenaġġ fit-triq ta' bejn Burmarrad u San Pawl tat-Tarġa?

Meta hu mistenni jiġi ffinalizzat ix-xogħol neċessarju?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Qegħdin jittieħdu l-passi neċessarji biex il- ħsarat li hemm jiġu solvuti u meta jiġi identifikat il-kuntrattur ix-xogħol ikun jista' jinbeda.

POSTA LTD. - LIKWIDATUR

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jagħti ndikazzjoni dwar fiex wasal ix-xogħol li qed iwettaq il-likwidatur ta' Posta Ltd.?

X'tip ta' ħlas ingħata jew għadu jingħata l-likwidatur għax-xogħol li għamel jew li fadallu jwettaq?

Meta hu mistenni jintemm dan ix-xogħol?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li mhux possibbli f'dan l- istadju tingħata indikazzjoni meta se tintemm il-likwidazzjoni ta' Posta Ltd.

Il-proċess għaddej u s'issa diġa' tħallsu ħafna mill-likwidaturi tal- kumpannija.

Il-ħlas li jingħata l-istralċjarju huwa skond id-dispożizzjoni ta' l-Artiklu 293 ta' l-Att ta' l-1995 dwar il-kumpanniji.

POSTA LTD. - ĦADDIEMA

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar in-numru ta' ħaddiema fis-servizz tal-Posta li ilhom impjegati f'dan is-servizz minn qabel l- 1979?

Kemm hu fil-preżent in-numru ta' ħaddiema full time fil-Posta?

F'liema gradi huma mpjegati dawn il-ħaddiema?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li n-numru ta` ħaddiema mpjegati tal-Gvern qabel il-15 ta` Jannar, 1979, huwa 258.

Jiena nformat ukoll li sat-28 ta` Marzu, 1998, in-numru ta` ħaddiema full time fil-Posta huwa 908 li huma mpjegati f'dawn il-gradi:

1 Human Resources Executive.

1 Design and Philately Executive.

1 P.R. / Marketing Executive.

1 Junior Finance Executive.

6 Secretaries.

3 Senior Managers.

7 Managers.

1 Senior Principal Officer.

11 Principal Officers.

8 Assistant Principal Officers.

28 Executive Officers.

5 Clerks.

1 Graphic Designer.

9 Messengers.

1 Asst Director Mail Operations.

1 Chief Mail Officer.

7 Principal Mail Officers.

7 Senior Mail Officers.

56 Mail Inspectors.

165 Mail Officers.

487 Senior Postpersons / Postpersons.

4 Supervisors ( Postal Auxiliaries).

71 Postal Auxiliaries.

1 Technical Officer.

1 Asst.

Technical Officer.

4 Senior Tradesmen.

4 Tradesmen (Fitter).

8 General Tradesmen.

1 Garage Attendent.

4 Charwomen 3 Watchmen.

POSTA LTD. - ĦADDIEMA

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar meta hu mistenni li jitħallsu l-arretrati dovuti lilhom il-ħaddiema ta' Posta Ltd.?

Kemm hemm persuni ntitolati għal dawn l-arretrati?

Kemm hi mistennija li tkun l- ispiża nvoluta?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li skond ftehim li sar mal-Unions se titħallas somma ta' Lm260 lil kull impjegat li kien fuq il-kotba ta' l- Uffiċċju tal-Postmaster General fil-5 ta' Lulju 1997, bi ħlas finali għal xi ammonti li setgħu kienu dovuti lill-ħaddiema li kienu ma' Posta Limited jew l-istess Uffiċċju tal-Postmaster General li kienu madwar 950.

Is-somma mistennija tqarrab spiża ta' Lm250,000 u l-ammont dovut lil kull ħaddiem se jitħallas kemm jista' jkun malajr wara li tibda topera l-Maltapost p.l.c.

PITKALIJA - MIŻIEN

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar jekk hemmx il-ħsieb li fid-daħla tal- Pitkalija f'Ta' Qali jitwaħħal miżien biex jikkontrolla l-piż tal-prodott li jidħol fil-Pitkalija?

Jekk iva, meta hu mistenni li jsir dan?

Jekk le, x'inhi r-raġuni għal dan?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: M' hemm l-ebda ħsieb u qatt ma' kien hemm xi ħsieb li fil-pitkalija xi darba jitwaħħal miżien biex jikkontrolla l-piż li jidħol fil-pitkalija.

Meta kien hemm miżien għad-dispożizzjoni tal-bidwi jew tax-xerrej, ftit li xejn sar użu minnu.

Jekk ikun hemm xi dubju dwar xi piż, l-uffiċjali tad-Dipartiment lesti jgħinu ħalli tinstab soluzzjoni għas- sodisfazzjon ta' kulħadd.

ĦAL QORMI - FABBRIKA TAL-ĦALIB

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar jekk il-Ministeru tal-Biedja qabilx mal-proposta tal-Planning Authority li l-fabbrika tal-ħalib tinbena fl- inħawi fejn hemm il-Castellana f'Ħal Qormi?

Kemm art hu mistenni li tiġi wżata għal dan ix-xogħol?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Nirriferi lill-Onor.Interpellant għar-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 12767.

DJAR - AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari tiegħi numru W1,423 u ċioe' jista' jgħid fiex wasal il-każ tal-persuna, li isimha diġa' intbagħat separatament, biex tingħata akkomodazzjoni alternattiva?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari numru W1,423.

DJAR - AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari tiegħi numru W1,421 u ċioe' għar-rigward tal-każ tal-persuna mill-Ħamrun, li d-dettalji tagħha diġa' intbagħtu separatament, jista' l-Ministru jgħid u jikkonferma li d-dipartiment irċieva d-dokumenti kollha meħtieġa għall- ipproċessar tal-każ ta' akkomodazzjoni soċjali?

X'qiegħed iżomm milli dan il-każ jiġi ffinalizzat f'dak li hu trattament tiegħu?

Intbagħat inspector?

Jekk fl-affermattiv, meta?

X'ġie konkluż?

Fejn se jwassal il- każ tiegħu?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M' għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W,1421.

DJAR - AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari tiegħi numru W1,420 u ċioe' jista' jara li l-persuna mill-Belt, li d- dettalji tagħha diġa' intbagħtu separatament, tingħata akkomodazzjoni alternattiva?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W1,420.

DJAR - AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari tiegħi numru W1,436 u ċioe' għar-rigward tal-każ tal-persuna, li d-dettalji tagħha diġa' intbagħtu separatament, jista' l-Ministru jgħid u jikkonferma li d-dipartiment irċieva d-dokumenti kollha meħtieġa għall-ipproċessar tal- każ ta' akkomodazzjoni soċjali?

(HO 9222)

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W1,436.

DJAR - AKKOMODAZZJONIJIET ALTERNATTIVI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari tiegħi numru W1,435 u ċioe' jista' jgħid meta se jingħataw post alternattiv ir-residenti ta' 29, Strait Str, Valletta?

Jaf il-Ministru li dan il-post huwa kkundannat u ma jixraqx li joqogħdu fih in-nies?

Kemm aktar se jdumu joqogħdu hemm in-nies ta' l-imsemmi fond?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W1,435.

AWTORITA' TAD-DJAR - PERITI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari tiegħi numru W1,433 u ċioe' jista' jgħid min huma l-periti tal-Housing Authority?

Dawn full time jew part-time?

X'inhi l-funzjoni tagħhom?

Jekk huma full time, x'salarju għandhom?

Jekk part-time x'salarju għandhom?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W1,433.

BORDIJIET - ĦATRIET

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu u s- Self-Employed: Jista' l-Ministru jgħid għar-rigward ta' kull dipartiment, entitajiet u korpi oħra li jaqgħu taħt id-dikasteru tiegħek, ingħataw ħatriet kemm f'bordijiet kif ukoll f'karigi oħra lill-persuni li isimhom qed jintbagħat separatament?

X'remunerazzjoni qed jirċievu f'kull każ?

ONOR.

KARMENU VELLA: Ma ngħataw l-ebda ħatriet lil persuni ndikati.

MIZZI, DOUBLET, SCERRI & CO.

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l-Ministru jgħid, għar-rigward tal-perijodu bejn l-1 ta' Novembru, 1996 u Marzu 1998, għar-rigward ta' kull dipartiment, entita' jew korp li jaqa' taħt id-dikasteru tiegħek: (i) kemm-il rapport sar mid-ditta ta' awdituri Mizzi, Doublet, Scerri & Co.; x'kien is-suġġett ta' kull rapport; xi ħlas sar jew għad irid isir għal kull rapport imsemmi u jekk f'kull każ intalbux kwotazzjonijiet mingħand ditti oħra; u (ii) f'liema minn dawn id- dipartiment, entitajiet jew korpi li jaqgħu taħt id-dikasteru tiegħek, id- ditta Mizzi, Doublet, Scerri & Co. intgħażlet bħala awdituri; jekk l-għażla saritx permezz ta' talba għal kwotazzjonijiet jew sejħa għal offerti; u jekk fl-affermattiv, kemm kien hemm ditti oħra li kkwotaw jew offrew u x'kien l-ammont ta' kull offerta?

ONOR.

GAVIN GULIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li għall-perjodu bejn l-1 ta` Novembru, 1996 u Marzu 1998 ma sar ebda rapport mid-ditta ta` awdituri Mizzi, Doublet, Scerri & Co. Ltd. għall-Ministeru tiegħi u għad- Dipartimenti\Kummissjonijiet li jaqgħu taħtu.

BORDIJIET - ĦATRIET

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l-Ministru jgħid għar-rigward ta' kull dipartiment, entitajiet u korpi oħra li jaqgħu taħt id-dikasteru tiegħu, ingħataw ħatriet kemm f'bordijiet kif ukoll f'karigi oħra lill-persuni li isimhom qed jintbagħat separatament?

ONOR.

GAVIN GULIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li miż-żewġ persuni, li isimhom intbagħat separatament mill-Mistoqsija, wieħed biss ingħata xi ħatra\inkarigu fil-Ministeru tal-Ġustizzja.

Dan l-avukat huwa :-

(1) Kummissarju tal-Ġustizzja (li tagħha jirċievi Lm15 kull seduta) (2) Avukat għall-assistenza legali fuq bażi temporanja għal sena (Lm 210 fis-sena)

(3) jippatroċinja lill-Gvern f`każi quddiem it-Tribunal għall- Investigazzjoni ta` Inġustizzji (Lm 22.50 għal kull każ)

MIZZI, DOUBLET, SCERRI & CO.

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid bejn l-1 ta' Novembru, 1996 u Marzu 1998 għar-rigward ta' kull dipartiment, entita' jew korp li jaqa' taħt id- dikasteru tiegħek: (i) kemm-il rapport sar mid-ditta ta' awdituri Mizzi, Doublet, Scerri & Co.; x'kien is-suġġett ta' kull rapport; xi ħlas sar jew għad irid isir għal kull rapport imsemmi u jekk f'kull każ intalbux kwotazzjonijiet mingħand ditti oħra; u (ii) f'liema minn dawn id- dipartimenti, entitajiet jew korpi li jaqgħu taħt id-dikasteru tiegħek, id- ditta Mizzi, Doublet, Scerri & Co. intgħażlet bħala awdituri; jekk l-għażla saritx permezz ta' talba għal kwotazzjonijiet jew sejħa għal offerti; u jekk fl-affermattiv, kemm kien hemm ditti oħra li kkwotaw jew offrew u x'kien l-ammont ta' kull offerta?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li l-informazzjoni mitluba mill- Onor. Interpellant hija kif ġej:-

Id-ditta Mizzi, Doublet, Scerri & Co, tqabbdet tagħmel dawn ir-rapporti jew tagħti dawn is-servizzi għall-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku:-

Rapport: Hlas

Rapport dwar l-operat tal-karozzi tal-linja Lm1,724 Rapport dwar dhul minn reklamar fuq `bus shelters' Lm1,495 Servizzi dwar SAGE Accounting Lm 96 Servizzi dwar Estimi Finanzjarji Lm1,612 Servizzi dwar Financial Statements Lm 920 Servizzi ta' Awditjar Lm 350 Servizzi dwar Accounting Layout Lm 600 Thejijja ta' tender dwar `bus shelters' Lm 450

Servizzi b'konessjoni mar-reklamar fuq il-karozzi tal-linja u l-ghoti ta' sussidju lis-sidien tal-karozzi tal-linja.

(Dan ix-xoghol ghadu ghaddej).

Għal dawn is-servizzi ma ntalbux kwotazzjonijiet.

F'Gunju ta' l-1997, id-ditta Mizzi, Doublet, Scerri & Co, nħatret mill- istess Awtorita' bħala Awdituri ta' l-Awtorita' wara sejħa għal kwotazzjonijiet.

Kien hemm 12-il ditta ta' Awdituri li għamlu kwotazzjoni.

Id-ditti u l-offerti tagħhom kienu dawn:

Ditta Offerta

Parnell Kerr Forster - Malta Lm 500 (esklużi t-taxxa) Mizzi Scerri Said & Co Lm1,000 (esklużi t-taxxa) Ray Vella Lm 850 (eskluzi t-taxxi) Joseph Tabone & Co Lm 350 (eskluża l-VAT u spejjeż oħra) Anthony J.Cassar Lm2,500 Mizzi Doublet Scerri & Co Lm 350 Falzon & Falzon Lm3,000 Horwarth (Malta) Lm 250 Vincent Curmi Lm 425 (eskluzi t-taxxi) Renald Micallef Lm 750 Grant Thorten (Malta) Lm 250 (esklużi t-taxxi) Farrugia, Farrugia & Co Lm 550

BORDIJIET - ĦATRIET

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid, għar-rigward ta' kull dipartiment, entitajiet u korpi oħra li jaqgħu taħt id-dikasteru tiegħu, ingħataw ħatriet kemm f'bordijiet kif ukoll f'kariġi oħra lill-persuni li isimhom qed jintbagħat under separate cover?

X'remunerazzjoni qed jirċievu f'kull każ?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat illi l-persuni msemmija mill- Onor. Interpellant u li isimhom ntbaghat taħt separate cover għandhom ħatriet biss fl-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku u huma mħallsa kif gej:-

L-ewwel persuna hija l-konsulent legali ta' l-Awtorita' u hija mħallsa Lm2,746 fis-sena, filwaqt illi t-tieni persuna hija d-Deputat Chairman ta' l-Awtorita' u b'remunerazzjoni ta' Lm1,200 fis-sena u fuel allowance ta' Lm10 fix-xahar.

MIZZI, DOUBLET, SCERRI & CO.

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid bejn l-1 ta' Novembru, 1996 u Marzu 1998 għar-rigward ta' kull dipartiment, entita' jew korp li jaqa' taħt id-dikasteru tiegħu: (i) kemm-il rapport sar mid-ditta ta' awdituri Mizzi, Doublet, Scerri & Co.; x'kien is-suġġett ta' kull rapport; xi ħlas sar jew għad irid isir għal kull rapport imsemmi u jekk f'kull każ intalbux kwotazzjonijiet mingħand ditti oħra; u (ii) f'liema minn dawn id- dipartimenti, entitajiet jew korpi li jaqgħu taħt id-dikasteru tiegħek, id- ditta Mizzi, Doublet, Scerri & Co. intgħażlet bħala awdituri; jekk l-għażla saritx permezz ta' talba għal kwotazzjonijiet jew sejħa għal offerti; u jekk fl-affermattiv, kemm kien hemm ditti oħra li kkwotaw jew offrew u x'kien l-ammont ta' kull offerta?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: F'dan il-perijodu din id-ditta ma ġiet ikkummissjonata biex tagħmel ebda rapport.

Rigward it-tieni parti tad-domanda, nirriferi lill-Onor.

Interpellant għar- risposta mogħtija f'mistoqsija parlamentari numru 13285.

PULIZIJA - BANDA TAL-PULIZIJA

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għall- mistoqsija parlamentari numru 12942, jista' l-Prim Ministru jgħid taħt liema waħda mit-tliet kategoriji kien jaqa' il-kunċert li l-Banda tal- Pulizija tat fuq Super 1 TV, fil-25.1.98?

Is-servizz ingħata b'xejn?

ONOR.

ALFRED SANT: Kif jien informat, il-programm imxandar fid-data msemmija mill-Onor.

Interpellant kien jikkonċerna lill-Korp tal-Pulizija in ġenerali, u minbarra l-banda kien hemm diversi taqsimiet oħra tal-Korp li ħadu sehem.

L-Onor.

Interpellant japprezza li dawn l-attivitajiet u programmi fuq mezzi tax-xandir, barra li jedukaw lill-pubbliku, iservu wkoll bħala public relations għall-Korp.

Bħalma jsir f'kull programm fejn membri tal-Korp tal-Pulizija jieħdu sehem, ma kienx hemm ħlas għas-sehem li ta l-Korp tal-Pulizija f'dan il-programm.

VERDALA - GOLF COURSE

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid x'kien ir-riżultat tal-laqgħa li saret bejn il- bdiewa milqutin mill-proġett tal-Golf Course fil-Verdala, u l-Ministeru?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Kull meta l-bdiewa konċernati talbu li jiltaqgħu miegħi u ma' l-uffiċjal tad-dipartiment, it-talbiet tagħhom dejjem ġew milqugħa u ttieħdet nota ta' l-ilmenti mressqa.

KUNSILLI LOKALI

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Ladarba nbidlu l-konfini tal-kunsilli lokali b'effett mill-1 ta' April 1998 u l-kunsilli lokali sal-lum għadhom ma rċevew l-ebda avviż dwar l-allokazzjonijiet tagħhom li jirrispetta l-bdil tal-konfini tagħhom, jista' l-Ministru jgħid meta l-kunsilli lokali se jiġu mgħarfa bit-tibdil fl-allokazzjonijiet tagħhom?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li ngħatat għall-mistoqsija parlamentari numru 13720.

KUNSILLI LOKALI - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid liema huma l-kunsilli lokali li għandhom iħallsu lid-Dipartiment tax-Xogħlijiet iżjed minn Lm30,000 għal xogħlijiet ordnati u maħduma lill-istess kunsilli lokali?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-kunsilli lokali li għandhom iħallsu lill- Gvern Ċentrali aktar minn Lm30,000 huma dawn li ġejjin:

Bormla 2.

Żabbar 3.

Żejtun 4.

B'Buġia 5.

Mosta 6.

Naxxar 7.

Paola 8.

Qrendi 9.

Rabat 10.

Sliema 11.

Żurrieq

NAXXAR - TRIQ G.B. MORTON

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid għaliex it-Triq G.B. Morton, fin-Naxxar tidjieq tant li bilkemm baqa' passaġġ minn fejn wieħed jista' jgħaddi?

Kopja tal-pjanta li turi din it-triq qed tintbagħat separatament.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-konfigurazzjoni tat-Triq G B Morton fin- Naxxar hija regolarizzata mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar u għalhekk l-Onor.

Interpellant hu mitlub jirriferi l-mistoqsija parlamentari lill-Ministru kkonċernat.

CET

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid jekk dwar id-deċiżjoni li għall-fini tal-liġi tas- CET 300 negozju jintagħżel b'lotterija ġietx konsultata l-Kummissjoni Favur il-Moralita' Fiskali biex il-Ministru jkun jista' jiggarantixxi li din id- deċiżjoni m'hijiex immorali?

Jista' l-Ministru jgħid jekk jikkonsidrax din il-lotterija ġusta ladarba biex tkun rispettata l-liġi tas-CET l-investigazzjonijiet minflok li qed isiru fuq minn kemm suspetti, qed isiru fuq kulħadd u b'hekk kulħadd huwa suspettat li qed jonqos mil-liġi tas-CET?

ONOR.

LEO BRINCAT: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li l-mod kif jintgħażlu l-persuni rreġistrati għal skop ta' awditjar hu skond kif mitlub minn Sezzjoni 6 (1) ta' l-Att Numru XII ta' l-1997 dwar it-Taxxa tad-Dwana u tas-Sisa.

Dan il-mod huwa wieħed oġġettiv li japplika l-istess għall- persuni kollha rreġistrati u ma jiddependix fuq l-ebda interferenza jew opinjoni suġġettiva tad-Dipartiment.

KUNSILLI LOKALI - KUNSILLIERA

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid x'jista' jagħmel id-Dipartiment tal- Kunsilli Lokali f'każ li imgħallem ta' kunsillier ma jippermettilux jitlaq minn fuq ix-xogħol kemm-il darba dan ma jieħux vacation leave biex jattendi għal-laqgħat tal-kunsilli lokali?

Jista' l-Ministru jgħid x'policy għandu rigward l-interpretazzjoni tal- liġi tal-kunsilli lokali li titlob minn kull employer li ma jimpedix lill- ħaddiem elett kunsillier jattendi għal-laqgħat tal-kunsilli lokali tiegħu?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-faċlitajiet li jingħataw lill-Kunsilliera li huma mpjegati u ma' korpi parastatali biex iwettqu d-dmirijiet tagħhom bħala Kunsilliera huma regolati mill-Istqarrija għall-Istampa maħruġa mid-Dipartiment ta' l-Informazzjoni (Nru. 290) fl-10 ta' Marzu 1994, miċ-Ċirkolari "OPM Circular No. 17/1996" tas-27 ta' Ġunju 1996 u miċ-Ċirkolari maħruġa mid-Dipartiment tal-Kunsilli Lokali "Memo 59/1996" tal-25 ta' Ġunju 1996, kif ukoll mis-subartiklu (2) ta' l-Artikolu 32 ta' l-Att ta' l-1993 dwar Kunsilli Lokali (Att Nru. XV ta' l-1993) fejn hu stipulat li:-

"...... l-kunsillieri kollha jservu fuq bażi onorarja iżda jingħataw dik l- għajnuna kollha mill-prinċipali tagħhom li tkun xierqa biex ikunu jistgħu jaqdu l-funzjonijiet tagħhom".

Kopji ta' dawn it-tlett ċirkolarijiet tpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta għall-attenzjoni ta' l-Onor.

Membru.

Fejn jirrigwarda l-impjieg mal-privat hija wkoll fid-diskrezzjoni ta' min jimpjega jekk l-applikant jingħatax ħin adegwat meta l-impenji tal-Kunsill jkunu meħtieġa waqt il-ħin tax-xogħol.

VALLETTA - ATTIVITAJIET KULTURALI

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu u s-Self- Employed: Issa li ġie mħabbar u ppubblikat il-programm ta' l-attivitajiet kulturali li se jittellgħu in konnessjoni ma' l-għażla tal-Belt Valletta bħala belt kulturali għax-xahar ta' Ġunju, jista' l-Ministru jgħid x'pubbliċita' saret barra minn Malta fix-xahar ta' April, 1998?

ONOR.

KARMENU VELLA: Nitlob lill-Onor Interpellant jirriferi l- mistoqsija tiegħu lill-Ministeru konċernat.

WIED IL-GĦAJN/MARSAXLOKK/ BIRŻEBBUGIA - PROĠETT

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Peress li l-Ministru semma li fil-proġett ta' Wied il- Għajn, Marsaxlokk u Birżebbuġia hemm xogħlijiet li m'għandhomx bżonn permessi mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar, jista' l-Ministru jelenkahom u jgħid liema minnhom bdew diġa' u liema se jibdew?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Xogħlijiet li m'għandhomx bżonn permess li bdew isiru jew se jinbdew huma dawn:

i) Xogħol ta' embellishment ta' bankini fuq in-naħa tal-Bini - Xatt is- Sajjieda - Marsaxlokk.

ii) Xogħol ta' embellishment ta' l-art ta' Ġnien San Ġorġ - Birżebbugia.

ENEMALTA - PROĠETT

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-Korporazzjoni Enemalta hijiex se tkun involuta fil-proġett tas-"South" u jekk iva, f'liema aspetti, peress li fadal ħafna toroq bla dawl f'dawn l-inħawi?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Fejn ikun meħtieġ il-Korporazzjoni Enemalta tkun imsejħa biex tagħti l-kontribut tagħha fil-proġett tas-South.

P.A. - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Fix-xogħol li qiegħed isir f'Wied il-Għajn, Birżebbugia u Marsaxlokk, jista' l-Ministru jgħid liema partijiet tal-proġett qegħdin jew iridu jistennew il-permessi mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Ix-xogħlijiet li qegħdin jistennew il-permessi mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar huma dawn:

* Playing field u toilet ġodda fi Ġnien San Ġorġ - Birżebbugia.

* Twessigħ ta' Triq San Ġorġ - Birżebbugia.

* Żvilupp tal-Promenade, bini ta' toilets u tibdil fit-triq lejn il- Kavallerezza - Marsaxlokk.

Għal dawn ix-xogħlijiet l-applikazzjoniet ġew ikkonsidrati b'mod favorevoli u għaddew mill-bord tad-DCC:

* Żvilupp tal-Bajja is-Sabiħa u twessigħ tat-Triq (Pretty Bay) - Birżebbuġa.

* Żvilupp ta' Triq San Ġorġ lejn iż-zona tal-Qajjenza - Birżebbugia.

* Triq is-Salini - Marsascala.

* Triq il-Wilġa - Marsaxlokk.

* Junction fi Triq iż-Żejtun - dħul għal Marsaxlokk.

* Pjazza ta' quddiem il-knisja - Marsaxlokk.

WIED IL-GĦAJN/MARSAXLOKK/BIRŻEBBUGIA - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Fix-xogħol li qiegħed isir f'Wied il-Għajn, Marsaxlokk u Birżebbugia, jista' l-Ministru jagħti l-iskeda taż-żmien li hu ppjanat li jsir ix-xogħol, u jekk dan huwiex miexi skond kif ippjanat?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Ix-xogħol prinċipali li qed isir bħalissa f'dawn l-inħawi mistenni li jitlesta sa l-aħħar ta' Ġunju.

L-asfaltar tat-toroq mistenni li jitkompla anke fix-xhur tas-sajf.

NATIONAL CRIME VICTIM SURVEY

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid x'sar min-National Crime Victim Survey li kien ġie kkumissjonat f'Jannar 1997 bl-għajnuna tal-UNICRI?

Ir-rapport hu lest?

Jekk le, għaliex?

Jekk iva, jista' jitqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li r-rapport dwar in-National Crime Victim Survey għadu qed jiġi kompilat.

SKEJJEL - TAL-KNISJA

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid, sena b'sena bejn l-1987 sa l- 1997, kemm ingħatat għajnuna mill-gvern lill-iskejjel tal-Knisja?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jiena nformat li l-għajnuna li ngħatat mill-Gvern lill-iskejjel tal-Knisja bejn l-1987 u l-1997 hija kif se nsemmi:

1987 Lm 301,667.00 1988 Lm 600,000.00 1989 Lm 75,961.00 1990 Lm1,704,667.00 1991 Lm1,719,000.00 1992 Lm3,273,961.00 1993 Lm4,604,000.00 1994 Lm4,702,000.00 1995 Lm 97,000.00 1996 Lm4,293,595.00 1997 Lm5,521,797.00

SOĊJETA' TA' L-ARTI, MANIFATTURA U KUMMERĊ

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 12943 u ċioe' jista' jgħid fiex tikkonsisti l-għajnuna li l-gvern jagħti lis-Soċjeta' ta' l-Arti, Manifattura u Kummerċ?

X'għajnuna ngħatat matul l- 1997?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Il-Ministeru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali jgħin lis-Soċjeta' ta' l-Arti, Manifattura u Kummerċ permezz ta' sussidju.

Fl-1997 tħallsu Lm22,000 li kienu vvotati bħala sussidju.

Tħallsu wkoll żewġ pagamenti oħra ta' Lm3,415 u Lm5,202.16 biex ikopru spejjeż oħra.

Is-Soċjeta' ta' l-Arti, Manifattura u Kummerċ diġa' ġiet informata li għal din is-sena m'huwiex previst ħlas addizzjonali 'l fuq mit-Lm23,000 allokati bħala sussidju.

Mas-Soċjeta' ta' l-Arti, Manifattura u Kummerċ hemm tlett persuni li huma on secondment.

Fl-1997 id-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni ħallset is-somma ta' Lm15,065.37 f'salarji u bħala kontribuzzjoni ta' Sigurta' Soċjali.

Id-Dipartiment tal-Kultura fi ħdan is-Segretarjat Parlamentari għaż- Żgħażagħ, Sport, Kultura w Arti wkoll jassisti lis-Soċjeta' fil-premjijiet tal-kompetizzjoni għall-Mużiċisti żgħażagħ b'għotja ta' Lm500 fis-sena.

AIRPORT SECURITY COMMITTEE

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il darba u meta ltaqa' l-Airport Security Committee mill-1.1.97 sal-lum?

ONOR.

ALFRED SANT: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li jien tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 14030.

ŻURRIEQ - TRIQ ĦAL MILLIERI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Billi d-djar kollha fi Triq Ħal Millieri, Żurrieq jegħrqu ma' l-iċken bexxa xita, jista' l-Ministru jgħid x'inhuma d-diffikultajiet li qed jinqalgħu biex il-culvert li kien inbeda, jkun jista' jitkompla?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Dan ix-xogħol ikun jista' jsir wara li l- Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma tlesti l-istudju li qed tagħmel dwar l-effett li jista' jkollu l-ilma tat-toroq li se jiġi mitfuħ ġo barriera li tinsab qrib borehole.

ŻURRIEQ - ĊENTRU TA' RIKREAZZJONI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li jinfetaħ ċentru ta' rikreazzjoni f'Bubaqra, Żurrieq?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: M'hemm l-ebda pjanijiet biex jinfetaħ ċentru ta' rikreazzjoni f'Bubaqra, Żurrieq.

SANTA VENERA - TRIQ IL-QAWSALLA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid mingħand min hu mikri l-container mikri mid-Dipartiment tat-Toroq u li qiegħed fi Triq il-Qawsalla, Santa Venera?

Jista' jgħid minn meta beda jinkera u r-rata li qed titħallas għalih kuljum?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

SIGURTA' SOĊJALI - GĦAJNUNA SOĊJALI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm persuni li jgħixu waħedhom u jieħdu r- relief?

Jista' l-Ministru jagħti figuri ta' l-etajiet tagħhom?

ONOR.

EDWIN GRECH: Ninforma lill-Onor Interpellant li ma tinħassx il- ħtieġa li tinżamm statistika separata li turi jekk dawk li japplikaw għall- Għajnuna Soċjali humiex koppji jew persuni li jgħixu waħedhom, dan għaliex il-kriterju għad-dritt tal-għajnuna hu marbut mal-mezzi finanzjarji.

In- numru ta' persuni fil-familja meta d-dritt jiġi stabbilit, jiġi rifless fir- rata applikabbli skond kif tidher f'Taqsima I tas-VI Skeda ta' l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali.

KALKARA - WIED GĦAMMIEQ

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Peress li fl-area magħrufa bħala Wied Għammieq, Kalkara qed ikun hemm żbroff ta' drenaġġ fil-baħar viċin l-art, u peress li fl-istess area hemm kemm kumpless ġdid ta' divertiment kif ukoll il-Film Facilities, jista' l-Ministru jara li din is-sitwazzjoni tiġi rranġata?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Fl-inħawi magħrufa bħala Wied Għammieq bħalissa qed isir xogħol estensiv biex jitkabbar l-impjant li jippompja d-drenaġġ 'il barra mill-kosta.

Għaldaqstant sakemm dan ix-xogħol jitlesta, id- drenaġġ li jasal fis-sit ta' l-impjant ma jistax jiġi ppumpjat kif kien isir qabel.

SERVIZZ ĊIVILI - PARENTAL LEAVE

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kienu dawk il-ġenituri li applikaw u ngħataw il- parental leave minn mindu daħlet fis-seħħ f'April, 1996?

Kemm minnhom kienu nisa u kemm irġiel u minn liema dipartimenti jew ministeri kienu ġejjin?

ONOR.

ALFRED SANT: It-tagħrif mitlub qiegħed jinġabar u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

KALKARA - ĊENTRU TA' ĦARSIEN IT-TFAL

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid kif se jkun imqassam is-sussidju għal dawk il-ġenituri li japplikaw biex jagħmlu użu miċ-Ċentru ta' Ħarsien it-Tfal, Kalkara u li d-dħul totali tagħhom ma jaqbiżx il-Lm5,000?

ONOR.

ALFRED SANT: Proġett Pilota Ċentru għall-Ħarsien it-Tfal

Id-Dawradurella ċentru pilota ta' Ħarsien it-Tfal ġie mwaqqaf biex jgħin lil dawk il-familji fejn iż-żewġ ġenituri jaħdmu bi qligħ u għandhom tfal ta' bejn sena u tlett snin, ħalli jsibu bilanċ bejn ir-responsabbiltajiet tal-familja u tax-xogħol.

Huwa maħsub li ċ-ċentru jkun miftuħ bejn is-7.00 a.m. u s-6.00 p.m. kuljum bejn it-Tnejn u l-Ġimgħa u se jilqa' fih 25 tfal.

Se jkun hemm carer għal kull ħamest itfal u għalhekk qed jiġi assigurat li tingħata kura ndividwali f'ambjent mill-aktar kreattiv u familjari.

Tfal b'ġenitur waħda/wieħed li taħdem/jaħdem u dawk li ġejjin minn familji fejn iż-żewġ ġenituri jaħdmu se jkollhom l-opportunita` li jagħmlu użu minn dan iċ-ċentru fuq bażi ta' first come first served, iżda se jkun assigurat li mill-anqas 20% tal-postijiet jintużaw minn familji ta' ġenitur waħda/wieħed.

Is-sussidji għal dawk il-ġenituri li japplikaw biex jagħmlu użu mis-servizz se jkunu bbażati fuq l-istess Test tal-Mezzi li jintuża għall-allowance tat- tfal, liema test kien ġie ntrodott f'Lulju 1996.

L-ogħla rata ta' sussidju se tkun ta' Lm8.00c fil-ġimgħa meta s-servizz jintuża minn wild waħda/wieħed u ta' Lm19.53c meta jintuża minn żewġ ulied.

L-inqas rata ta' sussidju se tkun ta' Lm1.50c u Lm3.64 kull ġimgħa rispettivament.

KALKARA - ĊENTRU TA' ĦARSIEN IT-TFAL

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid fid-dettall fiex intnefqu it-Lm32,000 li ntqal li ntnefqu biex jiġi mwaqqaf iċ-Ċentru ta' Ħarsien it-Tfal fil-Kalkara?

X'tagħmir ingħata mill-Ambaxxata Ingliża, xi ambaxxata oħra jew sorsi oħra?

ONOR.

ALFRED SANT: It-tagħrif mitlub tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta .

ŻURRIEQ - BOZZA

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni għaliex bozza li ilha maqtugħa x-xhur (u rrapportata kemm-il darba mill-Kunsill Lokali, Żurrieq) li tinsab f'Curved Alley f'Main Street, Żurrieq għadha ma ġietx irranġata?

ONOR.

LEO BRINCAT: Il-bozza msemmija saritilha l-manutenzjoni neċessarja.

ZURRIEQ - BEBBUX I - CULVERT

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se jitkompla l- proġett ta' culvert li kien qed isir minħabba għargħar ta' ilma li jsofru residenti fiż-zona magħrufa Tal-Bebbux I, fiż-Żurrieq, speċjalment dawk ta' Triq Ħal Millieri?

X'inhi r-raġuni li x-xogħol ma tkomplix meta suppost reġgħu nħarġu t-tenders fis-Sajf ta' l-1997 u kellu jitkompla x-xogħol f'dak iż-żmien?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta mogħtija f'mistoqsija parlamentari numru 14205.

ŻURRIEQ - TRIQ SAN PAWL

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għall-mistoqsijiet parlamentari oħra li saru matul l-1997 b'numri 4794, 5428, 5579 u 6831, jista' l-Ministru jgħid meta se jinbeda l-proġett li tiegħu kienu diġa' saru l-pjanti, fi Triq San Pawl iż-Żurrieq?

Jidhirlu l-Ministru li issa għadda biżżejjed żmien li dan il-proġett jiġi kkonsidrat bħala prijorita' għall-gvern b'mod speċjali minħabba li dan il-proġett ta' public open space qiegħed fil-qalba ta' zona residenzjali u qed jinħoloq inkonvenjent kbir għar-residenti?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Ma għandi xejn x'inżid mar-risposta mogħtija f'mistoqsija parlamentari numru 6831.

PA - PERMESSI GĦAL ŻVILUPP

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Wara li dan l-aħħar ingħataw permessi għal żvilupp barra mill-iskemi tal-bini, jiġifieri il- permess għat-training centre f'Tas-Swatar, Ħad-Dingli u l-bini ta' garaxxijiet f'Ħal Għaxaq, jista' l-Ministru jgħid jekk għandux xi ħsieb li jagħti xi direttiva lill-bord ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar dwar kif għandha taġixxi fil-każ ta' applikazzjonijiet simili?

ONOR.

GEORGE VELLA: Jinħtieġ aktar żmien sabiex tingħata risposta.

FORZI ARMATI - MEMBRI

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid kemm hemm membri tal-Forzi Armati li kienu mdaħħla f'każi ta' permess jew/u traffikar tad-droga?

ONOR.

ALFRED SANT: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jispeċifika għal liema żmien qed jirriferi u jgħid x'qed jifhem eżatt bil-kliem każi ta' permess.

SPTAR TAL-QROQQ - MEDICAL PLANNERS

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 13847, jista' l-Ministru jgħid għalfejn it-tender tal-medical planners ma kenitx awarded?

Jista' l-Ministru jirrispondi għal parti tal- mistoqsija fejn tistaqsi kif se jsir ix-xogħol ta' ippjanar u auditing li kellhom jagħmlu dawn il-health planners?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Nirriferi l-Onor.

Interpellant għal stqarrija lill-istampa f'dan ir-rigward.

Din l-istqarrija tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

EDUKAZZJONI - PROGRAMM KONTRA L-ILLITERIŻMU

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 13841, jista' l-Ministru jikkonferma li m'hu qed isir l-ebda tagħlim dirett lil nies ikkonsidrati illiterati?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nikkonferma li qiegħed isir kemm tagħlim dirett u kif ukoll indirett lil dawk li għandhom bżonn itejbu l-livelli ta' litteriżmu tagħhom.

Madankollu dan qiegħed isir b'mod li hu allaċjat ma' l- aħħar żviluppi fl-oqsma ta' l-edukazzjoni u l-psikolingwistika u li jirrispetta d-dinjita' ta' l-individwu.

Mhux se jsiru programmi bħalma kien hemm qabel fejn adulti ġew mgħallma fuq il-kotba tat-tfal iż-żgħar (id- Denfil u l-Ladybird) u ħassewhom umiljati.

Strateġija li tmur kontra l- prinċipji ta' l-edukazzjoni ta' l-adulti.

L-istrateġija hija waħda bbażata fuq l-aħħar żviluppi f'dan il-qasam u fuq bażi xjentifika.

L-Universita' u d-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni ħolqu strumenti djagnostiċi u ta' riċerka għall-kompetenza bikrija fil-Malti u l-Ingliż (Literacy Baseline Assessment).

It-taqsimiet ta' l-assessment huma bbażati fuq dawn l-areas:

1) Phonological awareness (initial sounds) 2) Phonological awareness (rhyme) 3) Literacy Concepts 4) Letters: names 5) Letters: sounds 6) Reading: picture to word 7) Reading: word to picture 8) Reading: sentence to picture 9) Spelling

L-iskejjel u l-għalliema Maltin se jkollhom f'idejhom strumenti xjentifiċi sabiex ikejlu l-livelli ta' litteriżmu fil-Malti u fl-Ingliż.

Dan se jġib miegħu taħriġ u tiġdid professjonali ta' l-għalliema f'dan il-qasam.

Se jwassal ukoll sabiex il-programmi rimedjali u ta' intervention ikunu msejsa fuq bażi xjentifika u b'hekk ikunu jistgħu jiġu evalwati b'mod xjentifiku.

Dan se jwassal biex fis-snin li ġejjin inkunu nistgħu nidentifikaw b'mod xjentifiku 'standardised scores' biex inkunu nistgħu nqabblu l- 'performance' ma' dak li għandu jkun u kif ukoll mal-livelli ta' pajjiżi oħra.

Qegħda ssir ħidma wkoll fil-qasam tal-Family Literacy u qegħdin jitfasslu programmi u materjal sabiex jgħin il-familji u dawk li jixtiequ jgħinuhom jgħollu l-livelli ta' litteriżmu tagħhom b'mod integrat.

WIN CARGO LTD

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija: Jista' l-Ministru jgħid jekk saritx valutazzjoni professjonali ta' l-assi tal-Win Cargo Ltd u x'kienu l- konklużjonijiet ta' din il-valutazzjoni (dejjem jekk saret)?

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Valutazzjoni professjonali ta' l-assi tal-Win Cargo Ltd għadha ma saritx peress illi din il-kumpannija se tgħaddi mill- proċess tal-likwidazzjoni u għaldaqstant il-valutazzjoni tista' ssir f'dak l-istadju.

TORRI TAL-MILLENJU

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk mill-consortia li esprimew interess fil-bini tat-Torri tal-Millenju fis-siti tal-Maltacom, hemmx xi uħud li jew biddlu l-interess, jiġifieri ma baqgħux interessanti, ma kellhomx il-backing finanzjarju meħtieġa jew ma sabux il-backing finanzjarju meħtieġ?

ONOR.

ALFRED SANT: Il-kumpannija Maltacom hi sodisfatta li l-proġett tagħha f'Paceville attira interess minn konsorzja li fosthom hemm ismijiet ta' fama mondjali fl-oqsma ta' l-arkitettura, kostruzzjoni, marketing u finanzjament ta' proġetti ta' dan it-tip.

Dan jawgura tajjeb għal proġett u anke jixhed is-serjeta' tal-pjanijiet li tfasslu.

Wara l-fażi ta' reġistrazzjoni ta' interess saru sensiela ta' laqgħat mal-konsorzja sabiex ikun assigurat li dawn fehmu l-konċett ippreżentat mill-Maltacom u għandhom il-kapaċita' li jwettqu l-proġett.

Fil-preżent l-erba' konsorzja ġew mitluba jippreparaw proposti li jinkludu disinji u marketing, financing u business plans.

Id-data ta' l- għeluq tas-sottomissjonijiet hi l-aħħar ta' Ġunju 1998.

S'issa ma jirriżultax li kien hemm xi nuqqas ta' nteress jew żviluppi negattivi oħra u għaldaqstant ir-risposta għall-mistoqsija ta' l-Onor.

Interpellant hi fin-negattiv.

ĦAL FAR - CONTAINER DEPOT

L-ONOR.

GEORGE HYZLER staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid bis-saħħa ta' liema regolament huma obbligati l-burdnara jaħżnu containers fil-Container Depot ta' Ħal Far u b'liema regolamenti kienu obbligati qabel dawn jaħżnuhom f'Belt il-Ħażna?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Nitlob l-Onor.

Interpellant jirriferi din id- domanda lill-Ministeru kkonċernat.

MALTACOM - ĦATRA TA' NIES

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Ministru mingħajr Portafoll fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru: Jista' l-Ministru jikkonferma li dan l-aħħar inħatru xi individwi fi grad għoli ġdid fil-Maltacom?

Min huma?

Kemm fosthom kienu diġa' jaħdmu mal-Maltacom?

X'inhuma l- kondizzjonijiet tax-xogħol tagħhom?

ONOR.

JOE MIZZI: Jien informat li riċentement ġew appuntati dawn il- persuni fi gradi għolja ġodda :-

Is-Sur Edgar Borġ ġie appuntat bħala Finance Director b'responsabbiltajiet għall-accounting, management and statutory reporting u l-finanzi fil-Maltacom.

Is-Sur Borg se jgħin lill- Management f'dak li għandhom x'jaqsmu finanzi u żviluppi kummerċjali u strateġiċi.

Is-Sur Alex Grech ġie appuntat bħala Business Strategy and Development Director.

Dan se jkun responsabbli fl-identifikar ta' opportunitajiet ġodda ta' kummerċ, re-engineering u core business processes.

Dan se jkun responsabbli wkoll mill-attivitajiet internazzjonali kummerċjali u l-imaniġjar tax-shareholdings.

Dr. Ing. Saviour Zammit ġie maħtur bħala Technical Director b'responsabbilta' għan-Networking u għad-Dipartiment tal-Information Systems u tat-Teknoloġija.

Dan se jkollu r-responsabbilta għall- amministrazzjoni u l-organizzazzjoni ta' l-impjegati ta' dawn id- Dipartimenti li jinkludi dawk li qegħdin b'performance contacts fuq proġetti tekniċi.

Dawn l-Executive Directors se jkollhom direttament f'idejhom kull materja amministrattiva tad-Dipartimenti li jaqgħu taħthom.

TA' QALI - KORSA GĦAT-TIĠRIJA TAŻ-ŻWIEMEL

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jikkonferma li ngħatat art f'Ta' Qali biex tinbena korsa għat-tiġrijiet taż-żwiemel?

Ingħatat xi għajnuna finanzjarja lill-għaqda kkonċernata?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nissuġġerixxi lill-Onor.

Interpellant jagħmel din il-mistoqsija lill-Ministru kkonċernat.

SECOND ANNUAL HEALTCARE CONFERENCE

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jidhirlu l-Ministru li Malta għandha tkun rappreżentata fis-Second Annual Healthcare Conference li se ssir f'Londra bejn it-30 ta' Ġunju u l-1 ta' Lulju, 1998?

Jikkonsidra l-Ministru li din il-konferenza tista' tkun ta' l-akbar esperjenza fil-kontest ta' Health & Safety fuq il-postijiet tax-xogħol?

ONOR.

EDWIN GRECH: Dwar is-suġġeriment li qed jaħmel l-Onor.

Membru f'din il-mistoqsija, ikkonsultajt ma' l-organizzazzjoni konċernata jiġifieri l-Occupational Health and Safety Unit tad-Dipartiment tax-Xogħol, u għalhekk nagħti tweġiba f'xi Seduta oħra.

WIDIEN - WIED QIRDA

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għall-mistoqisja parlamentari numru 13107 imwieġba fis-Seduta Nru. 205 tal-25/3/98, kif jista' l-Ministru jgħid li d-Dipartiment tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni ma jaf xejn dwar ix-xogħol meta għall-istess mistoqsija lill-Viċi Prim Ministru (PQ 13109 imwieġba fis-Seduta Nru. 208 tas-7.4.98) jingħad b'mod ekwivoku li dan l-istess xogħol sar mill-ħaddiema tad-Dipartiment tax-Xogħlijiet Pubbliċi?

Jaf il-Ministru li x-xogħol li sar huwa każ ieħor ta' leġislazzjoni għal enforcement order maħruġa mill-Planning Authority għal xogħol li sar fuq wara ta' horse riding school?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Ninsab informat li x-xogħol li sar mid- Dipartiment tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni kien jikkonsisti biss f'bini ta' ħajt li twaqqa kawża ta' l-ilmijiet tax-xita.

Ma sar l-ebda xogħol ta' landscaping kif imsemmi fil-mistoqsija.

M'hemm bżonn ta' l-ebda permess mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar għax-xogħol li sar s'issa.

KAMPANJA - PASSAĠĠI PUBBLIĊI

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 13851, jista' l-Ministru jagħti ordni sabiex kull kirja fl-inħawi msemmija fil-mistoqsija jkollha nota li din hija awtorizzata li tkun RTO u li din in- nota tkun imwaħħla fid-daħla ta' l-istess kirja?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

ABELA DR GEORGE - RIŻENJA

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk hu rċeviex ittra ta' riżenja mingħand Dr George Abela minn konsulent tiegħu?

Jekk fl-affermattiv, jista' l-Prim Ministru jgħid meta rċieva din l-ittra?

Jista' f'dan il-każ ipoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja ta' din l-ittra?

Jista' jekk it-tweġiba hija fin-negattiv jgħid meta ġie ngħarraf verbalment b'din id-deċiżjoni minn Dr George Abela jew xi persuna/i oħra?

ONOR.

ALFRED SANT: Kopja ta' ittra ta' Dr G Abela, mibgħuta lili fil-15 ta' April 1998 u r-risposta tiegħi tad-29 ta' April 1998, li t-tnejn diġa' ġew ippubblikati tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

TRIBUNAL GĦALL-INVESTIGAZZJONI TA' L-INĠUSTIZZJI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid kemm persuni sal-lum għamlu talba quddiem it-Tribunal għall-Investigazzjoni ta' l-Inġustizzji?

Kemm minn dawn it-talbiet bdew jiġu analizzati u mismugħa l-partijiet konċernati?

Kemm persuni ngħataw kumpens?

U kemm il-każ ġie deċiż sal-lum?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li 1,337 persuna għamlu talba quddiem it-Tribunal għall-Investigazzjoni ta' l-Inġustizzja.

200 bdew jiġu analizzati waqt li bħalissa hemm 164 rikors li qegħdin fuq il-lista u qegħdin jinstemgħu mill-President tat-Tribunal.

Minn dawn 27 ġew deċizi.

17 ħadu rimedju kompensattiv u/jew ħlas ta kumpens, waqt li l-10 l-oħra t- talba tagħhom ġiet miċħuda.

18 ir-rikors ieħor ġew ċeduti u 2 ġew kanċellati.

MINISTERU TAL-FINANZI - DELEGAZZJONIJIET

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm siefru delegazzjonijiet fid- dikasteru li għalih hu responsabbli (inkluż safar ministerjali) mill-1 ta' Jannar, 1997 'il hawn?

X'kien l-iskop ta' kull safra, minn min kienet komposta d-delegazzjoni għal kull safra u kemm intnefqu flus għal kull safra?

ONOR.

LEO BRINCAT: It-tagħrif mitlub għadu qed jinġabar u tingħata tweġiba f'xi seduta oħra.

MINISTERU GĦALL-AFFARIJIET BARRANIN - DELEGAZZJONIJIET

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm siefru delegazzjonijiet fid-dikasteru li għalih hu responsabbli (inkluż safar ministerjali) mill-1 ta' Jannar, 1997 'l hawn?

X'kien l- iskop ta' kull safra, minn min kienet komposta d-delegazzjoni għal kull safra u kemm ntefqu flus għal kull safra?

ONOR.

GEORGE VELLA: Infakkar l-Onor.

Interpellant li parti mill- informazzjoni li qed jitlobni diġa' tajtha lil din il-Kamra meta weġibt għall-mistoqsijiet parlamentari numri 5148 u 9586.

Il-kumplament ta' l- informazzjoni se nagħtiha fit-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14053, li hi skedata għas-Seduta Nru. 223.

MINISTERU TAX-XOGĦLIJIET - DELEGAZZJONIJIET

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm siefru delegazzjonijiet fid-dikasteru li għalih hu responsabbli (inkluż safar ministerjali) mill-1 ta' Jannar, 1997 'l hawn?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

ENEMALTA - KONTIJIET

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid liema dipartimenti governattivi, aġenziji governattivi, korporazzjonijiet pubbliċi u awtoritajiet statali għandhom kontijiet pendenti mal-korporazzjoni Enemalta għall-provvista ta' elettriku?

Kemm hu l-ammont dovut f'kull każ?

ONOR.

LEO BRINCAT: Mhix il-proċedura tal-Korporazzjoni Enemalta li tiżvela l-ammonti dovuti minn klijenti speċifiċi, għax dettalji bħal dawn huma ta' natura kummerċjali.

Dan it-tagħrif qatt ma ngħata fil-passat u ma nħossx li għandi nikser din il-proċedura.

ISLA - PARKEĠĠ

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid x'sar jew x'se jsir rigward il- problema kbira ta' nuqqas ta' parkeġġ ġewwa l-Isla?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Nitlob l-Onor.

Interpellant jirriferi din il- mistoqsija lill-Ministeru kkonċernat.

WSC - SERVIZZI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti lista ta' servizzi li toffri l- Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma bħalissa?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nirriferi l-Onor.

Interpellant għar-risposta mogħtija f'mistoqsija parlamentari numru 12335.

UNIVERSITA' - SKRIVANI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jagħti lista ta' skrivani li jaħdmu fuq bażi part-time u temporary full-time ġewwa l-Universita' ta' Malta?

Min huma?

X'inhi d-data tal-ħatra ta' kull wieħed jew waħda minnhom u f'liema dipartiment jew sezzjoni qegħdin?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: 17-il skrivan jaħdmu fuq bażi part-time ġewwa l- Universita', iżda l-ebda skrivan m'hu mpjegat fuq bażi ta' temporary full time.

Lista bit-tagħrif l-ieħor mitlub mill-Onor.

Interpellant tpoġġiet fuq il- Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

POSTA - ĦADDIEMA

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għall- mistoqsija parlamentari numru 13023, jista' l-Prim Ministru jgħid meta l- ħaddiema li kienu mad-Dipartiment tal-Posta qabel ma twaqqfet Posta Ltd, li għażlu li jibqgħu maċ-Ċivil minflok imorru ma' Posta Ltd se jkunu assimilati kompletament maċ-Civil?

Peress li llum dawn jinsabu f'pożizzjoni li għadhom imniżżla bil-gradi li kellhom meta kienu jaħdmu fid-Dipartiment tal-Posta bħal postman, mail officer, senior postman, eċċ, meta se jinbidlulhom il-gradi għal dawk normali u viġenti bħalissa bis-Servizz Ċivili?

ONOR.

ALFRED SANT: Kif diġa' għidt fir-risposta tiegħi għall- mistoqsija parlamentari numru 13023, dawk il-ħaddiema tal-Posta li kienu fid-Dipartiment tal-Posta u għażlu li jibqgħu jaħdmu fid- dipartimenti tal-Gvern flok marru mal-Posta Ltd baqgħu igawdu l- kondizzjonijiet li ħadu taħt il-ftehim dwar re-grading u assimilazzjoni tal-gradi postali li ġie ffirmat fl-4 ta' Marzu 1994.

Dawn il-ħaddiema huma parti mis-Servizz Pubbliku daqs kull impjegat ieħor f'dan is-servizz.

In-nomenklatura ta' dawn il-ħaddiema u ta' xi oħrajn li jistgħu jiddeċiedu li jiġu lura fis-Servizz Pubbliku skond arranġamenti stabbiliti, tista' tinbidel għal oħra aktar addattata wara ftehim mal-Unions rispettivi tagħhom.

FGURA - RESIDENTI TAL-MITĦNA

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se jibda x-xogħol mir-Roads Department biex jittaffew il-perikli li għandhom ir-residenti tal-Mitħna fir-roundabout fi Triq id-Dejma, Fgura?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tajt struzzjonijiet lid-Dipartiment biex jitwaħħlu l-crash barriers neċessarji.

MALTACOM - ĊIRKOLARI 4/98

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru mingħajr Portafoll fl- Uffiċċju tal-Prim Ministru: B'riferenza għaċ-Ċirkolari 4/98 mibgħuta fl-24 ta' Frar, 1998 lill-kapijiet tat-taqsimiet fil-Maltacom dwar l-"assenza minn fuq il-post tax-xogħol minn kunsilliera", jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni għaliex il-Maltacom qed tagħmel distinzjoni fil-ħidma tal- ħaddiema eletti kunsilliera f'kunsilli lokali; u jgħid x'differenza teżisti bejn korsijiet organizzati mid-Dipartiment tal-Kunsilli Lokali li għalihom il-kunsilliera ħaddiema tal-Maltacom jistgħu jattendu u l-assenza tagħhom tkun meqjusa bħala leave speċjali bi ħlas, filwaqt li skond l-istess ċirkolari kull ħaddiem kunsillier jassenti ruħu mix-xogħol ieħor tal- kunsill tiegħu, ikun jista' jagħmel hekk, kemm-il darba japplika għal vacation leave u jekk dan jiġi approvat?

ONOR.

JOE MIZZI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

MDINA - SEWWIEQA TAL-KAROZZINI

L-ONOR.

MARIA CAMILLERI staqsiet lill-Ministru tat-Turiżmu u s-Self- Employed: Jista' l-Ministru jgħidilna jekk hemmx xi regolamenti ġodda għal min jaqla' l-ħobża tiegħu billi jdawwar lit-turisti bil-karozzini illi ma jistax jieqaf fuq is-sur ta' l-Imdina sabiex it-turisti jkunu jistgħu jieħdu xi ritratti?

ONOR.

KARMENU VELLA: Ma jirriżultax li hemm xi regolamenti ġodda kif qed tindika l-Onor Interpellant li jżommu karozzini milli jwaqqfu lit-turisti biex jieħdu xi ritratti sakemm dan il-waqfien ma jikkostitwix ksur tar- regolamenti tat-traffiku.

VALLETTA - ATTIVITAJIET KULTURALI

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Issa li ġie mħabbar il-programm ta' attivitajiet kulturali li se jittellgħu in konnessjoni ma' l-għażla tal-Belt Valletta bħala l-Belt kapitali ta' l-Ewropa għax-xahar ta' Ġunju, jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-programmi?

Jista' l-MInistru jgħid jekk hemmx ħsieb jew jekk ġewx ippjanati attivitajiet fuq bażi reċiproka mal-Belt ta' Linz fl-Awstrija?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Kopja tal-programm ta' attivitajiet b'konnessjoni mal-Valletta bħala l-Belt Kulturali Ewropea tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

Rigward il-Belt ta' Linz, ir-risposta hi fin-negattiv.

BORMLA - PJAZZA GAVINO GULIA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jara li ssir xi tip ta' pedestrian crossing (zebra crossing jew lights) fl-area ta' Pjazza Gavino Gulia, Bormla, peress li qed ikun perikoluż ħafna li taqsam din it-triq?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Irriferejt is-suġġeriment ta' l-Onor.

Interpellant għall-konsiderazzjoni tal-Bord għall-Kontroll tat-Traffiku.

TAXXI INTERNI - ARRETRATI

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid meta l-persuna, li isimha qed jintbagħat separatament, se jintbagħtulha l-arretrati dovuti lilha fis-somma ta' Lm163?

ONOR.

LEO BRINCAT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

MINISTERU GĦAT-TRASPORT U PORTIJIET - SURVEYS

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il survey ta' l-opinjoni pubblika jew surveys oħra ġew ikkummissjonati mid-dikasteru tiegħu bejn l- 1992 u l-1996?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant qegħda tinġabar u tingħata f'xi seduta oħra.

SANT ANTNIN - IMPJANT TA' RIĊIKLAĠĠ

L-ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra kemm ġie jiswa lill-Gvern il-materjal inorganiku li daħal fl-impjant ta' Sant'Antnin u mar fil-miżbla tal-Magħtab mill-15 ta' Jannar 1998 sas-6 ta' April 1998?

Kemm-il tunnellata ta' materjal organiku u inorganiku daħal fl-impjant ta' Sant'Antnin mis-7 ta' April sa l-20 ta' April 1998?

Wara diversi ilmenti li saru dwar ħsejjes li ħarġu mill-impjant, saret xi indaġini rigward minn fejn kienu ħerġin il-ħsejjes u jekk ġewx irranġati?

Jekk fl-affermattiv, il-ħsejjes ġew imnaqqsa jew eliminati u allura llum m'hemmx inkonvenjent?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-materjal inorganiku li daħal fl-impjant ta' Sant Antnin bejn il-15 ta' Jannar u s- 6 ta' April 1998 sewa lill-Gvern Lm4,852.

Il-materjal organiku w inorganiku li daħal fl-impjant ta' Sant Antnin mis-7 sa l-20 ta' April 1998 kien jiżen 134 tunnellata.

Il-ħsejjes kienu ġew ikkawżati minn pajpijiet ta' diametru żgħir li ġew installati temporanjament fl-impjant.

Meta wasal l-ilment dawn ġew mibdula w illum m'hemmx inkonvenjent.

SANT ANTNIN - IMPJANT TA' RIĊIKLAĠĠ

L-ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra kemm hu l- prezz ta' borża li tintuża għas-sistema Ecopod fl-impjant ta' Sant'Antnin?

Wara li tintuża l-borża terġa' tintuża?

Jekk fin-negattiv, tistax tintuża għal xi skop ieħor?

Jekk fl-affermattiv, sarux l-arranġamenti meħtieġa?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-prezz ta' borża li tintuża għas-sistema Ecopod fl-impjant ta' Sant Antnin huwa ta' 375 Lira Sterlina (madwar Lm245).

Il-boroż użati qegħdin jintużaw mid-Dipartiment ta' l-Agrikoltura.

SANT ANTNIN - IMPJANT TA' RIĊIKLAĠĠ

L-ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jinforma l-Kamra jekk il- kompost fl-impjant ta' Sant'Antnin bediex jiġi ppakkjat f'boroż tal-40 kg u tal-5 lits.?

Jekk fl-affermattiv, kemm-il borża ħarġu minn dan il-kompost li kien riċiklat minn din is-sistema l-ġdida?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-kompost qed jiġi ppakkjat f'boroż tal-40kg u tal-5 litri fl-impjant ta' Sant Antnin.

Il-kompost li kien riċiklat minn din is-sistema l-ġdida għadu qiegħed jiġi pproċessat.

SANT ANTNIN - IMPJANT TA' RIĊIKLAĠĠ

L-ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra kemm-il tunnellata ta' materjal organiku u inorganiku daħal fl-impjant ta' Sant'Antnin mill-15 ta' Jannar 1998 sas-6 ta' April 1998?

Kemm-il tunnelata minn dan il-materjal kien inorganiku (wara li ġie magħżul) u mar fil-miżbla tal-Magħtab?

Kemm-il tunnellata minn dan il-materjal organiku ġie proċessat fil-boroż (tas-sistema Ecopod) sas-6 ta' April, 1998?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-materjal organiku w inorganiku li daħal fl- impjant ta' Sant'Antnin bejn il-15 ta' Jannar u s-6 ta' April 1998 kien jiżen 7,160 tunnellata.

Il-materjal inorganiku wara li ġie magħżul kien jiżen 3,235.

Matul l-istess perjodu madwar 3,800 tunnellata ta' materjal organiku ġie pproċessat fil-boroż tas-sistema Ecopod.

MALTA FREEPORT CORPORATION

L-ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH staqsa lill-Prim Ministru: Peress illi ninsab informat illi għar-rigward ta' numru ta' persuni li diġa' ntgħażlu mill-Malta Freeport Corporation għall-kariga ta' Electrical/Electronic Technician, l-istess Korporazzjoni qed tistenna li jkollha l-approvazzjoni ta' l-Uffiċċju tal-Prim Ministru sabiex tipproċedi bl-ingaġġ in kwestjoni, jista' l-Prim Ministru jinforma l-Kamra x'inhi l- pożizzjoni fuq dan il-każ?

ONOR.

ALFRED SANT: Il-Kumitat tal-Kabinett approva l-ingaġġ mal- Malta Freeport Corporation fil-kariga ta' Mechanics/Electricians.

Qed jittieħdu l-passi meħtieġa biex dawn il-ħaddiema jkunu ngaġġati mill-kumpannija Kalaxlokk għal mal-Freeport.

P.A. - BINI TA' GARAXXIJIET

L-ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: Wara l-wegħda li għamel il-Viċi Prim Ministru fil-Parlament fis-Seduta tas-27 ta' April, 1998, jista' l-Viċi Prim Ministru jinforma lill-Kamra lil min ħatar biex imexxi l-inkjesta rigward l-għoti ta' permess fuq green area għall-bini ta' garaxxijiet mill-Garden of Eden, x'terminu ta biex din l-inkjesta tkun konkluża u huwiex beħsiebu jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra r-rapport ta' l- istess inkjesta?

ONOR.

GEORGE VELLA: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

INDUSTRIAL DEVELOPMENT ACT

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 13836 u t-tweġiba mogħtija fis-seduta tas-27 ta' April, jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' nies li bbenefikaw minn training grants fl- 1996 u liema xogħol (jew grad) kellhom?

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: In-numru ta' nies li bbenefikaw minn training grants fl-1996 kien ta' 3,479.

Ix-xogħol li kellhom jidher imniżżel hawn taħt:

|Operator |2,679 | |Semi skilled | 74 | |Skilled | 387 | |Highly skilled | 169 | |Office Staff | 128 | |Managerial | 42 | |Level | | |Total: |3,479 |

UNIVERSITA' - XIRI TA' KOTBA

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm nefqet l-Universita' ta' Malta f'kotba matul l-ewwel tlett xhur ta' din is-sena, kemm inxtraw kotba, fuqhiex, b'mod ġenerali, kienu jittrattaw dawn il-kotba?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Matul l-ewwel tlett xhur ta' din is-sena ġew imħallsa b'madwar kemm jiswew Lm60,000 (sittin elf Liri Maltin) kontijiet f'xiri ta' kotba għall-Bibljoteka Ewlenija ta' l-Universita' u l-Bibljoteki ta' l-Iskola Medika, l-Istitut għall-Kura tas-Saħħa, ċ-Ċentru f'Għawdex u l- Kulleġġ Gian Franġisk Abela.

In-numru ta' volumi li ġew inventarjati tul dan il-perjodu huwa ta' madwar 3,500.

Dan l-infiq jista' jiġi kklassifikat b'mod ġenerali kif ġej:

* TEOLOGIJA LM4,500 * LIGI LM5,200 * MEDICINA LM5,800 * DENTISTRIJA LM 400 * ARKITETTURA LM4,800 * INGINERIJA LM5,400 * FEMA LM5,300 * EDUKAZZJONI LM5,000 * ARTI LM5,300 * XJENZA LM5,100 * XOGHLIJIET TA' RIFERENZA LM5,800 * ISTITUTI U CENTRI VARJI LM7,400

BIBLJOTEKA TA' MALTA - XOGĦOL TA' AGIUS DE SOLDANIS

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk huwiex minnu, kif irrapportaw ċerti gazzetti, li mill-Bibljoteka ta' Malta naqsu xi partijiet mix-xogħol ta' Agius De Soldanis?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll jekk il- Gvern ta' Malta għandux kopji ta' l-istess xogħol?

Ma jidhirlux il-Ministru li wasal iż-żmien li dan ix-xogħol jiġi ppubblikat kif xi żmien ilu ġew ippubblikati mis-Sur Gużi Cassar Pullicino d-Djalogi ta' l-istess Agius de Soldanis?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Naħseb li l-Onor.

Interpellant qed jirriferi għall-manuskritt dwar l-istorja ta' Għawdex miktub minn Agius de Soldanis.

Diġa' tajt risposta fl-affermattiv dwar il-mappa li kien hemm f'dan il- manuskritt.

Ma' l-aħħar risposta nista' nżid li bħalissa għaddejja nvestigazzjoni mill-pulizija.

Diġa' ttieħdu ċerti miżuri li jagħtu aktar sigurta' fil-Bibljoteka u oħrajn se jibdew joperaw dalwaqt.

(Per eżempju dan l-aħħar instab li mis-sitt CCTV cameras imwaħħla fl-1992 waħda biss kienet taħdem.

Dawn qed jiġu serviced u l-monitors se jitpoġġew fejn jistgħu jkunu sorveljati.

Fl-1999 is-sistema trid tiddaħħal f'partijiet oħra tal-bini bħala prekawzjoni kontra n-nar ukoll.)

Fil-futur qrib se tkun introdotta sistema fuq il-kompjuter li biha l-Bibljoteka żżomm rekord ta' kull min ikun uża kull dokument.

Niskanta kif sistema bħal din ma ġietx introdotta mill-bidu nett li ddaħħlu l-kompjuters fil-libreriji flok ma dawn il-kompjuters tpoġġew fil-libreriji żgħar ta' l-irħula skond pjani fformulati mill-amministrazzjoni ta' qabel.

Il-Bibljoteka għandha żewġ kopji tal-manuskritt imsemmi.

Mappa f'wieħed minnhom biss kien hemm.

Il-Ministeru ma jsib l-ebda diffikulta' li jagħti permess lil xi pubblikatur biex joħroġ dan il-ktieb.

ENEMALTA - SULPHUR CONTENT

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu s-sulphur content tal-fuels li qed timporta u tuża l-Korporazzjoni Enemalta?

Jista' l-Ministru jgħid fejn qed isiru t-testijiet fuq dawn il-fuels?

X'inhuma l-livelli preżenti rakkmandati mill-Unjoni Ewropea?

ONOR.

LEO BRINCAT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

REVENUE SECURITY CORPS

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jagħti informazzjoni rigward x'se jsir mir-Revenue Security Corps?

ONOR.

ALFRED SANT: Deċiżjoni dwar ir-Revenue Security Corps se tiġi mħabbra fi żmien qarib.

KON-KATIDRAL TA' SAN GWANN - ĠIBJUN

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk sarx impact assessment dwar l-użu ta' l-ex-ġibjun storiku ta' taħt il-Kon-katidral ta' San Ġwann bħala bir għall-ilma tax-xita?

Jekk iva, jista' jgħid x'inhu r-riżultat u/jew x'pariri jagħti r-rapport?

Jista' l-Ministru jintervjeni malajr biex l- umdita' li teżisti minn taħt il-Kon-katidral ma' tkomplix tinfirex għad- dannu ta' patrimonju enormi f'din il-parti tal-Belt Kapitali?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: M'hemmx bżonn li jsir l-ebda permess ta' l- Awtorita' ta' l-Ippjanar u għaldaqsatant l-ebda impact assessment f'każ ta' użu ta' ġibjun għall-ilma tax-xita għax din l-attivita' ma tfissirx bdil ta' użu.

Madankollu wara t-tbattil, ir-radam li kien tħalla jinġabar fil-ġibjun matul ħafna snin ġie deċiż li dan il-ġibjun ma jintużax għall-ilma tax- xita.

ŻEBBUĠ - KWALITA' TA' ILMA

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'miżuri ħadet il- Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma dwar l-istqarrija li ħareġ il- Kunsill Lokali ta' Ħaż-Żebbuġ dwar il-kwalita' ta' l-ilma li qegħda tiġi kkunsmata f'dan il-lokal?

Meta kienet id-data meta l-ewwel darba l-Kunsill Lokali ġibed l- attenzjoni tal-Korporazzjoni dwar il-kwalita' ta' l-ilma f'Ħaż-Żebbuġ?

X'passi ħadet il-korporazzjoni minn dik id-data?

Minn kemm-il lokalita' residenzjali qegħdin jittieħdu l-kampjuni ta' l- ilma għal testijiet fil-korporazzjoni?

Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra r-riżultat tal-kampjun ta' l-ilma minn Ħaż-Żebbuġ f'dawn l-aħħar disa' xhur?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

GĦAWDEX - REĠISTRAZZJONI GĦAX-XOGĦOL

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' persuni li nqatgħu mir- reġistrazzjoni għax-xogħol f'Għawdex f'kull xahar ta' din is-sena u x'kienet il-kawża tal-qtugħ minn fuq ir-reġistru?

ONOR.

EDWIN GRECH: In-numru ta' persuni li nqatgħu mir-reġistrar u l- kawża tal-qtugħ tagħhom, f'Għawdex, għax-xhur ta' din is-sena (1998), kien kif ġej:

JANNAR - 14 -----------

3 instabu jaħdmu 9 m'attendewx għal intervista 2 m'attendewx għal training course

FRAR - 15 ---------

15 m'attendewx għal intervista

MARZU - 41 ----------

11 m'attendewx għal intervista 9 m'attendewx għal training course 19 irrifjutaw impjieg 2 instabu jaħdmu

APRIL - 19 ----------

10 m'attendewx għal intervista 2 instabu jaħdmu 6 m'attendewx għal training course 1 irrifjutaw impjieg

SPTAR ĠENERALI - TAQSIMA TA' TRASFUŻJONI TAD-DEMM

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuma l- ħinijiet matul il-ġurnata li tkun miftuħa għall-pubbliku it-taqsima ta' trasfużjoni tad-demm fl-Isptar Ġenerali ta' Għawdex?

Jista' jgħid jekk id- donaturi tad-demm f'Għawdex humiex informati bil-ħinijiet u jikkonsidrax li għandha tingħata iktar pubbliċita' tal-ħinijiet?

Kemm kien in-numru ta' donaturi li marru f'din it-taqsima f'kull xahar ta' din is-sena?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Il-ħinijiet tal-ftuħ fit-taqsima tad-demm għall- pubbliku huma:

8.00a.m. - 11.30a.m.

(Mit-Tnejn sal-Ġimgħa) 8.00a.m. - 11.00a.m.

(Is-Sibt) Id-donaturi huma informati bil-ħinijiet għax dawn jiġu mħabbra ma kull avviż li joħroġ fuq il-media.

In-numru ta' donaturi li marru jagħtu d-demm huma:

Jannar '98 131 Frar '98 88 Marzu '98 91 April '98 131

KUMITAT TAT-TRASPORT TAL-MERKANZIJA

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: B'riferenza għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 13816, jista' l-Ministru jgħid meta kienet l-aħħar laqgħa tal-Kumitat tat-Trasport tal- Merkanzija Sa Maison/Mġarr u jekk ir-rapport kienx iffirmat mill-Membri qabel tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra?

ONOR.

GAVIN GULIA: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jindirizza l- mistoqsija tiegħu lill-Ministru konċernat.

PORT - ĦADDIEMA

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid għaliex in-nies li għandhom il- liċenzja għax-xogħol (Port Workers Scheme) qegħdin jiġu mċaħħda mix-xogħol tal-Freeport għax ma għandhomx liċenzja tas-sewqan u dan qed ifisser telf ta' flus kbir fis-salarju tagħhom?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li sa mill-1990 kien sar forma ta' ftehim bejn il-Freeport Corporation u l-General Workers Union dwar il- mod kif il-ħaddiema tal-port kellhom jiġu allokati għall-Freeport Terminal.

Dak il-ftehim kien jinkludi li f'gang ta' sebgħa kellu jkun hemm erbgħa "drivers" u tliet ħaddiema tal-port għaċ-ċappep.

Kien ukoll miftiehem li l- ħaddiema tal-port li kellhom jagħmlu xogħol ta' drivers kellhom ikunu drivers approvati mill-Freeport.

Biż-żmien irriżulta li n-numru ta' ħaddiema identifikati biex isuqu l-impjant ma kienx biżżejjed.

Illum il- Freeport qed jikkonsidraw li jagħtu taħriġ lil dawk il-ħaddiema tal-port li jistgħu wara eżami jiġu kkunsidrati bħala drivers.

Fid-dawl ta' dan li qed jiġi kkonfermat hawn fuq ċertament mhux il-każ li wieħed jgħid li l-ħaddiema tal-port qed jitilfu xi flus.

P.A. - KAŻ 1855

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'inhu jżomm il-Planning Authority milli jimplimentaw r- rakkomandazzjonijiet ta' l-Ombudsman dwar il-każ 1855 fil-konfront ta' persuna, li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, fejn ir- rakkomandazzjoni ta' l-Ombudsman fil-konfront ta' l-inġustizzja li sofra dan il-ħaddiem hija ċara u manifesta?

ONOR.

GEORGE VELLA: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

MAJOR SERVICES LTD - SERVIZZ TA' KONSULENZA

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Rigward servizzi ta' konsulenza mal-Korporazzjoni Enemalta mill-1992 sa llum, jista' l-Ministru jgħid jekk id-ditta Major Services Ltd ġietx ingaġġata mill-istess Korporazzjoni biex tagħti servizz ta' konsulenza, u jekk fl-affermattiv: a) meta sar il-ftehim; b) kemm (perjodu) dam jingħata l-istess servizz; c) kemm kien il-valur (flus) imħallas għall-istess servizz; d) jekk l-għażla ta' l-imsemmija ditta biex tagħti s-servizz sarx b'direct order jew b'xi forma oħra ta' rendering procedure; e) fiex kienet tikkonsisti in-natura ta' l-istess servizz?

ONOR.

LEO BRINCAT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

ENEMALTA - SERVIZZI TA' KONSULENZA

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Fir-rigward ta' servizzi ta' konsulenza fuq information technology li ġew ingaġġati mal-Korporazzjoni Enemalta mill-1992 sal-lum, jista' l-Ministru jgħid, dejjem fil-każ li d-ditta Major Services ingħatat kuntratt ta' konsulenza: a) jekk il-proposta ta' servizz ta' konsulenza ġietx inizjata mid-ditta Major Services Ltd. stess u jekk fl-affermattiv: i) minn min u meta saret il-proposta lill-Korporazzjoni Enemalta; ii) meta ġiet aċċettata l-istess proposta; iii) meta ġie ffirmat l-istess ftehim; b) min, min-naħa tal-Korporazzjoni Enemalta, informa lid-ditta Major Services Ltd. li l- proposta tagħha kienet ġiet aċċettata?

ONOR.

LEO BRINCAT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

PATATA - ESPORTAZZJONI

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Fir- rigward tal-kuntratt għall-esportazzjoni tal-patata tas-sajf għas-snin 1999, 2000 u 2001, jista' l-Ministru jpoġġi kopja tal-ftehim jew kuntratt fuq il-Mejda tal-Kamra?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

PATATA - ESPORTAZZJONI

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Rigward l-esportazzjoni tal-patata fl-istaġun preżenti, jista' l-Ministru jgħid: a) kemm (m.t.) ta' patata ġiet imdaħħla fil-Pitkalija għall- esportazzjoni mill-1 ta' April sal-lum, ġimgħa b'ġimgħa; b) kemm kien l- ammont (m.t.) ta' patata li ġiet esportata fl-istess perjodu, ġimgħa b'ġimgħa; u c) b'liema mod ġiet esportata l-istess patata (eż. refrigerated containers, etc)?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

ENEMALTA - BEJGĦ TA' ELETTRIKU

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm daħħlet flus il-Korporazzjoni Enemalta minn bejgħ ta' elettriku mill-15 ta' Frar, 1998 u sal-lum (ovvjament fuq units ta' l-elettriku mibjugħ qabel l-istess data)?

ONOR.

WSC - BEJGĦ TA' ILMA

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm daħħlet flus il-Water Services Corporation fuq bejgħ ta' ilma tax-xorb mill-15 ta' Frar, 1998 sal- lum (ovvjament fuq units/ammonti ta' ilma mibjugħa qabel l-istess data)?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

NTOM - SISTEMA TOSS

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu u s-Self- Employed: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra bl-ammont li ntnefaq mill-NTOM biex ħaddem is-sistema TOSS fl-1997?

Kemm mill-ammont intnefaq biex jgħin lis-suq Ingliż, dak Taljan, Franċiż, Tedesk, Benelux u swieq oħra separatament?

ONOR.

KARMENU VELLA: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant hija ta' natura kummerċjali u għalhekk ma jkunx opportun li tingħata minħabba termini kompetittivi fis-swieq turistiċi.

ITS - STUDENTI

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu u s-Self- Employed: Jista' l-Ministru jagħti lill-Kamra n-numru ta' studenti full time li hemm bħalissa fl-ITS, kors, kors u sena b'sena?

Kemm hemm bħalissa studenti part-time u f'liema korsijiet?

Kemm huma twal il-korsijiet sew għal dak li għandu x'jaqsam ma' tagħlim kif ukoll dak li għandu x'jaqsam ma' prattika?

ONOR.

KARMENU VELLA: L-informazzjoni mitluba hija kif ġej :-

|ITS |Part-time|Full-time | |Students| | | |1st Year|Octo|Nove|Octo|Novem| | |ber |mber|ber |ber | |Hospital|11 |3 |61 |1 | |ity | | | | | |Studies | | | | | |Accommod|8 |22 |51 |10 | |ation | | | | | |Operatio| | | | | |ns | | | | | |Food | | | | | |Preparat| | | | | |ion and | | | | | |Producti|39 |41 |38 |57 | |on | | | | | |Food and|16 |43 |6 |7 | |Beverage| | | | | |Service | | | | | |Tourism |9 |18 |34 |53 | |Studies | | | | | |Entry |61 |15 | | | |Level | | | | | |Studies | | | | | |ESTS |25 | | | |

|2nd Year |Full-time| |Hospitality Studies |32 | |Accommodation |24 | |Operations | | |Food Preparation and| | |Production |35 | |Food and Beverage |27 | |Service | | |Tourism Studies |0 |

|3rd Year |full-time| |Hospitality |35 | |Studies | |

Kors li jwassal għal-livell ta' ċertifikat jieħu sentejn waqt li għad- diploma l-kors jieħu sena u nofs wara l-livell ta' ċertifikat.

Il-Kors ELS twil semester wieħed u l-ESTS sentejn.

INDUSTRIJA TAT-TURIŻMU

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu u s-Self- Employed: Billi l-Ministru kien ħabbar li kellu jsir studju biex jiġi stabbilit definittivament x'kontribut tagħti l-industrija tat-turiżmu għall- ekonomija ġenerali ta' pajjiżna, jista' jindika fiex waslet din ir-riċerka?

ONOR.

KARMENU VELLA: Ir-riċerka dwar il-kontribut li tagħti l-industrija tat-turiżmu għall-ekonomija ta' Malta miexja sewwa permezz ta' surveys dwar l-infiq tat-turisti fost oħrajn.

TURIŻMU - HUMAN RESOURCE AUDIT

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu u s-Self- Employed: Jista' l-Ministru jgħid x'riżultati ħarġu minn riċerka li qed issir fuq ir-riżorsi umani li għandu pajjiżna fejn jidħlu xogħlijiet turistiċi?

Il-human resource audit li kellu jsir tlesta?

ONOR.

KARMENU VELLA: Ix-xogħol fuq il-human resource audit jinsab fi studju avvanzat ħafna u mistenni jkun preżentat fi żmien qasir.

TURIŻMU - CARRYING CAPACITY

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu u s-Self- Employed: Jista' l-Ministru jgħid x'riżultati ħarġu mir-riċerka li qed issir fuq il-carrying capacity ta' pajjiżna vis-a-vis l-industrija tat- turiżmu?

ONOR.

KARMENU VELLA: L-informazzjoni mitluba mill-Onor Interpellant għada qed tinġabar.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB

DJAR - AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsili Lokali: Jista' l-Ministru jara li l-persuna mill-Belt, li d- dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, tingħata akkomodazzjoni alternattiva?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat illi d-Dipartiment għall- Akkomodazzjoni Soċjali kien offra post fil-pjan terran lil persuna li dwarha qed issir il-mistoqsija, iżda dan irrifjuta u għalhekk ingħata lil ħaddieħor mil-lista twila li għandu d-dipartiment jistennew post bla taraġ.

DJAR - AKKOMODAZZJONI SOĊJALI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Għar-rigward tal-każ tal-persuna mill-Ħamrun, li d- dettalji qed jintbagħtu separatament, jista' l-Ministru jgħid u jikkonferma li d-dipartiment irċieva d-dokumenti kollha meħtieġa għall-ipproċessar tal- każ ta' akkomodazzjoni soċjali?

X'qiegħed iżomm milli dan il-każ jiġi ffinalizzat f'dak li hu trattament tiegħu?

Intbagħat inspector?

Jekk fl- affermattiv, meta?

X'ġie konkluż?

Fejn se jwassal il-każ tiegħu?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat illi l-persuna ndikata m'għandhiex applikazzjoni mad-Dipartiment għall-Akkomodazzjoni Soċjali.

DJAR - AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid fiex wasal il-każ tal-persuna, li isimha qed jintbagħat separatament, biex tingħata akkomodazzjoni alternattiva?

ONOR.

AWTORITA' TAD-DJAR - PERITI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid min huma l-periti tal-Housing Authority?

Dawn fulltime jew part-time?

X'inhi l-funzjoni tagħhom?

Jekk huma fulltime, x'salarju għandhom?

Jekk part-time x'salarju għandhom?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: L-Awtorita' tad-Djar għandha perit li hu part- time.

Il-perit hija s-Sinjura Sandra Magro.

Il-Perit jitħallas erba' liri Maltin (Lm4) fis-siegħa.

DJAR - AKKOMODAZZJONIJIET ALTERNATTIVI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid meta se jingħataw post alternattiv ir-residenti ta' 29, Strait Street, Valletta?

Jaf il-Ministru li dan il-post huwa kkundannat u ma jixraqx li joqogħdu fih in-nies?

Kemm aktar se jdumu joqogħdu hemm in-nies ta' l-imsemmi fond?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat illi d-dipartiment m'għandu l-ebda applikazzjoni pendenti mir-residenti tal-post indikat.

Kull applikazzjoni li setgħa kien hemm kienet ikkanċellata, jew għax l-applikant iddikjara li m'għadux interessat jew għax ma rrispondewx għad-diversi kwestjonarji li ntbagħtulhom mill-1991 'il hawn.

DJAR - AKKOMODAZZJONI SOĊJALI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Għar-rigward tal-każ; tal-persuna, li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, jista' l-Ministru jgħid u jikkonferma li d- dipartiment irċieva d-dokumenti kollha meħtieġa għall-ipproċessar tal-każ ta' akkomodazzjoni soċjali?

X'qiegħed iżomnm milli dan il-każ jiġi ffinalizzat f'dak li hu trattament tiegħu?

(HO 9222)

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat illi l-applikazzjoni li dwarha qed issir il-mistoqsija ġiet ikkanċellata peress li ma rrispondietx għall- kwestjonarju li ntbagħtilha, liema kwestjonarju kellu jgħin lid-dipartiment jidentifika aħjar il-bżonnijiet ta' l-applikanti.

GOZO CHANNEL - TRAWLERS/VAPURI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid x'inhuma r-raġunijiet għalfejn ix-xogħol fuq il-bini ta' trawlers u l-vapuri tal-Gozo Channel waqa' lura, meta dan l-aħħar ġew ingaġġati madwar 100 ħaddiem mill-Malta Drydocks għal mal-Malta Shipbuilding flok il-barranin?

ONOR.

ALFRED SANT: Ir-raġuni prinċipali għalfejn ix-xogħol fuq it- trawlers u l-vapuri tal-Gozo Channel waqa' lura hija illi l-produttivita' mistennija għadha ma ntlaħqetx.

Dan minħabba diversi fatturi fosthom:-

sigħat żejda moħlija fuq xogħol li kellu jsir darbtejn għaliex ma sarx tajjeb mill-bidu;

nuqqas ta' effiċjenza minn sezzjoni ta' impjegati ta' gradi diversi li minħabba nuqqas ta' ħila u/jew esperjenza ma pproduċewx kemm suppost;

makkinarju/apparat tal-welding, tal-grinding u erection tools li huwa neċessarju biex tiżdied l-effiċjenza beda jasal riċentement.

Fil-fatt l- ewwel magni tal-welding intużaw għall-ewwel darba fil-15 ta' April 1998 u l- apparat u l-għodod oħra għadhom se jaslu.

Raġuni oħra hija illi t-Tarzna tal-Marsa kellha bżonn ta' numru ta' welders (10 bejn wieħed u ieħor) b'żieda mal-100 ħaddiem li kienu antiċipaw.

Dan minħabba peak fix-xogħol tal-welding.

Dawn il-welders ma nstabux minn sorsi lokali (Malta Drydocks u l-ETC).

Fil-fatt qegħdin jintużaw ħinijiet itwal biex tittaffa l-problema.

MALTA SHIPBUILDING - PROĠETT

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jagħti, ġimgħa b'ġimgħa, x'varjazzjoni kien hemm bejn il- produttivita' ppjanata u dik attwali għal kull proġett matul is-sitt ġimgħat li għaddew fil-Malta Shipbuilding?

ONOR.

ALFRED SANT: Matul is-sitt ġimgħat li għaddew il-varjazzjoni li kien hemm bejn il-produttivita' ppjanat u dik attwali kienet hekk:

|Ġimgħa |Varjazzjoni | |Nru. |fil-Produttivita| | |' | | |Gozo |Trawler| | |Ferries |s | |10 |31% |42.8% | |11 |52% |12.7% | |12 |33% |12.5% | |13 |34% |36.5% | |14 |35% |29.6% | |15 |51% |36.8% |

MALTA SHIPBUILDING - XIRI TA' MATERJAL

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid huwiex minnu li dan l-aħħar inxtraw b'kemm jiswew Lm70,000 f'makkinarju tal-welding mill-Malta Shipbuilding b'direct order?

Għaliex inħass il-bżonn li ma tintużax il-proċedura normali tax-xiri tal-kumpannija ċioe' li jiġu kkonsidrati ta' lanqas tliet quotations minn suppliers differenti?

Min iffinanzja dawn l-ispejjeż?

Huwa veru li kieku l- proċeduri normali ntużaw il-makkinarju kien jinxtara bi prezz wisq anqas?

ONOR.

ALFRED SANT: Aktar kmieni din is-sena l-MIMCOL kellha laqgħat mal- management tal-Malta Shipbuilding biex isir programm ta' azzjoni ħalli x- xogħol fuq il-vapuri ta' Għawdex u t-trawlers Norveġiżi ma jkomplix jaqa' lura b'konsegwenzi finanzjarji serji għat-Tarzna.

Waħda mid-deċiżjonijiet li ttieħdet kienet li biex titjib il-produttivita' tal-welders tat-Tarzna kellu jinxtara apparat ġdid tal-welding li seta' jħaffef ix-xogħol.

Madanakollu, billi l-MSCL ma kelliex fondi, l-MIMCOL offriet li tagħti self lit-Tarzna biex jinxtara dan l-apparat.

Billi dan il-bżonn kien urġenti ma kienx fattibli li tintuża l-proċedura ta' sejħa pubblika għall-offerti, il- MIMCOL talbet li kellhom jinġiebu tliet kwotazzjonijiet li wara kellhom jiġu eżaminati mill-Uffiċjal ewlieni tat-Ulstein u tat-technical manager tat-Tarzna li kellhom ukoll jagħmlu rakkomandazzjoni komuni fuq l-aħjar offerta.

Qabel saret l-ewwel ordni għal dan l-apparat intalbu tliet kwotazzjonijiet mill-Ulstein għal apparat li kien jiswa Lm51,363, flimkien ma' consumables li kienu jiswew Lm4,400.

Saret rakkomandazzjoni komuni mill-uffiċjal ewlien tal-Ulstein u mit-technical manager tat-Tarzna biex jinxtara l-irħas apparat.

Billi din kienet l-ewwel ordni u bi svista (għax il-proċeduri miftiehma kienu għadhom ma indrawx minn kulħadd) il-Purchasing Department tal-Malta Shipbuilding ma kienux involuti f'dan il-proċess.

Il-Purchasing Department minn naħa tagħhom ġabu tliet kwotazzjonijiet oħra, waħda minnhom mill-uffiċċju ta' kumpannija fl-Isvezja, liema kumpannija kienet ikkwotat ukoll lill-Ulstein iżda mill-uffiċċju tagħha fin-Norveġja minflok fl- Isvezja.

Il-kwotazzjoni li ngħatat lill-Ulstein mingħand din il-kumpannija kienet fil-fatt differenti minn dik li ngħatat lill-Purchasing Department tal- Malta Shipbuilding mill-istess kumpannija.

Madanakollu, l-għażla waqgħet fuq kumpannija kompletament differenti li fil-fatt kienet għamlet l-irħas offerta minn dawk kollha li ntalbu.

Wara li tfaċċa dan l-inċident saru arranġamenti biex kull meta jkun hemm sejħa għall-kwotazzjonijiet ikun involut il-Purchasing Department tal-Malta Shipbuilding.

Barra minn hekk, dawn l-arranġamenti speċjali jintemmu malli tintemm l-emerġenza li sabet ruħha fihom it-Tarzna ta' Malta minħabba l- kuntratti li waqgħu lura.

GŻIRA - TALIANA LANE

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se titranġa Taliana Lane, fil-Gżira li kellha titlesta qabel ix-xitwa u s'issa għadha kollha ħofor?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Is-sejħa għall-offerti ħarġet u l-offerti li ntefgħu qed jiġu kkonsidrati biex jitqabbad il-kuntrattur.

IMRIEĦEL - TISWIJA TA' TRIQ

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'hemm ippjanat biex Triq ġdida li tagħti għal Notabile Road, Imrieħel titranġa sew?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: L-Onor.

Interpellant hu mitlub li jagħti aktar dettalji dwar it-triq imsemmija.

TA' XBIEX - TELEPHONE BOX

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru Mingħajr Portafoll fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru Jista' l-Ministru jgħid meta r- residenti ta' Ta' Xbiex fl-akwati ta' Abate Rigord Street, se jkollhom telephone box qribhom, għax l-eqreb li għandhom hi ftit 'il bogħod għall- anzjani?

ONOR.

JOE MIZZI: Hemm cardphone installata fi Triq il-Prinċipessa Margerita k/m Triq Abate Rigord.

Wara diskussjonijiet li saru mal-Kunsill Lokali ta' Ta' Xbiex ġie deċiż li jitwaħħlu żewġ cardphones oħra fil-lokal: Waħda ħdejn il-Knisja u l-oħra ħdejn il-Water Polo Pitch.

Din ta' l-aħħar diġa' ġiet istallata.