MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 223 It-Tlieta, 2 ta' Ġunju, 1998 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 223

It-Tlieta, 2 ta' Ġunju, 1998

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-6.10 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tlieta, 2 ta' Ġunju, 1998

WERREJ MINUTI 108

KUNSENS GĦAL ATTI 108

MISTOQSIJIET-TWEĠIBIET ORALI 108

TQEGĦID TA' KARTI 115

MOZZJONIJIET

ABBOZZ TA' LIĠI BIEX JITWAQQAF KUNSILL REĠJONALI GĦAL GĦAWDEX

(L-EWWEL QARI) 117

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-QORTI TAL-FAMILJA (L-EWWEL QARI) 117

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR OPPORTUNITAJIET INDAQS PERSUNI B'DIŻABILITA`

(L-EWWEL QARI) 118

RIŻOLUZZJONI DWAR ENFITEWSI TEMPORANJA TA' MOLLIJIET, BINI U DRITT TA'

RMIĠĠ FIL-BIRGU U L-ISLA LILL-PORT COTTONERA LIMITED 118

AĠĠORNAMENT 141

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 148

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB 174

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 222 li saret fit-27 ta' Mejju, 1998 ġew konfermati.

KUNSENS GĦAL ATTI

MADAM SPEAKER (Onor. Myriam Spiteri Debono): Ninforma lill-Kamra li l- President ta' Malta għoġbu jagħti l-kunsens tiegħu għal:

Att Nru XIII ta' l-1998 - Att ta' l-1998 dwar Self Lokali.

Nixtieq ninforma lill-Kamra wkoll li s-Sedja rċeviet rapport dwar id- deċiżjonijiet tal-President tat-Tribunal għall-Investigazzjoni ta' Inġustizzji, u skond artiklu 10 ta' l-Att dwar it-Tribunal għall- Investigazzjoni ta' Inġustizzji, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Rapport Nru 2 ta' l-Uffiċċju tat-Tribunal għall-Investigazzjoni ta' Inġustizzji għas-sitt xhur bejn it-2 ta' Diċembru 1997 u l-1 ta' Ġunju 1998.

MISTOQSIJIET-TWEĠIBIET ORALI

ŻEBBUĠ - KWALITA' TA' ILMA

L-ONOR.

ĊENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Michael Bonnici) staqsa lill- Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'miżuri ħadet il-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma dwar l-istqarrija li ħareġ il-Kunsill Lokali ta' Ħaż-Żebbuġ rigward il-kwalita' ta' l-ilma li qed tiġi kkonsmata f'dan il-lokal?

X'kienet id-data li fiha l-kunsill lokali ġibed l-attenzjoni tal- korporazzjoni għall-ewwel darba dwar il-kwalita' ta' l-ilma f'Ħaż-Żebbuġ?

X'passi ħadet il-korporazzjoni minn dik id-data?

Minn kemm-il lokalita' residenzjali qegħdin jittieħdu l-kampjuni ta' l- ilma għal testijiet fil-korporazzjoni?

Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra r-riżultat tal-kampjun ta' l-ilma minn Ħaż-Żebbuġ f'dawn l-aħħar disa' xhur?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR (Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni): Qed inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra l-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant

PROĠETTI ĠODDA

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija: B'riferenza għall-mistoqsijiet parlamentari numri 11314, 12628 u 13387 kollha magħmula minni bħala reminders, jista' l-Ministru issa jirrispondi l-mistoqsija?

ONOR.

JOE MIZZI (Ministru mingħajr Portafoll) (f'isem il-Ministru ta' l- Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija): Qed inqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra l-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant.

ZONA TA' KUMMERĊ ĦIELES MA L-UNJONI EWROPEA

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid xi studji saru s'issa mill-ministeru tiegħu jew minn kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha huwa responsabbli biex jara jaqbilx għall-ministeru tiegħu, għall-korporazzjoni jew għall-entita' pubblika konċernata li Malta tissieħeb f'zona ta' kummerċ ħieles biss ma' l-Unjoni Ewropea; u dwar x'se jkun l-impatt fuq il-ministeru tiegħu jew fuq kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha huwa responsabbli?

Fi kwalunkwe każ, jista' l-Ministru jindika x'inhuma l-benefiċċji kollha għall-ministeru tiegħu u għal kwalunkwe korporazzjoni jew entita' oħra pubblika li għaliha huwa responsabbli, li jinkisbu b'zona ta' kummerċ ħieles u li ma jinkisbux bi sħubija fl-Unjoni Ewropea?

ONOR.

GEORGE VELLA (Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent): Fl-implimentazzjoni tal-politika tiegħu għal ħolqien ta' relazzjoni speċjali bejn Malta u l-Unjoni Ewropea bbażata fuq zona ta' kummerċ industrijali ħieles u kooperazzjoni fl-oqsma tal-politika, tas-sigurta' u oqsma oħra, il-Gvern miexi fuq l-għarfien li din il-politika tpoġġi quddiem pajjiżna sfidi li jgħoddu għaċ-ċirkostanzi tagħna b'bilanċ pożittiv bejn benefiċċji u żvantaġġi li toroq oħra, bħal sħubija sħiħa fl- Unjoni Ewropea, ma jipprovdux.

Dan l-għarfien jgħodd għaċ-ċirkostanzi attwali tagħna u fuq futur prevedibbli.

F'kull qasam ta' ħidma, il-ministeri, id-dipartimenti u l-korpi parastatali tal-gvern huma mistennija li jibqgħu japprofondixxu d- direzzjoni tagħhom skond din il-politika u skond bidliet li jistgħu jiġru fiċ-ċirkostanzi kemm f'Malta u kemm fl-Unjoni Ewropea.

F'dan is-sens l- evalwazzjoni u l-implimentazzjoni tal-politika li miexi biha l-Gvern huma proċess kontinwu li ma jistax u m'għandux jiġi marbut ċoff f'xi studju partikolari settorali li wara jitqies bħala xi Bibbja.

Jidher li bl-aħjar interpretazzjoni ta' x'kien jagħmel il-Gvern Nazzjonalista preċedenti fi żmienu, din kienet ukoll il-metodoloġija addottata minnu fir-rigward tal- politika li dak il-Gvern kien qed isegwi lejn l-Unjoni Ewropea, jiġifieri sħubija sħiħa.

Ma nstabu l-ebda studji dipartimentali jew settorali tat- tip li qed jindika l-Onor.

Membru ta' l-effetti ta' sħubija sħiħa ħlief wieħed proviżorju fil-ministeru ta' l-affarijiet barranin li sempliċement elenka l-bidliet li riedu jsiru u ħabbar problemi kbar għall-biedja u l- industrija bit-triq ta' sħubija sħiħa.

Ta' min jgħid li l-bidliet u l- isfidi li rridu niffaċċjaw bl-għażla ta' zona ta' kummerċ ħieles huma ħafna aktar iffokati u ristretti mill-bidliet u problemi mifruxa u wiesgħa li jirriżultaw mill-għażla ta' sħubija sħiħa.

B'hekk inqas dipartimenti u korpi governattivi huma affettwati b'mod sinifikattiv bit-triq preżenti milli kien jiġri b'politika differenti.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Borg, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE BORG: Jiġifieri l-Viċi Prim Ministru jikkonferma li s'issa ma sar l-ebda studju dwar l-effett taz-zona ta' kummerċ ħieles fuq il- ministeru tiegħu in partikolari?

Qed nirriferi għall-ministeru tiegħu partikolarment minħabba li d-domanda kienet immirata direttament lejn il- ministeru tiegħu, għalkemm meta għamilt l-istess mistoqsija lil ministeri oħrajn kien hemm għadd minnhom li għamlu riferenza għar-risposta tiegħu wkoll.

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, jien fl-ebda ħin m'għedt li ma sar l- ebda studju imma għedt biss li l-ebda studju mill-ħafna studji li jsiru m'għandu jitqies bħala xi Bibbja u li wieħed għandu jieħu l-input kollu ta' l-istudji u l-konsultazzjonijiet li jsiru biex imbagħad iħaddimhom fil- politika li jkun qed jipprova jiżviluppa.

Jiġifieri jien m'għedtx li ma sarux studji, anzi għedt li jsiru ħafna studji u konsultazzjonijiet, pero' mbagħad wieħed għandu jieħu dak li jidhirlu l-aħjar biex jimplimentah.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Borg.

ONOR.

JOE BORG: GĦandi nifhem li fost affarijiet oħrajn, il-Viċi Prim Ministru qed jagħmel riferenza għall-istudju li kien sar fi żmien l- Amministrazzjoni Nazzjonalista, jiġifieri l-PACMAN, li kien jagħmel analiżi ta' l-effett tas-sħubija fl-Unjoni Ewropea fuq is-settur ta' l-ekonomija u fuq is-setturi l-oħra ta' pajjiżna.

Jista' għallinqas il-Viċi Prim Ministru jikkonfermali jekk sarx xi studju li huwa kompilat daqskemm kien il-PACMAN f'dak li għandu x'jaqsam maz-zona ta' kummerċ ħieles?

Għax fl- aħħar mill-aħħar dan l-istudju, il-PACMAN kien tlesta meta aħna konna għadna lanqas biss bdejna n-negozjati.

Allura llum, li wasalna biex nibdew niddiskutu z-zona ta' kummerċ ħieles, saret xi forma ta' pjan studjat, bħalma kien il-PACMAN, f'dak li għandu x'jaqsam ma' zona ta' kummerċ ħieles?

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, jien ma kellix f'moħħi l-istudju PACMAN, pero' ġaladarba l-Onor.

Interpellant qed isemmih ta' min jgħid li mill-istudju PACMAN ħadna in konsiderazzjoni ċerti aspetti negattivi li joħorġu minnu.

Fil-fatt jien kont qed nirriferi għall-istudji li saru mid- Direttorat ta' l-EU, li wieħed mill-membri tiegħu kien l-istess Onor. Joe Borg.

Ikun interessanti li wieħed jgħid li dawn l-istudji kienu ntbagħtu lill-ministru ta' dak iż-żmien taħt cover konfidenzjali ħafna għax dawn l- istudji tant kellhom riżultati negattivi li l-Onor.

Joe Borg ħass li m'għandhomx joħorġu fil-pubbliku.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Borg.

ONOR.

JOE BORG: Billi l-Viċi Prim Ministru qed jagħmel din ir-riferenza, jista', jekk jogħġbu, meta jkollu ċ-ċans, iqiegħed kopja ta' dawn l-istudji kollha li qed jagħmel riferenza għalihom, inkluż l-istudju PACMAN, fuq il- Mejda tal-Kamra ġaladarba dan jinsab fil-Ministeru għall-Affarijiet Barranin?

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, jien kont nistenna li ġaladarba l- istudju PACMAN sar fi żmien l-Amministrazzjoni Nazzjonalista kellu jitqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra meta kienu fil-gvern huma.

Fil-fatt l- istudju PACMAN huwa dokument li għandu r-rilevanza tiegħu u huwa tajjeb li xi kultant wieħed jittawwallu ftit ħalli jkun jaf kif kien jaħdem il-moħħ ta' l-Amministrazzjoni preċedenti.

Pero' ma nħossx li dan id-dokument għandi nqiegħdu jien fuq il-Mejda tal-Kamra la ma qiegħdux il-Gvern preċedenti u m'huwiex xogħol ikkummissjonat minna.

Imma jekk min-naħa l- oħra l-Onor.

Borg jixtieq li nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra dawk in-noti li hu kien jibgħat lill-ministru ta' qabli, jien inqegħedhom bil-qalb kollha ħalli filwaqt li l-press tkun taf eżattament għal xiex kont qed nirriferi waqt id-diskorsi tal-budget, fl-istess ħin il-Membri ta' l- Oppożizzjoni ma jkunux jistgħu jmeruni iktar f'dan ir-rigward.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Borg.

ONOR.

JOE BORG: Jekk il-Viċi Prim Ministru jrid ikun silettiv u jagħżel xi jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra, affari tiegħu, pero' jien qed nistiednu biex iqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra d-dokumenti kollha, inkluż id-dokument PACMAN, li sar fi żmien l-Amministrazzjoni Nazzjonalista.

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, għall-Gvern l-interessi tal-pajjiż jiġu l-ewwel u qabel kollox u għalhekk ma nħossx li huwa għaqli li jitqiegħdu fuq il-Mejda tal-Kamra għall-kurżita' ta' kull min ikun irid jarahom dokumenti li għadu qed isir xogħol fuqhom u li għadhom il-bażi ta' diversi diskussjonijiet.

Meta mbagħad jitlesta x-xogħol kollu fuqhom u dawn id-dokumenti, biex ngħid hekk, ikollhom valur purament storiku, ikunu jistgħu jitqiegħdu fuq il-Mejda tal-Kamra għal record purposes.

Pero', kif jaf il-kollega tiegħi, xejn m'hu għaqli li wieħed iqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra dokumenti li jkunu qed isiru negozjati fuqhom.

MADAM SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI (Kap ta' l-Oppożizzjoni): Qed nifhem sew li l- Viċi Prim Ministru qed jgħid li n-negozjati tal-Gvern preżenti qed isiru abbażi tad-dokumenti li kienu ġew ippreparati mill-Amministrazzjoni preċedenti?

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, ir-risposta għal din il-mistoqsija hija qasira ħafna: Allaħares!

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Imma allura x'diffikulta' qed isib il-Viċi Prim Ministru biex iqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra d-dokumenti li ġew ippreparati mill-Gvern preċedenti rigward il-vantaġġi u l-iżvantaġġi ta' sħubija sħiħa fl-Unjoni Ewropea?

Qed ngħid dan għax, jekk fhimtu sew, il- Viċi Prim Ministru qal li huwa ma jħossx li għandu jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra dokumenti li jkunu qed isiru negozjati fuqhom.

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, jekk jogħġbok ippermettili nistaqsi lill-Kap ta' l-Oppożizzjoni x'żammu milli jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra d- dokument dwar il-PACMAN u għaliex issa qed jistenna lil dan il-Gvern iqiegħdu fuq il-Mejda tal-Kamra hu.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Madam Speaker, ġaladarba l-Viċi Prim Ministru għoġbu jagħmilli domanda jien lest li nirrispondih.

Aħna ma konniex qegħidna dak id-dokument fuq il-Mejda tal-Kamra għax fi żmienna dan kien għadu qed iservi bħala l-bażi tad-diskussjonijiet, tal-preparazzjoni u tan- negozjati li kienu għad iridu jibdew.

Pero' l-Gvern preżenti għażel politika differenti; il-politika ta' kummerċ ħieles, u minn dak li qal il- Viċi Prim Ministru jidher li dan il-Gvern m'għamel ebda studji li fuqhom ...

ONOR.

GEORGE VELLA: Point of order!

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru, on a point of order.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, mhux sew li nkomplu nibnu fuq il- premessa żbaljata li jrid jinterpreta l-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

Jien diġa' għedt lill-Onor.

Joe Borg li qatt m'għedt li ma sar l-ebda studju, imma l- Kap ta' l-Oppożizzjoni, bl-istil tiegħu tas-soltu, qed jerġa' jqum u jirripeti xi ħaġa li jien, min-naħa tiegħi, diġa' ċħadt.

MADAM SPEAKER: Onor. Fenech Adami, tista' tkompli tagħmel il-mistoqsija tiegħek.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Madam Speaker, jien li qed ngħid hu li kien hemm studji, partikolarment il-PACMAN, li meta kont prim ministru kemm-il darba kont laqqajt lill-ministri u lid-dipartimenti biex jiddiskutu l- kontenut tagħhom.

Anzi nibda biex ngħid li l-PACMAN huwa analiżi dettaljata tal-policies kollha li hemm fl-Unjoni Ewropea u permezz tiegħu wieħed seta' jipprepara ruħu għan-negozjati li kienu se jsiru.

Allura hawn lill-Viċi Prim Ministru nerġa' nistaqsih: Saru xi eżerċizzji simili minn dan il-Gvern bi preparazzjoni għad-diskussjonijiet li għad iridu jibdew dwar zona ta' kummerċ ħieles?

Qed nagħmel din il-mistoqsija għax dan it- tagħrif huwa ta' interess għal din il-Kamra li għadha ma spiċċatx dibattitu dwar il-politika tal-Gvern, li jrid konferma tal-politika dwar kummerċ ħieles u n-naħa ta' l-Oppożizzjoni qed tgħid li bla preġudizzju l-gvern għandu jeżamina ż-żewġ alternattivi biex jara x'jaqbel.

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, għadni kemm irrispondejt l-istess mistoqsija mill-kollega tiegħi l-Onor.

Joe Borg.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni kien qiegħed hawnhekk u naħseb li semagħni.

M'għandix x'inżid ma' dak li diġa` għedt.

MADAM SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Proprju għaliex smajtu u ma fhimtx ir-risposta qiegħed ninsisti li ning]ata risposta.

Jien se nerġa' nirripeti d- domanda.

Saru studji bi preparazzjoni għan-negozjati jew le?

U jekk saru, il-Viċi Prim Ministru jsib diffikulta` li jpoġġihom fuq il-Mejda tal- Kamra?

Huwa utili li jkunu fuq il-Mejda tal-Kamra għax il-Kamra għad għandha quddiemha item ta' l-aġenda fuq dan il-punt.

U l-Kamra għad trid tiddeċiedi jekk taqbilx ma' l-emenda proposta mill-Prim Ministru dwar politika ta' kummerċ ħieles, inkella l-proposta magħmula min-naħa ta' l- Oppożizzjoni, li bla preġudizzju, tenendo conto il-mandat li għandu dan il- gvern stess, il-Prim Ministru jkun jista' jiddikjara lill-Kamra r-riżultat ta' approfondiment tal-kwestjoni kollha.

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, m'għandix x'inżid ma' dak li għedt.

Nitlob biss ftit paċenzja min-naħa l-oħra biex jistennew ir-riżultati.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ma naħsibx li din hi materja żgħira din.

Nixtieq inkun naf għal liema riżultati qed jirriferi, jekk hux ir-riżultati tad-dibattitu li jidher fuq l-aġenda u se jiġi konkluż?

Jekk inhu hekk, nistennew.

Imma jekk mhux hekk, jgħidli xi jrid ifisser biha.

Għandna item fuq l-aġenda fejn qed ngħidu li hemm żewġ mozzjonijiet quddiem din il- Kamra.

(Interruzzjonijiet) Dan huwa rilevanti.

MADAM SPEAKER: Onor. Fenech Adami, jekk għandek mistoqsija ejja għaliha.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ir-risposta tal-Viċi Prim Ministru tfisser li rridu nistennew ir-riżultat tal-vot fuq dawk il-mozzjonijiet li l-Kamra għandha quddiemha?

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Qed inkun ċar.

Nistennew ir-riżultati tad- diskussjonijiet li qed isiru ma' l-Unjoni Ewropea, liema diskussjonijiet nispera li jagħtu frott ħafna iktar malajr mill-attentati bla riżultati li kien qed jagħmel il-Kap ta' l-Oppożizzjoni meta kien fil-gvern.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Fid-dokumenti ppubblikati, partikolarment wara l-laqgħa tal-Kunsill ta' l-Assoċjazzjoni, jidher ċar li min-naħa ta' l- Unjoni Ewropea qed jgħidu li l-ewwel diskussjonijiet iridu jsiru dwar ir- riforma fis-sistema tat-taxxa, b'mod partikolari t-taxxa introdotta fl-1 ta' Lulju tas-sena l-oħra li l-Kummissjoni jidher li qiegħda tpoġġiha bħala kondizzjoni biex jinfetħu n-negozjati dwar zona ta' kummerċ ħieles.

Il- kliem użat fid-dokumenti tal-Kunsill huma ċari, li jrid ikun hemm terminu preċiż u qbil minn qabel dwar riforma tas-sistema tat-taxxa li ddaħħlet is- sena l-oħra f'pajjiżna.

Il-Viċi Prim Ministru qed jgħid li bdew in- negozjati dwar reviżjoni tat-taxxa tas-sisa?

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, il-Kap ta' l-Oppożizzjoni għandu kull dritt għall-interpretazzjoni tiegħu ta' kwalunkwe dokument li jiġi f'idejh.

Li qed ngħid jiena huwa li d-diskussjonijiet se jibdew uffiċjalment meta tiġi Malta delegazzjoni mill-Unjoni Ewropea fl-aħħar ġimgħa ta' Ġunju.

Pero' nista' ngħid li d-diskussjonijiet, it-taħdidiet, l-intendimenti u x'nifhmu bid-dokument, saru qabel ma sar id-dokument u għadu jinżamm bħala bażi għad-diskussjonijiet li għad iridu jsiru.

MADAM SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jiddispjaċini ninsisti, pero' l-materja hija gravi u importanti ħafna.

Meta l-Viċi Prim Ministru qed jirriferi għall- ftuħ tad-diskussjonijiet, jiena nifhem li l-pożizzjoni hija li d- diskussjonijiet jinfetħu wara li l-Kunsill tal-Ministri ta' l-Unjoni Ewropea jagħti mandat lill-Kummissjoni biex tibda d-diskussjonijiet.

Dan il-mandat għadu ma ngħatax u allura ma nafux meta se jibdew dawn in- negozjati.

Il-fatt li jkun hawn delegazzjoni ta' tekniċi ma jfissirx li nfetħu n-negozjati.

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, il-Kap ta' l-Oppożizzjoni jrid li nkunu simpliċisti u nispjegaw eżatt.

Iva, sar ftehim fil-Kunsill ta' l- Assoċjazzjoni u jrid ikun hemm diskussjonijiet ħalli dan jiġi ċċarat iktar u anke jiġi maqbul it-timeframe li fih iridu jsiru n-negozjati.

Diġa' għidt u nerġa' nirripeti biex ninforma lill-Kap ta' l-Oppożizzjoni, li huwa previst li sa Settembru jkunu saru l-aħħar rakkmandazzjonijiet lill- Kunsill li mbagħad ikun jrid jagħti mandat lill-Kummissjoni biex jinfetħu n- negozjati proprja ħalli mbagħad nimxu biex naslu għal free trade area.

Din il-verżjoni m'għandix għalfejn noqgħod nispjegaha għax ċert li jafha.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, smajna diversi drabi li wħud mis- setturi ta' l-ekonomija Maltija se jiġu esklużi mill-ftehim ta' free trade area.

Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħidilna liema setturi se jiġu speċifikament esklużi u minn fejn jirriżulta li dawn is-setturi, b'mod partikolari l-biedja u s-sajd, se jiġu esklużi?

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, diġa` għedt li qegħdin fi proċess li nagħmlu l-istudji li hemm bżonn; li nifformolaw il-policies tagħna u fil- mument opportun nagħmlu dawk in-negozjati li jidhrilna li għandna nagħmlu fl-aħjar interess tal-pajjiż.

Meta jasal iż-żmien u meta jkun il-mument opportun nispjegaw eżatt x'akkwistajna u x'qed nipprovaw nakkwistaw.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, jiġifieri d-dikjarazzjonijiet kollha li saru sal-lum li l-biedja u s-sajd huma esklużi minn dan il-ftehim ta' free trade area mhumiex minnhom?

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, dawn huma allegazzjonijiet li l-Onor. kollega għandu dritt jassumi.

Jiena nerġa' nirripeti li qegħdin f'fażi li deħlin f'negozjati u mhux fl-interess tan-negozjati tan-naħa tal-Gvern li wieħed joqgħod jitkellem fuq x'se jinnegozja bil-quddiem.

Ħadd ma jagħmel hekk, lanqas il-gvern l-ieħor m'għamel hekk.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, jien mhux qed nitlob lill-Ministru jgħidli liema dettalji se jiddiskuti fid-diskussjonijiet li se jkollu dwar il-free trade area.

Pero' inkun naf preċiżament jekk mid-diskussjonijiet li bdew isiru, l-agrikoltura u s-sajd humiex se jkunu parti integrali mid- diskussjonijiet totali.

Imbagħad ir-riżultati li nakkwistaw jew nitilfu nkunu nafuhom biss wara d-diskussjonijiet.

Sal-lum dawn huma parti mid- diskussjonijiet totali.

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Li l-agrikoltura u s-sajd ikunu parti mid- diskussjonijiet hija xi ħaġa naturali.

(Interruzzjonijiet) X'qed iċċapċap?!

X'fhimt?

Mhux bilfors iridu jiġu diskussi!

Madam Speaker, l- agrikoltura u s-sajd huma setturi li se jkunu parti mid-diskussjonijiet.

Li nista' ngħid huwa li l-gvern se jittratta kull settur, wieħed wieħed, fl-aħjar interess tal-pajjiż.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Ċensu Galea.

ONOR.ĊENSU GALEA: Madam Speaker, mhux biex nirripeti d-domanda, imma dan ifisser li għalissa l-agrikoltura u s-sajd huma parti mid-diskussjonijiet globali li għad iridu jibdew u li m'għandna l-ebda ħjiel li se jiġu esklużi fid-diskussjonijiet tal-bidu?

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, jiena naf li l-Prim Ministru qal ripetutament, għal min irid jisma', li l-biedja u s-sajd se jkunu esklużi miz-zona ta' kummerċ ħieles.

MADAM SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Madam Speaker, il-Viċi Prim Ministru ma jafx li fid-dikjarazzjonijiet kollha li saru mill-Unjoni Ewropea, inkluż id- dokument iffirmat fil-konklużjoni tal-Kunsill ta' l-Assoċjazzjoni u inkluż id-diskors espliċitu li sar mill-President Robin Cook, il-Foreign Minister ta' l-Ingilterra, intqal bl-iktar mod espliċitu li z-zona ta' kummerċ ħieles trid tinkludi wkoll l-agrikoltura?

Naturalment jista' jkun hemm arranġamenti dwar kif japplika dan il-ftehim għall-agrikoltura.

Imma żgur li l-agrikoltura trid tkun parti miz-zona ta' kummerċ ħieles.

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, il-Kap ta' l-Oppożizzjoni mhuwiex eżatt.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jekk jgħidli li m'iniex eżatt jgħidli fiex m'iniex eżatt.

Jiena qed ngħidlu li kategorikament u ripetutament lill- Ministru Vella kkomunikawlu li ma jistgħux jeskludu l-biedja miz-zona ta' kummerċ ħieles.

Dan ma jfissirx li ma jistax ikun hemm xi ftehim partikolari għal xi prodotti tal-biedja.

U żgur li jkun hemm.

Imma l- biedja se tkun inkluża u tkun parti mill-ftehim dwar zona ta' kummerċ ħieles.

Hekk hi l-pożizzjoni min-naħa ta' l-Unjoni Ewropea.

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru, fil-qosor għax sar il-ħin.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, nerġa' nirripeti li jien għedt li l- agrikoltura u s-sajd se jiġu diskussi, pero' għidt ukoll li l-agrikoltura u s-sajd se jkunu esklużi miż-żona ta' kummerċ ħieles.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Tqegħid ta' Karti.

Il-Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

ALFRED SANT(Prim Ministru): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

General Public Survey tal-Forzi tal-Pulizija ta' Malta li sar mill- Management Efficiency Unit maħruġ f'Mejju 1998;

Tagħrif dwar safar ta' delegazzjonijiet mid-dikasteru li għalih hu responsabbli l-Prim Ministru għall-perijodu bejn l-1 ta' Novembru 1997 u l-31 ta' Marzu 1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14054;

Tabella li turi l-għadd ta' reati ta' serq minn vetturi u bċejjeċ tal- baħar, serq ta' vetturi u ta' bċejjeċ tal-baħar u serq rurali rapportati lill-Pulizija bejn Ottubru 1997 u April 1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14859;

Tabella li turi l-għadd ta' każijiet ta' serq minn karozzi, pick- pocketing u snatch and grab rapportati lill-Pulizija bejn Awissu ta' l- 1997 u April 1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14861;

Tabella li turi l-għadd ta' persuni li mietu jew korrew kawża ta' inċidenti tat-traffiku bejn Lulju 1997 u April 1998, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 14862;

Tabella li turi l-għadd ta' press statements maħruġa mill-Pulizija dwar twettiq ta' reati serji bejn Ottubru 1997 u April 1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14864;

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Rapport Annwali ta' l-Uffiċċju ta' l-Ombudsman għas-sena 1997 skond artiklu 29 subartiklu (1) ta' l-Att ta' l-1995 dwar l-Ombudsman;

Tagħrif dwar safar ta' delegazzjonijiet mid-dikasteru li għalih hu responsabbli l-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent għall-perijodu bejn l-1 ta' Novembru 1997 u l-31 ta' Marzu 1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14053;

Kopja tad-diskors li r-Rappreżentant Permanenti għal Malta fil-Ġnus Magħquda, l-Ambaxxatur Saviour Borg għamel fil-konferenza dwar climate change li saret fi Kyoto fil-Ġappun f'Diċembru 1997, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 14742;

Kopja tad-diskors magħmul mill-Ambaxxatur Vincent Camilleri waqt il- laqgħa plenarja tal-Bord Eżekuttiv tal-UNESCO li saret fit-28 ta' April 1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14744; u

Kopja tal-pjanta b'konnessjoni mat-twaħħil ta' traffic lights fir- Rabat, GĦawdex, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14857.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru ta' l-Edukazzjoni.

ONOR.

EVARIST BARTOLO (Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar safar ta' delegazzjonijiet mid-dikasteru li għalih hu responsabbli l-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali għall- perijodu bejn l-1 ta' Novembru 1997 u l-31 ta' Marzu 1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14052.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Mizzi f'isem il-Ministru tal- Finanzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, f'isem il-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Emendi għall-Bye-Laws tal-Borża ta' Malta maħruġa mill-Kunsill ta' l- iStock Exchange ta' Malta skond l-artikolu 8(2) ta' l-Att dwar il- Borża ta' Malta, Kap. 345;

Tabella li turi n-numru ta' mandati ta' qbid kontra bastimenti maħruġa mill-Qorti bejn l-1995 u l-1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14893; u

Tabella li turi n-numru u l-valur ta' skrataċ għal kaċċa importati bejn l-1996 u l-1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14934; u

f'isem il-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar fabbriki jew siti mogħtija mill-Korporazzjoni Maltija għall-Iżvilupp bejn Novembru 1996 u Mejju 1998, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 14508.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru tal-Ħarsien Soċjali.

ONOR.

EDWIN GRECH (Ministru tal-Ħarsien Soċjali): Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar safar ta' delegazzjonijiet mid-dikasteru li għalih hu responsabbli l-Ministru tal-Ħarsien Soċjali għall-perijodu bejn l-1 ta' Novembru 1997 u l-31 ta' Marzu 1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14055; u

Tabelli li juru l-klassifika ta' l-eta' ta' persuni li kienu qed jirreġistraw għax-xogħol fl-ewwel parti tar-Reġistru matul Jannar 1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14057.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru tad-Djar.

ONOR.

ALFRED PORTELLI (Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 139 ta' l-1998 – Ordni ta' l-1998 dwar l-Awtorita' tad-Djar (Trasferiment ta' Proprjeta') (Nru 9); u

Tagħrif dwar units mibnija mill-Gvern bejn l-1987 u l-1998 u mogħtija għall-kiri jew bejgħ, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru W1443.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet.

Jekk jogħġbu, il-Prim Ministru jressaq il-Mozzjoni Nru. 139.

MOZZJONIJIET

ABBOZZ TA' LIĠI BIEX JITWAQQAF KUNSILL REĠJONALI GĦAL GĦAWDEX

ONOR.

ALFRED SANT: Madam Speaker, nipproponi L-Ewwel Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jitwaqqaf Kunsill Reġjonali għal GĦawdex".

MADAM SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA (Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja): Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jitwaqqaf Kunsill Reġjonali għal Għawdex" ikun moqri l-Ewwel Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Il-mozzjoni għaddiet u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri l-Ewwel Darba.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru tal-Ġustizzja, jekk jogħġbu, iressaq il-Mozzjoni Nru. 141.

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-QORTI TAL-FAMILJA

ONOR.

GAVIN GULIA (Ministru tal-Ġustizzja): Nipproponi l-Ewwel Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att ta' l-1998 dwar il-Qorti tal-Familja".

MADAM SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH (Ministru għat-Trasport u Portijiet): Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att ta' l- 1998 dwar il-Qorti tal-Familja" jkun moqri l-Ewwel Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri l-Ewwel Darba.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru tal-Ħarsien Soċjali, jekk jogħġbu, iressaq il-Mozzjoni Nru. 142.

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR OPPORTUNITAJIET INDAQS PERSUNI B'DIŻABILITA`

ONOR.

EDWIN GRECH: Madam Speaker, nipproponi l-Ewwel Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att ta' l-1998 dwar Oppportunitajiet Indaqs Persuni B'diżabilita`"

MADAM SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att ta' l- 1998 dwar Opportunitajiet Indaqs Persuni B'diżabilita`" ikun moqri L-Ewwel Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni, jekk jogħġbu, iressaq il-Mozzjoni Nru. 140.

RIŻOLUZZJONI DWAR ENFITEWSI TEMPORANJA TA' MOLLIJIET, BINI U DRITT TA' RMIĠĠ FIL-BIRGU U L-ISLA LILL-PORT COTTONERA LIMITED

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nipproponi din ir-riżoluzzjoni:

Billi l-Gvern tar-Repubblika ta' Malta bi ħsiebu jikkonċedi b'titolu ta' enfitewsi temporanja lill-Port Cottonera Limited il-mollijiet, bini u dritt ta' rmiġġ fil-Birgu u l-Isla kif deskritt aħjar fl-abbozz ta' kuntratt imqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra, għaż-żmien, bil-korrispettiv u taħt il- kondizzjonijiet li jinsabu fl-istess abbozz;

U billi huwa maħsub fil-paragrafu (c) tas-subartikolu (1) ta' l-artikolu 3 ta' l-Att dwar it-Trasferiment ta' Artijiet tal-Gvern, Kap. 268, li art li tkun proprjeta' tal-Gvern jew amministrata minnu tista' tiġi trasferita 'skond riżoluzzjoni speċjali tal-Kamra tad-Deputati li tkun fis-seħħ fil- ħin tat-trasferiment';

U billi huwa xieraq li t-trasferiment fuq imsemmi jsir skond riżoluzzjoni speċjali tal-Kamra tad-Deputati;

Għalhekk huwa b'dan riżolut li l-mollijiet, il-bini u d-dritt ta' rmiġġ fil- Birgu u l-Isla kif deskritt aħjar fl-abbozz ta' kuntratt li jinsab imqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra jiġi mogħti lill-Port Cottonera Limited għall-iskop, il-pattijiet u kondizzjonijiet imsemmija fl-istess abbozz.

MADAM SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

GEORGE VELLA: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Rimarki?

Il-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Madam Speaker, meta tela' l-Gvern Laburista ġdid, waħda mill-affarijiet li kont tkellimt fuqhom kienet il-bżonn li l- gvern jagħraf juża b'mod aħjar il-proprjeta` li għandu.

Il-gvern għandu, bejn wieħed u ieħor, terz tal-proprjeta` li hawn f'pajjiżna, u dan jagħtih potenzjal kbir ta' dħul.

Allura waħda mill-ewwel affarijiet li għamilna kienet li naraw kif nistgħu, bħala gvern, nutilizzaw il-proprjeta` li għandna biex trendilna l-aħjar possibbli.

Naturalment dan kollu jrid ikun marbut ma' xogħlijiet li jridu jsiru, li mhux biss iħallu l-aħjar returns finanzjarji lill-gvern, imma fl-istess ħin jagħtu spinta ekonomika u, f'dan il-każ partikolari, jiġġeneraw l-ekonomija ta' parti tal-pajjiż li ħafna jqisuha li hija depressed.

Kien għalhekk li d-Dipartiment ta' l-Artijiet ħejja diversi policies biex dan ikun jista' jiġi fis-seħħ, u ftit tal-jiem ilu ħabbarna policy li permezz tagħha art tista' tgħaddi lill-intrapriżi kummerċjali, kemm-il darba din l-art ikunu jeħtiġuha għall-espansjoni tagħhom.

Aħna nħossu li r-rwol tal-gvern f'din l-attivita`għandu jkun rwol ta' facilitator, li permezz ta' inizjattivi li jieħu jħeġġeġ sabiex il- privat ikun jista' jagħmel l-investiment neċessarju u jikkontribwixxi għall- iżvilupp f'pajjiżna.

Madam Speaker, jidhirli li din hija t-tieni darba f'dan il-Parlament li qegħdin inressqu riżoluzzjoni fuq żvilupp propost f'parti minn pajjiżna.

Fil-fatt konna ressaqna riżoluzzjonijiet li permezz tagħhom ingħataw proprjeta` u siti lill-clubs sportivi.

Din id-darba qegħdin nitkellmu fuq riżoluzzjoni maħsbua biex tingħata area ta' art kif ukoll parti mill-baħar ħalli jsir żvilupp fil-Kottonera.

Ta' min jara wkoll kif beda dan il- proġett.

F'April tas-sena li għaddiet il-Kabinett tal-Gvern Laburista ġdid kien approva policy li permezz tagħha kien jagħti lok għall-iżvilupp tal- yachting f'pajjiżna.

Din il-policy kienet ibbażata fuq studju li sar mill- Awtorita` ta' l-Ippjanar flimkien mal-konsulenti Deloitte & Touche li kienu raw li hemm diversi siti f'Malta żviluppati f'marinas u kien ġie indikat li l-iktar sit li kellu potenzjal għall-iżvilupp ta' marina kien proprju Dockyard Creek, jiġifieri x-xatt tal-Birgu u l-Isla.

GĦaldaqstant il- Kabinett tal-Gvern Laburista fil-5 ta' Mejju kien approva li għandu jitwaqqaf sotto-kumitat li kellu jara kif f'time-frame preċiż isir l- iżvilupp ta' marina fin-naħat tal-Kottonera.

Fit-12 ta' Mejju l-Kabinett tal-Gvern Laburista kien approva development brief għall-iżvilupp ta' dan il-yachting centre u kien stieden proposti mill-pubbliku biex jara x'interess jiġġenera żvilupp bħal dan.

Fil-fatt f'Ġunju tas-sena li għaddiet il-Viċi Prim Ministru kien għamel statement f'dan il-Parlament fejn ta informazzjoni dwar il-pjanijiet li għandu l- gvern għall-iżvilup ta' proġett ta' yachting.

Imbagħad matul l-istess xahar kien twaqqaf steering committee tal-Kabinett biex jikkoordina dan il- proġett u l-Kabinett kien approva li bħala l-ewwel proġett ta' yachting f'Malta kellha ssir il-marina fil-Kottonera.

Hawnhekk irrid infakkar li sadanittant l-Awtorita` ta' l-Ippjanar kienet qed taħdem fuq il-Grand Harbour Local Plan u kienet identifikat l-iżvilupp ta' yacht marina bħala waħda mill-aħjar attivitajiet ekonomiċi għal din l-area.

Fis-16 ta' Lulju tas-sena li għaddiet il-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin flimkien mal- Ministru tat-Turiżmu taw konferenza stampa fejn ħabbru l-iżvilupp ta' dan il-yacht marina u they launched a white paper.

Wara li kien sar dan l- eżerċizzju u ġiet imnedija l-white paper, kienu ntalbu l-proposti minn dawk kollha nteressati u dawn kellhom sal-15 ta' Settembru ta' l-1997 biex jagħmlu s-sottomissjonijiet tagħhom.

Ta' min jgħid li ntwera interess kbir, mhux biss minn diversi nies u kumpanniji minn pajjiżna imma anke minn żviluppaturi u esperti fil-management ta' marinas barranin li wrew ix-xewqa li jkunu jafu iktar fuq dan il-proġett.

L-isteering committee li kien qed jieħu ħsieb dan il-proġett kien chaired mis-Sur Norman Mifsud u fuqu kien hemm nies li jirrappreżentaw lill-Avukat Ġenerali tar-Repubblika, lill-Malta Maritime Authority u lill-Works Department, kif ukoll kien hemm is-Sur Conrad Thake u Dr Edward Woods.

Dawn in-nies kellhom l-inkarigu li jaraw il-15-il sottomissjoni li kienu saru minn dawk kollha li kienu interessati u they had to short-list numru ta' proposals li dehru li kienu l-iktar serji.

Dan il-proċess ta' short- listing kien sar f'Ottubru u l-isteering committee indika b'mod unanimu erba' proposti li saru minn nies differenti li dehru li setgħu jiġu żviluppati u li kellhom ċertu potenzjal.

Dawn l-erba' sottomissjonijiet kienu saru minn Raniolo and Bencini, oħra minn Arie De Boom, oħra minn Campers and Nicholsons, u r-raba' waħda mill-Port Cottonera Consortium.

Meta saru dawn is-sottomissjonijiet, l-erba' li huma ġew mistiedna mill- isteering committee biex jiddiskutu magħhom il-proposti li kienu għamlu u li sa dak inhar kienu pjuttost preliminari.

Sakemm ġew biex jiddiskutu l- proposti, tnejn mill-erba' consortia, jiġifieri dak ta' Raniolo and Bencini u Arie De Boom Associates ingħaqdu flimkien f'consortium li jismu Cottonera Waterfront Group u b'hekk spiċċajna bi tliet consortia, jiġifieri Raniolo, Bencini, Arie De Boom u Port Cottonera Waterfront Group.

Kien hemm il- consortium ta' Campers and Nicholsons u l-consortium l-ieħor magħruf bħala l-Port Cottonera Consortium.

Wara li sar ix-short-listing ta' dawn it- tliet consortia nħarġu l-kondizzjonijiet li fuqhom kellhom jiġu żvilupati l- proposti mill-consortia differenti, fejn ġew indikati ċerti affarijiet li huwa importanti li wieħed jikkonsidrahom.

Fil-fatt fl-1 ta' Frar ta' din is-sena ġew stabbiliti kondizzjonijiet dwar ir-relazzjoni li kellu jkun hemm bejn id-developers u l-Malta Drydocks.

Madam Speaker, hawnhekk irrid nispjega li l-mozzjoni li qegħdin nitkellmu fuqha llum tittratta l-area li testendi min-naħa ta' fejn il-mina għal Sant'Anġlu, tieqaf sa quddiem il-monument, dik il-biċċa tinqabeż, u mbagħad taqbad il-biċċa l-oħra sad-Dockyard.

Fuq in-naħa l-oħra hemm in-naħa tal- baħar biss li testendi min-naħa tal-Maċina sal-ponta ta' l-Isla, jiġifieri l-parti tad-Dock No. 1 mhijiex inkluża.

Din ma setgħetx tiġi inkluża minħabba li Dock No. 1 għalkemm huwa proprjeta' tal-gvern, qiegħed b'ċens għand id-Dockyard u allura l-gvern ma setax jinnegozja fuq din il-parti tas- sit.

Fil-fatt bħalissa d-Dockyard għaddejja b'diskussjonijiet separati, għalkemm l-ewwel kondizzjoni kienet tgħid li għandu jkun hemm affjatament bejn id-Dockyard u d-developers ħalli l-iżvilupp ikunu jistgħu jagħmluh flimkien.

It-tieni kondizzjoni li saret lil dawk li kienu interessati kienet dwar il-mod kif kellha ssir il-kumpannija li tirrappreżenta lid-developers.

Din il-kumpannija kellu jkollha kapital imħallas ta' Lm1 miljun, 40% minn dan il-kapital irid ikun miżmum minn interessi barranin u x-shares ikunu jistgħu jiġu floated fuq l-istock exchange imma mhux qabel ħames snin minn meta jsir ix-xogħol.

It-tielet kondizzjoni kienet tirrigwarda l-kwestjoni ta' funding.

Aħna ridna nkunu ċerti li m'aħniex qed ninnegozjaw ma' kumpannija fantażma u allura għidna li mhux biss il-kumpannija jrid ikollha paid up capital ta' Lm1 miljun imma rridu nkunu ċerti li dan isir kif fil-fatt sar, kif se nispjega 'l quddiem.

Ir-raba' kondizzjoni li saret lil dawn it-tliet consortia li kienu short-listed kienet dwar x'tip ta' submission riedet issir lill-Planning Authority u l-mod kif kellha ssir is-submission.

Il- ħames kondizzjoni kienet it-tip ta' phasing li kellu jsir mal-proġett.

Din kienet importanti għax ridna nkunu ċerti li l-proġett jinbeda u jispiċċa u mhux nagħtu biċċa proprjeta` lil xi ħadd, bħalma ġieli ġara, u mbagħad jgħaddu s-snin qabel ma jibda jsir l-iżvilupp.

GĦalhekk il-gvern b'mod tassattiv qal lil dawk li kienu interessati li l-proġett irid ikun phased b'tali mod u manjiera li fi żmien xahar minn meta jingħataw il-letter of intent trid issir l-applikazzjoni, fi żmien 12-il xahar trid tibda tinbena l-marina u fi żmien 24 xahar irid jitlesta l-proġett kollu.

Kondizzjoni oħra li saret lid-developers li kienu short-listed kienet fuq l-ammont ta' ċens u kienet tgħid ukoll li kellu jitħalla aċċess liberu lill- pubbliku matul il-waterfront.

Saret ukoll kondizzjoni dwar il-utilities, jiġifieri s-servizzi infrastrutturali, fejn il-gvern, bħalma jsir fi kwalunkwe proġett ieħor, daħal responsabbli li jipprovdi d-dawl, l-ilma u d- drenaġġ lil dan il-proġett sat-tarf tas-sit.

Imbagħad saru wkoll żewġ kondizzjonijiet oħra, waħda fuq il-faċilitajiet ta' parking u l-oħra dwar il-garanzija, il-performance bond.

Madam Speaker, it-tliet consortia li ġew short-listed ingħataw sett ta' kondizzjonijiet li fuqhom riedu jibbażaw il-proġett.

Wara li ngħataw il- kondizzjonijiet u ġew bir-risposta, saru d-diskussjonijiet ma' l-isteering committee.

Fir-rakkmandazzjonijiet unanimi li għamel l-isteering committee lill-Cabinet committee ntqal li tnejn mit-tliet consortia, il-Cottonera Port Development u l-Cottonera Waterfront Group, kienu prattikament fuq l- istess livell filwaqt li l-kumpannija Campers and Nicholsons ma ssodisfatx dak kollu li kienet mitluba li tissodisfa.

Iżda meta mbagħad iż-żewġ consortia ġew ranked, irriżulta li nistgħu nibdew nitkellmu mal-Cottonera Waterfront Group.

Fil-fatt fis-6 ta' April ta' din is-sena l-Kabinett approva rakkmandazzjonijiet li kienu sarulu mill-isteering committee u ħatar technical committee biex jibda d-diskussjonijiet.

Fis-7 ta' April bdew id-diskussjonijiet mal-Cottonera Waterfront Group fejn dan il- consortium ġie mitlub li fi żmien ġimgħa jwaqqaf kumpannija li jkollha 40% shareholding barrani.

Nerġa' ntenni li din kienet waħda mill- kondizzjonijiet li saru lill-iżviluppaturi fl-1 ta' Frar ta' din is-sena.

Jiġifieri ma kenitx xi kondizzjoni li ġiet imposta wara, imma kienet kondizzjoni minn tal-bidu u kienu jafu biha.

Mela l-Cottonera Waterfront Group intalab biex jagħmel kumpannija li jkollha 40% foreign shareholding, u minimum capital ta' Lm0.25 miljun li fi żmien xahar kellu jittella' għal Lm1 miljun.

Sa dak inhar il-kumpannija kellha tagħmel ukoll sottomissjoni lill-Awtorita` ta' l-Ippjanar.

Min-naħa tiegħu, il-gvern kien qalilhom li malli jġibu l-foreign shareholding 40% u l-kapital itellgħuh minn Lm250,000 għal Lm1 miljun, il-gvern ikun jista' joħroġ il- letter of intent.

Fil-fatt ġiet iffissata d-data tas-17 ta' April ta' l- 1998 biex tiġi ffirmata l-letter of intent mal-Cottonera Waterfront Group.

Il-meetings u d-diskussjonijiet bejn l-isteering committee, ir- rappreżentanti tal-gvern u l-Cottonera Waterfront Group baqgħu għaddejjin biex jiġi assigurat li dawn josservaw il-kondizzjonijiet li kienu mitluba.

Fl-aħħar meeting li sar fl-20 ta' April ta' l-1998 ġie miftiehem li kemm-il darba jissodisfaw il-kondizzjonjiet, fil-21 ta' April kellha tiġi ffirmata l-letter of intent, l-għada tiġi fformata kumpannija u sal-25 ta' April il- kapital tal-kumpannija kellu jittella' għal Lm1 miljun.

Fil-fatt ma ġarax hekk ma' dan il-group għax minkejja li l-gvern kien ilu jgħid minn Frar li 40% ta' l-equity tagħhom irid ikun barrani, dan il-consortium, għal raġunijiet li jafhom hu biss, baqa' ma ġabx l-investiment barrani meħtieġ.

Allura spiċċajna f'sitwazzjoni fejn wara li saru diskussjonijiet ma' dan il- grupp, deher ċar li min-naħa tiegħu l-grupp kellu diffikultajiet biex jinteressa bis-serjeta` lill-investituri barranin li kienu jifformaw parti mill-consortium.

Meta sibna ruħna f'din is-sitwazzjoni, rajna li ma jistax ikun li nibqgħu nitkellmu u ma naslux.

Allura tkellimna ma' l-adjudication committee u dan kien tal-parir li ġaladarba kien hemm żewġ consortia li kienu fuq l-istess livell u t-tnejn kienu kapaċi jagħmlu l-iżvilupp, stajna nibdew id-diskussjonijiet mat-tieni consortium li kien il-Port Cottonera Consortium.

Fil-fatt fl-24 ta' April ta' din is-sena infetħu d- diskussjonijiet u tkellimna preċiżament fuq l-istess kondizzjonijiet li konna tkellimna fuqhom mal-consortium ta' qabel, jiġifieri mal-Cottonera Waterfront Group.

Aħna għidnielhom liema huma l-kondizzjonijiet li rridu ftehim fuqhom biex niffirmaw il-letter of intent.

In-negozjati mal-Port Cottonera Consortium bdew bis-serjeta` u fis-6 ta' Mejju ta' din is-sena dan il-consortium wasal biex issodisfa l-kondizzjonijiet kollha, jiġifieri rreġistra kumpannija b'shareholding ta' Lm250,000 li 40% minnu kien ta' investiment barrani.

Ladarba sibna li dan il-consortium kien serju u kien lest li jiffirma magħna fuq kondizzjonijiet li dehrilna li kienu l-aħjar, ħarġet il-letter of intent li ġiet iffirmata fit-8 ta' Mejju.

Sadanittant dawn ġew mitluba biex itellgħu l-investiment li kellhom fil-kummpanija għal Lm1 miljun, u dan għamluh ukoll.

GĦalhekk ladarba l-kumpannija ssodisfat ir-rikjesti kollha li sarulha min-naħa tal-gvern, aħna issa, konna ftehemna magħhom, qegħdin inressqu riżoluzzjoni fil-Parlament ħalli dan il-proġett ikun jista' jimxi 'l quddiem.

Meta għandna din ir-riżoluzzjoni quddiemna, tajjeb li wieħed jagħti daqqa t'għajn lejn it-tip ta' kondizzjonijiet li qegħdin isiru lil din il- kumpannija.

L-ewwelnett il-proġett propost jikkonsisti f'marina ta' ċertu daqs li tkun fuq in-naħa tal-Birgu u fuq in-naħa ta' l-Isla.

Pero' filwaqt li fuq in-naħa tal-Birgu l-promenade se jingħata b'ċens, fuq in-naħa ta' l- Isla mhux se tingħata art imma se jingħataw biss il-mooring rights, jiġifieri d-dritt li jitpoġġew il-pontoons li magħhom jintrabtu l-yachts.

Biex inkun fair, fuq in-naħa ta' l-Isla se jingħata strip wiesa' madwar żewġ metri biex ikunu jistgħu jgħaddu ħalli jagħmlu s-servicing tal- pontoons.

Apparti minn hekk, il-consortium se jingħata l-proprjetajiet li hemm fuq il-waterfront tal-Birgu li ħafna minnhom huma ta' valur storiku imma huma fi stat ħażin u hemm bżonn li jiġu restawrati.

Fil-fatt il- consortium se jkun marbut li jirrestawra dawn il-proprjetajiet.

Il-kuntratt li għandna quddiemna bħala parti minn din ir-riżoluzzjoni jikkontempla li s- sit jingħata lill-Port Cottonera Consortium b'titolu ta' ċens temporanju għal 99 sena u l-gvern jieħu lura s-somma ta' Lm370,000 fis-sena għal dan is-sit.

Irrid infakkar li qegħdin nitkellmu fuq sit li l-area tiegħu hija ta' madwar 18,600 metru kwadru u li l-footprint tal-bini, jiġifieri l-parti tas-sit li fuqha jista' jsir il-bini, hija ta' 5,500 metru kwadru, jiġifieri bejn terz u kwart ta' l-area kollha.

Dawn it-Lm370,000 jinkludu kontribuzzjoni ta' Lm50,000 li se tiġ split bejn il-Malta Maritime Authority u l-NTOM.

Qed jiġi propost ukoll li ċ-ċens ikun rivedut kull għaxar snin bir-rata ta' 10%.

Il-consortium, min-naħa tiegħu huwa marbut li jagħmel investiment minimu ta' Lm6 miljun bħala permanent improvements u li dan l-investiment irid isir f'time-frame li huwa miftiehem.

Il- faċilitajiet tal-marina jridu jkunu fil-post fi żmien 12-il xahar minn meta jinħareġ il-permess ta' l-Awtorita` ta' l-Ippjanar u marbut ma' dan hemm li l-applikazzjoni lill-Awtorita` ta' l-Ippjanar għall-outline permit tal- proġett kollu u għall-full development permit tal-marina trid issir sat-12 ta' Ġunju.

Jiġifieri fi żmien għaxart ijiem trid issir l-applikazzjoni lill-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Imbagħad fi 18-il xahar isiru l-faċilitajiet tal-marina.

Fi żmien 24 xahar irid isir il-bini u jitlesta x-xogħol kollu fuq il- proġett.

Irrid ngħid ukoll li din hija marbuta mal-permess ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar u aħna qed ngħidu li hekk kif jinħareġ l-outline development permit għall-proġett kollu, imbagħad trid issir applikazzjoni għal full development permit fuq dan is-sit fi żmien 12-il ġimgħa.

Allura x-schedule hija kif se ngħid.

Sat-12 ta' Ġunju trid issir l-outline application għall- proġett kollu u fl-istess ħin issir l-applikazzjoni għal full development għall-marina.

Sat-12 ta' Ġunju jrid jitlesta wkoll l-istudju tal-baħar, il- marine wave analysis.

Dan isir sabiex wieħed jiddetermina jekk hemmx bżonn li l-marina jkollha breakwater.

Malli jinħareġ il-permess, fi żmien sena tinbena l-marina.

Kif jinħareġ il-permess issir ukoll l-applikazzjoni għal full development tal-proġett kollu u fi żmien sentejn ikun sar il-proġett kollu.

Bħalma għidt qabel, il-consortium qiegħed jintrabat li jagħti aċċess lill- pubbliku tal-promenade kollu tan-naħa tal-Birgu.

Apparti minn hekk, peress li f'din l-area hemm l-irmiġġ ta' numru ta' dgħajjes tas-sajjieda u tad- dilettanti.

Minn studju li sar ġie indikat li hemm madwar 130 dgħajsa irmiġġjati, u allura l-consortium huwa marbut li jipprovdi rmiġġ - naturalment bla ħlas - għal 130 dgħajsa tan-nies tal-lokal.

Kondizzjoni interessanti li ddaħħlet ukoll f'dan l-agreement u li diġa' saret fuq il-proġett tal-millennju hija li l-iżviluppaturi huma marbutin li jonfqu 0.5% - li f'dan il-każ jammontaw għal Lm120,000 - tal-project cost sabiex jikkummissjonaw xogħlijiet ta' arti minn artisti lokali biex jintużaw fuq dan il-proġett.

Waħda mill-aktar kondizzjonijiet importanti li saru wkoll f'dan il-kuntratt hija li l-consortium ma jistax ibigħ ix- shares tiegħu qabel ma jitlesta l-proġett kollu.

Fil-passat taħt Gvern Nazzjonalista kellna ħafna esperjenzi meta proprjeta' pubblika kienet tingħata għall-iżvilupp ta' proġetti u mbagħad isir negozju bil-proprjeta' tal-gvern qabel ma l-proġett jibda.

Nafu b'ħafna każi bħal dawn, u aktar 'il quddiem se nirriferi għal ftit minnhom.

Din m'hijiex serjeta' fil-mod kif isiru l-affarijiet u aħna konna kkritikajnieha ħafna meta konna fl- Oppożizzjoni.

Għalhekk illum qegħdin nieħdu ħsieb li ndaħħlu kundizzjoni li l-ebda share minn din il-kumpannija ma tiġi trasferita qabel ma l- proġett jitlesta.

Madam Speaker, għedt ukoll li l-kumpannija se tkun marbuta li jkollha share capital ta' Lm1 miljun.

L-ammont ta' ċens li se jitħallas se jkun rivedibbli kull għaxar snin bir-rata ta' 10%.

Bħalma jsir dejjem meta jkollna kuntratti għal dan it-tip ta' proġetti, il-kumpannija ngħatat rebates fuq il-ħlas taċ-ċens li trid tagħti lill-gvern.

Fil-fatt minn ċens ta' Lm370,000 fis-sena, fl-ewwel sena l-kumpannija tħallas Lm120,000, fit- tieni sena tħallas Lm170,000 u fit-tielet sena tħallas Lm270,000.

Imbagħad fir-raba' sena tibda tħallas it-Lm370,000 li huma miftehmin.

Il-gvern min-naħa tiegħu ntrabat li apparti li jipprovdi s-servizzi infrastrutturali jrid ukoll jieħu ħsieb ineħħi l-isquatters li hemm f'partijiet minn dan il-bini.

Sfortunatament dan il-bini storiku tħalla fi stat tal-biki.

Pero' agħar minn hekk, partijiet minnu huma perikolużi u oħrajn inbnew anke b'mod abbużiv.

Apparti li jneħħi lill-isquatters il- Gvern intrabat ukoll li jwaqqa' partijiet minn dan il-bini li m'għandhom l- ebda valur storiku.

Fil-kuntratt li għandna quddiemna u li huwa ppreżentat bħala parti minn din ir-riżoluzzjoni, hemm ukoll diversi tipi ta' penali f'każ li l- consortium ma jimxix skond il-kondizzjonijiet, li mhux se noqgħod nidħol fihom.

Waħda mill-affarijiet interessanti li hemm hija li jekk il- consortium ma jissottomettix lill-Awtorita' ta' l-Ippjanar id- dokumentazzjoni kollha neċessarja sabiex ikun jista' jagħmel applikazzjoni serja sat-12 ta' Ġunju, dan jeħel penali ta' Lm200,000.

Jiena jidhirli li din turi biċ-ċar li l-Gvern huwa serju fil-mod kif qed jinnegozja ma' dan il-consortium u turi biċ-ċar l-impenn li għandu l-Gvern sabiex imexxi 'l quddiem dan il-proġett.

Bħala parti mill-kuntratt, il-consortium irid jagħmel performance bond ta' Lm700,000 favur il-Gvern.

Dan ifisser li jekk il-consortium ma jimxix skond il-programm miftiehem mal-gvern, dan jitlef il-performance bond ta' Lm700,000.

Naħseb li fi ftit kliem semmejt b'mod ġenerali l- kondizzjoniijet l-aktar saljenti li hemm f'dan il-kuntratt li hawn quddiemna.

Pero' xtaqt nieħu l-opportunita' li nispjega ftit kemm aħna serji f'dak li qed nagħmlu bħala gvern.

Dan se nagħmlu billi nikkompara ħafif ħafif il-kondizzjonijiet l-aktar importanti li nsibu f'dan il- kuntratt mal-kondizzjonijiet li kien jagħmel Gvern Nazzjonalista meta kien jagħti siti lill-privat sabiex jiġu żviluppati fi proġetti.

Jiena qbadt tliet proġetti li kienu għaddew b'riżoluzzjoni ta' dan il- Parlament fuq siti li huma primesite - bħalma huwa prime site dan is-sit - u rajt il-kondizzjonijiet li kien għamel il-Partit Nazzjonalista fil- gvern.

Irrid infakkar li fil-każ tal-Cottonera waterfront development qegħdin nitkellmu fuq sit li għandu area ta' 18,600 metru kwadru u li għalih intalab ċens ta' Lm370,000 kull sena.

Nieħdu l-każ tal-Forti Chambrai.

Kulħadd jiftakar id-diskussjoni eżawrjenti li kellna f'dan il- Parlament dwar il-mod kif is-sit tal-Forti Chambrai ngħata lill-kumpannija ta' l-Avukat Memmo mill-Gvern Nazzjonalista.

Dan is-sit kellu kejl mhux ta' 18,600 metru kwadru imma ta' 97,000 metru kwadru.

MADAM SPEAKER: Onor. Buhagiar, skadielek il-ħin u għandek bżonn extension biex tkompli titkellem.

ONOR.

KARMENU VELLA (Ministru tat-Turiżmu u s-Self-Employed): Nipproponi li jkompli jinstema'.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Hawn talba biex l-Onor.

Buhagiar ikompli jinstema'.

Il-Kamra taqbel?

(Onor. Membri: Iva)

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nirringrazzja lill-Kamra kollha talli estendietli l-ħin.

Tafu kemm kien iċ-ċens li kien intalab għas-sit tal-Forti Chambrai?

Iċ-ċens ta' Lm10,000 meta mqabbel mat-Lm370,000 li jridu jitħallsu għas-sit li qed nitkellem fuqu llum.

MADAM SPEAKER: On a point of order, l-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Madam Speaker, il-Ministru qed jimmislidja lill-Kamra.

Iċ-ċens ta' Chambrai kien Lm10,000 u nofs il-profitti li jsiru fuq il- proġett.

Li jibqgħu jsemmu Lm10,000 biss hija misleading.

Issa li jgħiduha fil-gazzetta "KullĦadd", ma jkun ġara xejn, imma ħaġa bħal din m'għandhiex tingħad hawn.

Iċ-ċens ta' Chambrai kien Lm10,000 u 50% tal-profitti kollha li joħorġu mill-proġett.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Onor. Buhagiar, tista' tkompli.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Madam Speaker, iċ-ċens ta' Chambrai kien ta' Lm10,000 fuq is-sit kollu.

Jien għandi l-kuntratt quddiemi u jekk irid jista' jikkonsultah; ma nsibx diffikulta' li jagħmel dan.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Tista' tpoġġi dan il-kuntratt fuq il-Mejda tal-Kamra?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Dan diġa' tqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra u m'hemmx għalfejn nerġgħu npoġġuh.

(Interruzzjonijiet) Madam Speaker, għandhom ċans jgħidu dan aktar 'il quddiem.

(Interruzzjonijiet) Forti Chambrai kellha area ta' 97,000 metru kwadru u ngħatat b'ċens ta' Lm10,000 fis-sena.

U ngħatat għal perjodu ta' 99 sena wkoll.

Is-sit tal- Il-Bay Point Hotel - illum ir-Radisson - kienet ta' madwar 35,600 metru kwadru - jiġifieri bejn wieħed u ieħor id-doppju tal-Cottonera waterfront - u għalih intalab ċens ta' Lm30,990.

Mela għal prime site id-doppju tal-Kottonera ntalab inqas minn one-twelfth taċ-ċens li qed jintalab għall-Kottonera.

Fil-każ tar-riżoluzzjoni li tirrigwarda l-five star hotel Corinthia San Ġorġ, is-sit kien ta' 34,686 metru kwadru u f'dan il-każ intalab ċens ta' Lm50,000 fis-sena.

Dan huwa l-mod kif tan-naħa l-oħra kienu jagħmlu n- negozju bil-proprjeta' tal-Gvern.

Għalhekk jien fil-bidu għedt li l-gvern għandu one-third tal-proprjeta' kollha f'pajjiżna u rridu naraw li din il- proprjeta' tintuża fl-aħjar interessi, bl-aktar mod cost effective għall- gvern u għall-poplu Malti.

U l-prime sites ta' Chambrai u tal-lukandi ma tistax tgħid li ngħataw bl-aktar mod cost effective.

(Interruzzjonijiet) Mela jekk intom kontu daqstant tajbin għax ħadtu daqshekk flus, aħseb u ara Gvern Laburista li ta site li hu n-nofs li tajtu għal-lukandi u se jieħu Lm370,000!

Jidher ċar li l-affarijiet ma kenux isiru bis-serjeta', Madam Speaker.

(Interruzzjonijiet) Iva, bl-addoċċ kontu tagħmluhom.

Jekk mhux bl-addoċċ, żgur li ma sarux b'mod li kien jaqbel l-aktar lill-poplu Malti.

Wara li kienu jgħaddu riżoluzzjoni minn din il-Kamra kienu jbigħu x-shares lil kumpanniji oħrajn.

U fit-tliet każi li semmejt ix-shares inbiegħu qabel ma sar il-proġett, kemm fil-każ tar-Radisson, kemm fil-każ tal- Corinthia San Ġorġ kif ukoll fil-każ ta' Chambrai.

Bil-permess tal-Kamra nixtieq inpoġġi l-comparative estimates li qrajt minnhom fuq il-Mejda tal- Kamra.

MADAM SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar siti mogħtija mill-Gvern għal żvilupp.

Hemm ħafna x'wieħed igħid fuq il-kuntratt ta' Chambrai.

Per eżempju teżisti l-kondizzjoni - u teżisti f'dan il-kuntratt biss - li jekk għal xi raġuni jew oħra l-consortium li ngħata Chambrai - jiġifieri l-kumpannija ta' l-Avukat Memmo - jsib li l-proġett m'huwiex profitabbli, dan ikollu dritt jitlob lill-gvern jirrifondih l-ispejjeż kollha li jkun għamel.

Jiena ma nistax nifhem kif tista' tagħmel biċċa negozju u mbagħad tippretendi li jekk ma tirnexxix il-gvern iħallaslek l-ispejjeż li tkun għamilt.

Din hija waħda mill-kondizzjonijiet li hemm fil-kuntratt ta' Chambrai.

U bħal din hawn ħafna oħrajn.

(Interruzzjonijiet) Jekk l-Onor.

Dalli jrid, nitkellmu wkoll fuq il-phasing li kellu l-proġett ta' Chambrai.

Ma kontx se nitkellem fuqhom imma jekk tistaqsu ngħidilkom.

Aħna qed ngħidu li l-proġett tal-Kottonera għandu jieħu sentejn.

Fil-każ ta' Chambrai dan kellu jieħu għaxar snin.

U, dan qiegħed fil-kuntratt.

(Interruzzjonijiet) Hemm ħafna affarijiet x'nistgħu ngħidu fuq l-iżvilupp ta' Chambrai, u m'għandix diffikulta' li ngħiduhom, Onor. Dalli.

Pero' naħseb li aħjar ma nitkellmux ħafna fuq Chambrai.

Il-gvern qed iressaq riżoluzzjoni f'din il-Kamra sabiex isir proġett fil- Kottonera, post fejn hemm potenzjal enormi.

Il-Kottonera hija mżejna b'ħafna fdalijiet arkitettoniċi u storiċi.

Hija ħasra li t-turisti tagħna jmorru hemmhekk u ma jonfqux lira waħda għax m'hemmx fejn tonfoq.

Hija vera ħasra li post li għandu potenzjal bħal dan qatt ma ġie żviluppat b'mod li n- nies li joqogħdu hemmhekk u l-ekonomija ta' dawk il-postijiet jingħataw spinta 'l quddiem. ****Aħna qed nimpenjaw ħafna ruħna biex nagħmlu dan il-proġett għan-nies tal-Kottonera għax nemmnu li n-nies t'hemmhekk għandhom igawdu mill-potenzjal kbir li għandu l-post li joqogħdu fih.

Hemm ħafna proġetti oħrajn li l-Gvern għandu maħsubin għall-Kottonera u dan huwa biss wieħed minnhom.

Jien nista' ngħid, per eżempju, li bħala ministeru aħna mpenjati li nagħmlu proġett ieħor li permezz tiegħu nieħdu l- benefiċċju tal-potenzjal tal-fortifications li jdawru l-Kottonera.

Il- Kottonera huwa magħluq, min-naħa ta' barra hemm il-fortifikazzjonijiet u min-naħa ta' ġewwa hemm il-baħar u l-ħajt tad-Dockyard.

Id-Dockyard fl- imgħoddi kienet l-industrija li tat spinta lill-iżvilupp ta' l-ekonomija tal-Kottonera imma llum is-sitwazzjoni nbidlet.

Sfortunatament iż-żmenijiet inbidlu u dak li qabel kien jgħin sabiex tingħata tant spinta 'l quddiem lill-ekonomija u lix-xogħol għan-nies li joqogħdu fil-Kottonera.

Illum-il ġurnata qed iservi bil-kontra.

Il-ħitan tad-Dockyard qegħdin jagħlqu lin- nies tal-Kottonera u jifgawhom.

Naħseb li huwa importanti li dan mhux biss nagħrfuh imma nagħmlu xi ħaġa dwaru.

Dan il-proġett huwa parti minn pjan sħiħ li għandu l-gvern għall-iżvilupp ta' dawk in-naħat.

Għaldaqstant jien nagħlaq billi nappella lill-Kamra li tivvota mal-gvern fuq din ir-riżoluzzjoni jekk verament lin-nies tal- Kottonera nixtiqulhom il-ġid u rridu nġibuhom 'il quddiem.

Nirringrazzjak.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Francis Zammit Dimech.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Madam Speaker, quddiemna llum għandna mozzjoni importanti rigward l-iżvilupp tal-Kottonera.

Jien se nitkellem dwar din il-mozzjoni, imbagħad aktar tard se nirriferi għar-rimarki li għamel il-Ministru u nispjega li dak li qed jitkaża bih li ġara f'kuntratti preċedenti - apparti li ma kienx korrett fid-deskrizzjoni tagħhom - diġa' qed jiġri lilu bħalissa.

Biex inkun speċifiku, diġa' qed isiru trasferimenti ta' ishma minn din il-kumpannija.

Hawnhekk irridu noqogħdu attenti kif nitkellmu!

Jiena nista' nipprova dan b'dokumenti pubbliċi.

Pero' niġi għal dan aktar tard.

Meta nitkellmu dwar l-iżvilupp tal-Kottonera, naħseb li biex nagħmlu ġustizzja magħna nfusna lkoll f'din il-Kamra wieħed irid jenfasizza l- impenn totali u assolut tal-Partit Nazzjonalista meta kien fil-gvern - u anke llum mill-Oppożizzjoni - favur l-iżvilupp reali ta' l-area tal- Kottonera.

Meta qed nitkellmu fuq il-Kottonera qed nitkellmu fuq inħawi li għal bosta snin kienu tħallew fi stat ta' abbandun mhux biss mil-lat ta' żvilupp ekonomiku imma anke mil-lat soċjali u mil-lat tal-ħarsien tal- komunita' tal-Kottonera.

Il-Gvern ifformat mill-Partit Nazzjonalista ffaċċja bis-serjeta' din is-sitwazzjoni u kien ħa numru ta' inizjattivi - inkluż inizjattivi soċjali importanti - preċiżament biex isir l-iżvilupp li nixtiequ fil-Kottonera u anke biex il-proġett ta' l-iżvilupp tal-Cottonera waterfront ikun ħolma li ssir realta'.

Tant hu hekk li biex iwettaq dan il- proġett, il-gvern qiegħed jibbaża ħafna fuq rapporti li kienu saru fi żmien l-amministrazzjoni preċedenti.

Kieku dawn ma sabhomx hemm ma kienx ikollu biex jibni anke għal dan il-proġett.

Ħalli nagħti aktar dettalji.

Il-gvern qiegħed juża r-rapport għar-rigward ta' yachting sites fil-pajjiż; il- Ministru rrifera għalih en passant u kulma qal fl-introduzzjoni tiegħu kien li dak huwa rapport li sar mill-Awtorita' Marittima ta' Malta.

Dak ir- rapport sar fi żmien l-amministrazzjoni Nazzjonalista, li kienet diġa' ħabbret li l-aqwa sit għall-yacht marina li jmiss għal pajjiżna hi l-area tal-Kottonera.

Dan kien tħabbar b'mod partikolari mill-Onor.

Eddie Fenech Adami bħala Prim Ministru fil-ftuħ ta' l-uffiċċji ta' l-Awtorita' Marittima ta' Malta f'Ta' Xbiex.

Ir-rapport l-ieħor, li minnu joħroġ id-development brief tal-Planning Authority, huwa r-rapport magħruf bħala l-Grand Harbour Plan.

Huma dawn iż-żewġ rapporti, xogħol l-amministrazzjoni preċedenti, li wasslu lill-gvern tal-lum biex jagħmel il-pjan li qed jitkellem dwaru llum il-Ministru.

Jiena ma naħsibx li l-gvern miexi fuq pjan li hu fl-aħjar interess ta' pajjżna, fl-aħjar interess tal-Kottonera u fl-aħjar interess tan-nies li jgħixu fil-Kottonera, pero' żgur li telaq minn żewġ rapporti ppreparati bl-aktar mod xjentifiku, bl-aktar mod dettaljat u bl-aktar mod komprensiv.

Il-Gvern kellu dak il-homework diġa' lest li fuqu seta' jibbaża.

Pero' mbagħad x'għamel wara jkolli l-opportunita' nispjega wkoll.

Se nitkellem fuq inizjattivi oħra ta' l-amministrazzjoni preċedenti, b'mod partikolari l-inizjattiva li fil-Kottonera jkun hemm dar ta' l- anzjani bl-aqwa faċilitajiet.

Dan kien ifisser li wieħed idawwar il-post li kien magħruf bħala l-Conservatorio f'bini adattat għall-anzjani.

Dan kien proġett li l-gvern preżenti sab fi stat avvanzat ħafna u li baqa' miexi fuqu, allavolja b'ritmu inqas mgħaġġel.

Dan kien proġett li kien jorbot mal- politika soċjali ta' l-amministrazzjoni preċedenti, li riedet tagħti djar għall-anzjani mgħammra tajjeb bl-aqwa faċilitajiet fid-diversi bliet u rħula ta' Malta.

Aħna ma xxaħħejniex fl-infiq li kien hemm bżonn isir, għax il-politika soċjali nemmnu fiha.

Nirriferi wkoll għall-berġa fl-istess area.

Kellna għaddej programm estensiv biex isiru proġetti varji ta' restawr fl-inħawi tal-Kottonera.

Dan il-programm kien jikkonsisti f'restawr tas-swar, permezz tal-Cottonera Rehabilitation Project, u proġetti li jħarsu dawn id-dimensjonijiet kollha.

Forsi tajjeb li wieħed ifakkar li kien hemm ukoll l-impatt qawwi tal-Pjan Strutturali li l-amministrazzjoni preċedenti ppreżentat f'dan il-Parlament u li tant qala' kritika mill-Oppożizzjoni ta' dak iż-żmien allavolja mbagħad kien rikonoxxut f'artiklu f'"Il-Ħelsien" tal-25 ta' Ottubru, 1991.

F'dan l-artiklu nsibu dawn il-kliem:

"Il-Pjan Strutturali għal Malta ppubblikat f'Novembru 1990 jipprovdi dwar il-Birgu ...".

Imbagħad hawn riferenza għal suġġerimenti speċifiċi li kienu qed isiru għall-area tal-Kottonera fil-Pjan ta' Struttura.

Dan l-artiklu jirriferi wkoll għal:

"... xogħol ta' restawr li qed jagħmel il-Gvern u li qed jinkoraġġixxi oħrajn biex jagħmlu l-istess.".

Min kiteb l-artiklu qal:

"Nittama li aktar individwi jieħdu inizjattivi simili.

Il-Kottonera qed tkun restawrata mhux biss bl-arti biex tkun ippreservata l-ġebla imma wkoll fil-kuntest soċjali.

Il-Gvern qed juri li l-Kottonera huwa post ta' min jgħix fih.".

Dan huwa ċertifikat li jfaħħar ukoll b'mod partikolari l-impenn tal- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Intern ta' dak iż-żmien - illum il-President ta' Malta - għar-rigward il-Kottonera.

Dan ir-rikonoxximent ġie minn organu uffiċjali tal-Partit Laburista.

Semmejt ukoll it-twaqqif tal-Kumitat għar-Riabilitazzjoni tal-Kottonera.

Miegħu wkoll fi ħdan il-Partit Nazzjonalista kien hemm kumitat biex iħares l-iżvilupp kontinwu tal-Kottonera.

Niftakar li bħala Ministru tax- Xogħlijiet kont għamilt diversi żjarat personalment u anke mal-prim ministru ta' dak iż-żmien, fejn rajna x-xogħol fuq l-inħawi magħrufa bħala l-Purtiera ta' Santa Liena, fis-swar tal-Kottonera.

Insemmi wkoll ix-xogħol li sar biex il-post jitnaddaf minn dak il-materjal kollu li kien inġabar fi snin sħaħ ta' abbandun, il-pjan għal proġett għall-Pjazza Gavino Gulia, u l- pjan li kien hemm għan-naħa tax-Xagħra.

Rigward l-aħħar pjan li semmejt, il- gvern preżenti ilu jiġi mitlub mill-Kunsill Lokali ta' Bormla biex ikompli l-proġett li kien mibdi mill-amministrazzjoni preċedenti.

Illum dan il- kunsill lokali qed isib li ħafna mit-talbiet li hu jindirizza lill-gvern qed jaqgħu fuq widnejn torox.

Il-pjan lokali għall-Port il-Kbir huwa d-dokument li minnu joħroġ id- development brief li jingħata lid-developers biex isiru proposti ta' żvilupp għall-inħawi tal-Kottonera.

Milli jidher dan id-development brief għadu first draft, għax ma nafux li wara kien hemm xi final draft tiegħu.

Qabel kien sar ukoll proċess ta' konsultazzjoni pubblika bis-serjeta' mar- residenti kollha ta' l-area tal-Kottonera.

Illum il-Gvern jispikka fin- nuqqas ta' dan il-proċess.

Tajjeb li nitkellem ukoll dwar ir-restawr tas-swar li għalih konna kkalkolajna li hemm bżonn investiment ta' Lm13-il miljun.

Kienet l- amministrazzjoni preċedenti li qalet bi kliem preċiż li biex isir l- iżvilupp ta' l-inħawi tal-Kottonera bilfors irid jitneħħa l-Baċir numru 1, apparti proġetti oħrajn bħal ta' Forti Ricasoli li kellu jinbidel f'attrazzjoni turistika, u nafu x'xogħol sar f'dak ir-rigward.

Ridna wkoll li x-xogħol kollu jkollu aċċenn qawwi fuq il-komunita' tan- nies li jgħixu fil-Kottonera.

Dan jispjega l-laqgħat regolari li kienu jsiru bejn il-gvern preċedenti u l-Kunsill Lokali ta' Bormla, il-Kunsill Lokali tal-Birgu, ill-Kunsill Lokali ta' l-Isla u l-Kunsill Lokali tal- Kalkara.

Ma' dawn il-kunsilli kollha konna niddiskutu bl-aktar mod regolari l-ħtiġijiet tagħhom u konna nqisu lil dawk il-kunsilli lokali bħala sħab tal-gvern fil-proġetti kollha li aħna konna nagħmlu u nitkellmu dwarhom għal dawk l-inħawi.

Konna tkellimna wkoll dwar il-problemi soċjali li jeżistu bħall-esodu ta' żgħażagħ mit-Tlett Ibliet għal inħawi oħra ta' Malta u lejn is-sistema ta' toroq li twassal għall-area tal-Kottonera.

Infakkar ukoll fis-symposium li sar fil-5 ta' Marzu, 1996 u li jiena kelli l-pjaċir nindirizza bis- suġġett ''Cottonera Waterfront''.

Dan is-symposium kien preċiżament dwar kif jista' jkun hemm proġett għall-iżvilupp ta' l-istess waterfront tal- Kottonera.

Dan kien seminar organizzat bil-kollaborazzjoni ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar u tal-Kummissjoni Għolja Ingliża f'Malta, li kienu bagħtu esperti kompetenti f'dan il-qasam.

Naturalment wieħed ma jistax ma jirriferix ukoll għax-xogħol li kien sar fuq il-Mużew Marittimu, fil- Birgu.

Dan hu eżempju ħaj u konkret tar-riabilitazzjoni ta' bini li kien mitluq.

Fi żmien l-Ingliżi dan il-bini kien jintuża bħala forn u mbagħad ġie mibdul f'post li seta' jintuża mhux biss bħala mużew marittimu imma wkoll bħala ċentru ta' attivitajiet oħrajn.

Il-gvern preżenti stess jgħid li l-Mużew Marittimu jrid jaqtgħu mill-iżvilupp għax naturalment dan huwa żvilupp li huwa sab kompletament lest mill-amministrazzjoni preċedenti.

Dan huwa xempju tal-mod serju li bih konna nieħdu l-affarijiet f'dan ir- rigward.

F'dak is-symposium tkellimna wkoll dwar il-ħtieġa tal-konservazzjoni urbana tat-Tlett Ibliet, u jiena se nagħmel mistoqsijiet preċiżament f'dan ir-rigward.

X'hemm ippjanat dwar dan?

Wara kollox x'inhu dak li qed niddiskutu bħala Parlament?

Jiena qrajt il-mozzjoni, qrajt il-kuntratt, qrajt id-dokumenti li l-Ministru qiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra, qrajt id- dokumenti kollha li kien qiegħed preċedentement il-Ministru George Vella u ma stajtx nikkonkludi preċiżament x'suppost qegħdin niddiskutu f'dan il- Parlament.

Madam Speaker, infakkar ukoll fl-inizjattiva li konna ħadna sabiex jiġi rranġat il-moll tal-Birgu u sabiex hemmhekk tibda ssir l-boat show b'mod regolari.

Dan kien l-ewwel sinjal importanti favur li dik l-area tkun żviluppata f'ċentru għall-irmiġġ ta' yachts kbar.

L-organizzazzjoni tal- boat show hija żvilupp li aħna konna qegħdin ninkoraġġixxu, u wieħed jiddispjaċih jinnota li l-amministrazzjoni preżenti, għal raġunijiet li jiena ma nistax nifhem, tidher li m'hijiex qiegħda tinkoraġġixxi iżjed.

Nirriferi wkoll għal inizjattiva fil-qasam turistiku.

Nafu li kien jiġi organizzat il-Birgufest bl-iskop li jattira lit-turisti u eluf ta' Maltin lejn dawn l-inħawi.

L-iżvilupp u r-rijabilitazzjoni tal-Kottonera ma jistax iseħħ jekk il-kumplament tal-poplu Malti li ma jgħix fil-Kottonera, ma jkollux l-opportunita' ġenwina li jara b'għajnejh u japprezza l-ġawhriet storiċi u arkitettoniċi li jeżistu f'dawn l-inħawi ta' pajjiżna.

Għalhekk aħna ridna li regolarment jiġu organizzati attivitajiet kulturali fl-inħawi tal-Kottonera biex ikun hemm dik il-kalamita addizzjonali li tattira lin- nies.

Ladarba aktar nies iżuru l-inħawi tal-Kottonera, dawn jibdew jaraw u japprezzaw aħjar dak li hu verament ġojjell storiku, arkitettoniku u artistiku f'pajjiżna.

Madam Speaker, fil-bidu ta' l-intervent tiegħi semmejt l-aspett soċjali u dan għalina kien ifisser li nħarsu wkoll lejn l-aspett tal-bini ta' appartamenti għal min jgħix fl-inħawi.

Dan għamilnieh f'Bormla u fl-Isla, minkejja li dakinhar kien hemm min ipprova jagħti l-impressjoni li aħna se nwaqqgħu bini antikwat li m'hu tajjeb għal xejn u ma nagħmlu xejn minfloku.

Naħseb li l-kollega tiegħi l-Onor.

Ċensu Galea jiftakar kemm kellu jiffaċċja diffikultajiet; mhux biss id-diffikultajiet normali li inti tiffaċċja meta tkun trid tagħmel proġett bis-serjeta' imma anke diffikultajiet addizzjonali minħabba Oppożizzjoni li tipprova timplika affarijiet li jkunu biss fil-fantasija u fl-immaġinazzjoni tagħha.

Pero' dak ix-xogħol sar, u sar bis-serjeta'.

Aħna konna tkellimna wkoll dwar l-impenn u l-ħtieġa li jitneħħa l-Baċir Numru 1 sabiex l-inħawi tal-faċċata tal-knisja ta' Bormla li jinbidlu kollha kemm huma f'ċentru ta' attivita' kulturali, ċentru ta' attivita' rikreattiva u fi promenade ta' 2.5 kilometri.

Aħna ridna li dan il- promenade ikun wieħed sħiħ u mhux maqsum b'dan il-baċir f'nofsu.

Ridna li jkun hemm ukoll servizzi tal-livell li jixraq lil dawn l-inħawi.

Madam Speaker, ma jistax ikollok impenn favur il-Kottonera jekk dan ma jkunx impenn marbut ma' konsiderazzjoni sħiħa u ġenwina għall-bżonnijiet tan-nies ta' l-inħawi.

Jien għalhekk m'għamiltx biss riferenza għall- attivita' ekonomika imma għamilt riferenza wkoll għall-aspett soċjali, il- ħtieġa ta' djar ta' l-anzjani bil-faċilitajiet kollha meħtieġa, berġa bil- faċilitajiet kollha meħtieġa, appartamenti flok is-substandard housing li kien tħalla fl-area tal-Kottonera għal dawk is-snin kollha taħt l- amministrazzjoni preċedenti Laburista.

Dan huwa ċertifikat ta' mistħija għall-amministrazzjoni preċedenti Laburista, li kienet ħalliet lin-nies jgħixu f'dawk il-kondizzjonijiet.

Meta nitkellmu dwar dawn l-aspetti, wieħed irid iżomm f'moħħu l-impenn favur in-nies li jgħixu hemmhekk.

Din hi konsiderazzjoni importanti ħafna li kienet nieqsa għal kollox mill-introduzzjoni pjuttost elaborata li għamel il-Ministru fuq is-suġġett tal-Kottonera.

Minn fejn telaq il- Ministru?

Hu telaq minn sentenza bażika li tirrifletti l-mentalita' tal- gvern preżenti.

X'kienet l-ewwel sentenza tiegħu?

Qal li huma riedu jaraw dawk l-artijiet xi jħallu għall-gvern.

Din mhijiex mentalita' moderna.

Ara kemm tgħidu li intom moderni, trasparenti u effiċjenti!

Din hi mentalita' fewdali, ta' min ikollu l-art u jimpurtah biss minn kemm idaħħal flus minnha.

Ma jimpurtahx min-nies li jgħixu fiha, ma jimpurtahx mill-impatt soċjali u ma jimpurtahx minn dak li jkun qed jiġġenera għall-pajjiż fit- totalita' tiegħu.

Din hija mentalita' fewdali li intom tippruvaw tlibbsuha l-mantell tal-modernita' u tat-trasparenza.

U issa niġi għat-trasparenza, għax taf kemm kien hemm trasparenza fil-mod kif kien innegozjat dan il- kuntratt!

Tara kollox minnha din it-trasparenza!

Naturalment huwa l-Gvern li jgħid hekk, imma aħna għandna mistoqsijiet serji ħafna li rridu nagħmlu.

Jekk il-Gvern preżenti jibqa' jħares lejn ir-rwol tiegħu sempliċement mill- angolu ta' x'idaħħal hu mingħajr ma jħares lejn l-effetti soċjali, ekonomiċi u kulturali b'mod integrat għal pajjiżna se jibqa' gvern li ma jħarisx bis-serjeta' lejn l-aspetti l-aktar importanti tal-politika nazzjonali f'pajjiżna u allura jibqa' gvern li juri li m'huwiex kapaċi jmexxi tajjeb.

Id-diskors tal-Ministru kien rakkont fil-qosor biex jiġġustifika għaliex illum il-gvern qed jiġi quddiem dan il-Parlament u jirrakkmandalna li napprovaw li l-gvern jidħol f'kuntratt mal-consortium li ntgħażel.

Huwa qal li twaqqaf steering committee li għadda d-development brief lil min kien interessat biex jagħmel proposti u l-proposti kellhom isiru sal-15 ta' Settembru.

Fil-fatt erbgħa mill-proposti li saru ġew short-listed.

Semma wkoll is-sett ta' disa' kondizzjonijiet - jekk niżżilthom kollha - li dawk l-erbgħa li kienu short-listed, li tnejn minnhom imbagħad ingħaqdu u allura saru tlieta, kellhom jimxu magħhom biex jiddiskutu b'mod aktar dettajlat mal-gvern dak li huma jridu jipproponu.

Kien hemm kondizzjonijiet dwar il- funding għall-proġett, biex wieħed jassigura li għandu kumpannija serja u mhux fantażma; dwar il-phasing tal-proġett; l-ammont taċ-ċens; l-utilities, il-parking, u performance bonus.

Dawn kollha huma affarijiet importanti.

F'dawn il-kondizzjonijiet il-Ministru kien beda bil-konsiderazzjoni li l- Baċir numru 1 mhuwiex inkluż f'dan l-iżvilupp għax dak huwa mogħti b'ċens lid-Drydocks.

Jiġifieri l-gvern li laqqa' l-Parlament f'jum San Pawl biex jiddiskuti r-riforma li għandha ssir fid-Drydocks, qisu ma jistax jitkellem ....

(Interruzzjonijiet) Meta wieħed iħares lejn dan is-sett ta' disa' kondizzjonijiet wieħed jistaqsi: Allura l-gvern lil dawk li riedu jagħmlu l- proposti ma qalilhomx x'tip ta' żvilupp irid?

Jekk imur developer għand il- gvern u jgħidlu li l-mix li jrid jagħmel hija ta' għaxar restaurants, casino, lukanda u żewġ banek u jmur ieħor u jgħidlu li l-mix li jrid jagħmel hija ta' żewġ restaurants, ħafna sports facilities, ċentru kulturali u esibizzjoni fuq it-tali suġġett - dawn huma biss eżempji; naf li mad-diversi developers dawn l-eżempji huma realistiċi - il-gvern jibqa' newtrali?

Allura x'se jkun l-iżvilupp għall-area tal-Kottonera ma jagħmilx differenza għall-gvern?

Aħna hawnhekk qed niddiskutu biss jekk il-gvern idaħħalx Lm320,000 ċens li miegħu mbagħad iżżid il-miżati tal-Maritime Authority u ta' l-NTOM li jtellgħu d-dħul għal Lm370,000 ċens fis-sena għal 99 sena?

Dan biss jinteressana?

Bħala ċertezza nafu li l-punt tat-tluq ta' l-iżvilupp huwa l-yachting.

Imma x'inhu l-kumplament ta' l-iżvilupp m'għandniex inkunu nafu?

M'għandux ikun hemm preżentazzjoni tal-proġett tal-Kottonera lill-pubbliku fejn jingħad x'se jkunu l-artistic impressions, l-elevations u s-site plans b'mod dettaljat biex inkunu nafu fuq hiex qed nitkellmu?

Tan-naħa l-oħra qed isemmu l-proġett ta' Chambrai.

Dwar Chambrai nista' ngħid li meta ġejna biex niddiskutu dan il-proġett f'dan il- Parlament kienet diġa' saret konsultazzjoni pubblika u jekk in-naħa l-oħra tista' tikkritikana fuq kollox żgur li ma tistax tgħid li ma kenitx taf, metru kwadru b'metru kwadru, x'kien qed jiġi propost bħala żvilupp għal hemmhekk.

(Interruzzjonijiet) Issa n-naħa l-oħra li qiegħda fil-gvern kompliet b'dak l-iżvilupp u jekk għandha xi problemi jmissha waqfet mill- ewwel ġurnata.

Imma dawn mhux hekk għamlu.

Dawn mill-ewwel ġurnata li telgħu fil-gvern għaġġlu biex imorru jirtiraw mill-partnership for peace u ma kellhom ebda għaġġla oħra.

Ma kellhom ebda homework lest u lanqas issa li qegħdin fil-gvern, m'għandhom ebda studju lest għax mhux kapaċi kienu, mhux kapaċi għadhom u mhux kapaċi se jibqgħu.

(Interruzzjonijiet) Ħalli ngħid almenu fejn naqblu.

Id-developers kollha ngħataw development brief ippreparat mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar u l-gvern.

Qed ngħid hekk għax ħafna minnu huwa bbażat fuq il-Grand Harbour Master Plan li sar fi żmien l-amministrazzjoni preċedenti.

Lid-developers qalulhom x'inhuma the stage 1 and stage 2 requirements.

Fid- development brief jingħad li:

''Stage 1 requirements are compulsory from all development groups/consortia responding to the development brief.

This preliminary phase represents the preparation of concept design proposals for the redevelopment which will enable Government to select the preferred groups.''.

Jiena qed nifhem li jekk ikun hemm xi developer li ma jimxix ma' xi rekwiżiti ta' stage 1, dan jinqata' barra.

''Stage 2 requirements are also compulsory and should be achieved, to the satisfaction of the Planning Authority, prior to the completion of any legal agreements relating to the development.''.

Xi tfisser ''prior to the completion of any legal agreements relating to the development''?

Tista' tifhem li jridu jsiru qabel ma jsir il- konvenju, għax il-konvenju huwa wegħda li inti se tidħol f'kuntratt, il- konvenju jorbot u allura huwa legal agreement.

Min-naħal-oħra tista' targumenta li dawn ir-requirements iridu jsiru qabel il-kuntratt attwali.

Imma l-Gvern kellu dawn l-affarijiet qabel il-konvenju?

Jew jekk inkella b'''legal agreements'' qed jifhem kuntratt u allura se jintrabat li jkollu dawn l-affarijiet qabel il-kuntratt?

Madam Speaker, stage 1 requirements jinkludu block elevations of the whole redevelopment.

Dawn kienu sottomessi mid-developers kollha?

Huma available ħalli narawhom?

Fost l-istage 1 requirements hemm ukoll ''summary brochure of the proposals for public consultation purposes, including the overall scheme plans (full size and colour) and material for 3 exhibition panels (2 x 1.5 metres each)''.

Fejn saret din l-esibizzjoni?

Xi trasparenza hi din?

Veru trasparenti għax donnu li l-panel hija see- through, ma tara xejn fiha, u lanqas biss twaqqfet.

Fil-kors ta' dan id- dibattitu, li mhux se nispiċċawh illejla, il-Gvern imissu jistedinna biex f'xi ġurnata mmorru naraw dawn l-''overall scheme plans (full size and colour) and material for 3 exhibition panels (2 x 1.5 metres each)''.

Hekk titlob s-serjeta'.

Barra minn hekk l-istage 1 requirements jinkludu wkoll ''photomontages along segments of the Cottonera waterfront of the proposed scheme, including perspectives and/or axonometric drawings design concepts and relationships of buildings and spaces''.

Dan kollu suppost li ġie kkonsidrat mill-gvern biex ħa d-deċiżjoni.

Issa l-gvern ġie hawn biex aħna nikkonfermawlu d-deċiżjoni.

Jiena, bħala deputat tal-Parlament, qiegħed nitlob li nara dawn l-istage 1 requirements li kienu compulsory up to the stage of adjudication.

Qed nitlob xi ħaġa esaġerata?

Id-deputati kollha għandhom dritt li jarawhom jekk irridu li nagħmlu l-affarijiet bis- serjeta'.

Ngħaddi issa għall-istage 2 requirements.

Skond id-development brief, dawn jinkludu: '' Plans, elevations and sections of each retained building.

Plans, elevations and sections of proposed additions/alterations/new building.

Long sectional elevations from an agreed number of viewing points, including vantage points in in Dockyard Creek and from the open sea.

Detailed proposals for landscaping of promenade and open spaces, new planting (with species and numbers), hard landscaping (roads, footpath and other areas), street furniture, lighting and soft ground cover (Scale 1:200).

Schedule of materials for buildings, structures, walls and hard landscaping.

Proposed site utilities layout, including connections to public network, any proposed power generation plants or substations, location of all pumping facilities, water tank/reservoir or RO plant (Scale 1:1000)''.

Dawn qed insemmihom biex inkun tajt xi eżempji ta' stage 2 requirements.

Imma naħseb li ladarba ma wasalniex għall-istage 1 requirements mur ara kemm se naslu għal dawk ta' stage 2!

Madam Speaker, issa nixtieq nitkellem dwar kif saru d-diskussjonijiet mad- developers.

Jiena nista' nassigura lill-membri kollha ta' din il-Kamra li n-naħa ta' l-oppożizzjoni ma jimportaha assolutament xejn jekk il-proġett isirx minn ''Tizju'' jew minn ''Peppu''.

Inzertajna li nistgħu ngħidu bl- ikbar liberta' dwar il-finalisti kollha li wħud minnhom nafuhom u wħud minnhom ma nafuhomx bl-istess dettall; naħseb li kollha nafuhom ftit u kollha ma nafuhomx ftit.

Imma bħala parlamentari l-interess li għandna hu li l-affarijiet isiru bis-serjeta'.

F'okkażjoni preċedenti l-Onor.

Alfred Sant, meta kien Kap ta' l-Oppożizzjoni, kien qalilna li kull meta niddiskutu trasferiment ta' art aħna nkunu qisna shareholders.

Dak iż- żmien kien diġa' qed jaħseb f'kumpanniji, management u moderniżmu.

Mela aħna bħala shareholders għandna dritt nistaqsu lid-diretturi - jiena nassumi li d-diretturi huma l-Kabinett - x'kien l-metodi tan-negozjati.

Għaliex qed nistaqsi dan?

Għaliex jirriżultali li l-Gvern stess kien qed jindika lid-developers kollha li r-requirement ta' Lm1 miljun paid up capital kien qed jistennih mingħand dik il-kumpannija li tilħaq il-livell wara li tkun ħarġet il-letter of intent.

Dan huwa normal business practice.

Inti ma timpenjax lil developer, ikun min ikun, bit-tqegħid ta' kapital ta' Lm1 miljun jekk dan ma jkollux f'idejh il-letter of intent, għax normalment huwa iktar faċli għal developer li jagħmel dak it-tip ta' impenn jekk ikollu l-letter of intent f'idejh.

Il-gvern kien ġie quddiem dan il- Parlament - u jiena stennejt li llejla l-Ministru jispjega iktar fuq dan - u permezz ta' stqarrija ministerjali tal-Viċi Prim Ministru fis-seduta parlamentari tas-6 ta' April kien qal li:

''Il-Cottonera Waterfront Steering Committee wara li għamel proċess ta' evalwazzjoni unanimament iddeċieda li jagħmel short-listing ta' erbgħa mis-sottomissjonijiet.''.

Imbagħad kompla jgħid li:-

''Ir-rakkmandazzjoni ta' dan l-isteering committee hija li tnejn mit- tliet consortia ...''

- din il-parti rrifera għaliha wkoll il-Ministru Buhagiar fl-introduzzjoni tiegħu -

''... short-listed kienu qrib ħafna ta' xulxin imma l-għażla finali tal-kumitat marret favur il-Cottonera Waterfront Group.

Dan ir-rapport jirrakkmanda li l-Gvern għandu jibda negozjati ma' dan il-grupp biex wara li jiġu esplorati diversi fatturi u tinġabar aktar informazzjoni dettaljata tinħareġ letter of intent.''.

Hekk qalilna l-Onor.

George Vella fis-seduta tas-6 ta' April, 1998.

X'ġara minn dakinhar sal-lum?

Kif il-gvern jinforma lill-Kamra li għandu rakkmandazzjoni unanima favur grupp u mbagħad f'daqqa waħda jgħidilna li dak il-grupp ma kienx qiegħed jintrabat li jkollu l-foreign investment rikjest- almenu jiena hekk fhimt mill-mod kif tkellem il-Ministru - u allura l-gvern mar mill-ewwel fuq it-tieni għażla li kienet indikata mill- isteering committee.

Bir-rispsett kollu, jiena ngħid li l-affarijiet ma jsirux b'dan il-mod għax jekk int tkun indikajt l-ewwel għażla li għandek rakkmandazzjoni biex timxi magħha, dak li normalment isir biex l-affarijiet ikunu verament trasparenti huwa li tiġbor il-punti kollha li tkun qed tippretendi minn dawk il-consortia, tibagħtilhom ittra b'dawk il- kondizzjonijiet preċiżi u tagħti dak li jissejjaħ ir-right of first refusal, jekk inti tkun ntrabatt quddiem il-Parlament, intrabatt bil- proċess kollu ta' l-adjudication li tagħmel għażla favur ''Tizju'' u mhux favur ''Peppu''.

Jekk ir-right of first refusal, f'terminu preċiż u b'kondizzjonijiet preċiżi, li inti tkun tajt lill-ewwel consortium ma jkunx osservat, allura hemmhekk tmur fuq it-tieni consortium.

Imma jien informat li mhux hekk ġara.

(Interruzzjonijiet) Le,mhux hekk ġara u issa ngħidlek x'ġara.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Vella.

ONOR.

KARMENU VELLA: Madam Speaker, jekk forsi l-Onor.

Membru ma jafx x'ġara, jgħid li ma jafx x'ġara u joqgħod bil-qiegħda.

Jekk jaf x'ġara u qed joqgħod jgħawweġ il-fatti qed jagħmel hekk biex jimmislidja lill-Kamra għax fil-fatt ma sar xejn minn dan li qed jgħid.

Għaliex qed joqgħod iħallat il-letter of intent mal-Lm1 miljun u jsemmi r-right of first refusal li kellu jingħata taħt l-ewwel kondizzjonijiet?

Jekk ma jafx imissu ġie hawnhekk mill-bidu biex jisma' lill-sieħbi jispjegalu jew inkella jgħid: Jiena din ma nafhiex u nixtieq li xi ħadd jispjegahieli.

Għax minn dak li qed jgħid hu ma sar xejn.

MADAM SPEAKER: Onorevoli Zammit Dimech, skadielek il-ħin u għandek bżonn extension biex tkompli titkellem.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Madam Speaker, nipproponi li l-Onor.

Zammit Dimech ikompli bid-diskors tiegħu.

ONOR.

JOE CASSAR: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Hawn talba biex l-Onor.

Zammit Dimech ikompli jitkellem.

Il-Kamra taqbel?

(Onor. Membri: Iva)

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Madam Speaker, nirringrazzja lill- proponent, lis-sekondant u lill-Kamra.

Jien nassigura lill-Onor.

Karmenu Vella li naf ħafna, imma issa qed nitlob lill-Gvern biex jagħti l- ispjegazzjonijiet.

(Interruzzjonijiet) Ma qed ngħid xejn ħażin u issa nkompli nispjega.

Madam Speaker, fis-7 ta' April in-nies li kellhom jiltaqgħu fuq dan il-proġett kellhom laqgħa mal-Prim Ministru fejn ġie mqassam lilhom dokument intitolat ''Points for Negotiations'', liema punti jinkludu li fi żmien xahar mil-letter of intent id-developers iridu jifformaw holding company reġistrata lokalment with a paid up share capital of Lm1 million.

Wara dik il-laqgħa ħarġu draft minutes mill-Ministeru ta' l- Onor. Karmenu Vella li jgħidu li ''within one month of the letter of intent the developers must form a holding company locally registered with a paid up minimum share capital of Lm1 million''.

(Interruzzjonijiet) Qed nikkwota mid-draft minutes.

Jekk trid, nagħtik kopja tagħhom.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Vella.

ONOR.

KARMENU VELLA: Madam Speaker, l-Onor.

Zammit Dimech qed jimmislidja lill-Kamra.

Hemmhekk għamilna punti li ridna niddiskutu.

Wara li ddiskutejna dawk il-punti ħriġna l-minuti tal-laqgħat.

L-Onor.

Membru qed jikkwota mill-punti li rajna li nistgħu niddiskutu.

Dan qisu meta jiena niltaqa' ma' xi ħadd u ngħidlu: Ejja ħalli niddiskutu dawn is-sitt punti.

B'daqshekk ma jfissirx li aħna nkunu qbilna fuq dawk is-sitt punti.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Zammit Dimech.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Dawn huma draft minutes li jelenkaw dawk li jissejħu agreed points u mhux iżjed negotiation points.

Dawn huma stampati mill-Ministeru ta' l-Onor.

Karmenu Vella u hu jaf għalxiex qiegħed nirreferi.

Pero' ħalli niġi għall-mistoqsijiet.

Meta inti se tidħol għal żvilupp ma' developers differenti, kif l-ewwel tgħidilhom li l-iżvilupp se jinkludi l-parti ta' quddiem ta' Sant'Anġlu u parti mill-area tal-Maċina u mbagħad waqt in-negozjati you move the goal- posts?

U wara li you move the goal-posts waqt in-negozjati toħroġ dokument li jagħti time limits ġurnata b'ġurnata x'suppost li għandu jsir.

Meta l- gvern minn fuq l-ewwel developer mar għal fuq it-tieni wieħed ta l-istess time limits li kien ta lill-ewwel wieħed?

Qed nistaqsi dan peress li l- gvern kien qed jibdel it-termini tal-kondizzjonijiet kif kienu diskussi oriġinarjament ma' l-ewwel developer, liema developer xtaq perijodu biex ikollu l-konferma tal-foreign investor.

Li ma qalx il-Ministru huwa li jumejn qabel ma hu ħareġ il-letter of intent lid-developer attwali, irċieva fax mingħand l-ewwel developer fejn informah li l-foreign investment li l- gvern kien qiegħed jitlob kien kollu garantit u li hu se jifforma l- kumpannija fiż-żmien meħtieġ mill-ħruġ tal-letter of intent.

L- informazzjoni li kien hemm f'dik il-fax il-gvern injoraha, baqa' għaddej mad-developer l-ieħor u tah 18-il jum ċans biex itella' l-paid up share capital tal-kumpannija għal Lm1 mijun.

Mela l-Gvern moved the goal-post u ttratta b'mod differenti mad-developers.

Dan mhux korrett u tafu li dan ġara għax huwa pprovat minn dokumenti ....

(Interruzzjonijiet) Madam Speaker, jiena għandi d-draft agreement li ngħata lill-ewwel developers fejn qalulhom biex it-Tnejn, 22 ta' April, jirreġistraw il-kumpannija b'Lm250,000 - u dan għamluh - il-Ġimgħa, 24 ta' April, iffinalizzaw l- agreement għal man-nutar; il-Ħadd, 25 ta' April, qabel ma ħarġet il-letter of intent ....

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

KARMENU VELLA: Madam Speaker, dawn qatt m'għamlu l-kumpannija kif kienu ftiehmu u aċċettaw li jagħmlu.

Qed jiżbalja.

Il-kumpannija qatt ma saret b'Lm250,000 jiġifieri b'40% - anzi kienu qalulna b'60% - foreign investment.

Dan ma sar qatt.

Għalfejn qed jitkellem fuq affarijiet li qatt ma saru?

OROR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Madam Speaker, il-kumpannija kif saret inizjalment għal ftit ġranet ma kellhiex 40% foreign investment imma mbagħad il-gvern kellu dokumentazzjoni quddiemu bil-garanzija li l-foreign investment se jiġi.

ONOR.

KARMENU VELLA: Mhux veru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Mela issa nippubblikaw id-dokumenti kollha u naraw jekk hux veru.

(Interruzzjonijiet) Imma dawn id-dokumenti li għandi nzertaw huma kollha dokumenti tal-gvern.

Jiena nieħu gost nara lil tan- naħa l-oħra jitbaqbqu għax għandhom ħafna fuqhiex.

Madam Speaker, hawnhekk qed nisimgħu li fil-kuntratt il-gvern se jimponi obbligu li sakemm isir l-iżvilupp il-consortium magħżul - nispera li ma jmerunix fuq din ukoll - la jista' jittrasferixxi shares u lanqas ibigħ partijiet miċ-ċens, jiġifieri ma jistax jispekula.

Jiena llum lill-gvern ngħidlu li mar-rakkmandazzjonijiet ta' l-isteering committee li l-Ministru George Vella kien poġġa fuq il-Mejda tal-Kamra, fost annexes oħrajn, kien hemm indikazzjoni ta' min hu l-consortium magħżul.

Jekk illum immorru l- Malta Financial Services Centre u naraw min hi dik il-kumpannija nsibu li diġa' kien hemm bejgħ ta' ishma u diġa' kien hemm reġistrazzjoni ta' shareholders ġodda.

Mela mil-letter of intent 'il quddiem il-kumpannija l- ġdida tellgħet ix-share capital tagħha minn Lm250,000 għal Lm1 miljun.

Oriġinarjament Abonmarche Investments Incorporated, skond il-proposal li għamlu lill-isteering committee, kellu jkollhom 500,000 share u investitur barrani ieħor magħhom.

Imbagħad l-investitur barrani sparixxa u x- shareholding niżel għal 300,000 share.

Ma ġara xejn għax baqgħu within the limit, minn 50% niżlu għal 40%.

Il-proposal oriġinali ta' Mr Jost Merten kienet ta' shareholding ta' 16.67%.

Skond l-aħħar dokumenti pubbliċi ta' l- MFSC dan issa niżel għal 10%, jiġifieri minn 166,666 share niżel għal 100,000 share.

John Ripard and Company Limited li fil-proposta oriġinali lill-gvern qal li se jkollu 166,667 share, jiġifieri 16.67%, issa niżel għal 25,000 shares, jiġifieri 2.5%.

Trader Marine Cottonera Limited li kellu jkollha 166,667 share, jiġifieri 16.67%, issa niżżlet ix-shareholding għal 75,000, jiġifieri 7.5%.

Għaliex, Madam Speaker?

Għax mil-letter of intent sad-data tal-kuntratt daħal 25% shareholding ġdid u dan meta l- Ministru jiġi hawn u jiftaħar kemm il-gvern preżenti jikkontrolla biex ma ssirx spekulazzjoni, ma jitqassmux shares u ma jidħol ħadd ġdid.

Imma għandkom il-wiċċ tiġu titkellmu b'dan it-ton?!

Hemm 25% shareholding ġdid mil-letter of intent sal-lum bid-data tas-26 ta' Mejju!

Dan huwa dokumentat f'dokumenti pubbliċi.

Morru arawhom.

(Interruzzjonijiet) Kemm aħna bravi!

Jiġifieri mill-kuntratt sakemm ilesti l-iżvilupp ma jistax jispekula imma mil-letter of intent sa meta jiffirma l-kuntratt jista' joqgħod jispekula kemm irid!

(Interruzzjonijiet) Madam Speaker, nerġa' ngħid li hemm 25% shareholding ġdid u ninsabu informati li dawn diġa' kienu qed jitolbu premium fuq ix-shares.

Niġi issa għall-kuntratt għax naturalment, fl-aħħar mill-aħħar, wieħed imbagħad irid jistaqsi fuq il-kuntratt.

Jien se nagħmel riferenza għal xi partijiet minnu.

L-ewwelnett il-kuntratt li għandna quddiemna jitkellem prattikament dwar l-għoti tax-xatt kollu tal-Kottonera.

Mill-mod kif tkellem il-Ministru bil-kemm ma riedx jgħid li l-gvern qisu qed jagħti ċens fuq xi żewġt ikmamar fid-deżert.

Il-gvern qagħad attent li jeskludi l- knisja - dik ma tahiex b'ċens - il-mużew marittimu u mina tal-Korporazzjoni Enemalta, eskluż l-airspace fuqha għax dan huwa inkluż ukoll.

Jiġifieri l- kuntratt jinkludi ix-xatt kollu tal-Birgu u x-xatt ta' Bormla eskluża l- area tal-baċir.

Imbagħad fil-każ ta' l-Isla l-kuntratt huwa limitat għall- pontoons u għat-tqegħid tas-servizzi għal dawk il-pontoons.

Jiġifieri qed nitkellmu dwar 19,000 metru kwadru.

Pero' l-iżvilupp li se jsir f'dawn l- inħawi kollha - u din torbot ma' dak li staqsejt dwaru qabel - x'inhu preċiżament?

Il-Ministru ħa l-ħin kollu li kellu jieħu biex jispjega diversi aspetti ta' dan il-kuntratt imma jiena u d-deputati ta' din il- Kamra, anke għaliex ma sarx il-proċess ta' konsultazzjoni pubblika li suppost sar, ma nafux jekk hemmx għaxar ristoranti, erba' siti ta' attivita' kulturali, casino, hotel, eċċ. Jekk hemm dawn kollha ma nafux x'inhi l-mix.

Issa, bir-rispett kollu, jekk dwar l-iżvilupp tas-sit tat- teatru rjal il-gvern iħoss li wara li jidħlu l-offerti - issa spiċċa b'offerta waħda - għandu jagħmel esibizzjoni pubblika - ħalliha li mhux qed naraw wisq, qed naraw biss il-faċċati għax mhux qed jgħidilna eżatt x'se jkun hemm ġewwa - u ssir konsultazzjoni, il-gvern m'għandux jagħmel l- istess fuq l-iżvilupp tal-istess?

Mela l-Kottonera għandha xi ħaġa inqas mill-Belt jew mill-kumplament ta' Malta?

Għaliex qed titrattawhom b'dan il- mod lin-nies tal-Kottonera?

In-nies tal-Kottonera m'għandhomx dritt ikunu jafu x'inhu l-iżvilupp li l-gvern qed jipproponi?

Nafu li l-gvern kien iffissat li jkollu foreign investment.

Issa nafu li l-foreign investment huwa 40% Amerikan.

Fin-negozjati kien intqal li se jkun hemm ċens ta' 65 sena li issa tela' għal 99 sena - dan wieħed mill-misteri li hawn - u allura għal 99 sena dan il-consortium dominat minn interessi Amerikani se jkollu l-Kottonera kollha f'idejh.

Wara li jlestu l-iżvilupp dawn jistgħu jibdew jaqsmu ċ-ċens u jqassmuh.

Il-Ministru ġie jiftaħar li l-Gvern qed jikkontrolla l-ispekulazzjoni.

Dan m'hu veru xejn.

Dan qed jorbothom li minn issa sakemm isir il-kuntratt jagħmlu li jridu - diġa' żiedu x- shareholding bi 25% - mill-kuntratt sa meta jlestu ma jistgħux jittrasferixxu - naħseb li huwa ovvju x'jistgħu jagħmlu jekk xorta jkunu jridu jispekulaw, imma ma naħsibx li għandi nidħol f'dak id-dettall - pero' wara li jlestu jistgħu jaqbdu dan il-kuntratt u bil-barka kollha uffiċjali tal-gvern il-yacht marina jagħtuh lit-tali consortium, Scamp Palace jagħtuh lil consortium ieħor, il-bini tat-torri bl-arloġġ jagħtuh lil xi ħadd ieħor u l-bini tat-Teżorerija jagħtuh lil xi ħadd ieħor u jagħmlu li jridu.

Hekk jista' jiġri.

Kif qed tiġu hawn u tgħidu li dan ma jistax isir!?

Qed tagħtu perijodu żgħir li fih tridu tassiguraw li jsir l-iżvilupp u qed tgħidu li f'dak il-perijodu ma jsirx trasferiment, imma qabel, bħalissa jew wara sentejn, jistgħu jagħmlu li jridu.

Barra minn hekk, Madam Speaker, dan il-kuntratt m'hu soġġett għal ebda kondizzjoni rigward il-mix ta' żvilupp li hawn.

Hemm x'imkien fil-kuntratt jekk il-mix hiex se tkun marbuta mat-tali linji ta' żvilupp?

Le, ma tarax!

Dawk jagħmlu li jridu.

Naturalment il-kelliema tal-gvern se jgħiduli li dawn iridu jmorru għand il-Planning Authority li trid tapprovalhom il- permess.

Probabbilment il-Planning Authority - almenu wieħed jispera - timxi mad-development brief.

Imma huma jridu jmorru għand il-Planning Authority u jinnegozjaw magħha.

L-unika ħaġa li hawn fuq it-tip ta' żvilupp li se jsir hija li l-Gvern se jintrabat li jinnominalhom persuna biex jekk tal-Planning Authority joqogħdu mqarbin u ma jittrattawhomx tajjeb ikunu jistgħu jmorru jirrapportaw għand din il-persuna nominata mill- Gvern.

Hekk hemm miktub f'dan il-kuntratt.

Jiġifieri l-awtonomija ta' l- awtoritajiet - tista' tkun l-Awtorita' tax-Xandir, l-Awtorita' ta' l- Ippjanar jew xi awtorita' oħra - issa trid iċċedi quddiem il-poter assolut ta' dawk il-ministri li jaħsbu li huma l-allat ġodda - jiddispjaċini għall- frażi li qed nuża - ta' pajjiżna.

Madam Speaker, ħalli ngħid x'konsiderazzjonijiet oħra hawn f'dan il- kuntratt.

Fost oħrajn insibu li hemm li fl-inħawi ta' l-iżvilupp irid jinżamm dritt ta' aċċess favur il-pubbliku, pero' l-kumpannija jkollha dritt li tirristrenġi dak id-dritt ta' aċċess u l-gvern irid jagħtiha l- approvazzjoni tiegħu sakemm ma jkunx hemm hemm raġunijiet validi biex il- permess ma jingħatax.

Imbagħad f'dan il-kuntratt insibu eċċezzjoni interessanti.

Il-gvern jista' jirrifjuta li l-kumpannija jkollha aċċess għall-inħawi tal-Forti Sant'Anġlu.

Għaliex?

Ovvjament għax il-gvern għandu pjanijiet oħra għall-Forti Sant'Anġlu.

Kif smajna mingħand il-Prim Ministru diversi drabi, fuq Sant'Anġlu l-gvern ftiehem mal-Kavallieri li jgħaddihulhom u qalilna li jrid il-kunsens tal-Parlament kollu biex ikun jista' jgħaddih.

Pero' minn mindu tkellem, ġimgħatejn jew tliet ġimgħat ilu, sal-ġurnata tal-lum għadu ma tkellem qatt magħna.

Naħseb li mal- Kavallieri qed jitkellem ħafna - ma nafx hux qed imur ikellimhom fuq iż- żiemel - imma magħna l-parlamentari m'hu qed jitkellem xejn.

Kulma nafu - u dan kien wieħed mill-punti diffiċli fin-negozjati - hu li min kien se jiżviluppa kellu jiżviluppa wkoll is-sit ta' quddiem il-Forti Sant'Anġlu, imbagħad f'daqqa waħda l-area ta' quddiem il-Forti Sant'Anġlu ġiet maqtugħa u f'dan il-kuntratt hawn li l-gvern għandu d-dritt li jirrestrinġi dik l-area.

Barra minn hekk, hemm kondizzjonijiet oħra bħalma huma li l-aċċess tal- pubbliku ma jinkludix id-dritt li wieħed imur jistad hemmhekk u li ma jistax isir għawm fil-marina area.

Jiena nixtieq inkun naf kif qed niddefinixxu l-marina area għax jekk qed niddefinuha bħala l-area ta' madwar ix-xatt kollu, meta se jkun hemm yacht marina n-naħa tal-BIrgu u n- naħa ta' l-Isla, se nispiċċaw li fil-Kottonera ma tkun tista' tgħum imkien.

Imbagħad hemm kondizzjoni oħra li hija li l-iżviluppatur irid jimxi mal- linji ġenerali tad-development brief pero' dettalji preċiżi ta' kif irid jimxi ma' dak id-development brief m'hemmx u ma nafux eżatt x'irid jagħmel.

Madam Speaker, hawnhekk irrid ngħid li ltqajt ma' misteru ieħor.

L-ewwel misteru kien li ma nafx kif faqqsu x-shareholders - u dan sar ma' Gvern li jiftaħar li ma jħallix dan jiġri - u t-tieni misteru huwa klawsola 4.4 tal- kuntratt.

Għaliex hija misteru?

Għax din il-klawsola - u l-Ministru ftaħar biha llejla - tgħid li:

''The grantee is bound to incur a minimum expenditure of six million Malta Liri (Lm6,000,000) ....''.

Mela min jiżviluppa jrid jonfoq minimu ta' Lm6 miljun.

Issa jiena wieħed minn dawk li nindenja ruħi u naqra d-dokumenti li jitpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra u nafu li mad-dokumenti li kien qiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra l- Ministru George Vella kien hemm l-annexes ta' x'ipproponew id-developers.

Id-developer li kellu jkun il-first choice kien qed jgħid li l-iżvilupp li jrid jagħmel huwa ta' Lm13 miljun; id-developer li l-gvern qal li se jagħżel intrabat mal-gvern li jagħmel żvilupp ta' Lm12 miljun - fil- pubbliku ftaħartu li dan huwa proġett ta' bejn Lm20 miljun u Lm25 miljun, imma wieħed irid jinsa x'għedtu fil-pubbliku għax wieħed ma jistax jieħu iktar bis-serjeta' dak li tgħidu fil-pubbliku meta tgħidu ħaġa u mbagħad tagħmlu bil-maqlub - imbagħad f'dan il-Parlament ġibtu dokument li jgħid li l-gvern irid jorbot lid-developer bi żvilupp ta' Lm6 miljun.

Dan ifisser li hemm xi write-off ta' Lm6 miljun minn dak li l-istess developer ippropona lill-gvern u li allura suppost kellu jkun ikkonsidrat for adjudication purposes?

Ta' min jgħid li dan sar fil-proċess tan-negozjati għax ma tridx tinsa li l-ewwel kellna developer imbagħad sar moving of goal-posts u daħal developer ieħor.

Madam Speaker, irridu niftakru wkoll li meta d-developers kollha għamlu l-quantification ta' l-iżvilupp li jridu jagħmlu taw breakdown ta' kemm iridu jonfqu fuq restawr ta' bini antik, fuq mollijiet u fuq il-ħolqien ta' faċiljiet komunitarji.

Imma liema Gvern serju, modern, trasparenti u ma nafx kemm-il aġġettiv nużaw, ikollu garanzija ta' żvilupp ta' Lm12 miljun u mbagħad fil-kuntratt jagħmillu minimu ta' Lm6 miljun?!

Din xi trasparenza hi?!

Meta wieħed iħares lejn aspetti oħrajn ta' dan l-iżvilupp irid isemmi wkoll in-nuqqas ta' rabta fuq id-developer li jimxi b'konsiderazzjonijiet definiti b'mod preċiż għar-rigward ta' dak li jrid ikun l-iżvilupp fl- inħawi tal-Kottonera.

F'dan il-kuntratt hemm riferenza wkoll għall-130 frejgatina li jiena nifhem li jridu jingħataw lin-nies li diġa' għandhom din il-faċilita', pero' mbagħad m'hawnx miktub x'tariffi għandu jżomm il- grantee.

Ma jistax ikun li nġibu developer minn barra, nagħtuh il-faċilita' li jagħmel żvilupp u norbtuh li jrid joffri l-irmiġġ għal dawk il-130 frejgatina u mbagħad ma norbtuh b'ebda konsiderazzjoni soċjali oħra.

Meta qed nitkellmu dwar sit ta' din l-importanza storika, soċjali u anke ekonomika, il-minimu li kont nistenna mill-gvern illejla f'din il-Kamra - u dan qed ngħidu onestament u mhux għal dan il-proġett biss imma anke għal proġetti oħrajn - huwa li jkollna preżentazzjoni dwar x'se jfisser dak l- iżvilupp fuq diversi sferi.

X'għandi f'moħħi meta qed ngħid diversi sferi?

L-ewwel ħaġa hija - u din diġa' rriferejt biżżejjed għaliha - li wieħed ma jistax ma jkollux preżentazzjoni dettaljata ta' fiex jikkonsisti l- iżvilupp.

Qed nitkellmu dwar inħawi li huma ġawhra strorika, arkitettonika u artitstika u allura jinteressa lil dan il-Parlament, lin-nies tal- Kottonera u lin-nies in ġenerali, per eżempju, x'se jsir mill-bini tat- Teżorerija, mill-knisja tal-Karmelitani, mill-wide building, kif jissemma fid-development brief, mill-palazzi l-oħrajn f'dawk l-inħawi u mill-imħażen ta' Caraffa.

Naħseb li huwa importanti li wieħed ikun jaf x'se jsir minnhom u x'inhu l-iżvilupp propost li jsir.

Minn kulma smajna llejla dak kollu huwa conspicuous by its absence.

Jiena nippretendi li meta qed nitkellmu dwar żvilupp ta' din l-importanza, dwar żvilupp li aħna min-naħa tagħna nistgħu nkunu disposti li nagħtu l-appoġġ u l-kooperazzjoni tagħna dwar kieku naraw l-affarijiet isiru bis-serjeta', għandna nkunu nafu x'inhu pproġettat għal dawn il-binjiet differenti.

Madam Speaker, meta għadna fil-bidu ta' dan id-dibattitu, mill-qalb nagħmel dan l-appell.

Ngħidu ħafna kliem lil xulxin; il-Ministru joqgħod jakkużana fejn jidhirlu li għandu jakkużana fuq il-passat u jiena ma nħobbx noqgħod lura milli nagħmel l-akkużi li nħossni fid-dover li għandi nagħmel.

Imma ilkoll kemm aħna nistgħu mmorru 'l hinn minn dan, anke minn dawk l- akkużi jekk hemm bżonn, u ngħidu: Għandna dritt li fil-kors ta' dan id- dibattitu nkunu nafu x'inhu pproġettat għal dawn il-binjiet?

Għandna dritt li naraw il-pjanti u l-elevations preċiżi u l-projections tan-naħa tal- gvern?

Illejla, meta l-gvern jaġġorna dan id-dibattitu għal xi seduta oħra, fil-mument ta' l-aġġornament ta' din il-Kamra għandu jagħti impenn u jgħid: Parlamentari, poplu tal-Kottonera, poplu Malti, sakemm id-dibattitu jasal fit-tmiem tiegħu se nispjega kollox bl-iktar mod apert, bl-iktar mod modern u bl-iktar mod trasparenti.

Dan huwa appell li ma nistax ma nagħmlux u nispera li ma jaqax fuq widnejn torox.

It-tieni konsiderazzjoni li jrid ikun hemm meta wieħed ikun qed jagħmel adjudication bħal din hija li jsir xi studju dwar l-impatt ekonomiku tal- proġett, x'se jiġġenera għas-sit in kwestjoni.

Dan huwa kriterju fundamentali.

Għaliex?

Għax huwa żball kbir għall-Gvern, ikun min ikun fil-gvern, li jħares biss lejn l-introjtu li bħala gvern se jdaħħal kull sena.

Il-gvern irid jgħid: Dan il-proġett x'tip ta' attivita' ekonomika, kulturali u soċjali se jiġġenera?

Kultant jista' jkollok proġett li fi flus jirrendi iktar lill-gvern, pero' ekonomikament ikun jagħmel ħsara lill- pajjiż.

Ħalli nagħti eżempju forsi fuq skala iżgħar, għalkemm lin-nies li jolqot naħseb li jolqothom bis-serjeta'.

Meta darba f'dan il-Parlament - forsi b'ton mhux kalm għal kollox - konna qed niddiskutu l-kwestjoni tal- vapuri tal-Gozo Channel, jiena kont għidt lill-gvern: X'inhu l-iktar importanti fl-interess nazzjonali, kemm indaħħal fis-sena minn dik il- kumpannija u kemm niftaħar li qlajt minn fuq il-vapuri fis-sena, jew li nagħmel studju u nara jekk dawk li għandhom restaurant, guest-house, lukanda, bar jew kafeterija f'Għawdex hux qegħdin bħali in the black?

Għax mhux sewwa li l-aqwa li jiena in the black u ma jimportanix li ħaddieħor huwa in the red.

Jien kont nippretendi li bħala parti mill-kors ta' dan id- dibattitu kellna ningħataw indikazzjoni ta' l-impatt ekonomiku tal-proġett, li normalment jirriżulta milli jkollok ukoll preżentazzjoni serja ta' x'inhu pproġettat, għax ma' l-impatt ekonomiku l-gvern verament seta' jikkonsidra option li donnu għażel mill-ewwel li ma jridx jikkonsidraha, l- option li l-iżvilupp ta' l-inħawi kollha tal-Kottonera jsir b'mod integrat u b'mod ippjanifikat billi ħaġa torbot ma' l-oħra.

Naf li l-Gvern kellu din l-option ukoll, pero' dan mhux bilfors ifisser li bl-iktar mod assolut immorru għal proċess fejn nagħżlu developer wieħed u nagħtuh il-Kottonera kollha f'idejh.

Mhux bilfors li tagħmel hekk.

Tista' tlaħħam iżjed id-development brief li jkollok f'idejk billi tagħtih iktar dettalji preċiżi u tipproponi xi ħaġa li l-iktar tkun faċli għall- gvern, bħal per eżempju, twaqqaf yacht marina u mbagħad tagħmel xi proposti għad-diversi partijiet tax-xatt tal-Kottonera.

Naturalment ma tistax tagħmel dan mingħajr ma tassigura, kemm mil-lat ta' planning kif ukoll mil- lat tal-Gvern bħala catalyst ta' l-iżvilupp, li d-developers li jkunu qed jaħdmu f'dan il-proġett ikunu qed jagħmlu dan b'mod unifikat.

Forsi hawnhekk wieħed jistaqsi: Dan li qed insemmi jien x'impatt ekonomiku se jħalli?

Madam Speaker, jekk stess il-gvern beħsiebu jimxi skond x'irendi l-iktar għall-but tiegħu, jekk ikollu jimxi bil-mod li qed nissuġġerixxi jien, se jispiċċa f'sitwazzjoni li ekonomikament tiġġenera attivita' f'firxa ferm iktar wiesgħa milli jekk jimxi b'din l-għaġġla li qed jimxi biha biex jagħżel developer wieħed, minkejja li jaf li għal dak il-wieħed si rischia tutto u li jekk dan ifettillu jaqbiżlu xi deadline ikun irid isib developer ieħor.

Jien lill-Gvern ngħidlu li min ikun moħħu fl-għaġġla ma jkunx qed jimxi bl-iktar mod għaqli u naħseb li llum ...

MADAM SPEAKER: Onor. Zammit Dimech, għandek bżonn leave of House biex tkompli titkellem.

Hawn leave of house?

(Onor. Membri: No.)

Il-permess ma ngħatax.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Madam Speaker, nagħlaq b'dan il-ħsieb.

Il- konklużjoni tiegħi hi li l-Gvern miexi b'inkompetenza assoluta, b'ingann mal-poplu u b'suppervja kbira tant li lanqas biss irid li din id- diskussjoni tkompli miexja bis-serjeta' ...

(Interruzzjonijiet)

MADAM SPEAKER: Iktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Mugliett.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Madam Speaker, hija ħasra li llum, meta qed nitkellmu fuq żvilupp li tant ilna nistennew, qed nirriduċu d-dibattitu għal mod li la jirrispetta lil din il-Kamra u lanqas lill-istess żvilupp li qed nipproponu li jsir.

Aħna ilna nitkellmu fuq il-potenzjal tal-Kottonera s-snin, kif indika fid-diskors tiegħu l-Onor.

Francis Zammit Dimech li ta rendikont ta' x'wassal biex illum qed jiġi propost żvilupp bħal dan.

Wieħed jista' jgħid mill-ewwel li r-rankatura biex isir żvilupp fil- Kottonera qabdet tul dawn l-aħħar għaxar snin.

Biżżejjed ngħidu li hekk kif fl-1992 tela' għat-tieni darba l-Gvern Nazzjonalista dan waqqaf il- Cottonera Rehabilitation Committee bl-iskop speċifiku li wieħed jikkonċentra iktar fuq l-iżvilupp ta' din l-area.

Jekk wieħed jara d- development brief li hawn ma' dan ir-rapport jinduna li l-popolazzjoni tal- Kottonera ilha żmien sejra lura.

Anzi llum il-Kottonera tinsab f'sitwazzjoni ħafna aħjar minn kif kienet wara l-gwerra.

Pero' huwa fatt li wara li twaqqaf il-Cottonera Rehabilitation Committee sar ħafna xogħol f'dawn it-tlett ibliet.

Biżżejjed insemmu l-postijiet tal-gvern li nbnew f'Bormla, id-dar ta' l-anzjani li qed tinbena fi Triq l-Ajkla f'Bormla wkoll - fil-fatt sal-ġimgħa l-oħra stess din id-dar ta' l-anzjani ssemmiet fl-aħbarijiet minħabba li x-xogħol fuqha jinsab fi stadju avvanzat - u r- restawr li sar fuq l-ex-naval bakery biex illum dan il-post ġie rrestawrat f'mużew marittimu.

Hawn irrid ngħid ukoll li mhux veru dak li qal il- Ministru, li t-turisti m'humiex qed iħallu lira fil-Kottonera, u dan grazzi għall-investimenti li saru fi żmien Gvern Nazzjonalista.

Ta' min isemmi wkoll li minn mindu twaqqaf il-Cottonera Rehabilitation Committee sar il- paviment tal-moll tal-Birgu u l-Isla, sar xi restawr fil-forti Sant Anġlu, fejn fost affarijiet oħra tneħħa l-proġett meskin u żgwidat ta' żvilupp turistiku li kien sar hemmhekk, u sar ukoll tindif tas-swar.

Dawn l- affarijiet bil-mod il-mod bdew jagħtu spinta 'l quddiem lill-Kottonera.

Madam Speaker, wieħed ma jistax ma jsemmix ukoll l-attivitajiet li bdew isiru fil-Kottonera biex il-popolazzjoni tibda tersaq iktar 'l hemmhekk għax jien stess ġieli niltaqa' ma' nies li jgħiduli li kważi qatt ma marru l-Kottonera.

Biżżejjed insemmi l-Birgufest - kull darba li ssir din l- attivita' niltaqa' ma' nies li jgħiduli li ma kenux jafu li l-Birgu għandu daqstant potenzjal - u l-boat fair, li għaliha jiġu nies minn Malta kollha.

B'kumbinazzjoni, hekk kif bdew isiru dawn l-inizjattivi twaqqfu l-kunsilli lokali li min-naħa tagħhom taw lill-Kottonera spinta oħra 'l quddiem għax minbarra li forsi ngħataw iktar funds milli ngħataw kunsilli lokali oħra peress li l-lokalitajiet tagħhom huma żgħar u fihom diversi siti storiċi, dawn bdew jikkonċentraw ukoll fuq il-ħtieġa li jsiru iktar attivitajiet f'din l-area.

Pero' din il-ħidma ma kenitx xi mediċina mirakoluża u llum il-Kottonera għad għandha l-istess problemi li kellha qabel.

Forsi wieħed jistaqsi: Xi problemi għandha l-Kottonera ?

Madam Speaker, l-ewwel problema li għandha l-Kottonera hija l- popolazzjoni tagħha qed tonqos b'mod drammatiku u bħala konsegwenza llum fiz-zona tal-Kottonera hemm l-ikbar konċentrazzjoni ta' proprjeta' vojta.

Wieħed irid jammetti wkoll li f'dawn it-tlett ibliet hemm diversi problemi soċjali ta' broken families u ta' delinkwenza.

Per eżempju, kulħadd jaf li l-inqas li jidħlu studenti fl-Universita' huwa mill-Kottonera.

Sfortunatament, minkejja d-diversi ħidmiet li saru f'dawn l-inħawi sal-lum il-problemi fil-Kottonera għadhom ma naqsux.

Madam Speaker, sa minn snin ilu bdiet tinħass il-ħtieġa li fil-Kottonera jsiru proġetti fuq skala akbar.

Fil-fatt meta kien qed isir il-yacht marina study u nstab li l-iktar post ideali għal yacht marina huwa l- Kottonera, bdiet tissemma għall-ewwel darba l-idea li l-Baċir numru 1 jispiċċa u b'hekk - hawnhekk se nuża l-istess kliem li uża l-Ministru meta kien qed jintroduċi din ir-riżoluzzjoni - il-pulmuni tal-Kottonera as a whole ikunu jistgħu jinfetħu .

Madanakollu dak iż-żmien din l-idea kienet sabet oppożizzjoni sħiħa, partikolarment min-naħa tal-General Workers' Union minħabba l-interessi politiċi tagħha, tant li jien niftakar li meta kien qam dibattitu fuq din l-idea, jekk m'iniex sejjer żball Sammy Meilaq kien ħareġ jgħid li biex id-Dockyard taċċetta li l-Baċir numru 1 jispiċċa, il-Gvern irid jibnilha baċir x'imkien ieħor.

Minkejja li l- Kunsill Lokali ta' Bormla li, kif jaf kulħadd, il-Gvern Nazzjonalista ma kellux maġġoranza fih, kien qabel ma' din l-idea, sfortunatament l- Amministrazzjoni Nazzjonalista ma sabitx biżżejjed appoġġ biex tkun tista' twettaq din l-idea.

U peress li s-soluzzjoni ta' Baċir numru 1 hija l- pern tar-riġenerazzjoni tal-Kottonera, din l-idea ma setgħetx tavvera ruħha.

Madanakollu din l-idea baqgħet hemm u, tajjeb jew ħażin, mal-bidla fil-gvern din ġiet addottata.

U x'ġara?

Ġara li dak li qabel l-elezzjoni l-General Workers' Union kienet topponih hekk kif tela' l-Gvern Laburista dan sar aċċettabbli.

Hekk ukoll ġara fil-każ ta' Baċir numru 1.

B'hekk beda jiġi drafted development brief f'dan ir-rigward, liema development brief beda jiġi żviluppat f'ċerti fora li kienu saru taħt Gvern Nazzjonalista u li huma marbuta wkoll mal-grand harbour local plan li ġie żviluppat mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Madam Speaker, hawnhekk, bħala kelliem ta' l-Oppożizzjoni dwar l- Awtorita' ta' l-Ippjanar, nixtieq nagħmel parentesi żgħira.

Waqt dan id- dibattitu nħoss li ta' min jirrikonoxxi x-xogħol siewi li għamlet l- Awtorita' ta' l-Ippjanar fuq il-grand harbour local plan għaliex dan huwa l- bażi ta' dak kollu li qed niddiskutu f'din il-Kamra llum u kważi huwa l- viżjoni kollha li għandna aħna għall-Kottonera.

Bla ebda dubju dan juri li meta l-Gvern jimxi id f'id ma' l-Awtorita' toħroġ xi ħaġa tajba kif fil- fatt ġara fl-iżvilupp li għandna propost għall-Kottonera.

Wieħed jista' jgħid b'mod ġenerali li l-iżvilupp li ġie propost għall-Kottonera huwa tajjeb u aħna qed nopponu, u nistaqsu dwar, il-mod li bih il-gvern għamel il-kuntratti u għall-fatt li din il-viżjoni ma ġietx żviluppata fi pjanti dettaljati.

Kif għidt diġa', meta l-gvern jimxi id f'id ma' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar dejjem joħroġ b'xi ħaġa tajba, pero' meta l-Gvern jimponi fuq l-Awtorita' ta' l-Ippjanar, bħal fil-każ tad-development brief ta' Paceville, jew meta jinjoraha, bħal fil-każ tad-development brief tas-sit tat-Teatru Rjal, joħroġ b'riżultati zopop.

Madam Speaker, il-Parlament għandu quddiemu din ir-riżoluzzjoni sabiex jgħaddi l-art skond il-kuntratt li ġie mqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra u aħna, bħala rappreżentanti tal-poplu, għandna d-dover li niflu dan il- kuntratt sabiex neżaminaw tliet affarijiet; l-ewwelnett jekk dak li qed jiġi propost hux se jħalli negozju tajjeb lill-poplu Malti, it-tieni nett jekk l-iżvilupp li hemm marbut miegħu huwiex fl-aħjar interess tan-nies ta' l-inħawi u tal-poplu Malti in ġenerali u t-tielet nett jekk l-iżvilupp propost jistax iservi ta' dannu għall-patrimonju naturali u storiku - aħna nafu li fil-Kottonera hemm ħafna minnu - bil-konsegwenza li dan ma jkunx jista' jibqa' jitgawda mill-ġenerazzjonijiet futuri.

Ta' min jgħid li dan il-kuntratt qed jikkonċedi biċċa art, ta' kważi 21 tomna, għall-prezz ta' Lm370,000, jiġifieri roughly Lm18 ...

(Interruzzjonijiet) Le, f'paragrafu (i) tal-kuntratt hawn:

"The immovables including the quays and the buildings thereon situated in Birgu having an area of circa thirteen thousand nine hundred square metres ...",

f'paragrafu (ii) tal-kuntratt hawn:

"(ii) The quay situated in Birgu/Bormla having an area of circa five thousand one hundred and thirty two square metres (5,132 sq. metres) ...",

u mbagħad iktar 'l isfel fl-istess paragrafu tissemma a a two-metre wide strip of land li għandha:

"... an area of circa one thousand six hundred and twenty seven square metres.".

(Interruzzjonijiet) Il-Ministru qed jikkorreġini li l-konċessjoni ta' l-art fiha xi 19,000 metru kwadru.

Madanakollu jien xorta waħda naħseb li jekk irridu nkunu verament realistiċi għandna naraw x'inhi l-area tal-baħar li qiegħda tkun konċessa u ndaħħluha fl-equation għax il-baħar m'huwiex xi aspett mejjet, anzi se jkun żviluppat bl-iktar mod dense u kważi se jagħti titolu assolut lill-iżviluppaturi.

Fil-fatt skond il-kuntratt lanqas se tkun tista' tgħaddi mill-inħawi tal-marina ħlief biex mill-biċċa freeway li hemm fin-nofs tal-baħar li hija wiesgħa 30 metru.

Jiġifieri l-baħar se jkun żviluppat b'mod intens.

GĦalhekk għalxejn noqogħdu niġu hawn biex naraw kemm hi kbira l-art li se tiġi konċessa, kemm għandu jingħata ċens xi żvilupp għandu jsir fuq din l-art jekk fl-equation ma ninkludux ukoll il- baħar, li bla ebda dubju f'dan il-proġett qed iservi bħala l-ikbar potenzjal għax kulħadd jaf kemm illum hemm returns kbar mill-marinas.

Jien ukoll, bħall-Onor.Zammit Dimech nixtieq nagħmel numru ta' mistoqsijiet.

Nibda biex nistaqsi lill-Ministru fuq liema kriterju ġie kkalkolat iċ-ċens ta' Lm370,000.

Naħseb li kulħadd jiftakar il- kontroversja li qamet fil-każ tal-Hilton wara li Dr. Edgar Mizzi kien għamel diversi mistoqsijiet dwar jekk il-konċessjoni ta' din il-lukanda kenitx ingħatat bi prezz baxx.

Jien inħoss li hemm bżonn li xi darba f'dan il-Parlament nibdew nitkellmu b'mod xjentifiku fuq kif aħna, bħala shareholders, għandna nagħtu l-konċessjonijiet ta' l-art.

Kieku jien kelli nistabbilixxi ċerti kriterji li bihom tkun tista' tingħata konċessjoni ta' art kont nieħu in konsiderazzjoni numru ta' affarijiet, fosthom jekk l- iżviluppaturi qabel kellhomx xi titolu fuq l-art.

Per eżempju, il-każ tal- Hilton ma tistax tqabblu ma' dak tal-Kottonera għax fil-każ tal-Hilton, l- art kienet diġa' għand l-iżviluppaturi b'titolu għal 150 sena oħra, u allura wieħed ma setax jaqbad u jimponilhom ċertu ċens mingħajr ma jieħu in konsiderazzjoni dan il-fattur.

F'dawn il-każijiet wieħed għandu jqis ukoll it-tul tal-konċessjoni.

Il-Ministru qed jgħid li l-valur taċ-ċens huwa ta' Lm370,000, pero' f'daqqa waħda donna qed ninsew li meta kien hemm stqarrija ministerjali f'dan ir-rigward kien intqal li t-tul tal-konċessjoni kien ta' 20 sena għall-iżviluppi fuq il-baħar ...

Fil-fatt meta jien kont għamilt mistoqsija parlamentari lill-Onor.

George Vella fejn staqsejtu x'tip ta' titolu qed jagħti lill-iżviluppaturi, dan weġibni li huwa qed jingħata titolu ta' 65 sena għal dawk l-affarijiet li għandhom x'jaqsmu ma' l-art u titlu ta' 20 sena għal dawk l-affarijiet li għandhom x'jaqsmu mal-baħar, imma issa f'daqqa waħda qed jiġi propost lio jingħata titolu wieħed għal 99 sena kemm għal dawk l-affarijiet li għandhom x'jaqsmu ma' l-art kif ukoll għal dawk l-affarijiet li għandhom x'jaqsmu mal-baħar.

Madam Speaker, ħaġa oħra li wieħed irid jieħu in konsiderazzjoni qabel ma jistabbilixxi l-valur taċ-ċens hija kemm se jiġi jqum l-iżvilupp li jkun se jsir.

Normalment meta l-gvern ikun se jippromwovi investiment kbir għall- pajjiż joqgħod lura milli jimponi xi ammont kbir ta' ċens għax ikun jaf li minkejja li mhux se jdaħħal returns immedjati f'forma ta' ċens, 'il quddiem se jdawwar lira tajba minn dak l-iżvilupp.

Kif diġa' għidt, kulħadd jaf li marina tħalli profitti kbar, liema profitti huma regolari u kważi nistgħu ngħidu li fil-Mediterran huma assigurati.

GĦaliex qed ngħid dan?

GĦax filwaqt li min ikun se jibni xi lukanda jkun jaf li qed jieħu riskju minħabba li l-industrija tat-turiżmu to a certain extent hija fraġli għax jista' jiġri li filli tkun sejra tajjeb u filli tmur ħażin, għal dak li għandu x'jaqsam ma' marinas ir-riskju huwa minimu.

Għalhekk meta wieħed jikkonsidra li fil-każ tal-Kottonera filli konna qed nitkellmu fuq ċens għal 20 sena u filli issa qed nitkellmu fuq ċens għal 99 sena meta r-riskju ta' l-iżvilupp se jkun minimu, wieħed mill-ewwel jirrealizza li dawk l- affarijiet li l-Ministru qiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra m'humiex qed iqabblu like with like.

Ċertament jekk il-Gvern irid li l-kritika li kien jagħmel qabel fuq Chambrai, fuq il-Hilton u fuq żviluppi oħra li kienu saru taħt l-Amministrazzjoni preċedenti tittieħed bis-serjeta', nippretendi li meta jagħmel il-winding-up jgħidilna x'parametri uża f'dan il-każ.

Huwa importanti li nkunu nafu dan mhux biss għal din id-diskussjoni, imma għax, skond kif intqal xi ġimgħat ilu, 'il quddiem dan il-Parlament aktarx li se jiddiskuti xi konċessjonijiet oħrajn, fosthom il-konċessjoni fuq il-proġett tal-millennju, fuq is-sit tat-Teatru Rjal u fuq il-Hilton.

Jekk kemm-il darba nkunu nafu x'parametri uża l-Gvern fit-tali proġett u x'parametri uża f'xi tip ta' proġett ieħor, meta jkun il-waqt inkunu nistgħu naraw jekk il- Gvern ikunx mexa mat-tali żviluppatur bl-istess riga li jkun mexa ma' xi żviluppatur ieħor kif ukoll il-mod li bih ikkalkola ċ-ċens.

Nixtieq nagħmel mistoqsija oħra rigward it-tibdil li sar minn mindu saret stqarrija ministerjali fuq dan il-każ.

Kif għidt diġa', dakinhar il- Ministru Vella kien qal li se jkun hemm titolu ta' 65 sena għal dak li huwa bini u mollijiet u titolu ta' 20 sena għal dak li huwa baħar, pero' issa f'daqqa waħda qed tingħata konċessjoni ta' ċens għal 99 sena.

Ta' min iżid jgħid li f'dik l-istqarrija ministerjali l-Ministru kien qal ukoll li n- numru ta' konsorzji li wrew interess huwa ċertifikat ta' fiduċja fil- politika ekonomika u t-tmexxija għaqlija ta' dan il-gvern.

Issa f'daqqa waħda l-gvern mhux qed juri li għandu dik is-saħħa u qed iċedi ċerti kondizzjonijiet, fosthom proprju din li tirrigwarda t-tul taċ-ċens.

Kondizzjoni oħra li ċeda l-gvern f'dan il-każ - din semmieha wkoll l- Onor. Zammit Dimech - tirrigwarda l-ammont li l-iżviluppatur huwa marbut li jonfoq.

GĦaliex qed ngħid dan?

GĦax filwaqt li meta għamel l-istqarrija l- Onor. George Vella kien qal li l-iżviluppatur huwa marbut li jonfoq Lm12-il miljun, issa f'daqqa waħda qed ngħidu li huwa marbut li jonfoq biss Lm6 miljun, u dan biex ma ngħidx ukoll li l-iżviluppatur mhux se jkun marbut kif għandu jonfoq dawn is-Lm6 miljun.

Jien nixtieq li l-Ministru jispjegalna għaliex il-gvern aċċetta li jonqos il-valur ta' l-investiment.

Żgur li ma naqasx minħabba għax tneħħiet il-parti tad-dockyard, għax meta l- Ministru għamel l-istqarrija ministerjali kienet diġa' tneħħiet.

Tant hu hekk li meta jien dakinhar kont staqsejtu jekk l-iżvilupp propost ikoprix ukoll il-parti tad-dockyard, hu weġibni li l-Gvern ma jistax jagħti lill- iżviluppaturi l-parti tad-dockyard ukoll, pero' jippretendi li dawn jitkellmu ma' l-uffiċjali tad-Dockyard ħalli jagħmlu l-iżvilupp flimkien.

Il-Ministru jista' jgħidli wkoll li l-figura naqset minn Lm12-il miljun għal Lm6 miljuni minħabba li tnaqqsu xi partijiet oħra, bħall-moll ta' Sant'Anġlu u l-marina.

Pero' x'aktarx li l-moll ta' Sant'Anġlu tneħħa mill- proġett minħabba xi ħaġa li impona l-Gvern fuqu stess għax peress li kellu f'moħħu li jkompli għaddej fuq il-pjan li kien hemm, jiġifieri li jagħti l- moll ta' Sant'Anġlu lill-Kavallieri, ma riedx jikkomprometti ruħu.

Fil-fatt intqal li kien proprjament dan li dejjaq lill-ewwel konsorzju u li forsi naqqaslu l-entużjażmu li jkompli bil-proġett, għax peress li n-naħa fejn hemm il-moll ta' Sant'Anġlu hija l-iktar parti fonda u wiesgħa, dan il- konsorzju kien qed jippjana li din l-area sservi għall-berthing tas-super yachts, liema yachts bla dubju ta' xejn iħallu l-ikbar ammont ta' dħul.

GĦalhekk kif diġa' għidt, din hija xi ħaġa li l-gvern imponieha fuq il- proġett hu stess, imbagħad l-iżviluppaturi ġiehom dubju kemm huwa feasible il-proġett.

Pero' ma naħsibx li l-gvern, għax ried hu, naqqas xi ħaġa mill- proġett u mbagħad aċċetta li jnaqqas l-investiment tiegħu minn Lm12-il miljun għal Lm6 miljun.

MADAM SPEAKER: Onor. Mugliett, niġbidlek l-attenzjoni li sar il-ħin għall-Aġġornament.

Se tibqa' in possession?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Iva.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Nistieden lill-Onor.

Joe Mizzi biex, jekk jogħġbu, iressaq l-Aġġornament.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni ġiet interrotta u baqgħet aġġornata.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar l-Erbgħa, 3 ta' Ġunju fid-9.00 a.m. b'din l-aġenda:

Abbozz ta' Liġi dwar Taxxa Speċjali fuq Banek Kummerċjali - Kumitat (Kont.);

Riżoluzzjoni dwar enfitewsi temporanja lill-Port Cottonera Limited tal- mollijiet, bini u dritt ta' rmiġġ fil-Birgu u l-Isla - Kontinwazzjoni;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni - Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Taxxa tar-Reġistrazzjoni ta' Vetturi bil-Mutur (Emenda Nru 3) - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar Servizzi tat-Turiżmu għal Malta - Kumitat (Kont);

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni Ċivili - it-Tieni Qari (Kont);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Ħabs - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Pensjonijiet - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Promozzjoni ta' Prodotti Lokali - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda diversi ligijiet dwar Servizzi fl-Ajruport - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Forzi tal-Pulizija ta' Malta - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi kontra l-Korruzzjoni - it-Tieni Qari (Kont); u

Riżoluzzjoni tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni dwar Malta u l-Unjoni Ewropea - Kontinwazzjoni.

--------------------- Abbozz ta' Liġi dwar Brokers fl-Assigurazzjoni u Intermedjarji oħra - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda Diversi Liġijiet dwar it-Telekomunikazzjoni - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi dwar is-Sigurta' fl-Ajruportijiet u fl-Avjazzjoni Ċivili - Kumitat Permanenti.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Madam Speaker, illum, għat-tieni jew għat-tielet darba se jkolli nerġa' nfakkar lil din il-Kamra li pajjiżna għadu ma rratifikax ċerti konvenzjonijiet internazzjonali.

Fil-fatt l-Amministrazzjoni preċedenti kienet diġa' għamlet ħafna xogħol fuqhom u saħansitra kienet ippubblikat abbozz ta' liġi għal dan il-għan, pero' sfortunatament, minkejja li issa l-Gvern Laburista ilu fil-poter għal dawn l-aħħar sena u tmien xhur, kollox baqa' staġnat u statiku f'dan ir-rigward.

Madanakollu, minkejja li naf li ġieli tkellimt fuq dan is-suġġett f'din il-Kamra, illum nixtieq nitkellem partikolarment fuq dawk il-konvenzjonijiet internazzjonali li jirrigwardaw il-kidnapping tat-tfal.

Madam Speaker, l-ewwelnett ta' min jgħid li llum diversi pajjiżi Ewropej iffirmaw il-konvenzjoni ta' The Hague li permezz tagħha obbligaw ruħhom li meta l-kidnapping tat-tfal isir minn xi wieħed mill-ġenituri, ġaladarba jinstabu dawn it-tfal ikunu jridu jintbagħtu lura fil-pajjiż domiċilju sakemm il-qorti ta' dak il-pajjiż tiddeċiedi min għandu jieħu l-kura kustodja.

Din hija ħaġa raġunata ħafna għax b'hekk ħadd mill-ġenituri ma jkun jista' jieħu l-liġi b'idejh.

Aħna diġa' ffirmajna din il-konvenzjoni, pero' din għadha ma ġietx irratifikata minħabba li kien għadu ma ġiex ippubblikat abbozz ta' liġi għal dan il-għan.

L-Amministrazzjoni preċedenti kienet ħadet ħsieb li tippubblika dan l-abbozz ta' liġi ħalli b'hekk fil-liġi tagħna jsiru l-emendi neċessarji u mbagħad inkunu nistgħu nirratifikaw din il-konvenzjoni u konvenzjonijiet oħrajn li għadhom ma ġewx irratifikati.

Issa dan l-abbozz ta' liġi ilu iktar minn sentejn li kien ġie ppubblikat, imma, kif għidt diġa', din il-konvenzjoni għadha ma ġietx irratifikata bil-konsegwenza li qed nistennew li taħrab xi mara Ingliża bit- tarbija ta' xi Malti minn hawn Malta u meta mmorru l-qorti ta' l-Ingilterra l-imħallef jgħidilna: Qabel ma titolbu lura dik it-tarbija għaliex ma tmorrux tirratifikaw il-konvenzjonijiet internazzjonali dwar iċ-child abduction?

Huwa veru li s'issa l-ebda mħallef Ingliż għadu ma qalilna hekk, anzi kien hemm diversi kawżi li spiċċaw b'eżitu pożittiv għall- ġenitur Malti u minkejja li l-omm u t-tarbija jkunu jaqgħu taħt il- ġurisdizzjoni Ingliża, il-qorti Ingliża xorta tordna biex it-tarbija tintbagħat lura Malta ħalli tkun il-qorti Maltija li tiddeċiedi min għandu jieħu l-kustodja tagħha.

Naturalment imbagħad il-qorti Maltija tista' tiddeċiedi li tagħti l-kustodja tat-tarbija lill-omm Ingliża, pero' xorta jibqa' l-fatt li dan għandha tiddeċiedih il-qorti ta' dak il-pajjiż fejn il- ġenituri jkunu stabbilixxew id-dar konjugali tagħhom.

Madam Speaker, l-istess ħaġa nistgħu ngħidu għal abbozz ta' liġi li tlesta diġa' u li fih diversi emendi għall-Kodiċi Ċivili sabiex titneħħa d- diskriminazzjoni li teżisti bejn tfal leġittimi u tfal illeġittimi fil-liġi tas-suċċessjoni.

Wieħed iktar għandu jqis din is-sitwazzjoni bħala waħda urġenti meta jikkonsidra li f'Jannar tas-sena li għaddiet daħlet sentenza kostituzzjonali li tgħid li d-diskriminazzjoni li teżisti fil-Kodiċi Ċivili tagħna bejn tfal leġittimi u tfal illeġittimi għar-rigward tal-liġi tas- suċċessjoni tmur kontra l-Konvenzjoni Ewropea, u l-gvern ma appellax minn dik is-sentenza.

Jiġifieri kif ngħidu aħna l-avukati, dik is-sentenza għaddiet in ġudikat.

Madam Speaker, fil-fatt kienet saħansitra ntbagħtet kopja ta' din is-sentenza lis-Sinjorija Tiegħek minħabba li l- Amministrazzjoni preċedenti kienet għamlet liġi li tgħid li meta jkun hemm sentenza tal-qorti li tiddikjara liġi ta' dan il-Parlament kontra l- Kostituzzjoni jew kontra xi konvenzjoni aħna l-Membri Parlamentari għandna niġu notifikati ħalli nkunu f'pożizzjoni li nemendaw il-liġijiet.

Issa din is-sentenza, li ddikjarat li parti mill-Kodiċi Ċivili tagħna tmur kontra l- Konvenzjoni Ewropea u għalhekk hija nulla u bla effett, ġiet notifikata lilna f'Jannar ta' l-1997, u għalhekk illum, meta qegħdin f'Ġunju ta' l- 1998, naħseb li wasal iż-żmien li l-Ministru tal-Ġustizzja jara li jressaq quddiem dan il-Parlament emenda għall-Kodiċi Ċivili għax illum qegħdin f'sitwazzjoni fejn minkejja li l-qrati tagħna jgħidu li t-tali artiklu m'għadux jgħodd, dan xorta waħda jkun għadu fuq l-istatute book tagħna.

Ngħaddi biex ngħid xi ħaġa dwar il-kostitwenza li ġejt elett minnha, jiġifieri l-kostitwenza ta' Ħ'Attard, Ħal-Lija, Ħal Balzan u Birkirkara.

Madam Speaker, sfortunatament qed nirċievi diversi lmenti dwar toroq li ilhom żmien twil fi stat ħażin jew li lanqas biss għadhom ġew ifformati u f'dan il-każ allura r-responsabbilta' taqa' f'idejn il-gvern ċentrali.

(Interruzzjonijiet) Nista' nsemmilek triq fir-Rabat li għadkom ma rranġajtuhiex; Triq Rudolph Saliba!

Imma ħalli nkompli.

Jien issa qed nistħi mill-kostitwenti tiegħi għax meta nagħmel mistoqsijiet parlamentari dwar dawn it-toroq, il-Ministru, jew biex jagħlaqli ħalqi jew inkella biex jaqtagħli qalbi, iweġibni li dawn it-toroq se jsiru, imbagħad fil-fatt ma jsiru qatt.

Issa kieku dawn it-toroq li kemm-il darba ġbidt l-attenzjoni tal-Ministru għalihom huma twal u wesgħin, jiġifieri jridu xi spiża kbira biex jiġu rranġati, ma kont inlum lil ħadd jekk idumu ma jissewwew, pero' fost l-oħrajn jien qed nirriferi għal Triq l-Aħwa Hyzler, li tinsab in-naħa ta' Tal-Qattus f'Birkirkara u Triq Carmel Brincat f'Birkirkara wkoll, liema toroq huma verament żgħar u għadhom lanqas biss ġew ifformati minkejja li ilna niġu mwiegħda li se jsiru għal żmien twil.

Meta jien staqsejt xi prijorita' qed jingħataw dawn it-toroq, ġejt informat li dawn qegħdin fuq quddiem, pero' minn rapporti li għandi jidher li dawn it-toroq għadhom jinsabu fi stat diżastruż ħafna.

Madam Speaker, ħaġa oħra li naħseb li l-Gvern għandu jagħti kas hija t- talba tal-Kunsill Lokali ta' Birkirkara sabiex jitlesta dak l-imbierek ċentru ċiviku li ilu li nbeda x-xogħol fuqu għal iktar minn tliet snin.

Huwa veru li dan l-aħħar tkomplew xi xogħlijiet fuq dan iċ-ċentru, fosthom xogħol ta' tibjid, pero' għad fadal ħafna iktar xogħlijiet x'isiru, speċjalment f'dawk li huma servizzi tad-dawl u l-ilma.

Jien naħseb li Birkirkara, bħala l-ikbar post f'Malta, jixraqlu li jkollu ċentru ċiviku diċenti li fih ikunu miġbura diversi servizzi, fosthom branch tas-sanita', berġa, fergħa tal-posta u uffiċċju tal-kunsill lokali, iktar u iktar meta wieħed jikkonsidra li f'pajjiżna hawn diversi bliet u rħula li għalkemm huma iżgħar minn Birkirkara għandhom postijiet ferm iktar diċenti li minnhom jingħataw dawn is-servizzi.

Kif jaf kulħadd, illum Birkirkara kibret ħafna u għalhekk huwa importanti li ċerti servizzi jiġu ċċentralizzati f'post wieħed.

Kieku dan il-proġett għad irid jinbeda kont nifhem li forsi għad iridu jsiru xi pjanijiet oħra u jinħarġu permessi fuqu, pero' dan il-proġett tista' tgħid li huwa lest u kulħadd qed jistenna l-jum meta jinfetaħ.

Jien naf li kulħadd jista' jkollu xi tort għall-fatt li dan iċ-ċentru sal-lum għadu ma nfetaħx, pero' kieku jkun hemm xi ħadd responsabbli li jieħu dan il-proġett f'idejh u jara li jinfetaħ fl-iqsar żmien possibbli jkun qed jagħti servizz kbir lill-Karkariżi kollha.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Nirringrazzjak.

Iktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

D'Amato.

ONOR.

HELEN D'AMATO: Madam Speaker, ftit inqas minn xahar ilu kull Membru ta' din il-Kamra kien irċieva appell mingħand is-Sur Andrew Azzopardi, li huwa social worker, biex dan il-Parlament jiddiskuti l- problema li għandhom il-ġenituri ta' tfal bi bżonnijiet speċjali fir- rigward ta' respite care u servizzi residenzjali.

Jiena persważa li s-Sur Azzopardi xtaq li jkun hemm iktar minn persuna waħda li tiddedika ftit ħin mill-Aġġornament tal-Kamra għad-diskussjoni ta' din il-materja u għalhekk ħassejt li ma' l-ewwel ċans li jkolli għandi nitkellem fuq dan is-suġġett ħalli nkomplu nqajmu kuxjenza dwar l-uġiegħ ta' qalb tal-ġenituri li għandhom uliedhom bi bżonnijiet speċjali, b'mod partikolari dawk li għandhom diżabbilta' intellettwali.

Ta' min jgħid li l-ikbar inkwiet għal dawn il-familji m'huwiex is-sagrifiċċji li jridu jagħmlu matul ħajjithom kollha imma huwa l-fatt li ma jafux x'se jiġri minn uliedhom ladarba huma ma jkunux jifilħu jieħdu ħsiebhom iktar jew inkella jiġu nieqsa.

Madam Speaker, f'dawn l-aħħar snin bdiet titqajjem kuxjenza ikbar dwar il- ħteġijiet ta' dawn in-nies li fuq kollox jagħmlu parti integrali mis- soċjeta' tagħna, liema soċjeta' għandha dmir x'taqdi lejhom jekk trid verament li turi solidarjeta' ma' ħaddieħor biex żgur li ħadd ma jibqa' lura.

Matul l-għaxar snin li għaddew ittieħdu diversi miżuri f'dan ir- rigward u fil-fatt imxejna 'l quddiem ħafna f'dan il-qasam, pero' jekk irridu nkunu realistiċi għandna nammettu li dak li sar s'issa huwa biss qatra fl-oċean u li għad baqa' bosta x'isir.

L-ewwel pass konkret kien li twaqqfet il-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabbilta' li l-għan ewlieni tagħha huwa li tgħin lill-gvern jaddotta policies u jieħu miżuri li jgħinu bil-fatti lil dawn il-persuni u lill-familji tagħhom.

Pero' kif għidt diġa', f'dan il-qasam ħadd qatt ma jista' jgħid li għamel biżżejjed, anzi iktar ma wieħed jagħmel iktar jirrealizza kemm għad irid iterraq.

Fil- ħarġa ta' "The Malta Independent" ta' nhar l-Erbgħa, 27 ta' Mejju, deher artiklu ta' Danielle Vella li kien jittratta dan is-suġġett, imma sfortunatament meta ġiet irrapportata l-intervista li għamlet din il- ġurnalista mal-Ministru Edwin Grech, li huwa l-Ministru tal-Ħarsien Soċjali, ftit rajna viżjoni f'dak li qal.

Anzi jekk dik hi verament il- viżjoni li għandu għal dan il-qasam - jien naħseb li aħjar insejħulha "nuqqas ta' viżjoni" - allura għandna tabilħaqq għaliex ninkwetaw bil-kbir u bla ebda dubju, il-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabbilta' għandha turi lill-Ministru li jeħtieġ juri ħafna aktar sensittivita' f'dan il- qasam.

GĦaliex qed ngħid dan?

GĦax, per eżempju, fost affarijiet oħra l- Ministru ġie rrapportat li qal li l-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabbilta' qatt ma ġibditlu l-attenzjoni li teżisti problema ta' respite care u ta' residenzi għal persuni b'diżabbilta'.

Possibbli li l-Ministru nesa li meta kien għadu kif laħaq Ministru, fis-6 ta' Diċembru ta' l-1996, kien attenda għal seminar bit-titlu "X'se jsir mit-tfal tagħna meta aħna ma nkunux hawn?".

Hawn nixtieq nagħmel parentesi żgħira u ngħid li dan is- seminar kien ġie organizzat fl-okkażjoni tal-ġimgħa nazzjonali ddedikata lill-persuni b'diżabbilta' mill-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabbilta' u minn diversi għaqdiet oħra li wkoll huma responsabbli minn dan il-qasam.

Possibbli li dakinhar il-Ministru ma wera l-ebda sensittivita' għal dak li ntqal dwar il-ħtieġa ta' iktar respite care u ta' iktar residenzi?

Dan ifisser li wara li l-Ministru ħela iktar minn 18-il xahar, issa qed jitlob lill-kummissjoni biex terġa' tispjegalu xi problemi qed iħabbtu wiċċhom magħhom il-ġenituri ta' persuni b'diżabbilta'?!

Jien niskanta kif il-Ministru, li huwa responsabbli minn dan il-qasam, qal ukoll li ma jafx kemm hi kbira din il-problema.

Żgur li dan huwa sinjal ħażin.

Kif għidt diġa', jeħtieġ li l-Ministru juri iktar sensittivita', anke jekk persuna waħda tinsab għaddejja minn din il-problema, aħseb u ara meta nafu kemm hawn mijiet ta' ġenituri Maltin li għandhom dan it-tip ta' problema!

M'hijiex skuża li wieħed jgħid li ma jafx kemm hi kbira din il-problema f'pajjiżna għax kieku l-Ministru f'dawn l-aħħar xhur indenja ruħu jitkellem mal-membri tal-kummissjoni u ma' xi għaqdiet oħra jew inkella dar dawra ma' l-iskejjel speċjali ħalli jara kemm jeżistu tfal u żgħażagħ li għandhom bżonn din l-għajnuna, malajr kienu jispjegawlu l-problemi li l-familjari tagħhom qed iħabbtu wiċċhom magħhom ta' kuljum.

Fil-ħarġa ta' "The Malta Independent" il-Ministru ġie rrapportat li qal ukoll li jekk ikun hemm 500 persuna li għandhom problema taħt il-gallarija tiegħu, allura mbagħad jara x'jagħmel.

Din hija l-viżjoni tal-Ministru, Madam Speaker?!

U fil-każ x'se jagħmel il-Ministru?!

Ifaqqa' subgħajh u jsibilhom post fejn joqogħdu jew forsi jikrilhom xi kamra f'lukanda?

Jiddispjaċini ngħid li din hija insensittivita' grassa u b'dan it-tip ta' diskors li qed jagħmel il-Ministru qed juri kemm huwa tassew maqtugħ mill- ikbar preokkupazzjoni tal-ġenituri li għandhom tfal b'diżabbilta', speċjalment dawk li għandhom tfal b'diżabbilta' intellettwali.

Ta' min isemmi wkoll il-fatt li meta xi sena ilu wħud mill-ġenituri kienu kitbu lill-Prim Ministru fejn spjegawlu l-problemi li għaddejjin minnhom, il- Ministru Grech tgħidx kemm ħadha bi kbira u minflok ma appoġġja lil dawn il- ġenituri spiċċa biex saħansitra ħadha kontra tagħhom.

Madam Speaker, il-ġenituri ta' dawn it-tfal b'diżabbilta' llum jinsabu rrabjati ħafna għax huma mweġġgħin.

Dawn lesti li jagħmlu sagrifiċċji kbar, forsi iktar minni u minn nies bħali li m'għandniex din il-problema.

Pero' min-naħa l-oħra dawn il-ġenituri m'humiex tal-ġebel.

Huma diversi dawk il-ġenituri li jħossuhom li qed jittraskuraw xi ftit lil uliedhom l- oħra għax qed ikollhom jagħtu ħafna ħin u enerġija lil dak it-tifel jew it- tifla b'diżabbilta' u li allura jkollhom bżonn ftit iktar għajnuna.

Madam Speaker, f'"The Malta Independent" il-Ministru Grech ġie rrapportat li qal ukoll li ħadd għadu ma qies jekk għandhiex tinbena istituzzjoni għal dawn in-nies.

Dażgur li ġiet ikkonsidrata din l-idea!

Il-Partit Nazzjonalista ma jaqbilx li għandha tinbena istituzzjoni għal dawn in-nies, pero' meta kien fil-gvern mar oltre dan kollu għax bena u għen fit-twaqqif ta' djar żgħar fil-komunita'.

Bħala eżempji nistgħu nsemmu dik tas- Siġġiewi, li hija parti mid-Dar tal-Provvidenza iżda qegħda fir-raħal, Dar il-Wens u Dar Nazzaret fiż-Żejtun.

Dawn id-djar saru permezz ta' għajnuna li ta l-gvern, flimkien ma' l-NGO's u l-Knisja, u llum qegħdin jitmexxew b'mod tajjeb ħafna.

Jiena naqbel mal-Ministru li m'għandhiex tinbena residenza tat-tip ta' Dar il-Providenza imma l-gvern għandu jibqa' jinvesti f'dawn id-djar żgħar fil-komunita' bħalma kien għamel il-Partit Nazzjonalista.

Madam Speaker, tajjeb ukoll li nistaqsu x'sar minn dak l-proġett ta' Birkirkara li kien in the pipeline biex isir flimkien mal-Knisja.

Nistgħu nsemmu ċ-ċentri ta' taħriġ.

Għalkemm dawn twaqqfu mill-Partit Laburista ftit qabel l-elezzjoni ta' l-1987, min kien midħla tagħhom jaf f'liema sitwazzjoni kienu jinstabu.

Nistgħu ngħidu li dak ta' Ħal Far bażikament inbena mill-ġdid, ta' Santa Venera u ta' Għawdex tista' tgħid li saru kompletament mill-ġdid, filwaqt li ta' l-Imtarfa sarulu tibdiliet strutturali.

Dan kien kollu investiment fi djar ta' taħriġ.

Naturalment it- tibdil ma kienx biss fl-istruttura imma kien ukoll fit-taħriġ.

Nistgħu nsemmu t-twaqqif tal-workshops mill-ETC u anki l-għajnuna li ngħatat lill- Eden Foundation biex iwaqqfu servizz ta' taħriġ għall-impjieg.

Minkejja dan kollu, nerġa' ngħid, Madam Speaker, għadna lura ħafna u għad baqgħalna ħafna x'nagħmlu.

Għad għandna bżonn numru akbar ta' ċentri ta' respite u anki ta' residenzi.

Il-ġimgħa l-oħra, jumejn biss wara li deher dak l-ewwel artiklu li semmejt, fuq l-istess gazzetta u anki fuq il-mezzi tax-xandir rajna lill- Ministru Grech iżur iċ-ċentru ta' Wied il-Għajn.

Tajjeb ngħidu li l- konvenju għal dan iċ-ċentru kien sar mill-Partit Nazzjonalista.

Iżda mbagħad anki minn mistoqsija parlamentari li għamilt jien stess lill- Ministru dwar dan iċ-ċentru, ħareġ illi t-tender dam għaxar xhur biex inħareġ.

Skond din il-mistoqsija parlamentari dan iċ-ċentru kellu jinfetaħ fil-bidu ta' din is-sena, illum qegħdin f'nofs is-sena u ċ-ċentru għadu ma nfetaħx.

Wara li l-Ministru ilu għal bosta xhur jgħaddi ż-żmien bil- ġenituri, issa qalilna li se jinfetaħ f'Lulju.

Jiena nieħu gost li dan iċ- ċentru se jiftaħ f'Lulju, Madam Speaker, u kieku ntweriet l-istess ħeġġa li ntweriet biex titlesta Buġibba - għalkemm nispera li x-xogħol sar ħafna aħjar milli sar f'Buġibba - kieku dawn in-nies diġa' qed igawdu dan iċ- ċentru.

Il-Ministru qal ukoll li bil-ftuħ ta' dan iċ-ċentru se jsolvi problema ta' għaxar snin.

M'hu veru xejn li l-problema ilha għaxar snin.

Veru li hemm waiting-list u veru li b'dan iċ-ċentru se jsolvi l-problema tan-nies li hemm fuq il-waiting-list, imma jekk il-Ministru jaħseb li b'dan iċ-ċentru se jsolvi l-problemi u jista' jieqaf hawn, ngħidlu biex jerġa' jibda jaħseb, għaliex din hija biss qatra oħra fl-oċean mal-qtar l-oħra li diġa' saru qabel.

Madam Speaker, jeħtieġ li kull wieħed u waħda minna jirrealizza li l-investiment f'dan il-qasam huwa investiment għaqli u huwa kontribut għall-ekonomija tal-pajjiż.

Jeħtieġ li f'dan il-Parlament issir diskussjoni kontinwa dwar x'għandu jsir f'dan il-qasam u mhux sempliċiment biċċa aġġornament jekk verament irridu li inkunu solidali ma' dawn in-nies.

Il-Partit Nazzjonalista fil-gvern kien ta bidu lill-ħidma f'dan il-qasam, pero' issa jeħtieġ li nkomplu għax għad fadal ħafna xi jsir.

Jiena nixtieq insellem lil dawk il-ġenituri li qed jagħmlu sagrifiċċji kbar għal uliedhom.

Il-pajjiż ma jistax ma jirrikonoxxix is-servizz li qed jagħtu iżda dawn il-ġenituri mhux kliem sabiħ u retorika jridu mingħandna, imma jridu fatti konkreti.

Dan huwa li għandhom bżonn biex forsi jibdew iserrħu rashom dwar x'se jiġri minn uliedhom.

Madam Speaker, fil-bidu tad-diskors tiegħi l-Ministru kien hawn u għalkemm issa m'għadux, jiena persważa li qed jisma' minn x'imkien ieħor.

Irrid infakkru li dawk l-istudenti ta' l-Universita' li kienu ħadmu fis-sajf fil- kamp tas-social workers għadhom ma tħallsux.

Naħseb li għadda aktar minn biżżejjed żmien biex dawn jitħallsu.

Dawn naħseb li waslu biex jerġgħu jagħmlu work phase oħra u nispera li dawn l-istudenti jitħallsu.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Joe Cassar.

ONOR.

JOE CASSAR: Madam Speaker, qed terġa' tiġi diskussa fil-pajjiż il- liġi dwar il-kondizzjonijiet tax-xogħol, Kap 135 tal-liġijiet ta' Malta.

Din il-liġi kienet saret fl-1952, jiġifieri 46 sena ilu, u għal dak iż- żmien kienet liġi tajba ħafna u kienet tassew avvanz fuq dawk il-ftit klawsoli li kien hemm fil-Kodiċi Ċivili f'dan ir-rigward.

Jiena ħarist ftit lejn id-dibattitu li kien sar meta kienet qed tiġi diskussa dik il- liġi.

Kienet is-seduta tat-28 ta' Frar 1952, u l-liġi li kienet ippilotata mill-Ministru John Cole li kien jagħmel parti mill-gvern ta' koalizzjoni bejn il-Partit Nazzjonalista u l-Partit Laburista.

L-għan prinċipali ta' dik il-liġi kien il-prinċipju tal-collective bargain, jiġifieri li l- impjiegi tal-ħaddiema għandhom ikunu regolati mhux minn min iħaddem biss imma flimkien bejn min iħaddem u min jaħdem.

F'nuqqas ta' qbil, il-liġi tistabbilixxi - kif għadha sal-lum - li jiddaħħal l-arbitraġġ.

Mid- dibattitu jirriżulta wkoll li f'dawk iż-żminijiet il-ħaddiema tal-Gvern diġa' kellhom makkinarju li bih setgħu jressqu l-ilmenti tagħhom, iżda għal ħaddiema oħra dan ma tantx kien jeżisti.

Meta saret dik il-liġi kienet tajba għal żmienha għax fost affarijiet oħra kienet tħares lill-ħaddiema ta' l-industrija privata li dak iż-żmien ma kellhom leħen ta' xejn, ma tantx kienu jieħdu żidiet minħabba l-għoli tal-ħajja u ma kellhomx xogħol stabbilit.

Issa għaddew sitta u erbgħin sena, id-dinja tax-xogħol f'dan il-pajjiż tbiddlet u reġgħet qamet il-ħtieġa fil-pajjiż li ssir liġi ġdida dwar il- kondizzjonijiet tax-xogħol.

Jeħtieġ li jkollna liġi li ma tħarisx aktar lejn id-dinja tax-xogħol bħala waħda ta' konflitt bejn min jaħdem u min iħaddem.

Illum hemm il-ħtieġa ta' liġi li ddaħħal il-konċett ta' parteċipazzjoni u ta' sħubija li fl-aħħar mill-aħħar huma ħtieġa ekonomika.

Il-liġi trid tħares ukoll lejn it-tagħlim, dik li ngħidulha life-long education.

Nafu li llum l-ebda ħaddiem m'hu garantit li f'ħajtu jibqa' fl- istess xogħol.

Il-ħaddiem irid jibqa' jitgħallem minn jum għall-ieħor għax teżisti l-mobilita' li bilfors irridu nagħtu kasha.

Irrid ikollna liġi li tħares aħjar ukoll id-dinjita' tal-ħaddiem aktar milli tagħmel il-liġi preżenti.

Per eżempju, s'issa għandna biss maternal leave, imma jeħtieġ li nibdew naħsbu f'paternal leave, adoption leave u fostering leave.

Jeħtieġ li nħarsu wkoll lejn il-konċett tal-flexy time.

B'dan ma nifhimx li min iħaddem jaqbad u jdaħħal lil min irid x'ħin irid għax-xogħol, imma li, per eżempju, nisa anzjani jkunu jistgħu jidħlu wkoll fid-dinja tax-xogħol.

Il-liġi l-ġdida żgur trid taffronta problemi tax-xogħol ta' bil-lejl, tas- sigħat tas-sahra u xogħol li jsir bix-shift.

Jeħtieġ ukoll li l-liġi tistabbilixxi b'mod ċar ġimgħa ta' 40 siegħa xogħol u ġurnata mistrieħ ta' darba fil-ġimgħa, u dan jintrabat ukoll ma' l-overtime.

Hemm bżonn ukoll li jiżdied l-ammont fejn jidħlu mandati ta' sekwestru fuq il-paga tal- ħaddiema, bħalma għandu jiżdied il-privileġġ dwar ħlas ta' pagi.

Illum il- paga protetta hija biss ta' Lm200 li huwa ammont tad-daħk.

Dan l-ammont almenu jrid jitla' sa Lm1000.

Irridu nieħdu ħsieb ukoll il-kuntratti ta' xogħol għal żmien stipulat.

Qed jiġri li ħaddiema jiġu impjegati, per eżempju, għal numru ta' xhur, imbagħad wara li jiġi terminat l-impjieg tagħhom jerġgħu jiġu impjegati fl- istess xogħol.

Dan huwa abbuż mill-possibbilita' ta' kuntratt għal żmien definit u jeħtieġ li l-liġi tipprovdi kontra dan l-abbuż billi meta jsiru ċertu kuntratti għal darbtejn, dak il-kuntratt jinqaleb awtomatikament għal impjieg għal żmien indefinit.

Illum irridu nħarsu wkoll lejn x'jiġri meta jsir trasferiment bejn xogħol u ieħor u trasferiment ta' negozju.

Per eżempju, meta impjegat jiġi trasferit minn stabbiliment ieħor li fih min kien qed jimpjegah qabel għandu interess, dan jibqa' fl-istess qagħda u allura x-xogħol tiegħu għandu jibqa' jitqies bħala kontinwu.

Meta negozju jgħaddi minn kumpanija għal kumpanija oħra, l-impjegati għandhom jitqiesu li baqgħu f'impjieg kontinwu u ma jitilfu xejn mid-drittijiet tagħhom.

Irid jidħol ukoll il- prinċipju li dawk involuti fi trasferiment ta' negozju jridu jitkellmu ma' l-għaqdiet tal-ħaddiema qabel ma jsir it-trasferiment, għaliex it-telf ta' mpjiegi ma jagħmel ġid lil ħadd.

L-istess japplika għal sensji kollettivi, jiġifieri redundancies.

Fil-liġi għandu jidħol il-prinċipju li min iħaddem irid jibda jinnegozja ma' l-għaqdiet tal-ħaddiema.

Nerġa' ngħid, irridu noqogħdu attenti dwar trasferimenti tan-negozju għax jista' jkun li fil- pajjiż dawn qegħdin iġibu l-qgħad meta l-pajjiż diġa' huwa msallab bil- qgħad.

Jeħtieġ ukoll li l-Employers Liability Act li tħares lill-ħaddiema u li għaddiet ma nafx kemm-il sena ilu, mingħalija fl-1974, tidħol fis-seħħ darba għal dejjem.

Irridu naraw eżattament - u din isemmiha kulħadd fil- ħajja ta' kuljum - x'inhi l-pożizzjoni tat-tabib fil-fabbrika.

Tabib qiegħed hemm biex iħares is-saħħa ta' min qiegħed jaħdem u m'għandux ikun hemm qasma bejn id-dmirijiet ta' tabib.

Tabib mhux qiegħed hemmhekk biex ikun pulizija, imur jara lill-ħaddiem id-dar ħalli ġara jekk huwiex qiegħed hemmhekk jew inkella ħareġ.

Forsi ta' min jara jekk ikunx aħjar illi flok il-labour board li hemm illum, ikollna speċi ta' employment relations board, li jkun bord konsultattiv, li jagħti pariri lill-Ministru dwar rakkmandazzjonijiet li jsiru rigward il-kondizzjoniet ta' l-impjieg, il-parteċipazzjoni tal- ħaddiema u affarijiet bħal dawn.

Madam Speaker, għandna abbozz ta' liġi li l-gvern tal-lum sabu lest tant li l-aħħar konferenza nazzjonali li saret kien intuża bħala dokument ta' bażi.

L-abbozz ta' liġi kien tħejja mill-gvern l-ieħor u kien għad baqa' biss li jsiru aktar konsultazzjonijiet mal-unions biex jiġi finalizzat l-aħħar draft.

Issa naħseb li wasal iż-żmien li din il-liġi tersaq quddiem dan il-Parlament ħalli tiġi diskussa.

Hija liġi importantissima fil-pajjiż għax id-dinja tax-xogħol hija d-dinja ta' kuljum.

Fiha tinkludi lill-bniedem li jaħdem, li jaqla' l-għajxien tiegħu u li jilħaq il-milja tiegħu bix-xogħol.

F'dan il-pajjiż għandna bżonn liġi ġdida u j'Alla din ma ddumx ma tersaq quddiem dan il-Parlament biex lill- ħaddiema tagħna nassigurawlkom kundizzjonijiet aħjar tax-xogħol u biex fil- qasam tax-xogħol ikollna ambjent aktar uman.

Grazzi.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada, l- Erbgħa 3 ta' Ġunju 1998, fid-9.00 a.m. bl-aġenda kif komunikata mill- Ministru Mizzi.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

QAWRA - FAWRAN TAD-DRENAĠĠ

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se tiġi solvuta l-problema tad-drenaġġ li qed inixxi għal fuq il-blat tal-Qawra, bejn is-Sunny Coast Resort Club u l-Coral?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Se jsir survey bil-CCTV camera tal-parti l- qadima tal-main biex jiġi identifikat minn fejn qiegħed inixxi d-drenaġġ.

Se jsir studju dwar il-main il-ġdid biex jiġi stabbilit jekk jistax jitħaddem u meta.

SALINA - XOGĦOL TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar jekk ix-xogħol fuq il-main tad-drenaġġ ħdejn Kennedy Grove, fis-Salina fil-fatt huwiex lest minn kollox?

Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar jekk sarux xi inspections fuq il-mini baxxi li hemm fit-triq fl-istess area, liema xogħol kellu jsir mid-Dipartiment tax-Xogħlijiet?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Ix-xogħlijiet f'Kennedy Grove waslu biex jitlestew u l-main hu mistenni li jibda jaħdem fil-ġimgħat li ġejjin.

VALLETTA - POSTIJIET VOJTA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru W1,463 u ċioe' jista' jgħid kemm hu n-numru ta' postijiet vojta li huma abitabbli fil-Belt Valletta?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W1,463.

DJAR - AKKOMODAZZJONI SOĊJALI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru W1,410, u ċioe' għar-rigward tal-każ tal-persuna mill-Belt, li d- dettalji tagħha diġa' ntbagħtu separatament, jista' l-Ministru jgħid u jikkonferma li d-dipartiment irċieva d-dokumenti kollha meħtieġa għall- ipproċessar tal-każ ta' akkomodazzjoni soċjali?

X'qiegħed iżomm milli dan il-każ jiġi ffinalizzat f'dak li hu trattament tiegħu?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-twegiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W1,410.

DJAR - AKKOMODAZZJONI SOĊJALI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru W1,409 u ċioe' għar-rigward tal-każ ta' persuna li d-dettalji tagħha diġa' ntbagħtu separatament, jista' l-Ministru jgħid u jikkonferma li d- dipartiment irċieva d-dokumenti kollha meħtieġa għall-ipproċessar tal-każ ta' akkomodazzjoni soċjali?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W1,409.

VALLETTA - TRIQ PAPA PIJU V

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru W1,311 u ċioe' jista' jgħid jekk hemmx xi ħsieb li tiġi riżervata parti mit-triq għar-residenti ta' Triq Papa Piju V, fil-Belt Valletta biex din tintuża bħala parking area?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W1,311.

UFFIĊĊJU KONĠUNT - BEJGĦ TA' PROPRJETA'

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru W1,308 u ċioe' jista' jgħid kemm hu n-numru ta' proprjeta' li nbiegħet mill-Joint Office mill-1996 sa l-1998, sena b'sena?

Kemm inqalgħu flus bejn l-istess snin 1996 - 1998, sena b'sena?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W1,308.

ESTIMI ĠENERALI 1998

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru W1,298 u ċioe' fid-dawl ta' dak li hemm imfisser fl-Estimi 1998 partikolarment f'paġna 319, jista' l-Ministru jispjega, f'miżura ta' dettall u b'mod kronoloġiku, liema huma l-iskemi mhux updated fl-1997 li din is-sena, b'kollaborazzjoni ma' l-Awtorita' tad-Djar, id-dipartiment se jara li jitjiebu u sekondarjament, jista' jispjega min se jibbenefika minnhom u meta se jidħlu fis-seħħ?

X'inċentivi, oltre dawn, se jiġu ntrodotti f'din is-sena 1998 li jistgħu jkunu aktar relevanti għad- direzzjoni ta' policy fis-Settur tal-Housing?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W1,298.

MINISTERU TA' L-EDUKAZZJONI - DELEGAZZJONIJIET

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm siefu delegazzjonijiet fid-dikasteru li għalih hu responsabbli mill-1 ta' Novembru, 1997 sal-31 ta' Marzu, 1998; x'kien l-iskop ta' kull safra; minn min kienet komposta d- delegazzjonijiet għal kull safra u kemm intnefaq għal kull safra?

Jista' l- Ministru jgħid ukoll mingħand liema aġenzija ta' l-ivjaġġar ttieħdu l- biljetti ta' l-ajru u kemm tħallas lil kull aġenzija?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Matul il-perjodu ndikat mill-Onor.

Interpellant siefru delegazzjonijiet kif jidher fil-listi li poġġejt fuq il-Mejda tal- Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta kif se nsemmi:

Dok.

'A' - Ministeru tal-Edukazzjoni (f'kull każ il-biljetti tal-ajru ttieħdu minn għand l-Air Malta.

Din in-nefqa, li hija wkoll inkluża fin- nefqa totali ta' ull delegazzjoni kienet tammonta għal Lm1084.26);

Dok.

'B' - Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni;

Dok.

'C' - Segretarjat Parlamentari għaż-Żgħażagħ, Sport, Kultura w Arti;

Dok.

'D' - Kunsill Malti għax-Xjenza u t-Teknoloġija;

Dok.

'E' - Dipartiment tal-Mużewijiet.

Ninsab informat ukoll li fl-istess firxa ta' żmien ma kien hemm ebda safar fuq delegazzjonijiet mid-Dipartimenti tal-Eżamijiet, tal-Bibljoteki w Arkivji, mill-Fondazzjoni għall-iStudji Internazzjonali u mill-Universita' ta' Malta.

MINISTERU TA' L-AFFARIJIET BARRANIN - DELEGAZZJONIJIET

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm siefru delegazzjonijiet fid-dikasteru li għalih hu responsabbli mill-1 ta' Novembru, 1997 sal-31 ta' Marzu, 1998; x'kien l-iskop ta' kull safra; minn min kienet komposta d-delegazzjoni għal kull safra u kemm intnefaq għal kull safra?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll mingħand liema aġenziji ta' l-ivjaġġar ittieħdu l-biljetti ta' l-ajru u kemm tħallas lil kull aġenzija?

ONOR.

GEORGE VELLA: Żewġ skedi li jagħtu dettalji dwar safar ta' delegazzjonijiet uffiċjali mill-Ministeru tiegħi bejn l-1 ta' Novembru 1997 u l-31 ta' Marzu 1998 tpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

Skeda "A" telenka s-safar mid-Diviżjoni ta' l-Affarijiet Barranin, inkluż safar Ministerjali, filwaqt li Skeda "B" tagħti tagħrif dwar safar ta' l-uffiċjali tad-Dipartiment għall-Ħarsien ta' l-Ambjent.

Ma kienx hemm safar uffiċjali tul il-perijodu ndikat mill-Onor.

Membru minn naħa ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

OPM - DELEGAZZJONIJIET

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm siefru delegazzjonijiet fid-dikasteru li għalih hu responsabbli mill-1 ta' Novembru, 1997 sal-31 ta' Marzu, 1998; x'kien l- iskop ta' kull safra; minn min kienet komposta d-delegazzjoni għal kull safra u kemm intnefaq għal kull safra?

ONOR.

ALFRED SANT: It-tagħrif mitlub tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

MINISTERU TAL-ĦARSIEN SOĊJALI - DELEGAZZJONIJIET

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm siefru delegazzjonijiet fid-dikasteru li għalih hu responsabbli mill-1 ta' Novembru, 1997 sal-31 ta' Marzu, 1998; x'kien l-iskop ta' kull safra; minn min kienet komposta d-delegazzjoni għal kull safra u kemm intnefaq għal kull safra?

Jista' ll-Ministru jgħid ukoll mingħand liema aġenziji ta' l-ivjaġġar ittieħdu l-biljetti ta' l-ajru u kemm tħallas lil kull aġenzija?

ONOR.

EDWIN GRECH: It-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14,055 tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

PROPRJETA' - KUNTRATTI TA' TRASFERIMENTI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew reġistrati kuntratti ta' trasferimenti ta' proprjeta': (a) inter vivos; u (b) causa mortis mad-Dipartiment tat-Taxxi Interni matul Marzu 1998?

ONOR.

LEO BRINCAT: In-numru ta' kuntratti li ġew irreġistrati mad- Dipartiment tat-Taxxi Interni matul Marzu, 1998 jammontaw għal 104 inter vivos u 107 causa mortis.

ETC - INTERNAL WORKINGS

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-internal workings ta' l- ETC dwar l-istatistika dwar ix-xogħol relattiv għal Marzu 1998?

ONOR.

EDWIN GRECH: Tabelli li juru l-klassifika ta' l-eta' tan-nies li kienu jirreġistraw għax-xogħol fl-ewwel parti tar-reġistru, maqsumin f'nisa w irġiel, għax-xahar ta' Jannar 1998 tpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

FTEHIM KOLLETTIV

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid f'liema data kull aġenzija governattiva, awtorita' statali u korporazzjoni pubblika, li taqa' taħt id-dekasteru tiegħu, ffirmat l-aħħar ftehim kollettiv mar-rappreżentanti tal-ħaddiema?

F'kull każ sa liema data kien ikopri dan il-ftehim kollettiv?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Fis-27 ta' Marzu, 1998 ġie ffirmat fteħim kollettiv bejn il-Union Ħaddiema Magħqudin u d-Dipartiment tal-Kunsilli Lokali għan-nom ta' l-impjeġati tal-kunsilli lokali.

Dan il-fteħim ikopri l- perjodu bejn l-1 ta' Lulju 1996 u t-30 ta' Gunju 1999.

Fis-26 ta' Mejju, 1998 ġie ffirmat fteħim kollettiv ġdid bejn il-Union Ħaddiem Magħqudin u l-Awtorita' tad-Djar.

Dan ikopri l-perjodu mill-1 ta' Jannar, 1998 sal-31 ta' Diċembru, 2000.

FTEHIM KOLLETTIV

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid f'liema data kull aġenzija governattiva, awtorita' statali u korporazzjoni pubblika, li taqa' taħt id-dekasteru tiegħu, ffirmat l-aħħar ftehim kollettiv mar-rappreżentanti tal-ħaddiema?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Ma kien hemm ebda ftehim kollettiv għall-agenziji governattivi, awtoritajiet statali jew korporazzjonijiet pubbliċi li jaqgħu taħt id-dikasteru tal-Minstru tal-Biedja u Sajd.

MDC - FABBRIKI/SITI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija: Jista' l-Ministru jgħid x'fabbriki jew siti ngħataw mill-MDC minn Novembru 1996 'l hawn?

F'kull każ x'kien id- daqs ta' l-art?

Lil liema kumpannija ngħatat il-fabbrika jew l-art?

Jista' l-Ministru jgħid, f'kull każ, x'kienet id-data ta' l-allokazzjoni u għal-liema użu ngħatat il-fabbrika jew is-sit?

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

PAJJIŻI TAL-GOLF - GĦAJNUNA LILL-MALTA

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm Malta rċeviet għajnuna: (a) minn kull wieħed mill-pajjiżi tal-Golf separatament; (b) sena sena mill-1988 sal-1997; u (c) distinti fi grants, loans u għajnuna oħra?

ONOR.

GEORGE VELLA: L-informazzjoni mitluba qegħda tinġabar.

Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

CLIMATE CHANGE - KONFERENZA INTERNAZZJONALI

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-ici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: B'riferenza għar-risposta li l-Viċi Prim Ministru ta għall-mistoqsija parlamentari numru 10571 magħmula mill- Onor. George Pullicino, fejn qal li l-ambaxxatur Saviour Borg irrappreżenta lil Malta fil-konferenza dwar Climate Change f'Kyoto fil-Ġappun, jista' l- Viċi Prim Ministru jgħid: (a) min kienu l-membri kollha tad-delegazzjoni; (b) jagħti kopja tad-diskorsi kollha li saru f'isem Malta; u (c) jagħti kopja tar-rapport ppreżentat dwar il-parteċipazzjoni tad-delegazzjoni Maltija fil-konferenza?

ONOR.

GEORGE VELLA: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li fil- Konferenza dwar Climate Change li saret f'Kyoto, fil-Ġappun, Malta kienet irrappreżentata mill-Ambaxxatur Saviour F. Borg biss.

Kopja tad-diskors li l-Ambaxxatur Borg għamel f'isem Malta f'Kyoto tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

Dwar ir-rapport li l-Ambaxxatur Borg ippreżenta rigward il-parteċipazzjoni tiegħu fil-Konferenza, nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li kif kienet u kif inhi n-norma, rapporti ta' din in-natura huma għall-użu ntern u għalhekk ma nħossx li għandi npoġġi kopja tiegħu fuq il-Mejda tal-Kamra tad-Deputati.

GOVERNMENT EXPERTS ON THE EURO MEDITERRANEAN ECONOMIC AREA - DELEGAZZJONI

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: B'riferenza għal-laqgħa ta' Government Experts on the Euro Mediterranean Economic Area, li saret fi Brussels fis-27 u t-28 ta' April 1998, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid: (a) minn min kienet komposta d-delegazzjoni ta' Malta; (b) jagħti kopja tad-diskorsi kollha li saru f'isem Malta u (c) jagħti kopja tar-rapport li ġie ppreżentat dwar il-parteċipazzjoni tad-delegazzjoni Maltija f'dik il- laqgħa?

ONOR.

GEORGE VELLA: Id-delegazzjoni Maltija għal-laqgħa tal-Government Experts on the Euro Mediterranean Economic Area kienet komposta kif ġej:

Is-Sur Joseph Portelli Direttur Ġenerali Ministeru tal-Finanzi u Kummerċ

Is-Sur Paul Zahra Head Economic Planning Division

Is-Sinjorina Marlene Bonniċi First Secretary Ambaxxata ta' Malta, Brussell

Il-laqgħa hawn fuq imsemmija ma kenitx tipprevedi diskorsi mid- delegazzjonijiet iżda nterventi fejn xieraq.

Peress illi dawn huma laqgħat tekniċi ma jidhirlix li għandi npoġġi fuq il- Mejda tal-Kamra r-rapport dwar il-parteċipazzjoni tad-delegazzjoni Maltija.

UNESCO - LAQGĦA

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: B'riferenza għal-laqgħa ta' l- Executive Board ta' l-UNESCO li saret f'April/Mejju 1998, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid: (a) minn min kienet komposta d-delegazzjoni ta' Malta; (b) jagħti kopja tad-diskorsi kollha li saru f'isem Malta; u (c) jagħti kopja tar-rapporti li ġew ppreżentati dwar il-parteċipazzjoni tad- delegazzjoni Maltija f'dik il-laqgħa?

ONOR.

GEORGE VELLA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li :

(a) Id-Delegazzjoni Maltija għall-154 Sessjoni tal-Bord Eżekuttiv tal- UNESCO li saret bejn is-27 ta' April u s-7 ta' Mejju, 1998, kienet magħmula mis-Sur Vincent Camilleri, Ambaxxatur ta' Malta għal Franza u Delegat Permanenti ta' Malta għall-UNESCO.

Is-Sur Camilleri huwa r-rappreżentant ta' Malta fuq il-Bord Eżekuttiv ta' l-UNESCO.

Is-Sur Pierre Clive Agius, First Secretary fl-Ambaxxata ta' Malta f'Pariġi u Deputat Delegat ta' Malta għall-UNESCO kien il-membru l-ieħor tad-delegazzjoni Maltija għall-154 Sessjoni tal-Bord Eżekuttiv.

(b) Kopja tad-diskors li s-Sur Camilleri għamel waqt il-laqgħa Plenarja tal-Bord Eżekuttiv nhar it-28 ta' April, 1998 tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

(c) Il-154 sessjoni tal-Bord Eżekuttiv saret bejn is-27 ta' April u s-7 ta' Mejju 1998.

Ir-rapport dwar il-perteċipazzjoni tad-delegazzjoni Maltija waqt din is-sessjoni jiġi nkluż fir-rapport ta' ħidma għax-xahar ta' Mejju li għandu jiġi ppreżentat mill-Ambaxxata Maltija f'Pariġi wara tmiem dan ix-xahar.

CIVIL SOCIETY - LAQGĦA F'PALERMO

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: Jista' l-Viċi Prim Ministru jikkonferma li fl-istess ġranet tal-laqgħa ministerjali tal-Euro Mediterranean Partnership f'Palermo fit-3 u l-4 ta' Ġunju, 1998 jew fi ġranet qribhom se ssir laqgħa tas-civil society taħt l-istess partnership?

Jekk iva, x'inhuma l-aġenda, il-programm, l-objettivi u l-metodi ta' finanzjar tal-laqgħa tas-civil society?

Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk il-Gvern Malti hux beħsiebu jibgħat delegazzjoni għal-laqgħa tas-civil society u x'mandat se jagħti lil din id-delegazzjoni?

ONOR.

GEORGE VELLA: Ninsab infurmat illi m'hux ser issir laqgħa tas- Civil Society ġewwa Palermo.

YACHT MARINAS - YACHTS BARRANIN

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħidilna kemm ġew yachts barranin jirmiġġjaw fil-yacht marinas ta' Malta u Għawdex mis-27 ta' Ottubru, 1996 'il hawn esklużi dawk li ġew biex jieħdu sehem f'xi regatta?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li n-numru ta' yachts barranin li rmiġġjaw fil-yacht marinas ta' Malta u Għawdex mis-27 ta' Ottubru 1996 'il hawn huwa ta' 1,607.

WSC - ĦLAS TA' KONTIJIET

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar x'inhu l-ammont ta' ħlasijiet dovuti lill-WSC għall-kontijiet tal-konsum qabel il-budget li għadda?

Kif jinqasmu dawn l-ammonti bejn: a) ħlas dovut mill- gvern/korporazzjonijiet tal-gvern; b) ħlas dovut mid-djar/residenzi?; u c) ħlas dovut mill-azjendi kummerċjali?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

PA - APPLIKAZZJONIJIET

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: Jista' l-Viċi Prim Ministru jagħti tagħrif dwar kemm hemm applikazzjonijiet għall-bini quddiem l-Awtorita' ta' l-Ippjanar: a) ta' lukandi 5-Star; b) ta' lukandi 4-Star; u c) ta' lukandi 3-Star?

Fejn huma t-talbiet u kemm ilhom pendenti?

Kemm u fejn hemm talbiet fl-istess kategorija ta' lukandi għal tibdil/estensjonijiet?

Kemm ilhom pendenti dawn it-talbiet?

ONOR.

GEORGE VELLA: Bħalissa quddiem l-Awtorita' ta' l-Ippjanar hemm:

Sitt (6) applikazzjonijiet għall-lukandi ġodda 4 star u dawn jinsabu f'dawn il-lokalitajiet:

2 - Mellieħa 1 - San Pawl il-Baħar 1 - M'Scala 1 - Sliema 1 - M'Xlokk

Applikazzjoni waħda kienet saret fl-1994, tnejn fl-1995 u tlett applikazzjonijiet saru fl-1998.

Fil-każ ta' l-applikazzjoni li ilha pendenti mill-1994 ir-raġuni prinċipali kienet illi l-applikant naqas milli jissottometti pjanti emendati wara diskussjonijiet ma' uffiċjali ta' l-Awtorita' biex il-proġett propost ikun aktar aċċettabbli u ta' impatt inqas.

Fil-każ ta' l-applikazzjonijiet li ilhom pendenti mill-1995, ir-raġuni għal dan id-dewmien jirriżulta mill- fatt illi fil-każ ta' applikazzjoni waħda l-Environmental Impact Assessment rikjest għadu ma' ġiex ippreżentat għal konsiderazzjoni ta' l-Awtorita'.

Fir-rigward tal-proġett l-ieħor, wara diskussjonijiet ma' uffiċjali ta' l- Awtorita', il-pjanti sottomessi baqgħu ma kienux aċċettabli biex l-impatt tal-proġett ikun ikkontrollat.

Applikazzjoni waħda (1) għal-lukandi 3-star u din tinsab f'Marsascala.

Din l-applikazzjoni saret fl-1997.

In oltre hemm erba' (4) applikazzjonijiet għal tibdil/estensjonijiet f'lukandi 4-star.

Dawn jinsabu f'dawn il-lokalitajiet:

1 - Rabat 1 - Mellieħa 2 - Sliema

Żewġ (2) applikazzjonijiet saru fl-1994 u applikazzjoni waħda ilha mill- 1997 waqt li l-oħra ilha mill-1998.

Fil-każ ta' l-applikazzjonijiet li ilhom pendenti mill-1994, ir-raġuni prinċipali kienet illi l-applikanti naqsu milli jissottomettu pjanti emendati, wara diskussjonijiet ma' uffiċjali ta' l-Awtorita', biex il- proġetti proposti jirriflettu r-rikjesti ta' l-Awtorita' biex b'hekk il- proġett ikun aktar aċċettabli u ta' impatt inqas.

Applikazzjoni waħda saret fir-rigward ta' tibdil/estensjoni f'lukandi 3- star.

Din tinsab Tas-Sliema u l-applikazzjoni saret fl-1997.

AIR MALTA - ĦADDIEMA

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu u s-Self- Employed: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm ġew impjegati ħaddiema ma' l-Air Malta fil-perjodu 1/1/97 - 15/5/98?

Kemm applikaw persuni għal dawn il-jobs?

X'tip ta' impjieg ingħataw dawk li ġew impjegati?

ONOR.

KARMENU VELLA: L-informazzjoni mitluba qed tinġabar.

MIA - ĦADDIEMA

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm ġew impjegati ħaddiema ma' l-MIA fil-perjodu 1/1/98 - 25/5/98?

F'liema kariga ġew impjegati dawn il-ħaddiema u x'tip ta' xogħol qed jaqdu?

Meta ħarġu, f'kull każ, l-applikazzjonijiet għal dawn l-impjiegi?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li dettalji fuq impjieg mal- Malta International Airport plc sat-8 ta' Jannar, 1998 diġa' ingħataw fit- tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11099.

Minn dakinhar sal-25 ta' Mejju 1998 jien informat li ġiet impjegata, wara talba mill-ETC, Customer Service Hostess għal perjodu temporanju.

Din l-informazzjoni ma tinkludix il-ħaddiema ta' l-Avjazzjoni Ċivili li għażlu li jaqilbu mal-kumpannija u li dwarhom ingħatat tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 14717.

MPO - ĦADDIEMA

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jagħti tagħrif dwar kemm kien in-numru ta' ħaddiema li l-MPO approva li jiġu mpjegati fil-perjodu 1/11/96 - 15/5/98 mad-diversi dipartimenti jew awtoritajiet governattivi, xahar b'xahar?

ONOR.

ALFRED SANT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

MALTAPOST - ĦADDIEMA

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm hu n-numru ta' ħaddiema tal-posta li s'issa aċċettaw li jaqilbu mal-Maltapost?

Kemm minn dawn il-ħaddiema ddeċidew li ma jibqgħux jaħdmu fis-servizz postali?

Meta hu mistenni li jidħlu ħaddiema ġodda mal-Maltapost?

F'liema gradi se jiġu mpjegati dawn il-ħaddiema?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nfirmat li mill-1 ta' Mejju 1998, il- kumpannija Maltapost plc ħadet l-impjegati li kienu jaħdmu fl-Uffiċċju tal- Postmaster General.

Skond il-ftehim kollettiv, il-ħaddiema governattivi għandhom 15-il xahar biex jiddeċiedu l-għażla definittiva tagħhom jekk iridux jibqgħu iżjed impjegati mal-kumpannija jew jirritornaw lura lejn is- servizz pubbliku.

Jiena nformat ukoll li sas-26 ta' Mejju, 1998 tmien ħaddiema tal-Gvern talbu li jirritornaw lejn is-servizz pubbliku.

Rigward il-parti tad- domanda li tirrigwarda direttament il-ħaddiema li se jkunu mal-Maltapost plc, ma nħossx li għandha tingħata informazzjoni issa li l-Gvern għandu anqas minn 50% ta' l-ishma f'din il-kumpannija.

VALLETTA - SUBSTATION

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid jekk huwiex possibbli li l-ħaddiema tal- Korporazzjoni Enemalta li għamlu substation tad-dawl f'166, Triq ir- Repubblika, Valletta jieħdu ħsieb li tiġi rranġata l-bankina li ġiet maqlugħa sabiex sar dan ix-xogħol ftit ġimgħat ilu?

ONOR.

LEO BRINCAT: Il-bankina li qiegħed jirriferi għaliha l-Onor.

Membru se tiġi rranġata temporanjament.

Meta jitlestew ix-xogħlijiet li qegħdin isiru fi Triq ir-Repubblika din il-bankina tiġi rranġata b'mod permanenti.

VALLETTA - PROĠETT MALTA 2000

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm inġabru dokumenti tat-tenders għall-bini tal-Proġett Malta 2000 fuq is-sit tat-Teatru Rjal?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel din id- domanda lill-Ministru kkonċernat.

VALLETTA - PROĠETT MALTA 2000

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuma l-kondizzjonijiet li qiegħed jitlob wieħed mill-konsorzja li ssottometta tender għall- iżvilupp tal-Proġett Malta 2000 fuq is-sit tat-Teatru Rjal?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Bħalma jaf l-Onor.

Membru, id-dokumenti qegħdin f'idejn il-Professional Panel li ġie mwaqqaf mill-Gvern biex jaġġudikaw it- tender.

Meta dawn jispiċċaw ix-xogħol tagħhom jagħmlu rapport ta' dak li sabu u r-rakkomandazzjonijiet tagħhom lill-Bord ieħor hekk imsejjaħ Adjudication Board li dan ta' l-aħħar jagħmel ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu lill-Gvern.

Qabel mal-Gvern jirċievi dan ir-rapport ma jkunx possibbli li wieħed jagħti l-informazzjoni mitluba.

VALLETTA - TRIQ IR-REPUBBLIKA

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jikkonferma li fit-tender għall-pavimentazzjoni ta' Triq ir-Repubblika, fil-Belt Valletta kien hemm kondizzjoni li l-materjal għal pavimentazzjoni jkun Malta f'ċertu perjodu wara li tingħata t-tender?

Jista' l-Ministru jgħid kemm kien twil dan il- perjodu?

Jista' l-Ministru jikkonferma li din il-kondizzjoni ma ġietx segwita?

Jista' l-Ministru jgħid jekk humiex se jittieħdu passi fuq dan il- ksur ta' kondizzjonijiet?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Jekk l-Onor.

Membru qed jirriferi għall-kuntratt tal-porfido nixtieq navżah li dan qed jasal fiż-żmien stipulat, anzi qed jasal qabel iż-żmien stipulat fil-kuntratt.

Ma kien hemm l-ebda ksur tal- kondizzjonijiet f'dan ir-rigward.

Għar-rigward tal-qawwi ta' Għawdex il- kuntratt għadu kemm ingħata u għalhekk għadu ma daħalx fil-perjodu li jrid jasal.

HOMPESCH STEEL CO.

LTD.

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: B'riferenza għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 12264, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk issa ġiex iffinalizzat l-istudju li kellu jsir flimkien mad-Dipartiment tal-Kimika ta' l-Universita' ta' Malta?

X'inhu r-riżultat ta' dan?

Ġew iffinalizzati l-investigazzjonijiet taż-żewġ esperti maħtura mill-Qorti?

ONOR.

GEORGE VELLA: L-istudju li kien sar minn dan id-dipartiment flimkien mad-Dipartiment tal-Kimika ta' l-Universita' ta' Malta jindika li l-ilmenti huma ġġustifikati.

Sadanittant, dan id-dipartiment qiegħed jistenna li jiġu ffinalizzati l- investigazzjonijiet mill-esperti tal-Qorti.

SAĦĦA - REGISTERED NURSES

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid meta saret l- aħħar call for applications għal Registered Nurses barranin?

Għandu jsirilhom eżami lokali qabel ma jiġu mpjegati?

Jista' l-Ministru jikkonferma li għalkemm xi wħud minn dawn sarilhom dan l-eżami u allura suppost issa dawn qed igawdu pagi u kondizzjonijiet xierqa, dawn tħallew bil-pagi ta' studenti?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Ma jsirux sejħiet għall-applikazzjonijiet għal Registered Nurses barranin.

Is-sejħiet li joħorġu mill-Kummissjoni dwar is- Servizz Pubbliku jkunu miftuħa għaċ-ċittadini Maltin iżda nurses barranin jistgħu japplikaw ukoll sakemm ikun hemm postijiet vakanti u sakemm l- applikanti jkunu reġistrati mal-Bord taż l-Infermiera u l-Qwiebel lokali.

KOMPOSTAĠĠ TA' L-ISKART

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Billi issa waslu biex igħaddu s-sitt xhur li kellha tieħu s-sistema ta' kompostaġġ ta' l-iskart bl-Ecopod, jista' l-Viċi Prim Ministru jekk jogħġbu jagħti rendikont ta' l- osservazzjonijiet li saru s'issa?

ONOR.

GEORGE VELLA: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub li jgħaddi din il- mistoqsija lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni.

GĦAWDEX - TRIQ IR-REPUBBLIKA

L-ONOR.

VICTOR GALEA PACE staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid jekk saritx applikazzjoni għal bankina quddiem is- Segreterija fi Triq ir-Repubblika, fir-Rabat, Għawdex?

Jekk fl- affermattiv, meta ħareġ il-permess?

Jista' l-Prim Ministru jpoġġi l-pjanta ta' din il-bankina fuq il-Mejda tal-Kamra?

Min għamel l-applikazzjoni?

Kien hemm konsultazzjoni mal-kunsill lokali u mat-Traffic Control Board?

ONOR.

ALFRED SANT: Saret applikazzjoni għall-bankina quddiem is- Segreterija fi Triq ir-Repubblika, fir-Rabat, Għawdex bħala parti mill- applikazzjoni għall-istallazzjoni ta' traffic lights fl-istess post. Il-permess ta' dan ix-xogħol ħareġ fit-13 ta' Frar, 1998.

Pjanta ta' din il-bankina tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

L-applikazzjoni saret mid-Direttur tad-Dipartiment tat-Toroq.

Saret konsultazzjoni mal-Kunsill Lokali tar-Rabat u mat-Traffic Control Board rigward dan ix-xogħol.

PULIZIJA - INĊIDENTI F'GĦAWDEX

L-ONOR.

VICTOR GALEA PACE staqsa lill-Prim Ministru: Mir-records li għandha l-pulizija li jmorru lura 30 sena, jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kien hemm ħbit ta' vetturi, kemm kien hemm korrimenti ħfief u kemm gravi minn dawn l-inċidenti li ssuċċedew f'salib it-toroq, fi Triq ir- Repubblika, fir-Rabat, Għawdex?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi l-istatistika, hekk kif mitluba mill-Onor.

Interpellant, mhijiex disponibbli.

GĦAWDEX - TRAFFIC LIGHTS

L-ONOR.

VICTOR GALEA PACE staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk saritx applikazzjoni għat-twaħħil ta' traffic lights fir-Rabat, Għawdex, jekk il-permess inħariġx, kienx hemm u ma' min kien hemm konsultazzjonijiet dwar din l-applikazzjoni u jistax ipoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-pjanta ta' din l-applikazzjoni fejn tinkludi wkoll il- pedestrian crossings?

ONOR.

GEORGE VELLA: Ħareġ permess fuq applikazzjoni PA 6920/97 għat- twaħħil ta' traffic lights fir-Rabat, Għawdex.

Konsultazzjoni dwar dan it- tip ta' applikazzjonijiet issir mad-Dipartiment tat-Toroq u mat-Traffic Control Board (TCB).

It-"TCB" ma sabx oġġezzjoni dwar l-applikazzjoni, u għalhekk ma kienx jinħtieġu aktar konsultazzjonijiet minħabba li l- applikant huwa d-Dipartiment tat-Toroq stess.

Kopja tal-pjanta ta' din l-applikazzjoni fejn tinkludi wkoll il-pedestrian crossings tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

GĦAWDEX - TRIQ IR-REPUBBLIKA

L-ONOR.

VICTOR GALEA PACE staqsa lill-Prim Ministru: Billi l- festa ta' San Ġorg, fir-Rabat, Għawdex taħbat fit-tielet ġimgħa ta' Lulju u billi kif tinsab il-kondizzjoni ta' Triq ir-Repubblika tista' tkun ta' periklu għat-tiġrija taż-żwiemel, jista' l-Prim Ministru jassigura li din it-triq tingħata l-kisja tal-wiċċ bit-tarmak?

ONOR.

ALFRED SANT: Huwa ppjanat li Triq ir-Repubblika fir-Rabat, Għawdex tingħata l-kisja tal-wiċċ bit-tarmak qabel il-Festa ta' San Ġorġ.

PULIZIJA - KAŻI TA' SERQ

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Mill-1.10.97, jista' l-Prim Ministru jgħid kemm ġew rapportati, xahar b'xahar, lill- Pulizija reati ta': a) serq minn vetturi; b) serq ta' vetturi; c) serq ta' bċejjeċ tal-baħar; d) serq minn bċejjeċ tal-baħar; u e) serq rurali?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li t-tagħrif mitlub huwa kif jidher fit-tabella li poġġejt fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

ĦABS ĊIVILI - PRIĠUNIERI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' priġunieri li nstabu pożittivi għad- droga wara li saru testijiet, xahar b'xahar, mill-1.10.97?

ONOR.

ALFRED SANT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

PULIZIJA - KAŻI TA' SERQ

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Mill-1.8.97, jista' l-Prim Ministru jgħid kemm ġew irrapportati lill-Pulizija, xahar b'xahar, każi ta': a) serq minn karozzi; b) pick-pocketing; u c) snatch and grab?

ONOR.

PULIZIJA - INĊIDENTI TAT-TRAFFIKU

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Mill-1.7.97 sal- lum, xahar b'xahar, jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kien hemm inċidenti tat-traffiku li fihom a) miet xi ħadd; b) xi ħadd weġġa' gravi?

ONOR.

ĦABS ĠDID - UNITS

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Peress li bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 8354 il-Prim Ministru kien informa lill-Kamra li sa nofs l-1998 tkun lesta l-Female Division fil- Ħabs, jista' l-Prim Ministru jgħid f'liema stadju ta' progress wasal il- bini ta' l-istess Division?

ONOR.

ALFRED SANT: B'referenza għall-ewwel parti tal-mistoqsija nirriferi l-Onor.

Interpellant għat-tweġiba mogħtija għall-mistoqsija parlamentari numru 14609.

Dwar it-tieni parti tal-mistoqsija ninsab informat li bħalissa qed jinbena t-tieni sular ta' din id-Division.

PULIZIJA - REATI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Xahar b'xahar mill- 1.10.97, jista' l-Prim Ministru jgħid kemm ħarġu press statements mill- Pulizija dwar twettiq ta' reati serji?

ONOR.

QRATI - SEPARAZZJONIJIET

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' deċiżjonijiet ta' separazzjoni ta' żwieġ deċiżi fil-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili, sena b'sena, mill-1988 - l-1997?

Ta' liema sena kull deċiżjoni tappartjeni?

ONOR.

GAVIN GULIA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

QRATI - ANNULLAMENTI

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' kawżi ta' annullamenti ta' żwieġ deċiżi mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili mill-1988 - 1997?

ONOR.

QRATI - RIKORSI

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' rikorsi aċċettati mis- Sekond'Awla tal-Qorti Ċivili fejn ingħatat l-awtorizzazzjoni ta' separazzjoni fis-snin 1988 - 1997?

ONOR.

QRATI - SEPARAZZJONIJIET

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' talbiet għal separazzjonijiet taż- żwieġ fil-Prim Awla tal-Qorti Ċivili mill-1988 - 1997?

Kemm minn dawn jirrigwardjaw l-istess koppja?

ONOR.

QRATI - ANNULLAMENTI

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' kawżi ta' annullamenti ta' żwieġ introdotti fil-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili mill-1988 - 1997?

ONOR.

QRATI - RIKORSI

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' rikorsi li ġew ippreżentati fis- Sekond'Awla tal-Qorti Ċivili fejn qed tintalab l-awtorizzazzjoni għas- separazzjoni mill-1988 - 1997?

ONOR.

GAVIN GULIA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

QORTI - KTIEB "ROBERTO MEMMO"

L-ONOR.

GEORGE HYZLER staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l-Ministru jikkonferma illi f'dawn il-ġranet ġie mqassam, minn impjegat tal-Qorti, kopja tal-ktieb "Roberto Memmo" lill-imħallfin u maġistrati kollha individwalment?

Jista' jikkonferma li dan il-ktieb, li hu pubblikazzjoni tal-Partit Laburista, huwa suġġett ta' xi kawżi ta' libell; u jekk dan sarx bħala parti minn xi kampanja ta' informazzjoni tal-Partit tal-Gvern?

Jikkonferma li dan jista' jiġi nterpretat li sar għal skop ta' ndħil fl-operat tal- ġudikatura?

Jista' jgħid jekk kienx hu li awtorizza t-tqassim tal-ktieb?

ONOR.

GAVIN GULIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li ma ġie mqassam l- ebda ktieb `Roberto Memmo` mill-impjegati tal-Qorti lill-Imħallfin u lill- Maġistrati kollha ndividwalment.

Madanakolu, id-Direttur Ġenerali tal- Qrati hija nformata li tali ktieb intbagħat bil-posta lill-Imħallfin u lill- Maġistrati.

Naturalment, id-Direttur Ġenerali tal-Qrati qatt ma tiftaħ il- korrisondenza li tkun indirizzata lill-Membri tal-Ġudikatura.

In vista ta' dak li ngħad hawn fuq il-kumplament ta' l-interpellanza, m'għandiex għalfejn tiġi mwieġba stante li hi bbażata fuq premessi żbaljati.

QRATI - MANDATI TA' QBID FUQ BASTIMENTI

L-ONOR.

GEORGE HYZLER staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l- Ministru jgħid kemm saru mandati ta' qbid fuq bastimenti fil-Qrati (superjuri u inferjuri) f'dawn l-aħħar tliet snin, xahar b'xahar, fejn ġie notifikat il-Kontrollur tad-Dwana u/jew l-Awtorita' Marittima u b'hekk inżamm il-bastiment milli jiċċaqlaq minn fuq l-irmiġġ?

ONOR.

GAVIN GULIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li ma tinżammx u qatt ma nżammet statistika dwar in-numru ta` mandati ta` qbid fuq bastimenti li ġew ippreżentati fil-Qorti.

KONTROLLUR TAD-DWANA - BASTIMENTI MIŻMUMA

L-ONOR.

GEORGE HYZLER staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il bastiment ġie miżmum mill-Kontrollur tad- Dwana bis-saħħa ta' mandat ta' qbid maħruġ mill-Qorti f'dawn l-aħħar tliet snin, xahar b'xahar, u dan sabiex il-bastiment ma jitlaqx minn fuq l- irmiġġ?

ONOR.

LEO BRINCAT: It-tagħrif mitlub tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

GĦAWDEX - TĦAFFIR GĦAŻ-ŻEJT

L-ONOR.

GEORGE HYZLER staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jikkonferma jekk itteħdux prekawzjonijiet fil-forma ta' xi lining biex jiġi protett l-aquifer biex fit-tħaffir għaż-żejt f'Għawdex ma jintilifx ilma u lanqas jiġi kkontaminat?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Fil-proġett tat-tħaffir taż-żejt f'Għawdex, il- Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma kienet ħadet ħsieb li torbot lill- Oil Division b'kondizzjoni li jsir casing fl-ewwel 200 metru sabiex jiġi protett l-aquifer.

Aktar dettalji jistgħu jinkisbu mill-Oil Division.

QRATI - SEPARAZZJONIJIET/ ANNULLAMENTI

L-ONOR.

GEORGE HYZLER staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew introdotti kawżi ta' separazzjoni u annullamenti fil-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili u kemm ġew introdotti rikorsi ta' separazzjoni personali fis-Sekond'Awla kull sena mill-1987 sal-lum u kemm minn dawn ġew deċiżi, ikkanċellati jew deċiżi fl-istess perijodu u kemm jinsabu differiti sine die?

ONOR.

GAVIN GULIA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

PORT ĦIELES - ELECTRICAL/ELECTRONIC TECHNICIAN

L-ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għat-tweġiba tal-mistoqsija parlamentari numru 14277, jista' l- Prim Ministru jivverifika mal-korporazzjoni li tmexxi l-Freeport jekk apparti ħaddiema li se jkunu ngaġġati mill-Kumpannija Kalaxlokk, għal mal- Freeport, l-istess korporazzjoni li tmexxi l-Freeport kienet b'ittri speċifiċi u/jew telefonati indikat lil nies oħra li kienu selected for the vacancy subject to a pre-employment medical examination, u li dan l-eżami sar ukoll b'eżitu pożittiv?

Jekk il-korporazzjoni tikkonferna dan kollu, il-Prim Ministru jaqbel illi l-Kumitat tal-Kabinett għandu japprova dan l-ingaġġ ta' dawn il-ħaddiema wkoll mingħajr limitazzjoni għal dawk li ġejjin mill-Kumpannija Kalaxlokk?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li l-Freeport kienet identifikat numru ta' Electrical/Mechanical Technicians li kienu qed jirreġistraw ma' l-ETC, iżda sabet li l-vaganzi ta' Electrical/Mechanical Technicians li kien hemm fil-Freeport setgħu jimtlew minn ħaddiema żejda minn Kalaxlokk Co. Ltd; kif fil-fatt ġie approvat mill-Kumitat tal-Kabinet.

ŻEJTUN - MISRAĦ MIKIEL ANTON VASSALLI

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Filwaqt li niġbed l-attenzjoni tal-Ministru għal żewġ scammels għall-ġbir ta' l-iskart li ta' kuljum qed jiġu pparkjati għal żmien twil f'Misraħ Mikiel Anton Vassalli, Żejtun ħdejn l-iskola primarja, jista' l-Ministru jieħu passi dwar dan peress li mhux iġeniku kemm għar- residenti u aktar u aktar għal mijiet ta' tfal li jattendu din l-iskola?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Billi l-iscammels imsemmija mhumiex tad-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni, ikun aħjar jekk l-Onor.

Membru jgħaddi din il-mistoqsija lill-Ministru li taħtu jaqgħu l-kunsilli lokali.

DIPARTIMENT TA' L-AMBJENT - SCAMMELS

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'kondizzjonijiet jimponi d-Dipartiment ta' l-Ambjent lill- kuntratturi tal-ġbir ta' l-iskart biex dawn ma jħallux l-iscammels tagħhom ipparkjati f'zoni residenzjali?

Jista' d-dipartiment jieħu l-passi neċessarji biex dawk l-iscammels li qed idejqu lil kull min joqgħod jew jgħaddi minn Misraħ Mikiel Anton Vassallo, Żejtun li hu misraħ faċċata ta' skola ta' tfal żgħar, ma jibqgħux jitħallew hemm?

ONOR.

GEORGE VELLA: Id-Direttur għall-Ħarsien ta' l-Ambjent jidhirlu li din il-mistoqsija ma tikkonċernax id-dipartiment tiegħu, u għaldaqstant jissuġġerixxi lill-Onor.

Interpellant li jindirizza l-mistoqsija tiegħu lill-Ministru kkonċernat, li f'dan il-każ hu l-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni.

MARITIME COAST STATIONS - TECHNICAL OFFICERS

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jispjegalna għalfejn hemm ħames Technical Officers biss fil-Maritime Coast Stations meta huwa ċar li jenħtieġu sitt Technical Officers, li l-ħaddiema kkonċernati qed isibuha iebsa ħafna biex jieħdu l- leave li huma ntitolati għalih?

ONOR.

ALFRED SANT: Jien informat li kull fejn hemm rosters li jkopru sebat ijiem fil-ġimgħa, 24 siegħa kuljum, dawn jitħaddmu tajjeb b'ħamsa minn nies.

Il-Maritime Coast Station ukoll jista' jitħaddem bl-istess numru ta' nies.

Il-Management diġa' ressaq proposti biex tiġi mħaddma roster ġdida li biha l-leave (li diġa' qiegħed jittieħed) ikun jista' jittieħed b'aktar kumdita.

REĠISTRU PUBBLIKU - ŻWEĠIJIET

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l- Ministru jgħid kemm ġew irreġistrati żweġijiet matul dawn l-aħħar għaxar snin?

Kemm minnhom ġew annullati?

Kemm minnhom għaddew għal separazzjoni bonaria jew bil-qorti?

X'etajiet kellhom il-miżżewġin li ż-żwieġ tagħhom ġie annullat jew ta' dawk illi sseparaw?

ONOR.

GAVIN GULIA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

SIGURTA' SOĊJALI - BENEFIĊĊJI

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid għaliex l-armla R. Sammut, li l-indirizz tagħha qed jintbagħat separatament, li żewġha miet fl-1974 wara li għamel 24 sena straight fix-xatt taħt il-Port Workers Scheme, ġiet imċaħħda mill-għoti ta' Lm500 somma li kienu ngħataw lir-romol?

ONOR.

EDWIN GRECH: Billi l-mistoqsija ta' l-Onor Interpellant hija dwar gratuity mħallsa taħt il-Port Work Scheme, nitlob li jirreferi din il- mistoqsija lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet.

PENSJONIJIET

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu qed iżomm li l-persuna, li d-dettalji tagħha qed jintbagħatu separatament, tingħata l-pensjoni kollha inkluż il- pensjoni dovuta lilha tas-servizzi Ingliżi meta dan għamel mill-1960 - l- 1979 u li finalment spiċċa mill-Korporazzjoni Enemalta fl-aħħar ta' Diċembru, 1997?

Jikkonferma l-Ministru li dan hu każ li jimmerita eżerċizzju biex wieħed jara li din il-pensjoni tiġi hekk riveduta?

ONOR.

EDWIN GRECH: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-persuna ndikata minnu għandha tirċievi tweġiba mid-dipartiment dwar il-każ tagħha.

Minn informazzjoni li ġejt mogħti mid-dipartiment, ir-rata tal-pensjoni tagħha hija korretta u skond il-provedimenti ta' l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali (Kap 318) kif emendata bl-Att XXII ta' l-1997.

Infakkar lilll-Onor.

Membru, li dwar l-emendi li ressaqna b'effett mill-4 ta' Ottubru 1997 rigward il-pensjoni tas-servizz, kemm-il darba sostnejt, kemm f'din il-Kamra kif ukoll barra, li kienu l-ewwel pass fit-twettiq tal- wegħda elettorali tal-Partit Laburista lil pensjonant.

F'dan l-ewwel pass daħħalna tlett emendi fit-tifsira tal-kelma pensjoni tas-Servizz fl-Att dwar is-Sigurta' Soċjali (Kap 318).

B'dawn l-emendi:-

Pensjoni ta' anqas minn Lm200 fis-sena m'għadhiex tiġi kkalkolata bħala pensjoni tas-servizz għal skopijiet ta' kalkolu tal-pensjoni tas-Sigurta' Soċjali.

Pensjoni kkommutata kollha wkoll mhix se titqies aktar bħala pensjoni tas-servizz.

Kull żieda fil-pensjoni tas-servizz mid-data oriġinali tal-ħlas tagħha mhux se titqies aktar.

Għalhekk tiġi kkonsidrata biss pensjoni bir-rata oriġinali biss.

B'dan l-ewwel pass ibbenefikaw eluf ta' pensjonanti.

PRODUTTURI TAL-MAJJAL

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jikkonferma l-Ministru li waqt il-laqgħa li hu kellu mar-raħħala (17.5.98) żvela ma' l-istess operaturi li hu kien qal lill-produtturi tal-majjal biex iżidu l-produzzjoni b'madwar 5% fiż-żmien meta kien hawn xaqq ta' dawl ta' esportazzjoni tal-majjal u jekk fl-affermattiv: 1) kemm kienet id-domanda medja kull ġimgħa fl-aħħar erba' ġimgħat; 2) kemm kienet l-istess ċifra f'(1) fl-istess perjodu sena ilu; 3) għaliex ma sarx l-export tal-majjal fl- ammont kif kien ġie mħabbar?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jiena nformat li l-Koperattiva ta' Min Irabbi l- Majjal (K.I.M.), is-sena l-oħra għamlet kuntratt għall-esportazzjoni ta' 10,000 majjal.

Dan il-kuntratt sar meta l-Koperattiva kienet preokkupata li seta' kien hawn kwantita żejda ta' majjal fis-suq lokali u għalhekk il-K.I.M. ħadet il- passi neċessarji biex tesporta l-majjal jekk jkun hemm il-ħtieġa.

Bil-ħidma li saret mill-Gvern, flimkien mar-rappreżentanti tal-produtturi, il-majjal kollu li nqatel (tneħħi għal madwar 4000 kilo) ġie kkonsmat lokalment u fil-fatt il-qatla fl-1997 kienet 16.8% (1,477,734 kilo) aktar mill-1996 jew żieda ta' 12324 majjal.

Għadhom għaddejjin diksussjonijiet biex jiġi żviluppat suq għall- esportazzjoni minkejja d-diffikultajiet li jeżistu, l-aktar minħabba l-fatt li l-prezz tal-majjal f'Malta huwa wieħed fiss, waqt li fil-pajjiżi ta' l- Unjoni Ewropea, il-prezz jitla' u jinżel skond is-suq.

Il-qatla medja fl-aħħar erbgħa ġimgħat (Gimgħa 18-21) kienet :

1997 2500 1998 2300

QORMI - FABBRIKA TAL-ĦALIB

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-proċess għall-bini tal-fabbrika tal-ħalib ħdejn il- Castellana f'Ħal Qormi waqafx u jekk fl-affermattiv, x'kienet ir-raġuni tat- twaqqif ta' l-istess proċess?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Nirriferi l-Onor.

Interpellant għar-risposta għall- mistoqsija parlamentari numru 12767.

INDUSTRIJA TAR-RAĦĦALA - TARIFFI TA' L-ILMA

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jikkonferma l-Ministru li hu ħabbar waqt laqgħa mar-raħħala (17.5.98) li kellu jagħmel studju bil-għan li jissussidja dan il-qasam minħabba l-impatt negattiv fuq l-istess industrija kkaġunat mit-tariffi sproporzjonati ta' l- ilma mħabbra fl-aħħar budget u jekk fl-affermattiv: 1) meta hu maħsub li jkun lest dan l-istudju; u 2) kemm huwa stmat li jkun l-ammont totali ta' dan is-sussidju?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Id-diskussjonijiet għadhom għaddejjin.

BEJGĦ TA' ĊANGA

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jikkonferma l-Ministru li matul il-laqgħa mar-raħħala li saret nhar is- 17.5.96 f'Ħaż-Żebbuġ (Malta) huwa żvela li l-pjan tal-gvern biex tinbigħ ċanga lill-Arġentina kien falla u jekk fl-affermattiv, jgħid ir-raġuni għaliex falla l-istess tentattiv?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

Membru li fil-laqgħa mar-raħħala li saret fis-17 ta' Mejju 1998, għamilt riferenza għall-pjanijiet biex tiġi esportata ċanġa lejn il-Libja (u mhux l-Arġentina).

Dawn il-pjanijiet għadhom ma' ġewx konklużi minħabba problemi li nqalgħu dwar il-prezz taċ-ċanġa lokali kif ukoll problemi ta' trasport adegwat li għadhom mhux solvuti.

PORT IL-KBIR - SKEJJEN ĠAPPUNIŻI

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Peress li fil-Port il-Kbir (maġenb il-pixkerija) fil-preżent hemm sorġuti numru konsiderevoli ta' skejjen Ġappuniżi, jista' l-Ministru jgħid: 1) għaliex dawn l-iskejjen jinsabu fil-Port il-Kbir; 2) jekk dawn l-iskejjen għandhomx permess jistadu fl-ibħra territorjali Maltin?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Ma' hemm u ma' kien hemm l-ebda skuna Ġappuniża sorġuta fil-Port il-Kbir f'dawn il-ġranet.

Li kien hemm kienu xi skejjen Taljani li daħlu fil-Port il-kbir għal kenn.

L-ebda skuna barranija m' għandha permess tistad fl-ibħra territorjali Maltin.

VALLETTA - CUSTOMER CARE OFFICE ĠDID

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġie jiswa l-uffiċċju ġdid tal-Customer Care fil-Belt, nhar it-Tlieta, 26 ta' Mejju?

Jista' jagħti rendikont ta' l-ispejjeż u kemm ivarjaw minn dak ipproġettat mit- tender ta' Lm130,000?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Billi għad fadal xi xogħol żgħir xi jsir u hemm ħlasijiet li għadhom pendenti, din l-informazzjoni tkun tista' tingħata wara li jitlesta x-xogħol imsemmi.

KALKARA - ĊENTRU DAWRADURELLA

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid min kien id-designer taċ-ċentru Dawradurella fil-Kalkara?

X'kienu l-kriterji ta' l-għażla?

Xi kwalifiki u esperjena għandu fil-qasam ta' l-ippjanar ta' Child Care Centres?

Kemm tħallas għas-servizz li ta?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li l-Kumpannija li ħadet ħsieb tiddisinja d-Dawradurella Ċentru ta' Ħarsien it-Tfal kienet it- 3 YOU Design Ltd.

Id-designer għandu 18-il sena esperjenza fi pjanar u disinn ta' stabilimenti kummerċjali u uffiċini.

Matul l-aħħar tliet snin huwa ħadem fuq diversi ċentri ta' matul il-jum.

Il-Kumpannija 3 YOU Design Ltd. kienet responsabbli li tiddisinja ċ- ċentru, tikkoordina u tagħmel superviżjoni tax-xogħol għall-ħlas ta' Lm1,250 (eskluża l-E.T.S.).

KALKARA - ĊENTRU DAWRADURELLA

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Prim Ministru: In vista tal- fatt li issa fadal biss ħamest ijiem biex jiftaħ iċ-Ċentru Dawradurella, jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kienu dawk il-ġenituri li tefgħu l- applikazzjoni tagħhom biex jinqdew minn dan is-servizz?

Kemm minnhom kienu single parents (nisa/irġiel) u kemm minnhom huma ntitolati għas- sussidju?

ONOR.

ALFRED SANT: It-talbiet għall-użu tas-servizz taċ-Ċentru ta' Ħarsien it-Tfal kienu l-iżjed mingħand ommijiet kemm miżżewġin kif ukoll single li jixtiequ jaħdmu imma minħabba li ma kellhomx ma min iħallu t-tfal dan ma setgħux jagħmluh.

Kienu diversi l-ġenituri li ġabru formola ta' applikazzjoni kemm mill-Kunsill Lokali tal-Kalkara kif ukoll miċ-Ċentru.

Għaldaqstant, dan iċ-ċentru nfetaħ fl-1 ta' Ġunju biex il-ġenituri issa jkunu jistgħu jagħmlu l-arranġamenti tagħhom.

KALKARA - ĊENTRU DAWRDURELLA

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid kif ġiet magħrufa s-sejħa għall-applikazzjonijiet għal chief carer u carers fiċ-Ċentru Dawradurella fil-Kalkara?

X'kienu l- kwalifiki mitluba?

Minn fejn intgħażlu l-carers, miċ-ċivil jew barra ċ- ċivil?

ONOR.

ALFRED SANT: Jien informat li s-sejħa għall-applikazzjonijiet ta' Head Carer u Carers għad-Dawradurella Ċentru ta' Ħarsien it-Tfal kienet ġiet ippubblikata fil-gazzetti nhar il-Ħadd 29 ta' Marzu 1998 wara li ngħataw il-permessi meħtieġa mill-E.T.C.

Il-kwalifiki mitluba kienu dawn:

HEAD CARER

Ħames O levels li jridu jinkludu l-Malti, l-Ingliż u l-Matematika, kwalifika u/jew esperjenza fl-accounts, kwalifika f'taħriġ fil-ħarsien tat-tfal (childcare) minn entita` rikonoxxuta u esperjenza ta' xogħol fil-qasam tal-ħarsien tat-tfal ta' mill-anqas tlett snin, jew esperjenza ta' xogħol fit-tmexxija ta' ċentru ta' ħarsien it-tfal ta' mhux anqas minn seba' snin.

CARERS

Tliet O levels li jridu jinkludu l-Malti u l- Ingliż, kwalifika f'taħriġ fil-ħarsien tat-tfal minn entita` rikonoxxuta.

KALKARA - CHILD CARE CENTRE

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kienu u min huma l-carers li ngħażlu biex jaħdmu fiċ- Child Care Centre tal-Kalkara?

Min hi ċ-chief carer?

Xi kwalifiki għandhom dawk magħżula?

F'liema skala se jaqgħu dawk impjegati?

X'se jkun is-salarju tagħhom?

ONOR.

ALFRED SANT: Jien informat li l-head carer magħżula għandha dawn il-kwalifiki:

8 O Levels

11-il sena esperjenza fit-tmexxija ta' nursery (inkluża l-amministrazzjoni finanzjarja)

17-il sena esperjenza ta' childrens animator

Is-salarju tagħha huwa ekwivalenti għal dak ta' skala 14 fis-Settur Pubbliku, li jibda bi Lm3,319 fis-sena u jiżdied b'increments annwali ta' Lm98 sa massimu ta' Lm3,907.

Is-salarju tal-carers l-oħra li ġew magħżula u li jiġu mgħajjta skond il-ħtieġa taċ-ċentru huwa ekwivalenti għal dak ta' skala 16 fis- Settur Pubbliku.

Dan jibda bi Lm3,025 fis-sena u jiżdied b'increments annwali ta' Lm70 sa massimu ta' Lm3,515.

Ma naħsibx li hija etika li nagħti l-ismijiet ta' dawk li ġew magħżula.

SEGRETARJAT GĦAD-DRITTIJIET TAN-NISA - UFFIĊĊJU

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid x'tip ta' konsulenza qed tagħti l-persuna, li isimha qed jintbagħat separatament, fl-Uffiċċju tas-Segretarjat għad-Drittijiet tan-Nisa?

Kemm-il siegħa qed taħdem fi ħdan dan l-istess uffiċċju?

Meta beda l-kuntratt u meta jiskadi?

Kemm qed titħallas ta' din il-konsulenza?

Jista' l-Prim Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-kuntratt?

X'inhu l-irwol tal-persuna fuq imsemmija fi ħdan il-Kummissjoni ta' l- Avvanz tal-Mara?

ONOR.

ALFRED SANT: Jien informat li l-persuna msemmija qed tagħti servizz ta' konsulenza legali a bażi ta' estensjoni tal-kuntratt li kien tqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra b'risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 3723 li kienet saret fis-Seduta Numru 46 ta' l-24 ta' Marzu, 1997.

Din l-estensjoni tagħlaq fl-10 ta' Novembru, 1998.

L-istess persuna ġiet maħtura bħala membru tal-Kummissjoni għall- Avvanz tal-Mara fit-8 ta' April, 1998.

SPIŻERIJA TAL-GVERN - PILLOLI VALIUM

L-ONOR.

LAWRENCE GONZI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid jekk dan l-aħħar kienx hemm xi skarsezza ta' valium 5mg jew 2mg mill-ispiżerija tal-gvern?

Jekk it-tweġiba hi fl-affermattiv, jista' l-Ministru jispjega għaliex dan seħħ u x'passi ttieħdu biex din is-sitwazzjoni tiġi rrimedjata mmedjatament?

Jista' l-Ministru jispjega għaliex il-pazjenti li għandhom il-valium miktubin fuq il-karta s-safra, dan mhux qiegħed jitniżżel meta din il-karta tiġi mġedda fil-polyclinics u minflok il-pazjent qiegħed jintbagħat jara speċjalista l-Isptar San Luqa, anke fil-każ ta' dawk li ilhom jeħduhom għal snin twal?

Jaf il-Ministru li l-pazjenti li jieħdu pilloli mill-bereġ tal-gvern qed jilmentaw li ta' spiss qed isibu mediċini neqsin bir-riżultat li jew jibqgħu mingħajr il-mediċini jew inkella jkollhom jidħlu għal piż finanzjarju li ma jifilħux għalih?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Fl-Ispiżerija tal-Gvern dejjem kellna pilloli ta' Diazepan 2mg u 5mg.

Hija l-policy tad-dipartiment li l-mediċini psikotropiċi użati għall-kura ta' mard mentali li jingħataw taħt l-iskeda V jiġu awtorizzati minn konsulent psikjatra.

L-iskop li kartuna safra toħroġ għall-perjodu ta' żmien huwa proprju li tinħoloq opportunita' biex jiġi evalwat jekk għadx hemm ħtieġa għall-mediċini preskritti.

L-Onor.

Interpellant jifhem li f'każ ta' mediċina psikotropika f'dan il-qasam ta' mard, din l-evalwazzjoni hija aktar importanti.

Għat-tieni parti tal-mistoqsija, ninsab informat li l-informazzjoni li għandu l-Onor.

Interpellant dwar skarsezza ta' mediċini hija żbaljata.

VALLETTA - TRIQ IR-REPUBBLIKA

L-ONOR.

LAWRENCE GONZI staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm se jiswa l- pavimentar ta' Triq ir-Repubblika, fil-Belt?

X'inhi r-raġuni li ma ġietx ikkonsidrata l-għażla li ssir mina għas-servizzi kollha li għaddejjin mill- imsemmija triq biex jiġi evitat li l-ispejjeż kollha li saru jisfaxxaw fix- xejn jekk u meta jkun hemm bżonn ta' xi manutenzjoni?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-proġett tar-ristruzzjoni u pavimentar ta' Triq ir-Repubblika, Valletta, huwa mistenni li jiswa Lm0.5 miljun.

Dan jinkludi l-paviment li se jintuża kif ukoll ix-xogħol kollu konness ma' dan il-proġett bħalma huwa l-bażi tat-triq eċċ.

Meta kien se jinbeda x-xogħol tas-servizzi ġiet ikkonsidrata l-għażla li ssir mina komuni iżda din ma setgħetx issir.

Dan minħabba li hemm mina oħra tad-drenaġġ kif ukoll diversi kantini w għalhekk post biex tgħaddi din il-mina ma hemmx.

SKRATAĊ - IMPORTAZZJONI

L-ONOR.

VICTOR GALEA PACE staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew importati skrataċ għal kaċċa matul l-1996, l-1997 u sa l-aħħar ta' April ta' din is-sena?

Jista' l- Ministru jgħid kif kien il-breakdown tal-karga ta' dawn l-iskrataċ, jiġifieri dak taċ-ċomb u dak tal-porvli u minn liema pajjiż ġew importati?

ONOR.

LEO BRINCAT: It-tagħrif mitlub tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

TAL-QROQQ - SPTAR ĠDID

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 14624, jista' l-Ministru jgħid f'liema aspetti l- orħos offerta ma laħqitx it-tender specifications?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: L-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar u għalhekk tweġiba se tingħata f'xi seduta oħra.

P.A. - BINI TA' ĦAJT TAS-SEJJIEGĦ

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid meta jkun mitlub permess għall-bini ta' ħajt tas-sejjiegħ mill- Awtorita' ta' l-Ippjanar, il-permess ikun mogħti f'kejl ta' filati, f'qies ta' piedi jew metri ta' għoli?

ONOR.

GEORGE VELLA: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

GĦAWDEX - EX-UFFIĊĊJU TAR-REĠISTRU PUBBLIKU

L-ONOR.

VICTOR GALEA PACE staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid min se jokkupa l-bini li kien jintuża bħala uffiċċju tar- Reġistru Pubbliku fir-Rabat, Għawdex?

Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk hemmx ħlasijiet involuti għall-użu tiegħu, kemm huwa l-ħlas fis-sena, kienx hemm offerta għall-użu tiegħu, kemm kien hemm offerti u kemm kienet l-ogħla waħda?

ONOR.

ALFRED SANT: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel il-mistoqsija lill-Ministru konċernat.

QRATI - KAŻI TA' PROSTITUZZJONI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l- Ministru jgħid kemm ittellgħu persuni l-qorti f'dawn l-aħħar għaxar (10) snin fuq tlajjar bi skop ta' prostituzzjoni?

Kemm minnhom kienu rġiel u nisa?

X'kienu l-etajiet ta' dawk li tressqu?

Minn liema lokalitajiet kienu?

Kemm minnhom instabu ħatja u jekk huwa possibbli, x'kienet is- sentenza nflitta fuqhom?

Kemm minnhom kienu riċedivi b'sentenzi oħrajn tal- qorti?

Kemm ittellgħu persuni l-qorti akkużati li ħajjru persuni għal prostituzzjoni f'dawn l-aħħar għaxar (10) snin?

Kemm minnhom kienu rġiel u nisa?

X'kienu l-etajiet tagħhom u minn fejn ġejjin?

Dawn kienu riċedivi b'sentenzi oħrajn tal-qorti?

ONOR.

GAVIN GULIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li ma tinżammx u qatt ma nżammet statistika dwar l-informazzjoni mitluba.

TOROQ - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 14730, jista' l-Ministru jgħid x'tip ta' junctions qegħdin ikunu ppjanati għall-junctions għal Wied il-Għajn bypass minn Triq Hompesch u d-daħla għal Marsaxlokk minn Triq Birżebbuġia f'Bir id-Deheb?

Jista' l-Ministru jgħid kemm hi l-ispiża prevista għal dawn il-proġetti?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: F'tarf il-Bypass ta' Wied il-Għajn in-naħa ta' Triq Hompesh ix-xogħol se jikkonsisti f'ri-alinjament tat-triq u l-bini ta' roudabout.

Fi Triq Birzebbugia, Bir-id-Deheb qed isir stallazzjoni ta' traffic lights.

PA - BORDIJIET TA' L-APPELL

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm hemm appelli minn riferti għal bini ta' garaxxijiet jew stores barra l-limiti ta' l-iżvilupp quddiem il-Bordijiet ta' l-Appell ta' l- Awtorita' ta' l-Ippjanar?

Jista' l-Vici Prim Ministru jgħid x'inhi l-area koperta minn kull applikazzjoni?

ONOR.

GEORGE VELLA: Jiena nformat mill-Bord ta' l-Appell illi l- informazzjoni mitluba ma tinżammx.

PULIZIJA - TNEĦĦIJA TA' KAROZZA

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jieħu passi biex titneħħa karozza fiat ħadra li tinsab fi Triq is- Sagħjtar salib it-toroq ma' Triq l-Aħwa Galea fil-Mosta?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi din il-karozza tneħħiet.

CATAMARAN VICTORIA EXPRESS

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija: B'riferenza għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11192, jista' l-Ministru jgħid iż-żmien stabilit tal- kirja tal-Catamaran Victoria Express u jekk dan iż-żmien għalaqx?

Jekk fl- affermattiv, jista' jgħid jekk il-catamaran hux se jerġa' jiġi mikri għall- perijodu ieħor ta' żmien jew hux se jintuża biex jagħti servizz bejn Malta u Għawdex u lura kif kien maħsub mill-bidu nett?

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Peress li l-Gozo Channel Co. Ltd. hija amministrata mill-Ministru għat-Trasport u Portijiet, l-Onor.Interpellant huwa mitlub jindirizza d-domanda lilu.

KUMITAT TAT-TRASPORT TAL-MERKANZIJA - LAQGĦAT

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għat- tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14714 u għall-mistoqsijiet parlamentari preċedenti, jista' l-Prim Ministru jgħid meta kienet l-aħħar laqgħa tal-Kumitat tat-Trasport tal-Merkanzija Sa Maison/Mġarr u jekk ir- rapport kienx iffirmat miċ-Chairman u l-membri qabel ma tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra?

ONOR.

ALFRED SANT: Tweġiba għal din il-mistoqsija se tingħata f'xi seduta oħra.

DIPARTIMENT TA' L-ISTATISTIKA

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid jekk id-Dipartiment ta' l-Istatistika jżommx statistika dwar in-nefqa globali ta' dawk li jżuru Malta fuq cruise liners?

Jekk fl-affermattiv, jista' jagħti ċ-ċifri għas-snin 1996 u 1997?

Jekk fin-negattiv, jista' l-Ministru jgħid jekk id-dipartiment jaħdimx fuq xi assunzjonijiet jew mod ieħor biex jasal għal kalkoli tiegħu?

Jekk fl- affermattiv, jista' l-Ministru jagħti ċ-ċifri u l-informazzjoni relattiva?

ONOR.

LEO BRINCAT: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 14952 nixtieq ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li d-dħul globali mit-turiżmu hu bbażat fuq ċifri mill-Bank Ċentrali.

Issir stima ta' kemm jonfqu l- passiġġieri li jżuru Malta fuq cruise liners kif ukoll dawk li jonfqu l- passiġġieri li huma in transit.

Dawn imbagħad jiġu magħduda flimkien.

Dan il-metodu ilu jiġi wżat.

Ta' min isemmi li din l-istima ma taffettwax id- dħul globali għax din titqies bħala parti miċ-ċifra mogħtija mill-Bank Ċentrali.

Iċ-ċifri għal dawn l-aħħar snin huma:

| |1993|1994|1995|1996|1997*| |Lm'000|1818|2017|2842|2934|5261 |

*Proviżorji

ENEMALTA - SERQ FL-ISTORES

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar x'miżuri ta' sigurta' qed jittieħdu biex jitnaqqas is-serq fl-istores tal-Korporazzjoni Enemalta?

Jista' l-Ministru jagħti pilferage rate fl-istess stores?

ONOR.

LEO BRINCAT: Skond il-proċeduri finanzjarji tal-korporazzjoni, ħadd ma jista' jieħu affarijiet mill-istores tal-korporazzjoni jekk ma jħallux id-dokumenti neċessarji.

Hemm diversi stores fi proprjeta' tal-Korporazzjoni Enemalta li huma mmanjati bis-Security Guards 24 siegħa kuljum, inklużi s-Sibtijiet u Ħdud.

Dawn il-postijiet huma l-Power Stations ta' Delimara u l-Marsa, id- Diviżjoni tal-Gass fil-Qajjenza, id-Diviżjoni tal-Petroleum f'Birżebbuġia, Ħas-Saptan, Ras Ħanżir, Wied Dalam u l-iStores tal-cables u transformers f'Kordin.

Il-korporazzjoni ma taċċetta l-ebda pilferage mill-iStores tagħha u jekk ukoll ikun hemm suspetti dawn jgħadduhom lill-Pulizija, bħalma dejjem sar.

POWER STATION - DELIMARA

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jagħti dettalji ta' l-ispejjeż li saru fl-okkażjoni tal- kxif uffiċjali tal-Monument f'Ġieħ il-Ħaddiem fil-Power Station ta' Delimara?

ONOR.

LEO BRINCAT: Iċ-ċerimonja tal-kxif tal-Monument f'Ġieħ il- Ħaddiema saret flimkien ma' dik ta' l-għoti ta' l-awards għall-Ħaddiem u l- Apprentist tas-Sena.

Is-somma telgħet għal madwar Lm4,268.

Il-kontribut tal-Welfare Committee huwa stmat li jitla' madwar Lm1,951.

Il-bqija se jitħallsu mill- Korporazzjoni Enemalta.

ŻEJTUN - TISWIJA TA' TRIQ

L-ONOR.

JOSEPH ABELA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid jekk kellux talba biex tiġi rranġata t-triq li tagħti għar-raba' ta' Lambordi limiti taż-Żejtun?

Jista' l-Ministru jgħid jekk saritx talba mid-Dipartiment ta' l- Agrikoltura sabiex tiġi rranġata din it-triq?

Jekk ma saritx talba, jista' l-Ministru jagħmel talba sabiex tiġi rranġata din it-triq ħalli jonqos l-inkonvenjent għal bdiewa tal-lokal?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: L-Onor.

Membru huwa mitlub jippreżenta pjanta speċifika fejn jindika għal liema triq qiegħed jirriferi.

ŻEJTUN - TRIQ XROB L-GĦAĠIN

L-ONOR.

JOSEPH ABELA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se jinbeda x-xogħol sabiex ir- residenti ta' Triq Xrob l-Għaġin jingħataw is-servizz ta' drenaġġ?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-parti li tista' taqbad mad-drenaġġ eżistenti hi maħsuba li ssir is-sena li ġejja.

ŻEJTUN - SERVIZZ TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

JOSEPH ABELA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se jingħataw is-servizz ta' drenaġġ ir-residenti mill-parti ta' fuq ta' Triq il-President Anton Buttigieg in-naħa tal-Ġnien Luqa Briffa fiż-Żejtun?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Dawn il-mehded huma maħsuba għas-sena li ġejja.

ŻEJTUN - TISWIJA TA' TRIQ

L-ONOR.

JOSEPH ABELA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk saritlux talba mid- Dipartiment ta' l-Agrikoltura sabiex tiġi rranġata u livellata Triq Ħajt il- Wied, Żejtun?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel din il- mistoqsija lill-Ministru konċernat.

ŻEJTUN - TISWIJA TA' TRIQ

L-ONOR.

JOSEPH ABELA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se tiġi rranġata Triq Ħajt il-Wied peress li din qegħda tkun inaċċessibbli għall-bdiewa Żwieten ta' din in-naħa meta tagħmel ħalba xita?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nirriferi lill-Onor.

Membru għar-risposta mogħtija f'mistoqsija parlamentari numru 14958.

XGĦAJRA - TRIQ IL-WIESA' - TORRI

L-ONOR.

JOSEPH ABELA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk sarulux talbiet minn għaqdiet volontarji sabiex jiġi restawrat it-torri ta' Triq il-Wiesa', fix- Xgħajra?

Il-Ministru hu nformat li dan it-torri jinsab fi stat avvanzat ta' deterjorazzjoni u li għandu bżonn intervent imminenti peress li qiegħed fil- periklu li jaqa'?

Jista' l-Ministru jgħid jekk dan it-torri ġiex inkluż fil-programm ta' restawr tad-dipartiment?

Jista' l-Ministru jgħid jekk ir-restawr ta' dan it-torri jistax jiġi nkluż fil-proġett ta' embellishment għan-Nofsinhar ta' Malta?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: S'issa ma hemm l-ebda pjan dwar restawr ta' dan it-torri.

PERSUNI NEQSIN MID-DAWL

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm hawn f'Malta persuni neqsin mid-dawl jew parzjalment neqsin mid-dawl?

X'eta' għandhom dawn il-persuni?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Nitlob lill-Onor.

Membru biex jirriferi d- domanda lill-Ministru kkonċernat.

WSC - APPLIKAZZJONI GĦAS-SERVIZZ TA' L-ILMA

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li r- residenti li għandhom applikazzjoni għas-servizz ta' l-ilma għadhom ma ngħatalhomx dan is-servizz?

Jista' jgħid meta hu maħsub li jingħata dan is- servizz?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nitlob lill-Onor.

Interpellant ikun aktar speċifiku fid-domanda tiegħu.

VAT - REFUNDS

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid jekk is-sistema tar-refunds kif kienet titħaddem taħt is-sistema tal-VAT, hijiex se tkun parti mit-tibdil fis-sistema ta' tassazzjoni li trid terġa' ssir bħala bidla meħtieġa kif qed titlob l- Unjoni Ewropea minħabba "zona ta' kummerċ ħieles"?

ONOR.

LEO BRINCAT: M'hemmx il-ħsieb li l-istess sistema ta' rifużjonijiet li kienet titħaddem taħt is-sistema tal-VAT tkun tagħmel parti mit-tibdil fis-sistema ta' tassazzjoni tas-CET li jinħtieġ isir fid- dawl tal-ftehim li qed jipproponi l-Gvern dwar Zona ta' Kummerċ Ħieles ma' l-Unjoni Ewropea.

SISTEMA TA' TASSAZZJONI

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid jekk ladarba jrid jerġa' jsir tibdil fis-sistema ta' tassazzjoni biex titneħħa kull forma ta' diskriminazzjoni bejn prodotti mportati mill-Unjoni Ewropea u dawk maħduma lokalament, dan se jkun ifisser żieda fuq l-income tax jew introduzzjoni ta' taxxi oħra?

ONOR.

LEO BRINCAT: Mhux maħsub li t-tibdil li jeħtieġ isir fis-sistema ta' tassazzjoni tas-CET biex prodotti importati mill-Unjoni Ewropea u dawk maħduma lokalment ikunu trattati l-istess ikun ifisser żieda fl-income tax jew l-introduzzjoni ta' taxxi oħra barra mit-Taxxa tad-Dwana u tas-Sisa.

INDUSTRIJI LI JAĦDMU GĦAS-SUQ LOKALI

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu u s-Self- Employed: Jista' l-Ministru jgħid: a) x'se tkun tfisser ir- ristrutturazzjoni għall-industriji li llum għadhom jaħdmu għas-suq lokali?

Ladarba jkollna zona ta' kummerċ ħieles, dawn l-industirji jkunu mhedda minħabba li l-prodotti mportati jkunu aktar kompetittivi komparati mal- prodotti maħduma lokalment? b) Billi l-industriji f'pajjiżi ta' l-Unjoni Ewropea se jkollhom il-vantaġġi ta' skemi ta' għajnuna li toffri l-Unjoni Ewropea, f'pajjiżna s-self-employed u n-negozji żgħar f'zona ta' kummerċ ħieles xi skemi ta' għajnuna se jkunu offruti?

ONOR.

KARMENU VELLA: Nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jagħmel l-ewwel parti tal-mistoqsija lill-Ministeru konċernat.

Fir-rigward tat-tieni parti tal-mistoqsija, nixtieq nitlob lill-Onor.

Interpellant jiċċara:

i) liema huma l-industriji f'pajjiżi tal-EU li qed jirriferi għalihom? ii) għal-liema skemi ta' għajnuna qed jirreferi? iii)b'liema mod qed iħallat l-industrija tal-EU mas-Self Employed ta' Malta?

SKEJJEL - TFAL TA' ĠENITURI BARRANIN

L-ONOR.

LAWRENCE GONZI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jispjega x'inhi l-policy fir-rigward ta' tfal ta' ġenituri barranin (li huma residenti Malta u li jaħdmu f'Malta b'working permit regolari) liema tfal jattendu l-kindergarten, għal dak li għandu x'jaqsam ma' ħlasijiet jew miżati pagabbli lid-dipartiment?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Il-policy fir-rigward ta' tfal ta' ġenituri barranin (li huma residenti Malta u li jaħdmu f'Malta bil-permess tax- xogħol regolari) iridu jkunu għalqu t-tlett snin biex ikunu jistgħu jattendu fil-Kindergarten.

Is-somma li trid titħallas għal sena hija ta' Lm200 pagabbli fi tlett ammonti ta' Lm67 kull term.

GĦAWDEX - MUŻEWIJIET

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' issa l-Ministru jwieġeb jekk il-ħinijiet li fihom il-mużewijiet f'Għawdex ikunu miftuħin għall-pubbliku ġewx imnaqqsin?

Jekk fl-affermattiv, b'kemm ħin ġew imnaqqsin; minn meta; x'kienet ir- raġuni u x'passi ħa l-Ministru biex jirrimedja s-sitwazzjoni?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

GĦAWDEX - DĦUL ANNWALI MIT-TURIŻMU

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu u s-Self- Employed: Jista' issa l-Ministru jwieġeb għall-mistoqsijiet parlamentari preċedenti billi jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra dik il-parti tar-rapport li turi stima ta' Lm30 miljun dħul annwali mit-turiżmu f'Għawdex?

ONOR.

KARMENU VELLA: Nagħti risposta f'xi seduta oħra.

GĦAWDEX - KUNSILLI LOKALI

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' issa l-Ministru jwieġeb għall-mistoqsijiet parlamentari preċedenti billi jagħti l-allokazzjoni finanzjarja li ngħatat lil kull kunsill lokali f'Għawdex għas-sena 1998/99?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jirriferi għall-mistoqsija parlamentari numru 14472 meta tpoġġiet fuq il-Mejda ta' din il-Kamra l-allokazzjoni finanzjarja għall-Kunsilli Lokali kollha.

GĦAWDEX - NIES JAĦDMU

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' issa l-Ministru jwieġeb għall-mistoqsijiet parlamentari preċedenti billi jagħti n-numru ta' nisa u ta' irġel f'impjieg f'Għawdex f'tarf is- sena 1997 fil-Private Direct Production; fil-Private Market Service; fil- Public Sector u fit-Temporary Employment?

ONOR.

EDWIN GRECH: L-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar u tingħata f'xi seduta oħra, minħabba l-istudju li qiegħed isir u l-bżonn li l-ETC ikollha l-informazzjoni meħtieġa biex tingħata tweġiba xierqa.

SWATAR - PRICE CLUB DISCOUNT STORE

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Prim Ministru: Billi r- residenti ta' ħdejn il-Price Club Discount Store, is-Swatar ilmentaw miegħi u mad-dipartimenti li jagħmlu mal-ministeru tiegħek fuq l-inkonvenjent li qed iġarrbu, jista' l-Prim Ministru jekk jogħġbu jinformani x'passi ttieħdu?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi kien hemm ilmenti mal-Pulizija fir-rigward ta' ipparkjar bla kont ta' karozzi, skip li kien qed jitħalla jimtela' żżejjed u shopping carriers li jitħallew fit-triq fl-inħawi li rrifera għalihom l-Onor.

Interpellant.

Il-Pulizija ħadet passi sabiex ikun hemm Pulizija dettaljat extra duty sabiex jikkontrolla t-traffiku fl- inħawi.

Dwar l-iskip u shopping carriers il-management ġie mitlub biex jieħu ħsieb li dan l-inkonvenjent jinqata'.

Ninsab informat ukoll li l- Pulizija qed tagħmel ukoll ronda fl-inħawi sabiex ma jkunx hemm abbużi.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB

KUNSILLI LOKALI - PETIZZJONIJIET

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jagħti lista sħiħa ta' petizzjonijiet li saru mill-kunsilli lokali kollha, kunsill b'kunsill, f'Malta u Għawdex minn meta saret l-elezzjoni ta' l-ewwel kunsiilli sal-lum u, sekondarjament, għall-istess perjodu għall-kunsilli kollha wieħed wieħed, kull petizzjoni: 1) x'kien is-suġġett tagħha; 2) x'kien jitratta sewwa sew; 3) lil min saret il-petizzjoni; 4) x'ġie riżolt fl-aħjar interess ta' kull kunsill, f'kull każ?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: L-Onor.

Interpellant japprezza li l-informazzjoni mitluba hija voluminuża, estensiva u se tagħti ħafna xogħol u tieħu ħafna żmien utili kemm għas-67 kunsill lokali kif ukoll għad-Dipartiment tal- Kunsilli Lokali.

GĦaldaqstant mhux possibbli tingħata tweġiba f'dan il-waqt.

Sadanittant, nitlob lill-Onor.

Membru jgħid x'jifhem eżatt b'petizzjonijiet.

DJAR - FILE NO.

H 03951

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid meta l-persuna mill-Gżira, li d- dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, b'file no. HO3951, li jgħix f'post żgħir b'żewġt itfal se jingħata akkomodazzjoni alternattiva?

Lil min ingħata l-fond f'San Gwann li għarraf bih lid-dipartiment fuq parir ta' l-istess dipartiment biex ngħata lil persuni oħra bi bżonn anqas?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-policy tad- Dipartiment għall-Akkomodazzjoni Soċjali hi li fl-allokazzjonijiet jingħata preferenza lil min għandu dħul ta' anqas minn Lm4,000.

Il-persuna ndikata għandha dħul ta' Lm4,555.

DJAR - AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid xi speranza għandha l-koppja mill- Belt, li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, li dan l-aħħar waqagħlhom is-saqaf fil-Belt u nifhem li bħal każijiet oħra, il-Ministru nieżel biex isabbarhom u li jingħataw post alternattiv xieraq għan-nies anzjani?

Il-fatt tal-każ li wassalhom biex jingħataw post mhux diċenti għandu jservi biex din id-darba jingħataw post diċenti?

Il-ħeffa li biha ngħataw post, ukoll jekk mhux deċenti, kif se tiġi murija issa biex jingħataw post xieraq?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li jien informat illi dakinhar stess li ġara l-inċident id-Dipartiment għall-Akkomodazzjoni Soċjali offra żewġ postijiet diċenti lill-familja ndikata, saħansitra wieħed ġdid fil-pjan terran, iżda dawn ġew irrifjutati.

Il-post ġdid lanqas biss riedu jmorru jarawh.

KUNSILLI LOKALI - EMENDI GĦAL ATT VIĠENTI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid meta se jressaq emendi għall-atti viġenti tal-kunsilli biex iż-żewġ ilsna li bihom huma miktuba l-artikli ma jibqgħux joħolqu ċans ta' interpretazzjoni differenti, nuqqas ta' qbil u diżgwid bla bżonn?

X'emendi oħra hu ttamat li jitressqu għall-att viġenti?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li r-reviżjoni ta' l-Att ta' l-1993 dwar Kunsilli Lokali, bħal kull reviżjoni oħra, issir bil-għan li l-provvedimenti rispettivi jkunu aġġornati u jirriflettu s- sitwazzjoni attwali u l-ħtiġijiet tal-mument kif ukoll dawk tal-futur.

Kif qal l-Onor.

Membru, ir-reviżjoni trid tinkludi wkoll emendi biex jiġu evitati nterpretazzjonijiet differenti kawżati biż-żewġ lingwi li bihom tiġi ppubblikata l-liġi.

Il-proposti u suġġerimenti kollha qed jinġabru b'abbozz wieħed u jitressqu quddiem il-Parlament meta jkun il-waqt.

DJAR - SPEZZJONIJIET

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid meta se tintbagħat l-inspection fi Blokk B, Housing Estate, Barbara Street, Ħamrun kif ġie approvat fir- rigward ta' tibjid ta' partijiet komuni?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: GĦandi ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- ispezzjoni għandha ssir fil-ġimgħat li ġejjin.

DJAR - AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuma l-possibbiltajiet li persuna mill-Fgura, li d-dettalji qed jintbagħtu separatament, tingħata akkomodazzjoni alternattiva?

Konxju l-Ministru illi din is-single parent b'żewġt itfal wieħed minnhom ibati mill-ashma qed torqod għand in-nies u li minkejja li wegħeduha ripetutament u li hi min-naħa tagħha offriet postijiet vojta li qalulha li kienu se jgħaddulha wieħed minnhom baqgħet bla tweġiba fit-triq tiġri barra?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li jien informat illi l-persuna li dwarha qed issir id-domanda mhux qed tapplika mill- indirizz indikat iżda minn post Marsaskala, fejn hi rreġistrata waħedha

DJAR - KAŻ WD 2910/57/1

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: B'riferenza għall-WD 2910/57/1, lid-Direttur għall- Akkomodazzjoni Soċjali rigward fond fil-Belt, li d-dettalji tiegħu qed jintbagħtu separatament, jafferma li meta uffiċjal tal-personnel tat- Taqsima tax-Xogħlijiet marru fil-post, dawn weġġgħu u ttieħdu l-isptar u li s'issa d-Direttur għad m'allokax post lil dawn l-anzjani fid-dawl ta' "I consider these premises to constitute great danger to tenants" kif intqal mill-Perit Grech, u li b'riżultat ta' dan qed tiġi pperikolata l-ħajja ta' l-anzjani.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jara r-risposta li tajtu għall-mistoqsija parlamentari numru W1225.

VALLETTA -TISWIJA TA' BIEB TAL-BEJT

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid meta se jiġi rranġat il-bieb tal- bejt tal-koppja mill-Belt, li d-dettalji tagħhom qed jintbagħtu separatament, mill-Joint Office?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat li:

a) qatt ma saret talba mill-inkwilin tal-post, li dwaru saret il- mistoqsija lill-Uffiċċju konġunt, għalhekk qatt ma kien possibbli li jsiru tiswijiet li għalihom qed jirriferi l-Onor.

Membru, u

b) minn spezzjoni li saret jirriżulta li l-bieb tal-bejt ma saritlux il- manutenzjoni meħtieġa matul is-snin mill-inkwilin u għalhekk id-dipartiment bir-raġun kollu ma jidhirlux li issa għandu jagħmel it-tiswijiet tal-ħsara li saret minħabba traskuraġni min-naħa ta' l-inkwilin.

DJAR - FILE NO.

H 02279

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Minisru jgħid: 1) fiex wasal il-każ tal- persuna, li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, bil-File No. H 02279 mal-Housing Department; 2) intbagħat inspector u jekk fl-affermattiv, meta?

Jekk fin-negattiv, għaliex ma ntbagħatx u meta hu ttamat li jintbagħat; 3) kemm żdiedet il-possibbilta' li dan jingħata akkommodazzjoni alternattiva fid-dawl tal-każ tiegħu li jkompli jiggrava ruħu u ċioe' li għandha post żgħir u fi stat perikoluż?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat illi l-każ li għalih tirriferi l- mistoqsija qed jiġi kkonsidrat u saret spezzjoni fis-26 ta' Jannar 1998.

Iżda l-possibbilta' li l-każ ikun solvut malajr baqgħet naqra 'il bogħod peress li l-applikanti jridu jmorru n-Naxxar biss u d-dipartiment rari jidħollu post f'dan il-lokal.

DJAR - FILE NO.

H 03951

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid: 1) fiex wasal il-każ tal- persuna, li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, bil-File No. H 03951 mal-Housing Department; 2) intbagħat inspector u jekk fl-affermattiv, meta?

Jekk fin-negattiv, għaliex ma ntbagħatx u meta hu ttamat li jintbagħat; 3) kemm żdiedet il-possibbilta' li dan jingħata akkommodazzjoni alternattiva fid-dawl tal-każ tiegħu li jkompli jiggrava ruħu u ċioe' li għandu post żgħir u fi stat perikoluż u b'żewġt itfal?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Il-policy tad-Dipartiment għall-Akkomodazzjoni Socjali hi li jagħti preferenza lil dawk l-applikanti li għandhom dħul ta' anqas minn Lm4,000.

Il-persuna ndikata għandha dħul ta' izjed minn hekk.

Barra minn hekk qed japplika għax għandu żgħir u mhux għax bil-periklu.

Jien informat li spezzjoni saret f'Gunju, 1997.

DJAR - FILE NO.

H 11322

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid: 1) fiex wasal il-każ tal- persuna, li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, bil-File No. H 11322 mal-Housing Department; 2) intbagħat inspector u jekk fl-affermtativ, meta?

Jekk fin-negattiv, għaliex ma ntbagħatx u meta hu ttamat li jintbagħat; 3) kemm żdiedet il-possibbilta' li dan jingħata akkommodazzjoni alternattiva fid-dawl tal-każ tiegħu li jkompli jiggrava ruħu u ċioe' li għandu ċertifikat tal-mara li din għandha ħafna taraġ - madwar 80 tarġa?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jara r- risposti li tajtu fil-mistoqsijiet parlamentari numri W1225 u W1240 li kienu dwar l-istess persuna li għaliha qed jirriferixxi llum.

DJAR - FILE NO.

H /05152

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid meta l-persuna minn Ħaż-Żabbar, li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, bil-file no. H/05152, li jgħix ma' tliet persuni oħra f'żewġt ikmamar biss u li ilu japplika il- Housing għal madwar għaxar snin, se jinqeda?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat illi l-każ bin-numru H 5152 ma jirreferix għall-persuna indikata, iżda għal mara b'tifel wieħed li qed tapplika minħabba taraġ u ma tgħidx li toqgħod ma' ħaddieħor.

DJAR - KAŻ B'REF.

NO.

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kif is-social case tal-Housing tal-persuna minn Santa Luċija, li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, b'file no. HO/99882 ġie trattat s'issa u kif hu ttamat li jiġi solvut u meta?

Min hu s-social worker li daħal fil-każ li huwa ta' persuna tassew fil- bżonn?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat illi l-każ indikat hu ta' familja b'tifel wieħed li qed joqogħodu ma omm u missier ir-raġel.

Każi simili ta' sharing id-dipartiment għandu 1,273 oħra u mhux possibbli li jinqdew kollha fil-pront.

DJAR - TISWIJIET

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jara l-każ tal-koppja mill-Birgu, li d- dettalji tagħhom qed jintbagħtu separatament, li għadhom tliet gallarijiet tal-ħadid li jinstabu fi stat ħażin u li jridu jiġu rranġati; s'issa għadu ma ġiex riżolt?

Dawn huma persuni anzjani fil-bżonn.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: GĦaddejt il-każ ta' l-Onor.

Interpellant lid- Dipartiment tal-Bini u Tiswija ta' Djar għall-azzjoni meħtieġa.

Jidher li ma kien hemm ebda talba għal tiswijiet pendenti kif indikat mill-Onor.

Interpellant u għalhekk għadha qed issir spezzjoni fil-ġranet li ġejjin.

MARSA - AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kif il-każ ta' persuna mill- Marsa, li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, li għandha erbat itfal u m'għandhiex fejn traqqadhom, għandha post bl-umdita', riħa ta' moffa kullimkien, l-ilma nieżel mal-ħitan u b'salvavita li lanqas biss iżżommilha u għadu ma ġiex solvut?

Kemm damet biex irċeviet data għal appuntament mal-Ministru?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat illi l-każ li għalih tirriferi l- mistoqsija qed jiġi kkonsidrat u dalwaqt issir spezzjoni.

MARSA - AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid meta l-persuna mill-Marsa, li d- dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, bil-File No. H 08799 se tingħata post alternattiv meta għal dawn l-aħħar disgħa snin ilha toqgħod m'ommha?

Dan il-każ qed jiġi ttrattat bħala social case?

Kemm hu fil- preżent in-numru ta' każijiet identiċi bħal ta' din il-persuna u kemm hu n- numru ta' każijiet simili li nqdew fl-aħħar tliet snin, sena b'sena?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat illi każi li joqogħdu ma ħaddieħor quddiem id-dipartiment, bħal dak il-persuna ndikata, hemm 1,274.

Il-każi quddiem id-dipartiment huma kollha soċjali.

Fl-1995 id-dipartiment alloka 41 każ simili, fl-1996 - 39 u fl-1997 - 40 każ.

DJAR - AKKOMODAZZJONI SOĊJALI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Għar-rigward tal-każ ta' persuna mill-Belt, li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, jista' l-Ministru jgħid u jikkonferma li d-dipartiment irċieva d-dokumenti kollha meħtieġa għall-ipproċessar tal- każ ta' akkomodazzjoni soċjali?

X'qiegħed iżomm milli dan il-każ jiġi ffinalizzat f'dak li hu trattament tiegħu?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat illi l-persuna li dwarha qed issir il-mistoqsija ġiet allokata post riċentement.

MINISTERU TAD-DJAR - IMPJEGATI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm irrapportaw sick, persuni fil-Ministeru fl-20 ta' Frar, 1998?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat li fid-data msemmija tlett (3) persuni kienu rrapportati sick.

DJAR - BINI TA' APPARTAMENTI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm inbnew appartamenti għall- poplu minn meta nbidel il-Gvern fl-1987?

Kemm sewa għall-Gvern kull blokk ta' appartamenti li nbena?

Fejn inbnew dawn il-blokkijiet?

Min seta' jibbenefika minnhom?

Kemm minn dawn il-blokkijiet kienu bħala kiri u kemm kienu bħala xiri?

Kull appartament kemm kien il-prezz tal-bejgħ/kirja u wara li ngħata sussidju, b'kemm inbiegħ/inkera kull appartament?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is- Seduta.

Fir-rigward ta' min setgħa jibbenifika kif ukoll il-prezz/kera u sussidju mogħti fuqhom, tvarja minn ħarġa għall-oħra.

Jekk l-Onor.

Membru qed jirriferi għal xi ħaġa partikolari, hu mitlub jgħid dan u jingħata l- informazzjoni speċifika.

FURJANA - POSTIJIET VOJTA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hu n-numru ta' postijiet vojta li huma abitabbli fil-Furjana?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Skond stħarriġ li għamel is-sena l-oħra id- Dipartiment għall-Akkomodazzjoni Soċjali, fil-Furjana kien hemm 103 post vojt li kienu abitabbli, 40 minnhom f'kondizzjoni tajba u 63 jridu xogħol ta' manutenzjoni qabel ikunu jistgħu jintużaw.

VALLETTA - POSTIJIET VOJTA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hu n-numru ta' postijiet vojta li huma abitabbli fil-Belt Valletta?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jara r- risposta tiegħi għall-mistoqsija parlamentari tiegħu numru W1425 li hi fuq l-istess suġġett.

VALLETTA - OLD MINT STREET

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Billi l-bankina ta' Old Mint Street, Valletta, partikolarment il-parti ta' quddiem Nru. 38, tenħtieġ manutenzjoni, jista' l-Ministru jara li din issir?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Bħalma jaf l-Onor.

Interpellant, il-kunsilli lokali huma korpi statutorji ta' gvern lokali u fil-qadi tal-funzjonijiet tagħhom jaġixxu skond il-prijoritajiet esiġenzi u l-mezzi tagħhom.

Madankollu ninsab informat li l-Kunsill Lokali tal-Belt Valletta sat-8 ta' April 1998 ma kienx daħallu ilment dwar l-istat tal-bankina quddiem Nru. 38 Old Mint Street.

Il-Kunsill Lokali għandu jagħmel spezzjoni fuq il- post u wara jaġixxi skond il-każ.

DJAR - XIRI TA' DJAR MILL-INKWILINI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid meta l-persuna mill-Belt Valletta, li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, se jkun jista' jixtri l-post okkupat minnu u diġa' imħallas mill-Housing Authority (File .

HA 618/91)?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Id-Dipartiment ta' l-Art għadu ma għaddix it- titolu legali fuq l-art li fuqha hemm mibni dan il-fond.

TARXIEN: SQAQ BRITTANIKU - BINI

L-ONOR SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid x'se jsir għar-rigward tal-bini f'qagħda ħażina li jinstab fi Sqaq Brittaniku, Tarxien fejn l-iskola tat- tfal ta' Ħal Tarxien?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Id-Dipartiment tal-Bini u Tiswija ta' Djar qed ihejji pjanti sabiex issir applikazzjoni lill- Awtorita' ta' l-Ippjanar għat-twaqqiegħ tal-bini dilapidat imsemmi biex minfloku jinbnew seba' appartamenti u seba' garaxxijiet.

KUNSILL LOKALI - MARSA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jara jekk l-inkjesta fuq il-finanzi tal- Kunsill Lokali tal-Marsa hijiex lesta?

Meta se tiġi ppubblikata din l- inkjesta?

Kemm swiet lill-Gvern u min se jagħmel tajjeb għal ħlas?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-inkjesta fuq il-finanzi tal-Kunsill Lokali Marsa tlestiet u r-rapport intbagħat lill- Awditur Ġenerali u qed jiġi eżaminat.

L-ispiża tammonta għal Lm625 u din titħallas minn fondi pubbliċi.

Meta nirċievi r-rapport inpoġġih fuq il-Mejda tal-Kamra.

DJAR - AKKWIST TA' FONDI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid meta se jsir il-kuntratt ta' l- akkwist (xiri) tal-post ta' 19, Triq Mons. Mikiel Azzopardi, Siġġiewi mill- Housing Authority?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Fid-29 ta' April 1998, il-persuna ndikata ntbagħatitlu l-formola neċessarja biex jimliha u jirritornaha lura flimkien mad-dokumenti ndikata fl-istess formola.

Sal-lum dawn id-dokumenti ma ġewx irritornati lill-Awtorita' tad-Djar.

PIETA' - TRIQ ID-DULURI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li Triq id- Duluri, Pieta' in-naħa ta' quddiem il-Każin tal-football tal-Pieta' Hotspurs titranġa bil-flus li l-gvern jagħti lill-kunsilli?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Bħalma jaf l-Onor.

Interpellant, il-kunsilli lokali huma korpi statutorji ta' gvern lokali u fil-qadi tal-funzjonijiet tagħhom jaġixxu skond il-prijoritajiet, esiġenzi u l-mezzi tagħhom.

GĦaldaqstant nissuġġerixxi li l-Onor.

Membru jirriferi l-mistoqsija tiegħu lill-Kunsill tal-lokalita' billi l-funzjoni li qed jirriferi għaliha fil- fatt hija waħda mir-responsabbilitajiet tal-kunsilli.

DJAR - SKEMI ĠODDA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l-Ministru jgħid kemm u liema huma l-iskemi ġodda li l-Gvern qed jikkonsidra li jidħlu fil-kamp tal-Housing u kif se jifirxu aktar biex jilħqu lil dawk l-aktar fil-bżonn?

Jista' l-Ministru jagħti spjegazzjoni dettaljata u xejn aktar?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: L-Awtorita' tad-Djar bħalissa tikkonsidra li ddaħħal dawn l-iskemi:-

(a) Fidi ta' ċnus fuq HOS plots fejn l-awtorita' għad ma għandhiex titolu legali fuq l-art; (b) L-akkwist tal-proprjeta' tal-Gvern okkupati minn sidien mibnija fuq l- art li l-Awtorita' tad-Djar għad m'għandhiex titolu legali fuqha; (c) Sussidju fuq kera ta' postijiet privati; (d) għajnuna finanzjarja għal xogħlijiet ta' titjib fuq residenzi okkupati minn persuni b'diżabilita'; (e) Sussidju fuq xogħlijiet ta' irranġar fi djar privati li huma vojta biex jinkrew lill-Maltin (f) Sussidju fuq xogħlijiet ta' irranġar fi djar okkupati, proprjeta' tal- Gvern jew ta' l-Uffiċċju Konġunt; (g) Xiri mill-Awtorita' ta' djar privati li s-sidien tagħhom jitolbu li jbigħu din il-propjeta' lill-Awtorita' tad-Djar.