MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 240 It-Tnejn, 13 ta' Lulju, 1998 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 240

It-Tnejn, 13 ta' Lulju, 1998

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-6.10 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tnejn, 13 ta' Lulju, 1998

WERREJ MINUTI 1007

KUNSENS GĦAL ATTI 1010

MISTOQSIJIET -TWEĠIBIET ORALI 1011

STQARRIJIET MINISTERJALI 1012

KSUR TA' PRIVILEĠĠ 1015

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR SERVIZZI TAT-TURIŻMU GĦAL MALTA (KUMITAT)

MALTA TOURISM SERVICES BILL (COMMITTEE STAGE) 1018

AĠĠORNAMENT 1039

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 1044

MINUTI

MADAM SPEAKER (Onor. Myriam Spiteri Debono): Hemm xi korrezzjonijiet għall-Minuti?

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI (Kap ta' l-Oppożizzjoni): Madam Speaker, għan- nom ta' l-Oppożizzjoni nixtieq ngħid li wara l-vot ta' sfiduċja fil-Gvern fis-seduta tas-7 ta' Lulju li għadda - u li tagħha għandna l-Minuti quddiemna llum - il-Gvern ta' l-Onor.

Alfred Sant ma jistax jaġixxi bħala gvern normali fil-Parlament.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Mizzi.

ONOR JOE MIZZI (Ministru mingħajr Portafoll fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru): Madam Speaker, il-Kap ta' l-Oppożizzjoni m'huwiex in order għaliex dak li qed jgħid m'huwiex imniżżel fil-Minuti li għandna quddiemna llum.

MADAM SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Madam Speaker, jien sempliċement qed ngħid illi l-Kamra se tgħaddi biex tapprova il-Minuti tas-Seduta tas-7 ta' Lulju u peress illi dak inhar kien hemm vot ta' sfiduċja fil-Gvern, il-Gvern ma jistax jaġixxi bħala gvern normali fil-Parlament.

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA (Viċi Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent): Madam Speaker, il-Kap ta' l-Oppożizzjoni jaf tajjeb, għaliex huwa legali ħafna iktar minni, illi l-vot ta' sfiduċja li għadda fil-Parlament m'huwiex il-vot ta' sfiduċja skond kif titlob il- Kostituzzjoni tagħna imma huwa vot ta' sfiduċja li l-Gvern għoġbu jinterpretah bil-quddiem b'dan il-mod meta rabtu mal-proġett tal-Kottonera u għamel dikjarazzjoni bil-quddiem illi jekk dan ma jgħaddix jinterpretah bħala vot ta' sfiduċja fil-Gvern, bħalma jista' jiġri f'każi oħra fejn il- Gvern iressaq xi money bill u jkun sfiduċjat għaliex ma jgħaddix.

Pero' mbagħad jekk irridu nimxu strettament mar-regola, irid ikun hemm mozzjoni formali ta' sfiduċja u dan huwa l-mezz kostituzzjonali kif il-Gvern jiġi sfiduċjat.

Madam Speaker, il-Gvern rabat il-vot fuq il-proġett tal-Kottonera ma' vot ta' sfiduċja fil-Gvern u qed jammetti u jgħid illi l-aġir tal-Membri tan- naħa ta' l-Oppożizzjoni wassal biex il-Gvern jinterpretah bħala sfiduċja.

Madankollu b'responsabbilta' qed jgħid illi dik il-leġislazzjoni ta' natura importanti, irriduha nikklerjawha u niddeċiedu fuqha fl-interess nazzjonali.

Issa jekk kemm-il darba l-Oppożizzjoni ma tridx tikkopera biex din il-ftit leġislazzjoni li hemm ngħadduha, allura dak ix-xogħol li diġa' sar, ma jiswa xejn.

Imma ma naqbel xejn mal-Kap ta' l-Oppożizzjoni meta qed jgħid li l-Gvern m'għandux dritt jagħmel is-seduta tal-Parlament.

Dan m'huwiex caretaker government imma huwa gvern illi qed jinterpreta politikament is-sitwazzjoni li għandu fuq din in-naħa, pero' kostituzzjonalment m'huwiex sfiduċjat.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Madam Speaker, fuq il-kwestjoni dwar jekk kienx vot ta' sfiduċja jew le diġa' tkellimna u jien tkellimt ukoll fuq iż- żewġ riżoluzzjonijiet illi l-Kamra ma approvatx - nafu li l-Prim Ministru kkonsidra dak il-vot bħala vot ta' sfiduċja - pero' m'huwiex id-dover tiegħi li ninterpreta issa f'dan il-mument id-doveri kostituzzjonali għaliex hemm ħaddieħor illi jrid jerfa' din ir-responsabbilta'.

Pero' nixtieq ngħid li jekk il-Viċi Prim Ministru jrid jagħmel xi proposta dwar x'se jsir minn issa 'l quddiem - l-Oppożizzjoni ma ġiet avviċinata bl-ebda mod u ma kellha l-ebda komunikazzjoni mingħand ħadd - allura għandu jagħmel din il-proposta allavolja kellu d-dover illi jagħmilha fil-House Business Committee u ma għamilhiex.

Pero' fuq l-istat ta' l-affarijiet kif inhuma issa għandna gvern sfiduċjat illi m'għandux jaġixxi bħala gvern normali fil-Parlament.

MADAM SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT (Prim Ministru): Sinjura President, ninsab ftit skantat bl-attitudini ta' l-Oppożizzjoni Nazzjonalista għaliex il- pożizzjoni ta' dan il-Gvern fil-Parlament diġa' ġiet spjegata.

Irrid nagħmilha ċara li l-Gvern għadu jqis mija fil-mija li l-vot illi ttieħed fuq il-proġett tal-Kottonera l-ġimgħa li għaddiet kien vot ta' fiduċja li m'għaddhiex - u mhux vot ta' sfiduċja - għaliex hemm differenza importanti u naħseb illi m'hemmx għalfejn tkun xi avukat kostituzzjonali biex tifhimha.

Irrid ngħid ukoll - u din hija l-iktar ħaġa importanti - li dan il-Gvern huwa determinat illi jibqa' jaħdem fl-interess nazzjonali sa l- aħħar mument b'mod realistiku, b'mod prammatiku u b'mod illi tassew iħares l-affarijiet tal-pajjiż sa l-aħħar.

Sinjura President, quddiem dan il-Parlament kien għad baqa' numru ta' mozzjonijiet illi fuqhom ma kienx hawn qbil f'din il-Kamra, pero' mbagħad hemm numru ta' mozzjonijiet u liġijiet oħra li dwarhom hemm qbil għaliex iż- żewġ naħat tal-Kamra vvotaw favur it-Tieni Qari tagħhom.

Dawn huma abbozzi ta' liġi illi għandhom importanza kbira u ilhom jinħadmu xhur sħaħ.

Per eżempju, nista' nsemmi l-Abbozz ta' Liġi dwar Servizzi tat-Turiżmu għal Malta li safejn naf jien iż-żewġ naħat tal-Kamra qablu fuqu u m'huwiex kontenzjuż.

Din il-liġi ilha tinħema għal din l-aħħar sena u nofs u kien hemm qbil fuqha sa minn qabel l-elezzjoni li għaddiet u ċertament jekk hemm settur li bħala gvern tajnieh importanza u prijorita' kien proprju s- settur tat-turiżmu.

Jien nittama li l-Oppożizzjoni tagħti importanza wkoll lit-turiżmu!

Imbagħad hemm l-Abbozz ta' liġi dwar il-Protezzjoni Ċivili li ilu jinħema għal xhur twal.

Jekk niftakar tajjeb, waqt it-Tieni Qari l- Oppożizzjoni kienet qalet li huma kienu poġġew l-għeruq tagħhom f'din il- liġi qabel l-aħħar elezzjoni.

Fil-fatt meta wasalna għat-Tieni Qari kien hemm qbil fuq dawn il-liġijiet u għalhekk bħalissa ninsabu fl-istadju ta' Kumitat fuqhom.

Barra minn hekk, Sinjura President, il-Kumitat Permanenti għall- Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi għandu quddiemu tliet liġijiet oħra li safejn naf jien m'humiex kontenzjużi għaliex fit-Tieni Qari l-Oppożizzjoni qablet magħhom.

Dawn huma liġijiet ta' importanza kbira u ilhom jinħadmu għal dawn l-aħħar sentejn u teknikament huma komplikati.

Dawn huma: L- Abbozz ta' Liġi dwar Brokers fl-Assigurazzjoni u Intermedjarji oħra, l- Abbozz ta' Liġi li jemenda Diversi Liġijiet dwar it-Telekomunikazzjoni - din hija liġi teknika li torbot mal-bidliet illi saru fil-qasam tat- telekomunikazzjoni, li safejn naf jien kien hemm qbil fuqhom miż-żewġ naħat u jekk ma tgħaddix jerġa' jeħel kollox - u l-Abbozz ta' Liġi dwar is- Sigurta' fl-Ajruportijiet u fl-Avjazzjoni Ċivili - fit-Tieni Qari kien hemm qbil fuqha miż-żewġ naħat u din kienet telqet mill-hijack illi kien sar ta' l-Air Malta xi xhur ilu u wara konsultazzjoni wiesgħa nħasset il- ħtieġa li ssir din il-liġi biex ikun hemm titjib fis-sigurta' fl- ajruportijiet u fl-avjazzjoni ċivili.

Dawn huma kollha abbozzi ta' liġi illi fuqhom sar ħafna xogħol tekniku - ma ngħidx xogħol politiku issa - xogħol soċjali u xogħol ekonomiku minn din il-Kamra.

Kien hawn ħafna għajdut illi din il-Kamra l-ġimgħa li għaddiet tat a bad show, imma ċertament fuq dawn il-liġijiet matul dawn l-aħħar xhur u anke matul dawn l-aħħar snin nista' ngħid ukoll li din il-Kamra tat a good show għax għamlet ħafna ħidma u allura b'mod prammatiku u b'mod kompletament ċar, la hawn qbil fuqhom, il-Gvern qed jgħid li għandna nressqu dawn ix-xogħlijiet quddiem il-Parlament biex ix-xogħol illi sar ma jinħelix.

Kieku nsegwu ċertu eventwalita' - u ma ngħidx aktar minn hekk - li jiġri huwa li dan ix-xogħol kollu li sar jinħaraq u jispiċċa.

Ħaġa bħal din tagħmel sens għall-pajjiż, Sinjura President?

Għalhekk dan il-Parlament qiegħed jiġi mistieden mill-Gvern biex jagħmel ix-xogħol meħtieġ illi fuqu hemm qbil tekniku u diġa' sar xogħol tajjeb fuqu.

Ħafna mix-xogħol sar u għalhekk għandna nkomplu naħdmu fuqu u nispiċċawh.

Din hija xi ħaġa fl-interess nazzjonali u ċertament m'għandu jkun hemm ħadd kontra tagħha u għalhekk jien ngħid li b'mod prammatiku dan il- Parlament għandu jasserixxi, minkejja d-diffikultajiet politiċi u oħrajn illi jistgħu jqumu, ċerti affarijiet bażiċi li fuqhom qed naqblu u li fuqhom se naħdmu flimkien fil-ftit żmien illi baqa'.

Jien ngħid li m'hemm xejn ħażin f'dan, Sinjura President.

MADAM SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Madam Speaker, nerġa' ngħid li s-sitwazzjoni nafu x'inhi.

Il-Gvern huwa sfiduċjat għax il-Prim Ministru ddeċieda li jitlob vot ta' fiduċja li ġie mċaħħad minnu u għalhekk il-pożizzjoni hi li l-Gvern ma jistax jaġixxi bħala gvern normali fil-Parlament.

Jiena naqbel mal-Prim Ministru li dawn il-liġijiet imisshom ilhom illi ġew approvati.

Dan il-Parlament ħela sitt ġimgħat jiddiskuti mozzjoni li ġiet miċħuda darbtejn, ma ltaqa' qatt meta seta' jiltaqa' u dan kollu naturalment jirrifletti l-mod żbaljat kif il-Gvern qed imexxi dan il-Parlament.

Pero' dak huwa l-passat, mentri l-preżent huwa li għandna gvern sfiduċjat illi ma jistax jibqa' jaġixxi bħala gvern normali fil-Parlament.

MADAM SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Sinjura President, jien nista' naqa' fir-retorika partiġġjana tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni u nirrispondih in like terms, imma issa spiċċat din il-kwalita' ta' timbri ta' l-antikwat u ta' l-imgħoddi.

L- Onor. Fenech Adami ilu f'dan il-Parlament iktar minn 30 sena u allura huwa mdorri b'dan it-tip antikwat ta' kif nittimbraw l-affarijiet u ta' x'inhu normali u x'mhuwiex normali.

Pero' issa qed nagħmlu proċeduri ġodda ta' kif għandhom jimxu l-affarijiet f'dan il-Parlament għaliex qed niffaċċjaw sitwazzjoni bla preċedent u allura, apparti minn kollox, ir-responsabbilta' storika kollha tagħna hija li jekk hemm xogħol li laħaq sar - u dan ma kienx xogħol li sar biss minn din in-naħa imma sar mill-oqsma kollha ekonomiċi u soċjali involuti; u nirringrazzjaw lil min ikkontribwixxa għal dawn l-affarijiet, inkluż ukoll lin-naħa ta' l-Oppożizzjoni - għandna nispiċċawh u mbagħad naraw x'se nagħmlu politikament.

Aħna m'għandniex biża' minn dak li għandu jsir.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Madam Speaker, jien naqbel ukoll li għandna nfittxu l-interess nazzjonali, li f'dan il-mument huwa li l-pajjiż joħroġ minn din is-sitwazzjoni ta' kriżi li jinsab fiha.

Huwa veru li ninsabu f'sitwazzjoni bla preċedent għaliex qatt ma kien hawn prim ministru li ġie sfiduċjat u reġa' ppreżenta ruħu fil-Parlament biex ikompli jiggverna meta ma jistax jiggverna.

MADAM SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Sinjura President, hija veru sitwazzjoni bla preċedent għaliex għandna Kap ta' l-Oppożizzjoni li quddiem ir- responsabbiltajiet tiegħi qed jipprova jabdika billi jinħela fir-retorika partiġġjana meta għandu quddiemu wkoll l-interess nazzjonali.

Jien nitlob ruling fuq din il-kwestjoni.

MADAM SPEAKER: Is-Sedja tirriferi lill-Kamra kollha għall-artiklu 76, subartiklu (5), subinċinż (a) tal-Kostituzzjoni ta' Malta li jgħid:

"(a) jekk il-Kamra tad-Deputati tgħaddi riżoluzzjoni, li jkollha voti favur tagħha ta' maġġoranza tal-membri kollha tagħha, li ma għandhiex fiduċja fil-Gvern, u l-Prim Ministru fi żmien tliet ijiem la ma jirriżenja mill-kariga tiegħu u lanqas jagħti parir għal xoljiment, il- President jista' jxolji l-Parlament;".

Fis-Seduta Nru. 239 il-Kamra ma kellhiex quddiemha riżoluzzjoni ta' sfiduċja fil-Gvern, liema riżoluzzjoni trid tkun speċifika u jrid ikollha notice ta' tlett ijiem, kif inhu normali, imma kellha biss riżoluzzjoni fuq il-proġett tal-Kottonera.

Barra minn dan, jekk aħna nirriferu għall-kliem ''li jrid ikollha voti favur tagħha ta' maġġoranza tal-membri kollha tagħha", anke jekk kellna ngħidu li dik kienet riżoluzzjoni ta' sfiduċja minħabba l-interpretazzjoni politika li għażel li jagħtiha l-Gvern, xorta waħda ma kenitx tgħaddi għaliex il-Membri kollha ta' din il-Kamra f'dan il-każ huma 70 u mhux 69.

(Interruzzjonijiet)

Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, tista' s-Sedja taċċetta akkużi li qed tgħid il-ħmerijiet, bħalma qed jallega l-Onor.

Tonio Borg?

MADAM SPEAKER: Kemm ili hawnhekk smajt ħafna akkużi u ħafna affarijiet, minn kull naħa tal-Kamra.

Se ngħaddi għall-konferma tal-Minuti.

Hemm korrezzjonijiet għall-Minuti?

(Onor. Membri: No)

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 239 li saret fis-7 ta' Lulju, 1998 ġew konfermati.

KUNSENS GĦAL ATTI

MADAM SPEAKER: Ninforma lill-Kamra li l-President ta' Malta għoġbu jagħti l-kunsens tiegħu għal:

Att Nru. XVII ta' l-1998 - Att ta' l-1998 dwar il-Kummerċ ta' l- Assigurazzjoni.

MISTOQSIJIET -TWEĠIBIET ORALI

ISLA - TRIQ IS-SUR - TWESSIEGĦ

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 13092, jista' l-Ministru jgħid f'liema stadju wasal ix-xogħol preparatorju sabiex titwessa' parti minn Triq is-Sur li tagħti sal-Ponta?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni): Qed tiġi ppreparata sejħa għal offerti għax-xogħol in kwestjoni.

GĦAWDEX - KUNTRATTI NOTARILI

L-ONOR.

CARMELO BORG staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li kuntratti notarili li għandhom x'jaqsmu ma' esproprjazzjoni ta' art ġewwa Għawdex mill-gvern ċentrali, m'humiex isiru ġewwa Għawdex stess, meta f'din il-ġżira hemm il-faċilitajiet kollha?

Jaf il-Ministru li minħabba f'hekk qiegħed ikun hemm dewmien biex isiru dawn il-kuntratti u sintendi tbatijiet bla bżonn għaċ-ċittadini Għawdxin?

Jista' l-Ministru jieħu l-passi meħtieġa sabiex dawn l-anomaliji jispiċċaw għall-ġid ta' kulħadd?

ONOR.

GAVIN GULIA (Ministru tal-Ġustizzja): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li n-Nutar tal-Gvern ta` Għawdex trid l-ewwelnett tipproċessa l-file rilevanti u, wara li jsir dan, il-file jintbagħat Malta biex jiġi vvettjat mid-dipartiment ta` l-artijiet.

Jekk kollox ikun sew, dan id- dipartiment jagħti l-permess għall-pubblikazzjoni ta` l-att.

Nista` ngħid li sar ħafna xogħol min-naħa tan-Nutar tal-Gvern ta`Għawdex f`dan il-qasam.

Kulma jonqos huwa li joħorġu l-permessi meħtieġa mid- dipartiment ta` l-artijiet.

Rigward it-tielet parti tal-mistoqsija nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel il-mistoqsija lill-ministru konċernat.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet issa għadda.

Tqegħid ta' Karti.

Il-Viċi Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra:

Rapport minn bord ta' inkjesta intitolat "Relazzjoni dwar applikazzjoni għal rikonsiderazzjoni mill-Bord ta' l-Awtorita' ta' l- Ippjanar Nru. 4594/93" maħruġ fis-6 ta' Lulju 1998.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: F'isem il-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru. 171 ta' l-1998 – Regolamenti ta' l-1998 li jemendaw ir-Regolamenti dwar il-Kontroll ta' Swimming Pools.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Il-Viċi Prim Ministru.

STQARRIJIET MINISTERJALI

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, għadni kemm poġġejt fuq il-Mejda tal- Kamra rapport ta' inkjesta dwar applikazzjoni Nru. 4594/93 għal rikonsiderazzjoni mill-bord ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Dan ir-rapport ġie mogħti lili fis-7 tax-xahar wara nofs inhar u din hija l-ewwel okkażjoni li kelli sabiex inkun nista' npoġġih fuq il-Mejda tal-Kamra u nispjega eżatt x'hemm wara dan ir-rapport.

Bħalma taf is-Sinjorija Tiegħek, fit-23 ta' Ottubru, 1997 il-bord ta' l- Awtorita' ta' l-Ippjanar kien irrifjuta b'vot ta' 8 kontra u 3 favur talba għal rikonsiderazzjoni ta' applikazzjoni, li eventwalment saret magħrufa bħala l-applikazzjoni tal-Garden of Eden.

In-naħa ta' l-Oppożizzjoni bdiet tibni ċertu kapital politiku fuq din l-applikazzjoni u waslet ukoll biex tibda tagħmel ċerti insinwazzjonijiet ta' korruzzjoni u anke ta' impożizzjoni fuq il-membri tal-Planning Authority li jirrappreżentaw lill- Gvern għaliex, skond l-allegazzjonijiet li bdew isiru, id-deċiżjoni li eventwalment ittieħdet meta tbiddel dan il-vot f'seduta oħra meta ġiet rikonsidrata din l-applikazzjoni, kienet minħabba li kien hemm pressjoni politika għar-raġunijiet li n-naħa l-oħra biss taf.

Jien irrid ngħid, Madam Speaker, li meta saru dawn l-allegazzjonijiet li mbagħad ġew ifformolati b'mod li kienu iktar ċari, jien immedjatament aċċettajt li ssir inkjesta ħalli joħorġu l-fatti.

Fil-fatt il-fatti huma li hawnhekk qegħdin nittrattaw applikazzjoni għal bini ta' xi ħaġa - m'iniex se nidħol fid-dettall hawnhekk - li kienet irrifjutata bħalma diġa' għidt fit-23 ta' Ottubru, 1997 bi 8 voti kontra u 3 voti favur.

Fl-1 ta' Novembru, 1997, l-applikant ġie nnotifikat; fit-13 ta' Novembru l-applikant reġa' avża li ried reconsideration; u l-għada, jiġifieri fl-14 ta' Novemrbu ħallas parti mill-fees; u fit-18 ta' Novembru kien hemm talba formali għal rikonsiderazzjoni.

Din it-talba waslet quddiem il-bord tal-Planning Authority fit-12 ta' Marzu, 1998 u fit-23 ta' April, 1998 kien hemm hearing pubbliku li fih din it-talba ġiet aċċettata b'6 voti favur u 5 voti kontra, jiġifieri kien hemm vot wieħed li ddetermina l-kwestjoni kollha.

Kif diġa' għidt, Madam Speaker, meta bdew isiru allegazzjonijiet ripetuti min-naħa l-oħra, jien iddeċidejt li ssir inkjesta u kkuntattjat imħallef irtirat - ma naħsibx li għandi għalfejn noqgħod insemmi min kien - li għalkemm fil-bidu qalli li kien lest jaċċetta l-inkarigu - minn hawnhekk jien nirringrazzjah ta' dan - wara informani li, għal raġunijiet personali ma setax jaċċetta.

Minn hemmhekk imbagħad jien avviċinajt imħallef sedenti ieħor fuq il-parir tiegħu li qalli mill-bidu li jrid jara jekk kienx hemm xi deċiżjoni bejn l-imħallfin dwar jekk jistax jaċċetta l-inkarigu u eventwalment informani li ma setax jaċċetta.

Finalment fit-22 ta' Mejju tlabt lill-Maġistrat Silvio Meli biex jagħmel din l-inkjesta u tlabtu biex jagħmel it-tfittix tiegħu fuq dak li kien għaddej f'dawn it-termini ta' riferenza:

"(a) Jiġi stabbilit jekk l-Awtorita' ta' l-Ippjanar jew il-membri tagħha, individwalment jew kollettivament, kenitx jew kenux suġġetti għal xi influwenza minn barra, speċjalment influwenza jew pressjoni politika biex tasal għad-deċiżjoni tagħha ta' l-għoti tal-permess lil "Garden of Eden" fit-23 ta' April ta' l-1998 fis-seduta Nru. 69.

(b) Jekk il-membri tal-bord nominati mill-Gvern preżenti kkordinawx il- pożizzjoni tagħhom bil-quddiem jew kienx hemm xi forma ta' kollużjoni bejniethom biex tinbidel id-deċiżjoni fuq il-permess in kwestjoni li fil-passat fuqu kien hemm żewġ deċiżjonijiet negattivi.

(ċ) Jekk l-operat ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar u tal-bord ta' l- Awtorita' ta' l-Ippjanar f'dan il-każ kienx korrett mal-prassi u mal- liġi ta' l-istess Awtorita' ta' l-Ippjanar".

Il-Maġistrat Meli ħa l-inkarigu u beda jagħmel l-investigazzjonijiet tiegħu.

Madam Speaker, fir-rapport tiegħu l-Maġistrat Meli - u minn hawnhekk nirringrazzjah tax-xogħol li għamel - għamel ħafna rakkmandazzjonijiet u osservazzjonijiet.

Jien m'iniex beħsiebni nidħol fid-dettall ta' ċerti rakkmandazzjonijiet li għamel għaliex, biex ngħid hekk, huma ta' natura estranea għar-rapport bħal, per eżempju, jekk wieħed għandux jippretendi li maġistrat jingħata inkarigu bħal dan u jippretendi li dan jagħmlu f'terminu qasir ta' żmien - u għalhekk twal il-proċess ta' l-eżami ta' din il- kwestjoni - over and above il-load tax-xogħol li jkollu u iktar u iktar mingħajr ma jkun qed jieħu l-ebda remunerazzjoni.

Imma dawn huma affarijiet li l-Maġistrat Meli għamilhom fir-rapport u wieħed jista' jarahom bil-kwiet.

Il-punt prinċipali li ttratta r-rapport hija l-kwestjoni tal-proċedura adottata li waslet għad-deċiżjoni tal-bord ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Madam Speaker, jien m'iniex legali u għalhekk m'iniex se nidħol fl- argumenti legali u fl-interpretazzjoni tar-rapport tal-Maġistrat Meli dwar x'sar u x'ma sarx, dak li kien permess u dak li ma kienx permess rigward anke skadenzi ta' dati u affarijiet oħra.

Li rrid ngħid huwa li issa se nitlob lill-Awtorita' ta' l-Ippjanar biex tirreaġixxi għal dawn ir-rimarki li qed jagħmel il-Maġistrat fir-rapport tiegħu ħalli wieħed ikun jista' jieħu verżjoni min-naħa l-oħra ta' kif dawn l-argumenti legali jistgħu jiġu interpretati.

Punt importanti huwa li filwaqt li l-Maġistrat Meli qed jara l-każ kollu fil-parametri tal-liġijiet li jikkmandaw u li bihom titmexxa l-Planning Authority, reazzjoni inizjali li kelli mil-lat legali tal-Planning Authority hija li ma kkontrastax dawk il-liġijiet mad-deċiżjonijiet tal- Qorti Ċivili li diġa' ttieħdu u li diġa' qegħdin ibiddlu l-mod ta' kif wieħed iħares lejn ċerti affarijiet.

Imma dawn huma punti legali u jien m'iniex se nidħol fihom.

Għalhekk se ngħaddi r-rapport lill-Planning Authority u nitlob anke r-reazzjoni legali għall-punti legali li qajjem il- Maġistrat.

Hemm ċerti mistoqsijiet li wieħed irid jirrispondi, bħal, per eżempju, jekk kemm-il darba t-talba għar-rikonsiderazzjoni kenitx legalment korretta jew le in kwestjoni ta' dati u ta' interpretazzjoni u jekk kellux isir environmental impact assessment jew environmental planning statement.

F'dan ir-rapport il-Maġistrat juri li jidhirlu li seta' kien hemm lok li dan isir.

Pero' nerġa' ngħid, ir-reazzjoni inizjali li għandi mill- Planning Authority hija li l-każ ma jaqax fil-parametri ta' dak li għandu bżonn ikun environmental impact assessment jew environmental impact statement.

Il-Maġistrat inkwerenti għamel ukoll ħafna kummenti fuq kif għandha ssir il-votazzjoni.

Jien nirrispetta ħafna l-opinjonijiet li esprima rigward jekk għandux ikun hemm vot sigriet jew le.

Dawn huma affarijiet li ilhom jiġu diskussi ħafna fil-Planning Authority u jien m'għandix dubbju li l- Planning Authority se tagħti ħafna weighting lir-rakkomandazzjonijiet li hawn fir-rapport ħalli mbagħad tara kif tirregola t-tmexxija ta' xogħolha.

Pero', Madam Speaker, l-iktar ħaġa importanti li toħroġ mir-rapport hija x'kien sar fit-23 ta' April, 1998 waqt it-trattazzjoni tal-każ fi hearing pubbliku quddiem il-Planning Authority u l-votazzjoni eventwali li waslet għal dak il-vot ta' 6 favur u 5 kontra.

Xi ħaġa interessanti hija li meta l-Maġistrat Meli kien qed jgħarbel is-sistema ta' kif issir il-votazzjoni, enfasizza li hemm prassi li ilha tiġi segwita għal żmien twil u, għaġeb ta' l-għeġubijiet, Madam Speaker, minn din l-inkjesta jirriżulta li membru ddikjara bil-ġurament li hu vvota mod pero' xtaq li jivvota mod ieħor.

F'paġna 55 tar-rapport insibu hekk:

''Hija l-umili fehma ta' l-esponent li kieku fil-każ odjern il-membru rappreżentanti tal-Kamra tad-Deputati, nominat mill-Kap ta' l- Oppożizzjoni, informa lill-membri l-oħra li qiegħed jirrappreżenta b'dak kollu li kien ġara fl-udjenza konċernata, jiġifieri tat-23 ta' April, allura d-dibattitu in kwestjoni kien jiġi ridimensjonat u kien jitqiegħed fil-parametri ġusti tiegħu u mhux jistraripa fl- inverosimili bħalma ġara.''.

Hawn qed jagħmel riferenza għall-inkartament f'page 123.

Għaliex qed jgħid hekk il-Maġistrat?

Il-Maġistrat qed jgħid li kien hemm id-dikjarazzjoni f'paragrafu 6.4.6 - u se nikkwota - li tgħid:

''Illi biex il-kobba tkompli titħabbel sew jirriżulta minn depożizzjoni ġuramentata ta' wieħed mill-membri tal-bord eliġibbli għall-vot, li nonostante l-esperjenza li hu partikolarment għandu, stante li kien membru ta' dan il-bord, f'kapaċita' jew oħra sa mill- konċepiment tiegħu, ...",

- hawnhekk huwa żbaljat għaliex ma kienx membru tal-bord mill-bidunett imma ilu snin -

" ... u nonostante ukoll il-fatt li jirriżulta li ċ-Chairman, anke f'dan il-każ spjega lill-membri preżenti l-metodu tal-vot, dan il- membru jidher li vvota kontra dak li kellu f'moħħu li jivvota ....'',

- issa dan dejjem skond dak li hemm dikjarat bil-ġurament -

''... stante li sostna li vvota ''IVA'' għaliex dan għalih kien ifisser: "... li bini ma jsirx".''.

Madam Speaker, għandna inkjesta dwar allegata korruzzjoni u influwenza minn din in-naħa biex dan il-vot jgħaddi, li ġiet deċiża favur mill-vot tal-Membru ta' l-Oppożizzjoni li qiegħed fil-Planning Authority jirrappreżenta lin-naħa l-oħra, li ammetta li vvota favur, imma mbagħad qal li ried jivvota kontra.

(Interruzzjonijiet)

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Michael Bonnici.

ONOR.

MICHAEL BONNICI: Onorevoli, jiddispjaċini imma qed tħawwad.

Qbiżt paġna.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, jien qed nikkwota kelma b'kelma dak li hawn fir-rapport u m'iniex se nagħmel riflessjonijiet fuqu.

Issa dwar li ġie miftiehem nistgħu naraw l-inkartament u naraw x'hemm ivvotat.

Jiena se ngħid biss li hawnhekk qed jiġi spjegat li dak il-vot - u hawnhekk qed jgħid ċar li huwa l-vot tal-membru li jirrappreżenta lill- Oppożizzjoni; issa ma nafx min jirrappreżenta lill-Oppożizzjoni - kien determinanti biex tinbidel id-deċiżjoni.

Wieħed irid jistaqsi wkoll li kieku mar in-naħa l-oħra, u allura r-riżultat kien ikun differenti, x'kien se jkun l-eżitu.

Jiena nistaqsi biss għaliex dan il-membru - u issa naraw min kien dan il-membru - ma tkellimx qabel u ma qalx mill- ewwel li kien ħa żball fil-vot.

F'dak il-każ kien jerġa' jittieħed vot ieħor u kienu jieqfu dawk l-allegazzjonijiet li saru.

Jien m'iniex se nagħmel iktar kummenti fuq ir-rapport, poġġejt kopja tiegħu fuq il-Mejda tal-Kamra u nistenna li jingħataw l-ispjegazzjonijiet.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Hawn min jixtieq jagħmel xi mistoqsija in konnessjoni ma' l-istqarrija li għadu kif għamel il-Viċi Prim Ministru?

(Onor. Membri: No) Mela nistgħu ngħaddu għall-Mozzjonijiet.

L-Onor.

Dom Mintoff.

KSUR TA' PRIVILEĠĠ

ONOR.

DOM MINTOFF: Madam Speaker, fl-aħħar seduta ġraw affarijiet f'din il-Kamra li jien nagħder, tant li m'iniex se nqajjimhom hawnhekk għaliex saru b'mod spontanju, mhux premeditat kif ġraw ċerti affarijiet barra minn din il-Kamra, fil-kurriduri tal-Parlament.

Kif spiċċat is-seduta l-aħħar darba, jien ġejt mistieden minnek, Madam Speaker, biex niġi fl-uffiċċju tiegħek, u jien u għaddej ma' Duminku Gafa' - hawnhekk irrid niddikjara li dan la huwa impjegat miegħi u lanqas b'xi mod huwa impjegat tal-gvern imma huwa voluntier li jitla' biex jgħini għaliex ix-xufier li għandi min-naħa tal-gvern m'għandux overtime u fil- għaxija ma jkunx jista' jiġi għaliex ikun qed jagħmel xi affarijiet oħrajn - ....

Issa jekk din hija xi crime, iqum xi ħadd u jgħidli li hija crime.

Dan l-individwu kien miegħi għaliex ġie jwassalli xi ħaġa x'nixrob wara li kont tkellimt u ħareġ miegħi sal-kamra ta' Madam Speaker.

Waqt li konna għaddejjin, ix-xufier ta' l-Onor.

Ministru Prof. Edwin Grech - biex ma jkunx hawn ''ix-Xewka'' li jieħu għalih għaliex ma nsemmix lil kulħadd kontinwament bit-titoli kollha - ġie biex mingħalih jagħtini gambetta.

Jiena lanqas indunajt imma dan ta gambetta lil Duminku Gafa' u kien se jaqa' fl-art.

Issa dan m'huwiex mod kif nagħmlu l-affarijiet.

Dan l-aġir li seħħ kif toħroġ mill-Kamra kien premeditat għaliex ma nqalax xi argument u allura dak li jkun jgħidlek kelma u tgħidlu oħra.

Barra minn hekk, meta jien ħriġt mill-kamra tiegħek, Madam Speaker, biex immur isfel, fil-kurridur kien hemm Spiteri Shaw, li jaħdem ma' l-ex- Ministru Mangion, li safejn naf jien dejjem kien ħabib tiegħi u qatt ma naf li kelli xi ngħid xi ħaġa kontra tiegħu; kien hemm Reno, id-driver tan- Nutar Mangion, li naturalment dawn jiġu hawnhekk biex jaqduh u jien ma nsib l-ebda oġġezzjoni għaliex allaħares naslu fis-sitwazzjoni li ħadd ma jkun jista' jitla' hawn fuq biex jaqdina; kien hemm canvasser jew friend ta' l-Onor.

Helena Dalli, is-Segretarju Parlamentari għad-Drittijiet tan- Nisa, ċerta persuna minn Raħal Ġdid li jgħidulha ċ-champion man għax ma nafx x'jisimha u x'kunjomha; u kien hemm Mario, is-segretarju tal-Ministru Debono Grech; u kif ħriġna u sejrin għall-kamra tiegħi bdew jgħajru lil Duminku Gafa'.

Madam Speaker, dan ma kienx biżżejjed għaliex meta ħriġna mill-Palazz, biex jipprovaw jagħtu l-impressjoni li Malta kollha kontra tiegħi - għaliex skond kif għajjarni l-Prim Ministru jien traditur ta' Malta - kien hemm il-Membru Parlamentari, l-Onor.

Chris Cardona - u jien lanqas stennejtha minnu għaliex la qatt kellimni u lanqas qatt ma resaq lejja - u beda jgħajjarni traditur.

Issa jien lanqas biss naf min hu dan il-bniedem pero' jekk qiegħed hawn u jekk għandu l-ħila, iqum jgħajjarni hawnhekk traditur!

Miegħu kien hemm dawn l-istess nies kollha hemm isfel jgħajtu kemm jifilħu biex jidhru fuq it-television u jidhru li qed jagħmlu xi dimostrazzjoni ostili kontra tiegħi.

Ma rridx ninsa nsemmi wkoll lir-raġel ta' l-Onor.

Helena Dalli li kien fil-kurridur ukoll ma' l-oħrajn.

Issa jien lil dan nafu bħala ħabib tiegħi pero' f'daqqa waħda għalih sirt ix-xitan.

Għandu dritt għall- opinjoni politika tiegħu imma ma naħsibx li kellu dritt jinżel ma' l- oħrajn biex jgħajjar lix-xufier tiegħi.

Issa kif diġa' għidt Duminku Gafa' m'huwiex l-official driver tiegħi, imma huwa volontier u ma talab flus lil ħadd u ma talab favuri lil ħadd.

Din hija l-ġlieda kollha li qalu li se jagħmlu lill-Partit Nazzjonalista meta l-Prim Ministru ddikjara gwerra lill- Partit Nazzjonalista.

Din hija l-gwerra kollha, Madam Speaker!

Issa dan beda jgħajjarni żerriegħa, mhux iż-żerriegħa li nifhmu biha s- soltu imma ż-żerriegħa li twelidna minnha lkoll hawnhekk - u jien ma nafx għaliex il-Maltin jieħdu għalihom meta jgħidulhom hekk ...

Safejn naf jien l-uniku wieħed fl-istorja - m'iniex se nsemmi t-tieni wieħed għaliex inkella jgħidu li jiena sagrilegu - li kien jgħid li hu ma twelidx minn din iż-żerriegħa kien Alexander the Great għaliex ommu kienet tgħid li t-tifel tagħha twieled minn Alla tal-Griegi ta' dak iż-żmien; għaliex Kristu kien għadu ma twelidx.

Issa jekk Alla kellux żerriegħa bħal dik li twelidna aħna minnha ma nafx!.

Irrid ngħidlu li jien ma nistax nieħu għalija meta jgħajjarni b'dan il-mod, anzi nieħu għalija jekk jgħidli li m'iniex hekk.

Nispera li dawn l-affarijiet ma nkomplux inkabbruhom iż-żejjed.

Jien qed ngħid li min jgħajjarni b'dan il-mod huwa ġidra kbira.

Meta jien ngħajjar lil xi ħadd, ngħajru b'xi ħaġa li għandha x'taqsam ma' l- opinjonijiet politiċi tiegħu u mhux biex nattakkah personalment.

Per eżempju, jien naf li lill-Onor.

Debono Grech għajjartu "laqgħi" u nibqa' ngħajru 'l quddiem.

Min jaf kemm kont ngħidlu "laqgħi" lill-ex-Prim Ministru Borg Olivier, imma kont ngħajru "laqgħi" fis-sens politiku, fis- sens li jkunu qegħdin jisservew bik u tieħu pjaċir li qegħdin jisservew bik!

Madam Speaker, li qed nirċievi dawk l-ittri kollha d-dar - allavolja qed nirċievi ittri sbieħ ukoll biex ma jaħsbux li kulħadd qed iqisni traditur - li jhedduni li se jagħmluli bomba u ħafna affarijiet oħra diġa' huwa biżżejjed, pero' li issa lanqas nistgħu nitilgħu fil-kurriduri ta' dan il- Parlament u naħdmu bil-kumdita' m'huwiex sewwa.

Aħjar nagħmlu kif kien jiġri fl-antik, li jiġi xi ħadd bis-sikkina għalik għaliex tkun taf kif tiddefendi ruħek milli ssib min jagħmillek dawn l-affarijiet għal- għarrieda.

Qed inqajjem dawn l-affarijiet hawnhekk biex nieħu s- sodisfazzjon u jien ngħid li m'huwiex biżżejjed li l-Prim Ministru jgħid li l-Ministru Debono Grech talab apoloġija lill-Kabinett.

Għaliex għandu jitlob apoloġija lill-Kabinett?

L-apoloġija jrid jitlobha lill-poplu Malti!.

Illum qed inqajjem dan il-breach of privilege u 'l quddiem irrid nqajjem affarijiet li għandhom x'jaqsmu mal-proċedura li għandna quddiemna għaliex mingħalina li se jsir mod minn dan il-Parlament u f'daqqa waħda nsibu li se jsir mod ieħor.

Jien irrid li nibdew naħdmu bis-serjeta', naħdmu ta' irġiel u ma nidħkux b'xulxin.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

(Interruzzjonijiet) Jekk l-Onor.

Mintoff m'għadux aktar xi jżid ...

L-Onor.

Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: Madam Speaker, jien sirt naf li se jiltaqa' dan il- Parlament mill-gazzetti u jekk verament irridu naħdmu bis-serjeta' nħoss li ħafna affarijiet li qal il-Prim Ministru fil-gazzetti jmissu qalhom hawn ġew.

Jien qrajt statement min-naħa tal-Prim Ministru fejn qal li se jressaq xi affarijiet li m'humiex kontroversjali.

Issa rrid ngħid xi ħaġa ħalli dan il-ħafna logħob bil-kliem jinqata' darba għal dejjem.

Jien m'iniex mal-Partit Nazzjonalista, qatt ma kont u lanqas se nkun u min jgħid li jien qiegħed mal-Partit Nazzjonalista qed jigdeb għaliex jaf li hemm affarijiet fundamentali li jaqsmuni mill-Partit Nazzjonalista.

Jien għidt li jien Soċjalista u huma m'humiex u allura qatt ma nista' nkun f'partit li m'huwiex Soċjalista.

Jien għandi xi ngħid mal-partit tiegħi għaliex m'għadux il-Partit tal-Ħaddiema u m'għadux Partit Soċjalista.

Allura kif nista' mmur ma' xi ħadd li bid-dikjarar m'huwiex Soċjalista!

Issa meta l-Prim Ministru jridni nirriżenja u fl-istess ħin irid il-vot tiegħi wkoll jien ngħidlu: Kif tippretendi li jkollok il-vot tiegħi fuq affarijiet li qatt ma ddiskutejtuhom miegħi u ma tridux tiddiskutuhom miegħi?

Kif qed tgħid li m'humiex kontroversjali meta lanqas biss staqsejtni?

MADAM SPEAKER: Onorevoli Mizzi, jekk jogħġbok, poġġi bil-qiegħda.

ONOR.

DOM MINTOFF: Kif tista' tiġi tgħidli li se jkun hawn seduta u se tittieħed division meta lanqas tgħidli x'ġie deċiż f'dan il-Parlament?

Sal-lum jien m'għandix biċċa karta li tgħidli x'inhuma d-deċiżjonijiet tal- Parlament.

Ma jistax ikun li nkomplu f'sitwazzjoni bħal din fejn ma nkunux nafu kif se naħdmu u ma naħdmux.

Per eżempju, issemmiet il-liġi dwar il- protezzjoni ċivili u qalu li din m'hijiex kontroversjali.

Pero' jien ngħid li m'hijiex kontroversjali sa ċertu punt għaliex jekk jinqala' diżastru, sew jekk ikun diżastru naturali u sew jekk ikun diżastru kkawżat mill-bniedem, trid tilqa' għalih.

Issa fuq dan il-qasam jien għandi xi ngħid ħafna, jekk verament irridu nagħmlu l-affarijiet bis-serjeta'.

Qabel ma kontx nidħol f'dawn l-affarijiet għax kont inħalli f'idejn ħaddieħor u għalhekk m'għandhomx għalfejn joqogħdu jgħiduli li jmissni qajjimthom qabel!

Issa meta għamlu li riedu u riedu bilfors jgħaddu ċerti affarijiet minn din il-Kamra li kienu jidhru li huma ħżiena, jien esiġejt li nkun naf dawn l-affarijiet.

Issa għandi responsabbilta' doppja u nispera li nkun b'saħħti biżżejjed biex naqdi din ir-responsabbilta'.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, kien hemm indikazzjoni ċara min- naħa ta' l-Oppożizzjoni illi ma kien hemm l-ebda oġġezzjoni fuq dawn l-items ta' l-agenda, tant li fis-Second Reading deher ċar illi kien hemm qbil dwarhom u dan kien importanti ħafna għal pajjiżna.

Għalhekk ma kienx jidher li kien hemm il-bżonn ta' voti.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Dom Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: Allura jien ma neżistix?!

Mela int Nazzjonalista u mhux jien!

Irridu nkunu koerenti u loġiċi.

Jien irrid inkun naf x'qed isir u mbagħad tkun tista' tgħid jekk hijiex kontroversjali jew le.

Għalhekk mil-lum 'il quddiem, la intom għajjartuni traditur ta' Malta u ma ridtunix b'xi mod nieħu parti, għalija kollox huwa kontroversjali.

U qed ngħidlek minn issa biex ma teħodhiex for granted!

MADAM SPEAKER: Onorevoli Mintoff, din m'għandhiex x'taqsam mal-proċedura tal-Karma.

Jekk jogħġbok, poġġi bil-qegħda.

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR SERVIZZI TAT-TURIŻMU GĦAL MALTA

MALTA TOURISM SERVICES BILL

L-ordni għal Kumitat ġie moqri.

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Michael Bonnici, President tal-Kumitati, jippresjedi.

Ikompli mit-3 ta' Ġunju, 1998.

Klawsola 7 - Dispożizzjonijiet finanzjarji (Kont).

Clause 7 - Financial provisions (Cont).

ONOR.

KARMENU VELLA: Sur President, klawsola 7 tittratta d- dispożizzjonijiet finanzjarji li se jkollha l-Awtorita' tat-Turiżmu.

F'subklawsola (1) qed ngħidu li l-Malta Tourism Authority għandha tieħu mingħand il-Gvern Lm250,000 bħala kapital inizjali u naturalment l-ewwel darba dan il-kapital inizjali jingħata bl-approvazzjoni tal-Ministru tal- Finanzi.

F'subklawsola (2) qed jingħad li wara dan il-ħlas inizjali, it-Tourism Authority tibda tieħu l-flus skond kif ikunu ivvotati lilha minn din il- Kamra.

Naturalment il-Lm250,000 ikun vot inizjali għaliex il-voti li għandu l-HCEB 'il quddiem jiġu nkorporati ma' dan il-vot inizjali għat- tmexxija tal-Malta Tourism Authority.

F'subklawsola (3) qed ngħidu li l-ministru tat-turiżmu, fuq rakkmandazzjonijiet tal-Malta Tourism Authority, jista' jitlob kontribuzzjonijiet finanzjarji minn attivitajiet turistiċi, minn persuni oħra jew minn associations illi qegħdin jaħdmu fl-industrija tat-turiżmu.

U hawnhekk ta' min jispjega li mal-vot illi l-Organizzazzjoni Nazzjonali għat-Turiżmu qed tieħu direttament mingħand il-gvern, hemm kontribuzzjonijiet oħrajn li deħlin minn entitajiet bħalma huma l-Air Malta, il-hoteliers, is-settur tat-trasport, eċċ. Hawnhekk qed ngħidu li minn żmien għal żmien it-Tourism Authority tista' tirrakkmanda lill- ministru, u l-ministru jista' jaċċetta, li jista' jkun hemm setturi oħrajn li qed jibbenefikaw mis-settur tat-turiżmu li għandhom jagħtu kontribut finanzjarju lejn il-vot tal-Malta Tourism Authority.

F'subklawsola (4) qed jingħad li sa xahar qabel ma tagħlaq is-sena finanzjarja, it-Tourism Authority trid tippreżenta l-estimi finanzjarji tagħha għas-sena ta' wara.

Jiġifieri mbagħad ikun mitlub illi kull sena t- Tourism Authority tagħmel l-estimi tagħha, illi għandhom jiġu ppreżentati f'din il-Kamra sa xahar qabel ma tkun se tingħalaq is-sena finanzjarja.

Peress illi din hi l-ewwel darba li se titwaqqaf it-Tourism Authority, għall-ewwel darba dawn l-estimi jridu jkunu lesti sa tliet xhur mis-seħħ ta' dan l-Att.

Dan ifisser li kif jgħaddi u jiġi approvat dan l-Att, l- Awtorita' se jkollha tliet xhur żmien biex tippreżenta l-ewwel estimi finanzjarji tagħha.

F'subklawsoli (5), (6) u (7) qed ngħidu li l-estimi jridu jkunu ppreżentati lill-ministeru, li min-naħa tiegħu jrid iressaq l-istess estimi fil-Parlament għall-approvazzjoni tal-Kamra f'inqas minn xahrejn minn meta jkunu ġew ippreżentati lill-ministeru.

F'subklawsola 7 (8) qed ngħidu li l-Awtorita' ma tista' tidħol għal ebda spiża li ma tkunx ġiet approvata mill-Kamra tad-Deputati jew inkella jekk sa sitt xhur mis-sena finanzjarja jew sa l-approvazzjoni tat-Tourism Authority tista' tintnefaq sa nofs is-somma approvata fis-sena ta' qabel.

Pero' jekk ikun hemm bżonn in-nefqa tista' ssir bl-approvazzjoni tal- Ministru jew inkella jista' jkun hemm nefqa b'vot supplimentari.

F'subklawsola (9) qed jingħad li:

"L-estimi u l-estimi supplimentari kollha approvati mill-Kamra għandhom, kemm jista' jkun malajr, jiġu ppubblikati fil-Gazzetta.".

Mr Chairman, f'dan l-istadju nixtieq nipproponi emenda għal klawsola 7:

It-test Malti ta' klawsola 7 għandha tiġi emendata kif ġej:

"I" (a) fis-subklawsola (4) tagħha minflok il-kliem "wara l-għeluq" u "finanzjarja ta' wara" għandhom jidħlu l-kliem "qabel l-għeluq" u "finanzjarja li tiġi minnufih wara" rispettivament; u

(b) fis-subklawsola (7) tagħha, il-kliem "f'sessjoni" għandhom jitħassru u minflok il-kliem "ta' l-ewwel sessjoni ta' wara", għandhom jidħlu l-kliem "tas-sessjoni li tiġi minnufih wara".

The Maltese text of clause 7(4) there shall be amended as follows: "I" (a) in subclause (4) thereof, for the words "wara l-għeluq" and "finanzjarja ta' wara" there shall be substituted the words "qabel l- għeluq" and "finanzjarja li tiġi minnufih wara" respectively; and

(b) in subclause (7) thereof the words "f'sessjoni" shall be deleted and for the words "ta' l-ewwel sessjoni ta' wara" there shall be substituted the words " tas-sessjoni li tiġi minnufih wara".

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Sur President, illum qegħdin fi stadju ta' Kumitat ta' din il-liġi li ilha tabled għal ġimgħat sħaħ u naħseb li dawn ir-rimarki li se nagħmel ġew osservati wkoll fid-diskussjoni fit-tul li kien hawn fis-Second Reading.

Se nibda billi nagħmel osservazzjoni fuq subklawsola (3) ta' klawsola 7 fejn qed nitkellmu dwar il-kontribut mis- settur privat li jista' jiġi preskritt mill-ministru tat-turiżmu.

Fl- opinjoni tiegħi, naħseb li l-għan tagħha m'huwiex biss li jkun hemm dan il- kontribut li jiġi preskritt mill-ministru imma biex ikun hemm kolloborazzjoni sħiħa bejn is-settur pubbliku li huwa l-gvern - jekk m'iniex sejjer żball bħalma qed isir sal-lum bl-NTOM - u s-settur privat.

Naħseb li kulħadd jaqbel li s-settur turistiku huwa servizz importantissimu għal pajjiżna li eventwalment qiegħed ukoll bil-mod il-mod jikber u għalhekk jista' jkun ta' kontribut pożittiv ħafna għall-ekonomija tagħna.

Għaldaqstant iktar ma l-korrelazzjoni bejn is-settur pubbliku u s-settur privat tissaħħaħ iktar inkunu qegħdin nagħmlu ġid lil dan is-settur.

Jekk l-għan tal-policies tal-gvern - ikun min ikun fil-gvern - ikun li jkabbar u jtejjeb il-livell tat-turiżmu biex jiġi iktar in line ma' min qed jipprovdi s-servizz li huwa s-settur privat, min-naħa tiegħu s-settur privat ikun iktar konxju ta' fejn irid jasal il-gvern u l-cross- fertilisation ta' l-ideat u kif ukoll il-kollaborazzjoni jipprevalu u jgħinu biex il-policies ikunu iktar serji u jiġu realizzati b'mod aħjar.

Punt ieħor li xtaqt nissolleva jirrigwarda subklawsola (7) ta' klawsola 7 fejn qed ngħidu li x-xogħol ta' din l-Awtorita' tat-Turiżmu, li se tingħata fondi sostanzjali biex topera bihom, se jaqa' taħt l-iskrutinju ta' din il-Kamra.

Dan ifisser li kull sena l-accounts u l-budget ta' l- awtorita' se jkunu skrutinizzati minn din il-Kamra.

Dan huwa pass fid- direzzjoni t-tajba u dan isir ukoll f'ċerti entitajiet u korporazzjonijiet oħra.

Jien nemmen li kwalunkwe awtorita' u kumpannija fejn il-gvern għandu interess għandu jkun hemm lok li x-xogħol tagħha jiġi skrutinizzat għallinqas darba fis-sena għaliex dawn huma entitajiet pubbliċi, qegħdin jitħaddmu minn fondi pubbliċi u allura huwa fl-interess tal-poplu li aħna hawnhekk nagħmlu l-iskrutinju neċessarju tax-xogħol tagħhom u tingħata spjegazzjoni anke ta' kif aġixxew u jiġi kkjarifikat u spjegat aħjar jekk il-politika tal-gvern ġietx immexxijja 'l quddiem fid-dawl tax-xogħol li jkun sar minn dik l-awtorita' matul is-sena li tkun għaddiet, kif ukoll għal dak li tkun beħsiebha tagħmel fis-sena ta' wara.

Dawn huma ż-żewġ konsiderazzjonijiet li xtaqt nissolleva dwar din il- klawsola u naħseb li min qed jisma' jista' jifhem li m'hemmx kwestjoni ta' nuqqas ta' qbil fuq kif din il-liġi li għandna quddiemna u allura tista' timxi 'il quddiem.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Dom Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: Sur President, jien ma nistax ngħid li flejt l- affarijiet irqaq ta' din il-liġi imma qed nieħu gost li wasalna f'din il- klawsola għaliex hija importanti ħafna u għandha ħafna bearing fuq ix- xogħol li konna qed nipprovaw nagħmlu qabel ma l-Gvern ġab il-vot ta' fiduċja fuq il-proġett tal-Kottonera li kien intiż għat-turiżmu u din il- klawsola qiegħda hawnhekk biex tippromwovi t-turiżmu.

Huwa importanti li ngħid li waħda mill-affarijiet li nqalgħu d-darba l-oħra kien il-fatt li l- Gvern sab ruħu f'sitwazzjoni li ma jista' jagħmel xejn għax kien ikkommetta ruħu fuq proġett li ressqu f'din il-Kamra u l-maġġoranza tal-Kamra ma reditx dak il-proġett, kif kien sottomess min-naħa tal-consortium konċernat.

S'hawnhekk ma naħsibx li qed ngħid xi gidba u naħseb li s'hawn naqblu.

Issa kieku ried il-Gvern, seta' beda hu dan il-proġett sakemm jitranġaw l-affarijiet u mbagħad il-flus jiġu refunded.

Kieku konna nieħdu nifs u ma konniex noqogħdu ngħidu li hemm in-nies qegħda u li dak il-proġett kien urġenti għax inkunu diġa' bdejna xi ħaġa aħna!

Issa din il-klawsola qiegħda hemmhekk proprju biex tagħmel dawn l- affarijiet.

Jekk qed nifhem ħażin, għiduli li qed nifhem ħażin.

(Interruzzjonijiet) Permezz ta' din il-klawsola se jibdew jiġu vvotati il- flus lill-Awtorita' tat-Turiżmu ħalli t-turiżmu f'Malta jikber.

Jiġifieri aħna se noħorġu l-flus biex jikber it-turiżmu u mhux kif qal il- Ministru tal-Finanzi li m'għadniex bħal qabel noħorġu l-flus u m'hemmx għalfejn noħorġu l-flus.

Anzi kieku kellna flus iktar konna noħorġu iktar, imma m'għandniex u rridu noqogħdu attenti għaliex għandna d-dejn.

Din hi l- pożizzjoni li jafha kulħadd u allura rridu noqogħdu attenti iktar.

Issa aħna qed ngħidu li se nibdew nivvotaw il-flus għat-turiżmu.

Pero' dan huwa wieħed mis-sorsi għaliex hemm sorsi oħra bħal, per eżempju, il-vot tat- turiżmu li jista' jintuża wkoll biex nagħmlu xi ħaġa.

Imma jekk se niġu għal xi proġett partikolari, speċjalment proġetti ġodda u l-Awtorita' tat- Turiżmu tkun trid toħroġ il-flus, x'se nagħmlu?

Se ngħaddulha din ir- responsabbilta' imbagħad meta rridu niflu l-affarijiet kollha ħalli naraw għamlitx sewwa - kulħadd jaf f'din il-Kamra li ma tantx għandna ħin biex noqogħdu niflu l-affarijiet u anke l-Public Accounts Committee m'għandux xi ħin ta' l-għaġeb biex joqgħod jifli kollox ...

Jaqblilna li nipproliferaw u ngħidu li se nagħtu l-flus lill-Awtorita'?

Kif se nagħmluhom dawn l-affarijiet?

Li qed nipprova ngħid huwa li l-iskop ta' din il-klawsola huwa tajjeb - u rrid inkun miġnun biex ngħid li l-iskop huwa ħażin - u lkoll naqblu miegħu, imma issa liema mezz se tuża biex tkun taf li almenu ċerti affarijiet jistgħu jibdew?

Jekk diġa' hemm proġett għaddej u f'dan il- proġett daħal il-ministeru tat-turiżmu u nefaq l-ewwel flus u l-proġett ġie quddiem din il-Kamra ...

Ma jistax ikun li kull darba noqogħdu nġibu dawn il-proġetti quddiem il-Kamra jew quddiem il-Public Accounts Committee imma proġett għandu jinġieb quddiem il-Public Accounts Committee jekk jinqala' xi ħaġa.

Jien ma qbiltx man-naħa ta' l-Oppożizzjoni meta riedet li l-affarijiet dwar il-proġett tal-Kottonera jitpoġġew quddiem il-Public Accounts Committee għaliex ma kienx loku.

Imma meta għandek proġett li se jsir għall-ewwel darba, irid jiġi f'din il-Kamra, anke jekk ma jkunx jirrikjedi l-approvazzjoni tal-Kamra għaliex jista' jkun proġett fejn ma tidħolx l-art tal-poplu.

Sur President, il-proġett tal-Kottonera ġie quddiem din il-Kamra għaliex kien hemm fin-nofs l-art u l-baħar tal-poplu.

Imma ħalli nimmaġinaw li kien proġett ieħor li la tidħol l-art u lanqas il-baħar tal-poplu.

Issa jew se nitkellmu with an open mind u nipprovaw insibu soluzzjonijiet f'dawn l-affarijiet, inkella jekk tgħiduli li din il-klawsola triduha kif inhi, inkun qed naħli l-ħin fil-vojt.

Il-proġett tal-Kottonera ġie quddiemna mhux b'kumbinazzjoni għax b'kumbinazzjoni ma jiġri xejn fid-dinja imma għax fih kien hemm element ta' flus tal-poplu li ma kienx f'forma ta' cash imma kien f'forma ta' baħar u art.

Kieku ma ġiex quddiem din il-Kamra ħadd ma kien ikun jaf l-affarijiet bir-reqqa kollha li għaddejnihom.

Jien naħseb li taqblu miegħi li jkun x'ikun il-proġett meta jkun ta' l- ewwel darba, ikollu ċertu entita' u nkunu se nonfqu l-flus tagħna.

Issa jekk il-flus ikunux f'forma ta' cash jew f'forma ta' art jew ta' baħar huwa immaterjali għall-poplu Malti għax it-tnejn huma flus, imma fil-każ ta' flus cash trid toqgħod attent li jkollok il-flus u fil-każ ta' l-art u l- baħar huma limitati għaliex dawn m'humiex bħas-siġar tista' terġa' tipproduċihom, pero' fit-tnejn qed issir spiża min-naħa tal-poplu u t- tnejn jirrigwardaw proġetti ġodda.

Irridu nkunu serji u ngħidu li huwa impossibbli għal dan il-Parlament li joqgħod jara kull proġett li jkun għaddej u joqgħod jara d-dettalji tiegħu imma jkun aħjar għal dan il- Parlament u għall-poplu li proġetti ġodda jkun jaf bihom.

Allura jien qed ngħid li minflok nagħmlu klawsola bħal din - issa forsi l-Ministru jkun jista' jirrispondini kif din se tikkonfliġġi ma' funds li għandu mit- turiżmu - insibu mod ieħor kif proġetti ġodda jiġu scrutinised min- naħa tal-Parlament kif tixtiequ intom, għaliex kieku ma kontux se toqgħodu tagħmlu dawn il-klawsoli u s-subklawsoli kollha.

Issa jien qed nillimitaha għall-proġetti l-ġodda u m'iniex qed ngħid li din għandha tkun proċedura għall-proġetti kollha kemm huma.

Nispera li jseħħ dan li qed ngħid li min-naħa tat-turiżmu jirranġawha biex l-Air Malta tidħol xi subsidiary ma' xi kumpannija oħra u toħroġ xi flus.

Dan se jkun proġett ġdid u inutli li ngħidu li se jidher taħt xi vot ieħor.

Għaliex?

Għaliex jekk ma tkunx taf li dan qiegħed hemmhekk, din il-kwestjoni tas-subsidiary qatt ma tiġi diskussa f'dan il-Parlament.

Issa jien naħseb li bħali temmnu li la f'ħaġa bħal din jidħlu flus il- poplu u m'humiex flus tal-privat għandna narawhom lkoll f'din il-Kamra u għandna nsibu l-mezzi kif narawhom, imma mhux li dejjem noħolqu awtoritajiet oħra fejn jista' jkollna proliferation of responsibilities u iktar frigħat x'niflu f'dan il-Parlament.

Jien m'iniex inqajjem kwestjonijiet jekk din il-klawsola hijiex eżatta mil-lat legali imma qed nissolleva kwestjonijiet importanti li għandna niddiskutuhom minn qabel u qed inqajjimhom issa għax din hi l-ewwel okkażjoni li tajtuni u ta' dan nirringrazzjakom.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Ministru Karmenu Vella.

ONOR.

KARMENU VELLA: Sur President, jien qed nifhem x'qed jgħid l-Onor.

Mintoff.

L-unika differenza hi li filwaqt li din il-klawsola tittratta kif se tkun funded l-Awtorita', imbagħad 'il quddiem hemm klawsoli iktar li jispjegaw kif jistgħu jintnefqu l-flus ta' din l-awtorita'.

Għalissa f'din il-klawsola qed ngħidu li parti mill-flus se jiġu vvotati mill-gvern u għall-ewwel darba l-Awtorita' din is-sena se tieħu Lm0.25 miljun.

Magħhom imbagħad jingħaqdu l-NTOM li se taqa' taħt it-Tourism Authority u allura tieħu l-flus tagħha ukoll; il-Hotels and Catering Establishments Board, dak il-bord li jirregola l-liċenzji u affarijiet oħra li se jaqa' wkoll taħt it- Tourism Authority u allura l-vot tal-HCEB jittieħed magħhom ukoll; u l- Institute for Tourism Studies, li hija l-iskola fejn jitgħallmu l- istudenti għat-turiżmu, li għandu vot għalih u meta dak jibda jaqa' taħt it-Tourism Authority il-flus tiegħu jittieħdu fl-Awtorita' wkoll.

Issa barra dawn il-flus li t-Tourism Authority se tkun qed iddaħħal mingħand il-gvern, illum il-ġurnata hemm is-settur privat li qed jikkontribwixxi wkoll.

Fil-fatt fi żmien l-Onor.

Mintoff, minn mindu twaqqaf it-turiżmu fil-bidu kien hemm tliet kontributuri prinċipali li kienu l-gvern stess li kien jikkontribwixxi b'terz, l-Air Malta li kienet toħroġ terz ieħor u kien hemm is-settur privat li kien jikkontribwixxi t- terz l-ieħor.

Li ġara hu li biż-żmien il-gvern baqa' dejjem jgħolli l- kontribuzzjoni tiegħu tant li llum il-gvern qed jikkontribwixxi xi Lm6 miljun, mentri l-kontribuzzjoni ta' l-Air Malta fi flus baqgħet Lm0.33 miljun - naturalment l-Air Malta tagħti ħafna iktar kontribuzzjonijiet f'biljetti, fi promozzjoni, tgħin lill-entitajiet tat-turiżmu fil-fieri, eċċ. - u s-settur privat - li huwa maqsum f'ħafna partijiet żgħar, min jikri l-flats, il-hoteliers, min għandu l-karozzi tal-kiri, min għandu r- restaurants, min għandu l-bars li dawn mal-liċenzja tagħhom kulħadd jagħti kontribuzzjoni żgħira - baqa' jikkontribwixxi Lm0.33 miljun.

Issa minn dak iż-żmien 'l hawn daħlu ħafna setturi privati oħrajn li bdew jibbenefikaw mit-turiżmu imma li għadhom ma bdewx jagħtu kontribuzzjoni finanzjarja u fost dawn insibu associations u għaqdiet ġodda.

Aħna m'aħniex qed ngħidu li se nibdew nintaxxaw lid-DMCs, li huma operaturi li jiħħendiljaw, per eżempju, konferenzi, eċċ., pero' daħlu operaturi ġodda li qed jibbenefikaw mit-turiżmu u li ma kenux jeżistu fi żmien l-Onor.

Mintoff, meta ħriġna b'dawn l-affarijiet.

Allura permezz ta' din il-klawsola aħna qed ngħidu li jekk illum hemm entitajiet ġodda li qed jibbenefikaw mit-turiżmu imma għadhom m'humiex qed jikkontribwixxu, jistgħu jibdew jikkontribwixxu wkoll.

Kif spjega tajjeb l-Onor.

Mangion, peress li dawn huma public funds ma tistax taqbad u tiddeċiedi t-Tourism Authority kemm se tonfoq.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Dom Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: Jekk dawn l-entitajiet ma jkunux regolati li jridu jħallsu l-liċenzja biex joperaw fis-settur turistiku, kif tista' tasal biex tiftiehem magħhom li jridu jħallsu tant fuq il-liċenzja?

Inutli li toqgħod tordnalhom biex iħallsu għaliex iktar tgerrixhom u ma jħallsux.

Trid tasal fi ftehim li ladarba l-liċenzja li qed iħallsu m'hijiex daqstant għolja, kulħadd irid jagħmel il-parti tiegħu u jikkontribwixxi xi ħaġa.

Nixtieq inkun naf jekk dawn l-entitajiet jirrikjedux li jkollhom liċenzja jew le.

ONOR.

KARMENU VELLA: Iva, iridu l-liċenzja.

ONOR.

DOM MINTOFF: Allura m'hemmx diffikulta'.

ONOR.

KARMENU VELLA: Fil-fatt aħna qed ngħidu li dawn jistgħu jagħmlu kontribuzzjoni u m'aħniex qed ngħidu kif iridu jikkontribwixxu, pero' mod kif dan jista' jsir huwa li mal-liċenzja tingħata l-kontribuzzjoni.

Bażikament din hija klawsola 7, Mr Chairman.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Dom Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: Il-Ministru qal li din il-klawsola għandha x'taqsam ma' klawsola oħra u għalhekk jien nissuġġerixxi li din il-klawsola tiġi postponed u narawha flimkien mal-klawsola l-oħra li għandha x'taqsam magħha għaliex it-tnejn flimkien se joperaw.

Din il-klawsola tgħidlek kif tissottometti u ma tissottomettix u x'tista' tagħmel u x'ma tagħmilx u klawsola l-oħra tgħidlek kif iġġib u ma ġġibx.

Għaliex ma narawhomx flimkien dawn iż-żewġ klawsoli?

ONOR.

KARMENU VELLA: Peress li hemm diversi klawsoli ma tistax tgħaqqad waħda ma' l-oħra biss.

ONOR.

DOM MINTOFF: Jien m'iniex qed ngħid li għandek tgħaqqad waħda ma' oħra imma qed nissuġġerixxi li għalissa ma nkomplux niddiskutu klawsola 7 u mbagħad nerġa' nikkonsidrawha eżatt qabel l-oħra biex niddiskutuhom flimkien.

ONOR.

KARMENU VELLA: Imma jekk se nagħmlu hekk, ikun diffiċli għaliex din hija l-unika klawsola li tittratta l-flus li se jiġu vvotati lill- Awtorita' tat-Turiżmu.

ONOR.

DOM MINTOFF: Imma f'din il-klawsola qed ngħidu li l-estimi jridu jiġu sottomessi lil dan il-Parlament.

Is-suġġeriment tiegħi huwa - u prima facie tidher li qed taqbel miegħu - li meta jkollna ventures ġodda, biex insejħilhom hekk, li se jiġu ssussidjati minn public funds, kemm min- naħa tat-turiżmu, kemm min-naħa ta' din l-Awtorita u kif ukoll minn xi vot dirett ieħor, dawn jiġu scrutinised għall-ewwel darba minn dan il- Parlament.

ONOR.

KARMENU VELLA: Li jiġi skrutinizzat fil-Parlament huma l- estimi ta' l-Awtorita'.

ONOR.

DOM MINTOFF: Dan li qed nipprova ngħid jien.

Allura jien ma fhimtx biżżejjed x'inhu l-ħsieb tiegħek.

Jien qed ngħid li jekk se ġġib l- estimi ta' l-Awtorita' għall-iskrutinju tal-Kamra, dawn se jkunu globally u mhux se jkunu maqsumin li tant flus se jintnefqu għal dik il-ħaġa u tant għal ħaġa oħra.

Għalhekk aħna qatt ma nkunu nafu x'inhu new venture u x'mhuwiex new venture.

Ħafna drabi meta xi ħaġa titfagħha mgħawġa, dan ma jsirx bi skop jew għax tkun trid imma kultant tiġi mgħawġa għax tkun trid tgħaġġel u tibqa' mgħawġa għax tibqa' għaddejja, anzi kultant isservi ta' preċedent għal affarijiet oħrajn.

Jien qed nissuġġerixxi li new ventures, huma fejn huma, għandna nagħtu iktar kashom minn affarijiet li jkunu diġa' għaddew bħala new ventures u jibqgħu għaddejjin, ħalli mbagħad jerġgħu jiġu mal-global vote.

Jien naħseb li kulħadd jaqbel ma' dan is- suġġeriment, allavolja jirrikjedi ċertu xogħol f'din il-liġi.

Għalhekk qed ngħid li għandna nikkombinaw din il-klawsola ma' l-oħra ...

Jien ma nafx x'inhuma l-klawsoli l-oħra għaliex għadni lanqas qrajthom u nirringrazzjak li qed tgħidli x'inhu ġej.

ONOR.

KARMENU VELLA: Jien nixtieq li ngħaddu klawsola 7 għaliex din ma tittrattax new ventures u ma titkellem xejn fuq l-investimenti.

ONOR.

DOM MINTOFF: Imma allura rridu nagħmlu klawsola speċifika għal new ventures.

ONOR.

KARMENU VELLA: Iktar 'il quddiem hemm klawsoli oħra ...

ONOR.

DOM MINTOFF: Klawsoli fuq new ventures?

ONOR.

KARMENU VELLA: Din il-liġi fiha 53 klawsola.

ONOR.

DOM MINTOFF: Hemm klawsola fuq in-new ventures?

ONOR.

KARMENU VELLA: Insibu klawsoli li jittrattaw l-investiment tat- Tourism Authority.

ONOR.

DOM MINTOFF: Imma dan ma jilqax is-suġġeriment li qed nagħmel jien.

ONOR.

KARMENU VELLA: Klawsola 7 tgħid li l-flus tat-Tourism Authority għandhom jiġu approvati minn din il-Kamra u tgħid ukoll li kull sena t- Tourism Authority għandha ġġib għall-iskrutinju ta' din il-Kamra l-estimi ta' dawk il-flus li jkunu ġew ivvotati għaliha.

ONOR.

DOM MINTOFF: Jien naf x'qed tgħid.

Issa pprova ifhem lili għax inkella se nibqgħu ngħidu l-istess ħaġa u se nipprova npoġġiha mod ieħor ħalli tkun tista' tifhimni aħjar.

Meta jinġiebu l-estimi, sew jekk ikunu tat-tourist board, sew jekk jinġiebu taħt l-Air Malta jew taħt xi vot ieħor, jinġiebu en bloc u ma jiddistingwux bejn ħaġa u oħra.

Per eżempju, il-flus li toħroġ l-Air Malta m'humiex għal skopijiet ġodda imma jintnefqu għal ċerti skopijiet.

Issa biex ma noqogħdux kull darba mmorru quddiem il- Public Accounts Committee meta niġu għal new ventures, jien qed ngħid li għandna - ma nafx x'għandu x'jaqsam il-Public Accounts Committee meta niġu fuq affarijiet ta' new ventures - naqilgħu n-new ventures, huma ta' min huma issa, jekk hux ta' l-Awtorita' jew ma' xi vot ieħor tat-turiżmu jew ma' l-Air Malta, u narawhom iktar bis-serjeta'.

Issa jekk tridu nagħmluhom f'din il-liġi jew taħt xi liġi oħra, ma jimportax taħt liema liġi jaqgħu u tistgħu tiddeċiedu intom.

Dan li qed ngħid jien.

Issa din il-klawsola hija parti min-new ventures ukoll.

ONOR.

KARMENU VELLA: Din il-klawsola ma tittrattax new ventures.

ONOR.

DOM MINTOFF: Din il-klawsola għandha x'taqsam għaliex tirregola l-proċedura tal-flus kollha li se jintnefqu.

ONOR.

CHARLES MANGION: M'għandhomx x'jaqsmu n-new ventures ma' din il- klawsola.

ONOR.

KARMENU VELLA: Preżentement l-iskop prinċipali tal-NTOM huwa li tagħmel promozzjoni għat-turiżmu u m'hijiex qed tagħmel ventures kif qed taħsibhom inti.

L-entita' tat-turiżmu llum m'hijiex qed tidħol fi proġetti kif qed tispjega inti.

ONOR.

DOM MINTOFF: Ippermettili.

Safejn naf jien l-NTOM tagħmel ħafna publicity għat-turiżmu.

ONOR.

KARMENU VELLA: Preċiżament dak huwa l-iskop prinċipali tagħha.

ONOR.

DOM MINTOFF: Jien naf x'qed ngħid għaliex l-NTOM inħolqot għall- ewwel darba meta kont Prim Ministru jien u tgħidx kemm batejna sakemm ippenetrat għaliex l-operators u l-oħrajn ippretendew li huma ma jagħmlu xejn ħlief li jieħdu l-flus mingħand il-gvern, imbagħad kulħadd kien jgħajjar lill-gvern li kien qed jonfoq il-flus b'mod ħażin Din l- organizzazzjoni tajjeb jew ħażin imxiet u j'Alla tkompli timxi iktar għaliex jien m'iniex kontra tagħha.

Imma jekk verament irridu nagħmlu l- affarijiet bis-serjeta' ma nistgħux ngħidu li se noħorġu l-flus għall- pubbliċita', imbagħad m'aħniex lesti li noħorġu xi ħaġa biex nagħmlu proġett li se jiġbed it-turisti permezz tal-faċilitajiet li jkun qiegħed joffri.

Dan li qed nipprova ngħid jien.

ONOR.

KARMENU VELLA: Jiġifieri nġibu l-proġett tal-Kottonera taħt it- Tourism Authority u nagħmluh minn hawn?

It-Tourism Authority ma tagħmilx proġetti.

ONOR.

DOM MINTOFF: Ippermettili issa la semmejtha inti.

Jien ippretendejt li la hemm in-nies qegħda, il-Gvern jieħu l-inizjattiva li jibda jagħmel xi ħaġa hu u mbagħad il-flus inġibuhom wara.

Issa jien qed ngħid li meta jkollna joint ventures, narawhom sewwa hawnhekk ħalli ma niġux iktar f'sitwazzjonijiet bħal dawn.

Jekk tridu li l-flus jintnefqu biss fuq publicity, allura tridu tgħidu li se jintnefqu fuq publicity.

Jien għadni ma rajthomx il-klawsoli l-oħra.

In-naħa ta' l-Oppożizzjoni ddeċidiet li ma titkellimx, għaliex naħseb li kieku hemm xi ħadd li jista' jgħinni fuqha din.

ONOR.

KARMENU VELLA: Din id-darba m'għamlux bħad-darba l-oħra, baqgħu hawn u m'humiex qed jitkellmu biex jieħdu l-paga xorta!

ONOR.

DOM MINTOFF: Issa għandek prova li jien m'għandix x'naqsam magħhom.

Jien ma nafx x'hemm fil-klawsoli l-oħra.

Jekk f'din il-liġi għandna klawsoli li jillimitaw għal liema skopijiet jistgħu jużaw il-fondi u, per eżempju, ma jistgħux jużawhom għal proġetti bħalma huwa l-proġett tal-Kottonera imma jistgħu jużawhom għal affarijiet oħra, nixtieq li l- Ministru jinformani ħalli nkunu nistgħu niftehmu.

Issa jien ma rajthomx il- klawsoli ta' qabel u għalhekk il-Ministru jrid jaċċertani li hemm dawn il- limitations għaliex inkella se niġu ċikkubriku.

ONOR.

KARMENU VELLA: Fi klawsola 5 li tittratta l-funzjonijiet ta' l- Awtorita' nsibu dawn il-limitations u 'l quddiem insibu klawsoli li jitkellmu dwar l-attivitajiet ta' l-Awtorita'.

Imma żgur li l-iskop prinċipali ta' l-Awtorita' m'huwiex li tagħmel dawn it-tip ta' proġetti.

ONOR.

DOM MINTOFF: Imma ma nistgħux ngħidu li m'huwiex l-iskop prinċipali għaliex inkella iktar nitfixklu 'l quddiem

ONOR.

KARMENU VELLA: Aħna ilna sena u nofs naħdmu fuq din il-liġi, ħriġna white papers u ddiskutejniha ma' l-associations konċernati

ONOR.

DOM MINTOFF: Imma m'huwiex tort tiegħi jekk ħadd ma kellimni fuqha!

ONOR.

KARMENU VELLA: Allura huwa tort tiegħi?

ONOR.

DOM MINTOFF: Imma issa qegħdin f'sitwazzjoni li jien ma nistax ngħid lill-oħrajn biex jgħiduli x'ikun għaddej u la ilek sena u nofs taħdem fuq din il-liġi, taf x'fiha u x'ma fihiex.

ONOR.

KARMENU VELLA: Għalhekk qed ngħidlek.

ONOR.

DOM MINTOFF: Jien qed ngħid li biex ma jkunx hemm overlapping, kull awtorita' li nagħmlu jrid ikollha speċifikat eżatt x'inhu l-limitu tagħha.

ONOR.

KARMENU VELLA: Dan li qed tgħid diġa' jeżisti fil-liġi.

ONOR.

DOM MINTOFF: Allura nitolbok tieħu paċenzja u 'l quddiem meta niġu għalihom urihomli.

Wieħed mill-iskopijiet li għalih se titwaqqaf din l- Awtorita' huwa biex tagħmel pubbliċita' .

Issa jekk hemm xi skopijiet oħrajn, nitlob lill-Ministru biex jgħidli x'inhuma.

ONOR.

KARMENU VELLA: Klawsola 5, li diġa' għaddiet, telenka l- funzjonijiet ta' l-Awtorita'.

ONOR.

DOM MINTOFF: Nitlob lill-Ministru biex jagħtini ftit tal-ħin sakemm nara klawsola 5.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Dom Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: Mr Chairman, irrid nirrimarka li f'subklawsola (2) ta' klawsola 5 qed ngħidu l-kontra ta' dak li qal l-Ministru.

Fil-fatt qed ngħidu li:

"Fit-twettiq tal-funzjonijiet tagħha, l-Awtorita' taddotta u ssegwi l- policies u l-pjanijiet tal-Gvern u barra minn hekk taġixxi skond il- dispożizzjonijiet ta' dan l-Att u kull liġi oħra li tapplika; u l- Awtorita' tista' tagħmel dawk l-investimenti, kif jista' japprova l- Ministru, u li jkunu kkalkolati li jgħinu biex jippromwovu u jiżviluppaw lil Malta bħala destinazzjoni turistika.".

Jiġifieri qed nitkellmu wkoll fuq investimenti u mhux biss fuq pubbliċita'.

ONOR.

KARMENU VELLA; Imma mhux proġetti kif forsi qed taħseb inti.

ONOR.

DOM MINTOFF: Imma dan huwa miktub fil-liġi.

ONOR.

KARMENU VELLA: Klawsola 5 għaddiet u jien għidtlek li klawsola 7 ma tittrattax kif jistgħu jintnefqu l-flus imma tittratta biss kif il-flus jiġu vvotati u kif jistgħu jiġu mis-settur privat.

ONOR.

DOM MINTOFF: Imma issa se niġu fl-istess diffikulta' li kelli jekk nagħmlu hekk.

Se napprovaw klawsola 7 li tgħid li għandu jsir skrutinju ta' l-estimi ta' l-Awtorita' minn din il-Kamra, imma meta għandna tant proliferation ta' awtoritajiet li jistgħu jagħmlu l-istess ħaġa, kif se jsir dan l-iskrutinju?

ONOR.

KARMENU VELLA: Imma qed ngħidu li jekk l-Awtorita' tkun se tinvesti sold fil-promotion u sold fl-investiment, kulma se tagħmel trid iġġibu għall-approvazzjoni tal-Kamra.

ONOR.

DOM MINTOFF: Imma ftit minuti ilu għidtli li l-Awtorita' ma tinvestix fi proġetti bħal dawn.

ONOR.

KARMENU VELLA: Imma mhux fi proġetti kif qed taħseb inti.

Għidilna x'tip ta' proġetti għandek f'moħħok ħalli nkunu nafu x'qed tifhem b'investimenti.

ONOR.

DOM MINTOFF: Mr Chairman, klawsola 5 li diġa' għaddiet titkellem in general.

Jien m'iniex qed ngħidlu biex nerġgħu ngħadduha, imma l- klawsola l-oħra għandha bearing fuqha u issa jekk mhux se nirranġaw l-oħra, mhux veru se torbotna li ma jkunx hemm investimenti.

Dan li qed ngħid jien.

Issa jekk irid iħalliha kif inhi, m'iniex se nżommu.

ONOR.

KARMENU VELLA: Għidtlek jien stess li qiegħda fi klawsola oħra.

ONOR.

DOM.

MINTOFF: Jien m'għandi l-ebda dritt ngħidlek biex nerġgħu nagħmluha imma għandi d-dritt ma nivvotax favur klawsola.

ONOR.

KARMENU VELLA: Issa mhux diġa' urejtna li għandek dak id-dritt!

Xi ħadd neħħielek dak id-dritt?

Kulħadd għandu dan id-dritt.

ONOR.

DOM.

MINTOFF: Jien qed ngħid illi kieku kellek speċifikat eżatt illi l-Awtorita' m'hijiex se tidħol fi new ventures u m'hijiex se tikkontribixxi għal new ventures, imma rridu naraw kif se ndaħħluha taħt xi liġi oħra li diġa' teżisti ...

Il-Ministru jaf illi dan illi qed ngħid huwa importanti.

Imma issa la fi klawsola 5 qed ngħidu dan, ma nistax ngħid li taħt klawsola 7 ma jistgħux jiġru dawn l-affarijiet.

Jiena qed ngħid dawn l-affarijiet jistgħu jiġru u issa qed nagħmlu mod kif jistgħu jiġu skrutinizzati.

Jiena qed ngħid li din il-klawsola u klawsola 15 illi qed issemmili narawhom flimkien biex nagħmlu klawsola fejn ngħidu li jekk ikun hemm new ventures dawn iridu jiġu separati.

Jien għaġġilt biex rajt dawn il-klawsoli u mn'alla għandi ftit tal-prattika li naqbad malajr għax kieku ma tantx taqbad peress li hawn ħafna affarijiet!

Issa jien ma qgħadtx noqgħod nara dik l-emenda li ġibtu!

ONOR.

KARMENU VELLA: Jien m'għandix iktar kummenti x'nagħmel.

ONOR.

DOM MINTOFF: L-emenda għadni lanqas rajtha.

(Interruzzjonijiet) Issa tajtuhomli l-emendi.

ONOR.

KARMENU VELLA: L-emenda għal klawsola 7 kulma fiha żewġ sentenzi.

Tajthielek u qiegħda għandek.

ONOR.

DOM MINTOFF: Mhux issa ġibtuhom!

Allura kif tippretendu li narawhom malajr u ngħadduhom?

ONOR.

KARMENU VELLA: L-emendi ilhom ħafna fuq il-Mejda tal-Kamra.

Forsi inti rajthom illum.

ONOR.

DOM MINTOFF: Jiġifieri qed tgħid li ilhom fuq il-Mejda tal-Kamra imma ressaqtuhom issa?

ONOR.

KARMENU VELLA: Le, inti rajtha issa.

L-emenda ilha madwar erba' xhur fuq il-Mejda tal-Kamra!

ONOR.

DOM MINTOFF: Issa jekk trid tgħaddiha, jien m'iniex se nżommok.

M'iniex se noqgħod infettaq fuq din imma fuq l-oħra se nfettaq.

ONOR.

KARMENU VELLA: Fuq liema?

ONOR.

DOM MINTOFF: Fuq dik li diġa' għidtlek.

Jekk twegħidni li se jkun hawn klawsola 'l quddiem fejn ngħidu illi n-new ventures jiġu ttrattati differenti, ikun biżżejjed għalija.

Imma la fi klawsola 5 qed indaħħlu l- investiment ukoll - issa int bħali ma tafx x'jista' jkun dan l-investiment għax li hemm miktub jgħodd u mhux li jkollok f'rasek - irridu nsibu rkaptu tagħha din il-parti.

Issa jekk m'iniex raġonevoli għidli li m'iniex nirraġuna.

Inkella nistgħu ma niġu xejn f'dan il-Parlament għaliex in-naħa ta' l-Oppożizzjoni m'humiex se jitkellmu, jien m'iniex se nitkellem u allura ma niġu xejn.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Qed nipprova nara l-emendi, Mr Chairman, imma m'iniex insibhom fuq il-Mejda tal-Kamra.

Għadhom fuq il-Mejda tal-Kamra jew le?

Milli nista' nifhem ingħatat kopja lill-Oppożizzjoni imma naħseb li lilna bħala Membri jistgħu jagħtuna kopja wkoll.

ONOR.

DOM MINTOFF: Se taqta' nifsek biex taqraha daqskemm hi twila.

Jien qtajt qalbi!

THE CHAIRMAN: Naħseb li sakemm l-Onor.

Lino Spiteri jara l-emendi, nistgħu ngħaddu għal klawsola 8.

ONOR.

DOM MINTOFF: Mr Chairman, jien nissuġġerixxi li klawsola 7 tiġi posposta u narawha ma' klawsola 15, peress li l-Ministru qalli li huma marbutin flimkien.

ONOR.

KARMENU VELLA: Jien lanqas semmejtha klawsola 15!

(Interruzzjonijiet)

Mr Chairman, nipproponi li klawsola 7 u l-emenda "I" jiġu posposti.

THE CHAIRMAN: Hawn talba biex klawsola 7 u l-emenda "I" jiġu posposti.

Il-Kumitat jaqbel?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u klawsola 7 u l-emenda "I" ġew posposti.

Klawsola 8 - Kontijiet u verifika.

Clause 8 - Accounts and audit.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

KARMENU VELLA: Sur President, nipproponi din l-emenda:

"J" Fit-test Malti tas-subklawsola (4) tal-klawsola 8 minflok il-kliem "l-artikolu 7." għandhom jidħlu l-kliem "artikolu 7.".

"J" In the Maltese text of subclause (4) of clause 8 for the words "l- artikolu 7" there shall be substituted the words "artikolu 7."

Klawsola 8 tittratta dwar l-audited accounts tat-Tourism Authority, fejn qed ngħidu li l-Awtorita' għandha żżomm dawn il-kontijiet u li dawn il- kontijiet għandhom ikunu vverifikati minn awditur.

Barra minn hekk, qed ngħidu wkoll li jekk ikun mitlub mill-gvern, dawn il-kontijiet għandhom jiġu eżaminati mill-Awditur Ġenerali.

Kif għidna fi klawsola 7 għall- estimi, fi klawsola 8 qed ngħidu wkoll illi l-verified accounts għandhom ikunu ppreżentati lill-ministru, li min-naħa tiegħu jrid iressaq dawn l- accounts u r-rapporti quddiem din il-Kamra.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Mr Chairman, naħseb li din il-klawsola tkompli ma' dik ta' qabilha, fejn qed ngħidu li l-accounts ta' l-Awtorita' jridu ikunu scrutinised minn din il-Kamra.

Barra minn hekk, għandna prekawzjoni u kontroll addizzjonali fejn il-ministru tal-finanzi - apparti l- ministru tat-turiżmu li fi klawsola 5 għandu responsabbilta' li jkun mgħarraf b'kollox hu u jkun hemm l-approvazzjoni tiegħu - jista' jitlob lill-Awditur Ġenerali biex jivverifika dawn l-accounts.

Kif jaf kulħadd, l- Awditur Ġenerali nħatar bi qbil bejn iż-żewġ naħat u allura għandu indipendenza assoluta.

Din kienet waħda mill-ewwel liġijiet illi għadda dan il-Parlament u llum l-Awditur Ġenerali ma jaqax taħt il-ministeru tal- finanzi imma huwa indipendenti.

Jiġifieri għandna wkoll dan il-kontroll addizzjonali.

Fi klawsola 8 nsibu wkoll li l-awdituri li jkunu nominati mill- Awtorita' .....

ONOR.

DOM MINTOFF: Imma dawn l-awdituri m'humiex barranin?

ONOR.

CHARLES MANGION: Għandna awdituri barranin.

ONOR.

DOM MINTOFF: Ajma ħej, jekk huma l-awdituri li naf jien!

ONOR.

CHARLES MANGION: Imma hemm awdituri barranin li huma responsabbli u għandhom l-obbligi kollha bil-liġi li jagħmlu l-verifiki tagħhom, għaliex bħal kull ħaġa fid-dinja hemm awdituri tajbin u oħrajn li m'humiex.

Imma jien nassumi li l-awdituri jkunu tajbin u jagħmlu xogħolhom.

ONOR.

DOM MINTOFF: Onor. Mangion, fejn naqblu toqgħodx tgħidli li ma naqblux.

ONOR.

CHARLES MANGION: Jien m'iniex qed ngħidlek li m'aħniex naqblu.

Pero' apparti n-norma ta' kull korp u kull entita' kostitwita b'liġi li jkollha l-awdituri tagħha, hemm ukoll il-prekawzjoni addizzjonali fejn il- ministru responsabbli mill-finanzi jista' jqabbad lill-Awditur Ġenerali - li huwa kostitwit u protett ukoll bil-Kostituzzjoni, għandu l-fondi allokati lilu mill-Fond Konsolidat u għandu indipendenza sħiħa mill- ministri konċernati u mill-gvern - li jagħmel il-verifiki neċessarji.

B'dan il-mod inkunu qed nissanaw iktar il-kontroll fuq dawk li jkollhom il-poter fl-Awtorita', bħalma huma l-executives li jkunu qed jamministraw il-finanzi ta' l-Awtorita', għaliex wara kollox parti sostanzjali minnhom huma finanzi pubbliċi.

Jien naħseb li klawsola 8 hija komplimentari għal klawsola 7 u tkompli ssaħħaħ dak li diġa' ntqal fi klawsola 7.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Sur President, naħseb li din il-klawsola hija xi ftit differenti minn klawsola 7, għalkemm jista' jkun li tista' ssejħilha komplimentari.

Klawsola 7 titkellem dwar x'għandu jsir bħala tħejjija ta' estimi u dwar meta għandhom jitqiegħdu quddiem il-Kamra filwaqt li klawsola 8 titkellem dwar l-audit.

Klawsola 8 tibda biex tgħid affarijiet tajbin, affarijiet bażiċi u normali, cioe' li l-Awtorita' trid iżżomm l-kontijiet u l-kotba tagħha u għandha tara li jkunu vverifikati minn awdituri barranin, fis-sens li ma jkunux l-awdituri interni ta' l-Awtorita'.

Barra minn hekk, insibu l-proviso li l-ministru jista' jitlob lill-Awditur Ġenerali biex jagħmel verifika hu u din hija ħaġa tajba u teżisti f'liġijiet oħra, imma tajjeb li tidħol minn issa għar-raġunijiet li diġa' ngħataw.

Imma nixtieq li l-Ministru jħares iżjed lejn subklawsola (3) li qed tagħmel l-obbligu fuq l-Awtorita' tat-Turiżmu li l-audited accounts jiġu mogħtija lill-ministru u jħares ukoll lejn subklawsola (4), fejn qed ngħidu li dawn l-audited accounts li jingħataw lill-ministru għandhom jitqiegħdu fuq il-Mejda tal-Kamra.

Issa, jekk m'iniex żbaljat, filwaqt li fi klawsola 7 insibu riferenza għat-terminu li fih għandhom jiġu ppreparati l-estimi ta' l-Awtorita' u għandhom jitqiegħdu quddiem dan il-Parlament, fi klawsola 8 m'hemm l-ebda terminu dwar meta l-audit għandu jitlesta għas-sodisfazzjon ta' l-Awtorita' u mbagħad għas-sodisfazzjoni tal- ministru u m'hemm l-ebda terminu dwar meta l-ministru għandu jpoġġi dawn l- audited accounts quddiem il-Kamra tar-Rappreżentanti.

Issa biex il-Kamra tar-Rappreżentanti - apparti l-ministru, għax il-Kamra tar-Rappreżentanti tiġi ogħla minn kull ministru f'termini ta' ħarsien tan-nefqa pubblika u ta' l-operat pubbliku u għalkemm huwa l-ministru li għandu l-ewwel responsabbilta' wara l-Awtorita', hija l-Kamra tar-Rappreżentanti kollha kemm hi li għandha l-obbligu li tagħmel supervision - tkun tista' tara, tifli u tikkummenta dwar l-audited accounts tat-Tourism Authority, irid ikollha ċertezza li l-ġisem ma jkunx spiċċa bir-rigor mortis, ma jkunx ibbies iż-żejjed għaliex jekk kemm-il darba jkun għadda żmien wisq ikun inutli li jiġu quddiem il-Kamra tar-Rappreżentanti biex min ikun qiegħed hawn dak iż-żmien jagħmel il-kummenti tiegħu.

Allura jien nissuġġerixxi li jekk kemm-il darba ma teżistix diġa' x'imkien ieħor - jien m'iniex naraha għax jista' jkun li qiegħda hemm u jien m'iniex nifhimha għaliex jien ma nifhimx f'kollox - wieħed irid iħares u jara li jagħmel terminu dwar meta għandhom jingħataw l-audited accounts lill-Ministru u dwar meta għandhom jitpoġġew quddiem il-Parlament billi l-ministru jpoġġihom fuq il-Mejda tal- Kamra.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Aktar rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

KARMENU VELLA: Sur President, filwaqt li f'subklawsola (3) qed insemmu t-terminu ta' żmien fis-sens li qed ngħidu li dawn l-accounts għandhom jintbagħtu fl-istess ħin ma' l-estimi ta' l-Awtorita', imbagħad f'subklawsola (4) qed ngħidu li:

"Il-Ministru għandu jara li titqiegħed quddiem il-Kamra kopja ta' kull prospett u rapport bħal dak flimkien mal-mozzjoni mqegħda quddiem il- Kamra taħt l-imsemmi l-artikolu 7.".

Jiġifieri t-terminu ta' żmien huwa marbut ma' artiklu 7.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Sur President, il-Ministru qiegħed jgħid sewwa li huwa marbut ma' klawsola 7 imma huwa marbut b'mod ħażin għax klawsola 7 issemmi t-tħejjija ta' l-estimi għas-sena li jmiss u rapport dwar x'ikun hemm imħejji fl-estimi.

Issa jien ma nimmaġinax li l-estimi se jersqu quddiem din il-Kamra għas-sena li jkun imiss qabel, ngħidu aħna, Settembru jekk kemm-il darba s-sena finanzjarja tibda mill-1 ta' Jannar, jew inkella jekk tkun tibda f'Ottubru, qabel Lulju.

Issa jekk kemm-il darba tieħu l-aħħar ipotesi li l-estimi jaslu quddiem din il-Kamra f'Lulju - apparti li wieħed jawgura li ma jkunx xahar bħal dan u jkun Lulju daqsxejn iktar normali! - xorta waħda qiegħed tgħid li dawk l-audited accounts ikollhom mill-inqas sitt xhur u għalhekk jien għidt li ma rridux rigor mortis, li l-ġisem beda jibbies.

Jekk jitressqu accounts quddiem il- Parlament sitt xhur wara li tkun għalqet is-sena finanzjarja, il-ġisem mhux talli jkun ibbies imma jkun niten u dan il-Parlament kemm jista' jkun għandu jara l-affarijiet friski u allura iżjed ma nagħmlu rabta dwar meta għandhom jitqiegħdu l-audited accounts quddiem il-Parlament ikun iżjed aħjar.

Hawnhekk irrid nirriferi - dejjem mingħajr ma nkun prużuntuż iż-żejjed, għax irrid noqgħod attent li ma nkunx prużuntuż iż-żejjed - għal qasam li xi ftit jew wisq nifhem fih, u nirriferi għal-Liġi tal-Bank Ċentrali li għalkemm m'hijiex xi liġi ġdida u moderna għaliex saret xi 30 sena ilu, għandha proviso preċiż li jgħid li l-ministru tal-finanzi jrid iqiegħed rapport dwar l-operat tal-Bank Ċentrali flimkien mal-profit and loss u l- balance sheet tiegħu, li allura jridu jkunu audited quddiem il-Kamra, sas-7 ta' April jew inkella jekk il-Parlament ma jkunx qiegħed jiltaqa' fl-ewwel seduta wara s-7 ta' April.

Jiġifieri f'dik il-liġi għandna terminu preċiż li fi żmien l-ewwel tliet xhur tas-sena r-rapport annwali mhux biss jrid ikun lest imma jridu jkunu ġew audited l-accounts u mbagħad iridu jitqiegħdu quddiem il-Kamra tal-Parlament u suppost li l-Parlament jiddibattihom.

Issa jien nissuġġerixxi li din il-Kamra tkun servuta tajjeb billi barra li jkun hemm ir-rabta li ġibidli l-attenzjoni għaliha l- Ministru taħt subklawsola 8 (4), ikun hemm ukoll konsiderazzjoni - forsi wieħed irid jaħsibha ftit iżjed - dwar dan il-punt li qed nagħmel jien, cioe' li jrid ikun hemm terminu speċifiku dwar meta l-audited accounts għandhom jitpoġġew quddiem il-Kamra tal-Parlament.

Jien ngħid ukoll li m'huwiex sewwa li minn dan il-Parlament inqatgħet id- drawwa - u din saret mill-amministrazzjoni preċedenti Nazzjonalista - li ċerti accounts ma jiġux dibattuti hawnhekk, bħalma kienu jiġu dibattuti, per eżempju, l-accounts ta' l-Universita'.

Imma jekk stess hawn xi provvediment biex issir xi tip ta' diskussjoni, hemm differenza bejn li tiddiskuti l-estimi u li tiddiskuti l-audited accounts.

Issa jekk kemm-il darba jittieħed is-suġġeriment tiegħi li jkun hemm dikotomija bejn l- estimi u r-rapport li jitqiegħed ma' l-estimi li jridu jersqu quddiem din il-Kamra jew f'Lulju jew inkella f'Ottubru u l-audited accounts, din il- Kamra tkun servuta ħafna aħjar għax ladarba jitqiegħdu l-audited accounts fuq il-Mejda tal-Kamra tkun il-funzjoni tal-Public Accounts Committee li jeżaminahom, mentri l-estimi ta' l-Awtorita', bħall-estimi ta' l-Enemalta u awtoritajiet oħrajn, teżaminahom il-Kamra kollha.

Jiġifieri t-timeframe u l-kontroll tal-Parlament huwa differenti u għalhekk wieħed irid jidħol daqsxejn iktar fil-fond f'dawn l-affarijiet - nerġa' ntenni dejjem jekk jien korrett għax ma rridx inkun prużuntuż f'dan il-qasam.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Sur President, naħseb li l-punt ta' l-Onor.

Spiteri qed jinftiehem sewwa, pero' peress li l-audited accounts huma marbutin ma' l-estimi nirriferih għal subklawsola 7 (4) li tgħid hekk:

"L-Awtorita' għandha tara li f'kull sena finanzjarja jitlestew, u mhux iktar tard minn erba' ġimgħat qabel l-għeluq ta' dik is-sena, ...

- għaliex għadha kemm tressqet emenda għaliha -

"... taddotta estimi ta' dħul u ħruġ ta' l-Awtorita' għas-sena finanzjarja li tiġi minnufih wara.".

Jiġifieri għandek dak it-terminu ta' erba' ġimgħat meta l-estimi għandhom ikunu lesti u allura l-audited accounts fi klawsola 8 iridu jkunu ppreżentati flimkien ma' l-estimi.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: Sur President, qed inħares lejn klawsola 9 fejn qed ngħidu li l-Awtorita' hija obbligata li tagħmel ir-rapport dwar il-ħidma tagħha, liema rapport għandu jiġi ppubblikat jew imqiegħed hawnhekk mhux iktar tard minn 12-il ġimgħa wara t-tmiem ta' kull sena finanzjarja.

Forsi jkun aħjar li meta nagħmlu t-terminu ta' l-auditing ikunu dawn it-12-il ġimgħa ħalli jkunu mar-rapport stess li tkun għamlet l-Awtorita'..

THE CHAIRMAN: L-Onor.Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Sur President, il-punt li għamel l-Onor.

Mangion dwar subklawsola 7 (4), kif emendata, irid jintrabat ma' subklawsola 7 (7) għaliex jekk wieħed iħares lejha sewwa jinduna li ma jkunx hemm żmien biżżejjed biex isiru l-audited accounts.

F'subklawsola 7 (4) qed ngħidu li l-estimi jridu jitlestew mhux aktar tard minn erba' ġimgħat qabel l- għeluq tas-sena finanzjarja.

Dan ifisser li erba' ġimgħat qabel l-għeluq tas-sena finanzjarja jrid jitlesta r-rapport għas-sena ta' wara u ovvjament hemm ma jkunux jistgħu jsiru audited accounts.

Imbagħad f'subklawsola 7 (7) qed ngħidu li mhux aktar tard minn tmien ġimgħat minn meta jirċevih. il- ministru għandu jqiegħdu quddiem il-Kamra tal-Parlament.

Issa jekk nieħdu li kollox ikun sar like clockwork, jiġifieri l-ministru jirċevih erba' ġimgħat qabel u jpoġġih sal-limitu ta' erba' ġimgħat wara li tkun bdiet is- sena, mill-ftit esperjenza li għandi f'dan il-qasam nista' ngħid li fi żmien erba' ġimgħat ma jkunux laħqu saru audited accounts.

Allura naħseb li kif qed josserva l-Onor.

Mintoff, ir-rabta għandha tkun ma' artiklu 9 u mhux ma' artiklu 7.

La għadna ma wasalniex għaliha, jien nissuġġerixxi li ssir emenda speċifika billi tinbidel id-diċitura ħalli t-terminu ta' żmien li jorbot l-audited accounts fi klawsola 8 jiġi marbut mat-terminu ta' żmien fi klawsola 9, fejn qed nitkellmu dwar meta għandu jiġi ppreżentat ir-rapport annwali.

ONOR.

KARMENU VELLA: .

Fil-fatt l-Onor.

Spiteri għandu raġun u t-terminu ta' żmien jista' jintrabat ma' klawsola 9.

Klawsola 7 qed tittratta d- dispożizzjonijiet finanzjarji, klawsola 8 qed tittratta l-audited accounts u klawsola 9 qed tittratta l-annual report.

Jiġifieri issa qed ngħidu li l-audited accounts għandhom jintrabtu ma' l-annual report.

ONOR.

DOM MINTOFF: Hekk jagħmel sens.

ONOR.

KARMENU VELLA: Sakemm issir l-emenda, nipproponi li klawsola 8 tiġi posposta.

THE CHAIRMAN: Hawn talba biex klawsola 8 tiġi posposta.

Il-Kumitat jaqbel?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u klawsola 8 ġiet posposta.

Klawsola 9 - Rapport annwali.

Clause 9 - Annual financial report.

ONOR.

KARMENU VELLA: Sur President, klawsola 9 tittratta r-rapport annwali ta' ħidma tat-Tourism Authority u f'subklawsola 9 (1) qed ngħidu li sa tliet xhur minn meta tintemm is-sena finanzjarja, it-Tourism Authority trid tibgħat ir-rapport ta' ħidma lill-ministru, imbagħad f'subklawsola 9 (2) qed ngħidu li l-ministru għandu jpoġġi kopja ta' l- annual report fuq il-Mejda tal-Kamra fi żmien ħmistax minn meta jirċevih.

Issa bl-emenda li se nagħmlu għal klawsola 8, it-terminu li se jingħataw l- audited accounts se jkun l-istess terminu ta' l-annual report.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Irrid ngħid biss li jekk se ssir emenda għal klawsola 8, trid issir ukoll emenda għal klawsola 9 fejn irridu nżidu li l-ministru għandu jara li kopja ta' kull rapport bħal dan flimkien ma' l- audited accounts imsemmija f'artiklu 8 jitqiegħdu fuq il-Mejda tal-Kamra.

ONOR.

KARMENU VELLA: Ma nsib l-ebda problema li ssir din l-emenda.

Jiġifieri l-emenda għal klawsola 9 tiġi li flimkien mar-rapport annwali jridu jiġu ppreżentati l-kontijiet u l-verifika.

Issa għandi emenda oħra għal klawsola 9 li tgħid hekk:

"K" It-test Malti tal-klawsola 9 għandu jiġi emendat kif ġej:

(a) minflok in-nota marġinali tagħha għandha tidħol din li ġejja "Rapport finanzjarju annwali."; u

(b) fis-subklawsola (2) tagħha, minflok il-kliem "sessjoni ta' wara" għandhom jidħlu l-kliem "sessjoni li tiġi minnufih wara".

"K" The Maltese text of clause 9 shall be amended as follows:-

(a) for the marginal note thereto there shall be substituted the following: "Rapport finanzjarju annwali."; and

(b) in subclause (2) thereof, for the words "sessjoni ta' wara" there shall be substituted the words "sessjoni li tiġi minnufih wara".

Mr Chairman, nipproponi li klawsola 9 tiġi posposta.

THE CHAIRMAN: Hawn talba biex klawsola 9 tiġi posposta.

Il-Kumitat jaqbel?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u klawsola 9 - u l-emenda għaliha - ġiet posposta.

Klawsola 10 - Kuntratti ta' provvista u xogħolijiet.

Clause 10 - Contracts of supply or works.

ONOR.

KARMENU VELLA: Mr Chairman, klawsola 10 tittratta l-kuntratti ta' provvista u xogħlijiet u se nressaq emenda għal klawsola 10 fis-sens illi m'hux se jkun il-ministru li japprova xi kuntratti imma t-Tourism Authority trid tagħmel kollox skond l-Att dwar l-Amministrazzjoni Finanzjarja u l- Verifika.

Għaldaqstant nixtieq nipproponi dawn l-emendi għal klawsola 10:

''L'' Fit-test Malti tan-nota marġinali għall-klawsola 10 minflok il-kelma "u" għandha tidħol il-kelma "jew".

''L'' In the Maltese text of the marginal note to clause 10 for the word "u" there shall be substituted the word "jew".

''M'' Minflok il-klawsola 10 għandu jidħol dan li ġej:

Meta tkun qiegħda tagħmel kuntratt għal provvista ta' oġġetti jew materjal jew għall-esekuzzjoni ta' xogħlijiet jew għall-għoti ta' servizzi, lil jew favur l-Awtorita`, l-Awtorita` għandha taġixxi skond kull regolamenti li jkollhom x'jaqsmu ma' l-akkwisti li jkunu fis-seħħ f'dak il-waqt partikolari, magħmulin taħt l-Att dwar l- Amministrazzjoni Finanzjarja u l-Verifika (Kap. 174) jew taħt kull liġi oħra li tkun f'dak il-waqt fis-seħħ minflok dak l-Att.".

''M'' For clause 10 there shall be substituted the following:

When entering into any contract for the supply of goods or materials or for the execution of works or for the rendering of services, to or for the benefit of the Authority, the Authority shall act in accordance with any regulations relating to procurement at the time being in force, made under the Financial Administration and Audit Act (Cap.

174) or any other law then in force replacing that Act.".

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Mr Chairman, il-klawsola kif ġiet mibdula kompletament tixxiftja d-diskrezzjoni ministerjali u timponi fuq l- Awtorita' li taġixxi skond l-Att dwar l-Amministrazzjoni Finanzjarja u l- Verifika.

Peress li qegħdin nitkellmu dwar il-provvista ta' oġġetti, naħseb huwa tajjeb illi kemm jista' jkun wieħed ineħħi d-diskrezzjoni ministerjali u jgħaddiha fuq il-proċeduri normali tal-gvern.

Pero' dwar il-mod kif inhuwa prospettat illi taħdem din l-Awtorita', naħseb li rridu inżommu quddiem għajnejna li ħafna drabi l-proċeduri adottati taħt l-Att dwar l-Amministrazzjoni Finanzjarja u l-Verifika jistgħu jieħdu t-tul ta' żmien iktar milli wieħed ikun jixtieq.

Għaliex qed ngħid dan?

Hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq Awtorita' li se jkollha f'idejha l- funzjoni tal-publicity biex tħeġġeġ it-turiżmu lejn pajjiżna.

Bħalma jaf kulħadd, ħafna drabi l-publicity tagħmilha ħafna in advance, minn xi sena jew sena u nofs bil-quddiem - ma nafx it-termini eżatti għaliex m'għandix xi esperjenza partikolari - biex tikseb ir-riżultati mixtieqa.

Għalhekk ċertament il-provvista ta' servizzi jew xogħol li jkollok bżonn tagħti, bħalma huma kuntratti ta' advertising, trid tagħtihom sa ċertu terminu ta' żmien biex ikollok l-effett massimu fis-suq.

Peress li m'hawn xejn illi jorbot kemm jistgħu jdumu u ma jdumux dawn il-proċeduri taħt l-Att dwar l-Amministrazzjoni Finanzjarja u l-Verifika, huwiex f'waqtu li wieħed jikkonsidra jekk għandhiex issir xi emenda fejn ngħidu li d-deċiżjonijiet dwar il-provvista ta' servizzi għandhom jingħataw f'terminu definit?

Qed ngħid dan fid-dawl tal-bżonn illi l-Awtorita' ħafna drabi jkollha bżonn titlob provvista ta' servizzi fi żmien definit minħabba s-suq u din m'hijiex xi ħaġa li qed jiddetermina l-Gvern.

ONOR.

DOM.

MINTOFF: Jiġifieri titressaq emenda għal-liġi finanzjarja jew emenda għal-liġi li għandna quddiemna?

ONOR.

CHARLES MANGION: Ma nafx jekk għandhiex issir emenda għal-liġi finanzjarja jew inkella emenda speċifika għal din il-liġi.

ONOR.

DOM.

MINTOFF: Imma jekk issir emenda għal-liġi finanzjarja tkun qed tagħmilha għal kollox u mhux għal din biss!

ONOR.

CHARLES MANGION: Imma se mai tispeċifikaha.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Mintoff.

ONOR.

DOM.

MINTOFF: Jekk qed nifhem sewwa, l-Onor.

Mangion qed jgħid li illi l-klawsola li għandna fil-liġi finanzjarja m'hijiex biżżejjed biex torbot it-termini ta' żmien u jixtieq li jkun hemm xi ħaġa li torbot iktar.

Issa jekk se nemendaw il-liġi finanzjarja, din torbot kull ħaġa li jagħmel il-gvern.

Mentri jekk nagħmlu emenda għal din il-liġi u ngħidu li dak li nkunu rridu nżidu se jsir ''for the purposes of this Act'' , ma jkunx hemm għalfejn issir emenda għal-liġi finanzjarja.

ONOR.

CHARLES MANGION: Torbot biss din il-liġi għaliex primarjament qed nitkellmu fuq din issa.

ONOR.

DOM.

MINTOFF: Għalkemm trid il-permess biex iġġib din l-emenda, jien l-ewwel wieħed illi lest li nagħti l-permess.

ONOR.

CHARLES MANGION: Jien naħseb illi l-urġenza fil-provvista tas- servizzi fis-settur turistiku - issa fil-każ jikkoreġini l-Ministru - bħal, per eżempju, il-kuntratt li jingħata għal xi programm ta' advertising barra mill-pajjiż, hija importanti.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: L-emenda li qed iressaq issa l-Ministru hija tajba għax qiegħed japplika hawnhekk ir-regolamenti tal-Financial Administration and Audit Act u anke l-legal notices li jistgħu joħorġu taħt il-Financial Administration and Audit Act.

Allura la tressqet din l-emenda - u naħseb illi tressqet wara ħafna ħsieb - għandna nħalluha kif inhi.

Mhux talli hekk, talli jien nagħmel suġġeriment lil-leġislaturi li se jkunu hawnhekk fil-futur biex jikkonsidraw illi din il-klawsola partikolari tidħol fl- Interpretation Act, ħalli tkun tapplika mingħajr ma jkun hemm għalfejn joqogħdu jiġu emendati l-liġijiet kollha li għandhom x'jaqsmu ma' public corporations and authorities.

Dan huwa suġġeriment għal min se jkun hawn għada pitgħada.

Jien ma naqbilx ma' dak illi qiegħed jingħad mill-Onor.

Mangion, cioe' li l-emenda li ressaq il-Ministru tiġi b'xi mod emendata ħalli, jekk ikun hemm bżonn, jitħaffu l-proċeduri tal-calls for tenders and quotations.

Ġaladarba għandek il-Financial Administration and Audit Act, illi hija liġi kompleta u taħtha jistgħu joħorġu regolamenti li kienu ġew mibdula fi żmien l-amministrazzjoni Nazzjonalista, imbagħad reġgħu nbidlu fi żmien l- amministrazzjoni Laburista biex wessajniehom ħalli jkunu jkopru preċiżament korporazzjonijiet u entitajiet pubbliċi - mhux il-gvern ċentrali imma entitajiet pubbliċi, għaliex nittama li tgħallimna biżżejjed, forsi għad baqgħalna x'nitgħallmu, mill-episodju ta' Posta Limited u minn dak illi kien jiġri dak iż-żmien quddiem il-Public Accounts Commitee - dik għandha tibqa' kif inhi anke fid-dawl ta' dak illi huwa meħtieġ fil-prattika.

M'hemm l-ebda ċirkostanzi fejn għandu jkun hemm il-ħtieġa li jkun hemm tqassir taż-żmien prudenti li jkun meħtieġ u tal-proċedura prudenti li leġislaturi f'dawn l-aħħar 40 sena ħassew illi huwa meħtieġ u li dejjem saffew u rranġaw tul iż-żmien meta jkun hemm talba għal tenders u kwotazzjonijiet.

Kull meta kien hemm xi okkażjoni fejn ittieħdet xi short cut u ntalbu xi tenders jew inkella kwotazzjonijiet mhux eżattament konformi mal-liġijiet finanzjarji tal-pajjiż, apparti li saru ħafna affarijiet illi jistgħu jkunu dubbjużi, spiċċajna anke b'ċajt legali, b'inkwiet parlamentari u b'inkwiet politiku.

Issa t-termini tal-liġijiet finanzjarji jipprovdu wkoll għad-direct orders fejn tista' tqassar u jien ma neħux pjaċir bid-direct orders u kieku l-Public Accounts Committee baqagħlu ħajja - imma ma tantx baqagħlu ħajja - hemm ċerti affarijiet illi saru f'dawn l-aħħar għoxrin xahar li jien nitlob li nagħmel mistoqsijiet dwarhom, barra li nagħmlu anke mistoqsijiet dwar affarijiet illi saru qabel.

Allura ġaladarba qiegħda titressaq emenda tajba, għandna nħalluha kif inhi u ma mmissuhiex, anzi bil-prudenza kollha għandna naraw illi mhux biss tkun in the letter of the law imma kemm jista' jkun tkun prattikata u m'għandux ikun hemm ċirkostanzi fejn minħabba l-espedjenza u minħabba l-għaġġla, per eżempju, nitolbu kwotazzjonijiet flok noħorġu call for tenders.

Filwaqt li fil-każ partikolari tat-Tourism Authority huwa korrett illi din tkun qed tippjana l-advertising programme tagħha ħafna bil-quddiem kif issemma hawnhekk, fih innifsu dak ma jfissirx illi m'għandhomx jiġu segwiti l-proċeduri kollha.

Anzi peress illi l-proċeduri huma daqsxejn twal u l-ippjanar tal-programm tal-marketing u tal-publicity li tkun trid issir irid jkun dettaljat ħafna, iktar u iktar għandhom jorbtu r- regolamenti.

Forsi dak li ssemma jrid jitqiegħed fil-kontest tal-ħtieġa - mhux taħt din il-klawsola imma taħt xi klawsola x'imkien ieħor - li l- advertising li jsir taħt l-umbrella tat-Tourism Authority ma jibqax imqassam f'partijiet kif inhu bħalissa.

Illum in-National Tourist Organisation għandha budget għall-pubbliċita' u mqassam fid-diversi destinazzjonijiet ewlenin minn fejn jinġiebu t- turisti.

Jista' jkun hemm argument favur illi flok ikun dak it-tqassim, ikun hemm il-budget kollu kkontrollat minn hawn Malta u jiena naħseb illi anke għax se tidħol din l-emenda li qiegħed jipproponi l-Ministru iktar u iktar dan se jkun meħtieġ u hawnhekk jidħol il-punt ta' l-Onor.

Mangion.

Jekk kemm-il darba kull fejn hemm tourist office, bħal, per eżempju, il- Ġermanja, l-Ingilterra u l-Italja, illi għandu l-budget tiegħu jista' jkun illi hemmhekk ma jkunux jistgħu jimxu f'konformita' ma' dak illi tkun tobbligahom din il-liġi b'din il-klawsola emendata u allura iktar u iktar dak li qiegħed ngħid li l-advertising programme ta' l-Awtorita' għandu jkun kollu kordinat ċentralment kemm għall-kontroll kif ukoll għall- effiċjenza jista' jkun illi jagħmel iżjed sens.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Nirringrazzja lill-Onor.

Spiteri għax spjega b'mod iktar ċar, tramite l-esperjenza li għandu fil-qasam finanzjarju.

Jiena iktar bżajt li dan il-punt jista' jqajjem xi diffikulta' milli ridt nagħmel xi suġġeriment biex jinbidel xi ħaġa.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Hawn aktar rimarki?

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hi l-emenda ''L'' kif imressqa mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye).

Dawk kontra?

(Onor. Membri: No).

Carried.

L-emenda "L" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda ''M'' kif imressqa mill- Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye).

Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "M" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 10, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No).

Carried.

Klawsola 10, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi

Klawsola 11 - Eżenzjoni minn taxxa.

Clause 11 - Exemption from tax.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

KARMENU VELLA: Sur President, klawsola 11 hija straightforward ħafna, tittratta fuq l-eżenzjoni minn taxxa peress li l-Awtorita' hija istituzzjoni pubblika u tgħid illi:

"L-Awtorita' tkun eżenti minn kull ħlas ta' taxxa fuq l-income jew taxxa fuq dokumenti li tkun minn żmien għal żmien dovuta f'Malta.".

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hija klawsola 11.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 11 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 12 - Għamla u responsabbilitajiet tal-ħames Direttorati Eżekuttivi.

Clause 12 - Composition and responsibilities of the five Executive Directorates

ONOR.

KARMENU VELLA: Klawsola 12 tittratta l-kompożizzjoni tal-ħames direttorati eżekuttivi u r-responsabilitajiet tagħhom.

U se nibda billi nispjega l-kompożizzjoni ta' dawn il-ħames direttorati li huma d- direttorat tal-marketing and promotion; id-direttorat ta' l-iżvillup tar- riżorsi umani; id-direttorat ta' product planning and development; id- direttorat ta' servizzi ta' għajnuna u d-direttorat ta' l-enforcement.

Il-marketing and promotion directorate se jkun fih erba' membri maħtura mill-ministru, li wieħed minnhom irid ikun minn Għawdex u ieħor ikun il- president tad-direttorat, membru ieħor nominat minn dik l-għaqda l-aktar rappreżentattiva tal-lukandi u r-ristoranti, ieħor nominat minn dik l- għaqda l-iktar rappreżentattiva ta' l-aġenti ta' l-ivvjaġġar u ieħor nominat mil-linja nazzjonali ta' l-ajru, l-Air Malta.

Sub-paragrafu 12 (1) (b) jittratta d-direttorat ta' l-iżvilupp tar- riżorsi umani li se jkun magħmul minn ħames persuni maħtura mill-ministru u wieħed minnhom irid ikun minn Għawdex u wieħed iservi ta' president - naturalment kull meta qed nitkellmu fuq persuni qed ngħidu wkoll illi dawn il-persuni għandhom ikunu ġejjin minn background ta' esperjenza, f'dan il- każ, per eżempju, fl-iżvilupp tar-riżorsi umani - membru ieħor nominat minn dik l-għaqda l-iktar rappreżentattiva tal-lukandi u ristoranti u wieħed minn dik l-għaqda li tirrapreżenta l-professionals fil-hotels and catering management.

Id-direttorat tal-product planning and development se jkun jikkonsisti f'erba' persuni maħtura mill-ministru, li wieħed minnhom irid ikun minn Għawdex u wieħed iservi ta' president; ieħor ikun nominat mill-għaqda l- iktar rappreżentattiva tal-hotels u tal-catering, membru ieħor nominat mill-għaqda l-aktar rappreżentattiva ta' l-aġenti ta' l-ivvjaġġar u persuna maħtura mill-ministru fuq ir-rakkmandazzjoni tal-linja nazzjonali ta' l- ajru, l-Air Malta.

Id-direttorat illi jissemma taħt is-subparagrafu 12 (1) (d) huwa tas- servizzi ta' għajnuna, li se jkun jikkonsisti f'ħames persuni maħtura mill- ministru, li wieħed irid ikun minn Għawdex u wieħed iservi ta' president; ikun hemm persuna oħra nominata mill-għaqda l-iktar rappreżentattiva ta' l- aġenti ta' l-ivvjaġġar u persuna oħra nominata mill-għaqda rappreżentattiva tas-settur tat-trasport.

Id-direttorat tat-twettiq se jkun differenti, fis-sens illi dan se jkollu r- responsabbilta' li jara li kollox qed jitwettaq skond il-liġi, skond il-liċenzja u jkun magħmul minn tliet persuni, wieħed illi jkun nominat mill-Awtorita' stess illi għandu jkun il-president tad-direttorat ta' l-enforcement u tnejn oħra li wieħed minnhom irid ikollu warrant legali.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Dom Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: Mr Chairman, l-ewwel rimarka li rrid nagħmel - apparti jekk hemmx bżonn dawn id-direttorati kollha - huwa kemm se jkun il-budget li qed nikkontemplaw għal dawn id-direttorati.

Jekk se jkun hemm budget kbir, allura tista' tagħmel dawn il-ħafna direttorati, imma jekk se jkun budget żgħir ma nafx kif tista' tagħmel dawn id-direttorati kollha!

Jien naqbel li għandu jkun hemm less government imma jrid ikun more efficient.

Ma nistgħux noqogħdu ngħajtu bil-modernita' u less government, imbagħad nagħmlu din il-burokrazija kollha!

Il-vot għal din l-Awtorita' se jkun iktar minn Lm0.25 miljun?

Kemm huwa kontemplat li se jkun il-budget għal din l-Awtorita'?

U se nsibu nies kapaċi u ta' esperjenza għal dawn l- affarijiet?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

KARMENU VELLA: Mr Chairman, fil-fatt dak li qed ngħidu huwa kollu mibni fuq il-fatt li x-xogħol ta' l-Awtorita' irid jitqassam f'diversi funzjonijiet.

ONOR.

DOM MINTOFF: Imma kemm huwa kkontemplat li se jkun il--vot?

ONOR.

KARMENU VELLA: Il-vot se jkun madwar Lm10 miljun b'kollox, għax aħna qegħdin nitkellmu fuq il-vot ta' l-NTOM, li llum huwa madwar Lm6 miljun, il-vot ta' ta' l-HCEB u l-vot ta' l-ITS, li se jiżdiedu mal-vot ta' l-Awtorita'.

Issa llum dawn l-istituzzjonijiet qed jagħmlu funzjonijiet differenti, fejn l-NTOM tieħu ħsieb li li tagħmel il-promotion tad-destinazzjoni, l-ITS tieħu ħsieb il-parti tal-human resources u l-HCEB tieħu ħsieb il-parti tal-monitoring and enforcement.

Issa aħna qed qed ngħidu li se jiżdiedu żewġ direttorati ġodda li huma d-direttorat tal- product planning and development, li se jieħu ħsieb li jiżviluppa l-prodott turistiku tagħna, u d-direttorat tas-support services, li taħtu se jibdew jaqgħu ħafna servizzi li llum ma jaqgħu taħt l-ebda umbrella, bħalma huma l-gwidi, eċċ. Issa jekk flimkien mal-vot li se tingħata l-Awtorita' nżidu ta' l-NTOM, ta' l-ITS u tal-HCEB, b'kollox il-vot globali jitla' għal madwar Lm10 miljun.

Issa se nressaq l-emenda li - hija xi ftit twila għaliex tmiss kull direttorat - li tjirrifletti dak li kont qed insemmi dwar kif se jiġu nnominati n-nies fuq il-ħames direttorati.

Għalhekk, Mr Chairman, nipproponi din l-emenda:

"N" Is-subklawsola (1) ta' klawsola 12għandha tiġi emendata kif ġej:

(a) minflok is-subparagrafu (i) tal-paragrafu (a) tagħha għandu jidħol dan li ġej:

"(i) erba' persuni maħtura mill-Ministru minn fost persuni li jkollhom tagħrif u esperjenza fil-marketing u fil-promozzjoni, li wieħed minnhom għandu jkollu dak it-tagħrif u esperjenza kif japplika għal Għawdex.

Il-Ministru għandu jaħtar lil wieħed minn dawk l-erba' persuni biex ikun President;";

(b) minflok is-subparagrafu (i) tal-paragrafu (b) tagħha għandu jidħol dan li ġej:

"(i) ħames persuni maħtura mill-Ministru minn fost persuni li jkollhom tagħrif u esperjenza fl-iżvilupp ta' riżorsi umani, li wieħed minnhom għandu jkollu dak it-tagħrif u esperjenza kif japplika għal Għawdex.

Il-Ministru għandu jaħtar lil wieħed minn dawk il-ħames persuni biex ikun President;";

(c) minflok is-subparagrafu (i) tal-paragrafu (ċ) tagħha għandu jidħol dan li ġej:

"(i) erba' persuni maħtura mill-Ministru minn fost persuni li jkollhom tagħrif u esperjenza fil-product planning u żvilupp, li wieħed minnhom għandu jkollu dak it-tagħrif u esperjenza kif japplika għal Għawdex.

Il-Ministru għandu jaħtar lil wieħed minn dawk l-erba' persuni biex ikun President;"; u

(d) minflok il-paragrafu (i) tal-paragrafu (d) tagħha għandu jidħol dan li ġej:

"(i) ħames persuni maħtura mill-Ministru minn fost persuni li jkollhom tagħrif u esperjenza fis-servizzi ta' għajnuna fit-turiżmu, li wieħed minnhom għandu jkollu dak it-tagħrif u esperjenza kif japplika għal Għawdex.

Il-Ministru għandu jaħtar lil wieħed minn dawk il-ħames persuni biex ikun President;".

"N" Subclause (1) of clause 12 shall be amended as follows:

(a) for subparagraph (i) of paragraph (a) thereof there shall be substituted the following:

"(i) four persons appointed by the Minister from among persons with knowledge of and experience in marketing and promotion, one of whom shall have such knowledge and experience relating to Gozo.

The Minister shall nominate one of the said four persons to be the Chairperson;";

(b) for subparagraph (i) of paragraph (b) thereof there shall be substituted the following:

"(i) five persons appointed by the Minister from among persons with knowledge of and experience in human resource development, one of whom shall have such knowledge and experience relating to Gozo.

The Minister shall nominate one of the said five persons to be the Chairperson;";

(c) for subparagraph (i) of paragraph (c) thereof there shall be substituted the following:

"(i) four persons appointed by the Minister from among persons having knowledge and experience in product planning and development, one of whom shall have such knowledge and experience relating to Gozo.

The Minister shall nominate one of such four persons to be the Chairperson;"; and

(d) for paragraph (i) of paragraph (d) thereof there shall be substituted the following:

"(i) five persons appointed by the Minister from among persons with knowledge and experience in tourism support services, one of whom shall have such knowledge and experience relating to Gozo.

The Minister shall nominate one of the said five persons to be the Chairperson;".

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: Mr Chairman, jien naħseb li qed noħolqu ħafna direttorati fuq vot ta' Lm10 miljun u allaħares kull fejn għandna vot ta' Lm10 miljun ikollna dawn id-direttorati kollha.

Jien nifhem li b'xi mod dawn l-affarijiet jidħlu taħt is-settur tat-turiżmu u hemm nies li jieħdu ħsiebhom, imma assolutament ma nifhimx għaliex għandna noqogħdu noħolqu dawn id-direttorati kollha.

Meta se tagħmel direttorat, qisek qed toħloq bord, u allura trid tagħtih ċertu saħħa.

Dawn il-ħafna bordijiet x'għandna bżonnhom?

Imma aħna li nitkellmu fuq l-era moderna u li rridu nagħmlu less government, se nagħmlu dawn l-affarijiet?

Wara kollox dawn huma flus li se jintnefqu għat-turiżmu u se jkunu mdaħħlin fihom nies li għandhom interess li jaraw li l-burokrazija tkun mill-inqas u ma tkunx spiża fuq l- istess somma li qed noħorġu għax, jekk minn Lm10 miljun se taħli kważi Lm1 miljun biex tagħmel dawn l-affarijiet, x'effiċjenza hi u x'era moderna hi?

Issa jien m'iniex qed ngħid li n-nies li diġa' qegħdin jaħdmu hemmhekk għandna nkeċċuhom, imma ma nistgħux noħolqu affarijiet li jfaqqsu għax jekk tagħmel direttorat, irid ikollu l-uffiċċju tiegħu, bil-messaġġier għalih, karti għalih u seduti għalih.

Fejn se naslu?

Għandna bżonn li jkollna affarijiet bħal dawn?

Nerġa' nirrepeti ħalli ma ninftiehemx ħażin li jien m'iniex qed ngħid li għandna nkeċċu n-nies li hemm jew li min min ħaqqu promotion m'għandniex nagħtuhielu.

Jekk dak li smajt huwa veru - nispera li m'iniex inħallat ħaġa ma' oħra u nixtieq li l-Ministru jivverifika - donni li ħadt l- impressjoni li anke f'din il-linja hemm xi nies minn barra li jitħallsu somom fenomenali biex jagħmlu dan ix-xogħol.....

ONOR.

KARMENU VELLA: M'humiex f'din il-linja.

ONOR.

DOM MINTOFF: Kollox sew, għaliex bis-sitwazzjoni li qegħdin fiha ma nistgħux naffordjaw li nġibu nies minn barra u nħallsu dawn il-flejjes b'vot ta' Lm10 miljun.

ONOR.

KARMENU VELLA: Nista' naċċertak li Maltin se jkunu.

ONOR.

DOM MINTOFF: Għalhekk jien qed nissuġġerixxi jekk nistgħux b'xi mod innaqssu minn dawn id-direttorati u nagħmluhom taħt kappell wieħed, billi jkun hemm direttorat wieħed b'diversi sections li jiġu taħtu.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

KARMENU VELLA: Li xtaqt nikkummenta biss - forsi biex inserraħ moħħ l-Onor.

Mintoff - huwa li dawn id-direttorati li qed noħolqu b'din il- liġi huma kollha Maltin, huma nominati mis-settur privat ...

ONOR.

DOM MINTOFF: Jien m'iniex qed ngħid li jekk ikun hemm bżonn il- barranin ...

ONOR.

KARMENU VELLA: ... u ħafna min-nies li jkunu qegħdin fuq dawn il- bordijiet ma jirċeviex ħlas għax ikunu qed iservu għal perjodu ta' żmien li jaħtarhom il-ministru u ma jkunux qegħdin hemmhekk bis-salarju, kif forsi qed jifhem l-Onor.

Mintoff.

Kulma qed nagħmlu huwa li minflok nagħmlu bord għal promozzjoni qed insejħulu direttorat għal promozzjoni u n- nies li jkunu maħtura fuq dan il-bord ma jkunux qed jieħdu salarju għax m'humiex se jkunu impjegati mat-Tourism Authority, imma jkunu qed iservu fuq dawn il-bordijiet mingħajr remuneration.

ONOR.

DOM MINTOFF: Apparti jekk jitħallsux jew le, imma dawn se jkollhom xi funzjoni eżekuttiva?

ONOR.

KARMENU VELLA: Il-membri tal-bord mhux se jkollhom funzjoni eżekuttiva.

ONOR.

DOM MINTOFF: Dawn se jagħmlu advisory work?

ONOR.

DOM MINTOFF: Dawk li jkunu qed iservu bħala membri fuq il-bord se jkunu advisers, imbagħad kull direttorat ikollu executive officer wieħed li jkun full-timer.

ONOR.

DOM MINTOFF: Pero' dan ma joħroġx ċar mill-istructure li għandna hawn u għandna raġun naħsbu ħafna affarijiet.

ONOR.

KARMENU VELLA: Dan li qed ngħid huwa spjegat f'subklawsoli 12 (2) (3) u (4).

ONOR.

DOM MINTOFF: Li qed nipprova ngħid huwa li għandna nżommu l- loġika quddiem għajnejna għaliex jekk ikun hemm struttura waħda u mhux dawn il-ħafna taqsimiet, b'kap wieħed li jkollu sections taħtu u f'dawn is- sections indaħħlu n-nies eżekuttivi, allura ma nkunux qed nitkellmu iżjed fuq direttorati imma fuq direttorat wieħed li l-kap tiegħu jkun responsabbli lejn il-ministru.

B'dan il-mod inkunu qed niftehmu iktar, imma ma jidhirx li hawn din l-istruttura.

ONOR.

KARMENU VELLA: L-istruttura qiegħda li jkun hemm il-bord ta' l- Awtorita', li se jkun il-bord prinċipali, imbagħad taħt dak il-bord prinċipali l-funzjonijiet kollha ta' l-Awtorita' jinqasmu f'ħames units, li aħna qed insejħulhom direttorati.

Kull direttorat se jkun qisu bord għalih magħmul minn membri maħtura mill-ministru u oħrajn nominati mis- settur privat u mill-assoċjazzjonijiet.

ONOR.

DOM MINTOFF: Allura aħna se nibdew bid-direttorati u mbagħad wara sena jiġu fuq il-bord jew inkella nibdew bil-bord u wara jiġu d- direttorati?

Jien qed nipprova nifhem u m'iniex qed nipprova mmerik.

ONOR.

KARMENU VELLA: Taħt klawsola 3 għaddejna l-bord ta' l-awtorita' u issa qed ngħaddu d-direttorati.

ONOR.

DOM MINTOFF: Jiġifieri dawn id-direttorati se jaqgħu taħt din l- Awtorita' u huma advisory?

ONOR.

KARMENU VELLA: Huma advisory, pero' kull direttorat se jkollu uffiċjal eżekuttiv li jkun full-timer .

ONOR.

DOM MINTOFF: Sewwa.

ONOR.

KARMENU VELLA: U mbagħad dan jirrapporta lill-bord prinċipali ta' l-Awtorita'.

ONOR.

DOM MINTOFF: Jiġifieri kull section se jkollha uffiċjal eżekuttiv li jrid jagħmel ix-xogħol kollu hu?

ONOR.

KARMENU VELLA: Tas-section li jkun responsabbli għaliha hu.

ONOR.

DOM MINTOFF: Fuq dan l-uffiċjal eżekuttiv se jkun hemm il-bord li se jkun responsabbli wkoll għal ħames executive officers?

ONOR.

KARMENU VELLA: Eżatt.

ONOR.

DOM MINTOFF: Imma hemm bżonnhom dawn il-ħames executive officers?

Jew inkella tista' tnaqqashom għal tnejn jew tlieta?

Qed ngħid dawn l- affarijiet għaliex imbagħad kull wieħed ikun irid jagħmel bord u biex tagħmel bord irid ikollok kamra, il-messaġġiera u dawn l-affarijiet kollha.

ONOR.

KARMENU VELLA: Dawn il-ħames executive officers hemm bżonnhom għaliex il-funzjonijiet tagħhom huma differenti.

THE CHAIRMAN: Ippermettuli li se jkolli mwaqqafkom imma sar il-ħin.

Id-diskussjoni fuq din il-klawsola u l-emenda għaliha ġiet interrotta u baqgħet aġġornata.

Fid-9.00 p.m. il-Kamra rriżumiet u l-President tal-Kumitati talab il- permess sabiex il-Kumitat jerġa' jiltaqa'.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Anglu Farrugia.

ONOR.

ANGLU FARRUGIA (President tal-Kumitat Permanenti għall- Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi): Madam Speaker, nixtieq ninforma lill-Kamra li l-Abbozz ta' Liġi biex jirregola Reġistrazzjoni ta' Brokers fl-Assigurazzjoni u Intermedjarji oħra u attivitajiet ta' intermedjarji fl- assigurazzjoni għadda mill-istadju ta' Kumitat bl-emendi b'kollox.

Grazzi.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Nitlob lill-Ministru Mizzi jressaq l- Aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, nipproponi l-aġġornament tal-Kamra għal għada t-Tlieta, 14 ta' Lulju fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Abbozz ta' Liġi dwar Brokers fl-Assigurazzjoni u Intermedjarji oħra – it- Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar Servizzi tat-Turiżmu għal Malta – Kumitat (Kont.); u

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni Ċivili – Kumitat. ----------------------------------

Abbozz ta' Liġi li jemenda Diversi Liġijiet dwar it-Telekomunikazzjoni - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi dwar is-Sigurta' fl-Ajruportijiet u fl-Avjazzjoni Ċivili - Kumitat Permanenti.

MADAM SPEAKER: Rimarki?

L-Onor.

Joseph Abela.

ONOR.

JOSEPH ABELA: Madam Speaker, xtaqt nieħu dan l-Aġġornament illum fuq biex nagħti idea ġenerali ta' kif kienet it-tmexxija ta' Gvern Laburista.

Malli l-Gvern Laburista ħa l-poter f'idejh wara l-elezzjoni ġenerali ta' Ottubru ta' l-1996, fejn ġab maġġoranza assoluta ta' 8,000 vot, sab quddiemu sfidi qawwija u minflok intilef, medd għonqu mill-ewwel għax- xogħol.

Fil-fatt ix-xogħol tal-Gvern Laburista ma kienx faċli imma kien xogħol li kien jirrikjedi tħejjija serja għax kien xogħol li kien mifhum għat-tul u li kien maħsub li jrendi l-frott aktar 'il quddiem.

Illum, Madam Speaker, qegħdin fil-Parlament u ninsabu f'sitwazzjoni fejn il-Gvern Laburista ma jistax ikompli aktar bil-programm tiegħu.

Kif ħa t-tmexxija f'idejh il-Gvern Laburista kellu diversi sfidi quddiemu fosthom iċ-Ċivil, il-korporazzjonijiet, it-Tarzna u kellu l-ikbar challenge tiegħu fejn ried iħejji budget li l-Gvern Nazzjonalista ma kienx ħejja qabel l-elezzjoni ġenerali u allura kien hemm dan ix-xogħol kollu li ried isir fi żmien qasir.

Il-Gvern Laburista daħal għal dan ix-xogħol, ħejja l-budget tiegħu bl-akbar għaqal u ppreżentah lill-poplu, pero' mal- preparazzjoni tal-budget il-Gvern imbarka fuq xogħol ta' rapporti tal- korporazzjonijiet Enemalta u Telemalta u dawn ir-rapporti taw idea lill- Gvern ta' kif għandha tkun it-tmexxija tiegħu.

Matul dan il-perjodu waħda mill-ikbar sfidi li kellu l-Gvern kienet it- tneħħija tat-taxxa tal-VAT li huwa dejjem sostna li kienet inġusta.

Il- Gvern Laburista wiegħed li se jneħħi t-taxxa tal-VAT u jibdilha b'sistema differenti ta' dazji u sisa.

Dawn l-affarijiet qed ngħidhom biex nagħti stampa ta' x'kienu t-targets tal-Gvern għall-bidu tal-ħatra tiegħu.

Barra minn hekk, sar xogħol konness ma' l-edukazzjoni, u ħa ħsieb li barra li jirranġa l-istrutturi ta' l-iskejjel, jimbarka wkoll fuq programm li jagħti viżjoni ta' x'għandha tkun l-edukazzjoni għal pajjiżna.

Fis-settur tat- turiżmu nbdew ukoll xi proġetti.

U hawnhekk tajjeb li wieħed isemmi l- iżvilupp li sar f'Buġibba, area li tilqa' fiha 50% tat-turisti li jżuru gżiritna.

Dawk kienu kollha xogħlijiet li saru minn Gvern Laburista fl- ewwel xhur tiegħu u ma beżax jieħu d-deċiżonijiet li kien hemm bżonn jieħu.

L-ewwel ma beda kien proprju bir-rapport tat-Tarzna fejn il-Gvern identifika l-problema, ra l-istrutturi li kienu qed imexxu t-Tarzna, induna li t-Tarzna ma setgħetx tibqa' titkompla titmexxa b'dak il-mod u għamel miri ċari fejn irid jasal.

Il-Gvern qal ukoll li anke fl-interess tal-ħaddiema t-Tarzna trid tkun kompetittiva, trid timmodernizza ruħha, trid tkun effiċjenti u trid tagħmel pjanijiet ċari fuq xiex se taħdem.

U fil-fatt beda x-xogħol u l-affarijiet bdew mexjin.

Nixtieq nitkellem issa fuq il-politika barranija tal-Gvern Laburista.

Fi żmien l-amministrazzjoni Nazzjonalista konna drajna nisimgħu l-wegħda lill-poplu Malti li se jidħol membru sħiħ fil-Komunita' Ewropea minn jum għal ieħor, minn xahar għal ieħor, minn sena għal oħra u l-poplu dejjem baqa' jistenna.

Il-Gvern Laburista m'għamilx hekk u ma daħakx bil-poplu.

Qal li l-politika ta' Malta fejn tidħol l-Unjoni Ewropea se tkun li jkollha l-eqreb relazzjonijiet mingħajr sħubija sħiħa u tinħoloq żona ta' kummerċ ħieles.

Illum nistgħu ngħidu li anke fuq dan il-qasam il-Gvern Laburista rnexxilu jwassal il-messaġġ tiegħu lill-Ewropej u dan ix-xogħol għamlu b'konsultazzjoni sħiħa mal-partijiet konċernati, fosthom l-industrijalisti u n-negozjanti.

Illum iggwadanjajna iktar rispett mill-pajjiżi Ewropej għaliex illum jafu xi rridu, jafu x'neħtieġu l-aktar u jafu li dak li qed nitolbu rridu nagħmluh b'mod prattiku, irridu ż-żmien u tawna ż-żmien.

Jiġifieri f'dan il-qasam il-Gvern Laburista fi ftit xhur tiegħu wera li kapaċi jasal.

Irrid ngħid xi ħaġa wkoll fuq id-dixxiplina fuq il-ħaddiema taċ-Ċivil.

Iċ-Ċivil jimpjega l-ikbar numru ta' nies fil-pajjiż u jpoġġi l-ikbar spiża fuq il-gvern, pero' l-Gvern ma beżax jieħu d-deċiżjonijiet li kellu jieħu u ra li d-dixxiplina fuq il-postijiet tax-xogħol tiġi osservata, li l- ħaddiem tal-gvern ikabbar id-dinjita' tiegħu u r-rispett lejn innifsu billi jagħti l-ġurnata tax-xogħol tiegħu, ikun effiċjenti u jħossu kburi li qed imur għax-xogħol.

Imma l-ikbar sfida li kellu l-Gvern Laburista ovvjament kienet id-dejn nazzjonali li wiret mingħand l-Amministrazzjoni Nazzjonalista.

Il-Gvern Laburista seta' jorqod fuqu għal sena u forsi ma jkunx daqshekk iebes biex ma jidhirx ikrah man-nies, imma m'għażilx dik it-triq għaliex kien jaf li m'hijiex fl-interess tal-poplu u allura għażel li jgħaddi mit- triq diffiċli.

Kien hemm min approfitta ruħu minn din is-sitwazzjoni u saħansitra kkritika li l-Partit Laburista tilef il-kuxjenza soċjali tiegħu, imma ma qalx x'kien se jitlef il-ħaddiem kieku l-Gvern baqa' jiddejjen bir-rata li kien qed jiddejjen, ma semmiex kif kienu qed jiġu kompromessi l- pensjonijiet u s-servizzi soċjali kieku d-dejn tal-pajjiż, tal- korporazzjonijiet u l-infiq esaġerat baqa' għaddej kif kien.

Il-Gvern Laburista ħalla din il-kritika għaddejja, kien jaf li għal ftit żmien tista' tieħu xi vantaġġ minn din il-kritika, imma fit-tul ir-raġun kien se jieħdu l-Gvern għax il-Gvern kien qed ipoġġi pedamenti sodi biex fuqhom jibni l-futur ta' Malta.

X'tista' tibni fuq ir-ramel?

Tista' tagħmel xahar għaddej u taparsi tagħmel xi proġetti biex turi li i l-ekonomija tal- pajjiż miexja 'l quddiem u l-business għaddej u l-gvern jibqa' jonfoq u jonfoq.

Fi żmien l-amministrazzjoni Nazzjonalista meta kien jonfoq il-gvern, ovvjament kienu jgawdu n-nies ta' mal-gvern u allura kienu jgħidu li l- ekonomija sejra 'l quddiem.

Imma meta tamministra b'dan il-mod, ftit huma r-riżultati li tista' tikseb.

Dak huwa kollu daħk fil-wiċċ!

Il-Gvern Laburista ma mexiex b'dan il-mod, imma bil-politika tiegħu wera li l-mutur ta' l-ekonomija jrid ikun is-settur privat u għalhekk imbarka fuq sett ta' proġetti.

X'kien hemm aħjar milli tanaliżża x'inhuma l-potenzjali ta' pajjiżna qabel ma timbarka fuq il-proġetti li għandek timbarka?

Rajna li wieħed mil-ikbar riżorsi li għandu l-pajjiż huwa l-port tiegħu li joffri diversi opportunitajiet u jista' jiġi żviluppat.

Dan kollu kien se jagħti inputs ġodda lill-ekonomija, kien se jkompli jżid l-opportunitajiet tax- xogħol, u kien se jkompli jżid l-investiment barrani f'pajjiżna.

Il-Gvern Laburista ried jagħmel l-affarijiet bis-serjeta' u ried jbiddel il-mentalita' għax ried tmexxija moderna u mhux kollox isir mill-Gvern jew inkella bil-kuntrarju l-Gvern jagħti kollox lill-privat.

Il-Gvern irid jagħmel ir-regoli u s-settur privat jimxi fuq dawk ir-regoli ħalli l- ekonomija tibda tirpilja u timxi 'l quddiem.

B'dan il-mod il-Gvern ma jkunx qed jonfoq u joħroġ minn tiegħu u b'hekk is-sitwazzjoni finanzjarja ma tkunx qed tmur lura.

Iżda kien hemm min ma ħamilx jara din l-istrateġija miexja 'l quddiem għaliex hemm min mhux veru għandu għal qalbu l-interess nazzjonali u għalkemm jippriedka fuq id-demokrazija u fuq il-liberta', ma jridx li l-ekonomija terġa' tirpilja.

U hawnhekk niġi għall-proġett tal- Kottonera.

Dan kien kuntratt serju li fih kien hemm imdaħħal investiment Amerikan u għalkemm ma kienx xi investiment kbir min-naħa Amerikana, għaliex dan kien ilaħħaq għal madwar 40%, dan kien qed isir bi ħsieb.

GĦaliex?

Yacht marina trid iġġib klijentila tajba.

X'hemm aħjar milli jkollok kumpannija Amerikana li tmexxilek il-marketing ta' proġett?

Kien hemm min ma kienx kuntent b'dan l-iżvilupp u ra kif għamel u beda jħawwad u jnassas minn taħt sakemm dan l-iżvilupp sfaxxa.

Min bata minn dan kollu?

Illum qed ibati l-pajjiż kollu u mhux il-Gvern Laburista.

Il-konferenza ġenerali tal-Partit Laburista wriet li l-Gvern Laburista m'huwiex qalbu marbuta mal-poter imma jagħmel dak li tippermetilu l-maġġoranza parlamentari li għandu fil-Parlament.

Gvern Laburista jaf li din is- sitwazzjoni m'hijiex waħda ideali għal pajjiżna u allura ma jistax ikompli jmexxi f'din is-sitwazzjoni.

Kien hemm min qal li l-proġett tal-Kottonera riedu jitlesta u ried li jsir żvilupp ġdid fil-Kottonera.

Kulħadd qal li m'huwiex sewwa li fil-Kottonera ma jsirx żvilupp u li l- iżvilupp dejjem isir fin-naħa ta' fuq tal-pajjiż.

Imma r-realta' x'inhi?

Ir-realta' turina li meta fil-Kottonera kien riesaq l-ewwel żvilupp - anke kieku stess kien fih xi affarijiet li setgħu ġew iċċarati u Gvern Laburista ma qagħadx lura u pprova jagħmel minn kollox biex jiċċarahom - u meta tara li dawk l-affarijiet li għal xi nies ma kenux ċari biżżejjed ġew iċċarati, meta tara li min kellu jiġi konsultat ġie konsultat, meta tara li n-nies tal-Kottonera riedu l-proġett u esprimew dak li riedu b'petizzjoni, allura tasal biex tgħid: X'għandna f'dan il-pajjiż?

F'dan il-pajjiż għandna min verament ifittex l-interess nazzjonali jew għandna min irid ifixkel?

Madam Speaker, nikkonkludi bili ngħid li aħna ma nibżgħux għaliex nafu li dan il-pajjiż għad jerġa' jgawdi Gvern Laburista li jkun aktar sod u jkun jista' jimplimenta fil-verita' l-programm tiegħu u fuq kollox ikun jista' jwettaq dak li jridu minnu ċ-ċittadini li jeleġġuh.

Grazzi.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Noel Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Madam Speaker, fil-ftit ħin li għandi f'dan l- Aġġornament nixtieq nagħmel ftit riflessjonijiet dwar dak li l-ministeru tal-biedja u sajd qed jissokta bih fil-mument, b'mod partikolari f'dak li għandu x'jaqsam mas-settur ta' l-agro-industrija f'pajjiżna.

M'hemmx dubbju li l-politika tal-Gvern, kemm dik vis-a-vis l-Unjoni Ewropea, kif ukoll permezz tal-policy tal-biedja, irnexxilha toħloq ċertu attivita' li qed trendi ġid kemm lill-konsumatur, kemm lill-produttur u kif ukoll lill- proċessur.

Dawn huma riżultati li nkisbu għaliex matul dawn l-aħħar xhur f'dan il-pajjiż inkisbet fiduċja li għarfet iġġib 'il quddiem l-interessi tan-nies li jaħdmu f'dawn is-setturi f'pajjiżna.

Tajjeb li wieħed jinnota li fil-mument hemm numru ta' investimenti ġodda għaddejjin fuq biċċeriji tal-fniek.

Għalhekk wieħed mhux biss irid jikkonsidra x-xogħol li sar matul dawn l-aħħar xhur biex jiġu upgraded u konformi mar-regoli u mal-liġijiet f'pajjiżna numru ta' biċċeriji tal- poultry, imma nsibu wkoll li dak it-titjib li kellu jsir biex ikunu sostnuti aħjar l-attivitajiet ta' l-ipproċessar f'pajjiżna tat-tjur u ta' numru ta' bhejjem oħra qegħdin kontinwament jitjiebu u jiksbu livelli aħjar.

B'riżultat ta' dan mhux biss qed jitkattar l-investiment imma qed togħla l-kwalita' u l-varjeta' ta' prodotti li l-konsumatur lokali jsib fuq is-suq.

Dawn huma kollha dovuti għall-ħidma li beda jwettaq il-Gvern matul dawn l-aħħar xhur u li bdiet tagħti r-riżultati.

Aħna nieħdu gost li llum fis-settur ta' l-agro- industrija żviluppat l- attivita' tal-proċess tal-ħut u nafu tajjeb li l-esportazzjoni tal-lampuka tradizzjonali mhux biss kisbet ir-riżultat mixtieq, imma tat dinjita' u ħolqot klijenti ġodda li ġejjin minn pajjiżi ta' l-Unjoni Ewropea.

Tajjeb li jkun innotat li dan il-kuntatt qiegħed dejjem jikber u kif nafu, matul dawn l-aħħar xhur saru numru ta' esportazzjonijiet differenti mhux biss fil- każ tal-lampuka tradizzjonali imma saret esportazzjoni ta' kwantita' ikbar ta' patata li titkabbar mill-bdiewa tagħna u diversi ħxejjex oħra.

Dawn ġabu riżultati pożittivi u biżżejjed insemmu li bħalissa l- agriculture export marketing board qed jinnegozja kuntratt ġdid għall- esportazzjoni tal-patata tal-qata' bajda biex b'hekk dawn iż-żewġ avvenimenti kbar għall-esportazzjoni f'pajjiżna jkunu diversifikati wkoll għaliex sal-lum il-bdiewa tagħna kienu jesportaw l-iktar l-early spring crop potato li hija l-patata tal-qata' safra.

Hemm indikazzjonijiet li se naslu biex il-patata bajda tiġi mkabbra b'mod organiku u għall-ewwel darba f'pajjiżna se jkollna din l-opportunita' li tagħmel kuraġġ lill-bdiewa tagħna ħalli dejjem ikunu jistgħu jiddiversifikaw il-produzzjoni tagħhom f'ambjent fejn l-uċuħ tar-raba' tagħhom iħarsu d-drittijiet u s-saħħa tal- konsumatur kif ukoll iħarsu l-ambjent.

Irrid ngħid li matul dawn l-aħħar għoxrin xahar il-Gvern Laburista għamel xogħlijiet kbar biex il-produzzjoni lokali kemm jista' jkun tkun ħielsa minn dawn it-tip ta' metodi konvenzjonali li jintużaw u li fihom trid tiġi applikata kwantita' ta' mediċina u sustanzi oħra artifiċjali li għalkemm m'humiex ta' detriment għas-saħħa tal-bniedem, hemm indikazzjonijiet ċari li jistgħu jkunu ta' dannu għall-ambjent kif ukoll ta' detriment għall- bidwi għax ikollu jonfoq ħafna flejjes u parti mil-qliegħ tiegħu jmur proprju biex jinxtraw dawn it-tip ta' prodotti.

Bħalissa d-dipartiment qed jaħdem biex jiġu sostnuti metodi oħra li filwaqt li jridu jiġu konsmati m'humiex daqstant għolja u ta' piż għall- bidwi li jkun jrid jagħmel management aħjar ta' dak li jkabbar mill-uċuħ tar-raba' tiegħu.

Aħna qed naħdmu fuq sistemi fejn irridu nagħmlu l- analisi tal-ħamrija ħalli nkunu nistgħu nagħtu gwida lill-bdiewa kif jaqbdu s-sistema tal-crop rotation system ħalli kemm il-konsumatur lokali kif ukoll l-attivita' tat-turiżmu f'pajjiżna jkomplu jkunu sostnuti.

Qed isir xogħol biex terġa' tinbeda l-industrija artiġjanali ta' l-ikel tradizzjonali.

Fil-fatt minn dan il-Parlament nixtieq infaħħar il- parteċipazzjoni u l-appoġġ li sibna mix-chefs li jservu fil-lukandi u fir- risoranti ewlenin f'pajjiżna kif ukoll mill-food and beverage managers li jaqsmu l-istess responsabilitajiet.

Aħna qed nitgħallmu minn dawn in-nies kif nistgħu ntejbu iktar l-metodi tagħna ħalli nilqgħu l-bżonnijiet tat- turisti li jiġu f'pajjiżna li jkunu iktar għal qalbhom jekk isibu menu li jkun fih għażla ta' ikel tradizzjonali.

Dan il-Gvern irid iwettaq il- mandat politiku tiegħu biex jassigura li l-bidwi, ir-raħħal u s-sajjied ikollu qliegħ ġust għax-xogħol tiegħu u tikkritikah jew ma tikkritikahx, tivvendikah jew ma tivvendikahx jew inkella ssostnix stampa oħra, fir- realta' dan il-mandat qed jitwettaq bl-iktar mod korrett, bl-iktar mod kredibbli, bl-iktar mod trasparenti u bl-iktar mod li qed iħossu kulħadd.

Nixtieq ngħid ukoll li matul dawn l-aħħar għoxrin xahar sar xogħol fuq l- agri-turiżmu.

Fil-mument qed jitwasslu l-ideat fost il-bdiewa u fost in- nies tal-kampanja dwar x'jista' jkun dan it-tip ta' avveniment.

Pero' rridu ngħidu li wieħed mill-proġetti li qed isir biex ikun hemm rural furniture li tabilħaqq tkun tista' tagħmel iktar popolari l-kampanja Maltija u l-karatteristiċi tagħha mat-turisti, huwa l-proġett tar- riabilitazzjoni taċ-Chadwick Lakes.

Li nista' ngħid huwa li tour operators ewlenin f'pajjiżna qed jaraw li filwaqt li huwa meritat li t-turisti jżuru dan il-post, qed jirrealizzaw wkoll li din is-sistema ġdida li qed tiġi użata u li qed tiġi applikata biex isir r-riabilitazzjoni ta' dan il-wied tkun attivita' għal tip ta' turiżmu msejjaħ agri-turiżmu li naturalment tinteressa f'perjodi partikolari tas-sena, jiġifieri bejn Novembru u April.

Nafu li l-bdiewa tal-pajjiżi fil-komunita' Ewropea f'dawn ix-xhur tas- sena ma jkollhomx daqstant attivita' intensiva u allura jkunu interessati li jżuru ċertu attivita' li tkun msejħa agri-turistika biex jaraw x'isir f'pajjiżi oħra.

M'hemmx dubbju li l-pożizzjoni ġeografika tagħna, il-klima tagħna u l-karatteristiċi tal-biedja tagħna huma interessanti daqskemm huma interessanti l-fdalijiet storiċi li għandna f'pajjiżna u allura ma' dawn it-tour operators ewlenin flimkien ma' sieħbi l-Ministru tat-Turiżmu qegħdin naħdmu biex għax-xhur li ġejjin nipproġettaw u nippromwovu lil Malta ma' dan is-suq li għalina huwa novattiv.

Tajjeb li ngħid ukoll li l- viżjoni ta' dan il-Gvern minn dejjem kienet li r-rabta storika li teżisti bejn il-poplu tagħna u l-poplu Libjan tissaħħaħ b'mod sostenibbli u b'mod li mhux biss tkattar il-ħbiberija storika li teżisti bejn iż-żewġ popli, imma b'mod li tiġi integrata iktar l-attivita' ekonomika għall-benefiċċju taż-żewġ pajjiżi.

Matul dawn l-aħħar għoxrin xahar il-Gvern ta s-sehem tiegħu u għall-ewwel darba ġie firmat protokoll bejn il-Gvern Malti u l- Gvern Libjan għas-setturi tal-biedja u sajd biex flimkien il-Ministeri responsabbli jagħrfu jinnegozjaw u jiddiskutu l-iżviluppi li jistgħu jsiru f'dan ir-rigward.

M'hemmx dubbju li dan huwa għan li qed issaħħaħ l- attivita' agro-industrijali bejn iż-żewġ pajjiżi u meta wieħed jikkonsidra kemm il-poplu Malti kif ukoll il-poplu Libjan jimportaw numru ta' prodotti li jintużaw għall-konsum ta' l-ikel, wieħed jista' jifhem kemm se jkollu impatt pożitiv dan il-ftehim li sar bejn il-Gvern Malti u l-Gvern Libjan biex numru ta' industrijalisti lokali Maltin u Libjani jagħrfu jiżviluppaw il-potenzjal ta' dan il-ftehim li ż-żewġ popli jemmnu fih.

Jien nemmen li jekk wieħed irid jassigura l-ħbiberija irid bilfors jassigura d-dritt ta' l- għajxien u jagħti garanzija fuq is-sigurta' ta' l-ikel.

In vista ta' dawn l-iżviluppi kollha li qed isiru fis-settur tal-biedja u tas-sajd kif ukoll fl-agro-industrija, jien nemmen li għandna ħafna x'nagħtu u għandna ħafna esperjenzi x'naqsmu ma' xulxin.

Qabel nagħlaq nixtieq nagħmel riferenza għal ċerti għajdut li tqanqal matul dawn l-aħħar jiem fil-pitkalija.

Ġara li xi pitkala ilmentaw li kienet deċiżjoni inġusta li shed fil-pitkalija ġiet mogħtija lill-pitkal partikolari temporanjament.

Saru wkoll xi mistoqsijiet parlamentari f'dan ir-rigward minn xi kollegi tiegħi tan-naħa l-oħra u għalhekk irrid nirreġistra l-verita' tal-fatti.

Li ġara kien li matul dawn l-aħħar xhur id-dipartiment ta' l-agrikoltura kien qed jirċievi numru ta' ilmenti kemm minn bejjiegħa kif ukoll minn bdiewa li qed isibu diffikultajiet kbar meta jmorru jħottu l-biegħa tagħhom fejn il-pitkal Nru. 43.

Meta investigajna sibna li l-pitkal Nru. 43 kellu l-iżgħar pitkalija li hemm u fl-istess ħin kien l-ikbar pitkal li kien qed jirreġistra xogħol mingħand il-bdiewa.

Allura wieħed irid jifhem li quddiem din iċ-ċirkostanza d-dipartiment kellu bilfors jintervjeni.

Fil-fatt irrid nirringrazzja lid-direttur ta' l- agrikoltura flimkien mad-diretturi li jmexxu l-Pitkalija li waslu għal din il-konklużjoni wara li kkonsultaw ma' l-uffiċċju ta' l-Attorney General biex ikunu korretti mar-regoli li tagħtihom il-liġi.

Jiena niddikjara li dak ix-xogħol kollu u dawk l-arranġamenti li saru huma kolha konformi mal- liġijiet tal-pajjiż u saru għall-benefiċċju tal-bdiewa u għall-benefiċċju tal-bejjiegħa biex l-attivita' tkompli miexja 'l quddiem fil-Pitkalija ċentrali.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada t-Tlieta, 14 ta' Lulju, 1998 fis-6.00 p.m. bl-agenda kif komunikata mil-Ministru Mizzi.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

SAĦĦA - IMPJEGATI FIL-LABORATORJI

L-ONOR.

GIOVANNA DEBONO staqsiet lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid meta s- sinjuri, li isimhom qed jintbagħat separatament, impjegati fil-Laboratorji tas-Saħħa, spiċċaw mis-servizz pubbliku?

X'kienet in-nomenklatura tagħhom fit-tmiem is-servizz?

X'kienet id-data ta' l-appointment ta' din l-aħħar nomenklatura?

Fil-każ li xi ħadd mis- sinjuri elenkati għadu fis-servizz pubbliku, jista' l-Ministru jgħid x'inhi n-nomenklatura preżenti ta' l-impjegat/a u d-data ta' l-appointment ta' din in-nomenklatura?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Il-persuni li isimhom intbagħat separatament mal- mistoqsija parlamentari Nru. 15529 ġew ekenkati minn numru 1 sa numru 14.

L-informazzjoni mitluba dwarhom hija kif ġej:

Impjegati li spiċċaw mis-Servizz Pubbliku -----------------------------------------

Nru Nomenklatura Data tal-Hatra Data ta' meta fit-tmiem ta' din spicca mis- is-Servizz in-nomenklatura servizz

1 Chief Lab.

Technician 01.09.88 21.04.93

2 Chief Lab.

Technician 20.05.93 16.10.94

3 Principal Med.

Lab.

Tech 01.01.91 21.06.97

4 Senior Med.

Lab.

Tech 01.09.88 29.09.89

5 Principal Med.

Lab.

Tech 01.01.91 28.11.95

7 Principal Med.

Lab.

Tech 16.09.89 18.05.92 8 Principal Med.

Lab.

Tech 01.01.91 12.04.96

Impjegati li ghadhom fis-Servizz --------------------------------

Nru Nomenklatura Presenti Data tal-Hatra ta' din in-nomenklatura

6 Principal Med.

Lab.

Tech 01.01.91

9 Principal Med.

Lab.

Tech 01.01.91

10 Principal Med.

Lab.

Tech 01.01.91

12 Principal Med.

Lab.

Tech 01.01.91

13 Principal Med.

Lab.

Tech 15.10.92

14 Principal Med.

Lab.

Tech 20.05.93

L-ebda record ma' nstab dwar Nru 11.

PADILJUN TAL-GVERN MALTI - METAL HALLIDE LAMPS

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid fejn jinsabu l-Metal hallide lamps, effect lighting u ultra violet lighting fil-Padiljun tal-Gvern Malti kif speċifikat fit-tender?

Fejn huma l-perspex bridges?

U jekk hemm extras, x'inhuma u kemm swew komparat mal-cost tal-prezz tat-tender?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab infurmat li l-ispeċifikazzjonijiet ta' l- offerta għall-Padiljun tal-Gvern kienu jagħmlu riferenza għal metal hallide lamps or equivalent.

Fil-fatt il-kuntrattur uża sistema ta' dawl theatre lighting.

L-effect lighting intuża fuq il-palkett.

L-ultra violet lighting intuża fuq il-computer area fejn il-kuntrattur uża wkoll fibre optic lighting.

Il-bridges inbnew b'sistema ta' ħġieġ u metall li nstagħbet li hi aħjar għall-effett mixtieq u ta' sigurta għat-tfal li jużaw dawn il- bridges.

Ninsab infurmat ukoll li ma hemm ebda kontijiet oħra mal-prezz ta' l- offerta.

ĦABS ĊIVILI - BORD TA' L-APPELL

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm-il darba ltaqa l-Bord ta' l-Appell imwaqqaf taħt ir- Regolamenti tal-Ħabs ta' l-1995 sabiex jirrevedi deċiżjonijiet ta' dixxiplina, inkluż tnaqqis ta' remission?

Minn min hu kompost dan il-bord?

ONOR.

ALFRED SANT: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jispeċifika l-perijodu li dwaru qed jitlob l-informazzjoni għall-ewwel parti tal-Mistoqsija.

Dwar it-tieni parti tal-Mistoqsija t-Tribunal hu kompost kif ġej:

Chairperson : ----------- Dott. Victor Zammit LL.D.

Membri : ------ Is-Sur Joseph Ebejer Is-Sur Alfred Zammit Montebello

BANK ĊENTRALI - GOVERNMENT CONTROLLED COMPANIES

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Peress illi fi statistika ppubblikata fil-Quarterly Review tal-Bank Ċentrali għall-Ġunju, 1998 jidher illi fil-Government Controlled Companies kien hemm żieda ta' 1,664 impjieg bejn l-1997 sa Marzu 1998, jista' l- Ministru jgħid f'liema kumpanniji ġie reġistrat dan l-ingaġġ ta' impjegati ġodda?

Jista' l-Ministru jagħti dettalji kumpannija b'kumpannija u f'liema kategorija ġew impjegati dawn il-ħaddiema?

ONOR.

EDWIN GRECH: Ninforma lill-Onorevoli Interpellant li l-bidla fil- figuri ta' mpjiegi fis-settur pubbliku imsemmija hija dovuta għall-bidla fl- istatus tal-Korporazzjoni Telemata minn Korporazzjoni Statutorja Indipendenti għal-Kumpanija Kontrollata mill-Gvern bl-isem Maltacom plc.

Dan jidher mill-linja preċiżament taħt dik li rrefera għaliha l-Onorevoli Interpellant fejn il-Kategorija "Independent Statutory Bodies" turi tnaqqis ta' 1,776 bejn Diċembru 1997 u Marzu 1998 fl-imsemmi "Quaterly Review" tal- Bank Ċentrali.

UFFIĊĊJU TAL-PRIM MINISTRU - KAROZZI REĠISTRATI

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm-il karozza għandu reġistrati li jaqgħu taħt il-kustodja ta' l-uffiċċju tal-Prim Ministru u s-segretarjat?

X'numri ta' reġistrazzjoni għandhom u kull karozza f'idejn min qegħda fil-preżent?

ONOR.

ALFRED SANT: It-tagħrif mitlub se jitqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra f'xi seduta oħra.

ŻEBBUĠ - TRIQ L-IMDINA - TĦAMMIL TA' GĦALQA

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jinvestiga t-tħammil ta' għalqa mill-ħamrija fi Triq l-Imdina, Ħaż-Żebbuġ maġenb in-niċċa ta' San Pawl?

X'permess hemm pendenti quddiem l-Awtorita' sabiex titħammel din l-għalqa u għal liema skop?

X'passi se tieħu l- Awtorita' ta' l-Ippjanar f'dak li għandu x'jaqsam ma' Enforcement u biex il- lok jerġa' jitpoġġa fl-istat oriġinali tiegħu?

Min huma l-persuni li huma nvoluti f'dan ix-xogħol?

ONOR.

GEORGE VELLA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

SIGURTA' SOĊJALI - PENSJONI

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jispjega għaliex il-benefiċċjarja bl-ID No. 00685620(m) għandu jrodd lura l-ammont ta' Lm235.79c u l-pensjoni tagħha minn Lm47.44c niżlet għal Lm16.92c u fl-aħħar xahrejn reġgħet niżlet għal Lm8.92, kull erba' ġimgħat?

ONOR.

EDWIN GRECH: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-benefiċċjarja msemmija fil-Mistoqsija Parlamentari qegħda tirrifondi l-ammont imsemmi mill-pensjoni mhux kontributorja għaliex kienet ġiet mgħotija żieda bl- arretrati fil-pensjoni kontributorja tagħha b'effett mill-4 ta' Ottubru 1997.

It-tnaqqis fil-pensjoni mhux kontributorja kien kompensat b'żieda fil- pensjoni kontributorja.

PRODOTT GROSS DOMESTIKU

L-ONOR.

JOSEF BONNICI staqsa lill-Prim Ministru: Peress li l- Prim Ministru qal li l-GDP kiber bi 11% fl-ewwel tlett xhur ta' din is-sena mqabbla ma' l-istess perijodu tas-sena l-oħra, jista' l-Prim Ministru jagħti dettalji dwar il-components tal-GDP u jgħid b'liema analisi xjentifika jasal għall-konklużjoni li din iż-żieda tal-GDP tirrifletti tisħiħ ta' l-ekonomija frott tal-politika ekonomika tal-Gvern immexxi minnu stess?

Jidhirlu l-Prim Ministru li m'hijiex prattika internazzjonalment aċċettabbli u metodu ta' gvernar modern u trasparenti meta jitkellem fuq ċifri tal-GDP li għadhom ma ġewx ippubblikati, speċjalment fil-kuntest li jgħid li jrid jitwaqqaf istitut ta' l-istatistika indipendenti mill-gvern u li jirrispondi direttament lill-parlament?

ONOR.

ALFRED SANT: It-tagħrif mitlub mill-Onor.

Interpellant dwar l- andament tad-diversi setturi ekonomiċi hekk kif imkejla fil-Prodott Gross Domestiku għall-ewwel tlett xhur ta' din is-sena huwa kif ġej:

|Settur |1997 |1998 | | |Lm |Lm | | |000 |000 | |Agrikoltura/Sajd | | | | |7,412 |7,951 | |Kostruzzjoni | | | | |9,709 |8,970 | |Manifattura | | | | |58,193 |68,628 | |Trasport/Kommunikaz| | | |zjoni |13,122 |16,560 | |Kummerċ | | | | |31,055 |29,668 | |Insurance/Banek u | | | |bejgħ ta' |21,255 |22,899 | |Proprjeta' | | | |Intrapriżi | | | |tal-Gvern |14,380 |21,339 | |Amministrazzjoni | | | |Pubblika |44,412 |45,710 | |Dħul minn | | | |Proprjeta' |24,662 |29,691 | |Servizzi | | | | |27,990 |29,523 | |Prodott Gross | | | |Domestiku |252,190|280,939| |(Nominali: factor | | | |cost) | | |

Minn dan joħroġ ċar li l-ekonomija Maltija kibret b'aktar minn 11% fl-ewwel tlett xhur ta' din is-sena meta mqabbla ma' l-istess perjodu s-sena l-oħra.

Din hija żieda qawwija li tiżboq bil-kbir it-tkattir ekonomiku f'pajjiżna matul dawn l-aħħar snin.

Bħal fis-snin imgħoddija, l-Uffiċċju Ċentrali ta' l-Istatistika jipprovdi lill-Gvern bi statistika l-aktar aġġornata dwar l-andament fil-qasam ekonomiku.

Għaldaqstant, iċ-ċifri mogħtija hawn fuq huma proviżorji u se jiġu ppubblikati fid-dettall fil-jiem li ġejjin.

VALLETTA - TRIQ IR-REPUBBLIKA - INFIQ

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kif intlaħaq il-ftehim biex isir il-ħlas għall-ispejjeż ta' Triq ir-Repubblika fil-Belt Valletta?

Kemm se jkunu l-kontribuzzjonijiet tas-sidien tal-ħwienet ta' l-istess triq?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Jekk l-Onor.

Interpellant qed jirreferi għall- ispejjes tal-preparazzjoni u pavimentar ta' Triq ir-Repubblika ma nistax nifhem għal liema ħlas tal-ispejjes qed jirreferi.

Il-ħlas ta' l-ispejjes kollha saru mill-Gvern ċentrali tramite l-Kumitat għar-Rijabilitazzjoni tal- Belt.

Jekk qed jirreferi għall-ispejjes biex isiru l-ispralli ġodda tal-ħwienet il-Gvern aċċetta li jħallas nofs l-ispejjes ta' dawn l-ispralli ġodda li huma fuq kollox proprjeta' ta' l-istess ħwienet.

DIPARTIMENT TAL-MUŻEWIJIET - XIRI TA' KWADRU

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk id-Dipartiment tal- Mużewijiet għandux il-ħsieb li jipprova jixtri l-kwadru ta' Turner b'veduta tal-port li bħalissa qed jiġi reklamat għall-irkant minn ditta ewlenija f'Londra?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li d-Dipartiment tal-Mużewijiet għamel is-suġġerimenti tiegħu fuq kif nistgħu nakkwistaw il- kwadru ta' Turner.

MINISTERU TAL-FINANZI - FLUS MINFUQA F'HOSPITALITY

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm intnefqu flus f'hospitality fil-Ministeru tal-Finanzi matul is-snin 1994, 1995 u 1996 s'Ottubru u b'mod partikolari jindika kemm intnefqu flus xahar b'xahar f'receptions, ikel u f'restaurants u f'receptions fi djar privati?

ONOR.

LEO BRINCAT: It-tagħrif mitlub se jitqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra f'xi seduta oħra.

EDUKAZZJONI - SCIENCE LAB.

TECHNICIANS

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid meta se tinħareġ is-sejħa għall-applikazzjoni ta' science lab technicians?

Għalkemm se tkun is-sejħa u jista' l-Ministru jgħid kemm hemm studenti li spiċċaw il-kors ta' science lab technicians li jistgħu japplikaw għal din is-sejħa ta' xogħol?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

VALLETTA - TRIQ IR-REPUBBLIKA - TENDERS

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra schedule li turi t-tenders li l-gvern irċieva mingħand il-kuntratturi li applikaw biex jaħdmu fuq il-paving ta' Triq ir-Repubblika, il-Belt Valletta?

Jista' l-Ministru jgħid: (a) Kemm kien hemm kuntratturi li applikaw għal dan il-kuntratt; (b) min kienu dawn il-kuntratturi; (ċ) xi prezzijiet offrew dawn il-kuntratturi; u (d) min ġie magħżul biex jaħdem dan il- proġett u fuq liema kriterju?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

UNIVERSITA' - KONSULENTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm konsulenti fl- Universita' ta' Malta?

Min huma?

Xi kwalifiki għandhom?

F'liema qasam qed jagħtu l-konsulenza tagħhom?

Meta ġew maħtura u għal kemm żmien?

Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-kuntratt ta' kull wieħed minnhom?

ONOR.

ENEMALTA - METERS TAD-DAWL

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm meters tad-dawl fl-Aħrax tal-Mellieħa, l-Għadira, iċ-Ċirkewwa, l-Armier u t-Torri l-Abjad u l-limiti ta' madwarhom?

Kemm minn dawn il-meters hemm minnhom li huma mwaħħlWa fi kmamar illegali u bl-iStop Notice ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar u xorta ngħatalhom il-meter?

Kemm hemm meters imwaħħla fuq art tal-gvern u lanqas huma rikonoxxuti mill-Kummissarju ta' l-Artijiet?

Min kien responsabbli miċ-Chief Inġiniera u foremen tal-Korporazzjoni Enemalta li approvaw id- dawl f'dawn il-kmamar bla permess tal-Kummissarju ta' l-Artijiet u ta' l- Awtorita' ta' l-Ippjanar u qegħdin bl-iStop Notice?

X'passi se jieħu kontra ċ-Chief Inġiniera u foremen li approvaw dawn l-abbużi?

ONOR.

LEO BRINCAT: Għall-ewwel tliet partijiet tal-Mistoqsija nitlob lill-Onorevoli Interpellant jagħmilhom lill-Ministeri kkonċernati.

Minn żmien ilu l-Korporazzjoni Enemalta bdiet tesiġi li kull applikant għas- servizz ta'l-elettriku jipprovdi, fost affarijiet oħra, kopja tal-permess mill-Planning Authority u 'Compliance Certificate' mill-istess Awtorita'.

Qabel ma ħarġu dawn l-istruzzjonijiet kull min kien japplika għas-servizz dan kien jingħatalu jekk ikollu l-istallazzjoni konformi mar-Regolamenti tal-Provvista ta' l-Elettriku.

GĦAWDEX - XAGĦRA - TRIQ TA' KARKAR

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti raġunijiet għaliex għadu ma bediex ix-xogħol fuq il-main ta' l-ilma fi Triq ta' Karkar, fix-Xagħra, Għawdex qabel terġa' tidħol ix-xitwa?

ONOR.

MOSTA - GĦOTI TA' TARMAC

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jirrispondi għall-mistoqsija parlamentari numru 15475?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Ix-xogħol indikat mill-Onor.

Interpellant isir aktar il-quddiem skond il-prijoritajiet tad-Dipartiment.

BOZOZ - TWAĦĦIL TA' BOZOZ

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jirrispondi għall-mistoqsija parlamentari numru 15473?

ONOR.

LEO BRINCAT: Kif diġa' għidt fit-tweġiba għall-Mistoqsija Parlamentari Nru. 15473 li saret jumejn ilu, it-tagħrif mitlub qiegħed jinġabar.

MINISTERU TA' L-AFFARIJIET BARRANIN - HOSPITALITY

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm intnefqu flus f'hospitality fil-Ministeru ta' l-Affarijiet Barranin matul is-snin 1994, 1995 u 1996 sa Ottubru u b'mod partikolari jindika kemm intnefqu flus xahar b'xahar f'receptions, f'ikel, f'restaurants u f'receptions fi djar privati?

ONOR.

GEORGE VELLA: Fis-snin indikati mill-Onorevoli Interpellant, il- Ministeru ta' l-Affarijiet Barranin kien ħallas komplessivament dawn is- somom f'riċevimenti:

1994 Lm 26,942 1995 Lm 31,093 1996 Lm 35,931

Fit-tweġiba li kont tajt għal Mistoqsija Parlamentari Numru 660, kont tajt dettalji dwar kif intefqu dawn il-flejjes minn kull uffiċċju u ambaxxata fil-Ministeru fis-snin imsemmija.

Jiena nfurmat illi biex jingħata d-dettal kollu li qed jitlob l-Onorevoli Membru, jeħtieġ li jiġu mgħarbla eluf ta' `payment vouchers' li jkopru l- pagamenti kollha li saru mill-Ministeru, kemm f'Malta kif ukoll barra minn Malta.

Kif għidt drabi oħra f'risposti għal Mistoqsijiet Parlamentari simili, filwaqt li ninsab dejjem dispost li nara li jsir dak kollu li jkun hemm bżonn isir sabiex tinġabar l-informazzjoni kollha mixtieqa mill-Membri tal-Kamra, għandna niżnu sew ukoll x'benefiċċji jistgħu jinkisbu minn din l- analiżi dettaljata ma' l-ispejjeż li jkollna nidħlu għalihom sabiex jinġabar id-dettall kollu rikjest.

LOTTU PUBBLIKU - RIĊEVITUR

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jindaga u jara jekk attwalment il-persuna li isimha qed jintbagħat separatament u li taħdem mar-riċevitur tal-lottu hux qed tkun preżenti fl-uffiċċju tagħha u jekk in effetti daħħalx persuna oħra floku?

ONOR.

LEO BRINCAT: B' riferenza għall-Mistoqsija Parlamentari Nru. 15556 nixtieq ngħarraf lill-Onor.

Membru li s-Sur George Micallef ġie appuntat Riċevitur tal-Lottu fis-17 ta' Lulju 1978.

Riċevituri tal-Lottu jistgħu jqabbdu magħhom persuni biex jgħinuhom bħala assistenti.

Dan huwa neċessarju biex ir-Riċevituri ma jitilfux klijenti li ma jkollhomx sabar jistennew wara ħaddieħor.

M' għandna xejn x'juri li r-Riċevitur tal-Lottu, li għalih qed tirreferi din il-mistoqsija, mhux qed ikun preżenti fl-uffiċċju tiegħu.

BOV - IMPJEGATI

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk il-250 persuna li ġew impjegati mal-Bank of Valletta fl- 1 ta' Mejju, 1987 kenux impjegati regolarment jew irregolarment?

Wara li 91 minnhom ġew trasferiti mal-AWTS, x'ġara mill-kumplament?

ONOR.

ALFRED SANT: Nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jirreferi l-Mistoqsija tiegħu lill-Ministru kkonċernat.

TURIŻMU - DĦUL

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu u s-Self- Employed: Peress li issa li ġiet ppubblikata statistika tad-dħul mit- turiżmu għall-ewwel tliet xhur ta' l-1998 li minkejja inflazzjoni ogħla u spejjeż aktar involuti fi btala f'Malta, turi tnaqqis fin-nefqa mit- turisti, jista' l-Ministru jgħid x'seta' kien li kkontribwixxa għal dan in- nuqqas?

ONOR.

KARMENU VELLA: Risposta tingħata f'seduta oħra.

ŻEBBUĠ - CABLES TAD-DAWL

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 15395, il- Ministru jaf li bir-risposta li ngħatat f'din il-mistoqsija hija misleading minħabba l-fatt li l-applikant għamel talba u saħansitra anki l-foreman tad- distrett kellem lill-istess applikant, x'passi beħsiebu jieħu l-Ministru mal-foreman dwar din il-mistoqsija li saret b'nuqqas ta' rispett fil- konfront ta' l-Interpellant?

ONOR.

LEO BRINCAT: Bl-għajnuna ta' l-Onorevoli Membru ġie stabbilit li l- applikant kkonċernat joqgħod f' 'Joe Grace House' u mhux 'Casa Redentur' kif jidher fil-PQ 15395, u, għalhekk, it-tweġiba kienet ingħatat fin- negattiv.

Ix-xogħol rikjest mill-applikant ta' 'Joe Grace House' sejjer jinbeda fi żmien qasir.

DCC - KAŻIJIET

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jispjega xi kriterji jintużaw biex każ li jkun qed jiġi ttrattat mid-DCC jiġi ttrasferit lill-Kumitat Eżekuttiv ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar?

Jidhirlu l-Viċi Prim Ministru li hu stramb li l-każ, li d-dettalji tiegħu qed jintbagħtu separatament, wara li ġie ttrattat b'mod eżawrijenti mid-DCC u fejn ittieħdet votazzjoni darbtejn, f'daqqa waħda jiġi ttrasferit lil fuq imsemmi Kumitat, meta dan mhuwiex xi proġett ta' interess nazzjonali imma jikkonċerna permess li bħalu jingħataw mijiet b'mod konsistenti?

Jista' l- Viċi Prim Ministru jgħid f'dan il-każ min talab li jsir dan?

ONOR.

GEORGE VELLA: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.