MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 220 It-Tlieta, 26 ta' Mejju, 1998 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 220

It-Tlieta, 26 ta' Mejju, 1998

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-6.09 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tlieta, 26 ta' Mejju, 1998

WERREJ MINUTI 1170

KUNSENS GĦAL ATTI 1170

MISTOQSIJIET-TWEĠIBIET ORALI 1170

TQEGĦID TA' KARTI 1176

MOZZJONIJIET ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IS-SERVIZZI TA' IMPIEG U TAĦRIĠ (L-EWWEL QARI) 1178

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR DAZJU TAS-SISA (EMENDA NRU 4) (KUMITAT) EXCISE DUTY (AMENDMENT) (No. 4) BILL (COMMITTEE STAGE) 1178 ABBOZZ TA' LIĠI DWAR SELF LOKALI (KUMITAT) LOCAL LOAN BILL (COMMITTEE STAGE) 1190 ABBOZZ TA' LIĠI DWAR TAXXA SPEĊJALI FUQ BANEK KUMMERĊJALI (IT-TIENI QARI) COMMERCIAL BANKS (SPECIAL TAX) BILL (SECOND READING) 1193 ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR DAZJU TAS-SISA (EMENDA NRU 4) (VOTAZZJONI) EXCISE DUTY (AMENDMENT) (NO.

4) BILL (DIVISION) 1201 ABBOZZ TA' LIĠI DWAR SELF LOKALI (VOTAZZJONI) LOCAL LOANS BILL (DIVISION) 1204

AĠĠORNAMENT 1205

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 1209

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB 1231

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 219 li saret fil-25 ta' Mejju, 1998 ġew konfermati.

KUNSENS GĦAL ATTI

MADAM SPEAKER (Onor. Myriam Spiteri Debono): Nixtieq ninforma lill-Kamra li l-President ta' Malta għoġbu jagħti l-kunsens tiegħu għal:

Att Nru XII ta' l-1998 - Att biex jemenda l-Att dwar Tribunal għal Talbiet Żgħar.

MISTOQSIJIET-TWEĠIBIET ORALI

TARXIEN - DAR TA' KEJKA

L-ONOR.

AUSTIN GATT (f'isem l-Onor.

Jesmond Mugliett) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid liema użu hu maħsub li tingħata d-Dar Ta' Kejka f'Ħal Tarxien?

ONOR.

EVARIST BARTOLO (Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li l-proprjeta' magħrufa bħala d-Dar ta' Kejka f'Ħal Tarxien ġiet akkwistata mid-Dipartiment tal-Mużewijiet bil-għan li dan il-monument arkitettoniku jiġi mħares u kkonservat aħjar.

Is-sit in kwestjoni ġie wkoll irrestawrat mill-fondi tad-Dipartiment tal-Mużewijiet.

Hu maħsub li din il-proprjeta' tkun trasferita mid-Dipartiment tal- Mużewijiet lill-Kunsill Lokali ta' Ħal Tarxien sabiex isservi ta' mużew fejn tiġi ppreżentata l-istorja tal-lokalita'.

ŻURRIEQ - BEBBUX I - CULVERT

L-ONOR.

AUSTIN GATT (f'isem l-Onor.

Helen D'Amato) staqsa lill- Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għar- risposti tal-mistoqsijiet parlamentari numri 14205 u 14214, jista' l- Ministru jgħid f'liema stadju wasal ix-xogħol li qed tagħmel il- Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-ilma fil-culvert f'Tal-Bebbux I ġewwa ż- Żurrieq?

X'sar minnhom it-tenders li kienu nħarġu fis-sajf ta' l-1997?

ONOR.

JOE MIZZI (Ministru Mingħajr Portafoll fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru) (f'isem il-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni): Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 14676.

UNIVERSITA' - SKRIVANI

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Chris Cardona) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għall- mistoqsija parlamentari numru 14244, jista' l-Ministru jagħti l-ismijiet ta' l-iskrivani ġewwa l-Universita' ta' Malta u taħt liema sejħa għall- applikazzjoni daħlet kull waħda minnhom?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: M'hijiex il-prassi li tingħata informazzjoni dettaljata fuq individwi partikolari.

Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra lista bit-tagħrif l-ieħor mitlub mill- Onor. Membru.

Dawk l-impjegati li għandhom id-data tal-ħatra - FAPP (first appointment) - immarkata b'asterisk oriġinarjament kienu ġew ingaġġati fuq bażi temporanja.

MINISTERU TA' L-EDUKAZZJONI - KUMPANNIJI/PARTNERSHIPS

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Charles Mangion) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienu l-kumpanniji jew partnerships ta' awdituri/accountants li ngħataw kuntratti bejn Mejju 1987 u Ottubru 1996 mill-ministeru tiegħu?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jien informat li l-kumpanniji jew partnerships ta' awdituri/accountants li ngħataw kuntratti matul il-perijodu indikat mill-Onor.

Membru kienu kif se nsemmi:

FONDAZZJONI GĦALL-ISTUDJI INTERNAZZJONALI L-awditjar ta' l-accounts tal-fondazzjoni ngħataw lil dawn il-kumpanniji:

1987 - 1991 - Falzon, Falzon & Co. 1992 - 1996 - Coopers & Lybrand

KUNSILL MALTI GĦAX-XJENZA U T-TEKNOLOĠIJA

Minn meta twaqqaf sa Ottubru 1996, l-unika kumpannija ta' awdituri/accountants li kellha kuntratt mal-kunsill kienet il-Price Waterhouse.

SEGRETARJAT PARLAMENTARI GĦAŻ-ŻGĦAŻAGĦ, SPORT, KULTURA U ARTI

Safejn hu magħruf għad-dipartimenti taż-żgħażagħ u sport u dak tal- kultura ma kien hemm l-ebda kumpanniji jew partnerships ta' awdituri/accountants li ngħataw kuntratti bejn Mejju 1987 u Ottubru 1996.

Madanakollu inkwantu għall-Kunsill Malti għall-iSports kien biss effettwa ħlas lis-Sur Joe Vassallo għal xogħol ta' awditjar li kien għamel fis-snin 1995 u 1996 li kien assenjat lilu mill-kunsill preċedenti.

Is-Sur Stephen Tabone kien appuntat bħala accountant mill-management committee tat-Teatru Manoel biex jaħdem fuq bażi part-time minn Settembru 1989 'l hawn.

Is-Sur Simon Flynn għan-nom tal-kumpannija Zammit Tabona, Bonello and Co. kien għamel five year plan għall-istess teatru fl-1992.

Rigward l-Universita' ta' Malta ditta waħda ngħatat kuntratt bejn l-1992 u l-1996.

Ninsab informat ukoll li fl-istess firxa ta' żmien id-diviżjoni ta' l- edukazzjoni, id-dipartimenti tas-servizzi korporattivi, ta' l-eżamijiet, tal-libreriji u arkivji u tal-mużewijiet ma kellhomx kuntratti ma' kumpanniji ta' awdituri/accountants.

DJAR - INSPECTORS

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Sandro Schembri Adami) staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jwieġeb il- mistoqsija parlamentari tiegħi numru W1,370 u ċioe' għar-rigward tal-każ ta' persuna minn San Ġwann, li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, jista' l-Ministru jgħid jekk intbagħatx inspector?

Jekk fl- affermattiv, meta?

Jekk fin-negattiv, għaliex ma ntbagħatx?

U jekk hu l- każ, meta se jintbagħat?

ONOR.

ALFRED PORTELLI (Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali): M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil- miktub numru W1,370.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Borg, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

CARMELO BORG: Madam Speaker, jista' l-Ministru jgħid jekk hux qed isir xi studju biex jibda jinbena r-raba' u l-ħames sular fil-housing estate li jinsab fl-area ta' Taċ-Ċawla ġewwa r-Rabat, Għawdex?

Jekk iva, fiex wasal dan l-istudju?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Madam Speaker, huwa l-ħsieb tal-gvern li l- housing estates tiegħu jagħmilhom għoljin ħames sulari u għalhekk dawk il- housing estates li llum għandhom tliet sulari beħsiebu jżidilhom żewġ sulari oħra u l-housing estates li llum għandhom erba' sulari beħsiebu jżidilhom sular ieħor.

Ninforma lill-Onor.

Interpellant li qed nikkonsidraw li nżidu xi sulari anke fil-housing estate li hemm f'Taċ-Ċawla ġewwa r-Rabat, GĦawdex.

Madam Speaker, ġaladarba qed nitkellmu fuq dan is-suġġett ta' min jispjega li wara li l-Gvern Laburista ddeċieda li jibni madwar 500 unit fuq il-housing estates eżistenti ħalli kemm jista' jkun nibżgħu għall-art li għandna, aħna applikajna quddiem l-Awtorita' ta' l-Ippjanar għall-permessi meħtieġa, pero' din qaltilna li minħabba raġunijiet ta' density ma tistax tilqa' l-applikazzjonijiet kollha li tfajna.

Aħna min-naħa tagħna erġajna tkellimna ma' l-Awtorita' biex finalment wasalna fi ftehim li jinħarġu l- permessi għal 206 units.

Issa ta' min jgħid li aħna konna wasalna għall- figura ta' madwar 500 unit wara li rajna li hemm 139 blokk bini tal-gvern li jistgħu jiżdidulhom sulari addizzjonali fuqhom u li għandhom aċċess għal lift.

Aħna għamilna wkoll ftehim ma' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar biex tgħidilna hi stess liema blokki nistgħu nżidulhom sular jew żewġ sulari oħra ħalli ma joqgħodx isir ħafna xogħol żejjed ta' pjanti u mbagħad din tgħidilna li ma tistax toħorġilna l-permessi kollha.

Fil-fatt wara li għamlet studju fuq il-housing estates ta' Malta u GĦawdex kollha l- Awtorita' ta' l-Ippjanar sabet li mal-206 units li tatna l-permess li nibnu jistgħu jinbnew 290 unit ieħor.

Jiġifieri din reġgħet ġiet għall-figura li tajnieha aħna ta' madwar 500 unit.

Madam Speaker, kif naħseb li ħafna jafu, fil-ħarġa tal-Gazzetta tal-Gvern tal-15 ta' Mejju, 1998 aħna ħriġna l-ewwel offerta sabiex jinbnew xi sulari addizzjonali fuq bini eżistenti tal-gvern li hemm ġewwa l-Gudja u fil-fatt intgħażel it-tender ta' madwar Lm200,000 sabiex jinbnew xi 24 unit fuq sulari addizzjonali.

Barra minn hekk ta' min jgħid ukoll li fl-istess ħarġa tal-Gazzetta tal-Gvern saret sejħa għal tenders sabiex isir il- proġett ta' Triq Sant'Ursola, il-Belt, li huwa slum clearance, il-proġett ta' Nru. 91, fi Triq il-Merkanti, il-Belt, kif ukoll proġetti oħra ta' bini f'diversi lokalitajiet.

Madam Speaker, hawnhekk irrid nenfasizza l-fatt li aħna ma' dawn l- offerti ħadna ħsieb nagħmlu wkoll kondizzjonijiet speċjali lill-kuntratturi sabiex permezz tagħhom inkunu nistgħu nassiguraw ruħna li x-xogħlijiet isiru bl-iktar mod għaqli u professjonali.

GĦalhekk jien jiddispjaċini meta nara li ftit ilu perit ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar qal fuq gazzetta lokali li d-dipartiment tad-djar m'huwiex miexi bi professjonaliżmu imma b'dilettantiżmu, u jien nirrikmandalu biex jagħti daqqa t'għajn lir- regolamenti li aħna ħriġna lill-kuntratturi ma' dawn l-offerti ħalli jara kif aħna qed nagħmlu dak kollu possibbli biex ix-xogħol isir bl-iktar mod għaqli u professjonali.

Għax wara kollox aħna rridu nġibu quddiem għajnejna li hemm eluf ta' nies li għandhom bżonn post fejn joqogħdu mill- iktar fis possibbli.

DJAR - AKKOMMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Sandro Schembri Adami) staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jirrispondi l- mistoqsija parlamentari tiegħi numru W1,369, ċioe' għar-rigward tal-każ ta' persuna mill-Belt, li d-dettalji tagħha diġa' ntbagħtu separatament, jista' l-Ministru jgħid u jikkonferma li d-dipartiment irċieva d-dokumenti kollha meħtieġa għall-ipproċessar tal-każ tagħha ta' akkommodazzjoni soċjali?

X'qiegħed iżomm milli dan il-każ jiġi finalizzat?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W1,369.

DJAR - INSPECTORS

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Sandro Schembri Adami) staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jwieġeb il- mistoqsija parlamentari tiegħi numru W1,368, ċioe' għar-rigward tal-każ ta' persuna minn San Ġiljan, li d-dettalji tagħha diġa' ntbagħtu separatament, jista' l-Ministru jgħid jekk intbagħatx inspector?

Jekk fl-affermattiv, meta?

Jekk fin-negattiv, għaliex ma ntbagħatx?

U jekk hu l-każ, meta se jintbagħat?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W1,368.

DJAR - AKKOMMODAZZJONI SOĊJALI

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Sandro Schembri Adami) staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jirrispondi l- mistoqsija parlamentari tiegħi numru W1,434 u ċioe' għar-rigward tal- persuna li d-dettalji tagħha diġa' ntbagħtu separatament, jista' l-Ministru jgħid u jikkonferma li d-dipartiment irċieva d-dokumenti meħtieġa għall- ipproċessar tal-każ ta' akkommodazzjoni soċjali?

X'qiegħed iżomm milli dan il-każ jiġi finalizzat u tinqaleb il-kera?

Il-każ kemm ilu għall- konsiderazzjoni tad-direttur tad-dipartiment għall-akkommodazzjoni soċjali?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W1,434.

DJAR - KAŻ TA' ANZJANA

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Sandro Schembri Adami) staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru W1,351, ċioe' jista' jgħid fejn wasal il-każ ta' anzjan fil-bżonn minn Tas-Sliema li d-dettalji tiegħu diġa' ntbagħtu separatament?

Għaliex kulma rċieva mill-1994 'l hawn kien sempliċement acknowledgement?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W1,351.

DJAR - AKKOMMODAZZJONI SOĊJALI

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Sandro Schembri Adami) staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jirrispondi l- mistoqsija parlamentari numru W1,456, ċioe' għar-rigward tal-każ ta' persuna li d-dettalji tagħha diġa' ntbagħtu separatament, jista' l-Ministru jikkonferma li d-dipartiment irċieva d-dokumenti kollha meħtieġa għall- ipproċessar tal-każ ta' akkommodazzjoni soċjali?

X'qiegħed iżomm milli dan il-każ jiġi ffinalizzat f'dak li hu trattament tiegħu?

Għaliex l-ittra tal- perit ta' l-1996 għadha qed timmilita kontra l-każ tagħhom meta dan huwa każ ċar?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W1,456.

FAĊILITAJIET SPORTIVI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid liema faċilitajiet sportivi li qegħdin fir-raba' distrett elettorali ġew jew se jiġu rranġati bl-għajnuna tas-Segretarjat għaż-Żgħażagħ, Sport, Kultura u Arti?

Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew allokati flus f'kull każ u kemm intnefqu s'issa?

Jikkonferma l-Ministru li x-xogħol fuq uħud mill-faċilitajiet qed jiġi koordinat minn jew b'xi mod huwa mdaħħal individwu partikolari li ismu qed jintbagħat separatament?

Jista' l-Ministru jgħid minn min tqabbad u x'inhu r-rwol preċiż tiegħu?

Jikkonferma l-Ministru li dan l-individwu m'huwiex impjegat tal-gvern?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba mogħtija għall-mistoqsija parlamentari numru 13563 f'seduta numru 216.

Is- Segretarjat Parlamentari għaż-Żgħażagħ, Sport, Kultura u Arti qatt ma kien imdaħħal fix-xogħlijiet li setgħu saru għaliex dawn isiru mill-istess għaqdiet sportivi li huma awtonomi fid-deċiżjonijiet tagħhom.

Is- Segretarjat Parlamentari qatt ma qabbad lill-persuna msemmija taħt separate cover biex tagħmel xi xogħlijiet u nikkonferma li l-istess persuna m'hijiex impjegata tal-gvern.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

AUSTIN GATT: Madam Speaker, xtaqt nistaqsi lill-Ministru jekk ir- risposta parlamentari li rrifera għaliha, ta' erba' seduti ilu, kenitx tinkludi informazzjoni dwar kemm ġew allokati flus biex jiġu rranġati l- grounds li jaqgħu taħt id-distrett elettorali tal-Ministru.

Madam Speaker, jien naf perfettament li huma l-clubs individwali li jagħżlu lill-kuntratturi; is-sistema dejjem hekk kienet u hekk għadha.

Pero' jaf il-Ministru li l-isem ta' l-individwu li bgħattlu jien under separate cover huwa shareholder tal-kumpannija li għandu s-Segretarju Parlamentari u fil-fatt mhux l-ewwel darba li tfaċċa l-isem ta' dan l- individwu f'dan il-Parlament b'konnessjonijiet mas-Segretarju Parlamentari?

Infakkar lill-Ministru li dan l-individwu, jew it-tifel tiegħu, jikru l- karozzi lis-Segretarjat Parlamentari u lid-dipartiment kif ukoll ħadu kuntratt għall-catering fil-pixxina nazzjonali, liema kuntratt kellu jannullah il-Ministru stess minħabba li ma ġewx osservati r-regolamenti preskritti.

Ta' min jgħid ukoll li żmien ilu t-tifel ta' dan l-individwu biegħ lill-kumpannija, liema kumpannija għandha bħala shareholders lis- Segretarju Parlamentari u lil dan l-individwu li qed insemmu, biċċa art f'Parish Priest Mifsud Street ġewwa l-Ħamrun u dan l-individwu u s- Segretarju Parlamentari pparteċipaw, permezz ta' kumpannija, fi żvilupp konsiderevoli f'Buġibba wkoll.

Madam Speaker, allura l-Ministru ma jidhirlux li anke jekk stess huma l- clubs - hawnhekk qed nirriferi għall-clubs ta' Tarxien Rainbows u ta' Santa Luċija F.C. - li qabbdu lil dan l-individwu biex jagħmel xi xogħlijiet fil- faċilitajiet tagħhom, hawn wisq kumbinazzjonijiet f'dan il-każ?

Ma jaħsibx li ma jistax iserraħ moħħu li dawn l-affarijiet setgħu seħħew b'mod innoċenti?

Il-Ministru ma jidhirlux ukoll li tinħtieġ investigazzjoni serja dwar il-konnessjonijiet li hemm bejn dan l-individwu u s-Segretarju Parlamentari f'dawk l-affarijiet kollha li għandhom x'jaqsmu mal-kuntratti tal-gvern?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Madam Speaker, l-ewwelnett irrid infakkar lill- Onor. |nterpellant li meta rrispondejt mistoqsija parlamentari numru 13563 f'seduta numru 216, jien kont qegħidt fuq il-Mejda tal-Kamra l- informazzjoni kollha li talabni billi qegħidt lista ta' dawk l-għaqdiet kulturali u l-persuni li bbenefikaw minn għajnuna finanzjarja fis-snin 1996 u 1997.

Madam Speaker, rigward il-mistoqsijiet l-oħra li għamilli l-Onor.

Interpellant nista' ngħidlu li aħna ma nkunux nafu lil liema kuntratturi jkunu qabbdu l-għaqdiet - issa hawnhekk m'iniex qed nirriferi biss għal dawk l-għaqdiet li semma l-Onor.

Interpellant fil-mistoqsija supplimentari li għamel imma għal kwalunkwe għaqda - għax-xogħlijiet li jagħmlu u għalhekk jien m'iniex f'pożizzjoni li nwieġbu fuq is-sensiela ta' domandi li għamilli.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Madam Speaker, ninforma lill-Ministru li wara li s- Segretarjat Parlamentari ta' l-Onor.

Joe Cilia ta xi għotjiet lil Tarxien Rainbows u lil Santa Luċija F.C. għal titjib fil-grounds tagħhom, dawn qabbdu lis-Sur Carmel Chetcuti biex jikkoordina dan ix-xogħol hu direttament jew inkella jagħmel sub-contracting fuq dan ix-xogħol.

Is-Sur Chetcuti ġie introdott lilhom min-nies fis-Segretarjat Parlamentari ta' l- Onor. Joe Cilia.

Kif għidt diġa', is-Sur Chetcuti huwa shareholder ma' l- Onor. Joe Cilia f'Rosita Ltd u hemm konnessjonijiet, permezz tiegħu personalment jew tat-tifel tiegħu, fil-kiri tal-karozzi tas-Segretarjat Parlamentari u fl-għoti tal-kuntratt tal-catering tal-pixxina nazzjonali.

L-Onor.

Joe Cilia u dan l-individwu għandhom ukoll interess f'kumpannija li għamlet żvilupp f'appartament ġewwa Buġibba ...

MADAM SPEAKER: Jekk jogħġbok, ejja għall-mistoqsija.

ONOR.

AUSTIN GATT: ... u permezz ta' kumpanniji, xtraw ukoll biċċa art li qiegħda f'Parish Priest Mifsud Street ġewwa l-Ħamrun mingħand it-tifel tas-Sur Chetcuti.

Ladarba lill-Ministru tajtu din l-informazzjoni kollha, jista' jgħidli jekk jidhirlux li għandu jinvestiga dawn il-konnessjonijiet kollha ħalli jara jekk hux qed isir kollox kif suppost?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jien qatt ma żammejt lura milli ninvestiga dak li nħoss li għandni ninvestiga.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Jista' l-Ministru jwiegħed lil din il-Kamra li hu, min-naħa tiegħu, se jagħmel investigazzjoni biex jiskopri jekk dawn il- konnessjonijiet kollha li qed jirriżultaw fil-kuntratti mogħtija mis- Segretarjat Parlamentari humiex purament kumbinazzjonijiet?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Madam Speaker, nerġa' ngħid li jien ma nżommx lura milli ninvestiga dak li nħoss li għandi ninvestiga u naċċerta lill- Onor. Interpellant li f'sena u nofs għamilt ħafna iktar investigazzjonijiet milli messu għamel hu fid-disa' snin ta' qabel.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Is-soltu meta l-Ministru jkun irid jiddevja jibda jgħid x'suppost għamilt jien.

Jien lill-Ministru nistaqsih: Inti lest li tinvestiga l-konnessjonijiet li hemm bejn dawn iż-żewġ persuni u tara jekk il-kuntratti li qed jieħu s-Sur Chetcuti u l-familjari tiegħu humiex qegħdin isiru b'mod regolari u jekk il-konnessjonijiet li hemm humiex kollha kumbinazzjonijiet?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Madam Speaker, jien m'għandix iktar xi nżid ma' dak li diġa' għidt ħlief li qed ninnota li l-Onor.

Interpellant żviluppa allerġija għal ċerti affarijiet minn Ottubru ta' l-1996 'l hawn.

QRATI - MULTI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l- Ministru jgħid kemm kien l-ammont ta' multi imposti mill-qorti li kien għad baqa' jinġabru fl-aħħar ta' Marzu ta' l-1998?

ONOR.

GAVIN GULIA (Ministru tal-Ġustizzja): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-ammont ta' multi mhux imħallsa sa l-aħħar ta' Marzu 1998 kien kif indikat hawn taħt:

Traffiku u Edukazzjoni Lm 1,444,440 (Lm586,666 minnhom huma preskritti) Notarili Lm 317 Qorti Kriminali Lm 581,102 Qorti Pulizija Gudizzjarja Lm 933,530 Lm 2,959,389

MADAM SPEAKER: Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu issa għat- Tqegħid ta' Karti.

Il-Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

ALFRED SANT (Prim Ministru): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja tal-liċenzja li kienet ingħatat lill-Internet service providers Maltin, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14823.

MADAM SPEAKER: Grazzi. ll-Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, f'isem il-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Dettalji dwar impjegati barranin ma' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru W1336.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tabella li turi l-ammont globali li kull skola sekondarja tista' tonfoq kull sena, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14608.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT (Ministru tal-Finanzi u Kummerċ): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Lista ta' kumpanniji u partnerships ta' awdituri/accountants li ngħataw kuntratti bejn Mejju 1987 u Ottubru 1996 mid-dipartimenti jew entitajiet li jaqgħu taħt id-dikasteru tal-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14777.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Buhagiar.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR (Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja ta' abbozz ta' kuntratt, kopja ta' development brief maħruġ mill- Awtorita' ta' l-Ippjanar f'Ġunju 1997, flimkien ma' dokumenti oħra konnessi mal-proġett tal-Cottonera Waterfront.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Grech.

ONOR.

EDWIN GRECH (Ministru tal-Ħarsien Soċjali): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar maintenance agreements li dipartimenti u entitajiet li jaqgħu taħt id-dikasteru tal-Ministru tal-Ħarsien Soċjali kellhom ma' kumpanniji privati dwar IT hardware u/jew software matul l-1996 u l- 1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14493.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tabella li turi t-total ta' applikazzjonijiet li daħlu fid-Dipartiment għall-Akkommodazzjoni Soċjali għax-xahar ta' Marzu 1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14038;

Kopja taċ-ċirkolarijiet/memos maħruġa lill-kunsilli lokali matul Marzu 1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14039; u

Kopja ta' Skema 'N' – Sussidju fuq Xogħlijiet ta' Irranġar u Titjib f'Residenzi Privati Okkupati minn Sidien, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14811.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Gulia.

ONOR.

GAVIN GULIA (Ministru tal-Ġustizzja): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar kawżi fil-qrati matul Marzu 1998, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 14037.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet.

Il- Ministru tal-Ħarsien Soċjali.

MOZZJONIJIET

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IS-SERVIZZI TA' IMPIEG U TAĦRIĠ

ONOR.

EDWIN GRECH: Nipproponi l-Ewwel Qari ta' Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att ta' l-1998 biex jemenda l-Att dwar is-Servizzi ta' Impieg u Taħriġ, Kap 343".

MADAM SPEAKER: Min jissekonda, jekk jogħġobkom?

ONOR.

JOE MIZZI: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att ta' l- 1998 biex jemenda l-Att dwar is-Servizzi ta' Impieg u Taħriġ, Kap 343" ikun moqri l-Ewwel Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri l-Ewwel Darba.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR DAZJU TAS-SISA (EMENDA NRU 4)

EXCISE DUTY (AMENDMENT) (No. 4) BILL

L-ordni għal Kumitat ġie moqri.

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Michael Bonnici, President tal-Kumitati, jippresjedi.

Klawsola 2 - Emenda ta' l-Ewwel Skeda li tinsab ma' l-Att prinċipali.

Clause 2 - Amendment of First Schedule to the principal Act.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, permezz ta' klawsola 2, li qed temenda l-Ewwel Skeda li tinsab ma' l-Att prinċipali, żdiedu l-inbejjed, minbarra most ta' l-għeneb, ikklassifikati fl-intestaturi Nru. 22.04 u 22.05 tat- tariffa tad-dwana.

Issa filwaqt li taħt l-intestaturi Nru. 22.04 jaqgħu l- inbejjed magħmula mill-għeneb, taħt l-intestaturi Nru. 22.05 jaqgħu il- vermouth u nbejjed oħra magħmula mill-għeneb bit-togħma ta' ħxejjex jew ta' sustanzi aromatiċi.

Ta' min jgħid ukoll li l-most ta' l-għeneb huwa mneħħi minn din l-iskeda għaliex diġa' huwa mdaħħal fit-Tieni Skeda ta' l-Att prinċipali ma' l-alkoħol u xorb alkoħoliku u għalhekk diġa' qed jitħallas id-dazju tas-sisa fuqu skond din l-iskeda.

Sur President, għal klawsola 2 nipproponi din l-emenda:

"A" Minnufih wara l-kliem "Nru. 22.04 u 22.05 tat-Tariffa tad-Dwana" fil- klawsola 2, għandhom jidħlu l-kliem ", u inbid imħallat ma' xorb mhux alkoholiku, klassifikat fl-Intestatura 22.06 tat-Tariffa tad-Dwana".

"A" Immediately after the words "Nos.

22.04 and 22.05" in clause 2, there shall be inserted the words ", and wine mixed with non-alcoholic beverages, classified in Customs Tariff Heading No. 22.06".

Fil-fatt qed nipproponi din l-emenda biex fl-iskeda ma' l-inbid jiżdied inbid imħallat ma' xorb mhux alkoħoliku.

THE CHAIRMAN: Iktar rimarki?

L-Onor.

Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Sur President, jekk qed nifhem sew hawnhekk qed tidħol taxxa ġdida fuq prodott li ma kienx ikklassifikat li għandu s-sisa fuqu.

Imma jien nistaqsi: GĦaliex m'għandux jiġi speċifikat l-alcohol content ta' dan il-prodott, li jikkonsisti f'inbid imħallat ma' xi fruit juice jew ma' xi ħaġa oħra simili?

Aħna nafu li l-inbid għandu ċertu persentaġġ ta' alkoħol, pero' peress li hawnhekk qed nitkellmu fuq taħlita, ma nafx jekk ikunx jagħmel iktar sens li kieku wieħed jispeċifika iktar f'dan is-sens.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, jien informat li dan il-prodott huwa kklassifikat skond il-harmonized system u meta dan il-prodott jiġi mħallat ma' xorb li m'huwiex alkoħoliku awtomatikament l-alcoholic content jonqos u mhux jiżdied.

Jiġifieri huwa iktar importanti li jitniżżel il-maximum alcoholic content milli l-minimum alcoholic content.

THE DEPUTY CHAIRMAN (Onor. Anġlu Farrugia): L-Onor.

Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiġifieri x-xorb li għandu ftit alkoħol u x-xorb li għandu ħafna iktar alkoħol se jiġu intaxxati bl-istess mod?

ONOR.

LEO BRINCAT: Iva, bħal fil-każ tal-birra.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Imma aħna rridu li l-liġi tiġi mfassla b'dan il- mod?

GĦax jien għandi mixed feelings f'dan ir-rigward.

Ħalli nispjega ruħi aħjar.

Fil-fehma tiegħi, ix-xorb, bħall-fruit juices, li jkunu mħalltin bl-alkoħol iwasslu għal ċerti diffikultajiet, speċjalment fost iż- żgħażagħ.

Għaliex qed ngħid dan?

GĦax normalment dan it-tip ta' xarba tant tkun ħelwa li wieħed lanqas jinduna li hija mħallta b'ċertu ammont ta' alkoħol.

Jien naħseb - u naħseb li hawn ħafna oħrajn li jaħsbuha bħali - li inqas ma' jkun hemm alkoħol f'dan it-tip ta' xarba iktar ikun aħjar, fis- sens li jkun ferm aħjar jekk wieħed jixrob pakkett fruit juice b'0.5% alkoħol imħallat miegħu milli jixrob pakkett fruit juice b'2% alkoħol imħallat miegħu.

Imma sfortunatament dan l-abbozz ta' liġi mhux qed jagħmel din id-distinzjoni u jien naħseb li dan ma jagħmilx sens.

Fl- opinjoni tiegħi dan l-abbozz ta' liġi għandu jkollu ċertu mekkaniżmu li permezz tiegħu jinkoraġġixxi li kemm jista' jkun l-alcohol content ikun baxx f'dan it-tip ta' xarbiet.

Aħna bażikament qed indaħħlu taxxa fuq l- inbid biex, peress li dan il-prodott fih ċertu ammont ta' alkoħol, niskoraġġixxu lin-nies milli jixorbu ħafna minnu.

Għalhekk naħseb li ma jagħmilx sens li mbagħad f'dan il-każ m'aħniex nagħmlu distinzjoni bejn prodott li jkollu ftit alkoħol u prodott ieħor li jkollu ħafna alkoħol.

Fil-fatt il-pajjiżi barranin li jbigħu dan it-tip ta' xorb jesiġu li fuq dawn il-pakketti jiġi speċifikat ċar kemm fih alkoħol dak il-prodott ħalli titneħħa l-possibbilta' li jkun hemm min jaħseb li huwa fruit juice u jispiċċa jieħu ċertu ammont ta' alkoħol mingħajr ma jkun jaf.

Biex ngħid id-dritt, lili personalment dan it-tip ta' xorb xejn ma jogħġobni għax f'dan il-każ ma ssirx distinzjoni bejn x'inhu alkoħol u x'mhuwiex.

Għalhekk nixtieq li l-Gvern jgħidilna x'beħsiebu jagħmel ħalli jiġi assigurat li dan it-tip ta' xorb jiġi identifikat bl-iktar mod ċar.

Il- Gvern għandu jżomm quddiem għajnejh il-fatt li l-fruit juice jinxtorob minn ħafna tfal żgħar u għalhekk iktar u iktar irridu nassiguraw ruħna li dan it- tip ta' xorb ma jkunx f'pakketti li jidhru attraenti għat-tfal taħt l-eta'.

Jien naħseb li l-Membri tal-Gvern kollha jaqblu miegħi meta ngħid li f'pajjiżna hawn problema kbira f'dak li hu konsum ta' alkoħol u għalhekk kont nippreferi li kieku f'dan l-abbozz ta' liġi kien hemm xi skala biex iktar ma prodott ikollu alkoħol, iktar ikollu sisa għolja.

Jien inħoss li l-Gvern għandu jgħidilna wkoll bl-iktar mod ċar x'miżuri se jittieħdu f'dan ir-rigward ħalli nkunu żguri li wieħed ikun aware li dan it-tip ta' xorb għandu fih ċertu ammont ta' alkoħol u ma jinxtorobx qisu fruit juice waħdu.

Huwa veru li dan it-tip ta' xorb issibu f'pajjiżi oħra u li aħna ma nistgħux ngħixu qisna f'bozza, pero' bħala pajjiż għandna r-responsabbilta' li nieħdu l-miżuri kollha neċessarji biex kemm jista' jkun innaqqsu l- possibbilta' li iktar żgħażagħ jiġu esposti għall-alkoħol meta dan jista' jiġi evitat.

Kif għidt diġa', jien personalment inħoss li dan it-tip ta' xorb huwa perikoluż imma qabel ma wieħed jikkummenta iktar, ta' min jisma' x'għandu f'moħħu l-Gvern f'dan ir-rigward.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, jien nifhem il-punt li qed jagħmel l- Onor. Bonnici, pero' naħseb li l-leġislatur għandu jħares lejn din il- kwestjoni mil-lat ta' provvedimenti tal-harmonized system innifisha.

Fil- fatt fl-HS Code Number 22.06, chapter 22, section IV ta' l-Att ta' l-1995 li jemenda l-Att dwar id-Dazji ta' Importazzjoni (Emenda Nru. 2), fejn hemm:

"Other fermented beverages (for example, cider, perry, mead); mixture of fermented beverages and non-alcoholic beverages not elsewhere specified or included:",

insibu li this heading also covers mixtures of non-alcoholic beverages and fermented beverages and mixtures of fermented beverages of the foregoing heading of chapter 22; mixtures of lemonade and beer or wine, mixtures of beer or wine having an alcoholic strength by volume exceeding 0.5% of volume.

Min-naħa l-oħra, nista' ngħid li minkejja li l-inbid għandu madwar 12% alcoholic content, dan m'huwiex identifikat bħala alkoħol as such.

Jien naħseb li meta jkollna quddiemna leġislazzjoni bħal din irridu nimxu bilfors mal-categorisation tal-harmonized system innifisha u ma nistgħux noħolqu deviations minnha.

THE DEPUTY CHAIRMAN L-Onor.

Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, jien nista' nifhem għaliex il-Ministru qiegħed jagħmel din l-emenda.

Aħna fil-budget konna tkellimna dwar taxxa fuq l-inbid, pero' fl-opinjoni tiegħi meta hawnhekk wieħed jinkludi wkoll beverages li jkun fihom taħlita ta' nbid u xorb ieħor li m'huwiex alkoħoliku nkunu qed nintaxxaw xorb li m'huwiex inbid.

Sur President, ħaġa oħra li rrid ngħid hija li fil-klawsola li jmiss, li tittratta r-rata li se tiġi stabbilita, l-unika differenza li se jkun hemm bejn xorb alkoħoliku u xorb mhux alkoħoliku hija ta' 5 milleżmi fuq kull litru - illum 5 milleżmi ma jsibhom ħadd! - u għalhekk flixkun li jkun fih tliet kwarti ta' litru se jkollu taxxa ta' madwar 3 milleżmi.

Jiġifieri ara x'differenza se jkun hawn bejn xorb alkoħoliku u xorb li m'huwiex alkoħoliku!

Illum jidher li hawn moviment biex il-produtturi jipprovdu lill-poplu Malti bi prodott imħallat ta' nbid u luminata għax jafu li normalment f'nofsinhar il-familja Maltija tħobb tħallat daqsxejn inbid mal- cola - issa m'iniex qed nirriferi għas-cider jew għal xi xorb sofistikat ieħor - jew ma' xi luminata oħra.

Imma aħna hawnhekk li qed nagħmlu huwa li kważi qed nintaxxaw il-luminata daqskemm qed nintaxxaw l-inbid, u jien ma' dan ma naqbel assolutament xejn.

Jien nifhem li l-Ministru qed jipprova jdaħħal taxxa anke fuq prodott li jkollu kontenut baxx ħafna ta' nbid.

Pero' hawnhekk hawn difett għax m'aħniex qed nagħmlu differenza bejn xarba li jkollha kontenut għoli ta' alkoħol u xarba oħra b'kontenut verament żgħir ta' alkoħol.

Issa hawnhekk m'iniex qed nirriferi għall- birra għax din tiġi brewed u allura l-istrength alkoħoliku tal-birra tiddependi mit-tip ta' ingredjenti li jintefgħu fil-brew.

Pero' l-brew hija brew mill-bidu sa l-aħħar u m'hemmx taħlit mal-birra ta' prodotti oħra ħlief meta jiġi prodott ix- shandy.

F'dan il-każ qed nitkellmu fuq l-inbid li huwa proċess għalih, jiġifieri prodott ikun lest, imbagħad miegħu żżid prodott ieħor u tippakkjah.

Aħna qed ngħidu li l-prodott l-ieħor li qed iżżid miegħu se jiġi ntaxxat anke jekk ma jkunx prodott alkoħoliku u għalhekk ma għandux jidħol taħt dawn ir-regolamenti.

Għalhekk għandu jkun hemm rethinking fuq dawn l-affarijiet.

Biżżejjed qed ngħollu l-ħajja f'kollox; l-ilma ntaxxajnieh u qed nintaxxaw kollox b'mod astronomiku.

Allura issa m'għandniex nintaxxaw dawn l-affarijiet żgħar.

ONOR.

LEO BRINCAT: Dan il-provvediment qed isir għal raġuni speċifika, għaliex il-leġislaturi ħassew li jekk inħalluha kif kienet inkunu qed nikkreaw il-possibbilta' li jkun hemm loophole li tista' tiġi abbużata billi nbejjed ikunu jistgħu jiġu diluted b'mod li jkun hemm drop fl- alcoholic content tagħhom għal livell li jista' jeskludihom mid- definizzjoni ta' inbid.

Fil-fatt il-Wine Act Regulations jistipulaw il- minimum alcoholic content.

Jien informat ukoll li fuq is-suq hawn dawk li jgħidlhom wine splitzers li jikkonsistu - jekk fhimt sew lill-Onor.

Bonnici - f'taħlita ta' nbid u lemonade.

Dawn jaqgħu taħt din il-kategorija, u ħafna drabi jkunu ntiżi biex jissostitwixxu l-bulk tat-table wine li nafu li ħafna drabi jiġi kkonsmat mill-konsumatur Malti biż-żieda ta' soft drinks.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-ewwelnett, id-differenza bejn inbid li għandu 12% alcohol u taħlita li għandha ferm inqas alcohol, se tkun ta' 5 milleżmi.

Din hija differenza limitata ħafna.

It-tieni nett jien naħseb li għandu jkun hemm ċerta attenzjoni sabiex luminata mħallta bi ftit inbid tiġi ntaxxata mod u lumitata mħallta b'ħafna nbid tiġi ntaxxata mod ieħor.

Il- liġi m'hijiex qed tagħti kas ta' dan il-fatt.

Jien naħseb li dan huwa nuqqas għaliex il-messaġġ tal-liġi għandu jkun li jiġu nkoraġġiti xarbiet li fihom inqas alkoħol.

Kif inhi proposta hawnhekk, m'hijiex qiegħda hekk.

Barra minn hekk, jien għadni qed nistenna lill-Ministru biex jispjegalna x'tip ta' proċeduri qed jittieħdu rigward requirements fuq il-pakkett, bħal labelling, biex ma jkunx hemm abbuż f'dan ir-rigward.

Jien naħseb li hemm xi requirements - ma nafx jekk il-Ministru huwiex f'pożizzjoni li jgħidilna x'inhuma - u naħseb li hi responsabbilta' tal-Gvern li jassigura li dawn ir- requirements jiġu studjati sewwa u jiġu addottati bħalma jsir f'pajjiżi oħra.

Jiena naf li f'pajjiżi oħra hemm requirements riġidi ħafna biex pakketti tal-fruit juices li jkollhom mixture ta' alkohol fihom ma jkunux jistgħu jinbiegħu lit-tfal. .

Min-naħa l-oħra jien qed nargumenta li għandu jiġi nkoraġġit il-konsum ta' xorb li fih inqas alkoħol.

Imma l-abbozz kif inhu qed jippenalizza dak it- tip ta' xarba.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Dawn huma aspetti li jiġu trattati minn liġijiet oħrajn li jaqgħu taħt ministeri oħra u m'humiex parti mil-liġi li għandna quddiemna llum.

Qed nifhem il-punt ta' l-Onor.

Bonnici, imma dan m'huwiex marbut mal-leġislazzjoni li għandna quddiemna llum.

Sur President, f'dan l- istadju ma għandix x'inżid.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hi l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Billi ntalbet division din tittieħed fil-ħin ta' l- interruzzjoni tax-xogħol skond il-mozzjoni ta' proċedura Nru. 60 tat-12 ta' Mejju, 1997.

Klawsola 3 - Emenda ta' l-artikolu 13 ta' l-Att prinċipali.

Clause 3 - Amendment of section 13 of the principal Act.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, hawnhekk għandna emenda għal artiklu 13 ta' l-Att prinċipali għaliex daħlet skeda ġdida bħala s-sitt skeda u allura s-sitt skeda preżenti qed tiġi enumerata mill-ġdid bħala s-seba' skeda.

Jiġifieri din hija kwestjoni ta' skedar.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hi klawsola 3.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 3 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 4 - Enumerazzjoni mill-ġdid tas-sitt skeda li tinsab ma' l-Att prinċipali.

Clause 4 - Renumbering of sixth schedule to the principal Act.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Rimarki.

Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, din il-klawsola hija enumerazzjoni mill-ġdid tas-sitt skeda li tinsab ma' l-Att prinċipali.

Din il-klawsola hija konsegwenza ta' dak li ġie spjegat dwar klawsola 3 li għadna kemm tkellimna dwarha.

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hi klawsola 4.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor Membri: No) Carried.

Klawsola 4 għaddiet u kienet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 5 - Żieda tas-Sitt Skeda ġdida ma' l-Att prinċipali

Clause 5 - Addition of New Sixth Schedule to the principal Act.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, għandi emenda għal din il-klawsola.

Din l-emenda tipprovdi għal żieda tas-sitt skeda ġdida ma' l-Att prinċipali, skeda li tkopri l-inbejjed u r-rata tad-dazju pagabbli fuqhom.

L-istess bħal fil-każ ta' klawsola 2 li diġa' tkellimna dwarha, qed titressaq emenda għal din il-klawsola biex fl-iskeda tidħol ir-rata applikabbli għall-prodott miżjud.

Din ir-rata ġiet stabbilita għal ftit inqas minn dik ta' l-inbid, jiġifieri 4c5 kull litru.

Mr Chairman, inressaq din l-emenda:

"B" Minflok is-Sitt Skeda li hemm fil-klawsola 5, għandha tidħol din is- Sitt Skeda li ġejja:

"IS-SITT SKEDA INBEJJED

| | | |Inbejjed, |Lm0.05,0 | |minbarra most|kull | |tal-għeneb |litru | |klassifikati | | |fl-Intestatur| | |i Nru. 22.04 | | |u 22.05 | | |tat-Tariffa | | |tad-Dwana | | | | | | | | |Inbid |Lm0.04,5 | |imħallat ma' |kull | |xorb mhux |litru | |alkoholiku, | | |klassifikat | | |fl-Intestatur| | |a Nru. 22.06 | | |tat-Tariffa | | |tad-Dwana | |

"B" For the Sixth Schedule in clause 5, there shall be substituted the following Sixth Schedule:

"SIXTH SCHEDULE WINES

| | | |Wines, other|Lm0.05,0 | |than grape |per litre| |must, | | |classified | | |in Customs | | |Tariff | | |Headings | | |Nos.

22.04 | | |and 22.05 | | | | | | | | |Wine mixed |Lm0.04,5 | |with |per litre| |non-alcoholi| | |c beverages,| | |classified | | |in Customs | | |Tariff | | |Heading No. | | |22.06 | |

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, fuq din l-emenda nixtieq nirrepeti l- kumment li għamilt fuq l-emenda l-oħra li fl-opinjoni tiegħi d-differenza ta' 5 milleżmi fuq kull litru hija differenza baxxa ħafna.

Jien naħseb li jekk il-Ministru jrid jintaxxa dawn il-prodotti, almenu għandu jintaxxahom b'mod proporzjonali u relatat.

Nerġa' ngħid, b'dan il-mod qed nintaxxaw il- luminata meta suppost li qed nintaxxaw l-inbid, u għalhekk min-naħa tagħna ma nistgħux naqblu ma' din il-klawsola.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, fil-fatt jekk wieħed jara l- leġislazzjoni eżistenti jsib li anke fil-każ tal-birra, kien ikun hemm din ir-relattivita' viċina ħafna.

Biex nagħti eżempju, a mixture of beer with a non-alcoholic beverage, per eżempju, jiġi ntaxxat bil-Lm1 per hectolitre, imbagħad prodott ta' birra b'alcoholic strength of less than 2.5% volume kien ikun iċċarġjat bid-90c5 per hectolitre.

Jiġifieri d-differenza hija marġinali l-istess bħal fil-każ ta' l-inbid li qed niddiskutu.

Tidher li hija n-norma li jkun hemm kważi komplimentarita' bejn dawn l-ammonti.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Sur President, il-bieraħ waqt id-dibattitu fuq it- Tieni Qari ta' dan l-abbozz ta' liġi, il-Ministru għamel stqarrija u jien ma stajtx nifhem sewwa sew kif wasal għal dik il-konklużjoni.

Nixtieq insemmiha għaliex għandha x'taqsam ma' din il-klawsola wkoll.

F'din il- klawsola aħna qed nagħmlu taxxa tas-sisa ta' 5c fuq kull litru.

Aħna argumentajna li din qed twassal għal żieda ferm aktar qawwija fil-prezz ta' l-inbid.

Il-Ministru fil-winding up mhux hekk qal, imma qal li r-roħs li kien sar huwa aktar minn din iż-żieda.

Jekk nirriferu għall-ktieb li bagħtilna l-Ministru fid-djar tagħna nsibu li l-aktar tip ta' nbid li jinxtorob mill-ħaddiema Maltin, is-San Paolo Table Wine u l-Lachryma Vitis Table Wine - li bejniethom naħseb li jkopru madwar 60% tas-suq ta' l-inbid - fil-fatt għola.

F'Lulju li għadda r-roħs fuq dan l-inbid kien ta' 1c fuq kull flixkun, imma issa se jkun hemm żieda ta' 5c fuq kull litru.

Issa kull flixkun jesa' tliet kwarti ta' litru.

Allura jien ma nistax naċċetta l- pożizzjoni li poġġa l-Ministru b'din il-miżura.

Il-Ministru jista' jkun li għandu raġun fejn jidħol l-inbid għoli li jinxtara Lm4.50 kull flixkun.

Dak veru li roħos b'xi 40c f'Lulju, u issa naturalment qed jogħla b'xi 5c.

Jiġifieri dak li qal il-bieraħ il-Ministru m'huwiex korrett meta jirriferi għal dak il-prodott li l-iktar li jinbiegħ u li l-iktar li jaffettwa lill- ħaddiema Maltin u Għawdxin.

Jien naħseb li din hija xi ħaġa fejn we should call a spade a spade.

ONOR.

LEO BRINCAT: Jien ma kontx qed ngħid għal inbejjed lokali imma għal dawk importati.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-bieraħ ma smajtekx tgħid hekk.

ONOR.

LEO BRINCAT: Imma issa s-sisa għoliet għat-tnejn.

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-inbid importat li raħas b'40c ma jixtruhx il- ħaddiema Maltin, għax huwa inbid li jqum Lm4.50 kull flixkun.

Fil-każ ta' l-inbid li jinxtorob kuljum ġara bil-maqlub.

Meta l-bieraħ tkellimt fuq l- inbejjed jien kont speċifiku ħafna u għidt li filwaqt li ċ-ċaqliq fil-prezz tagħhom kien ta' 1c kull flixkun f'Lulju li għadda, iż-żieda fil-prezz issa se tkun ta' madwar ħames darbiet ta' dak it-tnaqqis li kien hemm f'Lulju.

Dak kien il-punt.

Jien naħseb li min sema' d-diskors tal-bieraħ sema' lill- Ministru jmeri dak li kont qed ngħid jien.

Jien naħseb li ma kienx korrett il-Ministru meta għamel dik l-istqarrija.

Sfortunatament dan juri wkoll ċertu nuqqas ta' apprezzament għall-element li jaffettwa liċ-ċittadin medju, lill-ħaddiema Maltin u Għawdxin għaliex dawn ma jixorbux inbid importat imma jużaw l-inbid lokali anke biex isajru bih.

ONOR.

LEO BRINCAT: Jien ikkwalifikajt dak għidt il-bieraħ u ma naħsibx li għandi xi nżid.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Din id-division tittieħed fil-ħin ta' l- interruzzjoni tax-xogħol, skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 60.

Klawsola 6 - Emenda tas-Seba' Skeda li tinsab ma' l-Att prinċipali.

Clause 6 - Amendment of the Seventh Schedule to the principal Act.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, klawsola 6 u l-iskeda hija emenda għas- seba skeda li tinsab ma' l-Att prinċipali.

Din il-klawsola temenda s-seba' skeda kif enumerata mill-ġdid minħabba l-introduzzjoni tat-Taqsima F li huma r-regolamenti ta' l-1997 dwar l-inbid.

L-għan ta' dawn ir-regolamenti huwa li tinħoloq sistema adegwata ta' kontrolli biex ikun jista' jinġabar id-dazju tas-sisa dovut kemm fuq inbejjed importati kif ukoll fuq dawk prodotti lokalment.

Fil-fatt se nressaq emenda li tirrigwarda s-sena li tidher fit-titlu u fir-regolament 1 ta' l-istess taqsima; temenda regolament 2 minħabba ż-żieda tal-prodott il-ġdid u temenda regolament 11 relatat mal-ġbir ta' dazju fuq dan il-prodott.

Sur President, bil-permess tiegħek se naqra l-emenda:

''C'' It-Taqsima F tas-Seba' Skeda li hemm fil-klawsola 6 għandha tiġi emendata kif ġej:

(a) fit-titolu u fir-regolament 1 tagħha, minflok il-kliem "l-1997" għandhom jidħlu l-kliem "l-1998" kull fejn jinsabu;

(b)fir-regolament 2 tagħha, minflok il-kelma "imbejjed" għandhom jidħlu l-kliem "imbejjed u inbid imħallat ma' xorb mhux alkoholiku"; u

(c) fir-regolament 11 tagħha d-dispożizzjoni preżenti għandha tiġi enumerata mill-ġdid bħala l-paragrafu (1) tiegħu u minnufih wara l- paragrafu (1) kif enumerat mill-ġdid għandu jidħol il-paragrafu li ġej:

"(2) Mid-data li fiha dan l-Att jiġi promulgat ebda inbid imħallat ma' xorb mhux alkoholiku ma għandu jitħalla joħroġ mill-istabbiliment ta' produzzjoni qabel ma d-dazju tas-sisa impost skond dan l-Att ikun tħallas, għalkemm dak l-inbid imħallat ma' xorb mhux alkoholiku jista' jkun ġie prodott qabel dik id-data.".

''C'' Part F of the Seventh Schedule in clause 6 shall be amended as follows:

(a) in the title and in regulation 1 thereof, for the words "Regulations, 1997" there shall be substituted the words "Regulations, 1998" wherever they appear;

(b) in regulation 2 thereof, for the word "wines" there shall be substituted the words "wines and wine mixed with non-alcoholic beverages"; and

(c) in regulation 11 thereof, the present provision shall be renumbered as paragraph (1) thereof and immediately after paragraph (1) as renumbered there shall be inserted the following paragraph:

"(2) As from the date when this Act is promulgated, no wine mixed with non-alcoholic beverages shall be allowed to leave the production establishment until the excise duty leviable in accordance with this Act has been paid, notwithstanding that such wine mixed with non- alcoholic beverages may have been produced before such date.".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No)

L-emenda "C" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 6 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 6, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola Ġdida 7

New Clause 7

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, nipproponi Klawsola Ġdida Nru. 7:

"D" Minnufih wara l-klawsola 6 għandha tidħol il-klawsola ġdida li ġejja:

"Emenda ta' l-artikolu 3 ta' l-Att prinċipali.

Minnufih wara s-subartikolu (2) ta' l-artikolu 3 ta' l-Att prinċipali għandu jidħol is-subartikolu li ġej:

"(3) Id-dazju li jitħallas fuq oġġetti dazjabbli skond dan l-Att għandu jitħallas ukoll fuq oġġetti prodotti, importati u mqiegħda fuq is-suq taħt xi deskrizzjoni ta' xi oġġett dazjabbli, minkejja li dawk l-oġġetti ma jkollhomx l-ispeċifikazzjonijiet jew il-kwalitajiet meħtieġa mil-liġi biex ikollhom dik id-deskrizzjoni, u d-dispożizzjonijiet kollha ta' dan l-Att u tar-regolamenti li jsiru taħtu għandhom japplikaw għalihom daqs li kieku kienu l-oġġetti dazjabbli li bħala tali huma deskritti.".".

"D" Immediately after clause 6 there shall be inserted the following new clause:

"Amendment of section 3 of the principal Act.

Immediately after subsection (2) of section 3 of the principal Act there shall be inserted the following subsection:

"(3) The duty payable on excise goods according to this Act shall also be payable on goods which are produced, imported and placed on the market under any description of excise goods, notwithstanding that such goods do not have the specifications and qualities required by law so as to have such description, and all the provisions of this Act and of any regulations made thereunder shall apply to such goods in the same manner as if they were the excise goods as which they are described.".".

Sur President, din il-klawsola ġdida qed tidħol minħabba l-loophole li jista' jkun hemm f'dak li huwa ħlas ta' sisa fuq prodott li jista' jinbiegħ bħala nbid meta ma jkunx effettivament inbid, provvedimenti li jaqgħu taħt il-Wine Act innifisha.

Sur President, formalment nipproponi t-Tieni Qari ta' din il-klawsola ġdida.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi li klawsola ġdida 7 tkun moqrija t- Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Il-mozzjoni għaddiet u Klawsola Ġdida 7 inqrat it-Tieni Darba.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, nipproponi li Klawsola Ġdida 7 issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Sur President, jien nixtieq li ningħataw aktar spjegazzjoni dwar din il-klawsola, għaliex fil-verita' tidher daqsxejn drakonika.

Din tgħid li jekk ikollok prodott li jkun:

''...produced, imported and placed on the market under any description imported and placed on the market under any description of excise goods, notwithstanding that such goods do not have the specifications and qualities required by law so as to have such description, and all the provisions of this Act and of any regulations made thereunder shall apply to such goods...''.

Jiġifieri xi ħaġa li ma tidħolx taħt l-ispeċifikazzjonijiet li qed jiġu stabbiliti bil-liġi xorta waħda tista' tiġi taxxabbli.

Huwa veru li wieħed irid jipprova jagħlaq il-loopholes, pero' ma naħsibx li għandek tagħti dan it-tip ta' diskrezzjoni li whatever product jista' jiġi ntaxxat biex żgur ma jkollokx loophole.

Jekk nagħmlu hekk naħseb li nkunu qegħdin nirriduċu l- liġi tagħna għal sitwazzjoni fejn jekk prodott ikun se jiġi taxxabbli lanqas ikun hemm bżonn li l-miżura titressaq f'dan il-Parlament.

Dwar dan nixtieq li jkun hawn iktar spjegazzjoni u nixtieq ukoll li wieħed jara ftit x'għandu f'moħħu l-leġislatur meta jagħmel dan it-tip ta' klawsoli open- ended li qed jagħtu poter u diskrezzjoni żejda.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, jien ukoll ngħid li din il-klawsola hija perikoluża għaliex qed iddaħħal konċett li huwa kontra r-regoli kollha li sal-lum imxiet bihom id-Dwana.

Id-Dwana qatt ma taċċetta deskrizzjoni ta' xi ħaġa bħala fatt u allaħares kellha tagħmel hekk.

Allaħares id-Dwana kellha taċċetta deskrizzjoni ta' oġġett bħala l-bażi fuq xiex tiċċarġja d- dazji għax kieku lanqas indaħħlu 5% tad-dazji li jdaħħal il-pajjiż.

Id- Dwana tagħmilha ċara - u għandha l-organizzazzjoni biex tagħmel hekk - li tivverifika l-kontenut preċiż ta' l-oġġett biex tara d-deskrizzjoni hijiex tajba jew le.

Jiġifieri din tiċċarġja fuq il-kontenut reali ta' l-oġġett u mhux fuq id-deskrizzjoni li tingħata.

Allura kif issa qed ngħidu li se niċċarġjaw id-dazju skond id-deskrizzjoni ta' xi ħaġa, irrelevanti mill- kontenut tagħha?

Jekk, per eżempju, ikun hemm l-isem "Chardonnay", se jkun irrelevanti jekk il-kontenut ikunx chardonnay water jew chardonnay wine?

Għax ikun hemm il-kelma "Chardonnay" fuq il-fliexken se niċċarġjaw il- levies ta' l-inbid?

Imma dan x'sens jagħmel, Sur President?

Fl-opinjoni tiegħi din hija klawsola li qed tiddaħħal biex jiġi ssimplifikat ix-xogħol tad-Dipartiment tad-Dwana pero' jien naħseb li din qed tpoġġi element perikoluż fil-liġi Maltija tad-Dwana li qatt ma nistgħu naċċettaw.

Ma nistgħux naċċettaw li d-Dwana tiċċarġja d-dazju fuq kif jissemma prodott jew fuq id-deskrizzjoni li jingħata prodott.

Id-Dwana għandha tibqa' għaddejja bil-policy li għandha llum li tiċċarġja fuq il-kontenut veru tal- prodott.

Allura jekk jidħol qalziet ta' taħt se niċċekkjaw x'inhu l-lastiku tiegħu ħalli naraw jekk jaqax taħt klassifikazzjoni jew oħra u f'dan il-każ sempliċement se ngħidu li għax prodott jissemma mod allura niċċarġjawh hekk?!

ONOR.

LEO BRINCAT: Jista' jkun artificial wine.

ONOR.

JOHN DALLI: Allura agħmel sisa fuq l-artificial wine.

Wara kollox f'din il-liġi anke l-luminata qed niċċarġjaw!

Agħmel Hs code għal dan il- prodott u għid li għandu s-sisa, imma mhux tagħmel klawsola fejn tgħid li d- Dipartiment tad-Dwana se jiċċarġja d-dazju fuq prodott skond kif jissemma.

Qed ngħid dan bħala parir lill-Ministru.

Jien xi kultant ma nkunx qed nikkritika biex inkun ikkritikajt imma nkun qed nagħti parir.

ONOR.

LEO BRINCAT: Ir-rimarka qed neħodha fi spirtu kostruttiv.

ONOR.

JOHN DALLI: Jien, li għandi ftit esperjenza, ngħid lill-Ministru li dawn l-affarijiet problemi jaqilgħu u d-Dipartiment tad-Dwana m'għandux jingħata din il-fakulta'.

ONOR.

LEO BRINCAT: Filwaqt li qed nifhem il-punt li qajjem l-Onor.

Dalli, skond in-nies legali tagħna ma tistax tintaxxa xi ħaġa li fiha nnifisha hija illegali.

Jiġifieri ma tistax tagħmel taxxa fuq artificial wine meta l- artificial wine huwa illegali.

ONOR.

JOHN DALLI: Allura jekk inhu illegali ma għandekx tħallih jidħol, mhux tgħid li se tintaxxah!

Jekk huwa illegali żommu d-Dwana u mhux tintaxxah.

ONOR.

LEO BRINCAT: Aħna qed ngħidu jekk ikun diġa' nbiegħ.

ONOR.

JOHN DALLI: Jekk inbiegħ għandek tikkonfiskah u ttella' lin-nies il- qorti skond liġijiet oħra li jirrenduh illegali.

Jien m'iniex avukat, imma dik hija l-loġika tiegħi.

Jekk inhu prodott lokalment u mhux suppost li jkun prodott, waqqfu.

Imma mhux tgħid li se tintaxxah bħala nbid!

Dan ma jagħmilx sens.

ONOR.

LEO BRINCAT: Pero' b'dak il-mod tkun ipproċedejt kontra tiegħu taħt it-Trade Description Act, imma ma tkunx tista' tipproċedi kontra tiegħu għall-abbuż li qed nitkellmu fuqu.

ONOR.

JOHN DALLI: Meta kont ministru dejjem ipprovajt nasal biex kemm jista' jkun il-liġijiet ikunu lineari fis-sens li nkunu nafu liġi x'oġġettiv għandha u x'qed torbot.

Ma nistax nuża liġi biex nikkastiga lil xi ħadd taħt liġi oħra, għax b'hekk inkunu qegħdin inħalltu u nħawdu u allura jibdew deħlin il-problemi.

Jekk hemm liġi li tgħid li min jipproduċi ċertu prodott qed jagħmel ħażin u l-produzzjoni tiegħu hija illegali, allura nemendaw dik il-liġi u nagħmlu l-penali taħt dik il-liġi.

Mela nagħmel dan it-tip ta' klawsola drakonika li tagħti ċerti poteri fil- liġi tas-sisa!

U mhux għal dan l-artificial wine biss qed ngħid, imma għal kollox.

Jekk, per eżempju, ikun hemm fwieħa jisimha Chardonnay, ma tistax tagħmlilha s-sisa ta' l-inbid sempliċement għax Chardonnay huwa isem ta' nbid.

Fl-opinjoni tiegħi m'għandniex nagħmlu dawn l-affarijiet.

Issa jien se nieqaf hawn u l-Ministru jagħmel li jrid.

ONOR.

LEO BRINCAT: L-ewwelnett naħseb li l-Onor.

Dalli jaf li fil- prattika l-inbid lokali qatt ma jittieħdu kampjuni tiegħu.

Jiġifieri l-punt at issue qed ikun biss fejn l-oġġett ikun diġa' mibjugħ.

Jekk ma jkunx mibjugħ, allura tagħmel il-konfiska.

Pero', nerġa' ngħid, il-point at issue hija fejn il-prodott ikun mibjugħ.

ONOR.

JOHN DALLI: M'għandniex nużaw din il-liġi biex nieħdu azzjoni kontra xi ħadd abbażi ta' liġijiet oħra.

Jekk hemm xi liġi li tgħid li huwa illegali li tipproduċi ċerti prodotti għandna naraw liema hi dik il-liġi u nagħmlu l-istess penalitajiet ta' dik il-liġi.

ONOR.

LEO BRINCAT: Raġuni oħra għaliex dan is-suġġeriment mhux qed jiġi kkonsidrat prattiku min-nies tekniċi tagħna hi li l-excise duty fuq il- locally produced wine titħallas b'lura.

ONOR.

JOHN DALLI: M'hijiex ħaġa prattika li d-dazju jitħallas b'lura.

ONOR.

LEO BRINCAT: M'huwiex prattiku s-suġġeriment li qed tagħmel int. Ma tistax tagħmel konfiska ta' oġġett li diġa' qed jiġi kkonsmat.

ONOR.

JOHN DALLI: Jien mhux qed ngħid li għandha ssir konfiska biss.

Jien għidt li hemm liġi li tirregola x'tip ta' produzzjoni għandu jkun hemm u l- penali għal min jikser dik il-liġi għandha tkun f'dik il-liġi u mhux nagħmlu dan it-tip ta' generic clause hawnhekk.

ONOR.

LEO BRINCAT: Għalhekk jien semmejt it-Trade Description Act.

Din il- ħaġa taqa' taħt liġijiet oħrajn u mhux taħt il-liġi fiskali li għandna quddiemna.

ONOR.

JOHN DALLI: Allura emenda dik il-liġi u mhux tagħmel dan it-tip ta' klawsola f'din il-liġi.

ONOR.

LEO BRINCAT: Lanqas fhimtek li qed tgħid hekk, ħalli nkunu fair.

ONOR.

JOHN DALLI: Jien persważ li l-Ministru ma fehemnix, pero' nixtieq nagħmel din il-ħaġa ċara for the record.

Jien m'iniex kontra li jekk xi ħadd jinqabad li ilu jabbuża għal għaxar snin, jiġi ċċarġjat ta' l-għaxar snin produzzjoni li jkun għamel.

Jien favur ħafna miżura bħal dik.

Żgur li dan m'għandux isir permezz ta' klawsoli ta' dan it-tip imma permezz ta' klawsoli fil-liġi speċifika.

ONOR.

LEO BRINCAT: Kollox sew, imma teknikament jiriżulta hekk.

Nagħtu każ li jkun hemm xi ħadd li jinqabad mill-qorti u anke jittieħdu passi kontra tiegħu.

Effettivament kieku ma jkunx hemm din is-safety clause li qed nitkellmu fuqha llum, id-dwana teknikament tkun obbligata li tirrifondi l-partial payment li jkun sar fuq l-artificial wine.

ONOR.

JOHN DALLI: Dan l-artificial wine jista' jsir hawn Malta jew le?

ONOR.

LEO BRINCAT: Safejn naf jien mhux suppost.

ONOR.

JOHN DALLI: L-artificial wine huwa legali jew le?

ONOR.

LEO BRINCAT: Mhux legali.

ONOR.

JOHN DALLI: Mela jekk m'huwiex legali hemm liġi li tispeċifika li dan it-tip ta' operazzjoni mhijiex legali, u din il-liġi m'hijiex il-liġi tad-dwana u lanqas il-liġi tas-sisa, imma liġi oħra.

Jien qed ngħid li għandkom tiċċarġjaw kemm tifilħu lil min jikser il-liġi u tagħmlulu penali kemm tifilħu - naqbel magħkom fuq dan - pero' tridu tużaw dik il-liġi u mhux tużaw din il-liġi billi ddaħħlu din il-klawsola.

ONOR.

LEO BRINCAT: In-nies tekniċi xorta qed isostnu li la l-artificial wine ma jkunx kopert mill-item li għandna quddiemna, teknikament, anke jekk jittieħdu l-proċeduri kriminali kontra l-individwu, id-dwana tkun obbligata li tirrifondi l-parti tas-sisa li tkun ġabret fuqu.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Joe Borg.

ONOR.

JOE BORG: Jekk għandek każi ta' abbuż ma tistax tagħmel provvediment li jkopri kollox.

Ma tistax tgħid li għaliex qattus jigref allura toqtol il-qtates kollha.

Xtaqt nagħmel kumment ieħor.

Bil-mod kif inhi miktuba din il-klawsola tkopri kull prodott importat u kull prodott manifatturat lokalment, mhux l- artificial wine biss.

Jiġifieri d-Dwana tista' tiddeċiedi li jekk prodott jagħti misleading information, twaħħal id-dazju bħala penali.

Id- Dipartiment iċċekkja jekk dan il-provvediment huwiex in line ma' l-HS Code?

Għax il-kodiċi tad-dwana jistabbilixxi l-metodu ta' klassifika ta' oġġett u provvediment bħal dan iwaqqa' dak il-kodiċi kollu għaċ-ċajt.

Jien nixtieq inkun jaf jekk il-Customs Cooperation Council huwiex se jaċċetta provvediment bħal dan.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Fil-fehma tan-nies tekniċi tagħna, din il-klawsola qiegħda proprju biex tilqa' għal dawk il-każi li ma jaqgħux taħt l-HS Code u mhux għall-każi li jaqgħu taħt l-HS Code innifsu.

ONOR JOSE' HERRERA: Għandek twaħħal il-penali fl-istadju ta' produzzjoni u under false pretences u mhux tuża l-liġi tas-sisa biex tiġbor sisa li m'għandekx tiġbor.

Jien m'iniex qed neskludi li jkun hemm l-uċuħ tosti, għaliex l-uċuħ tosti ssibhom kullimkien.

Pero' nixtieq li l-personnel tekniku joħroġ b'eżempju ta' x'għandhom f'moħħhom.

Id-diffikulta' li għandna hija li mhux qegħdin nifhmu eżattament fejn irridu jaslu.

Jekk xi ħadd qed jimporta oġġetti under false pretences and he is passing them off as something else, allura f'dak il-każ ma nistax nimmaġina kif dan se jiġi lura biex jieħu refund u minn fuq, jgħidlek: ''Jien dħakt bikom u dħakt bil-konsumatur meta begħt l-oġġetti, għax dak li qed inbigħ bħala nbid mhuwiex inbid u dak li qed inbiegħ bħala mutur mhuwiex mutur.

ONOR.

LEO BRINCAT: Jiena m'iniex avukat u forsi tikkorreġini f'dan li se ngħid.

Ħalli ngħidu li l-qorti pproċediet kontra tiegħu u nstab ħati ta' bejgħ against the Trade Description Act.

M'hemm xejn xi jżommu li anke wara li l-qorti tkun ipproċediet kontra tiegħu, dan jikklejmja r-refund li qed nitkellmu fuqu.

Irridu niddistingwu bejn l-aspett teoretiku u l-aspett prattiku.

ONOR.

JOSE' HERRERA: Ħalli nkunu ċari.

L-aspett prattiku hu li fil- mument li l-importatur jew il-manifattur jiġi jitlob refund ta' xi ħaġa li jkun biegħ under false pretences, huwa jkun qed jinkixef.

Allura naħseb li fit-Trade Description Act għandu jiġi introdott il-provvediment li barra l-penali, l-importatur jew il-manifattur ma jkollux id-dritt li jitlob refund ta' qualisiasi sisa li jkun ħallas.

Ma jagħmilx sens li hawn qegħdin nagħtu l-barka lil min ibigħ affarijiet taħt deskrizzjoni ħażina u l-Gvern qisu jkun qed jieħu sehem f'dan kollu.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Il-problema tidher li tikkonċerna l-aktar il-locally manufactured, għaliex fil-każ ta' l-imported goods kulħadd jaf li l-excise trid tinġabar qabel ma l-oġġett jiġi released.

It-tekniċi tagħna jħossu li għandhom iżommu l-pożizzjoni proposta f'dan ir-rigward.

ONOR.

JOE BORG: Fl-aħħar mill-aħħar huwa l-Gvern li jrid jiddeċiedi, pero' din hija klawsola drakonika.

Li tiftaħ il-bibien beraħ b'dan il-mod biex tirregola każ partikolari, għalija assolutament ma jagħmilx sens.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar kummenti?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija klawsola ġdida 7.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

JOHN DALLI: Division.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 60, din id- division tittieħed fil-ħin ta' l-interruzzjoni tax-xogħol.

Klawsola 1 u t-Titolu għaddew u kienu ordnati biex isiru parti mill-Abbozz ta' Liġi.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, nipproponi li l-Clerk ikun awtorizzat jikkorreġi xi żbalji ta' l-ortografija, u jagħmel xi emendi żgħar u renumbering li jista' jkun hemm bżonn.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn qbil mill-Kumitat?

(Onor Membri: Iva)

Il-Kumitat qabel li jawtorizza lill-Iskrivan tal-Kamra jikkorreġi żbalji ta' l-ortografija u jagħmel xi emendi żgħar u r-renumbering li jkun hemm bżonn,

Il-Kamra rriżumiet u l-Viċi President tal-Kumitati rrapporta progress u talab il-permess sabiex il-Kumitat jerġa' jiltaqa'.

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR SELF LOKALI

LOCAL LOAN BILL

L-ordni għal Kumitat ġiet moqri.

FIL-KUMITAT

L-Onor Anglu Farrugia, Viċi President tal-Kumitati, jippresjedi.

Klawsola 2 - Tifsir.

Clause 2 - Interpretation.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm rimarki?

Il-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, f'din il-klawsola jingħad li meta wieħed jitkellem dwar ''dħul'', din għandha l-istess tifsira bħalma għandha fl-artiklu 2 ta' l-Att dwar l-Amministrazzjoni Finanzjarja u l-Verifika iżda ma tinkludix qliegħ minn self lokali.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Jien tal-fehma, Mr Chairman, li l-kelma "qliegħ" f'dan is-sens hija żbaljata.

Bl-Ingliż jingħad "do not include proceeds from local loans".

Jien naħseb li ħadd ma jaqla' mis-self u għalhekk għandha ssir emenda biex minflok "qliegħ" tidħol il-kelma "dħul".

ONOR.

LEO BRINCAT: Naħseb li għandu raġun u għalhekk nipproponi din l- emenda verbali:

Fit-test Malti tal-klawsola 2 minflok il-kelma "qliegħ" għandha tidħol il-kelma "dħul".

In the Maltese text of clause 2 for the word "qliegħ" there shall be substituted the word "dħul".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija l-emenda verbali għal klawsola 2.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda verbali għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 2 kif emendata verbalment.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 2, kif emendata verbalment, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 3 - Awtorita' li jinġabar self.

Clause 3 - Authority to raise loan.

ONOR.

LEO BRINCAT: Klawsola 3 tittratta l-awtorita' li jinġabar is-self.

Hawnhekk qed nitkellmu dwar Lm110 miljun.

Din il-klawsola qed tawtorizza wkoll lill-ministru responsabbli, f'dan il-każ il-Ministru tal-Finanzi, joħroġ stock f'Malta taħt id-dispożizzjonijiet ta' l-Ordinanza dwar Self Lokali,

"...b'dawk il-patti u kondizzjonijiet kif l-imsemmi Ministru jista' japprova."

Din hija t-terminoloġija li ġeneralment tintuża f'abbozzi ta' liġi marbutin ma' self.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija klawsola 3.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 3 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 4 - Skop.

Clause 4 - Purpose.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, klawsola 4 tittratta dwar l-iskop tas- self u tgħid li:

''Kull somma msellfa taħt l-awtorita' ta' dan l-Att għandha tiġi approprjata u wżata biex tkopri nefqa ikbar mid-dħul li seħħet mill- Fond Konsolidat matul is-sena 1997, u n-nefqa li hemm maħsuba li sseħħ matul is-sena 1998:

Iżda kull ammont imsellef bis-saħħa ta' dan l-artiklu iktar mill- ammont attwalment meħtieġ għal dawk l-għanijiet u li jifdal bħala bilanċ fil-Fond Konsolidat fi tmiem is-sena 1998, għandu jintuża biex jagħmel tajjeb għan-nefqa ikbar mid-dħul fil-Fond Konsolidat matul l- ewwel sena li tiġi minnufih wara, u li fiha ssir dik in-nefqa akbar.''.

L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, billi qegħdin insemmu l-fatt li dan is- self se jmur biex iħallas il-bilanċ fil-Fond Konsolidat fl-1997, ta' min isemmi hawnhekk il-mod kif ġiet accounted il-Fond Konsolidat għal din is- sena, jiġifieri fl-1997.

Nafu li bejn l-estimi li kienu saru f'Novembru ta' l-1997 u dak li ġie rrapportat fl-aħħar ta' April jew Mejju, irriżulta li kien hemm differenza sostanzjali ta' Lm23 miljun.

Bħala Public Accounts Committee aħna ndagajna fuq din id-differenza.

Naturalment id-differenza hija spjegabbli f'dawk li huma ammonti pero' fir-realta' wieħed ma jistax ma jgħidx li f'ħafna mill-każi dawn id-differenzi setgħu ġew assessed u forecasted aħjar.

Il-budget - li fih il-Gvern kellu bilfors jagħmel ħafna taxxi - oriġinarjament kien stabbilixxa d-deficit għal Lm90 miljun imbagħad ġejna għall-estimi li saru f'Novembru, u f'daqqa waħda tlifna Lm23 miljun u mbagħad erġajna sibniehom sa l-aħħar tas-sena.

Dawn huwa affarijiet li ma tantx jagħtuni gost, Mr Chairman.

Ħaġa oħra li nixtieq insemmi for the record hija l-fatt li meta l-Awditur ta r-rapport tiegħu, dan għamel nota li fiha qal li teknikament - u fil-PAC aħna għarafna li dan huwa punt tekniku iktar milli punt ta' sustanza - il- loan li kienet saret mill-Gvern a favur tal-Malta Drydocks kellha tidħol bħala nefqa tal-Gvern mill-Fond Konsolidat.

Din il-ħaġa mil-lat ta' accounting ma saritx.

Nerġa' nenfasizza li dan hu punt tekniku u - fis- sustanza ma jagħmilx differenza.

Din il-loan lil Malta Drydocks tidher bħala capital expenditure imma fil-fatt għandha tidher fil-Fond Konsolidat.

Imbagħad din tidher fid-deficit tal-Gvern u jidher li dan id-deficit ġie finanzjat b'loan ta' Lm24.6 miljun li saret speċifikament għal hekk.

Biex inkunu preċiżi skond il-liġi finanzjarja - u naħseb li għandna nkunu preċiżi skond il-liġi finanzjarja - hemm bżonn li jsir dan l-aġġustament fl- accounting li sar mill-Gvern.

Dan ifisser li uffiċjalment l-ewwel għamilna budgeting ta' Lm90 miljun, imbagħad tela' għal Lm123 miljun, imbagħad reġa' niżel għal Lm103 miljun, u issa għandu jerġa' jitla' għal Lm126 miljun.

Li kieku sar accounting tajjeb fi' żmien il-budget, id-deficit li kien splodut għal Lm123 miljun, kien ikun ta' Lm150 miljun.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn aktar kummenti?

Il-Ministru Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: L-osservazzjoni li rrid nagħmel hija mhux fuq il- kwestjoni tal-Malta Drydocks għaliex dik naħseb li ġiet artikolata tajjeb min-naħa tas-Segretarju Permanenti meta ltaqa' l-Public Accounts Committee.

Naħseb li dwar ċerti diskrepanzi li kien hemm fil-figuri, tajjeb li wieħed isemmi wkoll tliet punti oħra, Sur President.

Wieħed irid iżomm f'moħħu li meta jsir il-budget, dan ikun ibbażat fuq figuri sa l-aħħar ta' Settembru, jiġifieri ma jkunx up-to-date.

Kien hemm ukoll iċ-changeover fis-sistema tat-tassazzjoni li kienet qrib ħafna tal-budget, jew ta' meta nħarġu l- figuri - għax saret fl-ewwel ta' Lulju 1997 - u kien hemm ukoll ċerti bidliet li saru, li jikkonċernaw xorb, sigaretti u b'mod partikolari vetturi.

Kien hemm ċertu ċaqliq minn dak li kien ġie proġettat f'dan ir- rigward, ċaqliq konsegwenzjali għall-budget innifsu.

Per eżempju, għax kien magħruf li se jogħlew ċerti registration fees, kien hemm importazzjoni iktar qawwija fix-xahar u nofs ta' wara li tħabbar il-budget, u dan ikkontribwixxa għal ċerta devjazzjoni minn dak li kien hemm targeted fil- budget.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar kummenti?

L-Onor.

Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Jien kont qed nagħmel kumment bl-iktar mod kliniku u kont qed ninsisti li jsir l-aġġustament fl-accounts tal-Gvern biex dawn jidhru skond kif jipprovdu l-financial regulations.

Il-financial regulations jipprovdu li kull nefqa tal-Gvern trid tkun mill-Consolidated Fund.

Jien ninsisti, Mr Chairman, li jsir l-aġġustament fir-records tal- Gvern biex il-loan li ta l-Gvern lit-Tarzna tiġi murija bħala nefqa fil- Consolidated Fund u tidher li ġiet finanzjata fir-revenue side.

ONOR.

LEO BRINCAT: Min-naħa tat-Teżor qed jikkonfermawli li dan mexa on these lines u dehret anke fil-Gazzetta tal-Gvern fuq dawn il-linji.

ONOR.

JOHN DALLI: Ma rajthiex.

ONOR.

LEO BRINCAT: Lanqas jien ma rajtha, imma qed jikkonfermawli issa stess.

THE DEPUTY CHAIRMAN: : Hawn aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija klawsola 4.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 4 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 1 - Titolu fil-qosor.

Clause 1 - Short title.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Bħalma għidna waqt it-Tieni Qari, dan l-abbozz fl- opinjoni tagħna huwa determinat ħafna mit-tip ta' diskussjonijiet li kienu saru u li għad iridu jsiru anke vis-a-vis il-mozzjonijiet pendenti li għandna quddiem din il-Kamra fuq l-Ewropa.

Jien naħseb li għandna naraw kif dan il-Parlament u dan il-pajjiż se jimxu 'l quddiem fil-konsiderazzjoni u s-soluzzjoni ta' din il-materja.

Jien għalhekk qed inressaq emenda għal klawsola 1, Mr Chairman, li tgħid hekk:

"A" Klawsola 1 għandha tiġi emendata kif ġej:

Il-klawsola 1 għandha tiġi rinumerata bħala subklawsola (1) tagħha, u minnufih wara din is-subklawsola kif rinumerata għandha tidħol din is- subklawsola ġdida li ġejja:

"(2) Dan l-Att għandu jibda jseħħ fl-1 ta' Diċembru 1998 jew f'data iktar tard li l-Ministru jista' jistabbilixxi b'avviż fil-Gazzetta.".

"A" Clause 1 shall be amended as follows:

Clause 1 shall be renumbered as subclause (1) thereof, and immediately following this subclause as renumbered there shall be inserted the following new subclause:

"(2) This Act shall come into force on the 1st of December 1998 or at such later date as the Minister may by notice in the Gazette establish.".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Min-naħa tal-Gvern ma naqblux ma' din l-emenda li qed tiġi proposta min-naħa ta' l-Oppożizzjoni.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Jien ma stennejtx li l-Ministru jaqbel magħha.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Onor.

John Dalli.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Negatived.

ONOR.

JOHN DALLI: Division.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Din id-division tittieħed fil-ħin ta' l- interruzzjoni tax-xogħol, skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 60

It-Titolu għadda u ġie ordnat biex isir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Il-Kamra rriżumiet u l-Viċi President tal-Kumitati rrapporta progress u talab il-permess sabiex il-Kumitat jerġa' jiltaqa'.

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR TAXXA SPEĊJALI FUQ BANEK KUMMERĊJALI

COMMERCIAL BANKS (SPECIAL TAX) BILL

L-Ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

Ikompli mid-29 ta' April, 1998.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Josef Bonnici huwa in possession.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Grazzi, Mr Speaker.

Qegħdin niddiskutu miżura oħra tal-budget, fejn il-Gvern ippropona - u din suppost li hija a once only tax - li għal din is-sena jagħmel taxxa ta' 15% fuq il-banek.

Fid-dibattitu s'issa ttrattajna diversi aspetti tas-sitwazzjoni ekonomika u jien ukoll nixtieq nikkummenta fuq dan.

L-ewwelnett nixtieq nerġa' nsemmi punt li ssemma minni u minn diversi kelliema oħra.

Din it-taxxa se tikkrea ċerti problemi ta' inċertezza dwar x'se jiġri fuq din it-taxxa fil-futur.

Għaliex wieħed m'għandux jaqbad miżura bħal din u japplikaha b'mod li jgħid li hija once only għal settur li sejjer tajjeb.

Dan is-settur sejjer tajjeb kemm għaliex il-capital structure tiegħu ssaħħaħ mill-Gvern preċedenti, kif ukoll għax hemm ċertu ammont ta' extra borrowing u ċerti overdrafts proprju għaliex il-kummerċ ikun naqas.

U l-ammont li bih naqas il-kummerċ huwa inkwetanti.

Fil-fatt fil-kummerċ kien hemm tnaqqis sostanzjali li jvarja bejn 20% u 30%.

Aħna tal-fehma li din il-liġi se tagħmel ħsara billi tikkaġuna inċertezza u ċertu biża' li bħalma l-gvern għamilha darba, din il-miżura li qed jgħid li hija "once only", jista' jagħmilha darbtejn jew tliet darbiet oħra.

Qegħdin f'pożizzjoni li waqt li l-Gvern qiegħed ipoġġi lis-settur bankarju f'iktar inċertezza, fl-istess ħin qed jiftaħar b'kemm qed iġib banek lejn pajjiżna.

Veru li fetħu xi banek barranin, b'mod partikolari l-Midland Bank li ilu jopera f'pajjiżna u qiegħed joffri ċerta kompetizzjoni lill-banek lokali, imma issa, għal mistoqsija parlamentari li għamel l-Onor.

Michael Bonnici, il-Ministru tal-Finanzi wieġeb li din it-taxxa se tapplika wkoll għall-Midland Bank.

Jien tassew inħoss li dan it-tip ta' miżura hija a bad example.

Se tagħti wkoll messaġġ ħażin lil settur li suppost irridu ngħinuh biex jespandi aktar.

Għaliex irridu ngħinu lil dan is-settur jespandi aktar?

Għaliex jekk wieħed iħares lejn l-attivita' ekonomika tagħna, wieħed jara li s-settur tat-turiżmu, per eżempju, ma jistax jkompli jespandi bl-istess mod kif espanda fl-aħħar għaxar snin jew ħdax-il sena.

F'dan is-settur bażikament rajna n-numru tat-turisti jirdoppja u ma naħsibx li fis-snin li ġejjin dan jista' jerġa' jirdoppja, għax fiżikament din tkun diffiċli ħafna.

GĦal din ir-raġuni wieħed irid iħares lejn sorsi oħra ta' growth fl-ekonomija.

Is-settur tal-manifattura wkoll għandu l-problemi.

Mhux biss għandu aktar kompetizzjoni mill-pajjiżi ta' l-Ewropa tal-Lvant, imma għandu wkoll il- problemi tiegħu minħabba r-ristrutturizzazzjoni.

Dan ifisser li s-settur tal-manifattura li jaħdem għas-suq lokali se joffri ċertu tnaqqis fil- kompetittivita' tiegħu għaliex se jitneħħew il-levies u se jkun hemm ukoll ċertu job shedding.

Jien insostni li problema oħra nħolqot minħabba l-fatt li r-relazzjoni bejn Malta u l-Unjoni Ewropea taħt il-free trade area m'hijiex beneficial daqskemm tkun taħt membership sħiħ fejn allura nkunu nistgħu niġbdu fondi lejn pajjiżna biex nagħmlu r-ristrutturizzazzjoni.

Min-naħa l-oħra, taħt is-sistema li qed jagħżel il-Gvern il-piż tar- restructuring se jkollu jitgħabba bih il-poplu Malti.

Dan jillimita ferm ir-ristrutturizzazzjoni u l-iżvilupp li jrid isir sabiex aħna nkunu nistgħu inżommu s-settur tal-manifattura dejjem aktar kompetittiv.

Allura ż-żewġ saqajn prinċipali ta' l-ekonomija tagħna, il-manifattura u t-turiżmu, mhux se jkollhom żvilupp qawwi biżżejjed biex il-qgħad ma jogħliex u għalhekk wieħed irid jinkoraġġixxi setturi oħra.

Sa dan l-aħħar kien hemm qbil bejn iż-żewġ naħat - safejn naf jien għad hemm qbil - li proprju s-settur bankarju għandu jiġi promoted, supported u żviluppat biex forsi l-ekonomija tagħna jkollha settur ieħor li jkun jista' jsostni t- tkabbir ekonomiku u jipprovdi l-impjiegi.

Għalhekk l-Oppożizzjoni tħoss li din il-miżura - li finanzjarjament m'hijiex se tirrendi daqstant - se tħalli effett negattiv fuq dan is-settur li tant għandna bżonn li jikber u li jkompli jżviluppa.

THE DEPUTY SPEAKER: Onor. Bonnici, skadielek il-ħin u għandek bżonn il- leave of House biex tkompli titkellem.

Hawn leave of House?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Nirringrazzja lill-Kamra.

Jiena ma rridx intawwal wisq imma għandi xi ftit punti li rrid nikkummenta dwarhom.

Wara li kellna break ta' madwar ġimgħatejn minn meta bdejna niddiskutu dan l-abbozz, nixtieq nirrileva xi punti li qamu dan l-aħħar fil-politika ekonomika.

Kif kont qed ngħid, din il-liġi se tpoġġi lis-settur finanzjarju f'dawl inqas attraenti u aktar diffikultuż.

M'hijiex idea tajba li wieħed jintaxxa lil dan is-settur b'dan il-mod.

Jekk inti se żżid t-taxxa fuq dan is-settur, il-probabbilta' hija li se jkun hemm ċertu push biex il-banek ikopru din iż-żieda fit-tassazzjoni.

Jiġifieri se jkomplu jiżdiedu ċ- charges fuq l-ekonomija tagħna proprju meta qegħdin f'sitwazzjoni mill- iktar fraġili u f'sitwazzjoni fejn l-ekonomija tagħna għaddejja b'ritmu ferm iktar bil-mod milli kienet għaddejja bih qabel.

Bank charges iktar għoljin ma jgħinux biex tirpilja s-sitwazzjoni ekonomika.

Nixtieq nitkellem ukoll dwar ir-revenue tal-gvern minn din il-miżura.

Jekk m'iniex sejjer żball il-gvern se jdaħħal bejn Lm3 miljun u Lm4 miljun fis-sena.

Allura kemm kien idaħħal il-Gvern kieku m'għamilx din it-taxxa u ħalla l-profitti għand il-banek?

Dan qed ngħidu għax il-gvern huwa major shareholder fil-Mid-Med u 25% shareholder fil-BOV, u allura żgur li kien se jmissu d-dividends bil-profitti extra tal-banek.

Jien nixtieq kieku l- Ministru jikkalkola din id-differenza fid-dħul.

Jiġifieri wieħed irid jipprova jieħu l-kwadru kollu u allura jien nargumenta li l-benefiċċju totali minn din il-liġi huwa ferm inqas minn dawn it-Lm3 miljun jew Lm4 miljun.

Il-Gvern seta' mexa mod ieħor u ma kienx jagħti dan il-messaġġ ħażin li qed jagħti b'dan l-abbozz, fejn se jwaħħal l-idea li jekk ikun hemm bżonn, is-settur finanzjarju jista' jiġi ntaxxat b'mod speċjali.

Dan ifisser ukoll li m'għandniex a fair playing field għaliex is-setturi kollha għandhom ikunu ntaxxati bl-istess mod.

Aħna nsostnu li din il-liġi hija counter-productive u tagħti messaġġi ħżiena.

GĦalkemm il-Gvern qed jagħmel minn kollox biex jgħid li din hija taxxa ta' darba biss, is-suspett u d-dubju jibqa' li kif għamilha darba jista' jagħmilha drabi oħra.

Dan it- tip ta' once only taxes ma tantx huma idea tajba, anke jekk pajjiżi oħra jużawhom.

Il-Ministru qal li kien hemm xi pajjiżi li għamlu xi tip ta' taxxa once only, pero' aħna kultant nitkellmu qisna għandna ċirkostanzi speċjali fis- settur finanzjarju ...

Il-verita' hi li waqt li l-Kanada u l-Ingilterra għandhom settur finanzjarju żviluppat, tagħna għadu qed jiżviluppa u għadu qed jipprova jieħu rwol akbar fl-ekonomija.

Dan ifisser li filwaqt li l- pajjiżi li semma l-Ministru diġa' għandhom settur stabbilit, aħna qegħdin f'pożizzjoni li għad irridu nistabbilixxu s-settur finanzjarju bankarju.

Ladarba qed nitkellmu fuq is-settur bankarju, ma nistgħux ma nitkellmux fuq ir-rati ta' l-imgħax.

Il-Ministru donnu qiegħed jaqbel li r-rati ta' l- imgħax huma pjuttost għoljin.

Qal li kien ikun ferm aktar kuntent kieku fiċ- ċirkostanzi preżenti r-rati ta' l-imgħax ma jkunux daqshekk għoljin.

Jien nixtieq nagħmel żewġ osservazzjonijiet.

L-ewwelnett aħna konna tajna aktar awtonomija lill-Bank Ċentrali u huwa dan li jiddetermina r-rata ta' l- imgħax.

Issa f'pajjiżi oħra, meta l-bank ċentrali jkollu aktar awtonomija, dan jaħdem b'aktar trasparenza.

L-ewwelnett meta jiltaqa' l-kumitat tal- bank ċentrali li jiddetermina l-politika monetarja u r-rata ta' l-imgħax, il-minuti ta' dawk il-laqgħat jiġu ppubblikati biex wieħed ikun jaf sewwa sew kif qed jaħsibha l-monetary policy committee.

Din hija importanti.

Għaliex?

Għaliex meta inti tagħti aktar awtonomija lil istituzzjoni, li wara kollox m'hijiex eletta imma hija maħtura, din l-istituzzjoni trid taħdem b'iktar trasparenza.

Jien insostni li l-Bank Ċentrali f'pajjiżna mhux qed jaħdem b'daqshekk trasparenza.

Barra minn hekk il-Bank Ċentrali għandu ċerti goals, jara li jżomm ir-rata ta' l-imgħax f'ċertu livell.

Jekk jara r-rati ta' l-imgħax neżlin 'l isfel, irid jieħu miżuri biex ma jħallix dan isir.

Jien hawnhekk nistaqsi kif din il-band ġiet iffissata fiċ-ċirkostanzi preżenti.

Din il-band għandha tiċċaqlaq skond iċ-ċirkostanzi ekonomiċi.

Illum dawn iċ-ċirkostanzi jindikaw li għandu jkun hemm dik li jsejħulha an easy monetary policy, politika li ma tkunx daqshekk ristretta.

Dan it-tip ta' policy ma tkunx qiegħda tagħmel pressjoni biex ir-rata ta' l-imgħax togħla, imma tagħmel pressjoni biex ir-rata ta' l-imgħax tonqos.

Illum dan għaliex illum għandna slow-down ekonomiku.

U minkejja li żdied il-qgħad u r-ritmu ekonomiku tbaxxa, il-Bank Ċentrali - li jaqa' taħt id-dikasteru tal- Ministeru tal-Finanzi anke jekk igawdi ċerta awtonomija - qed jagħti risposta ħażina li ma taqbilx ma' l-istess figuri li qed joħorġu mill- Economic Planning Division - li huwa responsabbli għalih il-Ministru tal- Finanzi - u mill-Uffiċċju ta' l-Istatistika.

Jekk wieħed iqabbel x'qed jgħid il-Bank Ċentrali ma' x'qed jgħid il-Ministeru tal-Finanzi jsib li hemm baħar jaqsam.

Il-Bank Ċentrali qed jiġġustifika l-pożizzjoni tiegħu fuq raġunijiet tekniċi.

Jien ngħid li the proof of the pudding is in the eating u jekk il-pudina wara li taħmiha toħroġ maħruqa, allura bilfors li tkun għamilt xi ħaġa ħażina.

M'iniex se nidħol fir-raġunijiet tekniċi, pero' jirriżulta li skond il-Bank Ċentrali - u nixtieq li hawn xi ħadd hawnhekk biex jirrispondi u jgħid jekk dan huwiex realistiku jew le - waqt li fl-1996 il-GDP kiber bi 3.8%, fl-1997, meta kulħadd jaf li kellna slow- down, il-GDP kiber b'iktar, b'rata ta' 4.1%.

Din l-informazzjoni tmur assolutament kontra dik li qed toħroġ mill-Uffiċċju ta' l-Istatistika u mid- Diviżjoni ta' l-Ippjanar Ekonomiku.

Fl-annual report tiegħu l-Bank Ċentrali jagħti kwadru kompletament differenti mir-realta'.

Issa l-Ministru jista' jgħid li dan huwa awtonomu u ma jista' jagħmel xejn.

Pero' finalment il- Parlament huwa l-ogħla istituzzjoni f'pajjiżna.

Ma jistax ikun li f'dan il- pajjiż il-Bank Ċentrali, għal raġunijiet tekniċi - li jien ma naħsibx li huma korretti - joħroġ b'xi ħaġa li hija kontra r-realta' u kontra ċ-ċifri li joħroġ il-Ministeru tal-Finanzi, imbagħad japplika policy monetarja bbażata fuq iċ-ċifri ħżiena li joħroġ hu.

Għax allura dan il-pajjiż verament huwa pajjiż tal-mickey mouse!

Jiddispjaċini ngħid, imma ma jistax ikun li f'dan il-pajjiż ikollna istituzzjoni bħall-Bank Ċentrali li tibqa' għaddejja b'dan il-mod u ħadd min-naħa tal-Gvern m'għandu responsabbilta' li jgħid li l-Bank Ċentrali, awtonomu kemm hu awtonomu, ma jistax jimxi b'politika simili f'dawn iċ-ċirkostanzi.

Il-Ministru qal li kien jippreferi politika monetarja daqsxejn differenti.

Allura hemmhekk diġa' għandna indikazzjoni li l-Gvern stess għandu d-dubji tiegħu.

Ftit tal-ġimgħat ilu fil-Public Accounts Committee l-Gvernatur tal-Bank Ċentrali indika li dawn iċ-ċifri forsi m'humiex feliċi.

Madankollu xorta bqajna bil-pożizzjoni li f'pubblikazzjoni wara pubblikazzjoni jibqgħu joħorġu ċifri li huma distakkati b'mod assolut mir-realta'.

U l-Bank Ċentrali qiegħed f'pożizzjoni li jagħmel politika monetarja fuq ċifri żbaljati.

Dan ifisser li l-ekonomija tagħna, minflok ma tgawdi minn rati ta' imgħax inqas f'ċirkostanzi ta' slow-down qed tbati rati ta' imgħax aktar għoljin, u dan se jkompli jgħarraq is-sitwazzjoni minflok ma jtejjibha.

Naħseb li din il- pożizzjoni spjegajnieha kemm-il darba u nixtieq li min-naħa l-oħra tal- Kamra - li wara kollox qegħdin fil-Gvern - ikollna response tajjeb fuq dan il-punt.

Il-Bank Ċentrali biex jappoġġja lill-gvern qed jieħu pożizzjoni fejn qed jipprova jgħid li kollox huwa ward u żahar, li kollox steady as it goes u li l-ekonomija sejra tajjeb.

Allura din tista' tissejjaħ istituzzjoni awtonoma?

Allaħares il-Bank Ċentrali jasal fl-istat li jkun partiġġjan b'dan il-mod.

M'għandux ikun hekk, għandu jkun newtrali u awtonomu.

U l-Gvernatur tal-Bank Ċentrali għandu joqgħod lura milli jagħmel kummenti li huma politikament biased.

(Interruzzjonijiet) Iva, għamel kummenti li kienu politikament biased.

Fil-Public Accounts Committee jiena stajt nippressah aktar lill-Gvernatur tal-Bank Ċentrali, imma jien noqgħod pass lura f'dawn l-affarijiet għax ma naħsibx li lill- Bank Ċentrali għandna npoġġuh f'dak il-livell.

Pero' r-rispett għandu jkun miż-żewġ naħat.

Waqt li jien noqgħod pass lura milli nippolitiċizza lill- Bank Ċentrali, nippretendi li anke l-Gvernatur tal-Bank Ċentrali, meta jiġi jintervistat fuq it-television u meta jagħmel ċerti stqarrijiet għandu joqgħod pass lura fil-kummenti li jagħmel.

Iċ-ċifri tagħhom huma teknikament żbaljati u ma jaqblux maċ-ċifri li qed joħroġ il-Ministeru stess.

Jien ma nafx f'liema pajjiż teżisti ikollok din it-tip ta' diskrepanza f'ċifri fondamentali.

Hawn m'aħniex qegħdin ngħidu li hemm policies differenti, imma qed ngħidu li l-ħmira li jagħmel il-ħobż biha l- Bank Ċentrali m'hijiex l-istess ħmira li juża l-Ministeru tal-Finanzi.

Hija ħmira kompletament differenti u allura ma tistax tirrikonċilja l-affarijiet kif suppost.

Jien ili għal dawn l-aħħar xahar u nofs inżid il-kritika tiegħi fuq il-Bank Ċentrali.

This is not all, u jekk il-Bank Ċentrali mhuwiex se jaġġusta ċ-ċifri b'mod aktar adattat, jiddispjaċini ngħid li se jkolli nżid il-kritika tiegħi.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Charles Mangion, bil-permess ta' l-Onor.

Bonnici.

ONOR.

CHARLES MANGION: Qed tgħid illi l-figuri li ngħataw fl-annual report tal-Bank Ċentrali huma żbaljati?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena għidt li ma rridx inkun tekniku wisq, pero' ħalli nispjega daqsxejn x'qed jiġri.

Jiena qed insostni li ċ-ċifri huma żbaljati.

Skond il-Bank Ċentrali, il-growth ta' l-ekonomija s-sena li għaddiet kien ta' 4.1% meta tagħmel il-korrezzjonijiet meħtieġa għall- inflazzjoni.

Jekk ma tikkorreġix għall-inflazzjoni, issib illi l-growth kien ta' 4.9%.

Id-differenza bejniethom hi r-rata tal-inflazzjoni, li hija ta' 0.8%.

Issa l-istess rapport tal-Bank Ċentrali jgħid li l-inflazzjoni hija ta' 3%.

Jiġifieri anke internament, dan ir-rapport huwa inkonsistenti.

Jiena naf kif wasal għal dawn iċ-ċifri; wasal għalihom għaliex qiegħed jagħmel ċerti aġġustamenti għall-istocks, u qed jagħmel deflation b'mod li qed jagħtuh ċifri inkonsistenti.

Ikun ferm aħjar kieku jimxi fuq l-istess sistema ta' l-Uffiċċju ta' l-Istatistika u l-Uffiċċju ta' l-Ippjanar Ekonomiku.

Jekk timxi fuq iċ-ċifri ta' l-Uffiċċju ta' l- Istatistika u ta' l-Uffiċċju ta' l-Ippjanar Ekonomiku ssib illi fl-ewwel disa' xhur tas-sena li għaddiet, ir-real growth kien ta' madwar 0.8%.

Din hi l-inqas rata ta' tkabbir fi ħmistax-il sena, u allura għandna ċirkostanza serja.

Issa nistgħu noqogħdu nargumentaw li dan il-Gvern mhux qed imexxi sewwa.

Imma dak huwa irrelevanti f'dan l-istadju.

L- importanti hu li jekk hemm dawn iċ-ċirkostanzi, trid issir xi ħaġa u waħda mill-affarijiet li għandhom isiru hi li r-rata ta' l-imgħax titnaqqas.

Hawnhekk qegħdin f'pożizzjoni fejn ir-rata ta' l-imgħax qed tiġi miżmuma għolja minħabba ċ-ċifri skorretti li qed joħroġ il-Bank Ċentrali.

Dan qed iwassal għal sitwazzjoni fejn il-Bank Ċentrali qed japplika policy fuq ċifri żbaljati li mhumiex indikati għall-bżonnijiet tal-pajjiż.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Charles Mangion, bil-permess ta' l-Onor.

Bonnici.

ONOR.

CHARLES MANGION: L-Onor.

Bonnici qed jgħid illi s-sistema li addotta l-Bank Ċentrali hija żbaljata.

Dan għax is-sistema mhijiex aċċettabbli ekonomikament jew għax, skond hu, ma kellhiex tintuża dik is- sistema?

Hawnhekk qed nitkellmu fuq l-istituzzjoni tal-Bank Ċentrali u għalhekk nixtieq li jagħmel din il-kjarifika.

Jekk hija sistema li għandha tiġi modifikata mod, pero' li jaddotta sistema li hija intrinsikament ħażina jew żbaljata hija xi ħaġa differenti.

Dan qed ngħidu anke għall- benefiċċju ta' min qed jismagħna, għax aħna ma rridux nagħtu messaġġi żbaljati fuq istituzzjoni nazzjonali.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ħalli nispjega ruħi aħjar.

Hemm kwistjoni ta' interpretazzjoni, imma l-interpretazzjoni tal-Bank Ċentrali għandha difett kbir.

Aħna l-GDP nikkalkolawh b'żewġ metodi, kemm qala' flus il-poplu u kemm nefaq.

Issa dawn iż-żewġ metodi qatt ma jaqblu perfettament, fl-ebda pajjiż, u jkun hemm ċerta diskrepanza.

It-tradizzjoni tagħna għal dawn l- aħħar tletin sena hi li ma nagħmlux deflation ta' dik id-diskrepanza, jiġifieri ma nikkorreġux għall-inflazzjoni.

Il-Bank Ċentrali qed jinterpreta dik id-deskrepanza bħala change in stocks.

Jiena ngħid illi hawnhekk irid joqgħod attent, għax din mhijiex a change in stocks, imma hija a statistical error.

Il-Bank Ċentrali qed jaqbad u jinterpretaha b'dan il-mod u jagħmel deflation tagħha b'xi price index.

Ir-riżultat finali li qed joħroġ huwa ħażin u la jaqbel maċ-ċifri tal-Ministru tal- Finanzi u lanqas ma' l-analiżi interna.

Il-problema li għandu hija li ma sarx xi eżerċizzju tekniku.

Minflok ma kellhom lil xi ħadd li daħal fil- fond f'dan l-eżerċizzju tekniku u fl-implikazzjonijiet tiegħu, qabdu u applikawh.

U jien naħseb li dan huwa żball kbir għaliex ma jistax ikun li jkollna din id-diskrepanza fiċ-ċifri uffiċjali.

Dan l-aħħar kumpannija li ġiet tagħmel assessment fuq Malta talbet li tiltaqa' mal-membri ta' l- Oppożizzjoni u fil-fatt tkellimna b'mod pożittiv fuq l-ekonomija.

Aħna naħsbu li l-ekonomija għandha timxi 'l quddiem u tista' timxi 'l quddiem bil-policies adattati li kulħadd jaf bihom.

Il-politika li poġġejna quddiemhom hija li aħna naħsbu li s-sistema fiskali għandha tirrendi aktar u li s-CET m'hijiex adattata għal pajjiżna.

Dawn staqsew lill-Gvern kemm kien it-tkabbir ekonomiku fis-sena li għaddiet.

U kif weġibhom il-Gvern?

Weġibhom skond iċ-ċifri tal-Bank Ċentrali li qed jgħidu li r-ritmu ekonomiku żied ħafna?

Jew weġibhom bil-vuċi ta' l-Economic Planning li juri li r-ritmu ekonomiku naqas?

Dawn in-nies li qed jagħmlu assessment tal- credit rating ta' Malta m'għandhomx jiġu offruti ċifri li jindikaw sitwazzjoni li mhijiex reali.

Fil-Public Accounts Committee jiena ssuġġerejt lill-Bank Ċentrali li jorganizza seminar fuq dan is-suġġett u fih ikunu jistgħu jipparteċipaw ħafna nies; nista' nipparteċipa jien u jistgħu jipparteċipaw ekonomisti oħrajn li għandna f'pajjiżna u b'hekk naslu għal soluzzjoni.

M'għandniex noqogħdu b'dan it-tip ta' dikotomija fejn il-Gvern qed jgħid mod u l-Bank Ċentrali qed jgħid mod ieħor.

Jien konvint illi hawnhekk il-Bank Ċentrali għandu żball.

Sakemm nibqgħu f'din is-sitwazzjoni jiena nifhem illi qed nibagħtu messaġġ ħażin barra minn Malta.

Skond il-Bank Ċentrali kellna sitwazzjoni fejn is-sena li għaddiet ir-rate of growth żdied u d-deficit żdied ukoll.

Allaħares ikun hekk għax inkella s-sitwazzjoni tkun aktar inkwetanti.

GĦalhekk wieħed irid ipoġġi kollox fid-dawl tas-sitwazzjoni attwali.

U s-sitwazzjoni attwali hija li s- sitwazzjoni ekonomika sofriet slow-down is-sena li għaddiet.

F'dawn il-każi l-politika monetarja għandha tkun waħda li permezz tagħha l-cost of borrowing għandu jonqos billi tonqos ir-rata ta' l-imgħax.

Jiena nargumenta wkoll illi din il-liġi hija ħażina għax se żżid taxxa fuq il-banek u din tista' twassal għal żieda fiċ-charges tal-banek.

Allura jiena ngħaqqad kollox f'daqqa u ngħid illi din il-liġi mhijiex liġi adattata speċjalment għal dawn iż-żminijiet.

F'ċirkostanzi fejn il-monetary levers should be eased qed ikollna proprju l-kontra, kemm b'din il-liġi, kif ukoll bir-rapport tal-Bank Ċentrali u bil-pożizzjoni li qed jieħu l- istess Bank.

Jekk il-Bank Ċentrali qed ikollu aktar awtonomija u qed jiddeċiedi l-affarijiet hu, dan għandu jaddotta s-sistema tal-Bank of England.

Xi xahar ilu kellna konferenza tal-Bank Ċentrali fejn kienu mistednin il-Gvernatur tal-Bank Ċentrali ta' l-Iżrael u uffiċjal tal-Bank of England li qal bl-aktar mod ċar li l-Bank of England jippubblika d- dettalji tal-minuti u saħansitra anke l-mod kif jivvotaw il-membri tal- Monetary Policy Committee.

Dan idaħħal il-konċett tal-public scrutiny, li hija xi ħaġa healthy u bżonnjuża għaliex ma tħallix deċiżjonijiet jittieħdu fil-magħluq.

Istituzzjoni li għandha awtonomija mill-Parlament għandha tkun open to the public, u b'hekk aħna nkunu nistgħu napprezzaw u nikkritikaw fejn hemm bżonn.

Barra minn hekk, naħseb li din il-ħaġa ddaħħal ukoll ċerta dixxiplina fil-Bank Ċentrali.

Sur President, baqagħli punt ieħor biss li nixtieq nagħmel.

Dan l-aħħar konna qegħdin nitkellmu dwar l-andament ekonomiku, speċjalment dwar is- settur tal-manifattura.

Dan is-settur huwa għal qalbi daqskemm huwa s- settur tat-turiżmu, imma sfortunatament, għall-ewwel darba fi ħmistax-il sena, il-kontribuzzjoni tiegħu naqset.

Il-value added minn dan is-settur naqas b'ammont sinifikanti.

Jekk wieħed jaġġusta l-valur miżjud tal- manifattura għall-inflazzjoni jsib illi t-tnaqqis huwa ta' madwar 4%.

Issa meta l-Ministru tal-Finanzi kien qed jitkellem dwar il-manifattura qal li l- kontribut tas-settur tal-manifattura lejn il-GDP ilu jonqos sena wara sena.

Imma l-Ministru kien qed jitkellem dwar ix-share tal-manifattura fl- ekonomija.

Jiena mhux fuq ix-share qed nitkellem imma fuq actual figures ta' valur miżjud illi fl-1997 naqas għall-ewwel darba fi ħmistax-il sena.

Is-settur tat-turiżmu espanda iktar u allura x-share tal-manifattura naqas, imma minn sena għal sena kien hemm progress u kien hemm żieda fil-valur miżjud.

Jiena naħseb illi hawnhekk irridu noqogħdu attenti ħafna għaliex għandna sitwazzjoni serja quddiemna li tirrikjedi policy monetarja differenti, speċjalment fejn jidħlu r-rati ta' l-imgħax.

Is-settur tal- manifattura mhux biss naqqas il-valur miżjud imma naqqas il-profitti b'mod assolut u naqqas ukoll id-dħul mill-impjiegi.

Din hija l-ewwel darba li ġara dan.

Jiena nargumenta li din ukoll hija parti mis-slow-down ekonomika li qiegħda tolqot lil pajjiżna.

Għall-grazzja t'Alla s-settur tat-turiżmu ma kellux tnaqqis pero' rridu nifhmu wkoll illi s-settur tat-turiżmu ġie ffaċċjat bit-tisħiħ tal-lira sterlina, u allura l-lira Maltija mqabbla mal- lira sterlina ddgħajfet.

Jekk aħna konna qed naqilgħu lira fl-1996, din il- lira fl-1997 ġiet tiswa 11% iktar.

Aħna rridu noqogħdu attenti għaliex waqt li l-lira sterlina ssaħħet, din taf tinżel ukoll u allura m'għandniex noqogħdu nintefħu wisq u ngħidu li s-settur tat-turiżmu sejjer tajjeb.

Huwa veru li s-settur tat-turiżmu espanda imma dik l-espansjoni hija ta' natura temporanja u ġejja minn ċirkostanzi barra l-pajjiż.

Allura rridu noqogħdu attenti anke fit-tip ta' publicity li nagħtu.

Iċ-ċirkostanzi jirrikjedu li wieħed jara kif jagħmel biex ikompli jżid il-kompetittivita' tat-turiżmu.

U kif nistgħu nżidu l-kompetittivita'?

Nistgħu nżiduha b'diversi modi.

Għandna, per eżempju, l-problema li għaliex m'aħniex fl- Ewropa, turisti li ġejjin mill-Ingilterra qegħdin jiġu ntaxxati għaxar liri sterlini aktar minn turisti li jmorru f'pajjiż fl-Ewropa.

Din hija xi ħaġa li taħdem kontra tagħna u l-Gvern għandu jaħdem - kif kien qed jagħmel il- Gvern preċedenti - biex din titneħħa.

Hija wkoll xi ħaġa li sfortunatament m'hemmx ħjiel li tista' tissolva b'mod permanenti jekk aħna ma nerġgħux naqbdu t-triq għal sħubija.

Kieku aħna qegħdin on the road to membership, allura kien ikollna argument ferm aktar f'saħħtu biex din id- diskriminazzjoni titneħħa anke qabel ma nkunu membri ta' l-Unjoni Ewropea.

Meta daħħlu din it-taxxa jien kont bgħatt għall-High Commissioner Ingliż u għedtlu li this is discriminatory.

Imma hu kien qalli li this abides by EU rules.

U dan huwa veru, it abides by EU rules u tiddiskrimina kontra third countries.

Meta għedtlu li aħna qegħdin on the road to membership, qalli li kien se jorganizza laqgħa mal-Foreign Secretary Ingliż u maċ-Chancellor of the Exchequer biex is-sitwazzjoni tiġi diskussa.

Dan l-argument il-Gvern sfortunatament tilfu għax biddel it-triq.

Issa qegħdin fl-istess sitwazzjoni bħal mijiet ta' pajjiżi li qegħdin barra l-Ewropa.

Allura llum ma nistgħux nitkellmu fuq special relationship ma' l-Ingilterra għax se nkunu sħab fl-Unjoni Ewropea.

Hemm modi oħra kif it-turiżmu jista' jissaħħaħ.

Per eżempju, f'dak li għandu x'jaqsam mal-linja ta' l-ajru għandna problemi għaliex aħna m'aħniex on line għat-third package.

L-ajruplani ta' l-Air Malta jistgħu jmorru minn post għal ieħor biss, per eżempju minn Malta għal Ruma, jew minn Malta għal Londra, u ma jistax jitlaq ajruplan minn Malta għal Ruma, jaqbad il- passiġġieri minn Ruma u jibqa' sejjer Brussell.

Dak mhuwiex permess għax m'aħniex fl-Ewropa.

Dawn huma żvantaġġi li nistgħu negħlbuhom jekk il- Gvern ibiddel it-triq fuq l-Ewropa.

B'hekk ukoll nistgħu nsaħħu s-settur tat-turiżmu bħalma jissaħħaħ ukoll is-settur tal-manifattura.

Nixtieq nikkonkludi billi ngħid li din il-liġi hija counter-productive.

Din il-liġi għandha elementi xejn favorevoli għas-settur finanzjarju.

Jien nemmen li l-Gvern ma kellux bżonn jiddiskrimina b'dan il-mod mas-settur bankarju, għax seta' ħa iktar dividends mill-profitti li l-banek kienu se jagħmlu minflok ma ħadhom bil-metodu aktar goff ta' tassazzjoni.

Hawnhekk jiena nara d-differenza bejn partit b'tendenzi soċjalisti u partit li m'għandux tendenzi soċjalisti.

Partit li għandu tendenzi soċjalisti jippreferi li jaħtaf b'sistema ta' tassazzjoni, waqt li partit bħalma hu l- Partit Nazzjonalista kien jippreferi jħalli l-intrapriża tagħmel qliegħ u jieħu d-dividends minn dak il-qliegħ.

Aħna ma naqblux ma' din il-liġi mhux biss għax hija budgetary measure imma għax se tagħti daqqa ta' ħarta lis-settur finanzjarju.

Ma naqblux ukoll mill-aspett politiku, għax din il- liġi hija frott ta' politika tipikament soċjalista.

Il-Gvern seta' jagħżel toroq iktar market oriented imma pprefera jagħżel din it-triq li, fil-fehma tiegħi, hija goffa u perikoluża għas-settur finanzjarju.

Grazzi, Sur President.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi, aktar rimarki?

L-Onor.

Anġlu Farrugia.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Grazzi, Mr Speaker.

Hawnhekk għandna abbozz ta' liġi maħsub biex tinġabar taxxa ta' 15% darba biss fuq il-profitti tal- banek kummerċjali.

M'hemmx dubju li din mhijiex miżura feliċi, anzi jiena nsejħilha miżura ta' emerġenza imma donnu li n-naħa l-oħra qed tistaqsi għalfejn ittieħdet din il-miżura.

L-Oppożizzjoni titkellem bħallikieku ma hawnx problemi ta' deficit strutturali.

L-Onor.

Josef Bonnici donnu ried jagħtina anke spjega ta' x'inhu soċjaliżmu.

Il-verita' hi, Mr Speaker, illi din it-taxxa ma kenitx introdotta b'kapriċċ imma biex ittaffi ftit mill-problema kbira tad-deficit li l-Partit Laburista sfortunatament wiret.

Saret ukoll il-kritika illi b'din il-miżura qed ingerrxu lill-istess banek.

Dan m'hu veru xejn, għax jekk wieħed jaqra r-rapport tas-Central Bank - u issa spiċċajna biex anke nikkritikaw jekk hux partiġġjan - isib li kien hemm tkabbir qawwi fis-sistema bankarja.

Lill-poplu Malti rridu ngħidulu li l-banek baqgħu jżidu l-moviment tagħhom.

Jekk naraw kif kienu d- depożiti totali fil-banek fl-1996 taħt il-Gvern Nazzjonalista, insibu li dawn kienu jammontaw għal Lm2.142 biljun.

Dan meta kellna kollox miexi fuq ir-rubini!

Meta l-Gvern Laburista kien ilu sena fil-gvern, id-depożiti flok waqfu jew naqsu, żdiedu għal Lm2.351 biljun, jiġifieri Lm200 miljun aktar.

Din hija xi ħaġa pożittiva.

Irridu ngħidu wkoll li qatt ma kellna banek barranin daqskemm għandna llum.

Il-fiduċja fl-investiment żdiedet anke fil-qasam internazzjonali bankarju.

Qed ngħid dan għaliex anki fil- qasam ta' l-offshore tara li hemm considerable growth li baqa' jiżdied anke fl-1997.

Dawn huma fatti li jgiddbu l-interpretazzjoni ta' l-Onor.

Josef Bonniċi li qal illi jħoss illi r-rapport tas-Central Bank mhuwiex ċar fiċ-ċifri li ta.

L-Onor Bonnici qal ukoll li l-banek barranin m'humiex se jiġu eżentati.

Jiena rrid ngħid illi ma naqbilx illi l-banek barranin għandhom jiġu eżentati kompletament milli jagħtu sehemhom.

Aħna qegħdin ngħidu li din il- liġi se tkun fuq il-banek kummerċjali kollha bl-eċċezzjoni tal-Lohombus li huwa bank illi jagħmel ħafna ġid soċjali.

Din l-eżenzjoni hija tajba, imma mbagħad mhux sew li, per eżempju, il-Midland Bank, illi lanqas jippubblika l-accounts tiegħu biex naraw kemm għamel qliegħ - u tajjeb li l-MFSC tara li din il-ħaġa ma tibqax tiġri - ikun eżenti minn din it-taxxa.

Xi ħaġa li ma ssemmiet xejn hawnhekk hija il-kwestjoni tax-shareholding.

Nafu li ħafna mix-shareholders huma Maltin.

La x-shareholders Maltin qegħdin jikkontribwixxu biex nirranġaw is-sistema finanzjarja tagħna, ix- shareholders barranin għandhom jagħmlu l-istess għaliex dawn ukoll qed jieħdu l-benefiċċju ta' dak illi hu tajjeb fejn għandu x'jaqsam ma' investiment tal-banek.

Hemm x'wieħed jista' jirranġa, imma s-sitwazzjoni mhijiex xi waħda tal-waħx kif ipprova jpinġiha l-Onor.

Bonniċi.

Niġi għal ċerti dettalji li dehru fir-rapport tas-Central Bank.

Per eżempju, il-current account deficit li fl-1996 kien 11% tal-GDP, dan niżel għal 6%.

Dan juri li s-sitwazzjoni f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-external reserves illum hi iktar b'saħħitha, tant li r-riżervi fl-1997 kienu ta' ¥562 miljun.

Mela fejn hi s-sitwazzjoni ħażina li semma l-Onor Bonnici?

Id-direzzjoni li sejrin fiha hija waħda tajba.

L-Onor.

Bonnici semma wkoll il-kwestjoni tal-GDP.

Pero' fil-GDP ukoll kien hemm żieda sostanzjali ta' aktar minn Lm50 miljun, u dawn minn x'imkien ġew.

Mr Speaker, jekk hawn qasam illi fih żgur li qed nimxu fid-direzzjoni t- tajba u qed iħalli frott immedjat, dan huwa l-qasam tat-turiżmu.

Jiena naqbel ma' l-Onor Bonnici li wieħed irid joqgħod attent għax din l- espansjoni tista' tkun temporanja, imma once illi qbadna d-direzzjoni, dan it-tkabbir jikkontribwixxi b'mod qawwi biex l-ekonomija tibqa' tissaħħaħ.

Huwa tajjeb li tisma' kumment pożittiv min-naħa l-oħra, kif kien il- kumment ta' l-Onor.

Bonnici meta qal illi anke l-Oppożizzjoni trid tara l- ekonomija tibqa' tissaħħaħ.

Dan huwa kumment li jawgura tajjeb.

Jien naqbel miegħu anke meta ssuġġerixxa li għandu jiġi organizzat seminar mis- Central Bank, kif isir f'ħafna pajjiżi.

Hu semma l-Ingilterra; jiena naf li, per eżempju, f'pajjiżi żgħar bħal Singapore - li llum għaddej minn problemi minħabba dak li ġara fl-Asja, li juri kemm wieħed irid joqgħod attent meta jiġi biex jirregola s-sistema finanzjarja tiegħu anke f'dawk li huma aspetti ta' interessi - jiġu organizzati seminars bħal dawn mal- bodies kompetenti.

Hekk ukoll isir fi Franza.

Nerġa' ngħid, jien naqbel illi s-Central Bank għandu jieħu din l-inizjattiva flimkien mal-membri parlamentari, inkluż dawk ta' l-oppożizzjoni.

Dawn il-laqgħat jistgħu jkunu ta' ġid għaliex jekk ikunu ta' ġid wieħed ikun qed jara problemi ġejjin, ikun jista' jilqa' għalihom mal-partijiet konċernati.

Illum nafu x'inhu jiġri fl-Asja.

Kulħadd kien jemmen illi l-miraklu ekonomiku Asjatiku huwa wieħed preċiż u kien igawdi l-ammirazzjoni ta' pajjiżi oħra.

Ħadd qatt ma basar illi l-ekonomija Ġappuniża tibda' tistaġna.

Xi ħadd kien jemmen li kien se jkun hemm ribelljoni fil-Malasja minħabba s-sitwazzjoni finanzjarja fl-Asja?

Irrid ngħid li l-Partit Laburista Malti huwa serju għaliex aħna qed naraw dak li n-Nazzjonalisti ma kenux qed jaraw f'disa' snin u għalhekk akkumula kollox b'mod negattiv.

Huwa għalhekk li aħna rridu nieħdu dawn il-miżuri ibsin.

U għalhekk din il-liġi hija tajba, għax permezz tagħha se jinġabru bejn ¥3 miljun u ¥4 miljun li se jerġgħu jidħlu fl-organizzazzjoni tas- sitwazzjoni finanzjarja tagħna.

Irrid ngħid ukoll, Mr Speaker, illi din it-taxxa daħlet ukoll f'pajjiżi oħra, bħall-Ingilterra taħt il-gvern ta' Blair, liema miżura kienet biżżejjed biex tiġbor 5.2 biljun liri sterlini.

Imma dawk jifilħu jagħmlu dawn il-miżuri għaliex hemmhekk l-iżvilupp finanzjarju huwa diġa' stabbilit.

F'pajjiżna minkejja dan ix-xokk ta' 15% fuq il-qliegħ tal- banek, is-sitwazzjoni mil-lat ta' investiment flok marret ħażin marret 'il quddiem.

Dan ifisser illi hemm fiduċja sħiħa fis-sistema bankarja Maltija.

Fil-Kanada wkoll daħħlu a one-off tax ta' 25%.

Issa m'iniex qed ngħid li din it-taxxa għandha tkun 25%, imma kien hemm pajjiżi oħra li dehrilhom illi taxxa bħal din għandha tkun aktar għolja.

Tan-naħa l-oħra tkellmu wkoll dwar l-Ewropa.

Meta jsemmu l-Ewropa dejjem jipprovaw ipinġu s-sitwazzjoni bħallikieku kollox huwa ward u żahar.

X'inhi l-verita' fuq il-qasam finanzjarju?

Il-verita' hi, Mr Speaker, illi fuq il- qasam finanzjarju, minħabba l-kwistjoni tal-Euro...

THE DEPUTY SPEAKER: Onor. Farrugia, nixtieq niġbidlek l-attenzjoni li sar il-ħin.

Tibqa' in possession?

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Iva, Mr Speaker, nibqa' in possession.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni ġiet interrotta u baqgħet aġġornata.

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR DAZJU TAS-SISA (EMENDA NRU 4)

EXCISE DUTY (AMENDMENT) (NO.

4) BILL

L-ordni għal Kumitat ġie moqri.

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Anġlu Farrugia, Viċi-President tal-Kumitati, jippresjedi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Peress li kienet intalbet division fuq l-emenda ''A'' għal klawsola 2 ta' l-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Dazju tas- Sisa, se nerġa' npoġġi l-mistoqsija.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 60, din il- votazzjoni tittieħed minn hawn u 20 minuta oħra.

Billi ntalbet votazzjoni, l-Kumitat kien sospiż fid-9.00 p.m. u rrizuma 20 minuta wara.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Se nerġa' npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi l- Emenda "A". kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Id-division tittieħed issa.

VOTAZZJONI NRU 145 FAVUR : 35

L-Onor.

|Abela Carmelo|Farrugia Noel | |Abela Joseph |Grech Edwin | |Agius Chris |Gulia Gavin | |Attard |Herrera Jose' | |Montalto John| | |Bartolo |Mangion Charles | |Evarist | | |Borg Karmenu |Mintoff Dom | |Brincat Leo |Mizzi Joe | |Buhagiar |Pace Bertu | |Charles | | |Buhagiar |Portelli Alfred | |Louis | | |Camilleri |Refalo Anton | |Maria | | |Cardona Chris|Sant Alfred | |Chircop Karl |Sceberras Trigona Alex | |Cilia Joe |Schembri Adami Sandro | |Dalli Helena |Spiteri Lino | |Debono Grech |Vassallo Adrian | |Joe | | |Farrugia |Vella George | |Anglu | | |Farrugia Joe |Vella Karmenu | |Farrugia | | |Michael | |

KONTRA : 34

L-Onor.

|Abela Tony |Galea Pace Victor | |Agius Francis|Gatt Austin | |Bonnici Josef|Gonzi Lawrence | |Bonnici |Hyzler George | |Michael | | |Borg Joe |Mifsud Bonnici Antoine | |Borg Tonio |Mugliett Jesmond | |Cassar Joe |Muscat Claude | |Dalli John |Muscat Richard | |D'Amato Helen|Psaila Savona Joe | |De Marco |Pullicino George | |Guido | | |Debono |Pullicino Orlando Jeffrey | |Giovanna | | |Deguara Louis|Refalo Michael | |Farrugia Jean|Tabone Anton | |Pierre | | |Fenech Adami |Vassallo Edwin | |Eddie | | |Frendo |Vella John | |Michael | | |Galea Censu |Zammit Ninu | |Galea Louis |Zammit Dimech Francis | | | |

L-Emenda "A" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda ''B'' għal klawsola 5.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk Kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Din id-division tittieħed immedjatament, skond il- mozzjoni ta' Proċedura Nru. 60.

VOTAZZJONI NRU 146 FAVUR : 35

L-Onor.

KONTRA : 34

L-Onor.

L-Emenda "B" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola ġdida 7.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Din id-division tittieħed immedjatament, skond il- Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 60.

VOTAZZJONI NRU 147

FAVUR : 35

L-Onor.

KONTRA : 34

L-Onor.

Klawsola Ġdida 7 għaddiet u kienet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra rriżumiet u l-Viċi President tal-Kumitati rrapporta progress u talab il-permess sabiex il-Kumitat jerġa' jiltaqa'.

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR SELF LOKALI

LOCAL LOANS BILL

L-ordni għal Kumitat ġie moqri

FIL-KUMITAT

L-Onor.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Peress li aktar kmieni fis-seduta ntalbet votazzjoni fuq emenda ''A'' għal klawsola 1 imressqa mill-Onor.

John Dalli se nerġa' npoġġi l-mistoqsija.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Negatived.

ONOR.

MEMBRU: Division.

VOTAZZJONI NRU 148

FAVUR : 34

L-Onor.

KONTRA : 35

L-Onor.

L-Emenda "A" m'għaddietx.

Fid-9.32 p.m. il-Kamra rriżumiet u l-Viċi President tal-Kumitati rrapporta progress u talab il-permess sabiex il-Kumitat jerġa' jiltaqa'.

MADAM SPEAKER: Sar il-ħin.

Il-Ministru Mizzi, jekk jogħġbu jressaq l- Aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal għada, l-Erbgħa, 27 ta' Mejju, 1998, fid-9.00 a.m. b'din l-aġenda:

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Dazju tas-Sisa (Emenda Nru 4) – Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar Self Lokali – Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar Taxxa Speċjali fuq Banek Kummerċjali - it-Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar Servizzi tat-Turiżmu għal Malta - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni - Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Taxxa tar-Reġistrazzjoni ta' Vetturi bil-Mutur (Emenda Nru 3) - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni Ċivili - it-Tieni Qari (Kont);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Ħabs - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Pensjonijiet - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda diversi ligijiet dwar Servizzi fl-Ajruport - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Forzi tal-Pulizija ta' Malta - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi kontra l-Korruzzjoni - it-Tieni Qari (Kont);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Promozzjoni ta' Prodotti Lokali – it-Tieni Qari; u

Riżoluzzjoni tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni dwar Malta u l-Unjoni Ewropea - Kontinwazzjoni.

Abbozz ta' Liġi dwar Brokers fl-Assigurazzjoni u Intermedjarji oħra - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda Diversi Liġijiet dwar it-Telekomunikazzjoni - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi dwar is-Sigurta' fl-Ajruportijiet u fl-Avjazzjoni Ċivili - Kumitat Permanenti.

MADAM SPEAKER: Rimarki?

L-Onor.

Maria Camilleri.

ONOR.

MARIA CAMILLERI: Madam Speaker, illum xtaqt inwassal il-vuċi ta' dawk illi ma tantx għandhom saħħa fis-soċjeta'.

Qed nirriferi għat-tfal.

Sfortunatament dan l-aħħar fuq il-mezzi tax-xandir u fil-gazzetti smajna b'ħafna każi ta' abbuż fuq it-tfal u dawn qegħdin dejjem jiżdiedu.

B'dispjaċir kbir ngħid li s-soċjeta' li ngħixu fiha qiegħda kull ma tmur tinbidel u l-kultura li qegħdin inħaddnu m'hijiex dik li trabbejna fiha aħna.

Diversi tfal qegħdin ikunu vittma ta' abbuż minħabba influwenzi minn oqsma differenti.

Hija sfortuna li tfal ta' eta' żgħira, daqshekk vulnerabbli u teneri, minflok li jsibu min jipproteġġihom, isibu min jabbuża minnhom.

Sa ftit tas-snin ilu, każi bħal dawn konna nisimgħu bihom barra minn xtutna biss imma diżgrazzjatament illum anke t-tfal tagħna qegħdin isibu ruħhom abbużati kontinwament.

Kontra qalbi ngħid li f'pajjiżna wkoll kellna każi ta' tfal li sabu min jittantahom fl-iskejjel.

Dan l-aħħar smajna saħansitra b'każ ta' persuna li kellha l-ardir taħbi d-droga fil- ħwejjeġ tat-tarbija tagħha, basta tissodisfa l-għatx għad-droga.

L-abbuż fuq it-tfal jinqasam f'fergħat differenti.

Dan l-aħħar attendejna għal laqgħa ta' l-Assemblea Parlamentari tal- Kunsill ta' l-Ewropa fi Strasbourg u f'wieħed mir-rapporti li tressqu għad- diskussjoni li ħadt sehem fiha jien ukoll, kien jittratta proprju l-abbuż tat-tfal.

Dan ir-rapport kien dettaljat u nista' ngħid li titkexkex mhux ftit meta tisma' bil-ħruxija li jgħaddu minnha ċerti tfal.

Ħafna minn dawn it-tfal qed isibu ruħhom jiġu abbużati sesswalment għall-pornografija u l- prostituzzjoni.

Imbagħad, agħar minn hekk, insibu tfal li jiġu abbużati fi ħdan il-familji tagħhom stess u oħrajn jiġu addottati bl-iskop li jintużaw għall-pornografija.

Huwa importanti li nsiru nafu aktar dwar dan li fih dan ir-rapport u naddottaw il-miżuri kollha kontra dan l-abbuż kif jaddottaw pajjiżi oħra msieħba fil-Kunsill ta' l-Ewropa.

Minn studju li sar instab li n-numru ta' tfal li qed jiġu abbużati qiegħed bil-mod il- mod jinfirex u mhux biss ma' l-Ewropa imma anke mal-bqija tad-dinja, tant li nistgħu ngħidu li llum huwa wieħed allarmanti.

Skond records li ħarġu minn kungress li sar fi Stockholm fl-1996, instab illi fl-Istati Uniti, per eżempju, madwar 300,000 tifel u tifla qed jiġu abbużati kull sena filwaqt li fil-Filippini n-numru ta' tfal li jiġu wżati u abbużati għal skopijiet ta' prostituzzjoni huwa allarmanti u tat-twerwir; fil-fatt ilaħħaq madwar 650,000.

Fl-Indja, in-numru ta' tfal li jiġu abbużati huwa ta' madwar 400,000 u jekk nersqu aktar qrib pajjiżna nsibu li fi Franza madwar 8,000 tifel u tifla jintużaw u jiġu abbużati fid-dinja tal- prostituzzjoni.

Madam Speaker, min tassew iħobb lit-tfal u jibża' għalihom jaf li din ir- realta' drammatika li qegħdin ngħixu fiha tnissel ċertu wġigħ għax filwaqt li niftaħru li qed ngħixu f'dinja demokratika m'aħniex qed nimxu bil- prinċipji tad-demokrazija fejn jidħlu tfal innoċenti.

Fost il-miżuri li tkellimt dwarhom fid-diskussjoni li saret fi Strasbourg semmejt ukoll is- sehem tal-familja.

Huwa importanti li f'Malta jkollna familji b'saħħithom li tassew jieħdu ħsieb it-tfal.

Qed ngħid hekk għax dan l-aħħar issemmiet ħafna l-familja.

Peress li anke hawn Malta għandna numru ta' familji mkissrin, jista' jagħti l-każ illi anke fi ħdan dawn il-familji jkun hemm tfal li jiġu abbużati f'kull sens, jiġifieri bi swat, abbużi sesswali u abbużi għal skopijiet ta' qliegħ ta' flus.

Għalhekk irridu nisħqu biex il- familja Maltija nieħdu ħsiebha aktar ħalli ma tkomplix titkisser.

Imma fejn din diġa' tkissret - mhux se nidħol f'dan l-argument - irridu noħolqu dawk l-istrutturi sabiex kemm jista' jkun, aktar milli lill-omm u lill- misser, ngħinu lit-tfal għax dejjem huma jkunu l-vittmi.

Jekk fil-familji tagħna ma jkunx hemm dawn il-valuri, l-aktar nies li se jmorru minn taħt huma t-tfal.

Xtaqt nirriferi wkoll għall-aspett ta' l-edukazzjoni fejn jidħol l-abbuż tat-tfal.

Meta nsemmi l-qasam edukattiv ma nirriferix biss għall-iskejjel, għax hemmhekk insibu min jagħmel xogħol ta' guidance, u lanqas nirriferi għad-dipartiment fejn insibu social workers u welfare officers li meta jsiru jafu b'każijiet bħal dawn jieħdu ħsiebhom mill-ewwel.

Nirriferi għall-edukazzjoni f'kontest aktar wiesa'.

Hemm bżonn li jkollna aktar programmi ta' edukazzjoni fuq il-mezzi tal-media sabiex kemm it-tfal kif ukoll il-kbar ikunu jafu aktar dwar l-abbuż.

Huwa meħtieġ li l- ġenerazzjonijiet li telgħin ma jkunux illitterati għax aktar ma l-poplu jkun edukat u mgħallem, aktar ikun jista' jagħraf jagħmel distinzjoni bejn it-tajjeb u l-ħażin.

Ħaġa oħra li rridu nisħqu fuqha hija l-vjolenza li qed tissemma ħafna, tolqotna lkoll u ħafna drabi jkunu vittmi tagħha t-tfal.

Kemm jista' jkun irridu nħaffu aktar il-pass sabiex il-vjolenza, speċjalment fuq it-tfal, titnaqqas.

Nafu li ħafna drabi fejn ikun hemm il-vjolenza fid-dar, l- aggressuri jkunu l-ġenituri stess u din tista' tiġi trasmessa fuq uliedhom.

Madam Speaker, qed nitkellem b'dan il-mod għax ma jistax ikun li nibqgħu għaddejjin b'dawn l-affarijiet qisu ma ġara xejn.

Hemm bżonn li titqajjem kuxjenza f'dan ir-rigward.

Jien nappella lill-ġenituri biex ikunu huma stess li jipprotestaw kontra l-vjolenza u l-abbuż fuq it-tfal għax il-ħsara li ssir lil uliedhom tibqa' riflessa fuqhom anke meta jikbru u jiġu biex jifformaw familja huma stess.

Għalhekk irridu nisħqu aktar biex il-familji tagħna jkunu aktar b'saħħithom, biex lit-tfal nagħtuhom aktar valuri u fuq kollox nagħtuhom il-protezzjoni meħtieġa.

Għalhekk meta bdejt, għidt li se nitkellem f'isem dawk li m'għandhomx leħen sabiex dawn ikollhom aktar protezzjoni min-naħa legali, għax wara kollox għada pitgħada dawn it-tfal se jkunu n-nisa u l-irġiel tagħna.

Grazzi ħafna, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Adrian Vassallo.

ONOR.

ADRIAN VASSALLO: Grazzi, Madam Speaker.

Xtaqt inkompli proprju fuq l-istess suġġett illi għażlet il-kollega tiegħi, l-Onor.

Maria Camilleri, jiġifieri dwar l-abbuż tat-tfal.

Minn rispsota għal domanda parlamentari li jien għamilt ftit tal-ġimgħat ilu rriżulta li minn Awissu ta' l-1997 sa l-aħħar ta' Marzu, 1998, jiġifieri f'sitt xhur biss, 14-il persuna ġew imtellgħin il-qorti akkużati b'abbuż sesswali fuq it-tfal u sebgħa oħra ġew akkużati li wżaw vjolenza fuq it-tfal.

Ħadd ma jaf kemm persuni akkużati fuq dan it-tip ta' reati ġew imressqin il-qorti fil-passat għax il-Pulizija ma kenitx iżżomm record tagħhom.

Li hu ċert hu li fl-aħħar għaxar snin ġew irrapportati madwar 900 każ ta' child abuse lid-Dipartiment tas-Servizzi Soċjali.

Jiena ma nistax nifhem għaliex il-Pulizija ma kenitx iżżomm statistika ta' reati bħal dawn meta mbagħad fuq kwalunkwe tip ta' reat ieħor li m'huwiex daqshekk importanti, il-Pulizija kienet metikoluża ħafna.

Fil-fatt għandna records ta' kemm nies ħammġu barra, kemm nies pejpu fuq karozzi tal-linja jew fl- isptarijiet, u kemm nies kisru r-regolamenti tal-kaċċa, forsi għax użaw ċomb oħxon, jew għax kellhom erbat iskrataċ flok tlieta jew għax daħlu f'xi riserva.

Filwaqt li r-records ta' reati bħal dawn imorru lura snin twal, iż-żamma ta' records dwar reati serjissimi konnessi ma' abbuż fuq it-tfal, imorru lura biss għal Awissu li għadda, u f'dan il-ftit żmien ittellgħu diversi persuni l-qorti kemm f'Malta kif ukoll f'Għawdex.

Madam Speaker, mill-figuri ta' l-aħħar xhur tinduna li din il-problema teżisti bis-serjeta' f'pajjiżna, pero' ma nistgħux ngħidu kemm hi kbira peress li l-figuri li għandna jmorru lura biss ftit tax-xhur.

Ħafna nies jaħsbu li l-abbuż mit-tfal jikkonsisti biss f'abbuż ta' natura sesswali, pero' hemm diversi forom oħra li jew ftit naħsbu fihom jew ma tantx nafu bihom.

Hemm l-abbuż ta' natura sesswali, li diġa' semmejt, u li jfisser li wieħed juża, iħaddem, jipperswadi, iħajjar jew jisforza lit-tfal biex jieħdu sehem f'sess jew f'affarijiet oħra li jħajru lill-bniedem għas-sess.

Hemm każijiet oħra, bħal stupru, prostituzzjoni, pornografija jew anke incest mat-tfal.

Imbagħad hemm ukoll abbuż ta' natura fiżika fejn it-tfal jiġu litteralment imweġġgħin b'mod vjolenti, b'daqqiet ta' ponn jew ta' sieq jew it-tfal, speċjalment dawk żgħar ħafna, jiġu mċaqilqin b'mod vjolenti għax ikunu qed jibku ħafna, tfal jiġu migduma jew anke maħruqa, eċċ. Kultant issib min jirreaġixxi b'dan il-mod mingħajr ma jkollu f'moħħu li jweġġa' lit-tfal.

Imbagħad hemm abbuż ieħor li wieħed jista' jsejjaħlu child neglect, li jista' jieħu diversi forom.

Fosthom hemm l-abbuż ta' natura fiżika, ngħidu aħna tfal ikunu ma jifilħux u jdum ma jissejjaħ it- tabib.

Din hija traskuraġni.

Każijiet oħra huma ta' tfal li jiġu abbandunati, ma jiġux imlibbsin sew, ma jiġux mitmugħa tajjeb, jitkeċċew mid-dar jew jitħallew jitilqu mid-dar qisu ma ġara xejn.

Ġieli smajna b'każijiet fejn tfal jitħallew jiġru f'gallariji jew fuq il-bjut allavolja jkunu għadhom ta' eta' żgħira.

Din ukoll hija traskuraġni.

Imbagħad hemm dak li jissejjaħ educational neglect fejn persuna, li hi obbligata tara li t-tfal tagħha jieħdu l-aħjar forma ta' edukazzjoni possibbli, tippermetti li t-tfal tagħha ma jmorrux skola għal żmien irraġonevoli jew inkella tkun taf li qed jaħarbu mill-iskola u ma tagħtix kas.

Dan ukoll huwa abbuż.

Hemm ukoll l-abbuż emozzjonali f'każijiet fejn ikun hemm ġlied eċċessiv u bla bżonn fil-familja jew bejn il-ġenituri u dan isir quddiem it-tfal.

Każ ieħor ta' abbuż huwa li tkun taf li t-tfal tiegħek qed jabbużaw mid-droga jew mix-xorb u ma tagħtix kashom u ma tipprovax tgħinhom.

Tip ieħor ta' abbuż hu dak ta' psychological neglect fejn wieħed ma jagħtix kas tat-tfal billi ma jurihomx l-imħabba li għandhom bżonn jew isiru preferenzi ma' wħud minnhom.

Forma oħra ta' abbuż fuq it-tfal tista' tkun li toqgħod tinkihom u tgħidilhom li jekk ma jagħmlux it-tali ħaġa jew jekk ma jgħaddux mill-eżami, per eżempju, se tpattihielhom mod ieħor.

Tkun xi tkun il-forma ta' abbuż li wieħed iwettaq fuq it-tfal, li hu ċert hu li dawn il-każi ftit li xejn jiġu rrapportati jew jaslu f'widnejn l- awtoritajiet u allura tinbet dik li ngħidulha conspiracy of silence, speċi ta' konfoffa ta' silenzju.

Ħafna drabi dawn it-tfal jiġu mhedda u jħossuhom traduti għax ġeneralment min jimmaltrattahom tkun persuna li jafuha u jħobbuha u allura jippretendu li tkun tħobbhom ukoll.

Dawn jispiċċaw iħossuhom ħatja li huma għamlu xi ħaġa ħażina u mhux min jimmaltrattahom.

Ħafna drabi jħossuhom maħmuġin u jaħsbu li jekk jikxfu lil min ikun mexa ħażin magħhom iġibu ħafna nkwiet fil-familja.

Sfortunatament jiġri wkoll li jkun hemm adulti - l-omm, il-missier jew l- aħwa - li jkunu jafu b'dawn l-affarijiet u jagħżlu li ma jitkellmux biex ma tkomplix tikber il-problema.

F'Malta żgur illi m'hawnx struttura sodisfaċenti li toffri għajnuna lil dawn it-tfal li jiġu abbużati u wisq anqas lil min isir jaf bihom.

Aħna t- tobba, li ħafna drabi nkunu minn ta' l-ewwel illi jiġina xi suspett f'każi bħal dawn, m'aħniex trained dwar x'għandna nagħmlu jekk ikollna suspett ta' dan it-tip, aħseb u ara ħaddieħor li jista' jinduna b'dawn l-affarijiet jew jiġih suspett.

Madam Speaker, illum f'pajjiżna jeżistu diversi kummissjonijiet; hemm kummissjonijiet għall-ugwaljanza bejn is-sessi, għall- avvanz tal-mara, fuq id-diżabilita', fuq il-moralita' fiskali fuq il- familja, u mitt kummissjoni oħra.

Imma mbagħad m'hu qed isir xejn biex niġġieldu abbuż daqshekk serju u nħarsu d-drittijiet tat-tfal, bil- konsegwenza li l-abbuż qiegħed dejjem jikber.

Sfortunatament f'każijiet ta' abbuż, flok li titneħħa mid-dar il-persuna li tkun għamlet ir-reat biex tintbagħat għat-terapija, jispiċċaw jitneħħew it-tfal li jkunu sofrew minn dak l-abbuż jintefgħu f'xi istitut bħallikieku dak li ġara kien tort tagħhom.

Dan ikompli jġiegħel lit-tfal iżommu fommhom sieket meta jgħaddu minn dan it-tip ta' abbuż.

Ħaġa oħra li jien inħoss illi għandna nagħtu kasha hija n-nuqqas ta' konsistenza fl-għoti ta' pieni mill-qrati tagħna.

Ikun hemm każi fejn l- akkużati jissemmew b'isimhom u oħrajn fejn ma jissemmewx.

Li ma jissemmiex isimhom meta dawn ikunu ġew akkużati nifhimha, imma mbagħad jekk dawn jinstabu ħatja għandhom jissemmew.

Għaliex m'għandekx tkun taf li t-tali persuna tabbuża mit-tfal?

Jista' jkun li t-tifel tiegħek ikun jagħmilha miegħu.

Allura għaliex m'għandekx tkun tafhom dawn l-affarijiet?

Ġieli jingħataw pieni li jkunu redikolissimi.

Riċentement kien hawn każ fejn bniedem ma nstabx ħati għax m'użax vjolenza fuq it-tfal.

Mela biex tabbuża mit-tfal hemm għalfejn tuża' l-vjolenza?

Jekk dawn jiġu tricked u abbużati sesswalment xorta waħda tkun abbużajt minnhom allavolja ma wżajtx vjolenza.

Ġieli xi ħadd jingħata sentenza sospiża għax ikollu kondotta nadifa.

Kondotta nadifa ma tfissirx li dawn l-affarijiet ma jkunx wettaqhom!

Jekk ma jkunx hemm provi li dawn l-affarijiet ikunu saru kollox sew, imma ladarba ġew ipprovati jkunu saru.

Allura għalfejn nagħtuhom sentenza sospiża?

Is-sentenzi li qed jingħataw lil min jinstab ħati ta' dawn ir- reati huma redikoli u kważi kważi taċ-ċajt, u dan assolutament ma jikkontribwixxix biex il-poplu jkompli jibni l-fiduċja tiegħu fil-qrati.

F'dan il-qasam ta' abbuż fuq it-tfal, li żgur ma nistgħux ngħidu li ma jeżistix f'pajjiżna, qegħdin lura u għad hemm ħafna x'isir.

Ma nistgħux nibqgħu b'għajnejna magħluqin kif bqajna s'issa għal snin twal filwaqt li dawn l-affarijiet koroh qegħdin isiru ta' kuljum madwarna.

It-tfal għandhom id-drittijiet tagħhom ukoll, bħalma għandna d-drittijiet aħna l-adulti.

Pero' aħna għandna d-dmir li nieħdu ħsieb id-drittijiet tat- tfal u naraw li lit-tfal nipproteġuhom kif jixraq u kif inhu sewwa.

Inħoss li f'dawn l-affarijiet għadna lura.

Hemm bżonn naraw kif il-ġenituri u anke t-tfal jistgħu jindunaw b'abbuż u jirrapportawh.

Hemm bżonn naraw kif dawk kollha li jkollhom kuntatt mat-tfal jew mal-ġenituri tagħhom jindunaw b'dawn il-każijiet ta' abbuż.

Hemm bżonn ta' struttura u metodi li jiggwidaw kif wieħed għandu jinduna b'abbużi ta' din in-natura u kif irid jirrapporta dawn il-każijiet.

Irridu naraw hawnx counsellors biżżejjed, kemm għal min jiżbalja kif ukoll għat-tfal illi jiġu abbużati.

Għandu jsir follow-up kontinwu ta' dawn il-persuni u mhux inħalluhom għal riħhom qisu ma ġara xejn.

Irridu naraw li jkollna konsistenza fil-qorti u rridu naraw ukoll kif jixhdu t-tfal.

Issib nies adulti li jibżgħu jirfsu l-għatba tal- qorti, aħseb u ara tifel jew tifla ta' ftit snin li jridu jidhru quddiem awla nies!

Dawn jitwerwru u ma jgħidu xejn, speċjalment jekk quddiemhom ikun hemm l-akkużat u allura akkużat jispiċċa joħroġ liberat, kif ġara s'issa.

Hemm bżonn li naraw x'nagħmlu.

Għandu jinħoloq kumitat jew kummissjoni biex wieħed jara x'għandu jsir dwar dawn il-problemi.

Jiena nħoss li wasal iż-żmien li nibdew nagħmlu xi ħaġa konkreta dwar din il- forma t'abbuż u mhux nibqgħu nagħlqu għajnejna - bħalma għamilna fil-passat - għal din il-pjaga li qiegħda tattakka, tifni u tkompli tkisser lis- soċjeta' Maltija.

Barra minn Malta din il-problema jeħduha bis-serjeta' ħafna u jsir ħafna xogħol biex tingħeleb imma sfortunatament hawn Malta ftit qed isir.

Għalhekk hemm bżonn illi xi ħadd jieħu passi konkreti ħalli nibdew nattakkawha bis-serjeta' aħna wkoll.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Grazzi sar il-ħin.

Il-Kamra hi aġġornata għal għada, l- Erbgħa, 27 ta' Mejju, fid-9.00 a.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Ministru Mizzi.

Fl-10.02 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

REĠISTRU PUBBLIKU - TRASFERIMENTI TA' PROPRJETA'

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l- Ministru jgħid kemm ġew irreġistrati atti ta' trasferiment ta' proprjeta' fir-Reġistru Pubbliku matul Marzu 1998?

ONOR.

GAVIN GULIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li matul Marzu ġew irreġisrati fir-Reġistru Pubbliku ta` Malta 1586 - Noti ta` atti ta` trasferimenti ta` proprjeta' inklużi atti Causa Mortis u testmenti pubbliċi u 165 fir-Reġistru Pubbliku ta` Għawdex.

QRATI - KAWŻI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: B'riferenza għax-xahar ta' Marzu 1998, jista' l-Ministru jgħid: (a) kemm ġew introdotti kawżi, maqsuma skond kull qorti kompetenti; (b) kemm ġew deċiżi kawżi kategorizzati skond kull qorti kompetenti; (ċ) kemm kien hemm kawżi pendenti kategorizzati skond kull qorti kompetenti; u (d) kull imħallef u maġistrat kemm kellu kawżi pendenti fl-aħħar tax-xahar?

ONOR.

GAVIN GULIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda ta-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

DJAR - AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: B'riferenza għax-xahar ta' Marzu, 1998, jista' l-Ministru jgħid: (a) kemm daħlu applikazzjonijiet ġodda għall-akkomodazzjoni alternattiva maqsuma skond kull lokalita'; (b) kemm ġew allokati djar mid- dipartiment; (ċ) kemm saru rikonoxximenti ta' kera; (d) kemm postijiet ġew lura f'idejn id-dipartiment matul ix-xahar; (e) x'kien in-numru ta' postijiet li kellu f'idejh id-dipartiment fl-aħħar ġurnata tax-xahar; (f) x'kien in-numru ta' applikazzjonijiet pendenti fl-aħħar ġurnata tax-xahar?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

Daħlu 62 applikazzjoni skond il-lokalitajiet imsemmija fl-anness.

13-il post ġie allokat.

Saru 9 rikonoxximent ta' kera.

20 post ġew lura f'idejn id-Dipartiment.

Fl-aħħar ta' Marzu id-dipartiment kellu 34 proprjeta' li tista' tiġi allokata.

Fl-aħħar ta' Marzu kien hemm 4,784 applikazzjonijiet pendenti *

* Peress li kontinwament ikun hemm tibdil fin-numru ta' applikazzjonijiet minħabba allokazzjonijiet ta' postijiet u kanċellamenti ta' applikazzjonijiet, in-numri mogħtija huma validi biss fil-ġurnata partikolari li fiha tkun inġabret l-istatistika mid-Database tad- Dipartiment - f'dan il-każ il-21 ta' Mejju, 1998.

KUNSILLI LOKALI - ĊIRKOLARIJIET/MEMOS

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja taċ- ċirkolarijiet/memos maħruġa lill-kunsilli lokali matul Marzu, 1998?

ONOR.

POSTA - BOLOL ĠODDA

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jagħti lista tas-sets ta' bolol ġodda li ħarġu mill-1 ta' Jannar ta' din is-sena sal-lum; kemm kien il-valur totali ta' kull set; id-data ta' meta u f'liema gazzetti kien ippubblikat l-avviż tal-ħruġ ta' kull set partikolari (eskluża l-Gazzetta tal-Gvern) biex b'hekk javża lill-pubbliku in ġenerali u l-aktar lid-dilettanti u kollezzjonisti tal-First Day Cover li kienu ħerġin dawn il-bolol; u kemm kien il-valur totali miġbur mill-bejgħ fl-ewwel jum tal-ħruġ ta' kull set partikolari ta' dawn il-bolol?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat illi mill-1 ta' Jannar ta' din is- sena sal-lum, inħarġu tlett settijiet ta' bolli li huma:-

Teżori ta' Malta (Ilbies ta' l-Imgħoddi u l-Belt Valletta - Belt Kulturali Ewropeja, Ġunju 1998) Valur Totali: 70ċ

Kommemorazzjonijiet 1798-1998 (Tluq tal-Kavallieri - Il-Miġja tal- Franċiżi) Valur Totali: 44ċ

Ewropa 1998 (Regatta tat-8 ta' Settembru) Valur Totali: 51ċ

Jiena nformat ukoll li l-ammonti ta' bejgħ ikkalkolati għal dawn it-tlett settijiet fl-ewwel jum tal-ħruġ kienu: Lm25,813, Lm9,224 u Lm45,087 rispettivament.

Dawn il-figuri jinkludu biss bejgħ mill-Uffiċċju Filateliku tal-Marsa u mill-counter Filatelika li hemm il-Belt.

Taħt is-sistema preżenti huwa diffiċli tgħid bl-eżatt kemm jinbigħu bolli ta' ħarġa kommemorattiva għaliex fil-ġurnata tal-ħruġ jinbigħu kull xorta ta' bolol li jkunu fl-istock.

Għalkemm ma ħarġux avviżi bi ħlas fil-gazzetti u l-media, madankollu xorta jinħarġu stqarrijiet għall-istampa u jintbagħtu kampjuni lill-media kull meta jinħareġ sett ġdid.

Hemm mill-media min jagħti coverage tajjeb u hemm min ma jagħti xejn.

Barra minn dan kull meta joħroġ sett ġdid kull fergħa tal-posta jkollha ukoll, għal min hu nteressat, fuljett li jagħti dettalji fuq ix-xahar li fih ikun se joħroġ is-set komemmorattiv li jmiss.

Posters kbar jitwaħħlu wkoll f'kull fergħa u uffiċċju tal-Posta xi jiem qabel il-ħruġ ta' set kommemorattiv li jindikaw id-data eżatt tal-ħruġ.

MEDICAL STORES - STAFF

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm staff nieqes mill-medical stores tad-Dipartiment tas-Saħħa u xi grad għandhom dawk nieqsa?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Qed jinħadem Manpower Plan ġdid għas-setturi kollha tas-saħħa.

Kif dan jiġi ffinalizzat wieħed ikun possibbli li jkun jaf aktar eżatt is-sitwazzjoni dwar staff nieqes.

MSIDA - TRIQ ĊENSU FARRUGIA

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se tiġi rranġata Triq Ċensu Farrugia, fl-Imsida?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: It-triq imsemmija hija responsabbilta' tal- kunsill lokali.

L-Onor.

Interpellant hu mitlub jirriferi din il-mistoqsija lill-Ministru konċernat.

SAĦĦA - CGMO

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid meta se jiġi appuntat is-CGMO?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jindirizza l- mistoqsija tiegħu lill-Ministru kkonċernat.

DIABETE - STIKEK TAZ-ZOKKOR

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid huwiex veru li l- istikek taz-zokkor li jingħataw b'xejn mill-gvern se jinbidlu?

Jekk fl- affermattiv, jista' l-Ministru jgħid jekk il-ġodda jkunux jistgħu jintużaw mill-makni taz-zokkor li għandhom il-pazjenti bħalissa?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Il-marka ta' l-istikek li jingħataw b'xejn mill- gvern tiddependi minn liema ditta jew aġenzija tirbaħ it-tender li minn żmien għal ieħor il-gvern joħroġ għal dan il-għan.

Ġeneralment l-istikek ta' ditta partikolari jkunu jistgħu jintużaw biss mal- makna ta' l-istess ditta.

Għal dan il-għan it-tender fiha klawsola li tobbliga lil min jirbaħ l- offerta li jipprovdi l-makni addattati.

IL-FEJDA HOME - MARD INFETTIV

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid jekk it-tfajliet li hemm jgħixu fil-Fejda Home humiex ittestjati għall-mard infettiv bħal HIV jew Hepatitis?

Billi ġieli jinqalgħu argumenti bl-idejn ma l-istaff, jista' l-Ministru jgħid x'tip ta' coverage għandhom l-istaff fil-każ li jieħdu xi marda infettiva waqt il- qadi ta' dmirijiethom?

ONOR.

EDWIN GRECH: Wieħed mir-rekwiżiti għad-dħul ta' tfajla f'Programm Fejda huwa eżami mediku komprensiv.

Dan l-eżami mediku jinkludi testijiet tad-demm li fosthom hemm it-test għall-"HIV" u għall-Hepatitis.

S'issa r- riżultati kienu dejjem negattivi.

Madankollu, l-istaff mill-bidu nett tal-ftuħ ta' Programm Fejda kien inkoraġġit sabiex jagħmel l-immunizzazzjoni kontra l-Hepatitis u għal dan l- iskop saru arranġamenti sabiex l-immunizzazzjoni tiġi mogħtija gratis bl- inqas inkovenjenza possibbli.

L-inċidenti bl-idejn li nqalgħu matul dan l-aħħar sitt xhur kienu kollha ta' natura ħafifa u bl-ebda mod ma poġġew lil xi membru ta' l-istaff f'periklu ta' xi infezzjoni.

L-impjegati ta' Programm Fejda huma koperti bil-liġi tas-Sigurta' Soċjali li tipprovdi għall-infortuni kkaġunati fuq il-post tax-xogħol.

Irrid inżid ukoll li s-salarju ta' l-impjegati ta' Programm Fejda ġie stabbilit b'mod li jippermettilhom li fuq inizjattiva personli jagħmlu polza ta' assigurazzjoni medika.

MAINTENANCE AGREEMENTS

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija: Jista' l-Ministru jgħid liema kienu d- dipartimenti governattivi, aġenziji governattivi, awtoritajiet statali u korporazzjonijiet pubbliċi, li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu, kellhom maintenance agreements ma' kumpanniji privati għar-rigward ta' IT hardware u/jew software fis-snin 1996 u 1997?

Kemm kien il-ħlas f'kull każ kull sena?

Liema kumpannija pprovdiet dan is-servizz f'kull każ?

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Ir-risposta tingħata f`xi seduta oħra.

MAINTENANCE AGREEMENTS

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid liema kienu d-dipartimenti governattivi, aġenziji governattivi, awtoritajiet statali u korporazzjonijiet pubbliċi, li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu, kellhom maintenance agreements ma' kumpanniji privati għar-rigward ta' IT hardware u/jew software fis-snin 1996 u 1997?

Kemm kien il-ħlas f'kull każ kull sena?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Fis-snin 1996 u 1997 id-Dipartiment għall- Akkomodazzjoni Soċjali kellu Maintenance Agreement mad-ditta Philip Toledo Ltd.

Intefqu Lm501.32 fl-1996 u Lm480.18 fl-1997.

Fl-istess perjodu l-Awtorita' tad-Djar kellha Maintenance Agreement ma' Electronic Systems International, lil liema ditta tħallset is-somma ta' Lm420 fis-sena sas-26 ta' Jannar 1998 meta l-kuntratt ġie terminat.

Dawn kienu l-uniċi ftehim ta' din ix-xorta ma' ditti magħmula minn entitajiet fil-Ministeru tiegħi.

MAINTENANCE AGREEMENTS

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid liema kienu d-dipartimenti governattivi, aġenziji governattivi, awtoritajiet statali u korporazzjonijiet pubbliċi, li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu, kellhom maintenance agreements ma' kumpanniji privati għar-rigward ta' IT hardware u/jew software fis-snin 1996 u 1997?

Kemm kien il-ħlas f'kull każ kull sena?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li l-informazzjoni mitluba mill- Onor. Interpellant hija kif ġej:-

Malta International Airport

Kumpanija Dettalji Perjodu Ammont Totali LM

Shireburn Professional 01/01/1996 - 578.68 Software Fees: PSC 31/12/1996 Ltd.

System

Shireburn Professional 01/01/1997 - 578.68 Software Fees: PSC 31/12/1997 Ltd.

System

The Systems Maint.

Agreement 15/10/1996 - 251.28 Co. Ltd.

Stock Control 14/10/1997 System The Systems Maint.

Agreement 15/10/1997 - 287.47 Co. Ltd.

Stock Control 14/10/1998 System

Malta Maritime Authority

Computime Hardware Maint.

1996 1419.10 Ltd.

Agreements 1997 1650.25

Avantech Hardware Maint.

1996 241.50 Agreements 1997 200.00

Computime Software Maint.

1996 1090.86 Ltd.

Agreements 1997 387.56

Shireburn Software Maint.

1996 115.00 Ltd.

Agreements 1997 115.00

Posta Limited

Dakar Maint.

Agreement 1996 384.00 Software fuq software 1997 384.00 System provdut mill- istess kumpanija

MAINTENANCE AGREEMENTS

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid liema kienu d- dipartimenti governattivi, aġenziji governattivi, awtoritajiet statali u korporazzjonijiet pubbliċi, li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu, kellhom maintenance agreements ma' kumpanniji privati għar-rigward ta' IT hardware u/jew software fis-snin 1996 u 1997?

Kemm kien il-ħlas f'kull każ kull sena?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

MAINTENANCE AGREEMENTS

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid liema kienu d- dipartimenti governattivi, aġenziji governattivi, awtoritajiet statali u korporazzjonijiet pubbliċi, li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu, kellhom maintenance agreements ma' kumpanniji privati għar-rigward ta' IT hardware u/jew software fis-snin 1996 u 1997?

Kemm kien il-ħlas f'kull każ kull sena?

Liema kumpannija pprovdiet dan is-servizz f'kull każ?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Fl-1997, id-Dipartiment għall-Kura ta' l-Anzjani kellu maintenance agreement għar-rigward ta' I.T. software mal-kumpannija Computime.

Il-ħlas fis-sena kien ta' Lm407.

L-Isptar Zammit Clapp kellu maintenance agreement ma' Databyte Computer Services bejn Jannar 1996 sa Jannar 1997.

Il-ħlas kien ta' Lm2,663.40.

Minn Ottubru 1997 sa Diċembru 1997 l-Isptar Zammit Clapp kellu maintenance agreement ma' Shireburn Software Ltd.

Dan kien bla ħlas għaliex dan kien għadu taħt garanzija.

Fis-snin 1996, u l-1997 il-Malta Information Technology and Training Services Ltd.

(MITTS), li qabel kienet tissejjaħ il-Management Systems Unit Ltd.

(MSU), kellha kuntratti fir-rigward ta' sistemi ta' computer li kienu qegħdin jiġu mplimentati fid-Diviżjoni tas-Saħħa.

B'riżultat ta' dawn il- kuntratti, id-Diviżjoni tas-Saħħa għamlet ħlasijiet għall-maintenance ta' hardware u software kif jidher hawn taħt:

Kumpanija Hlas fl-1996 Hlas fl-1997

SMS (Ireland) Ltd.

GBP 142,969 (Software) MTL 104,048 GBP 300 (hardware)

MAK Systems France/ Megabyte Ltd.

MTL 4013.50* MTL 4013.50*

*Imħallsin direttament mill-MITTS.

MAINTENANCE AGREEMENTS

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid liema kienu d-dipartimenti governattivi, aġenziji governattivi, awtoritajiet statali u korporazzjonijiet pubbliċi li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu, kellhom maintenance agreements ma' kumpanniji privati għar-rigward ta' IT hardware u/jew software fis-snin 1996 u 1997?

Kemm kien il-ħlas f'kull każ kull sena?

Liema kumpannija pprovdiet dan is- servizz f'kull każ?

ONOR.

EDWIN GRECH: It-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14,493 tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

SKEJJEL - JUNIOR LYCEUM

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm studenti globalment fil-Junior Lyceum?

Jista' jingħata breakdown taċ-ċifra skola bi skola u x'kien l-ammont globali tal-Budget ta' kull skola sekondarja li jista' jintnefaq mill-Head?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: In-numru globali ta' studenti fil-Junior Lyceum huwa 9262.

Il-lista biċ-ċifri li kull skola tista' tonfoq tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra għall-qari aktar kmieni f'din is-Seduta.

ĦABS ĊIVILI - PROĠETT

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid liema parti mill-proġett tal-Ħabs hu maħsub li jinbeda din is-sena?

Liema parti hu maħsub li titlesta din is-sena?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li l-parti magħrufa bħala n-New Female Wing, li l-bini fuqha diġa' inbeda, huwa maħsub li titlesta fi żmien ħames xhur oħra.

Wara li titlesta din il-parti, hu maħsub li jibda x-xogħol fuq ir-Remand u l-Administration Blocks.

ĦABS ĊIVILI - POST TA' MANAGER

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid x'vakanzi hemm fil-complement tal-Ħabs?

Kemm kien hemm applikazzjonijiet għal Manager fil-Ħabs?

Saru l-interviews u fiex wasal il- proċess ta' l-għażla?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li fil-Ħabs hemm diversi vakanzi.

Fil-fatt, bħalissa hemm numru ta' pulizija jaħdmu l-ħabs biex itaffu xi ftit dan in-nuqqas.

Informat ukoll li ħarġet sejħa għall-applikazzjonijiet imma nista' ngħid li n-numru ta' dawk li applikaw huwa inqas minn numru ta' vakanzi.

Il-proċess ta' l-għażla tagħhom għadu għaddej.

In-numru ta' applikazzjonijiet għall-post ta' Manager kien ta' 18 u l- proċess ta' l-għażla wkoll għadu għaddej.

PULIZIJA - PERSUNI ARRESTATI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid fl-1996: a) kemm ġew arrestati persuni in konnessjoni ma' reati ta' droga; kemm minnhom fuq pussess, kemm minnhom fuq traffikar; b) kemm ġew persuni mressqa l-Qorti; kemm minnhom fuq pussess; kemm minnhom fuq traffikar?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li matul l-1996 ġew arrestati 735 persuna in konnessjoni ma' reati konnessi ma' droga.

Ninsab informat ukoll li matul l-istess perijodu tressqu l-Qorti 296 persuna li minnhom 226 ġew akkużati b'pussess ta' diversi drogi, filwaqt li s-70 l-oħra ġew akkużati bi traffikar ta' droga.

Iċ-ċifra ta' 70 tinkludi persuni li ġew akkużati bl-importazzjoni u pussess mhux għall-użu personali ta' drogi.

PULIZIJA - REINSTATEMENT

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għall- mistoqsija parlamentari numru 14195, jista' l-Prim Ministru jgħid: a) f'liema rank ġie reinstated il-persuna in kwestjoni; b) x'inhu l-isem ta' din il-persuna; c) kemm hemm applikazzjonijiet pendenti għal reinstatement; d) kemm minnhom ġew rifjutati?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li l-persuna in kwestjoni ġiet reinstated fir-rank li kellha qabel ma telqet mill-Korp, ċioe', fir-rank ta' Maġġur.

Rigward it-tieni parti tal-mistoqsija, ma nħossx li hu prudenti li nagħmel pubbliku l-isem ta' l-individwu kkonċernat, u jekk l-Onor.

Interpellant jixtieq nista' ngħaddielu din l-informazzjoni b'mod konfidenzjali.

Rigward il-kumplament tal-mistoqsija, ninsab informat li fil-preżent hemm 77 talba għall-reinstatement pendenti, filwaqt li żewġ talbiet ġew irrifjutati.

MANOEL ISLAND - KONSORZJU

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid fiex waslu t-taħdidiet mal-konsorzju kkonċernat dwar titlu fuq l-art ta' Manoel Island?

ONOR.

ALFRED SANT: It-taħditiet mal-konsorzju kkonċernat għadhom għaddejjin.

TAL-QROQQ - SPTAR ĠDID

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 14364, jista' l-Ministru jgħid lil min kienet awarded din it-tender, jekk kenitx magħżula l-orħos offerta, u jekk le fuq liema kriterja kienu magħżula d-disinjaturi li lilhom kienet mogħtija t-tender?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Norman and Dawbarn Ltd. ġew identifikati biex ikunu awarded it-tender.

Ma ġietx magħżula l-orħos offerta.

Dawn id- disinjaturi ġew mogħtija dan it-tender fuq żewġ kriterji:

- Jintlaħqu t-tender specifications - L-ammont totali.

GARDEN OF EDEN - GARAXXIJIET

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid fiex waslet l-inkjesta li l-Viċi Prim Ministru ddikjara li se jagħmel fuq l-għoti ta' permess għal bini ta' garaxxijiet lill-Garden of Eden?

ONOR.

GEORGE VELLA: Wara li ġew mitluba biex jagħmlu l-inkjesta, żewġ Imħallfin, wieħed irtirat u warajh ieħor sedenti, u t-tnejn għal raġunijiet validi rrikużaw irwieħhom, l-inkarigu għal din l-inkjesta ngħata lill- Maġistrat li kien mitlub jibda l-inkjesta mmedjatament.

MINISTERU TAD-DJAR - KUMPANNIJI/PARTNERSHIPS

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsiet lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienu l-kumpanniji jew partnership ta' Awdituri/Accountants li ngħataw kuntratti bejn Mejju 1987 u Ottubru 1996 mill-Ministeru tiegħu?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: L-unika kumpannija ta' Awdituri/Accountants li ngħatat kuntratt bejn l-1987 u l-1996 minn entitajiet li s'issa jaqgħu taħt il-Ministeru tiegħi kienet dik ta' Xerri, Mizzi, Said & Co. Dawn ingħataw mill-Awtorita' tad-Djar wara sejħa għall-offerti.

MINISTERU TAL-ĠUSTIZZJA - KUMPANNIJI/PARTNERSHIPS

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsiet lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienu l-kumpanniji jew partnership ta' Awdituri/Accountants li ngħataw kuntratti bejn Mejju 1987 u Ottubru 1996 mill-Ministeru tiegħu?

ONOR.

GAVIN GULIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li bejn Mejju 1987 u Ottubru 1996 ma ngħataw ebda kuntratti lill-Kumpaniji jew Partnerships ta` Awdituri\Accountants mill-Ministeru tiegħi u mid-Dipartimenti u Kummissjonijiet li jaqgħu taħtu.

TAL-QROQQ - SPTAR

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jikkonferma li l- kolonni tas-sular addizzjonali fl-isptar f'Tal-Qroqq tħallewlhom l-istarter bars bil-lest sabiex jinbena sular ieħor?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: L-istarter bars tħallew bil-lest f'każ li jkun hemm il-ħtieġa li jinbena sular ieħor.

UE - ZONA TA' KUMMERĊ ĦIELES

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid xi studji saru s'issa mill- Ministeru tiegħu jew minn kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha huwa responsabbli li janalizza jaqbilx għall-ministeru tiegħu jew għall-korporazzjoni jew entita' pubblika kkonċernata li Malta tissieħeb f'zona ta' kummerċ ħieles biss ma' l-Unjoni Ewropea; u dwar x'se jkun l- impatt fuq il-ministeru tiegħu jew fuq kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha hu responsabbli?

Fi kwalunkwe każ, jista' l-Ministru jindika x'inhuma l-benefiċċji kollha għall-ministeru tiegħu u għal kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha huwa responsabbli, li jinkisbu b'zona ta' kummerċ ħieles u li ma jinkisbux bi sħubija fl-Unjoni Ewropea?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

UE - ZONA TA' KUMMERĊ ĦIELES

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru mingħajr Portafoll fl- Uffiċċju tal-Prim Ministru: Jista' l-Ministru jgħid xi studji saru s'issa mill-Ministeru tiegħu jew minn kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha huwa responsabbli li janalizza jaqbilx għall- ministeru tiegħu jew għall-korporazzjoni jew entita' pubblika kkonċernata li Malta tissieħeb f'zona ta' kummerċ ħieles biss ma' l-Unjoni Ewropea; u dwar x'se jkun l-impatt fuq il-ministeru tiegħu jew fuq kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha hu responsabbli?

ONOR.

JOE MIZZI: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

UE - ZONA TA' KUMMERĊ ĦIELES

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid xi studji saru s'issa mill-Ministeru tiegħu jew minn kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha huwa responsabbli li janalizza jaqbilx għall-ministeru tiegħu jew għall- korporazzjoni jew entita' pubblika kkonċernata li Malta tissieħeb f'zona ta' kummerċ ħieles biss ma' l-Unjoni Ewropea; u dwar x'se jkun l-impatt fuq il-ministeru tiegħu jew fuq kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha hu responsabbli?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

UE - SĦUBIJA TA' MALTA

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija: Jista' l-Ministru jgħid xi studji saru s'issa mill- Ministeru tiegħu jew minn kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha huwa responsabbli li janalizza jaqbilx għall-ministeru tiegħu jew għall-korporazzjoni jew entita' pubblika kkonċernata li Malta tissieħeb f'zona ta' kummerċ ħieles biss ma' l-Unjoni Ewropea; u dwar x'se jkun l- impatt fuq il-ministeru tiegħu jew fuq kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha inti responsabbli?

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Ir-risposta tingħata f`xi seduta oħra.

UE - SĦUBIJA TA' MALTA

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu u s-Self- Employed: Jista' l-Ministru jgħid xi studji saru s'issa mill-Ministeru tiegħu jew minn kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha huwa responsabbli li janalizza jaqbilx għall-ministeru tiegħu jew għall-korporazzjoni jew entita' pubblika kkonċernata li Malta tissieħeb f'zona ta' kummerċ ħieles biss ma' l-Unjoni Ewropea; u dwar x'se jkun l- impatt fuq il-ministeru tiegħu jew fuq kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha hu responsabbli?

ONOR.

KARMENU VELLA: Nirriferi l-Onor.

Membru għat-tweġiba li ngħatat mill-Onor Deputat Prim Ministru u Ministru ta' l-Affarijiet Barranin u Ambjent għall-mistoqsija Parlamentari Numru 14687.

UE - SĦUBIJA TA' MALTA

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid xi studji saru s'issa mill-Ministeru tiegħu jew minn kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha huwa responsabbli li janalizza jaqbilx għall-ministeru tiegħu jew għall- korporazzjoni jew entita' pubblika kkonċernata li Malta tissieħeb f'zona ta' kummerċ ħieles biss ma' l-Unjoni Ewropea; u dwar x'se jkun l-impatt fuq il-ministeru tiegħu jew fuq kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha hu responsabbli?

ONOR.

LEO BRINCAT: Tweġiba se tingħata f'xi seduta oħra.

PACEVILLE - DEVELOPMENT BRIEF

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm irċieva kummenti fuq id-development brief ta' Paceville?

Jista' jgħid xi proċedura se tkun segwita u x'timeframe se jkun addottat sabiex ikunu pproċessati dawn il-kummenti?

ONOR.

GEORGE VELLA: Jinħtieġ aktar żmien sabiex tingħata l- informazzjoni.

PACEVILLE - TORRI TAL-MILLENJU

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru mingħajr Portafoll fl- Uffiċċju tal-Prim Ministru: Jista' l-Ministru jgħid jekk kenux ikkonsidrati l-effetti negattivi li jista' jkun hemm fuq iż-zoni residenzjali jekk ikun hemm microwave link bejn it-Torri propost tal- Millenju f'Paceville u l-exchanges tat-telephones imxerrda f'Malta u f'Għawdex?

ONOR.

JOE MIZZI: Jien informat li m'hemm xejn x'juri li l-microwave links iħallu x'impatt negattiv fuq żoni residenzjali.

Dawn huma komuni f'sistemi ta' komunikazzjoni kemm f'Malta kif ukoll barra.

Tant, li d- Dipartiment tal-Wireless Telegraphy jilliċenzja għadd kbir ta' microwave links lill-Maltacom, MITTS, Telecell u l-PBS (għax-Xandir bit-TV u radju).

ĦAMRUN - PJAZZA KAPPILLAN MUSCAT

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il jum ilha mingħajr ma tiġi wżata gaffa li hemm fi Pjazza l-Kappillan Muscat fil- Ħamrun?

Kemm hi l-kera għal din il-gaffa kuljum?

Kemm hi l-kera għall-container li wkoll ilu jkerraħ din il-pjazza mingħajr m'huma jsiru x-xogħlijiet imwiegħda?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: It-tħaffir tat-trinek għall-katusi ta' l-ilma fi Triq id-Duluri, fil-Ħamrun kien waqaf għal ġimgħa.

Dan sar fuq talba tal- Maltacom.

Il-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma tħallas għax-xogħol bil-kejl u mhux bil-ġurnata.

Għalhekk ma daħlu ebda spejjeż żejda b'kawża ta' dan il- waqfien.

PULIZIJA - REATI TA' URBAN THEFT

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid x'kienet iċ-ċifra ta' reati ta' urban theft rrapportati lill- pulizija matul Frar, 1998?

ONOR.

ALFRED SANT: Niġbed l-attenzjoni ta' l-Onor.

Interpellant li din hija l-istess mistoqsija bħal dik numru 14457 li huwa stess għamel 13-il- ġurnata qabel din.

LABORATORY WHARF - CONTAINERS

L-ONOR.

GEORGE HYZLER staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jara li jitnaqqas il-periklu għall-burdnara u ħaddiema tagħhom fit-tgħabija tal-containers f'Laboratory Wharf u New Quay u dan billi l-kuntrattur tal-gvern, il-Cargo Handling Co. Ltd, m'għandhiex makkinarju addattat għal dan it-tip ta' xogħol fi żmenijiet tal- lum?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li l-Awtorita' Marittima ta' Malta hija konxja mis-sitwazzjoni li qed jirriferi għaliha l-Onor.

Membru.

Is-suġġett qed jissokta jiġi diskuss mal-partijiet konċernati bil-għan li tiġi rrimedjata s-sitwazzjoni.

L-Awtorita' qed tikkonsidra l-akkwist ta' makkinarju addattat.

Kif ċert li japprezza l-Onor.

Membru, qed nitkellmu fuq makkinarju speċjalizzat u l-ispiża tkun waħda sostanzjali.

Għalhekk qed jiġi mistħarreġ kif jiġi akkwistat dan il-makkinarju mingħajr ma jintefa' piż żejjed fuq min irid jakkwistah.

MINISTERU TA' L-AFFARIJIET BARRANIN - KUMPANNIJI/ PARTNERSHIPS

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsiet lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 14656 u ċioe' jista' jgħid kemm kienu l-kumpanniji jew partnership ta' awdituri/accountants li ngħataw kuntratti bejn Mejju 1987 u Ottubru 1996 mill-Ministeru tiegħu?

ONOR.

GEORGE VELLA: Fil-perijodu ndikat mill-Onor.

Membru, il-kumpannija ta' awdituri R S Attard ta' Timber Wharf, Marsa, kienet ġiet inkarigata sabiex twettaq verifiki fuq il-kotba tal-Voice of the Mediterranean, filwaqt li, għall-Awtorita' ta' l-Ippjanar, kienu ngħataw kuntratti lill- kumpanniji ta' l-awdituri Deloitte & Touche, Coopers & Lybrand u Joseph Tabone & Co (dawn ta' l-aħħar mal-Bord ta' l-Appelli).

MINISTERU TA' L-EDUKAZZJONI - KUMPANNIJI/PARTNERSHIPS

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 14657 u ċioe' jista' jgħid kemm kienu l-kumpanniji jew partnership ta' awdituri/accoutants li ngħataw kuntratti bejn Mejju 1987 u Ottubru 1996 mill-Ministeru tiegħu?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14657 mogħtija f'din l-istess seduta.

MINISTERU TAL-FINANZI - KUMPANNIJI/PARTNERSHIPS

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsiet lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 14658, jista' l- Ministru jagħti dettalji (ismijiet) tal-kumpanniji/partnerships li ngħataw kuntratti?

ONOR.

LEO BRINCAT: It-tagħrif mitlub tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

MINISTERU TAT-TURIŻMU - KUMPANNIJI/PARTNERSHIPS

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsiet lill-Ministru tat-Turiżmu u s-Self- Employed: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 14659 u ċioe' jista' jgħid kemm kienu l-kumpanniji jew partnership ta' awdituri/accountants li ngħataw kuntratti bejn Mejju 1987 u Ottubru 1996 mill-Ministeru tiegħu?

ONOR.

KARMENU VELLA: L-informazzjoni mitluba mill-Onor Interpellant għadha qed tinġabar.

ŻURRIEQ SIT ARKEOLOĠIKU

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid fiex waslet il-ħidma tad- Dipartiment tal-Mużewijiet fix-Xarolla, iż-Żurrieq/Ħal Safi?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li s-sit arkeoloġiku tax-Xarolla fiż-Żurrieq ġie nvestigat mid-Dipartiment tal- Mużewijiet fl-1996, meta nstabu l-fdalijiet ta' ħames katakombi żgħar, tal- perjodu Palaeokristjan.

L-investigazzjonijiet arkeoloġiċi tkomplew din is-sena u s'issa nstabu seba' katakombi żgħar oħra.

Jidher biċ-ċar li l-iskavi arkeoloġiċi fix- Xarolla qed jikxfu l-akbar ġabra ta' katakombi li nafu bih fin-nofsinhar ta' Malta.

Dawn l-iskavi qed jiġu diretti mid-Dipartiment tal-Mużewijiet, bil- koperazzjoni sħiħa tad-Diviżjoni tax-Xogħlijiet u tal-Kunsill Lokali taż- Żurrieq.

IMPJIEGI - XOGĦOL PART-TIME

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm nies kienu jagħmlu xogħol part-time fi Frar 1998?

Kemm minnhom kienu rġiel u kemm nisa?

ONOR.

EDWIN GRECH: Fl-aħħar ta' Jannar 1998 kien hemm 16,469 rġiel u 11,174 nisa, total ta' 27,643 persuna li kellhom impjieg part time.

KUMMISSARJU TA' L-ARTIJIET - ART PUBBLIKA

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jara fiex wasal il-proċess wara t-teħid ta' art pubblika għal skop pubbliku li tinkludi razzett fin- Naxxar peress li sal-lum il-werrieta għadhom ma tħallsux u peress ukoll li ma kien hemm ebda objection min-naħa tal-Kummissarju ta' l-Artijiet liema art ilha li ttieħdet madwar 11-il sena?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħti dettalji ta' l-art li qed jirriferi għaliha.

SKEJJEL - GĦARGĦUR

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jara x'inhu jżomm milli tintbagħat caretaker oħra fl-iskola primarja tal-Għargħur fejn hemm nieqsa caretaker mara u dan in-nuqqas ilu rrapportat ħafna u saħansitra hemm korrispondenza wkoll fuq dan is-suġġett inkluż dik tal-Kunsill Lokali tal-Għargħur?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Qed isiru l-isforzi kollha meħtieġa sabiex tintbagħat caretaker mara f'din l-iskola mingħajr ma jinħoloq inkonvenjent żejjed lil xi mpjegata jew skola oħra.

Ninsab informat li dan in-nuqqas m'hu qed joħloq l-ebda tfixkil fiż-żamma ta' l-indafa f'din l-iskola.

DJAR - KAŻ RO 3856

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jara kif il-fond Nru. 29, High Street, Kirkop li għandu riferenza RO 3856 u li huwa wirt tal-familja tal-persuna li, id- dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, illum ġie derequistioned għand terzi li m'għandhomx titolu tal-fond u li wkoll irċevew il-kirijiet għal diversi snin?

Il-Ministru jara li dan il-każ jimmerita investigazzjoni?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat illi r-rekwiżizzjoni tal-post imsemmi tneħħiet bħala riżultat ta' eżerċizzju li d-dipartiment qed jagħmel madwar Malta kollha, raħal, raħal.

Il-post kien ilu rekwiżizzjonat għal xejn mill-1947 u qatt ma ġie f'idejn id-dipartiment f'dawn il-51 sena.

Minn spezzjoni li saret fuq il-post qabel tneħħiet ir-rekwiżizzjoni nstab illi l- post kien fil-fatt garage u l-inkwilin ipproduċa ktieb tal-kera.

Jekk il- persuna msemmija fil-mistoqsija għandha xi kwestjoni ma minn qed jirċievi l- kera għandha tieħu parir legali.

KUNSILLI LOKALI - ILMENTI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm, sena b'sena, saru ilmenti/suġġerimenti lil kull kunsill lokali kif fil-fatt hu stabbilit bl- Att 15 tal-Kunsilli Lokali?

Lil min kienu indirizzati dawn it-talbiet (Enemalta, WSC, Telemalta jew dipartiment tal-Gvern)?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li nagħti tweġiba f'xi seduta oħra, peress li l-informazzjoni trid tinġabar.

TOROQ - PELICAN LIGHTS

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar jekk għandux talbiet pendenti għall-istallazzjoni ta' pelican lights?

Jekk iva, fejn u kemm?

Meta saret kull talba?

Liema minn dawn it-talbiet intlaqgħu u liema le?

Meta se jitwaħħlu?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

ENEMALTA - KONFERENZI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm kienu, u liema kienu, il- korsijiet u l-konferenzi f'Malta u barra minn Malta, li għalihom attendew impjegati tal-Korporazzjoni Enemalta fil-perijodu 1/11/96 - 15/5/98?

ONOR.

LEO BRINCAT: It-tagħrif mitlub għadu qed jinġabar u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

MARSAXLOKK - ĊENTRU TA' L-ENERĠIJA SOLARI

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 14626 li kienet saret lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ u ċioe' jista' jgħid x'qed isir fiċ-Ċentru ta' Marsaxlokk rigward l-enerġija solari?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: L-Istitut għat-Teknoloġija ta' l-Enerġija ta' l- Universita' ta' Malta bħalissa għaddej b'għadd ta' studji u riċerka f'diversi oqsma fosthom:

Research Projects u Field Studies dwar:

* Sistemi diċentralizzati solari tat-tip Photovoltaic' sabiex jintużaw fid- djar lokali;

* Faċilita' sabiex jitniehdu testijiet fuq Solar Water Heaters għall-użu lokali;

* Riċerka dwar il-potenzjal tar-riħ bħala riżors rinovabbli ta' enerġija fil-gżejjer Maltin;

* Proġett li qiegħed jinvestiga l-użu ta' l-enerġija fuq skala nazzjonali;

* Studju fuq sistema hybrid li tikkonsisti f'Photovoltaic modules u Wind Turbines bl-għan ewlieni li jitħaddem impjant tar-Reverse Osmosis;

* Visual Impact Assessment ta' Wind Turbines għal diversi lokalitajiet fil- pajjiż;

* Simulation b'mudelli matematiċi bħalma hu TRYNSYS sabiex jitfassal disinn għal Solar Water Heater adattat għall-kondizzjonijiet lokali;

* Proġett dwar it-Thermal Performance ta' metodi ta' kostruzzjoni ta' bini fil-qasam lokali;

* Riċerka fuq l-użu ta' impjant għal Water Detoxification sponsorjat mill- Avicenne Project ta' l-Unjoni Ewropea;

* Simulation ta' produzzjoni ta' l-idroġenu b'sistemi solari.

Tagħlim u Superviżjoni għall-: * Credit għall-istudenti tal-MBA (Environmental Management) dwar l-impatt ta' l-enerġija fuq l-ambjent;

* International Student's Session ma' 17-il student mill-James Madison University ta' Virġinja, Stati Uniti;

* Assistenza lid-Dipartiment ta' l-Inġinerija Mekkanika fir-rigward ta' proġett imsemmi Study on the Performance of an Ultra Modern Solar Plant at Imtarfa 1997/1998;

* Proposta għal proġett ta' l-aħħar sena li jitratta dwar Harmonic Testing of Grid-connected Inverters used with Photovoltaic Systems;

* Superviżjoni ta' student li qiegħed jagħmel C. Eng.

Degree;

* Superviżjoni u għajnuna teknika lil studenti fil-proġetti marbuta mas- Systems of Knowledge;

* Għajnuna lil żewġ studenti mill-University of Wales dwar l-użu tar-riħ għal ġenerazzjoni ta' l-elettriku fil-qasam lokali.

Konsulenza f'diversi oqsma fosthom:

* mal-Malta Dry Docks sabiex tinbeda produzzjoni ta' Solar Water Heater fuq disinn adattat għall-klima lokali;

* rapport għal Solar Power Limited dwar il-possibilta' ta' ġenerazzjoni ta' elettriku b'impjant Photovoltaic/Wind Power;

* Disinn u bini ta' sistema tat-tip stand-alone li tikkonsisti f'Photovoltaics u Wind Turbines għal razzett imwarrab fil-Mellieħa.

Xogħol Edukattiv u ta' Tagħlim Ġenerali:

* Kampanja nazzjonali għall-iskejjel primarji u sekondarji Maltin sabiex jikber it-tagħrif dwar l-użu ta' l-enerġija alternattiva;

* Pubblikazzjoni ta' papers ta' natura xjentifika f'diversi konferenzi u journals internazzjonali; * Tfassil ta' Website għal kull min għandu aċċess fuq l-Internet;

* Artikli miktuba f'ġurnali lokali;

* Ko-operazzjoni mal-'James Madison University' f'Virġinja, l-iStati Uniti, fil-qasam tat-teknoloġija ta' l-enerġija.

DINGLI - ĠNIEN IŻ-ŻGĦIR

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jikkonferma li numru ta' arbli tad-dawl twaħħlu u mbagħad reġgħu nqalgħu ġewwa Ġnien iż-Żgħir, f'Ħad-Dingli?

Min kien għamel it-talba oriġinali?

Għal-liema raġuni dawn kienu ġew maqlugħa?

Min ħallas għal dan is-servizz?

ONOR.

LEO BRINCAT: Huwa kkonfermat li dawn l-arbli twaħħlu u reġgħu nqalgħu.

It-talba oriġinali kien għamilha l-kunsill lokali.

Dawn ġew maqlugħa għax il-kuntrattur waħħalhom bi żball qabel ma x-xogħol ingħata approvazzjoni meħtieġa u, għalhekk, ma saru ebda spejjeż min naħa tal- Korporazzjoni.

DINGLI - TRIQ DUN BOSCO

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'kienet l-ispiża proġetta għax- xogħol fi Triq Dun Bosco, f'Ħad-Dingli?

Kemm fil-fatt ġiet tiswa din l- ispiża?

X'wassal għal diskrepanza bejn dak li kien stmat u li fil-fatt intnefaq, jekk dan jirriżulta?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

PERSUNI B'DIŻABILITA'

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il istituzzjoni tal-gvern hi riservata għal: i) persuni b'diżabilita'; ii) familjari li jieħdu ħsieb persuni b'diżabilita'; iii) tfal dipendenti minn ġenituri b'diżabilita'?

Kemm hemm persuni f'kull każ?

Kemm hu l-waiting list f'kull każ?

ONOR.

EDWIN GRECH: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li tweġiba għal din il-mistoqsija tingħata f'xi seduta oħra.

SAĦĦA - PERSUNA B'DIŻABILITA'

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Il-Ministru jirriżulta li persuna b'diżabilita', li isimha qed jintbagħat separatament, kellha tiddaħħal fl-Isptar Monte Carmeli sempliċement għaliex m'hemmx post għalih f'xi istituzzjoni għall-persuni b'diżabilita'?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Ma jirriżultax illi persuna b'diżabilita' ddaħlet ġo l-Isptar Monte Carmeli sempliċement għaliex m'hemmx post għalih f'xi istituzzjoni għall-persuni b'diżabilita'.

Dan lanqas ma jirriżulta fil-każ tal-persuna msemmija fejn kien hemm raġunijiet validi illi jiddaħħal għal perjodu qasir.

FURJANA - MONUMENT TA' MANOEL DE VILHENA

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid hemmx żviluppi fir-rigward tar-restawr tal-monument ta' Manoel de Vilhena fil-Furjana?

Saru xi proposti quddiem l-Awtorita' ta' l- Ippjanar jekk inhu meħtieġ permess?

ONOR.

GEORGE VELLA: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

FORZI ARMATI - PROMOZZJONIJIET

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru: Rigward il-promozzjonijiet li ħarġu aktar kmieni dan ix-xahar fl-AFM, jista' l-Prim Ministru jgħid jekk jirriżultax li t-trasferiment ta' gunner minn reġiment għal ieħor fl-aħħar sena seta' ċaħħdu minn promozzjoni, minkejja li jkollu seniority fuq min inħarġitlu promozzjoni?

ONOR.

ALFRED SANT: Jien informat li l-promozzjonijiet fl-Armata mhumiex ibbażati fuq seniority biss, u għalhekk ma tistax tasal għall- konklużjonijiet imsemmija fil-mistoqsija.

Jekk l-Onor.

Membru jaf b'xi każ partikolari nistiednu jgħarrafni biex inkun nista' nindaga aħjar.

PATATA - ESPORTAZZJONI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm kienet esportata patata fil- jumbo bags f'dan l-istaġun?

Kemm ġew iffrankati flus bl-użu tal-jumbo bags?

Kemm hu mistenni li tiġi esportata patata b'dan il-mod, fil-perijodu 1999, 2000 u 2001?

Jista' l-Ministru jgħid jekk fil-fatt kenitx rapportata ħsara fil-patata esportata bil-jumbo bags din is-sena?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Sal-lum mhux il-patata kollha esportata minn Malta waslet l-Olanda.

Informazzjoni dettaljata tingħata meta l-istaġun ta' l- esportazzjoni jkun komplut.

MINISTERU TAL-BIEDJA U SAJD - ĦADDIEMA

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar jekk hemmx ħaddiema fi ħdan il- Ministeru li fil-fatt qed jaħdmu l-overtime, iżda minflok ħlas qed jingħataw time-off-in-lieu?

Kemm hu n-numru ta' sigħat (dipartiment, b'dipartiment) ta' time-off-in-lieu li għalihom huma ntitolati dawn il- ħaddiema?

Jista' l-Ministeru jagħti indikazzjoni dwar jekk hemmx possibbilta' li minflok time-off, il-ħaddiema jingħataw ħlas?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

SERER TAL-BDIEWA - INSPECTIONS

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm kien in-numru ta' inspections fis-serer tal-bdiewa fil-perijodu 1/9/97 - 30/4/98, xahar b'xahar?

F'liema nħawi saru dawn l-inspections?

X'kienu r-riżultati miksuba minn dawn l- inspections?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: In-numru totali ta' inspections li saru bejn l- 1/9/97 u t-30/4/98 fuq suġġetti varji tal-biedja kienu jammontaw għal 1,648.

Iżda dawn ma kienux biss fis-serer, pero ukoll fuq uċuħ oħra.

(Ma jinżammux records separati għall-inspections fis-serer biss).

Dawn l-inspections li saru fid-distretti kollha ta' Malta kienu mqassma hekk:

|Ottubru |253 | |1997 | | |Novembru 1997 |283 | |Dicembru 1997 |228 | |Jannar |220 | |1998 | | |Frar |326 | |1998 | | |Marzu |134 | |1998 | | |April |204 | |1998 | |

Riżultati miksuba kienu varji.

Dawn jinkludu titjieb f'irrigazzjoni, użu ta' pestiċidi u fertilizant kif ukoll dwar bini u infrastrutura.

TRASPORT - MONOPOLJI

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi l-politika tal-Gvern dwar iż- żamma, tibdil jew żmantellar tal-monopolji eżistenti fil-qasam tat- trasport ċioe' fin-numru ta' liċenzji ta' coaches, mini-buses u taxis?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li fir-rigward tas-settur tal- coaches, l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku għadha miexja b'politika konformi mal-ftehim li kien iffirmat bejn il-UBS, f'isem is-sidien tal- coaches, u l-awtorita' fl-1994, bid-differenza li ġie liberalizzat qabel iż- żmien ix-xogħol li jsir minn dan is-settur filwaqt li ttawlet b'sentejn il- liberalizzazzjoni li għandha twassal biex jinfetħu l-liċenzji.

Fir-rigward tal-mini-buses għadhom qed isir diskussjonijiet tal- Kooperattiva tal-Mini-buses, filwaqt li fir-rigward tas-settur tat-taxis għalissa m'hemmx il-ħsieb li jiġi liberalizzat.

Il-long term policy fis-settur tat-trasport hi li fis-setturi kollha ssir riforma li permezz tagħha jkun hawn kompetizzjoni ġusta fl-interess kemm ta' min jipprovdi s-servizz kif ukoll ta' min jużah.

Naturalment, din il- bidla trid issir bil-mod u b'ċerta kawtela għaliex wieħed irid joqgħod attent li ma jiġix żarmat xi monopolju u floku jidħol ieħor.

NTOM - TOUR OPERATOR SUPPORT

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu u s-Self- Employed: B'riferenza għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14640, fejn jissemmew firxa ta' inċentivi fiskali lill-operaturi turistiċi Ingliżi, jista' l-Ministru jgħid x'inhuma dawn l-inċentivi u jagħti d- dettalji relattivi?

Jista' l-Ministru jgħid għaliex l-iskemi ta' inċentivi fiskali huma limitati biss għas-suq Ingliż?

ONOR.

KARMENU VELLA: L-Onor.

Membru japprezza li l-appoġġ li tagħti l- NTOM lit-tour operators isir biex kemm jista' ikun niġbdu s-suq fid- direzzjoni li jidrilhna hi l-aħjar għal Malta.

Dawn l-inċentivi fiskali jigħataw ħafna drabi, bħala appoġġ finanzjarju marbuta mal-volum tal-programm ta' l-operaturi għal Malta, u biex ipattu għall-ispejjeż promozzjonali li l-operatur jagħmel biex ibiegħ lil Malta, skond ftehim minn qabel.

Dawn l-inċentivi jingħataw lill-operaturi li jaqbżu ċerti volumi.

Għalhekk, l-aktar li jikkwalifikaw huma l-operaturi Ingliżi, iżda ġieli ftaħna l-iskema għal swieq oħra wkoll.

Aktar informazzjoni tkun ta' natura konfidenzjali.

QAWRA - FAWRAN TAD-DRENAĠĠ

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se tiġi solvuta l-problema tad-drenaġġ li qed inixxi għal fuq il-blat tal-Qawra, bejn is-Sunny Coast Resort Club u l-Coral?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

DJAR - XIRI TA' GARAXXIJIET

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx xi pjanijiet biex il-kerrejja jkunu jistgħu jixtru l-garaxxijiet mikrija mingħand l-Awtorita' tad-Djar bħalma jsir fil-postijiet residenzjali?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: L-Awtorita' tad-Djar ma toħroġ garaxxijiet bil- kiri.

Dawn jinħarġu mid-Dipartiment ta' l-Artijiet.

AJURPORT - SERVIZZ MEDIKU Fl-ARRIVAL LOUNGE

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid jekk il- ħaddiema tad-diversi kumpanniji li hemm jaħdmu fl-ajruport fil-Gudja, kif ukoll il-Maltin li jżuru l-ħwienet u r-ristoranti ta' l-istess post, għandhomx dritt jużaw is-servizz mediku li hemm fl-Arrival Lounge ta' l- istess ajruport?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-użu primarju ta' din il-klinika huwa li jħares is-saħħa pubbliku, kif ukoll jattendi l-passiġieri meta jkun meħtieġ.

F'ċertu każijiet, per eżempju f'każ ta' emerġenza, dan is-servizz jista' jiġi provdut għad-diversi mpjegati ta' kumpanniji u nies oħra li jżuru l- ħwienet u r-ristoranti fl-ajruport tal-Gudja.

FORZI ARMATI

L-ONOR.

JOE FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jieħu l-passi neċessarji biex jitneħħew l-Iljun u l-Kuruna minn fuq iċ-ċintorini tal-bandisti ta' l-AFM?

Peress li l-buttuni ta' l-uniformijiet diġa' tneħħew, allura għaliex il- banda baqgħet bl-istess ċintorini kolonjali meta ilna tant żmien Repubblika?

ONOR.

ALFRED SANT: Jien informat li diġa qed jittieħdu passi biex jinbidlu ċ-ċintorini tal-bandisti tal-Forzi Armati ta' Malta biex dawn jiġu konformi mal-kumplament taċ-ċintorini li qed jintużaw mill-bqija tal- membri tal-FAM.

AFM - GĦASES TAS-SIBIJIET U L-ĦDUD

L-ONOR.

JOE FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk hux se tiddaħħal fl-AFM, sistema aktar ġusta fejn jirrigwardja l-għases tas-Sibtijiet u l-Ħdud sabiex ir-roster jiġi jinkludi darba Sibt u darba Ħadd sabiex b'hekk jiġi kulħadd indaqs u mhux kif qiegħed illum min jaħdem għaxar Ħdud fis-sena u min tnejn biss?

ONOR.

ALFRED SANT: Jien informat li wara l-pubblikazzjoni tal-White Paper dwar l-Immoderniżżar tal-Ħila Militari tal-Forzi Armati ta' Malta, qed issir investigazzjoni dwar il-ħtieġa u s-siwi tad-dmirijiet li jinvolvu għases mill-Armata.

Dan l-istudju se jkopri wkoll is-sistemi preżenti ta' xiftijiet u rosters.

DJAR - SKEMA TA' GĦAJNUNA

L-ONOR.

JOE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar l-iskema ta' għajnuna lil dawk is-sidien ta' djar privati li għandhom is-soqfa kkundannati u ma jistgħux jħallsu biex jibdluhom huma?

Jista' jekk jogħġbu jagħti l-iskemi fid-dettal?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Dettalji ta' Skema 'N' - Sussidju fuq Xogħlijiet ta' Irranġar u Titjib f'Residenzi Privati Okkupati minn Sidien tpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

VETTURI - TESTIJIET

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Peress li t-test tal-vetturi privati li għandu jibda f'Settembru se jwassal biex ħafna sewwieqa bi qligħ baxx jew pensjonanti se jkollhom ta' bilfors jiskrappjaw il-karozza tagħhom u jiġu b'xejn, jikkonsidra l-Ministru li jnaqqas it-taxxa fuq il-bejgħ ta' vetturi b'ċilindraġġ baxx (mhux ta' lussu) biex dawk milquta b'din il-miżura jkunu jistgħu jaffordjaw jixtru karozza ġdida?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Nixtieq nagħmilha ċara li l-iskop ta' l- introduzzjoni tat-testijiet tal-vetturi ma huwiex li jiġu scrappjati karozzi, iżda li tiżdied is-sigurta' fit-toroq tagħna.

Dan ifisser li l- għan ewlieni tat-testijiet huwa li nassiguraw li fuq it-toroq ikollna biss vetturi li ma jkunu ta' periklu la għas-sewwieq u lanqas għan-nies fit- triq.

Ir-rati tat-taxxa tar-reġistrazzjoni huma diġa' differenti bejn karozzi ta' ċilindraġġ baxx u ċilindraġġ għoli, per eżempju, il-vetturi b'makna li ma teċċedix 1300cc għandhom rata ta' taxxa ta' 55%, waqt li dawk il-vetturi b'ċilindraġġ ta' bejn 1300cc u 1500cc iħallsu 58%.

Dawk il-vetturi li għandhom il-makna tagħhom il-fuq minn 1500cc għandhom rata ta' taxxa bejn 65.5% u 82%.

PORT ĦIELES - AVUKAT J. ZAMMIT MAEMPEL

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid meta l-avukat J. Zammit Maempel beda jaħdem jew jagħmel xi xogħol mal-Freeport?

Kemm kienet ir-remuneration fis-sena li ħa kemm ilu jagħmel xogħol għal Freeport?

Kemm tħallas ta' xogħol extra li għamel għall-Freeport?

ONOR.

LEO BRINCAT: Nitlob lill-Onor.

Membru jagħmel il-mistoqsija tiegħu lill-Ministru kkonċernat.

DWANA - TRANSFER LIST

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jwieġeb it-tieni parti tal-mistoqsija parlamentari numru 14452 u ċioe' jista' l-Ministru jikkonferma li l-aħħar waħda li ħarġet kienet effettiva mill-14 ta' April, 1997 u li qabel Ottubru 1996 din il- lista kienet toħroġ kull sitt xhur bi ftehim mal-Unions biex issir ġustizzja ma' kulħadd rigward it-tqassim ta' l-overtime?

ONOR.

LEO BRINCAT: Wieħed jista' jgħid li l-aħħar transfer list estensiva kienet ħarget f'April, 1997.

Il-perijodu ta' sitt shur bejn transfer list u oħra mhux tul riġidu għalkhemm l-iskop warajh wieħed jifhmu.

Iżda wieħed irid jifhem ukoll ic-cirkostanzi tal-mument u l- ħtiġijiet tad-dipartiment.

Ta' min wieħed jiftakar illi matul l-1997 id- Dwana kienet impenjata ħafna u ma kienx konsiljabbli li jinħoloq ħafna ċaqliq ta' nies meta numru ta' Senior Principals u Principals bdew ukoll jiġu trasferiti barra d-dipartiment u n-nies ġodda jridu żmien raġonevoli biex jagħtu l-kontribut siewi tagħhom.

ST.

VENERA - TRIQ IL-QAWSALLA - CONTAINER

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 14207 u ċioe' jista' jgħid mingħand min hu mikri, container mikri mid- Dipartiment tat-Toroq u li qiegħed fi Triq il-Qawsalla, Santa Venera?

Jista' jgħid minn meta beda jinkera u r-rata li qed titħallas għalih kuljum?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

PULIZIJA - CID/VICE-SQUAD F'GĦAWDEX

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li l-pulizija li hemm stazzjonati ġewwa Għawdex u li huma fis-CID u fil-Vice-Squad ma jaħdmux fil-Ħdud u l-festi pubbliċi?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi l-ħinijiet tax-xogħol tal-Membri tal-Korp li rrifera għalihom l-Onor.

Interpellant ikunu skond l-esiġenzi tas-servizz.

TRIBUNAL TA' L-INĠUSTIZZJI - REGISTRAR

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk hux se jerġa' jinfetaħ ir-registrar għat-Tribunal ta' l- Ingustizzji għal dawk il-każi li ma laħqux fiż-żmien stipulat?

ONOR.

ALFRED SANT: Għandi parir li mhux xieraq li jerġa' jinfetaħ ir- registrar ta' każi quddiem it-Tribunal ta' l-Inġustizzja.

SKEJJEL - UŻU TA' L-INTERNET

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid xi proġetti għandu l- Ministeru ta' l-Edukazzjoni rigward l-użu ta' l-Internet fl-iskejjel pubbliċi?

Fiex waslu l-proġetti pilota li qed isiru f'xi skejjel dwar l- għoti ta' aċċess għall-Internet?

Meta huwa maħsub li dan is-servizz jibda jitgawda mit-tfal fl-iskejjel?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

SKEJJEL - JUNIOR SUMMIT DWAR L-INTERNET

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jagħti lista ta' l-iskejjel u/jew individwi li qed jieħdu sehem fl-inizjattiva msejħa Junior Summit dwar l- Internet?

Kemm qed jieħdu sehem tfal b'kollox?

X'jikkummenta l-Ministru dwar din il-parteċipazzjoni?

ONOR.

ABBOZZI TA' LIĠIJIET

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid fiex wasal ix-xogħol fuq it-tħejjija ta' abbozzi ta' liġijiet dwar oqsma moderni bħall-Freedom of Information, Data Protection u Electronic Commerce?

Jekk dawn tħejjew, hemm xi ħsieb li dawn jinġiebu għad-diskussjoni fil-Parlament fl-ewwel opportunita' minħabba l-urġenza tagħhom fid-dawl ta' l-iżviluppi teknoloġiċi mgħaġġla bħalissa?

ONOR.

ALFRED SANT: Jien informat li x-xogħol fuq it-tħejjija ta' abbozzi ta' liġijiet li għandhom x'jaqsmu mal-Information Practices Act huwa lest.

Iżda dwar l-Electronic Commerce għad hemm ħafna x'isir.

Din il- leġislazzjoni komplessa qed tiġi eżaminata mill-Uffiċċju ta' l-Avukat Ġenerali.

Meta din titlesta, tinġieb għad-diskussjoni fil-Parlament.

INTERNET SERVICE PROVIDERS

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-kondizzjonijiet tal- liċenzja li tingħata lill-Internet Service Providers Maltin?

Hemm xi ħsieb li dawk il-kondizzjonijiet jinbidlu fid-dawl tal-fatt li qed isiru tħejjijiet għall-għoti ta' servizz ta' l-Internet permezz tal-cable?

ONOR.

ALFRED SANT: Kopja tal-liċenzja li kienet ingħatat lill-Internet Service Providers Maltin tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

Inżid ngħid li se jittieħdu passi biex il-liċenzji eżistenti jkunu mibdula biex jirriflettu l-provvedimenti tal-Att Numru XXXIII ta' l-1997 dwar t-Telekomunikazzjoni.

Rigward it-tieni parti tal-mistoqsija, nirriferi lill-Onor.

Membru għall- aħħar parti tat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 11318 f'Seduta Nru. 178.

SKEJJEL - LIBRERIJI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hawn libreriji pubbliċi fl-iskejjel tagħna?

X'inhuma l-ħinijiet tal-ftuħ tagħhom?

Min jieħu ħsiebhom u kemm jitħallsu?

Kemm qed jintużaw dawn il-libreriji pubbliċi?

Qed issir kampanja ta' pubbliċita' sabiex dawn jintużaw aktar?

Hemm xi ħsieb li dawn jiġu mkabbra u mtejba sabiex inħajru aktar nies jaqraw?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

AMBJENT - GREEN WEEK

L-ONOR.

JOSEPH ABELA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienu l-ispejjeż tal-Ministeru u d-Dipartiment ta' l-Agrikoltura fl-istand tal-Green Week għas-sena 1995/96/97, sena b'sena?

Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra x'passi ttieħdu mid- dipartiment tar-Rural Landscaping sabiex tittieħed azzjoni kontra min qabad u qala' siġar mill-ġnien tal-bajja ta' San Tumas?

Jista' l-Ministru jgħid jekk kienx hemm permess mid-Dipartiment ta' l-Agrikoltura u mill-Planning Authority kif kien hemm għar-rigward tat-tneħħija tas-siġar li tnħħew minn Ħaż-Żebbuġ?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

SAĦĦA - HAEM GLUCO STICKS

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jikkonferma li l-haem gluco sticks kienu out of stock fl-ewwel ġimgħa ta' Mejju?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Tweġiba għal din il-mistoqsija se tingħata f'xi seduta oħra.

SWATAR - RESIDENTI

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Billi r-residenti ta' ħdejn il-Price Club Discount Stores tas-Swatar ilmentaw miegħek u mad-dipartiment li jaqa' taħt il-Ministeru tiegħek dwar l-inkonvenjent li għandhom, tista' jekk jogħġbok tgħid x'passi ttieħdu?

ONOR.

GEORGE VELLA: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

SWATAR - RESIDENTI

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Billi r-residenti ta' ħdejn il-Price Club Discount Stores tas-Swatar ilmentaw miegħek u mad-dipartiment li jaqa' taħt il-Ministeru tiegħek fuq l-inkonvjent li jġarrbu, tista' jekk jogħġbok tgħid x'passi ttieħdu?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nitlob lill-Onor.

Interpellant ikun iktar speċifiku fil-mistoqsija tiegħu.

PULIZIJA - PERMESS GĦAL BEJGĦ FUQ IL-MONTI

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid x'inhi l-proċedura biex persuna tingħata permess tarma fuq il-monti?

Jista' l-Prim Ministru jispjega għaliex il-policy l-ġdida tad-29 ta' Awissu 1997 ma ġietx segwita fis-sens li ma ngħatatx preferenza lill- applikanti li kienu l-ewwel fuq il-lista?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi l-proċedura biex persuna tingħata permess biex tarma fuq il-monti hija dik kif spjegata fl-istqarrija għall- istampa msemmija mill-Onor.

Membru, liema proċedura qed tiġi segwita.

Jekk l-Onor.

Interpellant għandu informazzjoni għall-kuntrarju, nitolbu jagħtini d-dettalji kollha, anki b'mod konfidenzjali, biex inkun nista' ninvestiga.

SERVIZZ ĊIVILI - EŻAMI GĦALL-PRINCIPAL

L-ONOR.

MICHAEL FRENDO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm-il Principal minn dawk li għaddew mill-eżami għal din il-kariga ġie appuntat f'din l-istess kariga?

Kemm minn dawk appuntati huma gradwati u kemm huma minn fost il-membri eżistenti tas-Servizz Ċivili?

ONOR.

ALFRED SANT: Jien informat illi sat-22 ta' Mejju, 1998 in-numru ta' kandidati li kienu għaddew mill-eżami għal grad ta' Prinċipal u li ġew imsejħa biex jibdew l-impjieg f'din il-kariga kien ta' 26.

Minn dawn 19 aċċettaw l-impjieg.

15 bdew l-impjieg filwaqt li ergħba talbu posponiment.

Minn dawk li aċċettaw il-ħatra, 12 kienu diġa' fis-Servizz Pubbliku u sebgħa, li huma kollha gradwati, daħlu minn barra.

Mit-12 li kienu diġa fis-Servizz Pubbliku tlieta huma gradwati.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB

PA - IMPJEGATI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Viċi Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid xi skala ta' salarju hemm allaċċjata ma' kull grad jew kategorija rispettivament ta' kull impjegat jew impjegata li tħaddem l- Awtorita' ta' l-Ippjanar?

Kif jipparaguna ruħu kull salarju ta' kull grad jew kategorija rispettivament meta jiġi konfrontat ma' l-iskala ta' salarji stabbilita' għas-Servizz Ċivili ċioe' dawk kollha li jaħdmu mal-gvern?

ONOR.

GEORGE VELLA: Gradi għal impjegati li huma klerikali jew tekniċi

|Grad |Skala ta' Salarju | | | | |1 |2940 - (6x70) - 3360 | |2 |3591 - (6x80) - 4071 | |3 |3756 - (7x100) - 4456| |4 |4130 - (7x115) - 4935| |5 |4455 - (7x130) - 5365| |6 |4865 - (7x145) - 5880| |7 |5486 - (7x160) - 6606|

Gradi għal impjegati professjonisti

|Grad |Skala ta' Salarju | |A |5347 - (4x180) - | | |6067 | |B |5749 - (5x190) - | | |6699 | |C |6521 - (5x200) - | | |7521 | |D |7079 - (5x220) - | | |8179 | |E |8138 - (4x315) - | | |9398 |

Hija ħaġa impossibbli li wieħed jikkompara l-iskala ta' salarji bejn l- Awtorita' ta' l-Ippjanar u salarji tas-servizz ċivili.

Dan minħabba l- fatt li t-tip ta' xogħol li jagħmlu l-impjegati ta' l-Awtorita' ta' l- Ippjanar huwa differenti mit-tip ta' xogħol li jsir minn impjegati tas- servizz ċivili.

PA - IMPJEGATI BARRANIN

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Viċi Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm hu n-numru ta' impjegati barranin u ta liema ċittadinanza/sess u eta' huma wieħed wieħed, rispettivament li sa llum għadha tħaddem magħha l-Awtorita' ta' l-Ippjanar?

Kull wieħed minnhom, rispettivament, meta ġie ngaġġat u taħt liema termini jew kuntratt ta' xogħol?

Kemm swew s'issa lill-erarju pubbliku f'nefqa totali annwali sena b'sena, minn meta ġew ingaġġati?

Liema xogħol ġie allokat lil kull persuna barranija li hemm taħdem ma' l- Awtorita' ta' l-Ippjanar u jekk kull waħda u wieħed minnhom huwiex jagħmel xogħol li jista' jitqies bħala speċjalizzat tant li xogħol simili jew aħjar minnu ma jkunx jista' jmur minn ħaddiema kapaċi Maltin?

F'każ ta' xogħol speċjalizzat, il-barranin għandhom Maltin magħhom bħala understudies biex fil-futur qarib dan l-istess xogħol ikun jista' jsir minn dawn il-ħaddiema Maltin?

Minn meta bdew jaħdmu ma' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar barra l-paga, x'ammonti ta' benefiċċji nklużi allowances, eżenzjonijiet minn taxxa, trasport, eċċ gawdew jew għadhom igawdu l-impjegati barranin?

Kemm huma stmati fiskalment li għadhom jammontaw jew li kienu jiswew lill-erarju pubbliku kull sena dawn l-istess benefiċċji, eċċ?

Jirriżultalu lill-Viċi Prim Ministru li dokumenti li jkunu ġew rikjesti in konnessjoni ma' applikazzjonijiet li jkunu qed jiġu pproċessati mill- Awtorita' ta' l-Ippjanar u li jitwasslu lill-istess awtorita' kemm bil- posta u kemm bl-idejn minn klijenti jew rappreżentanti tagħhom qed idumu ġimgħat sħaħ biex jiddaħħlu f'posthom fil-files konċernati meta mhux ukoll jintilfu fi triqthom lejn l-uffiċjali responsabbli mill-każ?

Japprezza l- Viċi Prim Ministru li permezz ta' hekk u bħalma qed jiġri ta' spiss u ripetutament dwar każi li jittellgħu quddiem il-Kummissjoni għall-Kontroll ta' l-Iżvilupp, fejn saħansitra kemm il-klijent mal-perit tieħgu jekk mhux ukoll l-avukat tal-klijent jattendu biss għad-differiment tal-każ kawżat minn dan in-nuqqas, qed jiġi kkreat ħafna inkonvenjent, vessazzjoni u fuq kollox telf ta' flus bla bżonn lil kull min ikun involut?

ONOR.

GEORGE VELLA: In-numru ta' impjegati barranin li għadha tħaddem mgħha l-Awtorita' ta' l-Ippjanar flimkien mad-dettalji mitluba huma kif ġej:

Konsulent

Konsulenza dwar l-Ippjanar Lokali.

Dan ix-xogħol jinvolvi pariri professjonali, analiżi, investigazzjonijiet, rapporti u pjanijiet, għotja ta' esperjenza dwar it-teknika ta' l-ippjanar, prattika u adattament ta' dan fl-ippjanar ta' l-ambjent lokali, provvediment ta' support professjonali lid-Direttur u lill-Manager tal-Unit (Local Plans) kif ukoll kontribuzzjoni fl-iżvilupp ġenerali tas-servizzi li toffri l-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Barra minn hekk qed jaħdem fuq il-proġett tal-Gozo Local Plan kif ukoll in-North West Local Plan flimkien mal-Local Plans Unit Manager u huwa wkoll responsabbli għall-proġett ta' Ta' Qali Action Plan.

Konsulent

Konsulenza għal dak li għandu x'jaqsam ma' reviżjoni tal-proċeduri tal- kontroll ta' l-iżvilupp u assistenza esperta lid-Direttur f'diversi oqsma fl-iżvilupp ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Planning Officer

Minħabba nuqqas ta' Planning Officers Maltin, l-Awtorita' kellha tirrikorri għal nies barranin speċjalizzati fil-qasam ta' l-iżvilupp sabiex tkun tista' tlaħħaq id-domanda tax-xogħol fid-Development Control Unit.

Ix- xogħol li qed tagħmel din il-persuna huwa ta' Case Officer li huwa assessment ta' applikazzjonijiet ta' żvilupp.

L-esperjenza tagħha f'dan ix- xogħol huwa bżonnjuż ferm għall-organiżżazzjoni.

Planning Officer

Bħala Planning Officer, ġie assenjat mal-Local Plans sabiex jagħmel xogħol fuq in-North Harbours Local Plan.

In-nuqqas ta' professjonisti f'dan il- qasam kompla żdied meta ftit xhur ilu Planning Officer ieħor irriżenja minn din is-sezzjoni.

GĦaldaqstant mingħajr il-kontribut tiegħu, il-Local Plans Unit issib ruħha f'diffikultajiet serji għax ma jkunx hemm nies biżżejjed sabiex jagħmlu x-xogħol tant meħtieġ minn dan il-unit.

Planning Unit

Hija responsabbli għall-kontribut minn-naħa tat-Transport Unit fil- preparazzjoni ta' pjanijiet lokali kif ukoll għall-implimentazzjoni tal- policy l-ġdida fuq il-Commuted Parking Payment System.

Tieħu ħsieb ukoll il-kordinazzjoni u s-superviżjoni tas-survey fuq il-volum tat-traffiku lokali.

Mingħajr is-sehem tagħha, kemm it-Transport Unit kif ukoll il- Local Plans Unit ikollhom diffikultajiet sabiex ikunu jistgħu jkomplu bix- xogħol li qed jagħmlu fuq dawn il-proġetti tant importanti għal pajjiżna.

Senior Planning Officer

L-esperjenza tagħha fil-qasam ta' l-iżvilupp jippermettilha tifhem aħjar il- ħtiġijiet lokali kif ukoll id-dettalji tal-policies u proċeduri li żviluppaw tul iż-żmien.

GĦaldaqstant il-kontribut siewi fil-preparazzjoni ta' policies fuq il-kontroll ta' l-iżvilupp kif ukoll xogħol ieħor fuq proċeduri sabiex titjieb l-effiċjenza fuq il-proċess ta' l-applikazzjonjiet għall-ħruġ ta' permessi għall-iżvilupp.

Il-kontribut tagħha huwa wkoll bżonnjuż fl-Istrategic Planning Unit fejn din is-sena hemm għaddej l-Istrategic Planning Review.

Peress li hi għandha snin ta' esperjenza fid-Development Control, ikun diffiċli li jitkompla x-xogħol mingħajr is-sehem tagħha f'dak li huwa kitba ta' policies kif ukoll il-kordinazzjoni bejn il-units interni kif ukoll entitajiet esterni.

Assistant Planning Technician

Hija ta' dixxendenza GĦawdxija, tgħix GĦawdex mal-ġenituri tagħha li huma GĦawdxin.

Twieldet l-Amerka u għażlet li żżomm iċ-ċittadinanza Amerikana.

Bħalissa qegħda tistudja l-Universita' ta' Birmingham fejn qed tispiċċa l- aħħar sena tal-Kors B.Sc.

Environmental Planning.

Meta terġa' lura, tingħaqad mal-professjonisti l-oħra biex tagħti l-kontribut tagħha għax- xogħol siewi li hemm għaddej bħalissa.

In-nies imsemmija hawn fuq jagħmlu xogħol speċaliżżat fl-ippjanar.

L- awtorita' għad għandha nuqqas kbir ta' nies speċjaliżżati f'dan il-qasam minkejja l-fatt illi bagħtet numru ta' impjegati jistudjaw barra minn Malta billi l-Universita' ta' Malta ma tipprovdix studji f'dan is-suġġett.

GĦaldaqstant, l-awtorita' għad m'hix f'pożizzjoni li jkollha understudies Maltin fil-każ ta' xogħol speċjalizzat magħmul minn impjegati barranin.

Information Systems Development Officer

Hija responsabbli għad-Develpment Control Information System ta' l- Awtorita' ta' l-Ippjanar u tieħu ħsieb tmexxi din is-sistema.

GĦandha skoll il-kapaċita li tanalizza u tipprogramma.

Hija għandha esperjenza fl- analizzar, tipprogramma u toħloq sistemi fl-aċċess bħal SSADM u DSDM li huma kwalitajiet indispensabbli għall-organizzazzjoni li qed tuża sistema ta' RAD.

GĦalhekk ix-xogħol tagħha huwa speċjalizzat u huwa diffiċli ferm biex issib nies Maltin kompetenti fl-informatika minħabba l-fatt li s-suq lokali huwa kompetittiv.

Din il-persuna ħadet l-edukazzjoni tagħha Malta.

Fil-fatt il-familja tagħha tgħix Malta.

F'dan il-każ minħabba li għandha kuntratt indefinit, l-element ta' under study mhux applikabbli.

In-numru ta' impjegati barranin flimkien mad-dettalji mitluba tpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

Rigward l-aħħar parti tal-mistoqsija nixtieq niġbed l-attenzjoni ta' l- Onor. Membru li s-sitwazzjoni li penġa fil-mistoqsija tiegħu hija ħafna bogħod mir-realta'.

Filwaqt li ma neskludix il-possibbilta' li setgħu ġieli ġraw każi simili, dawn m'humiex la regolari u lanqas fi kwantita' li joħolqu porblemi inkontrollabbli.

Wieħed għandu jikkonsidra wkoll il-volum kbir ta' korrispondenza li tidħol kuljum l-awtorita'.

PA - KAŻ BIL-FILE NO.

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Viċi Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid fiex wasal il-każ ta' l-applikanta bil-File No. 6825/96 u meta se jiġi ffinalizzat pożittivament mill-Planning Authority?

ONOR.

GEORGE VELLA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li deċiżjoni fuq dan il-każ diġa' ttieħdet mill-Kummissjoni għall-Kontroll ta' l-Iżvilupp fl- 1 ta' Diċembru, 1997 fejn l-applikazzjoni ġiet rifjutata.

L-applikant talab lill-Awtorita' ta' l-Ippjanar biex tirrikonsidra d-deċiżjoni tagħha, iżda din it-talba daħlet wara ż-żmien stipulat mill-liġi, għalhekk il-każ għandu jitqies bħala magħluq.

KAĊĊA - LIĊENZJI TAL-KAĊĊA

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm hawn nisa illi għandhom il-liċenzja tal-kaċċa ġewwa pajjiżna llum?

ONOR.

GEORGE VELLA: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jirriferi din il- mistoqsija lill-Ministeru responsabbli għall-Pulizija.