MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 229 Il-Ġimgħa, 19 ta' Ġunju, 1998 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 229

Il-Ġimgħa, 19 ta' Ġunju, 1998

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-6.15 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

Il-Ġimgħa, 19 ta' Ġunju, 1998

WERREJ MINUTI 560

MISTOQSIJIET -TWEĠIBIET ORALI 560

TQEGĦID TA' KARTI 563

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

RIŻOLUZZJONI DWAR ENFITEWSI TEMPORANJA TA' MOLLIJIET, BINI U DRITT

TA' RMIĠĠ FIL-BIRGU U L-ISLA LIL PORT COTTONERA LIMITED 564

AĠĠORNAMENT 583

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 585

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB 597

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 228 li saret fis-17 ta' Ġunju 1998 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET -TWEĠIBIET ORALI

OCCUPATIONAL HEALTH AND SAFETY - KORS TA' STUDJU

L-ONOR.

CENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Michael Bonnici) staqsa lill- Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 11221 u ċioe' peress li diversi studenti li qegħdin isegwu l-kors ta' l-OHS fl-Universita' ta' Malta qegħdin jieħdu l- ħin allokat għal dawn il-lezzjonijiet mil-leave tagħhom, jidhirlu l- Ministru li għandha toħroġ ordni mill-ministeru li f'materja bħal din ta' l- akbar ġid għall-ħaddiem Malti għandu jkun hemm konċessjoni speċjali li l- attendenza għall-kors tkun waħda mingħajr tnaqqis mill-benefiċċji tal- ħaddiema?

ONOR.

EDWIN S. GRECH (Ministru tal-Ħarsien Soċjali): B'riferenza għas- suġġeriment li qed jagħmel l-Onor.

Membru f'din il-mistoqsija li għaliha kont tajt tweġiba temporanja fis-Seduta Nru. 185, għandi ninforma lill- Onor. Membru li l-Kumitat tal-Kabinett dwar ir-Reklutaġġ fis-Settur Pubbliku approva l-ingaġġ fis-servizz pubbliku bħala trainee inspectors ta' dawk il-persuni li qed isegwu fl-Universita' ta' Malta kors ta' occupational health and safety indikat mill-Onor.

Membru.

Għalhekk issa qed jittieħdu l-passi meħtieġa mal-Kummissjoni dwar is- Servizz Pubbliku sabiex dawk il-persuni li għadhom interessati jkunu jistgħu jingħataw il-ħatra.

Meta dan isir it-trainee inspectors ikunu jistgħu jkomplu jsegwu l-kors tagħhom bħala parti mid-dmirijet tagħhom.

Naturalment, rigward dawk il-persuni li jagħżlu li ma jeħdux il-ħatra tagħhom mal-gvern, ma jkunx xieraq li l-gvern joħroġ xi direttiva lil employers privati tagħhom dwar il-kondizzjonijiet ta' l-attendenza tagħhom għall-imsemmi kors ta' taħriġ.

MADAM SPEAKER (Onor. Myriam Spiteri Debono): L-Onor.

Austin Gatt, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

AUSTIN GATT: Madam Speaker, id-domanda kienet diretta biex tipprova ssolvi lment li jidher li kellu l-Onor.

Interpellant.

Hawnhekk m'hijiex kwestjoni ta' meta jew kif dawn il-persuni se jiġu mpjegati jew jekk għandhomx dritt isegwu l-kors.

Jidher li għandhom dritt isegwu l-kors għax fil-fatt diġa' qegħdin isegwuh; u meta bl-approvazzjoni tal-PSC isiru tal-fiss ikomplu jsegwu dak il-kors.

Id-diffikulta' ġenwina hija li billi l-lectures isiru fil-ħinijiet tax-xogħol, dawn il-ħaddiema jridu jieħdu l- leave u allura d-domanda hija jekk il-Ministru - probabbilment ukoll mal- Ministru ta' l-Edukazzjoni jew mas-Senat ta' l-Universita' - jistax jintervjenti biex jara tinstabx soluzzjoni prattika għal din id- diffikulta'.

Ħafna drabi dawn id-diffikultajiet jinqalgħu f'każijiet fejn persuna tkun qed taħdem u tkun qed issegwi kors ukoll, pero' naħseb li jistgħu jissolvew b'daqsxejn buona volonta' mil-lat tas-Senat ta' l- Universita u mil-lat tal-ministeru.

Jekk verament irridu li jkollna nies kapaċi fis-settur tal-health and safety li hu tant importanti għall-futur ta' pajjiżna, ikun tajjeb li l-Ministru jidħol ftit aktar f'din il-materja biex jara jistax isolvi l-problema ta' dawn in-nies.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Grech.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Madam Speaker, l-ewwelnett jiena kont ħadt interess kbir biex dan il-kors jibda.

Irrid ngħid li konna ilna nipprovaw nibdew kors simili fl-Universita' għal xi tmien snin u dan ma sarx.

Sar ħafna paroli li ma wassal imkien.

Ir-raġuni kienet li biex tieħu diploma mill-Universita' ta' Malta trid tagħmel kors ta' tliet snin; u billi jiena kelli daqsxejn esperjenza universitarja fil-korsijiet, kelli diskussjonijiet mar-rappreżentanti tas-Senat u mar-Rettur u rnexxieli nikkonvinċihom biex dan il-kors ikun ta' sentejn.

Fl-istess ħin ridna li dan ikun kors serju, u biex seta' sar dan parti mill-kors kellu jsir fin- nofs ta' nhari ta' filgħodu wkoll.

Il-persuni li qed jattendu għal dan il- kors ġejjin minn ditti privati.

Jiena nista' nitkellmilhom imma ma nistax inbiddlilhom il-ħin.

Tajjeb ngħid li meta dan il-kors kien se jsir fuq tliet snin u ħarġu l- applikazzjonijiet ma kien applika ħadd u allura l-kors ma fetaħx.

Għalhekk aħna għamilnih għal sentejn imma ċerti ħinijiet bilfors iridu jkunu kif qegħdin.

Jiġifieri jiena ma nistax inbiddel it-timetable.

Barra minn hekk din irranġajniha wkoll biex ikunu jistgħu jattendu membri parlamentari li billi jkunu free filgħodu jistgħu jattendu għal dan il-kors ukoll!

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Billi l-pjanifikazzjoni tas-seduti mhux dejjem tħallina free filgħodu, jista' jkun li membru parlamentari jfalli xi lecture 'l hawn u 'l hemm!

Jiena nifhem li l-Ministru ma jistax jintervjeni fuq ħaddiema li ġejjin mis-settur privat pero' d-domanda kienet diretta għall-ħaddiema li huma mpjegati mal-gvern, jew dawk li se jkunu impjegati mal-gvern.

Xtaqt nisma' mingħand il-Ministru jekk huwiex beħsiebu jieħu passi biex jekk hemm studenti li huma ħaddiema tal-gvern, allura jeżentahom mix-xogħol filgħodu biex ikunu jistgħu jattendu għal dawn il-lectures minflok ma jkollhom japplikaw għal leave.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Nagħmel ħilti kollha imma għandi ma ġiet l-ebda request bħal dan.

L-ewwel darba li smajt bil-problema kien minn din il- mistoqsija parlamentari, pero' issa nkellem l-ewwelnett lid-direttur tal- health and safety unit biex jagħtini l-informazzjoni, imbagħad jekk ikun hemm bżonn inkellem lill-amministrazzjoni ta' l-Universita'.

Jekk iridu jistgħu jiġu jarawni xi studenti li qed jattendu għal dan il-kors biex nifhem eżatt xi jridu u nkun nista' nagħmel dak il-pass li jkun meħtieġ.

KAMPANJA - PASSAĠĠI PUBBLIĊI

L-ONOR.CENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Michael Bonnici) staqsa lill- Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għall- mistoqsija parlamentari numru 13851, jista' l-Ministru jagħti ordni sabiex kull kirja fl-inħawi msemmija fil-mistoqsija jkollha nota li din hija awtorizzata li tkun ''RTO'' u li din in-nota tkun imwaħħla fid-daħla ta' l- istess kirja?

ONOR.

JOE MIZZI (Ministru mingħajr Portafoll fi ħdan l-Uffiċċju tal-Prim Ministru) (f'isem il-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni): Is- suġġeriment ta' l-Onor.

Membru mhux possibbli li jiġi attwat minħabba problemi legali li jistgħu jinqalgħu bejn bdiewa rikonoxxuti in solidum u/jew bejn bdiewa li jkunu jaħdmu proprjeta' tal-gvern adjaċenti għall- propjeta' privata.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Galea, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

CENSU GALEA: Madam Speaker, f'din id-domanda hawn riferenza dwar artijiet riżervati għall-kaċċa jew għall-insib.

L-abbrevjazzjoni "RTO" dejjem f'dan is-sens ġiet użata.

Jista' l-Ministru għalhekk jgħidilna jekk din tinħariġx minn xi dipartiment tal-gvern?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Peress li jiena dilettant tal-kaċċa, naf li fejn ikun hemm ''RTO'' mhux suppost li tidħol pero' jkun hemm min jidħol.

Għall-bqija tal-mistoqsija nitlob lill-Onor.

Membru jagħmel mistoqsija bil-miktub.

ETC - GĦAWDEX

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 14530 u għat-tweġiba mogħtija, jista' l-Ministru jwieġeb ukoll għall-ewwel parti tal-mistoqsija parlamentari, u ċioe' jgħid meta l-ETC fetħet għall-ewwel darba l-bibien tagħha f'Għawdex u jwieġeb għall-aħħar parti billi jgħid fiex jikkonsistu r- riżultati konkreti għall-ġid ta' Għawdex li nbdew jinkisbu mill-aġġornament organizzattiv?

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li mill- informazzjoni mogħtija fl-ewwel rapport annwali tal-korporazzjoni, dak għas- sena 1991, jidher illi l-ETC ħadet ir-responsabbilta` għar-reġistrazzjoni tan-nies bla xogħol u tal-proċess tal-workbook matul dik is-sena operattiva.

Ma tissemmiex data speċifika meta l-ETC fetħet il-bibien tagħha f'Għawdex, kif qed jistaqsi l-Onor.

Interpellant.

L-aġġornament organizzattiv li rriferejt għalih fit-tweġiba tiegħi għall- interpellanza nru.

14,530 ta riżultati pożittivi u konkreti għal Għawdex.

Fost dawn insemmi biss li l-ETC f'Għawdex resqet eqreb lejn iċ-ċittadin permezz ta' l-uffiċċju reġjonali ta' informazzjoni li nfetaħ nhar il-Ġimgħa 17 ta' April, 1998.

Minn dan l-uffiċju ġewwa ċ-ċentru amministrattiv tingħata informazzjoni sħiħa dwar l-attivitajiet ta' l-ETC f'Għawdex kemm dwar is-servizzi ta' mpjiegi u kemm dwar is-servizzi ta' taħriġ.

Din il-ħtieġa ilha tinħass għal bosta snin iżda saret biss wara l- aġġornament organizzattiv ta' l-ETC u l-elevazzjoni ta' l-operazzjoni tal- ETC f'Għawdex għal status ta' diviżjoni.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Anton Tabone, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

ANTON TABONE: Madam Speaker, jista' l-Ministru jgħidilna jekk dan is-servizz kienx qiegħed jingħata wkoll mill-uffiċċju ċentrali prinċipali ta' l-ETC f'Għawdex?

Jista' jgħidilna wkoll jekk is-set-up organizzattiv ġdid kienx jikkontempla li jiġu mpjegati senior manager u manager fl-ETC f'Għawdex?

Effettivament dawn l-applikazzjonijiet kienu ħarġu, applikaw għalihom in-nies, saru l-intervisti, pero' nżammew lura.

X'kienet ir- raġuni għal dan?

Jaħseb il-Ministru li jekk wieħed irid jibni diviżjoni ġdida, din tkun ukoll timmerita li jkollha lil min jikkontrollaha u lil min jagħtiha s-superviżjoni meħtieġa?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Grech.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Madam Speaker, ir-risposta għall-ewwel domanda hija li mill-informazzjoni li għandi, iċ-ċittadini ma kenux qed jisservew biżżejjed miċ-ċentru fejn kien qabel.

Issa jekk kellna xi ċentru ieħor bil- moħbi għand xi ħadd ma nafx bih.

It-tieni domanda li staqsa l-Onor.

Interpellant ma nidħolx fiha jien.

Naf li dawn il-postijiet ħarġu u qegħdin fil-proċess li jitkomplew.

S'intendi trid issir l-applikazzjoni lill-kumitat tal-Kabinett għal dawn il- postijiet.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Tabone.

ONOR.

ANTON TABONE: Madam Speaker, jaf il-Ministru li għal Malta ħarġu applikazzjonijiet simili u min kellu jsir sar prattikament mil-lum għal għada?

Għaliex kien hemm dan l-atteġġjament differenti fil-każ ta' Għawdex?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Din hija domanda ġdida u għalhekk nitlob lill- Onor. Interpellant biex jagħmilhieli bil-miktub.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Tabone.

ONOR.

ANTON TABONE: Madam Speaker, infakkar lill-Ministru li jien għamilt żewġ domandi f'dan ir-rigward, u jekk m'inix sejjer żball ir- risposta kienet li dawn il-postijiet inżammu lura.

Dan ifisser li dawn kienu suppressed?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Madam Speaker, kif diġa' għidt jiena m'inix involut fl-appointments.

Nerġa' nistieden lill-Onor.

Tabone jagħmilli domanda bil-miktub u nirrispondih kif mistħoqq.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Joe Cassar.

ONOR.

JOE CASSAR: Nixtieq nistaqsi lill-Ministru jekk jafx li diġa' wieġeb darb'oħra hawn ġew li dawn il-postijiet m'humiex se jimtlew.

Jiġifieri llum qed jgħid il-kontra ta' dak li qal xi tliet seduti ilu.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Madam Speaker, kif diġa' għidt m'għandix l- informazzjoni hawnhekk.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

George Pullicino, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Jista' l-Ministru jgħidilna fiex waslu d- diskussjonijiet għal ftehim kollettiv ġdid, peress li l-ftehim kollettiv tal-ħaddiema ta' l-ETC ilu li skada?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: L-informazzjoni li għandi hija li dawn id- diskussjonijiet għadhom għaddejjin.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet issa għadda.

Ngħaddu għat-Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru Mizzi.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, f'isem il-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Rapport annwali tal-Korporazzjoni għal Żvilupp ta' Malta għas-Sena 1997; u

f'isem il-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni inqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra:

Kopja ta' diskorsi li saru mis-Sur Anthony Mangion, is-Sur Hector Camilleri, is-Sur Godwin Cassar, is-Sur Natalino Attard, il-Maġġur P. P. Ripard, is-Sur Joseph Brincat u s-Sur Philip Grech waqt is-seminar "The Road Ahead" li sar fis-6 ta' Ġunju 1998 dwar l-istat tat-toroq f'pajjiżna, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 15172; u

Kopja ta' l-interim report imsejjaħ "Programme for Road Function Consultancy" maħruġ f'Marzu 1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 15173.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Grech.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar ħlasijiet ta' pensjonijiet ta' rtirar, tar-romol u ta' invalidita', li saru bejn l-1988 u l-1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 15066; u

Tabella li turi l-eta' u l-għadd ta' persuni neqsin mid-dawl li jirċievu l-allowance tat-tfal b'diżabilita' jew pensjoni għal persuni neqsin mid-dawl, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 15090.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

L-Onor.

Dom Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: Jiena xtaqt nistaqsi lilek, Madam Speaker, meta se ssir is-seduta ta' wara tal-lum, x'ħin se ssir u x'se jkunu l-ordnijiet tal- ġurnata biex inkun nista' nirregola ruħi.

Jidhirli li issa wasal iż-żmien li aħna l-membri tal-parlament inkunu nafu x'se jiġri, jekk ma tinqalax kriżi nazzjonali.

Qed jgħidu li m'hawnx kriżi nazzjonali, imma nistgħu nkunu nafu meta se ssir is-seduta ta' wara din?

Jew lanqas din m'għandna dritt inkunu nafu!?

MADAM SPEAKER: L-aġġornament isir fid-9.00 p.m. Jiena dak il-ħin inkun naf għal meta se naġġornaw.

Il-Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, jekk l-Onor.

Mintoff jispiċċa llejla naġġornaw għal nhar it-Tnejn imma jekk ma jispiċċax illejla d-dibattitu jkompli għada filgħodu.

Jekk ma jispiċċax filgħodu nkomplu filgħaxija u jekk ma jispiċċax filgħaxija nikkonsidraw li ssir seduta l-Ħadd filgħodu.

ONOR.

DOM MINTOFF: Jista' jagħti raġuni għal dan?

ONOR.

JOE MIZZI: Hemm bżonn li nispiċċaw din il-mozzjoni biex ngħaddu għal xogħol ieħor, li wkoll huwa urġenti.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

RIŻOLUZZJONI DWAR ENFITEWSI TEMPORANJA TA' MOLLIJIET, BINI U DRITT TA' RMIĠĠ FIL-BIRGU U L-ISLA LIL PORT COTTONERA LIMITED

Ikompli mis-17 ta' Ġunju, 1998.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Dom Mintoff huwa in possession.

ONOR.

DOM MINTOFF: Nirringrazzjak, Madam Speaker.

Jiena se nibda bl- aħħar ħaġa li qal il-Ministru.

Ilna sejrin hekk is-sena kollha u mhux illum biss.

L-iskuża qabel kienet li min-naħa ta' l-Oppożizzjoni joqogħdu jtawlu u mbagħad l-affarijiet jispiċċaw b'urġenza u jkun hemm xi bill li jrid jgħaddi jiġri.

Imma milli jidher illum lanqas dan m'hu se jiġri għaliex minkejja li jiena rrid nirrispondi dak kollu li ntqal fil-gazzetti, fuq ir-radio u kullimkien, il-Ministru qed jgħidli li rrid nispiċċa bilfors inkella jkolli niġi hawn għada fid-9.30 a.m. Issa hu jaf li jiena filgħodu jkolli l-kura tat-tabib u qed jagħmilha apposta biex nieqaf illejla.

Allura hekk se nagħmel, Madam Speaker, allavolja żgur ikun għad fadalli xi ngħid.

Mela dan huwa mod kif isodduli ħalqi għaliex lanqas raġuni ma ta.

Il-Ministru qal biss li għandna nispiċċaw sa nhar it-Tnejn.

Dan hu l-mod kif jittrattaw lil sħabhom għaliex dan għadu jgħid li jiena sieħbu u li hu huwa l-Whip tiegħi imma mbagħad qiegħed jappella biex jiena, bħala partitarju, nirriżenja.

Mela ħalli nibdew b'din, Madam Speaker.

Inti ma tistax meta jogħġbok tgħoddni mal-partit u meta ma jogħġbokx tgħid li jien traditur tal-partit!

Din ma tistax tagħmilha.

Din hija waħda mill-kontradizzjonijiet l-kbar.

Jiena llum għadni ma nafx fejn qiegħed għaliex filli jgħiduli li jiena missier il-partit u li għaqqadt il- partit, u filli jagħtuni bis-sieq biex neħles milli għandi ngħid u jwarrbuni min-nofs.

Dawn taparsi ftaħru li tawni ħin kemm irrid imma mbagħad fasslu s-seduti b'mod li jiena ma nkunx nista' nkompli.

Mela dan juri kemm il-Prim Ministru jittratta tajjeb lill-membri tal-Parlament għax naturalment il-Whip jieħu l-ordnijiet mingħand il-Prim Ministru.

Issa jiena Laburista u bniedem li għamilt żmien twil fil-fili tal-partit u nħoss li anke minn barra għadni ngħin lill-partit.

Ħalli nirrispondi issa lill- Membri tal-Parlament li qegħdin hawn imma li ma tkellmux hawn iżda kitbu artikli fil-gazzetti.

Naħseb li ma nkun qed nonqos f'xejn jekk lil min kiteb fil-gazzetta llum biex jinfluwenza ħalli jivvotaw kontra dak li se ngħid jien, nirrispondih hawn.

Anzi ngħidlu: Inti nqast għaliex dak li kellek tgħid ma kellekx il-kuraġġ li tgħidu hawn.

Inti obdejt l-ordni li tak il-leader tiegħek li ma titkellem xejn u ktibt fil-gazzetti.

Qed nirriferi hawnhekk għall-Onor.

Adrian Vassallo.

Dalgħodu dan kiteb artiklu fejn qal illi dak li qed nagħmel jien, wara li diġa' tkellimt darbtejn, qed nagħmlu b'pika personali mal-Prim Ministru.

Issa, kieku almenu ħa żball żgħir, kieku qal li t-tnejn qegħdin nimpikaw ma' xulxin kont ngħid li ħa żball.

Imma mbagħad qal li jiena għandi pika personali mal-Prim Ministru, u ta r-raġunijiet għaliex suppost għandi din il-pika.

Imma dan kollu gideb.

Per eżempju, qal li jiena fl-antik irbaħt l-elezzjonijiet b'metodi antiki u issa ma rridx inbaxxi rasi għal metodi ġodda.

Imma x'inhuma, skond hu, dawn il-metodi antiki?

Semma l-clubs distrettwali u qal li qabel dawn forsi kienu jiswew xi ħaġa imma llum saru qishom ħanut tal- kafe'.

U jiena ngħidlu: Isma' inti f'dinja jew m'intix?

Qed tikteb hekk meta l-leader tiegħek - dak li qed tobdi l-ordnijiet mingħandu biex ma titkellimx - ġie jiftaħar hawnhekk kemm ħela żmien imur f'dawn il-każini biex ikellem lin-nies, jikkonvinċihom u jgħidilhom x'qed isir u x'mhux qed isir?

Mela mhux kafe' u nbid kienu jixorbu hemmhekk?

Qum issa u għidli, qed nagħitk iċ-ċans.

Imissek tistħi tikteb hekk fuq il-każini u mbagħad tmur hemmhekk u titlobhom il-vot.

U jiena ma ngħidilhomx "ċentri", mhux għaliex hija kelma Taljana, għaliex anke "każini" hija kelma Taljana imma "każini" tfisser djar tal-ħaddiema.

U meta l-bniedem jiltaqa' d-dar, jiltaqa' biex jitkellem u jiftiehem.

Imma dan ma jafx liema sagrifiċċji għamlu ta' qablu - għax hu sab kollox lest - biex ikun hemm dawn il- każini!

Ma jafx għaliex kieku jaf ma jitkellimx hekk fuqhom.

Huwa veru li dawn illum għandhom il-kumdita' li jisimgħu r-radju u nittama li qed jisimgħuni, jekk ma ħarġitx xi ordni biex jagħlquhom ħalli ma jisimgħunix.

U ma niskantax li ħarġet din l-ordni.

Allura kieku m'għandhomx il-każini, meta se jiltaqgħu flimkien u jiddiskutu dak li jkunu semgħu?

Se jmorru l- headquarters?

Jew inkella jiltaqgħu ma' sħabhom tar-raħal u jitkellmu hemmhekk għaliex huma fil-kumitat?

Allura hemm bżonnhom jew m'hemmx bżonnhom il-każini?

Ngħid ukoll li dawn l-affarijiet qatt ma ddiskutewhom fil-partiti għaliex toħroġ ordni mingħand is-Sur Magro mill-headquarters u jsir dak li jgħid hu.

Qatt saret xi diskussjoni fil-konferenza ġenerali jew fil-partit dwar jekk il-każini għandniex nagħlquhom?

Imma skond Dr Vassallo, dawn għandna nagħlquhom, għaliex inkella nkunu antikwati.

Issa niġi għal xi ħaġa oħra.

Min qal li jiena kontra l-metodi moderni?

Daqskemm iġġelidt kontra l- Knisja talli ma ħallitniex nitkellmu fuq it-televiżjoni!

U daqskemm iġġelidt mal-Gvern Nazzjonalista u mal-Gvern Imperjali biex inkunu nistgħu nagħmlu l-broadcasting!

Nesa Dr Vassallo li waħda mill-ġliediet kbar li kellna mal-Gvern Imperjali kienet fuq ir-Rediffusion?

GĦaliex qabel ma' l- Gvern Laburista kiseb dawn l-affarijiet biċċa Rediffusion kellna f'Malta; u kissirnih għaliex konna nemmnu fil-modern.

Allura ngħidlu: X'wiċċ tost għandek tiġdeb fuqi u tgħid li jiena ma rridx il-metodi moderni?

Qum issa u tkellem mhux toqgħod kwiet hemmhekk u mbagħad tmur tgħid xi ħaġa wara!

Madam Speaker, ħaġa oħra li Dr Vassallo ma jafx hija li meta konna fil- gvern u mhux fl-oppożizzjoni, il-Gvern Imperjali f'daqqa waħda fettillu jmur fuq ir-Rediffusion u jħabbar lis-sajjieda ta' Marsaxlokk biex ma joħorġux jistadu.

Fuq din kellna ġlieda mal-Gvern Ingliż.

Konna għidnielu: Mnejn safejn taqbad u tagħmel hekk u lanqas lilna ma tgħid!

Kif ma tgħidilniex li ma tridx lis-sajjieda tagħna joħorġu jistadu?

U l- għada filgħodu - għax aħna konna nemmnu li dik hija arma b'saħħitha u m'għandhiex tiġi użata minn ħaddieħor ħliefna - qbadna u qaċċatna l-poles kollha tar-Rediffusion.

Imbagħad qamet kriżi u riduna nħallsu l-flus.

Dan kollu ma jafux Dr Vassallo.

Imma ħalli jigdeb u j'Alla Mintoff ma jitkellimx u jkun marid u j'Alla ma jdumx ħafna għaliex għada filgħodu mhux se jiġi fid-9.00 a.m!

Imma din jafha jew ma jafhiex?

U kieku aħna ma konniex nemmnu f'dan konna se nagħmlu dawn l-affarijiet?

Jien ngħidlu wkoll: Min qal li aħna ma nemmnux fit-television?

Daqskemm iġġelidna mal- BBC talli ma kenux iħalluna nitkellmu fuq il-BBC!

U mhux f'Malta biss imma anke ġo Londra.

Imma huwa ħażin li għax temmen f'dawk l-affarijiet, imbagħad tkisser l-affarijiet l-oħra.

X'jiswa li jkollok it-television u mbagħad ma jkollokx każini distrettwali?

Ara f'liema pożizzjoni ġibtuh lill-partit intom li ħallejtu jsiru dawn il-ħneżrijiet.

U peress li issa dgħajjifna kemm flaħna lill-każini, ma nistgħux noħorġu nies għall-kunsilli imma qegħdin ngħidu li se nappoġġjaw lill-indipendenti, taparsi m'aħniex nieħdu parti!

Imma l-indipendenti min jaf x'ikun?

Jekk dan jgħid li aħna se nimlew il-qassatat bit-tiben minflok bl-irkotta - biex ma ngħidx xi ħaġa oħra - se nappoġġjawh?

X'se nagħmlu?

Dawn huma l-ħmerijiet li qed jagħmel il-partit biex jimpika.

Madam Speaker, irrid ngħid li jiena m'iniex qed naqbad ma' Dr Vassallo għaliex m'huwiex ħabib tiegħi imma għaliex kiteb dawn l-affarijiet.

U x'qal aktar?

L-Onor.

Membru qal: Mintoff ma jmissux jaf li wasalna fi żmien li l- partit ma jibqax jidher li hu partit tal-ħaddiema biss?

Huwa ma qalhiex eżattament hekk; qalha agħar minn hekk imma jiena qed nirranġahielu.

Qal ukoll: Sewwa li għandna nibqgħu ngħidu li aħna partit tal-ħaddiema u nimbottaw 'il barra l-klassi tal-professjonisti?

Issa meta huwa daħal fil- partit ma kienx hemm Alfred Sant bħala leader u daħal konvint li dak li kien qiegħed jagħmel il-Partit Laburista kien tajjeb għaliex qatt ma smajtu jgħid il-kontra għaliex kieku kont nirrispondih.

Jiena ltqajt xi tliet darbiet miegħu u qatt ma smajtu jgħid hekk.

U kif nafu dan?

Nafu għaliex niftakar lil oħti tgħidli li se tivvota lilu għaliex huwa Laburista, għandu qalbu tajba u dan kollu.

Allura nistaqsih: GĦalfejn qed tħawwad il-ħass mal-qarabagħli biex taparsi jiena għamilt xi żbalji kbar?

Jien għamilt żbalji, mela le!

Wieħed mill-iżbalji li għamilt kien meta qgħadt għall- pressjoni tal-partitarji - għaliex il-partitarji huma l-partit; dan qalulna l-bieraħ il-leader tal-lum - u kontra x-xewqat u l-konvenzjonijiet tiegħi personali ħriġt għal din l-elezzjoni u għal dik ta' qabilha.

Darbtejn għamilt hekk.

Min jaf kemm issagrifikajt ruħi għall-partit!

Qabel l- elezzjoni l-oħra kienu jafu li jien ma kontx naqbel mal-leader ta' qabel u xorta ġew u qaluli biex noħroġ.

Imma jiena m'għamiltx ħsara u ma kienx jistħoqqli li naqla' fuq rasi għaliex ipprovajt nirranġa l-affarijiet.

Ħalli ngħidlu iżjed lil Dr Vassallo dwar x'ipprovjat nagħmel jien u hu ma jafx bihom.

Il-Partit Laburista beda b'bandiera bil-minġel u l-martell, imma biex inkomplu bit-tradizzjoni tal-partit 30 jew 40 sena ilu jiena pproponejt li mal-minġel u l-martell inpoġġu affarijiet oħrajn imma mhux it-torċa.

Għaliex?

Għax jien kont u għadni nemmen illi kull min jagħti x-xogħol fis- soċjeta' u bix-xogħol tiegħu jagħmel qligħ onest huwa ħaddiem.

Imma dak li jaħdem u barra li jaħdem jisraq jew imexxi d-drogi dak għalija m'huwiex ħaddiem iżda ħalliel.

Anke dak li jaħdem u jaqla' x'jiekol bħala professjonista għalija huwa ħaddiem.

U x'ridt nagħmel fil-bandiera?

Ridt inpoġġi pinna biex nuri li dawk kollha li jgħixu b'moħħhom huma ħaġa waħda magħna u huma ħaġa waħda fil-partit.

Imma mbagħad għamilna t-torċa li l- Bambin biss jaf xi tfisser għaliex din tista' tfisser ħafna affarijiet.

U llum ma nafx x'arma għandna fuq il-bandiera għax bilkemm taraha u għandu jkun nibdluha ma' kull elezzjoni!

(Interruzzjonijiet) Intom ilkoll qegħdin tidħku imma ħadd minnkom ma rrispondieni għaliex bħali m'intomx ċerti x'għandna u x'ma għandniex.

Tajjeb ukoll li jkun jaf ħaġa oħra.

Din m'ilhiex li saret u jista' jmur jiċċekkjaha ma' l-ex-Segretarju Ġenerali tal-General Workers Union, is-Sur Anġlu Fenech.

Qed nirriferi hawnhekk għall-kwestjoni tal-bejjiegħa ta' fuq il-monti.

Min jaf kemm ħeġġiġtu biex jipprova jgħaqqadhom lil dawn!

Dawn l-ewwel kienu ġew għandi imma jien għidtilhom li dan huwa xogħol il- union u mhux xogħli.

It-tieni nett ħeġġiġtu wkoll biex lir-retailers iż- żgħar u s-self-employed jaraw kif jagħmlu u jdaħħluhom magħhom.

M'iniex qed ngħid illi għandhom jagħmlu ħallata ballata għaliex hemm min jaħdem bil- ġurnata u hemm oħrajn li ma jaħdmux bil-ġurnata imma dawn jistgħu jgħinu lil xulxin għax għandhom l-istess interess.

Jiena nistaqsih: Din qatt kont taf biha inti?

Qatt iddiskutejtuha dan l-aħħar fil-parliamentary group?

Qatt iddiskutejtuha fl-eżekuttiv?

Allura inti li qed tgħajjarni li jien m'għamilt xejn, xi dritt għandek li tgħid lin-nies biex ma jagħtux kasi għax dak li qed nagħmel huwa kollu għira għal Dr. Alfred Sant?

Safejn naf jien dawn huma r-raġunijiet li tajt, u hawn ngħidlek: Allura inti serju?

Inti jistħoqqlok tirrappreżenta lil xi ħadd hawn biex issa li qed ngħid dawn l-affarijiet quddiem kulħadd lanqas biss qiegħed titniffes?

Veru jew mhux veru dak li ktibt?

Għax min jismagħni jaħsibni li dan qed nivvintah jien!

Dan ktibtu inti fil-gazzetti tal-lum.

Jiena ngħadrek, imma biex ngħadrek wara li tkellimt irrid nara almenu xi sinjal illi inti ndunajt li ħadt żball u li qed tħallat il-ħass mal-qargħabali.

Ejja niġu issa għall-imberkin headquarters.

Min qal illi jiena ridt illi kollox jibqa' ġol-Maċina?

Jiena kemm-il darba għamilt sforz - u għamilna sforz flimkien - biex ikollna xi ħaġa fil- Belt.

Għax il-Maċina setgħet isservi għal ħafna affarijiet u l-Belt kien iservi għal affarijiet oħra.

Allura kieku għamilna hekk konna se nagħmlu xi ħaġa li titqies li m'hijiex moderna?

Jew li tkun modern ifisser li naqbdu u nitfgħu kollox naħa waħda biex imbagħad il-partit jimtela bid- dejn?

GĦaliex issa taparsi għandna xi ħaġa moderna imma la nafu x'inhu x- xogħol tad-distrettwali, la nafu x'inhu x-xogħol tal-kumitati lokali - dawn issa qegħdin insejħulhom ċentri biex aktar nitfixklu - u lanqas nafu x'inhu x-xogħol veru tal-headquarters.

Imma mhux hekk biss għaliex min qiegħed fil-headquarters u huwa mpjegat - qed ngħid għas-segretarju ġenerali - għandu saħħa aktar mid-distrettwali kollha flimkien.

Dan għandu saħħa aktar minn kulħadd għax qiegħed hemm u għandu ċ-ċwievet u l-equipment kollu f'idejh.

Allura dan sewwa jew inkella qegħdin nimitaw lil Stalin?

U aħna qabel konna nimitaw lil Stalin meta d-distrettwali kienu kollha jiddiskutu flimkien?

Tant kemm kienu jiddiskutu flimkien imma kienu jaħsbuha differenti, meta darba nqasam il-partit biċċa marru naħa u biċċa marru oħra għax kien hemm il-liberta'.

Imma llum kollox jibqa' naħa waħda.

Il-Bambin biss jaf kif se jinkiser, jekk jinkiser!

Nerġa' ngħid, Madam Speaker, meta kellna din il-kriżi konna nafu li dawk li marru l-Imsida kienu jżommu ma' Boffa u dawk li marru l-Ħamrun .....

Imma llum xi ħadd minnkom jaf x'qed isir fid-distrettwali billi l-Prim Ministru ġie jgħidilkom li għamilna l-poll?

Intom lanqas l-affarijiet ta' xulxin ma tafu!

Tant ma tafux l-affarijiet ta' xulxin illi biex tkun taf x'jaħseb sieħbek, bħali per eżempju ....

Jiena suppost li għadni seħibkom.

Intom hekk tgħidu; tgħidu li mhux biss għadkom tittrattawni bħala seħibkom imma bħala missierkom.

Allura jien mhux suppost inkun naf x'taħsbu u ma taħsbux?

Jew suppost niġi fil-Parlament u nistaqsikom għaliex qed tagħmlu hekk?

(Interruzzjonijiet) Inti trid il-ġid lill-partit meta qed tigdeb?

Għax inti fiex ġibtu lill-partit? llum il-gazzetti u anke t-television qegħdin f'idejn il-leader tal-partit imma fi żmieni kien differenti; jekk inhuma l-gazzetti kienu jikkmandaw Laiviera jew Micallef Stafrace.

Jiena qatt ma kkmandajtu lil Micallef Stafrace x'għandu jikteb jew ma jiktibx bħala editur, u tgħidx kemm kien ikun hemm ġlied fl-eżekuttiv meta huwa ma kienx jirrifletti l-veduti tal-partit!

Huwa veru li l-gazzetta kienet tal- partit imma hu mhux mingħandi kien jeħodhom l-ordnijiet.

L-eżekuttiv kien jgħidlu x'inhi l-policy u meta ma jaqblux tgħidx kemm kien ikun hemm ġlied!

Imma l-eżekuttiv ried joqgħod attent mhux imbilli jgħidlu li ma jaqbilx għaliex hu kien l-aħjar editur u kellu ċertu weight.

Iżda llum fiex qegħdin?

X'inhuma l-metodi moderni?

Madam Speaker, jiena dan qed ngħidu biex ħadd ma jaħseb illi ma nafx x'qed isir, u fuq dan imissu tkellem il- Prim Ministru.

Illum għandna lil Dr. Bartlu - ridt ngħid Mr. Bartlu għax tfixkilt peress li llum mhux lit-tobba u 'l-avukati biss tgħidilhom dottore - li huwa l-factotum fuq dawn l-affarijiet fil-partit, għandu carte blanche min- naħa tal-Prim Ministru u dment li għandu carte blanche min-naħa tal-prim ministru kollox O.K. Din hi d-demokrazija li hemm fil-partit illum?

Din hi t-teknika moderna?

Allura dan sewwa?

Possibbli intom li titkellmu fuq it-trasparenza u tgħidu kemm fl-antik kien hemm dittatura fil-partit, dan ma tarawhx?

Possibbli ma tindunawx illi dan m'huwiex il-mod kif il-partit jista' jimxi 'l quddiem?

Hawnhekk nistaqsi: Min bdiha l-membership card fil-partiti f'Malta?

Kien il-partit tagħna fi żmieni - m'iniex qed ngħid li daħħalthom jien - li ta l-eżempju lin-naħa l-oħra għax dawn lanqas membership ma kellhom.

Naturalment dan m'inix qed ngħidu biex ngħajjarhom imma qed ngħid il-fatti storiċi għaliex dawn kienu jiltaqgħu għaliex jafdaw lil xulxin imma ma kontx taf min hu jew m'huwiex fil-partit.

Allura dawn argumenti ta' bniedem serju meta jiġi jgħid affarijiet li m'humiex minnhom?

Għaliex dan?

Kif jista' jkollok diskussjoni serja fil-partit jekk imbagħad ikun hemm min joħroġ bil-vavati u jkun ippreġudikat mingħajr ma jara l-affarijiet kif inhuma?

Ejja niġu issa għall-metodi moderni.

Illum għandna partit li tant kisirha mal-GWU - għax hekk ried Dr. Alfred Sant u xi tnejn ta' madwaru, bl-iskuża li kull naħa jrid ikollha l- identita' tagħha - li issa l-partit u l-GWU saru qishom żewġ affarijiet totalment differenti.

Għaliex qed ngħid hekk?

Għaliex meta inti qiegħed fil-gvern u tgħid li l-union li hi qribek, allavolja m'għadniex bir-rabta li għamel Mintoff ...

Qisni jien għamiltha r-rabta!

Qisni jien qbadt 20,000 jew 25,000 membru tal-GWU u qbadt 30,000 jew 50,000 membri tal- partit u għamiltilhom katina madwarhom u għidtilhom: Issa ara min jiċċaqlaq għaliex tgħidx kemm għandi machine guns u ajruplani u affarijiet oħra u nisparalkom!

Dawn huma stejjer ta' barra minn hawn, Madam Speaker.

Issa x'inhu l-metodu modern?

Issa tlajna fil-gvern u għamilna l-ewwel budget suppost serju, mentri fil-fatt kien budget ħażin għaliex mingħajr ma kkonsulta serjament ma' l-union, il-Gvern ħareġ b'ċerti affarijiet u wara li ġie hawnhekk u tgħidx kemm iġġieled miegħi għaliex qajjimt dawn l-istess affarijiet ...

U dan dejjem bl-iskuża tal-metodi moderni, ta' kemm aħna mexjin bil-modern u kemm iħobbu lill-partit.

Issa naraw kemm iħobbuh lill- partit!

Irrid ngħid li jiena x'jagħmlu ma' l-Oppożizzjoni mhux affari tiegħi.

Jien mhux qiegħed hawn biex ngħin lill-Oppożizzjoni imma biex ngħin lil Malta u lill-partit.

(Interruzzjonijiet) Meta jien tkellimt, tkellimt għaliex jien m'inix tant ġidra li nemmen li n-nies u l-unions kienu se jgħidulkhom prosit kif ippretendejtu intom.

Allura x'ġara?

Ġraw żewġ affarijiet u mhux waħda, Madam Speaker.

Ġara li l-unions ipprotestaw u l-GWU ma kenitx taf kemm se tagħfas u ma tagħtihiex tort għaliex kien jidher li dan kien gvern tal-ħaddiema imma fil- fatt ma kienx għaliex kieku ma kienx jagħmel hekk.

Biex niftiehmu, fuq il- karta konna ngħidu - għaliex jiena pprovajt nirranġa l-affarijet imma ma rnexxilix u allura jiena responsabbli magħkom la bqajt hemm ...

Intom għandkom raġun tgħidu: Imma inti bqajt magħna.

GĦaliex ma tlaqtx?

Imma din hija storja oħra pero' aktar 'il quddiem naraw għaliex ma tlaqtx.

Intom kontu tafu li din il-union se tqum imma kontu tgħidu: Kif jista' jkun li din tqum kontra tagħna jekk hija union tal-ħaddiema?

Jiena ngħidilkom: Intom xi dritt għandkom li tgħidulha biex ma tqumx kontra tagħna jekk ma kkalkulajtuhiex bħala parti minna?

U jkun sewwa li kull min qed jismagħni jifhem ħalli jkun jaf xi trouble għaddej fil-partit u mhux iħalli lil Dr Sant jipprova jwaħħal fija minħabba dak li qed jiġri.

Din hija waħda mill-intoppi li għandu quddiemu u li ma jafx kif se jsolviha għaliex kieku ma jibżax jipprova jsolviha.

Nerġa' nistaqsi: Kif tista' tippretendi li l-union ma tqumx meta inti ma pprovajtx tiftiehem magħha qabel, bl-iskuża li ma tridx rabta li biha titlef l-indentita'?

Jekk tlift jew xellift l-identita', għandek l-ieħor miegħek.

Issa l-identita' xi tfisser?

L-identita' f'dan il-każ tfisser li jkollok is-saħħa li tagħmel is-sewwa u dak li jidhirlek.

Ara hawn ġew l- ebda wieħed minna m'għandu identita' perfetta, lanqas tan-naħa l-oħra.

Ikollok identita' perfetta meta ma tkunx marbut b'regolamenti ta' partiti u affarijiet bħal dawn imma jkollok identita' biżżejjed biex meta tara l- affarijiet ħżiena tkun tista' tiċċaqlaq.

Imma x'ġara?

Kif qed ngħid, bl-iskuża li l-partit irid iżomm l-identita' tiegħu ġara li dan ma kkonsultax ma' l-unions, imma mhux hekk biss u din hija aktar serja .

Ġara li min kien fil-Kabinett u tista' tgħid li qed jirrappreżenta lill-union, allavolja kien hemm bħala konsulent ta' l-union, għaliex la huwa s-segretarju ġenerali tal-union, la huwa l-president u lanqas membru ta' l-eżekuttiv - qed nirriferi hawnhekk għal Dr George Abela - qal ċerti affarijiet imma dawn ma tawx kashom.

X'ġara mbagħad?

Ġara li dan kien fil- pożizzjoni kerha - bħalma huwa kulħadd illum hawnhekk, inkluż jiena - li jew imur jintefa' b'ruħu u b'ġismu ma' l-union u jappoġġja bis-saħħa kollha dak kollu li kienet qed tagħmel jew inkella jara kif jitbenġel u la tkun taf huwiex qiegħed naħa u lanqas oħra.

Jiġifieri dan ġie in aria.

Imma dan m'huwiex l-agħar.

Madam Speaker, jiena diġa' għidt lil Dr Vassallo dwar kemm xtaqt li l- partit ikollu politika aktar moderna għaliex kien wasal iż-żmien li l- partit idaħħal ukoll fi ħdanu lill-ħaddiema ta' l-union l-oħra, l-Union tal- Magħqudin.

Qed insejħilha hekk għaliex jiena aktar naf lill-GWU u jekk jisimha mod ieħor xi ħadd jgħinni biex ngħidha eżatta għaliex żgur li ma rridx ninsulentahom.

Jien kont nagħfas fuq is-segretarju ġenerali biex jara kif jagħmel u jersqu lejhom.

Kont ngħidlu li jien nagħtih l-appoġġ tiegħi kollu u min-naħa tal-partit nagħmlu minn kollox biex ngħinuhom ħalli nkunu ħaġa waħda.

Imma n-naħa l-oħra, jiġifieri l-Union tal-Magħqudin kienu jgħidulna: Aħna ma nistgħux ningħaqdu ma' union li hija marbuta mal- gvern.

Imma mbagħad x'ġara?

Ġara li meta kien hemm in-Nazzjonalisti fil-gvern, biex jiddefendu ruħhom mill-attakki industrijali tal-GWU li għandhom kull dritt jagħmlu, waqqfu union oħra fi ħdan il-partit u dment li kienu fil-gvern din il-union kellha s-saħħa.

Imma issa li spiċċaw mill-gvern u qegħdin fl-oppożizzjoni, kieku xi darba tisma' biha din l-union.

Jien mhux qed ngħid hekk bi kritika imma aktar biex intom tkunu tafu fejn intom.

U għaliex ma smajniex biha aktar?

Għaliex tant kienet marbuta mal-gvern li ma kellhiex identita' tagħha.

U n- Nazzjonalisti li kien hemm fil-GWU - mhux kollha għaliex għad hemm, u hemm min ilu ħafna snin - ħarġu minn hemm meta n-Nazzjonalisti għamlu union tan- Nazzjonalisti biss.

Allura x'ġara?

Ġara li l-GWU iddgħajfet imma ma kellkomx ħaġa suret in-nies.

GĦaliex?

Għaliex inti ma tistax tkun partit taċ-ċentru jew tal-lemin u tgħid li se tagħmel union tal-ħaddiema.

Kieku kontu partit faxxista kien ikollkom il-ġerarkiji u l-affarijiet kollha u tagħmlu sistema faxxista.

Dan kien jagħmel sens imma meta l-indirizz tiegħek politiku aktar ixaqleb lejn il-klassi ta' fuq milli lejn il-klassi ta' isfel u tippretendi li jkollok il-unions miegħek tkun żaqqieq wisq u tispiċċa biex ikollok indiġestjoni.

Jien għalhekk għidt li l-partiti jridu jagħżlu t-triq tagħhom għaliex inkella mhux partiti jkunu imma kawlata u taħlita.

Il-Bambin jaf x'ikunu u ma nistax nifhem x'ikunu.

(Interruzzjonijiet) Taħt sistema faxxista iva imma għaliex m'hemmx partiti.

Dan kulħadd jafu.

Taħt sistema komunista u stalinista tifhimha wkoll imma taħt sistema demokratika ma tifhimhiex.

Taħt sistema demokratika l-uniku ċans li għandhom l-unions biex imexxu l-politika soċjali tagħhom - qed ngħidha għaliex hawn ħafna hawnhekk li ma jafux xi tfisser u ma nagħtihomx tort għaliex għadhom jibdew - hija li jkollhom kenn politiku.

Madam Speaker, dawn ma jistax ikollhom politika soċjali in aria.

Inkella min se jattwahielhom din il-politika soċjali?

Se jattwahielhom dak il- partit li ma jafx ma' liema klassi qiegħed għaliex jgħid li hu taċ- ċittadin?

Din għalhekk qed ngħidha u mhux biex ngħaddi ż-żmien.

Se jattwahielhom dak il-partit li jrid jagħti l-ispazju għall-professjonisti wkoll?

Min żammu l-ispazju għall-professjonisti?

Irrid ngħid li l- importanti għalija m'huwiex li nwaqqa' l-istatwi għaliex qatt ma kont iconoclast imma huwa d-dmir tiegħi li nkisser l-ideat ħżiena.

GĦaliex għalfejn tkissirha statwa jekk l-għada jistgħu jagħmlu oħra?

GĦalhekk mhux għaliex illum hemm statwa fil-partit jisimha Dr Sant irrid inkissirha.

Li rrid ngħid huwa li ma tistax tgħid li inti tal-ħaddiema u fl-istess ħin tistħi li jkollok politika li l-ewwel ma taħseb hija fil-ħaddiema.

Imma mhux fihom biss trid taħseb, għaliex jekk trid tagħmel ġid lill-ħaddiema ma tistax taħseb fihom biss.

Kif jista' jkun taħseb fihom biss?

Pero' għandek tgħid li dawn huma ż-żgħar u l-ewwel m'għandek taħseb huwa għalihom.

Din hi l-politika soċjali.

Issa, Madam Speaker, kemm il-GWU kif ukoll il-UĦM iridu politika soċjali.

Imma fl-antik mhux hekk kienu jgħidu.

U issa oqogħdu attenti ħalli tkunu tafu kif kissirnih u ġibnih modern il-partit, intkom li tridu terġgħu tmorru għall-antik!

Miller ma kienx jemmen hekk.

Fil-bidu Miller kien jemmen li l-union qegħda għall-affarijiet industrijali għaliex kien jaħseb - u kellu raġunijiet għalfejn jaħseb hekk - li jekk se jiċċappas ma' partit politiku, speċjalment ma' dak Laburista, jekk jiġi biex jitlob għal żidiet fil-wages il-Gvern Imperjali ma jgħidx li dan veru qed jagħmel hekk minħabba l-wages imma għax irid imur kontrih.

Dan l-istess bħalma kien jiġri meta kien ikun hemm in-Nazzjonalisti fil-gvern.

Imma din waħda mill- penalties illi l-union trid tħallas talli tkun qiegħda tiċċappas ma' naħa u mhux ma' oħra.

Imma l-union bilfors ikollha tagħmel hekk għaliex kull meta tersaq għal dawn l-affarijiet jgħidulha: Inti żgur li qed tagħmel dan biex tgħolli l-pagi tal-ħaddiema?

Żgur qed tagħmel dan biex ittejjeb il- kondizzjonijiet tal-ħaddiema?

Jew inkella qiegħda tagħmel hekk biex tagħti l-appoġġ tiegħek lill-Partit Laburista?

Issa bħalma l-Partit Laburista għandu union, il-Partit Nazzjonalista kellu union ukoll u din kienet esklussiva għal dan il-partit.

Issa aħna għaliex ġibniha moderna s- sitwazzjoni?

Dawn qabel kienu jaħsbu kif qed taħsbu intom illum, li mingħalikom intom moderni imma fil-fatt qegħdin tergġħu tmorru għall-antik.

Intom qegħdin tmorru għall-antik u mhux aħna!

Biex tkunu tafu, f'pajjiżi oħra l-unions mhux biss daħlu f'partit politiku iżda waqqfuh huma!

U fejn bdew il-unions demokratiċi u kellhom is-saħħa, ma' din l-union dejjem waqqfu partit.

Jekk nieħdu l-Italja, per eżempju, xi ħadd jista' jmeri illi l-unions hemmhekk m'humiex kollha mċappsin ma' xi partit politiku?

Xi ħadd jista' jmeriha din?

Imma dan bilfors ried isir għaliex meta s-sitwazzjoni ma kenitx hekk, lill-unions kienu jsawtuhom u jisparawlhom!

Fl-Ingilterra mbagħad kien hemm il-martri ta' l-unions biex ħallewhom iwaqqfu unions.

Iżda mhux biss waqqfu l-unions imma wkoll partit politiku.

Fil-fatt il-Labour Party fl- Ingilterra twaqqaf mit-trade unions, għalkemm mhux minnhom biss.

Imbagħad għamlu żmien dawn il-partiti għandhom is-saħħa u l-oħrajn li ma kellhomx trade unions ħanquhom u issa spiċċaw biex sar il-kontra għaliex Blair u l- oħrajn saru jikkmandaw ferm aktar mill-unions!

Fil-fatt l-unions qed jiġġieldu miegħu u qed jgħidulu: Isma', aħna fejn aħna?

Dan hu li qed jiġri, imma ejja ma nħalltux dak li qed jiġri hawn Malta ma' l-Ingilterra.

Jekk naqraw il-programm li qed jipprova joħroġ Blair, naraw id-differenza bejn dak li qed nagħmlu llum aħna ma' dak li qed jagħmel Blair.

Jiena qaluli - għalhekk ma nafx dan kemm hu veru - li għandna xi konsulent Amerikan li qed inħallsuh $100,000 fis-sena.

Issa dan il-partit tal-ħaddiema!

U jekk dan m'huwiex veru qumu u għidu li m'huwiex veru, jew inkella għidu li m'hu qed tħallsu xejn jew qed tħallsu $50,000.

Nerġa' ngħid, jiena qed ngħid x'nisma' għaliex m'għandix mezz kif inkun naf.

Issa kif dan jaf x'inhi s-sitwazzjoni ta' Malta u kif jista' jagħti l-pariri lill-Partit Laburista f'Malta kif għandu jimxi u ma jimxix, ma nafx!

Kieku ġabuh biex jagħtina parir dwar kif niġbru t-taxxi, kont naqlagħlu l- kappell.

Imma mbagħad m'għandekx tmur l-Amerka fejn is-sistema parlamentari tagħhom hija totalment differenti ....

Dawn għandhom sistema fejn bniedem jekk ma jkollux il-miljuni u jekk ma jkunx appoġġjat mill- miljunarji m'għandux ċans joħroġ għall-elezzjoni, aħseb u ara kemm jitla'.

Fil-fatt min joħroġ jew ikun miljunarju u joħroġhom minn butu jew ikollu xi ħadd jappoġġjah u jara kif jagħmel u jakkwista dawn il-miljuni.

Sur President, jiena m'iniex qed ngħid li din hija sistema ħażina, u anzi ara ma tmurx tgħidilhom li m'humiex demokratiċi!

Meta jiena nitkellem ma' Ghaddafi jgħidli: X'iridu l-Amerikani?

Li nadottaw is-sistema tagħhom?

Imma fejn huma n-nies tagħna li għandhom il- miljuni?

Se mmur ngħidilhom li min għandu l-miljuni għandu joħroġ u min m'għandux ma joħroġx?

Dawn jużaw dik li ngħidulha l-green system u tgħidx kemm jgħajruh li huwa dittatur!

Imma lil Clinton ma jgħajruhx għaliex dik hija s-sistema tagħhom!

Clinton l-ewwel darba tela' fuq programm fejn qal li se jagħmlu health scheme li d-dinja kollha se tgħir għaliha u li kulħadd se jikkopjaha.

Damu x-xhur itambru fuqha u tgħidx kemm ħabbilt rasi biex nistudjaha u nifhem x'qed jagħmlu u ma jagħmlux.

Imma fejn kont naf li ma kien se jasal xejn minn dan?

Fil-fatt f'daqqa waħda Clinton biddel il- programm tiegħu għal kollox - għalkemm ma tistax tgħid li biddel daqskemm bdilna aħna fil-programm tagħna! - imma xorta reġa' tela'.

U għaliex reġa' tela'?

Għax minflok il-health scheme għamel xi ħaġa oħra li wkoll ma kenitx kontra l-ħaddiema.

Issa jekk għall-ewwel budget kellna l-iskuża li għadna nitilgħu, li ma nafux fejn aħna, li għandna t-taħwid u li rridu nagħmlu inkjesta 'l hawn u inkjesta 'l hemm għaliex ma nafux fejn huma l- flus ....

Dan il-budget illum lanqas ħadd ma jsemmih, qisu qatt ma kien jeżisti.

Imbagħad fit-tieni sena għamilna budget ieħor illi tafu r- riżultat tiegħu x'inhu.

Ħalli nieqfu minuta fuq dan il-budget u naraw kemm hu veru illi jiena ridt noħroġ fil-pubbliku biex inkisser l-istatwa ta' Alfred Sant.

Qed ngħid l-istatwa għaliex hemm differenza bejn li tkisser statwa, li tkisser bniedem u li tkisser l-ideat tiegħu.

Mela tlieta hemm differenzi, hemm l-istatwa, il-bniedem u l-ideat tiegħu.

Sur President, bniedem tista' teqirdu bl-inkwiet, bil-gideb u bit-taħwid għaliex ma jkunx jiflaħ għalih u tista' tkissru għax toħroġlu affarijiet personali li m'għandhom x'jaqsmu xejn mal-politika għaliex taf li n-nies il- ħmir jibdew jiġġudikaw il-politika tiegħu fuq jekk marx maz-zija, jekk marx mal-qattusa jew mal-ħmara u dawn l-affarijiet.

U dawn huma affarijiet li jsiru, biex ħadd ma jieħu skandlu.

Imma jekk imbagħad jitfaċċa wieħed f'Malta illi jkollu din id-daqsxejn ta' ksur fin-natura - l-Ingliża jgħidulha perversion - illi ġġiegħlu jinġibed lejn ħmara u f'daqqa waħda jurina kif bla ma nħabblu rasna xejn nistgħu nsolvu l-problemi kollha ta' Malta, jien l-ewwel wieħed ngħidlu: Prosit!

Tridx tmur mal-ħmara 20 darb'oħra!

Qed tidħku, imma tafu li dan huwa veru u l-Amerka jagħmluhom biex ifixklu lil xulxin, daqskemm għandhom elettorat basla!

U bilfors għandhom elettorat basla għax kulħadd jidħak bihom!

Imma aħna wkoll qegħdin nagħmlu hekk; aħna lill-elettorat tagħna qed inġibuh basla kbira.

Din hija tad-daħk imma dan li se ngħid issa huwa tal-biki.

Fil-fatt anke jiena bkejt ġo fija għaliex jiena għal xejn ma naf noħroġ dmugħ.

Imma f'dan il-każ kieku anke dmugħ ħariġli.

Sur President, xi ħadd bagħatli ritratt kbir li jiena kont insejtu u li fih hemm il-Papa Pawlu VI, li kien ħabib tiegħi - mhux dan li hemm illum għax dan qatt ma ngwalajtha miegħu u dan jafu kulħadd - kien hemm dumnikan, xi tliet Maltin oħra u jiena.

Issa, min bagħatuli ma bagħatlix indirizz pero' fuqu fi block letters kbar kitibli: Dan ir-ritratt jurik kemm jiena u l-familja tiegħi konna ngħożżuk sal-lum.

Issa bl-inkwiet tal-ġimgħa li għaddiet ommi taha attakk f'qalbha.

Qed tara fiex ġibtna?

Dan huwa tal- biki, u jiena nemmnu.

GĦalhekk nistaqsi lilkom ilkoll fuq il-kuxjenza tagħkom: Intom taħsbu illi jiena qed nagħmel hekk biex nies li jirrispettawni jkollhom attakk f'qalbhom?

Lanqas li kont tabib u se nagħmel il-flus bl-attakki tal-qalb!

GĦaliex għandna naslu għal dan?

Imma l-propaganda din hi; f'dan ġibtuh il-partit intom li qed tgħidu li jiena missierkom u li qegħdin tispustaw il-kwestjoni kontinwament.

Ħalli naraw issa kemm hu veru illi jiena ridt noħroġ dawn l-affarijiet fil-miftuħ.

Hawnhekk nirrispondi lil sieħbi Lino Spiteri li naħseb li għadu jgħoddni fil-partit bħalma jiena għandi ngħoddu fil-partit ukoll.

Qabel inkompli nixtieq ngħid li naħseb li t-tnejn naqblu illi qatt ma konna ħbieb tant li nieklu l-kirxa flimkien, biex ngħid hekk.

Din ma nafx kif tista' tispjegaha imma naħseb li kulħadd jifhimha u naħseb li anke Lino Spiteri jaqbel miegħi.

Veru wkoll pero' illi fejn kien jidħol il-partit konna naħdmu flimkien u ma konniex noqgħodu naraw jekk kilniex il-kirxa flimkien.

Qed ngħid dan għaliex huwa magħruf li jiena u hu ma tantx kilna kirxa flimkien, pero' li m'huwiex magħruf huwa li kemm hu u kemm jiena meta kien hemm bżonn li naħdmu għan-nazzjon u għall-partit, ħdimna flimkien.

Meta kien ministru, Lino Spiteri qatt ma ġie għandi u qalli: Jien se nitlaq għal hekk u għal hekk għaliex xbajt.

U jekk dan li qed ngħid m'huwiex il-verita', nistieden lil Lino Spiteri li qiegħed hawn - nispera li qed jismagħni - biex jgħid li m'huwiex veru.

Jiena naħseb pero' li jista' jaħlef huwa wkoll illi ħdimna flimkien għalkemm mhux dejjem konna naqblu.

Imma bilfors li mhux dejjem konna naqblu għaliex hu għandu ideat differenti minn tiegħi fuq is-soċjaliżmu u rigward il-partit.

Għalhekk ma konniex naqblu u mhux għaliex jiena għidtlu li seraq xi ħaġa jew inkella hu qalli li dak li kont qed nagħmel kont qed nagħmlu għalija personali jew li jiena xi dittatur.

Lanqas qatt ma qalli li jiena ma kontx nagħti kas tiegħu.

Kieku ma kontx nagħti kasu konna se niġġieldu għax ma naqblux?

Min ma tagħtix kas tiegħu ma toqgħod tiġġieled miegħu xejn u tgħidlu: O.K. No problem, u ma tagħtix kasu!

Sur President, jiena naħseb li Lino Spiteri jista' jaħlef ukoll li meta dan ġie biex joħroġ it-tieni darba la għamilli kondizzjoni li jrid isir ministru u lanqas jien ma wegħedtu li jekk jitla' nagħmlu ministru.

Jiena tant ma wegħedtulux dan, li meta qalli li għandu xi problemi personali fuq din il-kwestjoni u qed itella' u jniżżel jekk joħroġx, jiena għidtlu: Lino, dawn huma affarijiet ta' volonta'; jekk nipprova nimbuttak 'il quddiem, tiġi tgħidli li mbottajtek.

Inti trid tiddeċiedi waħdek jekk toħroġx għal dan ix-xogħol imma jekk toħroġ għandek il-backing tiegħi.

Dan hu li għidtlu, u jekk mhux veru jqum u jgħidli li qed niftakar ħażin.

Issa, jiena għaliex qed ngħid dawn l-affarijiet, Sur President?

Kemm hu differenti dan l-atteġġjament mill-atteġġjament li ħa l-leader tal-lum meta jiena opponejt hawn ġew għaliex ma stajtx nopponi band'oħra!

U issa ngħid għaliex ma stajtx nopponi band'oħra.

Alfred Sant fil-parliamentary group qalilhom: Ara issa ma jiġix xi ħadd u jgħidli biex Mintoff joħroġ magħna!

Qisu hu jikkmanda jekk noħroġx mal-partit jew le!

U dan mhux wieħed biss qaluli għaliex jiena mbagħad iċċekjajtha ma' tnejn, tlieta u erba'.

Jiena ngħidlu li din l-asserzjoni hija redikola.

L-ewwelnett għaliex huwa jaf li jiena għal darbtejn fuq xulxin ma ridtx noħroġ imma ġegħeġni l-partit.

Hija redikola wkoll għaliex jiena għandi 82 sena u lanqas naf jekk inix se ngħix s'għada, aħseb u ara kemm 'il quddiem nista' nara n-neċessita' li noħroġ għall-elezzjoni u nerġa' nagħmel ħames snin oħra f'dan il-Parlament.

Din l-asserzjoni tħares minn fejn tħares lejha tara kemm hija tad-daħk u tagħmilha biss biex tweġġa'.

GĦaliex għalfejn għandek tgħidha ħaġa bħal din?

U min qal li dan ma jingwalahiex miegħi?

X'għandu x'jaqsam dan?

Allaħares ngħidlu kemm naf nies li ma jingwalahiex magħhom u xorta daħħalhom miegħu għal raġunijiet oħrajn!

Imma ħalli nkompli issa fuq sieħbi Lino Spiteri.

Illum dan kiteb: Isma', mhux sewwa li Mintoff ħareġ dawn l-affarijiet fil-pubbliku, u mhux għalija biss imma għal Alfred Sant ukoll.

Issa jiena naħseb li kulħadd jaf - għax kemm-il darba għidtha u xbajt nirripetiha - li jien ma qbiltx mal-budget.

Kien hemm okkażjonijiet oħrajn meta ma kontx qed naqbel u pprovajt nirranġa s-sitwazzjoni mingħajr ma nitkellem hawn imma din kienet l-ewwel darba li kelli noħroġ fil-pubbliku.

Issa, kif kulħadd jaf, qabel ma l-budget ġie quddiem dan il-Parlament, jiena għidt lill-Whip u lill-Ministru tal-Finanzi illi m'għandhomx jeħduha for granted illi jien se naqbad u nivvota favur dan il-budget ladarba ma ddiskutewx miegħi u ma qaluli xejn.

Naturalment din waslet għand il-leader.

Allaħares ma waslitlux ħaġa bħal din, imma dan qalilhom: Tagħtux kas, ħalluh jgħid!

Imbagħad meta mar fil-konferenza ġenerali qalilhom li jiena ridt ikun naf x'fih il-budget u li ħaġa bħal din hija kontra l-liġi u kontra l-etika ta' kif isiru l-affarijiet.

Ħalli niftehmu, Sur President.

Jekk il-gvern għada jgħid li d-dħul għat-teatri u postijiet oħra ta' interess pubbliku se jkun b'xejn u jgħid b'dan lil xi ħadd qabel ma l- budget joħroġ, allura jkun qed imur kontra l-etika?

Kieku jiġi jgħidli hekk jien ngħidlu: Tkunx ċuċ, hemm tant affarijiet oħrajn x'tista' tagħmel!

Allura nkun qed nonqos minn xi etika jekk ngħidlu hekk?

Jista' jgħidli b'dan jew ma jistax?

U l-istess jekk ikun se jgħolli r-rati ta' l- ilma u d-dawl.

Dan m'huwiex qed jgħolli l-prezz tal-whisky jew il-prezz tas-sigarretti, xi ħaġa li kull ministru tal-finanzi lanqas lilu nnifsu ma jgħid għax jibża' li jekk jagħtih ħmar il-lejl jibda jitkellem waħdu u jisimgħu xi ħadd!

Lanqas lill-prim minisru suppost ma jgħid xi ħaġa bħal din.

Imma jiena dan mort għidtlu biex jgħidli?

Jew insistejt li nkun naf fejn u jekk hux se jkun hemm affarijiet kontra l-ħaddiema?

Imma kif qed ngħid, Sur President, dan ma tax kas, qisu qatt ma ġara xejn.

Allura dawn metodi moderna?

Hawnhekk qed nindirizza lil kulħadd, kemm lil sieħbi Lino Spiteri u kemm lill-ieħor li ma nafx x'inhu, u nistaqsi:

Kif tista' tippretendi li jien li ma kellimtni xejn, li ma tridx tismagħni, li kkommettejtni bħala membru tal-partit u li naf li se ssir din il-ħsara kollha ....

GĦaliex jiena nemmen li intom ma ndunajtux għaliex kieku ndunajtu kontu tagħmlu bħali fil-parliamentary group u fil-Kabinett.

Meta jiena kelli ċ-ċans nkellem xi nies mill-Kabinett, dawn qaluli: Qalulna li din m'hijiex miżura li se tolqot lill-ħaddiem u aħna qgħadna fuqhom - jiġifieri l-Prim Ministru u l-Ministru tal-Finanzi - għaliex, kif taf, imħabbtin b'ħafna affarijiet.

Dan hu li qaluli.

Meta kellimt membri tal-parliamentary group qaluli: Dan ġie malajr malajr.

Kif kellna ċ-ċans noqogħdu nidħlu f'rati u mhux rati?

Allura għaliex jiena indunajt x'kien se jiġri u ridt li nitkellem qabel, peress li dan għaddiha quddiem kulħadd malajr malajr u qarraq b'kulħadd, anke bi sħabu, ma riedx jiddiskuti.

Għaliex?

Għax kien jaf li jiena mbagħad se ngħidlu: Isma', hawn fejn aħna?

Inti lanqas bħal Clinton m'inti tagħmel li wiegħed lill-ħaddiema ħaġa kbira ħafna favur tagħhom u mbagħad tahom ħaġa żgħira favur tagħhom.

Inti bil-kontra qed tagħmel.

Inti wegħedt ħaġa kbira favur il-ħaddiema u għamilt waħda kbira kontra tagħhom.

Imma għaliex hija kbira?

Hija kbira għaliex il-budget ma fih l-ebda ġustizzja soċjali.

U kieku l-unions riedu jiġġieldu sewwa - u se jiġġieldu sewwa għaliex ma jistgħux ma jindunawx b'dan u jagħmluha wkoll ma' unions oħra barra minn Malta - jibdew jinsistu li l-budget ikollu l-ġustizzja soċjali ġo fih.

GĦaliex aħna qed ninsulentawhom meta ma nagħmlux dan ix-xogħol; aħna qatt m'għidna li aħna m'aħniex aktar il-partit tal-ħaddiema.

Din ma rridux naqilgħuha minn ġo l- istonku tagħna imma malli tgħidu hekk l-ewwel darba, jiena dak il-ħin nitlaqkom.

Il-partit tal-lum m'għadux dak li ħloqt jien ma' sħabi għalkemm qed twaħħlu fija għal dak kollu li qed jiġri, u dan qed ngħidu biex jismagħni kulħadd.

Sur President, qegħdin f'sitwazzjoni fejn qed nagħmlu affarijiet li jmorru kontra l-klassi tal-ħaddiema u ma rridux ngħidu illi m'għadniex aktar favur il-klassi tal-ħaddiema għaliex dan il-budget ma fih l-ebda ġustizzja soċjali.

Filwaqt li lill-ħaddiema bambalnielhom it-taxxi, lil min mhux qed iħallashom għax qed jaħrabhom ma bambalnielu xejn!

Madwar ħames ġimgħat ilu l-Prim Ministru sab lil Sammy Meilaq u offrielu li jkun iċ-chairman tal-Kummissjoni għall-Moralita' Fiskali li se tara jekk għandux jerfa' l-piż tat-taxxi s-sinjur, tan-nofs jew il-fqir.

U għaliex Sammy Meilaq m'aċċettax dan l-inkarigu qal lil Dr. Micallef Stafrace u dan aċċetta.

Issa lkoll nafu kemm ilu li sar il-budget u kemm ilna ngħidu fuqu!

Issa x'kienet din l-offerta li għamel lil sieħbi Sammy Meilaq, u x'irrisponda?

Jiena ngħid li dan huwa seħibkom ukoll għaliex il-Prim Ministru għadu jfaħħru s'issa.

Jiġifieri jekk lili qed tiċħduni u tagħtuni fuq rasi daqstant, m'għandkomx għalfejn tagħtu lilu wkoll.

Imma ħalli naraw dan x'irrisponda.

Meta dan ra li l-Prim Ministru kien qed joffrilu ħaġa li jifhem fuqha daqskemm jiena nifhem fuq il-ġinekoloġija - jew il- pastizzerija, biex jifhimni kulħadd - qallu: Jien partitarju kont u partitarju nibqa', u nibqa' ngħin lill-partit kemm niflaħ imma ma rridx inkarigi.

Jiġifieri kien pulit ħafna, imma jiena m'inix pulit.

Fil-fatt kieku kellu jgħajjatli għada u jgħidli: Isma', inti li tħobb lill-partit, x'jidhirlek kieku tagħmel rapport fuq il-ġinekoloġija, jiena nibda ngħid li ġej biż-żufjett.

Imma dan ma qallux hekk.

Issa dawn huma l-metodi moderni, jekk jogħġbok, Dr Vassallo!

Issa meta jiena ġejt biex nixpakka fil-pubbliku l-ewwel darba għamilt hekk għaliex ma tanix nifs.

U x'kienet ir-raġuni li ma riedx jagħtini nifs?

Huwa qal li fis-second reading is-soltu jitkellmu tnejn, wieħed minn naħa u l-ieħor minn oħra.

U jien għidtlu: Is-soltu iva imma kien hawn xi każ fejn membru ta' dan il-Parlament talab lill-kap tal-partit tiegħu biex jitkellem fuq il-budget miegħu u dan ma riedx?

Jekk inhu hekk, allura ngħid li ġejna fis-sitwazzjoni fejn fis-second reading se jitkellem għalija huwa meta jiena fis-second reading irrid ngħid jekk naqbilx jew le!

Fil- fatt dakinhar jiena għamiltha ċara li ma rridx inwaqqa' l-gvern imma rridu li jbiddel il-linja li miexi fiha.

Jiena mhux qiegħed hawn biex inwaqqa' statwi jew noqtol in-nies imma qiegħed hawn biex noqtol l-ideat ħżiena u t- triqat ħżiena, kemm għan-nazzjoni kif ukoll għall-partit.

Hawnhekk ngħid lil sieħbi Lino Spiteri: Allura kif tista' tgħid li jiena dan għamiltu b'pika personali ma' Dr Sant?

Huwa veru jista' jkun li din wittejtha fl-artiklu tiegħek u waħħalt fit-tnejn imma żgur li jiena m'għandix ħtija ta' dan.

U dan qed ngħidu biex jisma' kulħadd għax issa xbajt jgħiduli għaliex ma mortx fil-parliamentary group, għax m'għamiltx hekk u m'għamiltx hekk.

Imma jiena għamilt aktar minn hekk.

Jiena umiljajt ruħi għaliex naf li ma ridux ikellmuni u bqajt ngħidlu li m'inix se nivvota jekk ma jkellmunix u jekk ma jidduskutux miegħi.

Ma jafux li m'għandix saħħa mmur għal dawk il-parliamentary groups kollha?

Lanqas saħħa niġi għal dawn is-seduti kollha m'għandi!

U jekk jagħmlu seduta għada filgħodu jista' ma jqisnix.

Jiġifieri jekk ifettillu jitkellem xi ħadd min-naħa l-oħra wara li nkun tkellimt jien u s-seduta ma tagħlaqx illejla, filgħodu jien m'inix se nivvota.

Imma dan kienu jafuh, u ilhom jafuh.

U jiena mhux issa m'inix qed immur għall-parliamentary groups.

Jiena ili minn żmien żemżem ma mmur għall-parliamentary groups u qatt ma qalu xejn u l-affarijiet kienu mexjin.

Imma, kif għidt dakinhar, almenu kienu jgħiduli x'se jsir u x'sar, mhux xejn, la tara aġenda u lanqas minuti!

Għandi dritt inkun naf x'se jiġri jekk se nivvota?

Jew anke d- dritt li nkun naf x'sar fil-parliamentary group irid jiġi miċħud lili?

U kif inkun naf jekk ma jkollix il-minuti?

Kif diġa' għidt, Sur President, lili l-partit riedni noħroġ u kieku ma aċċettawx il-kondizzjonijiet li għamilt ma kontx noħroġ.

Ma kenux jafu li jien ma niflaħx u għadni sal-lum ma niflaħx?

Jiena qabel ma ġejt hawn bqajt rieqed sas-1.00 p.m. biex inkun ċert li llejla nkun niflaħ nitkellem, u m'inix qed nigdeb.

Jien qatt ma ppretendejt li nkun b'saħħti aktar milli jien jew iżgħar milli jien.

Hawnhekk kull darba qegħdin jgħidlu li jien xiħ.

Mur obsor!

Jien xi darba ħbejt li jien xiħ?

Anzi kulħadd jgħidli: Isma', għalfejn tgħid li għandek 82 sena meta għadek ma għalqathomx?

Is- soltu min ma jkunx għalaqhom jgħid li għandu 81 sena.

U jien ngħidlu: Isma', jien inħobb nilludi lili nnifsi li għext iktar milli għext u ma nistħix minn dan.

Ma nafx x'mistħija hi din.

Jiena, jekk ikun hemm mara ta' 60 sena li tkun baqgħet sabiħa ngħid: Il-aħwa x'miraklu dan!, pero' kultant lanqas tista' tifhem kif jaħsbuha n-nies.

Allura għalfejn joqogħdu jgħiduli li jiena xjaħt?

Huwa veru li jiena xjaħt imma jekk nara l- affarijiet ħżiena u għad fadalli s-saħħa li nwaqqqafhom fl-interess tal- poplu u fl-interess tal-partit, allura ma nwaqqafhomx?

Sur President, s'issa ħadd għadu ma qalli jekk huwiex fl-interess tal- partit jew tal-poplu li l-affarijiet jieqfu hawnhekk u nbiddlu r-rotta.

Qegħdin jgħiduli li jekk nieqfu jkun ħażin għall-partit, imma jipprovawli li dan huwa ħażin għall-partit.

S'issa ma pprovaw xejn.

Jiena nistaqsi: Huwa ħażin għall-partit li nieqfu ġurnata ħalli niltaqgħu flimkien u naraw nirranġawx is-sitwazzjoni?

Meta ma ridunix nitkellem u tkellimt xorta waħda - u ħadu għalihom għaliex m'obdejtx l-ordni u tkellimt xorta waħda - għaliex jekk l-ordnijiet ikunu ħżiena m'għandix għalfejn nobdihom .....

Jiena m'inix se noqgħod naħbi li hawn kriżi, bħalma qed jagħmel min ġabha.

M'hawnx kriżi meta l-gvern qed jgħid li l-vot fuq il-proġett tal-Kottonera huwa vot ta' fiduċja fih u jekk ma jgħaddix imur għall-elezzjoni?

Jekk din m'hijiex kriżi, mela x'inhi l-kriżi?

Pero' min ġab din il-kriżi jrid jerfa' r-responsabbilta' tagħha.

Hawnhekk ngħid lil sieħbi Lino Spiteri: Meta taf b'dan kollu, kif daħħalt f'rasek li jien ridt nikxef l-affarijiet tal-partit fil-Parlament?

Kien hemm min ġegħelni nagħmel dan.

Kif stajt ma nitkellimx dakinhar?

Issa ħalli niġi għal sitwazzjoni oħra li għandha bearing kbir fuq dan, u ara taħsbu li m'inix ngħaqqadhom l-affarijiet dwar is-suġġett li għandna quddiemna.

F'daqqa waħda qrajt fil-gazzetta li Dr Alfred Sant qal li se jagħti sovranita' lill-Ordni ta' San Gwann fuq Sant'Anglu.

Mela din mhux jien ħriġtha.

Imma kien sewwa li l-Prim Ministru wara li jiddiskutiha fil- Kabinett - taħsbux li ma nafx li ddiskutiha fil-Kabinett - joħroġha mingħajr ma jkun jaf l-eżekuttiv, il-parliamentary group u lanqas ħadd?

GĦalhekk jiena bil-kwiet kollu bgħatt ngħidlu ma' George Abela, id-deputy leader tal-partit - mhux ma' Fenech Adami, ma' Guido de Marco jew mal- bidillu - li over my dead body li jagħti s-sovranita' lill-Ordni ta' San Ġwann.

U veru over my dead body għaliex kieku jkollu jagħtihielhom verament immur Sant'Anglu u noqgħod hemmhekk u jkollhom ikaxkruni.

U għaliex nagħmel hekk?

Sur President, jiena tkellimt ma' żewġ membri tal-Kabinett u għidtilhom: X'inhi din tas-sovranita'?

Wieħed minnhom kien raġel u qalli li vvota favur tagħha.

Imbagħad qalli: X'fiha din?

Dakinhar għidtlu x'fiha u għidtlu wkoll: Ara ma tmurx titkellem fuq din għax lanqas b'ħabib tiegħi ma ngħoddok, aħseb u ara kemm se niġi nivvota favur tagħha fil-Parlament.

Imbagħad għidtlu: Inti taf x'inti tgħid?

Taf li jekk dawn tagħtihom il- forti ta' Sant'Anglu u tagħtihulhom b'sovranita' jkun ifisser li jistgħu jagħmlu li jridu bih, u jekk ma jaqblux li jitilqu 'l barra minn hemm trid toħroġhom bi gwerra?

Se nagħmlu gwerra f'pajjiżna lill-Ordni ta' San Gwann?

Din hi sovranita', u jekk hawn xi ħadd li qed imerini jqum jitkellem issa.

Issa, jiena għaliex qed ngħid hekk?

Għax issa din irid jerġa' jbambalielna darb'oħra.

Din il-mozzjoni li għandna quddiemna rabatha ma' x'se jiġri dwar il-forti ta' Sant'Anglu li, jekk fhimt sewwa x'qed jgħidu n-nies, se jkun xi speċi ta' ambaxxata.

U qed ngħid milli qed jgħidu n-nies għaliex hawn ġew ma ntqal xejn.

Sur President, jiena qed ngħid dan ukoll għaliex donnu lanqas nifhmu x'jiġifieri ċens perpetwu u x'jiġifieri sovranita'.

Ċens perpetwu jfisser li jekk il-gvern jiġi bżonn xi art jew proprjeta', lil dak li jeħodielhu jrid iħallsu full tagħha.

U biex jeħodha, skond dak li tgħid il- Kostituzzjoni u skond dak li ntrabatna bih ma' l-Ewropa, irid juri li verament għandu bżonnha għall-komunita' u ma jistax jgħaddi mingħajrha.

Dan hu li jfisser ċens perpetwu u dan qed ngħidu għaliex din għandha bearing fuq il-kwestjoni jekk jien inix se nintrabat li nivvota ''iva'' llum u b'hekk meta niġi biex nivvotaw fuq Sant' Anglu jkolli bilfors ...

GĦaliex ara kemm ilha għandu imma qatt ma kellimni fuqha!

Il-karti tahom lil Sammy Meilaq u għalhekk meta ġie għandi għidtlu: Ara ma tmurx turihomli għax jgħajrek li wrejtni affarijiet konfidenzjali!

Niġu issa għall-kwesjtoni tas-sovranita'.

Kieku jiena nkun flok l-Ordni ta' San Gwann u jagħtuni s-sovranita' fuq Sant'Anglu, m'hemm xejn x'iżommni milli nniżżel il-helicopters Amerikani hemmhekk.

Nista' nagħmel l-aqwa brigandaġġ jekk irrid nagħmlu, u jekk il-gvern ikun irid ineħħini jrid jiġi jispara fuqi.

Intqal hawn ġew li fi żmienna kellna l-armata tal-pikles.

Imma jekk dak iż-żmien kellna l-armata tal-pikles, illum għandna l-armata ta' l-operetta!

Għaliex kieku kellu jiġri hekk, biex trid toħroġha minn hemmhekk lill-Ordni ta' San Gwann meta dawn għandhom lill-Italja warajhom?

Jekk ħadd ma jaf, dawn ma kenux jibqgħu jeżistu kieku l-Gvern Taljan ma tahomx biċċa żgħira hemmhekk, li lanqas taf jekk hijiex sovrana jew le.

U tgħidx kemm iħawdu t-Taljani meta tkellimhom fuq dan l-imbierek Ordni ta' San Gwann.

Anzi ngħid iktar illum.

Sur President, jien ċertissimu li Lino Spiteri ma jaqbilx ma' dawn il-ħneżrijiet jekk ma bidilx l-ideat li kellu fl-imgħoddi.

GĦax jien niftakar kemm kien jiġġieled miegħi - u kellu parti raġun u parti le - fuq dan l-imbierek Ordni ta' San Gwann meta dawn riedu jgħinuna billi jagħmlu l-muniti tad-deheb f'Malta għall-Gvern Malti.

Bien niftiehmu, ma konniex niġġieldu u hu jgħidli li se jitlaq jew jien ngħidlu li se nkeċċih.

Kif qed ngħid, l-Ordni ta' San Ġwann riedu jagħmlu l-muniti tad-deheb f'Malta, u bħala l-ministru tal-finanzi - u bir-raġun kollu - Lino kien qed jiddejjaq li dawn se jġibu d-deheb through the embassy.

Jekk m'inix niftakar tajjeb nistiednu jikkorreġini, ma jkun ġara xejn.

Kien jgħidli: Imma inti taf kemm se jġibu deheb u x'se jagħmlu bih?

Jiena ċertissimu li ma kienx jgħidli hekk għax kien jissuspetta li jien qed naqsam xi ħaġa magħhom, għaliex kieku kien jgħidli.

GĦalhekk jien kont ngħidlu: Isma' sieħbi, aħna għandna bżonn nitgħallmu kif nagħmlu dawn l-affarijiet għax ma nafux nagħmluhom.

Kif se nagħmlu jekk dan irid iġib dan l-imbierek deheb bilfors through the embassy?

Issa, l-iskuża li kienu jġibu kienet li anke mill-Italja kienu joħorġu d-deheb through the embassy u allura ma setgħux jgħadduh mill-parti ċivili.

Ma nafx jekk hux kulħadd qed jifhimha din il- parti u, nerġa' ngħid, kellna daqsxejn ta' diżgwid fuqha din il-kwestjoni imma jiena kont ħallejthom.

Issa kieku dawn ġabu ftit deheb u għamlu daqsxejn kuntrabandu ma kenitx se taqa' d-dinja għax min jaf kemm isir kuntrabandu!

Jiena ngħid li dan m'għandux isir, imma hemm baħar jaqsam bejn dan u li taqbad u tagħtihom is-sovranita' tal-post kollu.

U kellna daqsxejn ta' diżgwid fuq din, aħseb u ara x'kien ikollna fuq tas- sovranita'!

U dan qed ngħidu għax naf li għandu bearing fuq din il- mozzjoni u mhux għax irrid noqgħod ngħid x'ġara fl-imgħoddi.

Niġu issa għal dak li hu ċens perpetwu.

X'ifisser li inti tagħti moll b'ċens perpetwu?

Jiena ma nafx f'liema triq joqgħod Dr Alfred Sant, naf biss li joqgħod x'imkien f'Birkirkara.

Issa, ejja nimmaġinaw li l-gvern se jagħti din it- triq b'ċens perpetwu lil xi ħadd biex ibigħ is-sigaretti.

Naturalment Dr Sant se jgħid lill-gvern: Din it-triq ta' kulħadd.

GĦaliex f'daqqa waħda se nagħtuha lil dan?

Għaliex illum se jbiegħ is-sigaretti imma la hi tiegħu għada min jaf x'se jagħmel u ma jagħmilx!

U biex jiena ngħaddi minn hemmhkk irrid inkun raġonevoli.

Jekk jiena jfettilli ngħaddi 20 darba jew max-xellug jew mal-lemin u ma nkunx raġonevoli, billi t-triq hija mibjugħa lill-partikolar ....

X'irrid ngħid, Sur President?

Jiena nistaqsi: Aħna rridu nbiegħu t-triq?

Jew se nagħtu concession għal xi ħaġa li hemm bżonnha għall-pajjiż?

Liema waħda rridu?

U ejja niftehmu ħalli anke l- aktar wieħed basla min-nies tal-Birgu, l-Isla u Bormla jifhem.

Aħna x'qed ngħidu li se nagħmlu?

Se nagħtu l-moll kollu u mbagħad min jiġi biex jużah irid juri li qed jagħmel hekk raġonevolment?

X'inhi r-risposta li għandna sal-lum?

Dawn qalu: Issa Mintoff mhux biex jitkessaħ u biex iżomm il-proġett qed jagħmel hekk?

Ma jafx li hemmhekk ma jgħum ħadd?

Tgħidx kemm għamlu propaganda f'Bormla u l-Birgu fuq din!

Jiena nistaqsi: Imma llum għaliex ma jgħum ħadd hemmhekk?

Mhux baħar hemm?

Meta jiena kont żgħir, meta kulħadd kien fqir, miżerabbli u qed imut bil-ġuħ, in-nies kienu jgħumu hemmhekk.

Imma llum għax ma jgħumux?

Għaliex jieħdu gost joqogħdu jmorru dak il-bogħod kollu biex jgħumu Tas-Sliema, ħdejn ix-Chalet?

Imma kieku ħdejn ix-Chalet il-baħar jiċċappas bil-koko, ma jgħumux.

Allura għandna niftaħru b'dan?

GĦandna niġu hawn u ngħidu li tas-sanita' qalu li ma tistax tgħum hemmhekk?

Jew għandna nistħu li dak il-baħar għadu mniġġes?

GĦalissa m'iniex se noqgħod nara ta' min hu t-tort għaliex dik hija storja oħra.

Aħna tgħidx kemm-il darba naddafnieh hemmhekk meta konna fil-gvern, u mhux qed ngħid għall-moderni imma għax-xjuħ, l-antikwati li ma nafux bit- tekonoloġija, ma nafux inħarsu lejn computer u ma naħdmux b'dawn il-ħafna rapporti, experts u dan kollu!

Tgħidx kemm-il darba naddafnieh u kif tbażwarna biex id-drenaġġ ma jaqax hemmhekk.

U tgħidx x'konna nagħmlu fil- port biex jitnaddaf kontinwament mingħajr ma kien hawn dan il-makkinarju modern.

Imma llum x'qed isir?

Din l-iktar waħda li xxalajtu biha u għidtu li mhux sewwa li Mintoff qed jitkellem hekk.

Allura jekk illum ma nistgħux ngħumu hemmhekk, lanqas il-ġenerazzjonijiet li ġejjin m'huma se jgħumu hemmhekk għax jgħidu li Mintoff ħallihom jgħaddu din il-liġi mill-Parlament u ma żammhomx?

U għaliex għandna nikkundannaw lin-nies tal-Birgu, Bormla u l-Isla li l-baħar hemmhekk jibqa' mniġġes?

Meta kont żgħir tgħidx kemm kont naqsam mill-Isla għall-Birgu bil-għawm, u dan meta t-Tarzna kienet kollha maħmuġa.

U kemm tfal oħrajn kienu jaqsmu minn Bormla għall-Isla!

Allura għaliex għandna ngħidu li għall-100 sena li ġejjin ħadd ma jista' jgħum hemmhekk għaliex darba Dr Sant mar fil-Parlament u qal lil Mintoff biex ma jgħidx ħmerijiet u ġablu lill-Ministru tas-Saħħa jgħidlu li hemmhekk ma jgħum ħadd?

Lill-Ministru Michael Farrugia ngħidlu li jmissu jistħi jgħid dan il-kliem hawnhekk għaliex id-dover tiegħu huwa li jara li l-baħar ma jkunx imniġġes.

Il-Ministru tas-Saħħa jmissu jgħid li llum disgrazzjatament ġralna hekk imma nisperaw li fi ftit ta' żmien in-nies jibdew jgħumu hemmhekk.

Għaliex le?

Forsi din hija xi ħaġa kontra n- natura?

Sur President, jista' jkun li n-nies tal-Kottonera qed jaħsbu li dan il- proġett ma jsirx jekk ma jkunx hemm min jipprojbixxilhom li jgħumu hemmhekk għal 100 sena, imma dan m'huwiex veru.

U mhux veru għax jien naf li min ħa din l-imbierka concession lest biex jiddiskuti dawn l-affarijiet u jirranġahom imma qed jibża'.

Qed jibża' jitkellem ma' l-Oppożizzjoni għaliex kieku jagħmel hekk il-Gvern jgħidlu: Isma' sieħeb, aħna qed niddefenduk fil-Parlament u inti tmur titkellem ma' l-Oppożizzjoni?

GĦaliex m'għidtilniex qabel li dan huwa ħażin għall-poplu?

Issa qed jidhirlek li huwa ħażin, għaliex kellmuk l-Oppożizzjoni?

U jibża' jkellem lili iktar u iktar għaliex waqt li l-Oppożizzjoni jistgħu jivvotaw kontra u ma jkun ġara xejn, il-Prim Ministru qed jgħid li jekk jiena nivvota kontra żgur u żgur li jeħodkom għall-elezzjoni.

GĦaliex intom għidtu ''iva'', għalkemm kultant ma naqbadx art għaliex min jgħid li ma rridux elezzjonijiet u min jgħid ħaġa u min jgħid oħra.

Allura kif tridu li dan jiġi jkellem lili mingħajr ma jitwerwer?

Imma m'hemmx l-għum biss, Sur President.

Hemm xi raġuni għaliex min għandu yacht ma jkunx jista' juża l-moll biex jorbot miegħu ħlief - ara kemm se jkun hemm black market ! - bil-permess għal tant dgħajjes?

U aħna ċ-ċimiterju wkoll bil-black market.

Lanqas jemmnuk fid-dinja li tagħmel black market fuq post fejn tmur biex tindifen.

Aħseb u ara x'se jiġri fil- Birgu jekk qed ngħidu li se jkun hemm numru ristrett ta' dgħajjes li jistgħu jidħlu hemmhekk!

U dan bil-permess jew liċenzja u ħafna minn dawn l-affarijiet.

Issa jien meta rajt il-pjanta, l-ewwel ma għidt kien: Possibbli se jkunu waħda ħdejn l-oħra?

Ma setgħux saru gaps ħalli almenu jkun hemm biċċa fejn jistgħu jidħlu d-dgħajjes?

M'hemmx aktar postijiet fejn nistgħu nagħmlu yacht marinas oħrajn?

U fuq kollox dawn liema moll se jagħmlu?

Aħna lill-poplu tal-Kottonera qed ninsew ngħidulu li tliet kwarti tal-mollijiet li hemm fil-port għamilhom Gvern Laburista taċ-ċwieċ waqt li għamel silos, aerodrome u dawk l-affarijiet kollha.

GĦaliex hekk kienu jgħidulna, Gvern Laburista taċ-ċwieċ.

Imma dawn liema moll se jagħmlu?

U jekk il-moll mhux se jagħmluh, kif iridu jżommuh għal 99 sena?

Ikollhom l- użu tiegħu iva imma mhux il-kontra.

Mhux ngħidu lill-poplu għandux raġun imur jgħum hemm anke meta jindaf imma .....

Aħna lill-poplu sal-lum qed ngħidulu: Inti trid tipprova li għandek raġun li trid tmur tgħum hemm.

Imma, nerġa' ngħid, fejn nafu li dan li ġie biex jitrakka l-yachts għada minflok yachts jitrakka seaplanes?

Ma ninsewx li qed nitkellmu fuq 100 sena.

Mitt sena ilu Jules Verne tgħidx kemm ivvinta affarijiet u ġie mgħajjar miġnun imma dawn kollha saru!

Allura m'hijiex ħaġa stramba li sa 100 sena oħra xi ħadd jivvinta trasport fil-baħar li ma jkunx jgħodd għalina imma dawn ikunu jridu jagħmluh hemm.

Mela għaliex għandna nintrabtu b'dan il-mod meta l-kumpannija in kwestjoni lesta biex tinnegozja?

Anzi lili riedu jiġu jkellmuni qabel u żammejthom u issa jibżgħu jiġu jkellmuni.

GĦalhekk, Sur President, jekk huwa veru li hawn is-serjeta', jekk huwa veru li aħna fuq din in-naħa ma ġġenninniex, jekk huwa veru li l-Prim Ministru ma jridx jimpika ma' kulħadd f'din il-Kamra u mal-Kottonera, m'hemm xejn x'iżommu milli ma nibqgħux għaddejjin u din ir-riżoluzzjoni jerġa' jġibha darbtejn jew tlieta oħra fil-Parlament u b'hekk jara jekk hux verament in-Nazzjonalisti jridu - dejjem jekk nirranġaw l-affarijiet - li ngħadduha niġru.

B'hekk jara wkoll li jiena qed ngħid il-verita' għaliex anke jekk in-naħa l-oħra jiġu biex iżommu, taħsbu li jien se nżommha b'kapriċċ meta qed ngħid li ma rridx inwaqqa' lill-gvern?

Kieku rrid inwaqqa' lill-gvern m'hemmx skop li ngħidu dan?

Kieku ngħajjarkhom wara li tkunu waqqajtu lill-gvern u tkunu għamiltu dawn il-ħmerijiet.

Imma issa lin-nies ħsadtuhom u fil-Kottonera għidtulhom li jien qed inżomm dawn il- proġetti meta dan m'hu veru xejn.

Jiena ma żammejt xejn imma żammew il- piki u l-fatt li l-Prim Ministru bilfors irid imur għall-elezzjoni biex jekk il-partit ma jitlax iwaħħal fija u jekk jitla' jgħid: Qed tara kemm kellu tort Mintoff, xorta tlajna!

Imma jiena nistaqsi: Intom hekk tridu tiggvernaw?

Jekk intom stess m'intomx konvinti li dak li qegħdin tagħmlu m'huwiex sewwa, għalfejn tmorru tbellgħuh lin-nies?

Xi ħadd qal hawnhekk li m'huwiex sewwa li nerġgħu nagħmlu attentat mal-kumpannija ħalli naraw x'inhuma r-raġunijiet li jistgħu jżommu l-moll u l-użu tiegħu għal 99 sena?

U hawnhekk qed ngħid għan-naħa tal-gvern u mhux għan-naħa ta' l- oppożizzjoni għaliex inkella jgħidu: Qed tara, Mintoff sar Nazzjonalista!

Mela jekk in-Nazzjonalisti jgħidu li għada se jkun is-Sibt u intom tgħidu li se jkun il-Ħadd, jien se ngħid bħalkhom għax in-Nazzjonalisti jkunu qalu l-kontra?

Dawn vavati tat-tfal iż-żgħar.

Jekk nibdew nagħmlu hekk u dan inniżżluh fil-Minuti, dak li nkunu qegħdin nagħmlu ma jkun jgħodd xejn.

Allura jekk l-oħrajn jiġbdu l-attenzjoni li dan żball u jien ngħid li għandhom raġun fuq din, dan ifisser li jien inkun sirt Nazzjonalista?

Dawn affarijiet li ma jitwemmnux!

Nixtieq nitkellem issa fuq Manoel Island.

Jiena nistaqsi: Min huwa f'sensih li se jmur jagħti Manoel Island b'ċens perpetwu għal dejjem?

Issa qed jagħtina x'nifhmu li jekk ma tgħaddix din se nżommu wkoll ta' Manoel Island u ta' Sant'Anglu, jekk m'hemmx xi proġetti oħra li jiena ma nafx bihom.

Imma fuq xiex qed norbtuh dan?

Fl- aħħar meeting li għamel il-Prim Ministru - għax dak li jgħid barra sar importanti aktar minn dak li jgħid hawn ġew, għalkemm jiena nippretendi li l-affarijiet isiru hawn ġew - qal li minn Novembru 'l hawn Malta qed imexxuha Guido de Marco flimkien ma' Mintoff.

Jien bqajt skantat b'dan u għidt: Possibli li l-Prim Ministru, li jippretendiha tant u li jrid minn issa jaċċerta ruħu kif se nivvotaw xahrejn jew tliet xhur oħra, iħalli jiġru dawn l-affarijiet u jħalli lili u lil de Marco niddominaw lil Malta minn Novembru li għadda s'issa?

Din hi l-kwalita' ta' gideb u ħmerijiet li qed ibellgħu lill-poplu tagħna biex jibla' wkoll li jiena ttradejt lill- partit!

Jiena lill-Prim Ministru ngħidlu: Din minn fejn ġibtha?

Xi provi tajt?

Dan ma pprova xejn, u issa li jaf - u jaf għal ħafna raġunijiet - illi f'din il-Kamra hawn maġġoranza li m'hijiex lesta li tħalli li tintrifes in-newtralita' ta' Malta meta ninnegozjaw mal-barranin, huma min huma, m'hijiex lesta li tħalli li l-proprjeta' f'pajjiżna tinbiegħ addoċċ, m'hijiex lesta tħalli illi aħna nintrabtu li d-dazji nagħmluhom bilfors bħal ta' ħaddieħor u m'hijiex lesta li tħalli li f'Malta jibdew jiġu jaħdmu nies bl-addoċċ, minflok ikun raġel qed jgħid li qiegħed nikkonfoffa.

Imma meta tagħmel affarijiet fil-beraħ u meta tagħmel affarijiet li jkunu sewwa ma tkunx qed tikkonfoffa.

Tkun qed tikkonfoffa jekk tkun se tagħti xi daqqa lil xi ħadd bil-moħbi, imma jien qatt m'għamilt xejn bil-moħbi.

Allura għaliex qed jgħid li qed nikkonkoffaw?

GĦaliex meta qed jinsisti li fuq il-politika barranija huwa Mintoffjan ....

Irrid ngħid li jiena, bħal sieħbi Lino Spiteri noġezzjona għal din il- kelma għaliex jekk tgħid li inti Mintoffjan allura jekk jien illum ngħid mod inti tgħid bħali u jekk għada - għax għadni ħaj u għadni hawn - ngħid xi ħaġa oħra, inti tgħid l-istess, u dan m'huwiex sewwa.

Ngħid ukoll li min jgħid hekk ikun qed iċekkinni u mhux ikabbarni.

Kieku xi ħadd jgħid: Isma' Mintoff għandu prinċipji sodi u, tajjeb jew ħażin, żammhom u mexxihom u allura jiena se nagħmel bħalu imma jekk jibdilhom ma nibqax naqbel miegħu, ngħid li huwa raġel serju.

Jien hekk ukoll; jiena m'għandix Santjani imma intom mid-dehra għandkom.

Intom bilfors tridu li jkun hemm xi statwa.

Imma l-istatwa xi tfisser?

Li meta taraha toqgħod għarkobbtejk quddiemha mingħajr lanqas tkun taf x'tirrappreżenta?

Ejja nieħdu l-istatwi f'Malta.

Jiena ċert li tliet kwarti min-nies taż-Żejtun ma jafux li l-Papa lil Santa Katerina neħħiha minn fuq il-kalendarju.

Anke lil San Ġorġ niżżlu grad.

Imma min kien San Gejtanu?

Kemm hawn f'Malta lil jafu min kien?

Imma kemm hawn li jafu kemm isir sparar dakinhar!

Allura ma tistaqsix lilek innifsek: Dan l-isparar kollu għalfejn?

Min kien San Gejtanu?

U l-istess dawn l-affarijiet.

Inti l-ideat trid tikkumbatti mhux l-istatwa u wara l-ideat trid timxi mhux wara l-istatwa.

U hekk ukoll il- partitarji.

Meta l-partit ikun qed jara li dak li jemmen fih mhux talli mhux qed isir imma talli qed isir il-kontra, id-dmir tiegħu huwa li jgħid: Aħna għadna l-partit li konna jew le?

Għax jekk m'aħniex il-partit li konna kulħadd għandu d-dritt, anzi d-dover, illi dak il-partit ikissru u mhux ma jibqax fih.

Issa jekk tkissrux minn ġewwa u tkissrux minn barra, din hija storja oħra.

Imma f'din is-sitwazzjoni wasalna issa.

Issa x'qed jagħmel il-leader tal-partit?

Jiena ili minn Diċembru ngħidlu biex immorru għal konferenza ġenerali u naraw fuq liema ideat m'aħniex naqblu u x'irridu nirranġaw.

Jiena fl-ebda ħin ma għidtlu biex imur fil- konferenza u jitlob vot ta' fiduċja, għaliex il-fiduċja jagħtuhielek huma u mhux tmur għaliha inti!

Min qallu biex imur u jaħli konferenza sħiħa f'Novembru biex jara jekk in-nies għandhomx fiduċja fija jew fih?

GĦalfejn għandhom ikollhom fiduċja fija?

Mela jien qed immexxi?

Jiena rrid li sakemm inkun hawn, il-partit jagħmel ġid lilu nnifsu u lil Malta.

U jekk dan ma sarx huwa dmir tiegħi ladarba għadni ħaj li nġiegħel lill-partit jagħmel hekk.

U tista' ġġiegħlu b'ħafna metodi.

Tista' ġġiegħlu billi tgħidlu li meta jiġi wieħed hawn u jheddek kontra kull liġi parlamentari - u dan għalhekk irid imur jiġri għall-elezzjoni għaliex jekk idum hawnhekk jaf li għandu ħafna zkuk jekk ma jirranġahomx ....

Waħda minn dawn hija tal-breach of privilege.

Jiena nista' nieħdu l-qorti talli hu għamel dan iż-żmien kollu jheddidni biex ma nkunx nista' nivvota suret in-nies hawn ġew.

Dan diġa' għidtlu imma lest biex ninsih kollu kieku verament nirranġaw l-affarijiet għaliex jiena ma rridx inkisser statwi u ma rridx noqtol nies.

Jiena għamilt ħilti kollha ma' sħabi - u sħabi aktar minni - biex bdilna l- ideat kollha li kien hawn f'Malta mingħajr ma qtilna lil ħadd.

Kien hawn ħafna li kienu jemmnu - u ma nagħtihomx tort - li kieku ma jkunx hawn l-Ingliżi kulħadd kien se jmut bil-ġuħ u kienu jiġġeldulna.

Ħafna kienu jemmnu li jekk ma nbaxxux rasna għal kulma tgħid il-Knisja, hu x'inhu, gaxin u m'huwiex, nitilfu r-reliġjon.

Allura nbiddlu jew ma nbiddlux?

Iġġelidnihom dawn l-ideat jew inkella morna niġġieldu lil Gonzi u qtilna lil Gonzi?

Jew kien hemm xi statwa ta' Gonzi u kissirniha? ll- poplu tagħna jaf kemm iġġieled miegħi Gonzi.

Lili hu tani l-iskomunika, u n-neputi tiegħu li qiegħed hawn jaf imma żgur qatt ma semagħni ngħid xi ħaġa personali kontra tiegħu għax l-affarijiet personali m'għandhomx x'jaqsmu.

U malli Gonzi bidel l-ideat tiegħu u beda jimxi magħna, jien sirt ħabib tiegħu u tgħidx kemm iddefendejtu kontra l-Arċisqof tal-lum.

Jiena ma ridtx li jkollna l-Arċisqof tal-lum imma ridt li jibqa' Gonzi.

Forsi neputih din ma kienx jafha imma jiena lil Gonzi ddefendejtu quddiem il-Papa Pawlu VI biex iħallih hemmhekk għaliex kienu se jneħħuh.

Kienu jgħidulu żmagat imma dan ma kien veru xejn.

Kien trux, bħalma qed nittarrax jien, imma naħseb li ħadd minnkom li qed tisimgħuni hawnhekk m'hu se jgħid li sema' lil dak l-iżmagat!

U hekk ukoll jien ma kontx ngħid li Gonzi huwa żmagat imma li huwa trux.

Kien tort tiegħu li kien trux?

M'hawnx min huwa għama minn għajn waħda u hawn min huwa daqsxejn zopp?

Jiena bħalissa m'għandi xejn f'widnejja u jekk jitkellem xi ħadd irrid naqbad earphone u nagħmlu ma' widinti biex inkun nista' nisma'.

Allura din hija xi ħaġa li għandi nistħi minnha?

Hija xi ħaġa li żammitni milli nitkellem illejla?

Allura għalfejn għandna nidħlu f'dawn l-affarijiet personali?

Għaliex il-Prim Ministru jrid imur bilfors għand il-President u jgħidlu li m'għadux igawdi l-fiduċja tal-membri tal-Parlament?

Jiena lill-Prim Ministru ngħidlu: Int għid lill-poplu Malti u lilek innifsek u mhux lill-President li m'intix tgawdi l-fiduċja tiegħi għall- għemil tiegħek.

Qed jibda minni għaliex ħaddieħor jitkellem fuq il- kuxjenza tiegħu.

U meta xi ħadd minn sħabi jgħidli: ''Imma lil min se nagħmlu?'', jien ngħidlu: ''Jiena ma nafx, araw intkom x'se tagħmlu.

Jew tagħmlu tnejn jew tlieta jew żommu wieħed''.

GĦaliex dan bħal mejda li tista' toqgħod fuq pern wieħed u allura jkun hemm kolonna wiesgħa, ħoxna u b'saħħitha, imma jekk tkun kolonna qiegħda titbażwar allura trid tagħmlilha tlieta oħra magħha.

Din anke l-iktar wieħed injorant jifhimha.

Kien hawn żmenijiet fejn kien hemm bżonn kolonna waħda u l-affarijiet imxew u tkun taf li kolonna waħda hija biżżejjed għaliex l-affarijiet ikunu mxew, imma issa ma mxewx.

Din hi l-prova.

U ma mxewx għaliex min hemm ma riedx jibdel għemilu, ma ried jisma' mingħand ħadd u tiegħu biss tajjeb.

Ara kemm qalu meta marru barra, anke xi membri tal-Kabinett, li jiena kont iebes.

Veru li kont iebes, imma mhux kulħadd iebes?

F'artiklu ieħor intqal ukoll li jiena nirrabja malajr.

Veru jitlagħli malajr imma jinżilli malajr ukoll.

Allura xi triduni nagħmel?

Nagħmilha taparsi qed jitlagħli u ma jkun qed jitlagħli xejn?

Imma bniedem jinduna meta wieħed jitlagħlu u mbagħad jinżillu għaliex wara ma jibqax jgħajrek.

Allura triduni ma ngħid xejn x'naħseb u ma naħsibx?

Dan hu l-mod kif nesprimi ruħi.

Jiena m'iniex bħal min jiġi b'ħafna żiżi u mbagħad jagħtik minn taħt.

Kif diġa' għidt, xi tliet ġimgħat ilu l-Prim Ministru tkellem fuq Guido de Marco u fuqi u qal lil Sammy Meilaq biex ilaqqagħna flimkien.

Issa dan waqt li kien qed jipplottja kif se jagħmel ħalli lili jġibni ħati ta' l- affarijiet kollha li qegħdin ifixkluh.

U x'qed ifixklu llum?

Jekk inti tmur għall-elezzjoni .....

Huwa hawn fejn jiena ma qbiltx u ma nistax naqbel mal-programm u għalhekk ukoll qed ngħid li jrid jibdlu.

Imma huwa stess qed jibdlu mingħajr ma juri lin-nies.

Mela inti tista' tmur għall- elezzjoni u tgħid li se nagħmlu ċerti affarijiet li jqumu tant flus meta taf li l-kaxxa ta' Malta hi mgħobbija bid-dejn?

Issa qed jgħid lill-poplu li hu sab kaxxa mimlija dejn u l-Oppożizzjoni qed tgħid li dan mhux veru imma aħna lkoll nafu li ħadd minnhom m'hu qed jgħid il-verita'.

L- Oppożizzjoni jafu li l-parti l-kbira tad-dejn ġabuh huma imma la ma qalilhomx dakinhar għaliex beża' - mhux beża' li jsawtuh imma beża' moralment ....

Jiena dawn l-affarijiet qajjimthom.

Imma x'kienu jgħiduli, l-ewwel wieħed hu?

Kien jgħidli: Jiena se mmur ngħid lin-nies li se nħallas id-dejn tan-Nazzjonalisti?

Ma tarax, mela jien miġnun?

Jien ma nħallas xejn, jibqa' hemmhekk id-dejn.

Allura waqt li jiena fl-elezzjoni kont qed ngħid li hemm żewġ zkuk kbar f'Malta - mhux dawk li jerfgħu l-piż tal-pajjiż imma dawk li jekk toqgħod bilqiegħda fuqhom iweġġgħuk - jiġifieri d-dejn kbir li għandna .....

Minħabba f'hekk issa għandna ferneżija kif se nagħmlu biex nipprovaw nidħlu ma' xi ħadd li jfejqilna d-dejn jew inkella f'daqqa waħda nsibu ż-żejt.

Jista' jkun li nsibuh imma jkun kollu ġenn jekk naħsbu li mill-għada li nsibu ż-żejt ikun spiċċa d-dejn.

Jekk inħarsu lejn pajjiżi oħrajn inkunu nafu min xiex għaddew wara li sabu ż-żejt.

Issa f'din il-ferneżija kollha rridu bilfors naraw fiex se naqgħu.

U x'ġara?

Ġara li l-Prim Ministru qed jgħid lill-Ewropa: Aħna lesti nagħtukom dak li tridu mingħajr ma jkollkom l-ebda obbligu li tgħinuna.

Dan huwa ġenn.

U jekk tistaqsuni kif, ngħidilkom: Imisskom għamiltu debate fil-Parlament!

Fid-8.55 p.m. triduni ngħid kif?

Kemm hemm affarijiet xi ngħidu!

Imma l-ewwel għiduhom fil- partit għaliex dak huwa dmir tagħkom u mbagħad ejjew għiduhom fil-Parlament u lill-poplu.

U mhux tgħidulu ħafna ħmerijiet fuq l-istazzjon tat- television tagħkom - ridt ngħid ''tiegħu''! - u l-ġimgħa kollha ttambru li Mintoff huwa traditur tal-partit u li rrid li ssir elezzjoni bilfors?

Imma min iridha l-elezzjoni?

Jiena rridha bilfors jew intom li qtajtu qalbkom li se nirranġaw l-affarijiet?

U jekk se mmorru għall-elezzjoni se nirranġawhom l-affarijiet?

Meta l-Oppożizzjoni hija tant fjakka u tant għandha dnubiet li qed tgħidilkom li se tagħtikom ċans biex tirranġaw l- affarijiet, għaliex ma teħduhx dan iċ-ċans?

Irrid ngħid li x'naħseb jiena li se jiġri se nżommu għalija, allavolja x'jaħsbu oħrajn forsi diġa' qaluh bejniethom.

Imma ejja nimmaġinaw li din l-elezzjoni se nirbħuha għaliex jekk ngħid li mhux se nirbħuha toħorġu tgħidu li jien qed naqta' qalb il- partitarji.

Imma taħsbu li jekk jiena ma noħroġx dawn l-affarijiet ma jerġgħux iqumu?

Taħsbu li ħadd m'hu se jitkellem fuqhom aktar?

Taħsbu li n-nies se jemmnu li Alfred Sant huwa Mintoffjan meta jrid jagħti lill- Ewropa l-affarijiet kollha b'xejn?

Lanqas m'hu Laburist u lanqas huwa Malti jekk jagħmel hekk.

U jekk hawn xi ħadd li se jittradixxi lil Malta huwa hu.

Qed jgħiduli li jien traditur ta' Malta.

Jiena nistaqsi: Qed jgħiduli hekk għaliex mort il-Libja?

Kelli dritt immur il-Libja jew ma kellix?

Kelli dritt inżur ħabib tiegħi - u dan m'huwiex xi brigant jew xi ħalliel imma l-mexxej Libjan - li ilu jistedinni biex immur hemmhekk imma ma kellix is-saħħa biex immur?

Imma issa kelli s-saħħa u mort.

Illejla se ngħid ukoll fuqiex tkellimna għaliex issa li naf li qalulkom il-verita' - għaliex intom minflok ġejtu tistaqsu lili, staqsejtu lilhom għalkemm kieku staqsejt lili, peress li kienet żjara privata, kont l-ewwel nistaqsi lilhom jekk nistax ngħidilkom fuqiex tkellimna għax il-kortesija hekk titlob ...

Imma dan huwa ħażin għaliex forsi darb'oħra jkun irid jgħidli affarijiet li ma jkunx irid jurihom lil kulħadd u allura jibda jgħid: Jiena lil min se nafda mill-Maltin biex nara l-affarijiet kif inhuma?

Imma dan huwa kontra l-interessi ta' Malta u mhux favur l-interessi ta' Malta u allura llejla jiena lest nagħmel aktar minn hekk biex nuri li m'huwiex veru li jien irrid inkisser il-partit u li rrid li mmorru għall-elezzjoni.

U mhu veru xejn li jiena ttradejt lil Malta.

Nerġa' ngħid hawnhekk dak li qalulkom huma.

Jien mort hemmhekk fuq żjara privata u tkellimt miegħu kemm fuq affarijiet privati u kemm fuq affarijiet oħra.

Miegħi kien hemm sħabi wkoll u nista' ngħid li ttrattana ħafna aħjar milli kien jittratta ministri proprju għaliex kienet żjara privata.

Jiena domt nitkellem miegħu għal aktar minn tliet kwarti, imma wara kwarta - għaliex indunajt li kien ma jiflaħx u kellu riħ kbir u wegħedtu li nibgħatlu affarijiet għas-sogħla ħalli jfejquh u fil-fatt bgħatthomlu l- għada stess - għidtlu: Mhux aħjar nieqfu għaliex tidher għajjien?, u huwa qalli: Le, Fil-fatt, kif qed ngħid, għamilna tliet kwarti nitkellmu.

U fuqiex tkellimna?

Tkellimna kif Malta u l-Libja jistgħu jsaħħu u jtejbu r- relazzjonijiet tagħhom għall-ġid tat-tnejn.

Allura jiena ttradejt lil xi ħadd b'daqshekk?

Jien lilkom ridt inkellimkom fuq foreign affairs u qatt ma ridtu tkellmuni.

Għadu s'issa l-Ministru tal-Foreign Affairs ma jridx ikellimni fuq foreign affairs.

Allura jiena ma nistax inkellem lil ħabib tiegħi li jista' jagħmel ġid lil Malta?

Lil min ittradejt b'daqshekk?

Jiena minn hawn se nagħmillu dan iċ-challenge: Iwegħedni li ma jibqax jilgħab bil-partit u bil-poplu u jwegħedni li mhux se jmur għand il- President wara li nagħlqu din il-mozzjoni u jgħidlu li jrid li tissejjaħ elezzjoni qabel ma jmur quddiem il-partit u jgħidlu b'dawn l-affarijiet kollha u jiddiskutuhom hemmhekk.

Qabel ma jiġi f'dan il-Parlament, għandu jħoll il-kwestjoni tal-Kottonera mill-kwestjoni ta' fiduċja.

Jekk iwegħedni dan, sa nhar it-Tnejn jiena nagħtih dak li l-leader tar- rivoluzzjoni tal-Libja kien staqsieni biex nagħtih bil-miktub mingħajr ma kien jaf x'ġej.

GĦaliex huwa kien qalli: Dom, biex tgħinni għamilhomli bil-miktub.

U jiena qabel ma qamet din il-kwestjoni bgħatthomlu bil- miktub.

GĦalhekk inwiegħed lil din il-Kamra, lill-partit u lil Malta li jekk il-Prim Ministru jkun raġel u ma jibqax iwaħħal fija li jiena ttradejt lil Malta, li rrid inwaqqa' lill-gvern u li rrid l-elezzjonijiet u wkoll jekk iħoll il-kwestjoni tal-Kottonera ħalli jkunu jistgħu jibdew ix- xogħlijiet ...

GĦalhekk jekk se jsiru elezzjonijiet qabel xahrejn jew xahrejn u nofs oħra żgur li x-xogħlijiet ma jkunux jistgħu jibdew.

Allura mhux veru li jrid jgħaġġel, imma jiena ċertissmu li sa xahar din il- kwestjoni tal-Kottonera tkun tista' ssolvi ruħha.

Allura kif iridni nemmnu?

Kif iridni nemmen li jħobb lill-Kottonera, iħobb lill-partit u dan kollu?

Jiena nwiegħdu li jekk jagħmel din il-wegħda quddiem kulħadd, sa nhar it-Tnejn jien nagħtih bil-miktub dak li ktibt lil Ghaddafi.

Jiena mhux talli m'għandix x'naħbi talli għandi biex niftaħar għaliex dan ix- xogħol imissu għamlu l-Ministru tal-Foreign Affairs jew il-Prim Ministru.

Dan bħall-kwestjoni taċ-Ċina, imma din niġu għaliha iktar 'il quddiem.

Kif nista' nitkellem dwar dan illum ukoll jekk irrid nispiċċa fid-9.00 p.m. u la qed jheddidni jkolli niġi għas-seduta ta' għada filgħodu?

MADAM SPEAKER: Ippermettili Onorevoli.

Sar il-ħin.

Se tibqa' in possession?

ONOR.

DOM MINTOFF: Madam Speaker, jiena se nagħmel dikjarazzjoni li jekk hu jibqa' jinsisti li jien għandi nitkellem għada filgħodu ...

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

JOE MIZZI: Is-seduta se ssir għada filgħaxija.

MADAM SPEAKER: Onor. Mintoff, qegħdin jgħidulek li s-seduta se ssir filgħaxija.

ONOR.

DOM MINTOFF: Kif għada filgħaxija!?

X'ġara mill-ewwel 'l hawn li ġiegħlek tibdel?

GĦidli!

Jew jien qed niġġennen!?

MADAM SPEAKER: Qed jgħidulek li s-seduta se ssir għada filgħaxija.

Se tibqa' in possession?

ONOR.

DOM MINTOFF: Imma jiena għandi dritt nistaqsi x'ġara?

Mhux l- ewwel qalli mod u issa qed jgħid mod ieħor!

ONOR.

JOE MIZZI: Is-seduta għamilnieha għal għada filgħaxija.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

DOM MINTOFF: Mela jiena tifel żgħir!

Għaliex qed jilgħab bija hekk hawn ġew!?

X'ġara mill-ewwel 'il hawn?

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Inti għidt li ma tistax tiġi filgħodu.

Aħna għalhekk għamilnieha filgħaxija biex tkun tista' tiġi.

ONOR.

DOM MINTOFF: Kieku kont naf li se nitkellem għada filgħaxija ċerti affarijiet ma kontx ngħaġġilhom.

Imma jekk se nitkellmu għada filgħaxija, nispera f'Alla li nkun b'saħħti, Madam Speaker, ħalli niġi u nkompli.

MADAM SPEAKER: Onorevoli, tibqa' in possession?

ONOR.

DOM MINTOFF: Iva, nibqa' in possession.

Grazzi.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

L-Onor.

Mizzi, jekk jogħġbu, irressaq l-Aġġornament tal-Kamra.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni ġiet interrotta u baqgħet aġġornata.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, nipproponi l-aġġornament tal-Kamra għal għada s-Sibt, 20 ta' Ġunju 1998 fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Riżoluzzjoni dwar Enfitewsi temporanja ta' mollijiet, bini u dritt ta' rmiġġ fil-Birgu u l-Isla lill-Port Cottonera Limited – Kontinwazzjoni; Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni Ċivili - Tieni Qari (Kont.); Abbozz ta' Liġi dwar Servizzi tat-Turiżmu għal Malta – Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Ħabs - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Pensjonijiet - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Promozzjoni ta' Prodotti Lokali – Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li Jemenda Diversi Liġijiet dwar Servizzi fl-Ajruport - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Forzi tal-Pulizija ta' Malta - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi kontra l-Korruzzjoni - Tieni Qari (Kont);

Abbozz ta' Liġi dwar Taxxa Speċjali fuq Banek Kummerċjali – Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni – Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Taxxa tar-Reġistrazzjoni ta' Vetturi bil-Mutur (Emenda Nru 3) – Tieni Qari (Kont.); u

Riżoluzzjoni tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni dwar Malta u l-Unjoni Ewropea - Kontinwazzjoni. ----------------------------------

Abbozz ta' Liġi dwar Brokers fl-Assigurazzjoni u Intermedjarji oħra - Kumitat Permanenti; Abbozz ta' Liġi li jemenda Diversi Liġijiet dwar it-Telekomunikazzjoni - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi dwar is-Sigurta' fl-Ajruportijiet u fl-Avjazzjoni Ċivili - Kumitat Permanenti.

MADAM SPEAKER: Rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Lawrence Gonzi.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Madam Speaker, nixtieq inwieġeb għall-aġġornament li għamel il-Ministru Grech il-bieraħt lula.

F'dan l-aġġornament huwa rrifera għall-qasam tal-persuni b'diżabilita' u laqat diversi punti li wħud minnhom deherli li għandi nirreaġixxi għalihom immedjatament.

Imma qabel ma nindirizza ruħi fuq il-punti li semma' l-Onor.

Edwin Grech, xtaqt ngħid li b'dispjaċir ninnota li l-qasam tal-persuni b'diżabilita' matul dawn l- aħħar 20 xahar ma baqax miexi 'l quddiem bir-ritmu li konna nistennew jew nippretendu għal pajjiżna.

Il-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilita' għal diversi raġunijiet baqgħet qisha ffriżata prattikament fis-sitwazzjoni li kienet fiha qabel l-1996.

Fl-20 xahar wara li tela' fil-gvern il-Partit Laburista, kulma sar fil-qasam tal-persuni b'diżabilita' kien numru ta' laqgħat li bdew ftit wara l-elezzjoni ġenerali.

Dawn saru mal-Prim Ministru, waħda minnhom f'Kastilja u oħrajn fiċ-Ċentru Ħidma Soċjali, fejn il-persuni b'diżabilita' suppost ġibdu l-attenzjoni tal-Prim Ministru u tal- Ministru Grech għal diversi problemi, diffikultajiet u sfidi li jiffaċċjaw.

Saru wkoll laqgħat oħrajn matul is-sena li għaddiet li matulhom reġgħet infetħet id-diskussjoni fuq il-proposta li kienet tressqet mill-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilita' waqt li kien hemm Gvern Nazzjonalista biex f'pajjiżna jkollna liġi li telimina d-diskriminazzjoni fil-konfront ta' dawn il-persuni.

Saru wkoll diversi laqgħat li fihom reġgħet infetħet diskussjoni li, fl- opinjoni tiegħi, kienet diġa' żviluppat ruħha ħafna qabel l-elezzjoni ġenerali ta' l-l-1996 tant li kienet waslet għal proposta.

L-abbozz ta' liġi kien tlesta wara li saru konsultazzjonijiet wesgħin ma' l-għaqdiet volontarji, mal-federazzjoni ta' l-għaqdiet għal persuni b'diżabilita' u mal-korpi kostitwiti, inkluż il-unions - kemm l-unions tal-ħaddiema kif ukoll l-union ta' min iħaddem - li kienu wasslu għal consensus biex jitressaq dan l-abbozz ta' liġi li kien ġie ppreżentat l-ewwel qari tiegħu ftit qabel ma kien xolja l-Parlament.

Issa dan il-Gvern deherlu li dik id- diskussjoni kellu jerġa' jiftaħha.

Fil-fatt illum erġajna qegħdin fl- istess sitwazzjoni li konna fiha 20 xahar ilu, f'sitwazzjoni fejn għandna l- ewwel qari ta' dan l-abbozz ta' liġi sabiex jiġi diskuss hawnhekk.

(Interruzzjonijiet)

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Edwin Grech, on a point of order.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Mhu veru xejn li qegħdin fl-istess sitwazzjoni li konna 20 xahar ilu.

Il-first reading ta' dan l-abbozz qatt ma sar qabel.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Għandek żball Ministru, għandek żball kbir.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Le, inti għandek żball.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jimporta l-Iskrivan tal-Kamra jivverifika li f'Settembru 1996 ...(Interruzzjonijiet) Bħas-soltu l-Onor.

Edwin Grech qed jitkellem minn żniedu u mingħajr ma vverifika l-affarijiet.

Imma dan huwa fatt li jista' jiġi vverifikat mill-Iskrivan tal-Kamra.

Fil-fatt l-ewwel qari ta' dan l-abbozz ta' liġi sar f'Settembru ta' l-1996 fuq mozzjoni mressqa mill-ministru ta' dak iż-żmien, l-Onor.

Louis Galea.

ONOR.

EDWIN GRECH: Dan m'huwiex veru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Issa tgħidilna l-iSpeaker.

(Interruzzjonijiet)

MADAM SPEAKER: Din hija xi ħaġa li tista' tiġi verifikata.

Kompli Onor. Gonzi.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sakemm issir il-verifika, dan il-point of order jirrikjed dikjarazzjoni min-naħa tas-Sedja jekk saritx il-mozzjoni ta' l- ewwel qari f'Settembru ta' l-1996.

(Interruzzjonijiet) (Agħjat)

ONOR.

EDWIN GRECH: L-Onor.

Gonzi qed jgħid li jien qed nivvinta l- affarijiet minn żniedi.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Iva, qed tivvintahom minn żniedek u qed inkun ħanin miegħek.

(Interruzzjonijiet) (Agħjat) Issa naraw!

Dan il-ministru li għandi faċċata tiegħi u li nhar l-Erbgħa deherlu li għall-gost u pjaċir tiegħu kellu jiġi f'din il-Kamra u jagħmel attakk sfrenat kontra persuna li m'hijiex membru ta' din il-Kamra u li ma tistax tiddefendi ruħha ....

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Grech.

ONOR.

EDWIN GRECH: Nixtieq nistaqsih fuq liema persuna qed jitkellem.

(Agħjat)

MADAM SPEAKER: Jekk jogħġobkom poġġu bil-qiegħda.

(Interruzzjonijiet) (Agħjat) Se jkolli naġġorna.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada s-Sibt 20 ta' Ġunju fis-6.00 p.m. bl- aġenda kif imħabbra mill-Ministru Mizzi.

Fid-9.10 p.m. il-Kamra aġġornat minħabba diżordni.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

TOROQ - PELICAN LIGHTS

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar jekk għandux talbiet pendenti għall-istallazzjoni ta' pelican lights?

Jekk iva, fejn u kemm?

Meta saret kull talba?

Liema minn dawn it-talbiet intlaqgħu u liema le?

Meta se jitwaħħlu?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Peress illi l-applikazzjoni għal pelican lights imorru t-Traffic Control Board, id-dipartiment ma jkollux informazzjoni dwar meta jkunu saru.

Fil-preżent qed isir xogħol f'żewġ lokalitajiet waħda Santa Venera u l-oħra Ħal Kirkop.

PERSUNI NEQSIN MID-DAWL

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hawn persuni neqsin mid-dawl jew parzjalment neqsin mid-dawl f'pajjiżna?

X'eta' għandhom dawn il-persuni?

ONOR.

EDWIN GRECH: Tabella li tipprovdi l-informazzjoni mitluba mill- Onor. Membru tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

Din l-informazzjoni hija bbażata fuq ir-records tad-Dipartiment tas- Sigurta` Soċjali dwar dawk li jirċievu l-allowance tat-tfal b'diżabilita`jew pensjoni għal persuni neqsin mid-dawl.

DJAR - AKKOMODAZZJOI SOĊJALI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru W1,405 ċioe' riġward il-każ ta' persuna mill-Belt, li d-dettalji tagħha diġa' ntbagħtu separatament, jgħid u jikkonferma li d-dipartiment irċieva d-dokumenti kollha meħtieġa għall-ipproċessar tal-każ ta' akkomodazzjoni soċjali?

X'qiegħed iżomm milli dan il-każ jiġi ffinalizzat f'dak li hu trattament tiegħu?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W1,405.

DJAR - AKKOMODAZZJONI SOĊJALI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru W1,404 ċioe' rigward il-każ tal-persuna mill-Imsida, li d-dettalji tiegħu diġa' ntbagħtu separatament, jgħid u jikkonferma li d-dipartiment irċieva d-dokumenti kollha meħtieġa għall-ipproċessar tal-każ ta' akkomodazzjoni soċjali?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W1,404.

DJAR - AKKOMODAZZJONI SOĊJALI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru W1,403 ċioe' rigward il-każ ta' persuna mill-Belt, li d-dettalji diġa' ntbagħtu separatament, jgħid u jikkonferma li d-dipartiment irċieva d- dokumenti kollha meħtieġa għall-ipproċessar tal-każ ta' akkomodazzjoni soċjali?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W1,403.

DJAR - INSPECTORS

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru W1,402 ċioe' rigward il-każ ta' persuna mill-Ħamrun, li d-dettalji tagħha diġa' ntbagħtu separatament, jgħid jekk intbagħatx inspector?

Jekk fl-affermattiv, meta?

Jekk fin-negattiv, għaliex ma ntbagħatx?

Jekk hu l- każ, meta se jintbagħat?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W1,402.

DJAR - AKKOMODAZZJONI SOĊJALI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru W1,401 ċioe' riġward il-każ ta' persuna mill-Hamrun, li d-dettalji tagħha diġa' ntbagħtu separatament, jgħid u jikkonferma li d-dipartiment irċieva d-dokumenti kollha meħtieġa għall-ipproċessar tal-każ ta' akkomodazzjoni soċjali?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W1,401.

DJAR - INSPECTORS

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru W1,400 ċioe' rigward il-każ ta' persuna mill-Imsida li d- dettalji tagħha diġa' ntbagħtu separatament, jista' jgħid jekk intbagħatx inspector?

Jekk fl-affermattiv, meta?

Jekk hu l-każ, meta se jintbagħat?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari bil-miktub numru W1,400.

MINISTRU TAL-BIEDJA - KUNTRATTI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Riferibbilment għall-perijodu 1 ta' Novembru, 1997 sal-31 ta' Marzu, 1998 u għad-dikasteru li għalih il-Ministru hu responsabbli, jista' jagħi lista ta' kuntratti li ngħataw b'direct order u għal kull kuntratt: jindika x'kien il-kuntratt; min għamel l-ispecifications; min kienu l-persuni li għamlu l-award; lil min intalbu quotations; kemm kienet kull quote; min rebaħ il-kuntratt; ingħatawx extensions fuq il-kuntratt oriġinali u, jekk fl-affermattiv, fiex kienu jikkonsistu; u kemm kien il-valur totali tagħhom?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

MINISTRU MINGĦAJR PORTAFOLL - KUNTRATTI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru mingħajr Portafoll fl- Uffiċċju tal-Prim Ministru: B'riferenza għall-perijodu 1 ta' Novembru, 1997 sal-31 ta' Marzu, 1998 u għad-dikasteru li għalih il-Ministru hu responsabbli, jista' jagħti lista ta' kuntratti li ngħataw b'direct order u għal kull kuntratt: jindika x'kien il-kuntratt; min għamel l- ispecifications; min kienu l-persuni li għamlu l-award; lil min intalbu quotations; kemm kienet kull quote; min rebaħ il-kuntratt; ingħatawx extensions fuq il-kuntratt oriġinali u, jekk fl-affermattiv, fiex kienu jikkonsistu; kemm kien il-valur totali tagħhom?

ONOR.

JOE MIZZI: L-informazzjoni għadha qed tinġabar u risposta tingħata f'xi seduta oħra.

MINISTRU GĦAT-TRASPORT U PORTIJIET- KUNTRATTI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: B'riferenza għall-perijodu 1 ta' Novembru, 1997 sal-31 ta' Marzu, 1998 u għad-dikasteru li għalih il-Ministru hu responsabbli, jista' jagħti lista ta' kuntratti li ngħataw b'direct order u għal kull kuntratt: jindika x'kien il-kuntratt; min għamel l-ispecifications; min kienu l- persuni li għamlu l-award; lil min intalbu quotations; kemm kienet kull quote; min rebaħ il-kuntratt; ingħatawx extensions fuq il-kuntratt oriġinali u, jekk fl-affermattiv, fiex kienu jikkonsistu; kemm kien il- valur totali tagħhom?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant qegħda tinġabar u tingħata f'xi seduta oħra.

MINISTRU TA' L-AFFARIJIET EKONOMIĊI U TA' L-INDUSTRIJA - KUNTRATTI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija: B'riferenza għall-perijodu 1 ta' Novembru, 1997 sal-31 ta' Marzu , 1998 u għad-dikasteru li għalih il-Ministru hu responsabbli, jista' jagħti lista ta' kuntratti li ngħataw b'direct order u għal kull kuntratt: jindika x'kien il-kuntratt; min għamel l- ispecifications; min kienu l-persuni li għamlu l-award; lil min intalbu quotations; kemm kienet kull quote; min rebaħ il-kuntratt; ingħatawx extensions fuq il-kuntratt oriġinali u, jekk fl-affermattiv, fiex kienu jikkonsistu; u kemm kien il-valur totali tagħhom?

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: L-informazzjoni għadha qed tinġabar u r- risposta tingħata f`xi seduta oħra.

MINISTRU TAS-SAĦĦA - KUNTRATTI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: B'riferenza għall-perijodu 1 ta' Novembru, 1997 sal-31 ta' Marzu, 1998 u għad-dikasteru li għalih il- Ministru hu responsabbli, jista' jagħti lista ta' kuntratti li ngħataw b'direct order u għal kull kuntratt: jindika x'kien il-kuntratt; min għamel l-ispecifications; min kienu l-persuni li għamlu l-award; lil min intalbu quotations; kemm kienet kull quote; min rebaħ il-kuntratt; ingħatawx extensions fuq il-kuntratt oriġinali u, jekk fl-affermattiv, fiex kienu jikkonsistu; u kemm kien il-valur totali tagħhom?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Billi x-xogħol li jrid isir fuq din il- mistoqsija huwa wieħed voluminuż, jista' l-Onor.

Interpellant ikun aktar speċifiku jekk għandu xi ħaġa partikolari f'moħħu?

MINISTRU TAL-ĦARSIEN SOĊJALI - KUNTRATTI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: B'riferenza għall-perijodu 1 ta' Novembru, 1997 sal-31 ta' Marzu, 1998 u għad-dikasteru li għalih il-Ministru hu responsabbli, jista' jagħti lista ta' kuntratti li ngħataw b'direct order u għal kull kuntratt: jindika x'kien il-kuntratt; min għamel l-ispecifications; min kienu l-persuni li għamlu l-award; lil min intalbu quotations; kemm kienet kull quote; min rebaħ il-kuntratt; ingħatawx extensions fuq il-kuntratt oriġinali u, jekk fl-affermattiv, fiex kienu jikkonsistu; u kemm kien il-valur totali tagħhom?

ONOR.

EDWIN GRECH: Jiena nformat li, fil-perijodu indikat mill-Onor.

Membru, l-unika direct order li ngħatat fid-dikasteru li huwa taħt ir- responsabbilta' tiegħi kienet dik li dwarha kienet diġa' ngħatat informazzjoni fit-tweġiba li kont tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 13,605.

PERSUNI B'DIŻABILITA' - SERVIZZI SOĊJALI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien l-ammont ta' flus f'servizzi soċjali li nħareġ mid-dipartiment is-sena l-oħra għal persuni b'diżabilita'?

ONOR.

EDWIN GRECH: L-ammont ta' flus f'servizzi soċjali li nħareġ mid- Dipartiment tas-Sigurta` Soċjali għal persuni b'diżabilita`, is-sena l- oħra, kien ta' Lm2,409,552.15.

PENSJONIJIET - KONTRIBUZZJONIJIET

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien l-ammont ta' persuni li kienu qed jirċievu l-pension contributions sena b'sena f'dawn l-aħħar għaxar snin u kemm kien l-ammont li nħareġ kull sena?

ONOR.

EDWIN GRECH: It-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 15,066 tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

SIGURTA' SOĊJALI - ASSISTENZA SOĊJALI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien l-ammont ta' persuni li rċevew social assistance sena b'sena, f'dawn l-aħħar għaxar snin u kemm kien l-ammont li nħareġ kull sena?

ONOR.

EDWIN GRECH: In-numru ta' persuni li rċevew l-assistenza soċjali f'dawn l-aħħar għaxar snin kif ukoll l-ammont li nħareġ kull sena hu kif gej:-

|Sena |Numru ta' |Ammont Lm | | |persuni kif | | | |kien fl-aħħar | | | |ta' kull sena | | |1988 |6,373 |4,920,508 | |1989 |6,556 |4,942,097 | |1990 |7,120 |5,668,641 | |1991 |7,049 |5,687,900 | |1992 |7,165 |6,371,717 | |1993 |8,107 |7,820,441 | |1994 |7,867 |8,296,305 | |1995 |7,353 |8,320,764 | |1996 |8,124 |10,107,482| |1997 |8,880 |11,801,067|

ĊENTRU DETOX

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' persuni li attendew id- Detox Centre din is-sena s'issa?

Kemm kienu ġodda u x'kienu l-etajiet tagħhom?

ONOR.

EDWIN GRECH: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Membru hija kif se nispjega:

(i) mill-bidu ta' din is-sena sal-31 ta' Mejju, 1998 attendew 498 persuna d- Detox Centre;

(ii) minn dawn, 92 kienu ġodda;

(iii) l-etajiet tagħhom kienu:

Taħt Bejn Bejn Bejn l-20 sena 20 - 30 sena 30 - 40 sena 40 - 50 sena 15 55 19 3

ETC - PART-TIMERS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' persuni li huma rreġistrati ma' l-ETC illi għandhom part-time job illum?

ONOR.

EDWIN GRECH: Fl-aħħar ta' Jannar 1998 kien hemm 16,469 rġiel u 11,174 nisa, total ta' 27,643 persuna li kellhom impjieg part time.

VETTURI - IMPORTAZZJONI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' karozzi u vetturi oħra tal-mutur illi ġew importati din is-sena s'issa u kemm kien il- valur tagħhom?

ONOR.

LEO BRINCAT: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 15070 nixtieq ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li n-numru u l-valur ta' karozzi u vetturi oħra tal-mutur illi ġew importati din is-sena sa Marzu 1998 huwa kif jidher f'din it-tabella:

|Deskrizzjoni |Numru |Valur | | | |Lm | |Vetturi |18 |161,081 | |għall-ġar ta' | | | |passiġġieri | | | |Vetturi |2,097 |6,529,116 | |Privati | | | |Vetturi | 486 |1,305,497 | |għall-ġarr | | | |ta'merkanzija | | | |Vetturi | 30 | 796,023 | |Speċjali | | | |Total |2,631 |8,521,717 |

ETC - JOB PLACEMENTS

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 14063 u t-tweġiba mogħtija fis-Seduta tat-3 ta' Ġunju, jista' l-Ministru jgħid ma' liema korpi parastatali ġew impjegati l-għaxar persuni hemm imsemmija u kemm kien ilhom jirreġistraw mal-Korporazzjoni ta' Xogħol u Taħriġ?

X'inhi l-eta' ta' dawn il-persuni?

ONOR.

EDWIN GRECH: L-informazzjoni mitluba hi kif ġej:

|Korp |Tul |Eta` | |Parastatali |tar-reġistr| | | |ar | | | |tal-għaxar | | | |impjegati | | | |msemmija | | |MITTS |sena u 7 |31 | | |xhur | | | |4 xhur |35 | | |3 ijiem |23 | | |3 ijiem |23 | |Osprey | | | |Insurance | | | |Brokers c/o Air|xahar |19 | |Malta plc | | | |Housing |5 xhur |21 | |Authority | | | | |9 xhur |21 | | |5 xhur |21 | |Holiday Inn |7 xhur |41 | |Crowne Plaza |5 xbur |17 |

ETC - REĠISTRAZZJONI GĦAX-XOGĦOL

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 14058, jista' l-Ministru jgħid liema taħriġ ma aċċettawx id-19-il persuna li ġew maqtugħa mir- reġistru f'Marzu?

Kemm minnhom kienu taħt it-30 sena?

ONOR.

EDWIN GRECH: It-taħriġ li m'aċċetawx id-19-il persuna li ġew maqtugħa mir-reġistru f'Marzu 1998 hu kif ġej:

|Handyman Course |4 | |Woodwork Course |2 | |Storekeeping Course|2 | |Retail Skills |2 | |Course | | |Telephone Skills |1 | |Auto Mechanic |1 | |Wookworking |3 | |Gardening |4 | |Total |19 |

13 minn dawn il-persuni kienu taħt it-30 sena.

ETC - REĠISTRAZZJONI GĦAX-XOGĦOL

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 14062, jista' l-Ministru jgħid għal liema xogħol irreġistraw id-984 persuna li bdew jirreġistraw matul Marzu mal-Korporazzjoni ta' Xogħol u Taħriġ?

Kemm minn dawn kienu taħt it-30 sena?

ONOR.

EDWIN GRECH: Ix-xogħol li għalih bdew jirreġistraw id-984 persuna matul Marzu 1998 u kemm minn dawn kienu taħt it-30 sena hu kif ġej:

| |Fuq |Taħt |Total| | |it-Tl|it-Tlet| | | |etin |in | | |Managers/Superv|30 |5 |35 | |isors | | | | |Professionals |5 |11 |16 | |Technicians/Ass|29 |48 |77 | |ociate | | | | |Professionals | | | | |Clerks |78 |242 |320 | |Service workers|145 |211 |356 | | | | | | |Farmers/Gardene|7 |7 |14 | |rs/Fisheries | | | | |Crafts/Trades |91 |134 |225 | |Machine |134 |172 |306 | |Operators/Drive| | | | |rs | | | | |Elementary |271 |401 |672 | |Trades | | | | | |790 |1231 |2021 |

NB.

It-total huwa aktar minn 984 peress li kull persuna jkollha aktar minn preferenza waħda.

BORD NAZZJONALI TAX-XOGĦOL - APPELLI

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm appelli pendenti quddiem il-Bord Nazzjonali tax-Xogħol?

ONOR.

EDWIN GRECH: Naħsesb li l-Onor.

Membru qed jirriferi għall- Awtorita' Nazzjonali tax-Xogħol (National Employment Authority).

Jien informat li, sat-3 ta' Ġunju, 1998, l-awtorita' kellha 117-il appell pendenti.

ETC - PERSUNI LI NQABDU JAĦDMU U JIRREĠISTRAW

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm mis-26 persuna li nqabdu jaħdmu u jirreġistraw f'Marzu nqabdu jagħmlu biss xogħol part-time (Seduta Nru. 224)?

ONOR.

EDWIN GRECH: Ninforma l-Onor.

Interpellant li meta persuna tinqabad taħdem u tirreġistra - bħal fil-każ tas-26 persuna msemmija - il- korporazzjoni ma tkunx taf jekk dik il-persuna kenitx attwalment qed tagħmel xogħol fulltime jew part-time.

SKEJJEL: MARIA GORETTI - KAP

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid meta se tiġi appuntata head fl-Iskola Maria Goretti, f'Ħal Tarxien, issa li skond il-Ministru l- intervisti saru?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Il-Kap tal-Iskola Marija Goretti ta' Ħal Tarxien ġiet appuntata.

Madanakollu billi l-persuna konċernata hija diġa' kap ta' skola oħra, inħass li ma kienx xieraq li din titlaq mill-iskola preżenti għalissa.

Il-kap tal-iskola tieħu l-inkarigu fi tmiem din is-sena skolastika biex tkun tista' tipprepara għall-ftuħ tas-sena skolastika li ġejja.

FAO - RAPPORT

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar liema aspetti tal-biedja u sajd se jippreparaw rapport, l-esperti ta' l-FAO li bħalissa hawn f'Malta?

Meta se jiġu mplimentati r-rapporti li ġew ippreparati mill-kummissjoni "kollha Maltija" li twaqqfet iktar kmieni u li kienet ippreżentat r-rapport tagħha?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: L-FAO qed tagħti pariri u assistenza flimkien ma' esperti Maltin dwar l-implimentazzjoni tar-rapport ippreparat mill- kummissjoni mwaqqfa mill-Gvern Malti.

Dan ix-xogħol se jkopri l-aspetti kollha ta' l-agrikoltura.

Ir-rapport se jkun maqsum fi tliet sezzjonijiet:

L-effiċjenza tal-produzzjoni agrikola f'Malta.

Ir-raba' u l-finanzjament.

Is-swieq u l-kummerċ.

TOROQ - TISWIJA

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal- papers li nqraw waqt is-seminar li nżamm fis-6 ta' Ġunju dwar l-istat tat- toroq f'pajjiżna bl-isem The Road Ahead?

Kemm papers inqraw, ġew diskussi u minn min inkitbu?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

TOROQ - INTERIM REPORT

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Minsitru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja ta' l-Interim Report li sar mill-inġiniera Ġermaniżi dwar l-istat tat-toroq ta' pajjiżna?

ONOR.

GĦAMMIERI - STORES

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif għaliex ingħalqu l-istores fil-farm ta' l- Għammieri?

Jista' jingħata tagħrif dwar kemm kien in-numru ta' ħaddiema responsabbli minn dawn l-istores?

Fejn intbagħtu jaħdmu?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Inħass li l-istores fil-farm ta' l-Għammieri ma kenux qed jaqdu l-bżonnijiet tal-ministeru u li kien aħjar li x-xiri tal- affarijiet jiġi diċentralizzat.

In-numru ta' ħaddiema li kienu responsabbli minn dawn l-istores kienu ta' tmienja.

Dawn ġew ippustjati kif jidher hawn taħt.

Wieħed fis-sezzjoni ta' San Anton.

Wieħed fl-uffiċċju tal-Extension Service, is-Siġġiewi.

Tnejn fid-Dipartiment tas-Servizzi Korporattivi tal-ministeru.

Tlieta fis-sezzjoni tal-Maintenance l-Għammieri; u

Wieħed fis-sezzjoni ta' Wied Inċita.

DJAR - LAQGĦAT F'KAŻINI LABURISTI

15175 L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid għaliex inħasset il-ħtieġa li jibdew isiru sensiela ta' laqgħat mill-Ministeru tiegħu fil-każini tal-Partit Laburista mal-Kumitati Lokali Laburisti?

Jista' l-Ministru jgħid ma' min jew ma' liema kumitati lokali tal-MLP se jsiru dawn il-laqgħat?

Jista' l- Ministru jgħid x'qed jistenna li joħroġ minn dawn il-laqgħat?

Ta' min kienet l-inizjattiva li jibdew dawn il-laqgħat fiċ-Ċentri Laburisti?

Meta se jsiru aktar laqgħat fiċ-Ċentri Laburisti?

F'liema lokalitajiet u min se jħallas għall-ispejjeż li jista' jkun hemm involuti sabiex isiru dawn il- laqgħat?

Jista' l-Ministru jgħid jekk dawn il-laqgħat humiex se jkunu miftuħa għall-pubbliku?

Jista' l-Ministru jgħid għaliex fil-laqgħa ta' dan it-tip li saret f'Tas-Sliema ma kenitx miftuħa għall-istampa?

Jekk iva, il- laqgħa kollha se tkun miftuħa għall-istampa?

Jekk le, għaliex mhux se jkunu miftuħa?

Ma jħoss il-Ministru li din hija diskriminazzjoni li jsiru dawn it-tip ta' laqgħat fiċ-Ċentri Laburisti biss?

Min talab lill- uffiċjali tal-Ministeru tiegħu biex jattendu għal dawn il-laqgħat fiċ- Ċentri Laburisti?

Iħoss il-Ministru li d-deċiżjoni li jintbagħtu dawn l- uffiċjali tmur kontra l-Kodiċi ta' Etika għall-Ministri u s-Segretarji Parlamentari?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Il-Ministru, fejn possibbli jiltaqa' ma' kull ċittadin jew għaqda li titlob li tiltaqa' miegħu.

SECOND ANNUAL HEALTHCARE CONFERENCE

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 14230 li ġejt imwiegħed li ningħata tweġiba f'seduta oħra?

ONOR.

EDWIN GRECH: Jien informat li l-Occupational Health and Safety Unit tad-Dipartiment tax-Xogħol la ġiet mistiedna u lanqas ma tħoss li għandha tkun rappreżentata fil-konferenza indikata mill-Onor.

Membru.

Dan mhux għax dawn it-tip ta' konferenzi ma jkunux ta' utilita` kbira iżda għaliex il-fondi allokati lid-dipartiment għall-parteċipazzjoni f'konferenzi u laqgħat oħra barra minn Malta huma limitati u għalhekk iridu jiġu applikati għall-ħteġijiet l-aktar importanti.

MALTACOM - ĦLAS TA' ARRETRATI

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Ministru mingħajr Portafoll fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru: Jista' l-Ministru jgħid għalfejn għadhom ma tħallsux l-arretrati dovuti lill-ħaddiema tas-CSU tal- Maltacom?

ONOR.

JOE MIZZI: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

DIPARTIMENT TA' L-ARTIJIET - ART PUBBLIKA

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-policy li ħa d-Dipartiment ta' l-Artijiet dwar l-għoti ta' art pubblika li tkun annessa ma' proprjeta' industrijali privata mingħajr ma' jkun meħtieġ sejħa ta' offerti?

X'wassal li d-dipartiment jagħti din il- kwalita' ta' konċessjoni u fuq liema kriterji?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Skond l-artikolu 3(1)(b) tal-Att XXXIII ta' 1976 (Disposal of Government Land Act) il-Gvern jgħaddi policy b'reżoluzzjoni mill-Parlament sabiex jirregola il-metodi ta' kif art tal-gvern tista' tiġi mogħtija mingħajr ma jkun meħtieġ sejħa ta' offerti.

L-ewwel policy ġiet approvata mill-Kamra fl-4 ta' Awwissu, 1976.

Sussegwentement din il-policy ġiet amendata għal diversi drabi.

Fis-Seduta Nru. 135 tas-27 ta' Lulju, 1988, il-policy ġiet amendata biex tinkludi l-għotja b'titolu ta' bejgħ lill-intrapriża diġa' esistenti meta l- uniku espansjoni ta' din l-intrapriża jista' jsir biss fuq art tal-gvern, wara li l-applikant ikun jissodisfa lill-Gvern dwar il-benefiċċju li din l- espansjoni tagħti lill-ekonomija tal-pajjiż.

Dan sar minħabba li intrapriżi ġa esistenti bħal, per eżempju, hotels minn żmien għal żmien ikunu jridu jespandu.

L-Onor.

Membru bla dubju japprezza li intrapriżi bħal dawn huma ta' benefiċċju għall-Industrija tat-Turiżmu.

Għaldaqstant il-gvern ħass il-ħtieġa li għandu jkun ta' għajnuna billi għotja ta' l-art f'dawn il-każi ssir b'direct allocation.

ARTIJIET - INTERIM REPORT

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għall-mistoqsijiet parlamentari numri 8673, 5970 u 4875 li jitkellmu dwar "Artijiet - Interim Report", jista' l-Prim Ministru jagħti xi informazzjoni relevanti dwar din il-materja?

Jista' l-Prim Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tar-rapport tal-Kummissjoni preseduta minn Dr. K. Mifsud Bonnici?

ONOR.

ALFRED SANT: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 11444.

PASSAĠĠI PUBBLIĊI FIL-KAMPANJA

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 14232?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt f'mistoqsija parlamentari numru 14232.

ŻEJTUN - FORTI SAN LEONARDO

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid huwiex f'pożizzjoni li jwieġeb f'aktar dettall il-mistoqsija parlamentari numru 13170 li ġiet imwieġba fis-Seduta Nru. 203 tat-23.03.98?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: L-art mitluba mill-Maltacom bħala waħda mill- azzjonisti Datatrak Sec.

(Malta) Limited li tinsab ħdejn il-Fortizza San Leonardu kif tidher fuq il-Land Drawing 46/98 ġiet ippubblikata biex tinkera b'sejħa għall-offerti fit-8 ta' Mejju, 1998.

L-unika offerta li kien hemm kienet tal-Maltacom u l-għotja għada qegħda tiġi kkonsidrata.

SKEJJEL - NEW INITIATIVES IN EDUCATION 1996-1997

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għall-pubblikazzjoni ntitolata New Initiatives in Education 1996-1997 fejn intqal f'paġna 11 li kienet se tibda l-ħidma dwar kodiċi ta' mġieba fl-iskejjel, peress li kien hemm riferenza wkoll għal dan is-suġġett f'waħda mill-mozzjonijiet approvati waqt il-Konferenza Ġenerali ta' l-MUT dan l-aħħar, jista' l-Ministru jgħid jekk dan il-kodiċi hux lest jew le?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Għalkemm sar xogħol preparatorju dwar ir-reviżjoni tal-kodiċi ta' dixxiplina din l-inizjattiva ġiet sospiża għal ftit żmien sakemm ikun jista' jittieħed in konsiderazzjoni x-xogħol dwar dan is- suġġett li l-biċċa l-kbira tal-iskejjel qed jagħmlu in konnessjoni ma' l- iSchool Development Plan.

Ħafna skejjel ħarġu bi proposti huma stess dwar kif jirregolaw l-imġieba fl-iskejjel.

Kumitat imwaqqaf minni ħejja wkoll rapport dwar l-imġiba tajba fl-iskejjel.

Għandi l-ħsieb ukoll inwaqqaf kumitat ministerjali dwar l-imġiba fl- iskejjel biex fi żmien qasir jiġbor dan ix-xogħol kollu li sar u jfassal politika ġenerali dwar l-imġieba fl-iskejjel.

KOMPOSTAĠĠ TA' L-ISKART

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għar-risposti ta' interpellanzi supplimentari għall-mistoqsija parlamentari numru 15028, jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar liema huma l-barrieri li fihom ingħataw liċenzji biex jintefa' l- materjal u skart ieħor?

Fejn jinsabu dawn il-barrieri u kemm ilhom hekk liċenzjati?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel din il- mistoqsija lill-Ministru konċernat.

IMPJIEGI - REĠISTRAZZJONI GĦAX-XOGĦOL

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar in-numru ta' persuni li qed jirreġistraw għax-xogħol minn kull lokalita' tas-7, 8, 11 u 12-il distrett elettorali?

X'tip ta' xogħol qed jirreġistraw għalih dawn il-persuni?

ONOR.

EDWIN GRECH: L-informazzjoni mitluba tingħata f'xi seduta oħra.

DIPARTIMENT TA' L-ARTIJIET - KONSULENT LEGALI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li l-konsulent legali tal-Land Department, wara snin ta' servizz, ġie trasferit mil-Land Department?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-konsulent legali tal-Lands ġie ttrasferit minħabba li l-esiġenzi tas-servizz kienu jirrikjedu hekk.

CASINO DE MALTE

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija: Jista' l-Ministru jgħid huwiex veru li l-ġestjoni tal-Casino de Malte fi Dragonara Point se tingħata lill-kumpannija Franċiża?

Veru li minn issa l-ħaddiema ġew informati li l-kondizzjonijiet tax-xogħol tagħhom eż. leave se jinbidlu (għall-agħar)?

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Skond ir-rakkomandazzjoni tal-bord tal- għażla, bħalissa għaddejin taħdidiet sabiex il-konsortium kompost minn Accor-Air Malta, Corinthia Palace Hotel, Peninsula Investments Ltd, u Island Hotels Group Ltd, jieħdu f`idejhom konċessjoni ta` għaxar snin it- tmexxija tal-Casino tad-Dragonara.

Dwar il-kondizzjonijiet tax-xogħol għadhom għaddejjin negozjati bejn l- imsemmi konsortium u l-unions liema negozjati għadhom ma ġewx konklużi.

SERVIZZ ĊIVILI - ASSISTANT IMMIGRATION OFFICERS

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid għaliex ħarġet sejħa għal Assistant Immigration Officers Ċirkolari Nru. 13/98 mill-Industrial Grades biex jagħmlu xogħol klerikali meta għad fadal 30 Immigration Officers (Ċirkolari 34/97) li diġa' għandhom esperjenza klerikali u li segwew ukoll kors intensiv ta' tliet ġimgħat u għadhom ma ġewx imsejħa?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi x-xogħol li huwa mistenni jwettqu l-Assistant Immigration Officers ivarja minn dak ta' Immigration Officers.

MTARFA - GYMNASIUM/TENNIS COURTS

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid fuq liema kriterji ġie ffirmat kuntratt li bih il-gym u tennis courts fl-Imtarfa ngħataw b'ċens lill-għaqda Depiro Youth Centre flok lil oħrajn?

Għaliex sar dan fil-15 ta' Ġunju, 1998 meta hemm stedina uffiċjali biex il-mistiedna jattendu għall-iffirmar uffiċjali tal-kuntratt nhar it-23 ta' Ġunju?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Membru li l-kuntratt imsemmi ġie ffirmat mar-Rabat Depiro Basketball Club u mhux mad-Depiro Youth Centre.

Għalkemm ir-Rabat Depiro Basketball Club twieled fid-Depiro Youth Centre, dan il-club huwa wieħed awtonomu bi statut għalih u tmexxija awtonoma.

Huwa wkoll club irreġistrat mal-Malta Basketball Association.

Dwar il-kriterji li ntużaw biex ġie ddentifikat dan il-klabb u biex jieħdu l-inkarigu tat-tmexxija nixtieq ninforma lill-Onor.

Membru li kienet ix-xewqa tas-Segretarjat Parlamentari għaż-Żgħażagħ, Sport, Kultura u Arti u tal-Awtorita' tad-Djar biex tinstab dik l-għaqda jew klabb sportiv li kellu l-kwalitajiet li jieħdu r-responsabilta' tat-tmexxija f'idejh.

Wara li s-Segretarjat Parlamentari żamm laqgħa pubblika għal kull min wera ruħu interessat fit-tmexxija ta' dawn il-faċilitajiet u evalwa t-talbiet ta' erba' għaqdiet li kienu interessati fit-tmexxija, kkonkluda li fl-opinjoni tas-Segretarjat il-klabb tar-Rabat Depiro Basketball Club kellu l-potenzjal li jerfa' l-piż tat-tmexxija.

B'hekk f'laqgħa fejn kienu preżenti rappreżentanti tal-istess imsemmi Club, l-Għaqda Residenti Mtarfa, Rabat Ajax u Kerygna, ġie miftiehem illi:-

Ir-Rabat Depiro Basketball Club jieħdu t-tmexxija tal-Gym u t-Tennis Courts.

Rabat Ajax jieħdu t-tmexxija tal-football ground.

L-Għaqda Residenti Mtarfa jingħataw observer status fuq il-kumitat ta' tmexxija.

Il-Moviment Kerygma u l-Għaqda Torball jingħataw dritt għall-użu tal- faċilitajiet bi ftehim mal-kumitat tat-tmexxija.

Bħala kondizzjonijiet tal-kuntratt intużaw il-kondizzjonijiet tal- faċilitajiet sportivi kif proposti mill-Kunsill Malti għall-Isport.

Il- kuntratt bejn ir-Rabat Depiro Basketball Club u l-Awtorita' tad-Djar ġie ffirmat fil-15 ta' Ġunju, 1998.

Dwar it-tieni parti tal-mistoqsija nixtieq ninforma lill-Onor.

Membru li nhar it-23 ta' Ġunju, 1998 se ssir iċ-ċerimonja simbolika tal-iffirmar tal- kuntratt proprju fil-Gym tal-Mtarfa fejn ser tiġi organizzata bibita mill- club bħala tifkira tal-okkażjoni.

Għal din l-okkażjoni fuq rakkomandazzjoni tal-club ġew mistiedna barra l-mistednin distinti, rappreżentanti tal-għaqdiet imsemmija fil-kuntratt u għaqdiet oħra mil- lokal.

Għalhekk inħasset il-ħtieġa li l-ipproċessar tal-kuntratt ul- ħlasijiet dovuti jsiru f'data oħra qabel it-23 ta' Ġunju, 1998 biex niffaċilitaw il-proċess.

Id-data tal-15 ta' Ġunju, 1998 ġiet iffissata minn naħa tal-Awtorita' tad-Djar.

Għal din ir-raġuni l-kuntratt sar fil-15 ta' Ġunju, 1998.

PJAZEZ PUBBLIĊI - MONUMENTI

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk hawnx policy fis-seħħ dwar tqegħid ta' monumenti fi pjazez pubbliċi jew postijiet pubbliċi oħra?

Jekk ir-risposta hi fin-negattiv, jista' l-Ministru jgħid jekk jaqbilx li jkun hawn policy fuq dawn il-monumenti?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

TARXIEN - TRIQ JOSEPH BURLO'

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 10801, jista' l-Ministru jgħid meta huma maħsuba li jibdew ix-xogħlijiet fi Triq Joseph Burlo', Tarxien?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Ma għandi xejn x'inżid mat-tweġiba li tajt f'mistoqsija parlamentari numru 10801.

PA - INKJESTI INTERNI

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk mis-sitt inkjesti li saru fl-Awtorita' ta' l-Ippjanar tul dawn l- aħħar 15-il xahar, instabux xi mpjegati ħatja?

Jista' jgħid liema gradi ta' ħaddiema kienu investigati?

ONOR.

GEORGE VELLA: L-informazzjoni mitluba dwar is-sitt inkjesti li saru fl-Awtorita' ta' l-Ippjanar tul dawn l-aħħar 15 il-xahar hija kif ġej:

GRAD DEĊIŻJONI

Enforcement Unit Manager Mhux ħati Transport Planning Unit Manager Mhux ħati Senior Enforcement Officer Mhux ħati Senior Planning Technician Mhux ħati Planning Technician Mhux ħati Senior Enforcement Officer Ħati ta' nuqqas ta' organiżżazzjoni u ammonit bil-miktub.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB

ATT DWAR TFAL U ŻGĦAŻAGĦ

L-ONOR.

SANDRO SCHEMRBI ADAMI staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru W1,328 li oriġinarjament kienet saret lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali u li issa ġiet riferuta lilek u ċioe' jista' l-Ministru jgħid hemmx xi ħsieb li jsiru emendi għal titjieb u għall-aġġornament ta' l- Att XVIII ta' l-1980 u ċioe' Kapitlu 285 - Att dwar Tfal u Żgħażagħ, Ordinanza għall-Ħarsien, speċjalment fejn jidħlu l-applikabbilita' ta' Artikoli 3, 4 u 6 inter alia?

ONOR.

EDWIN GRECH: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li għad li kien hemm diskussjonijiet informali dwar xi rtokki jew emendi fl-Att XVIII ta' l- 1980, Kap. 285, fil-fatt dan qatt ma wassal biex isiru b'mod formali.

Jekk hemm xi suġġerimenti min-naħa ta' l-Onor.

Interpellant dwar xi emendi, jista' jgħaddihom lilna biex jiġu kkonsidrati.

SANTA VENERA: TRIQ CANNON BONNICI - TISWIJA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jara li Triq Cannon Bonnici, Santa Venera tiġi rranġata jew imqar tiġi mwittija t-triq?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel din il- mistoqsija lill-Ministru konċernat.

TA' XBIEX - FTUĦ TA' ĦWIENET

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi l-possibilita' li l-ħafna ħwienet magħluqin f'Ta' Xbiex jerġgħu jinfetħu, forsi anke b'inċentiv da parti tal-Gvern a benefiċċju tal-komunita' residenzjali/kummerċjali ta' Ta' Xbiex?

(Eżempju F1/F2 Housing Estate, Ta' Xbiex)

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jkun aktar speċifiku fil-mistoqsija tiegħu.