MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 56 It-Tnejn, 28 ta' April, 1997 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 56

It-Tnejn, 28 ta' April, 1997

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-9.16 a.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tnejn, 28 ta' April, 1997

WERREJ MINUTI 873

MISTOQSIJIET -TWEĠIBIET ORALI 873

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA 878

MOZZJONIJIET

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IT-TAXXA TAD-DWANA U TAS-SISA (L-EWWEL QARI) 879

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

MOZZJONI DWAR SELF GĦAT-TENURTAS-SUBARTIKOLU(1) TA' L-ARTIKOLU 2

TA' L-ATT DWAR SELF GĦALL-IŻVILUPP- KONTINWAZZJONI .

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR SELF LOKALI U SELF IEĦOR

LOCAL AND OTHER LOANS BILL (KUMITAT) 889

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR DAZJU TAS-SISA

EXCISE DUTY (AMENDMENT) BILL (IT-TIENI QARI U KUMITAT) 893

AĠĠORNAMENT 909

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 914

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB 940

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 55 li saret fil-25 ta' April, 1997 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET -TWEĠIBIET ORALI

IMPJIEGI - NUMRU TA' IMPJEGATI

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid x'inhu n-numru ta' impjegati li jaħdmu fil-ministeri, fid-dipartimenti tal-gvern u fil-headquarters tal-pulizija fil-Furjana, kif ukoll fl-Isptar Boffa u l-health centre?

ONOR.

ALFRED SANT (Prim Ministru): Jien informat li n-numru ta' impjegati li jaħdmu f'uffiċċini u f'bini ieħor ta' ministeri u dipartimenti tal-gvern li jinsabu fil-Furjana huwa 2466.

Minn dawn, 176 jaħdmu fil- headquarters tal-pulizija; 255 jaħdmu fl-Isptar Boffa u 100 jaħdmu fil- health centre.

ARMI KIMIĊI - RATIFIKA TAL-KONVENZJONI

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid meta Malta beħsiebha tirratifika l-Convention on the Prohibition of the Development, Production, Stockpiling and Use of Chemical Weapons and on their Destruction li ffirmat fit-13 ta' Jannar, 1993?

ONOR.

GEORGE VELLA (Viċi Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent): Tweġiba tingħata mill-aktar fis possibbli.

Madam Speaker, bil-permess tiegħek nixtieq li nagħmel spjega żgħira.

Meta oriġinarjament tpoġġiet din il-mistoqsija, ġimgħatejn ilu, diġa' kellna f'rasna li din il-liġi nressquha imma ma konniex nafu d-data eżatta u għalhekk li rrispondejt mill-iktar fis possibbli."

Pero' nixtieq ninforma lill-Kamra li fl-aħħar laqgħa tal-Kumitat dwar ix-Xogħol tal-Kamra ntlaħaq ftehim li din il-liġi tiġi diskussa u tgħaddi mill-istadji kollha proprju fis-seduta tal-lejla.

LIĠI DWAR ID-DIVORZJU

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid x'se jkunu l-passi li jwasslu għal-leġislazzjoni dwar id-divorzju?

X'tip ta' tagħrif ser jingħata lill-poplu Malti u Għawdxi?

Se jsir referendum għal tali liġi?

Żweġijiet li saru bil-Knisja u tfarrku jkunu eliġibbli għad- divorzju?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA (Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja): Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

TRASPORT PUBBLIKU - KODIĊI TA' ETIKA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Fil-kontest tat-titjib konsiderevoli li l-Gvern Laburista huwa mpenjat li jwettaq a benefiċċju ta' kull min juża t-trasport pubbliku; u fil-kontest tax-xiri ta' karozzi tal-linja ġodda li għandhom jakkomodaw lill-klijenti u s-sidien jew ix-xufiera ta' dawn il-karozzi nnfushom u l- pubbliku b'mod in ġenerali, jista' l-Ministru jgħid jekk jaqbilx mal-ħruġ ta' pubblikazzjoni ta' kodiċi ta' etika għas-sewwieqa u l-passiġġieri tat- trasport pubbliku?

Ser jkun hemm uniformi għas-sewwieqa?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll jekk huwiex se jiġi rranġat Bieb il-Belt u x'titjib għandu jsir u mistenni jsir fl-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH (Ministru għat-Trasport u Portijiet): Jien informat li fir-rigward tas-servizz li għalih qed jirriferi l-Onor.

Interpellant diġa' fil-liġi jeżistu regolamenti li jirregolaw kemm l- imġieba tax-xufiera kif ukoll dik tal-passiġġieri u ma naħsibx li hemm lok għal kodiċi ta' etika.

Barra minn hekk l-imġieba tax-xufiera, kif ukoll tas-sidien, hi regolata wkoll permezz tal-ftehim iffirmat bejn l-Awtorita' u l-Għaqda tas-Sidien tal-Karozzi tal-Linja tas-17 ta' Mejju, 1995.

Anki l-użu ta' l-uniformi hu regolat kemm bil-liġi kif ukoll bl-istess ftehim diġa' msemmi fejn jingħad li l-ħaddiema kollha f'dan is-settur, kemm xufiera kif ukoll impjegati ta' l-Assoċjazzjoni, għandhom jilbsu uniformi waqt il-ħin tax-xogħol.

Għal dan l-iskop se jkunu ntrodotti uniformijiet ġodda fi żmien qasir.

Jien informat ukoll li l-kuntrattur li qabbdet l-Għaqda biex jipprovdi l- uniformijiet ma laħaqx lesta l-uniformi tax-xitwa minħabba problemi dwar il- kulur tad-drapp, peress li l-kulur tad-drapp li nġieb ma kienx jaqbel mal- kulur ordnat mill-Għaqda.

Dwar l-uniformi tas-sajf jien informat li din għandha tibda tintlibes mis-sajf li ġej.

Għar-rigward ta' l-aħħar parti tal-mistoqsija, jien informat ukoll li bħalissa l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku qed taħdem fuq short u medium term plans bl-iskop li jsir upgrading tat-terminus eżistenti fil- Belt.

MADAM SPEAKER (Onor. Myriam Spiteri Debono): L-Onor.

Sandro Schembri Adami, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Peress li l-animu li bih saret id-domanda kien fis-sens illi tiġi regolata b'mod aħjar ir-relazzjoni bejn ix-xufiera tal-karozzi tal-linja u min jagħmel użu minn dan is-servizz; u fid-dawl tal- risposta sodisfaċenti li għadu kemm tani, jista' l-Ministru jekk jogħġbu jagħtini daqsxejn informazzjoni dwar kif qed isir ix-xogħol ta' enforcement.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: L-enforcement qiegħed isir mill-enforcement officers u hemm ħafna każi fejn ittieħdu passi dixxiplinarji.

Pero' jien ma tantx naqbel illi noqogħdu ntellgħu lix-xufiera l-qorti u ndumu minn sitt xhur sa tmienja biex tinqata' kawża.

Bi djalogu bejn l- Assoċjazzjoni tas-Sidien tal-Karozzi tal-Linja u l-Awtorita' dwar it- Trasport Pubbliku llum qed insibu li kif qed isir ix-xogħol ta' enforcement qed ikun aħjar milli noqogħdu ntellgħu lis-sidien jew lix-xufiera il-qorti.

QRATI - TITJIB FIS-SISTEMA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu l-impenn tal-Gvern Laburista għal titjib u progress fis-sistema ta' xogħol fil-qrati?

Dan l- impenn għandu xi żmien speċifiku kemm ser idum?

Jekk hemm medda ta' żmien bħala pjan, xi kemm hu dan iż-żmien għat-titjib?

ONOR.

CHARLES MANGION (Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali): Kif spjegajt fid-dibattitu tal-budget dwar il-Ministeru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali, l-impenn tal-Gvern Laburista huwa li jtejjeb il-ħidma tal- qrati minn diversi aspetti.

L-għan aħħari huwa li l-ġustizzja mhux biss issir iżda ssir fl-iqsar żmien possibbli.

Mil-lat amministrattiv il-ministeru ser jara li jkun hemm numru suffiċjenti ta' impjegati fid-diversi livelli u li dawn jingħataw it-taħriġ meħtieġ.

Se jittieħdu passi biex ir-Reġistru, kemm tal-Qrati ta' Fuq kif ukoll tal-Qrati t'Isfel, jiġi ttrasferit fl-inħawi fejn illum hemm l-għassa tal-pulizija biex b'hekk jikber l-ispazju għall-benefiċċju ta' l-impjegati, ta' l-avukati u tal-prokuraturi legali kif ukoll tal-klijenti tagħhom u b'hekk titaffa l-konġestjoni li teżisti bħalissa.

Diġa' bdiet titħaddem is-sistema komputerizzata tad-diary biex l- appuntamenti tal-kawżi jiġu maniġġjati aħjar.

Sar ukoll seminar għall-ġudikatura fejn saret evalwazzjoni tal-kodiċi u s- suġġerimenti proposti għal titjib qed jiġu kkonsidrati biex jiġu attivati fl-aqsar żmien.

Se titwaqqaf il-Qorti tal-Familja sabiex tingħata aktar attenzjoni lill- kawżi tal-familja biex dawn jiġu trattati aktar malajr.

Dan minbarra inizjattivi oħra.

Kif qed jara l-Onor.

Membru hemm ħafna xogħol li sar u li għad fadal xi jsir.

Din m'hijiex ħidma li ssir fi żmien speċifiku iżda li trid tkun kontinwa.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Tonio Borg, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

TONIO BORG: Madam Speaker, nixtieq niġbed l-attenzjoni tal-Ministru biex jipprova jagħmel xi ħaġa fuq is-sitwazzjoni fir-Reġistru tal-Qorti.

Huwa diġa' semma li hemm il-ħsieb - u dan kien ukoll il-ħsieb tal-Gvern ta' qabel - illi r-Reġistru jiġi trasferit għall-għassa tal-pulizija tal-Belt peress li issa sar żgħir għall-ammont ta' kawżi li hemm, pero' għallinqas bħala miżura temporanja jista' l-Ministru jibgħat iżjed messaġġiera biex ikunu jistgħu jġibu proċessi tal-qorti?

Dan qed ngħidu għax minħabba l- fatt li hemm ftit messaġġiera - daqqa wieħed ikun bis-sick leave u daqqa ieħor ma jistax jinstab - qed ikun hemm konġestjoni enormi fir-Reġistru tal-Qorti biex sempliċiment wieħed jara l-proċessi.

It-tieni ħaġa li rrid ngħid huwa li nixtieq li fil-laqgħa li l-Ministru jagħmel mal-ġudikanti jiġbdilhom l-attenzjoni biex jorganizzaw aħjar il-ħin tal-qorti għax f'xi ġranet ikun hemm kulħadd jaħdem bil-kurituri kollha mballati bin-nies, mentri mbagħad ikun hemm ġranet oħra fejn fil-qorti assolutament ma jkun hemm xejn.

Jiena naħseb li l-ġimgħa tax-xogħol tista' tiġi mqassma b'mod aħjar għax bħalissa qed jiġri - kif diġa' għidt - li jkun hemm ġranet ta' konġestjoni kbira u ġranet oħra fejn ma jkun hemm xogħol xejn.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

CHARLES MANGION: Madam Speaker, kif qal l-Onor.

Interpellant kien hemm diskussjonijiet li kien ilhom għaddejjin mill-1993 biex ir-Reġistru tal-Qorti jiġi trasferit għal post iktar adegwat.

Effettivament id- deċiżjoni konkreta biex jibda jsir xi ħaġa ttieħdet dan l-aħħar u nisperaw li matul dan is-sajf nirreġistraw progress sostanzjali f'dan ir-rigward.

Għar-rigward tal-ħaddiema, diġa' f'mistoqsija parlamentari preċedenti ndikajt li hemm numru ta' ħaddiema neqsin u fil-fatt bdejna l-proċess amministrattiv biex jimtlew dawn il-vakanzi.

Bħalissa, per eżempju, għadhom kemm saru l-interviews għal-deputati reġistraturi.

Ovvjament fil-każ ta' ħaddiema oħra mexjin bl-istess proċedura.

Rigward iktar organizzazzjoni rrid ngħid li l-ġudikanti għandhom il- poteri kollha neċessarji biex huma jamministraw l-awli tagħhom u l-liġi tagħtihom dawn il-poteri neċessarji.

Bħalma jaf l-Onor.

Membru fl-1 ta' Marzu ta' din is-sena bdejna bis- sistema tad-diary system; hemm uħud li qegħdin jipprattikawha u diġa' qed jiġi rreġistrat progress f'dan ir-rigward, pero' hemm oħrajn li qed jingranaw aktar bil-mod u jiena ninkoraġġixxi biex l-amministrazzjoni u case management jittieħdu iktar bis-serjeta'.

Ovvjament, dan jiddependi ħafna mill-individwu partikolari iżda barra minn hekk dan l-eżerċizzju kollu, li jirrikjedi ċertu tul ta' żmien, irid isir fir-rispett ta' l- indipendenza assoluta tal-ġudikatura.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Jista' l-Ministru jikkonsidra - dan hu suġġeriment li diġa' għamilt - li dawk it-tribunali u organi oħra li għandhom is-sede tagħhom fil-qorti u li ma jagħmlux xogħol strettament li għandu x'jaqsam mal-qorti - per eżempju, bħalma hija l-Kummissjoni għall-Investigazzjoni ta' Inġustizzji; u ma nafx it-Tribunal għall-Investigazzjoni ta' Inġustizzji hux se jiltaqa' hemmhekk ukoll - ma jibqgħux jiltaqgħu bil- qorti meta hemm dan in-nuqqas kollu ta' spazju?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

CHARLES MANGION: Is-suġġeriment ta' l-Onor.

Membru qed jiġi nnotat u jiġi kkonsidrat ukoll fid-dawl ta' tibdil ieħor li qed nagħmlu fl- amministrazzjoni tal-qorti.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Austin Gatt, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

AUSTIN GATT: Madam Speaker, fl-istess spirtu tad-domanda li għamel l-Onor.

Tonio Borg, jista' l-Ministru jikkonsidra illi f'każijiet ippreżentati quddiem maġistrati f'kawżi kriminali li jġibu pieni taħt l- għaxar snin, ir-rikors għal-liberta' proviżorja - naturalment meta l- akkużat jippreferi li l-kawża tiġi deċiża mill-maġistrat flok joqgħod imur ġuri - jiġi deċiż seduta stante mill-maġistrat stess, ovvjament fil- preżenza tal-prosekuzzjoni?

Qed ngħid dan għaliex waħda mill-esperjenzi li kelli meta mort lura l- qorti hija illi kien hemm żewġ akkużati b'żewġ pulizija magħhom il-ħin kollu, bl-ispettur ġej u sejjer, dawn ġew ippreżentati f'nofs inhar, ir- rikors għal-liberta' proviżorja li ma kienx oppost mill-pulizija sar fn- 12.05 p.m. u biex ir-rikors mar mill-qorti għal għand l-Attorney General u lura domna nistennew sas-6.30 p.m. u kellna noħorġu lill-akkużati minn Kordin - fil-fatt, din ma kontx nafha, wara l-4.30 p.m. ma jiġux aċċettati priġunieri fil-ħabs tal-Kordin.

Jiġifieri qegħdin f'sitwazzjoni fejn minħabba nuqqas ta' messaġġier jew avukat qed nirriskjaw illi nies li fil- fatt ikunu se jingħataw id-dritt tal-liberta' proviżorja jispiċċaw jibqgħu l-ħabs minħabba nuqqas ta' amministrazzjoni tajba.

Issa jiena ma narax għaliex fil-kawżi li jġibu sa għaxar snin priġunerija, fejn l-akkużat jiddeċiedi li l-kawża tiegħu tinstema' mill-maġistrat u mhux minn ġuri, il- kompetenza m'għandhiex tkun tal-maġistrat immedjatament li jiddeċiedi l- liberta' proviżorja.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

CHARLES MANGION: Madam Speaker, dan huwa punt validu li għandu jiġi kkonsidrat.

Fil-fatt jekk m'iniex sejjer żball kien hemm xi mistoqsija parlamentari f'dan is-sens - mingħalija mill-istess Onor. Interpellant - u għaddejtha lill-Attorney General għall-konsiderazzjoni tiegħu.

Nassigurakom li nagħmel dak kollu li jista' jsir biex l-amministrazzjoni tal-qorti niffaċilitawha u nħaffuha.

VALLETTA - FUNZJONIJIET AMMINISTRATTIVI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid liema huma dawk l-inħawi fil- Belt Valletta li jaqgħu taħt l-Amministrazzjoni ċentrali, dawk li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tal-Valletta Rehabilitation Project u l-oħrajn li jaqgħu taħt il-kunsill lokali?

ONOR.

CHARLES MANGION: Il-Kunsill Lokali tal-Belt Valletta għandu ġurisdizzjoni u kompetenza fil-lokalita' tiegħu fuq il-funzjonijiet kollha kif stipulat fl-Att ta' l-1993 dwar Kunsilli Lokali, partikolarment skond l- artiklu 33 (1) ta' l-imsemmi Att.

L-istess kunsill m'għandux kompetenza fuq materji u oġġetti esklużi mill- kompetenza tiegħu skond l-artikolu 33 (2) u r-Raba' Skeda li tinsab ma' l- imsemmi Att.

Il-Proġett għar-Riabilitazzjoni tal-Belt Valletta jagħmel parti mill- Ministeru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni.

Dan huwa responsabbli f'isem il-gvern ċentrali għal dawk l-inħawi li jaqgħu taħt ir- responsabbilta' tal-gvern ċentrali.

Dawn jinkludu s-swar, il-bini mportanti u l-Ġonna tal-Barrakka ta' Fuq u ta' Isfel.

Hemm xi proġetti li saru jew qed isiru flimkien bejn il-Kunsill Lokali u l-Proġett għar-Riabilitazzjoni tal-Belt Valletta.

Dan kien jinkludi titjib f'areas pubbliċi u manutenzjoni ta' bankini.

PULIZIJA - RONDA FIL-BELT VALLETTA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid x'qed isir fil-Belt Valletta kontra l-vizzju fatali tad-droga?

Kif qed tkun imqassma r-ronda tal-pulizija?

Ir-ronda ssir mal- Belt kollu?

Fil-każ li le, f'liema toroq qed issir?

Minn x'ħin u sa x'ħin?

X'riżultat ħalliet?

ONOR.

ALFRED SANT: Nassigura lill-Onor.

Interpellant li l-pulizija tagħmel sorveljanza fil-Belt Valletta għall-abbużi tad-droga.

L-Onor.

Interpellant japprezza li l-għoti tat-tagħrif mitlub jista' jmur kontra l- iskop ta' l-operat tal-pulizija.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Austin Gatt mistoqsija supplimentari.

ONOR.

AUSTIN GATT: Ma nafx jekk il-Prim Ministru jafx, pero' riċentement saret serqa minn Triq Santa Luċia kantuniera ma' Strada Merkanti, li tiġi biss żewġ kantunieri 'l bogħod mill-għassa tal-pulizija.

Fil-fatt kienu nvoluti tlett ħwienet tad-deheb li kollha kellhom l-alarm u skond l-informazzjoni li għandi jien kienu wkoll konnessi ma' l-għassa tal- pulizija - ma nafx jekk hux tal-Belt jew tal-Furjana.

Jista' l-Prim Ministru jinvestiga għaliex saret serqa ta' ħanut bl-alarm konness ma' għassa tal-pulizija daqshekk viċin u meta l-pulizija waslet fil-post il- ħallelin kienu diġa' telqu?

MADAM SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Se nagħmel indaġni fuq x'ġara minn dak iż-żmien 'l hawn imma żgur li ma nistax nidħol fl-intenzjonijiet ta' min kien qed imexxi s-serqa.

Naħseb li huma ddeċidew li jmorru hemmhekk u mhux il- pulizija!

MADAM SPEAKER: L-aħħar mistoqsija supplimentari.

ONOR.

AUSTIN GATT: Ma naħsibx li din hi kwestjoni ta' intenzjoni imma hi kwestjoni ta' late reaction min-naħa tal-pulizija għax minn meta ndaqqet l- alarm sakemm waslu l-pulizija fuq il-post il-ħallelin kienu żarmaw il- ħwienet u telqu.

ONOR.

ALFRED SANT: Jiena fhimt li l-Onor.

Interpellant kien qed jistaqsi biex wieħed jindaga għaliex insteraq hemmhekk minflok insteraq post ieħor.

Ċertament ninvestiga l-punt li qajjem l-Onor.

Membru.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet issa għadda.

Tqegħid ta' Karti.

Il-Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA

ONOR.

ALFRED SANT: Sinjura President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Lista li turi n-numru ta' vetturi misruqa minn Novembru 1996 sat-23 ta' April, 1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 4859.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT (Ministru tal-Finanzi u Kummerċ): Inqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra:

Rapport Annwali tal-Borża ta' Malta għas-sena 1996; u

Lista li turi l-permessi mogħtija għal xiri ta' proprjeta' f'Malta bejn Jannar 1995 u Marzu 1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 4686.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI (Ministru tad-Djar): Inqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra:

Avviż Legali Nru 49 ta' l-1997 - Ordni ta' l-1997 dwar l-Awtorita' tad-Djar (Trasferiment ta' Proprjeta') (Nru 6).

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Noel Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA (Ministru tal-Biedja u Sajd): Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 50 ta' l-1997 - Regolamenti ta' l-1997 dwar Breeding Stock tat-Tjur; u Avviż Legali Nru 51 ta' l-1997 - Regolamenti ta' l-1997 dwar il- Hatcheries.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Il-Prim Ministru jekk jogħġbu jressaq il-Mozzjoni Nru 55.

MOZZJONIJIET

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IT-TAXXA TAD-DWANA U TAS-SISA

ONOR.

ALFRED SANT: Sinjura President, nipproponi l-Ewwel Qari ta' l- Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att ta' l-1997 dwar it-Taxxa tad-Dwana u tas- Sisa".

MADAM SPEAKER: Min jissekonda, jekk jogħġobkom?

ONOR.

EVARIST BARTOLO (Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att ta' l- 1997 dwar it-Taxxa tad-Dwana u tas-Sisa" ikun moqri l-Ewwel Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MADAM SPEAKER: Peress li ntalbet votazzjoni, din id-division tittieħed minn hawn u 20 minuta oħra.

Fid-9.33 a.m. billi ntalbet votazzjoni l-Kamra ġiet sospiża u rriżumiet 20 minuta wara.

MADAM SPEAKER: Se nerġa' npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi li l- Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att ta' l-1997 dwar it-Taxxa tad-Dwana u tas-Sisa" ikun moqri l-Ewwel Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

VOTAZZJONI NRU : 33

FAVUR : 35

L-Onor.

|Abela Carmelo |Farrugia Noel | |Abela Joseph |Grech Edwin | |Agius Chris |Gulia Gavin | |Attard |Herrera Jose' | |Montalto John | | |Bartolo |Mangion Charles| |Evarist | | |Borg Karmenu |Mintoff Dom | |Brincat Leo |Mizzi Joe | |Buhagiar |Pace Bertu | |Charles | | |Buhagiar Louis|Portelli Alfred| |Camilleri |Refalo Anton | |Maria | | |Cardona Chris |Sant Alfred | |Chircop Karl |Sceberras | | |Trigona Alex | |Cilia Joe |Schembri Adami | | |Sandro | |Dalli Helena |Spiteri Lino | |Debono Grech |Vassallo Adrian| |Joe | | |Farrugia Anglu|Vella George | |Farrugia Joe |Vella Karmenu | |Farrugia | | |Michael | |

KONTRA : 25

L-Onor.

|Abela Tony |Galea Louis | |Agius Francis|Gatt Austin | |Bonnici Josef|Gonzi Lawrence | |Bonnici |Hyzler George | |Michael | | |Borg Joe |Mifsud Bonnici | | |Antoine | |Borg Tonio |Muscat Claude | |Cassar Joe |Muscat Richard | |Dalli John |Pullicino | | |George | |D'Amato Helen|Refalo Michael | |De Marco |Tabone Anton | |Guido | | |Farrugia Jean|Vassallo Edwin | |Pierre | | |Frendo |Zammit Ninu | |Michael | | |Galea Censu | |

Il-mozzjoni għaddiet u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri l-Ewwel Darba.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

Mozzjoni dwar self GĦat-tenur tas-subartikolu (1) ta' l-artikolu 2 ta' l- Att dwar Self GĦall-Iżvilupp -Kontinwazzjoni.

Ikompli mill-25 ta' April 1997

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Joe Cassar huwa in possession of the House.

ONOR.

JOE CASSAR: Madam Speaker, l-aħħar darba għamilt xi kummenti fuq id-diskors ta' l-ex-ministru tal-finanzi fejn għidt li dan għamel diskors imżewwaq bħall-qawsalla u kkummentajt ukoll fuq id-diskors tal-Ministru tal- Finanzi attwali fejn għidt li d-diskors tiegħu kien niexef bħax-xagħri.

Pero' l-iktar ħaġa importanti hija li minkejja li ma kien hemm l-ebda rabta bejn id-diskors ta' l-ex-ministru u dak tal-Ministru attwali, ma ngħatat l- ebda spjegazzjoni għal liema raġuni l-Gvern se jagħmel dan is-self.

GĦalhekk, kif diġa' staqsew sħabi, nerġa' nistaqsi ma nafx għal kemm-il darba: Għalfejn qiegħed isir dan is-self?

Jekk l-Onor.

Spiteri semma l- firdiet jien ma nafx x'ried jgħid bihom.

Hu qal ukoll li jrid jiċċelebra xi anniversarju imma forsi llum il-partit tiegħu ma jridx jiċċelebrah dan l-anniversarju.

L-iktar ħaġa importanti, kif diġa' enfasizzajt l-aħħar darba, huwa li l-qgħad ma jkomplix jiżdied.

Il-qgħad, biex nuża kelma ta' l-Onor.

Spiteri, huwa ġenetiku għall-Partit Laburista għaliex fis-16-il sena li dam fil-gvern ħlief qgħad ma kienx hawn fil-pajjiż u ħlief korpi ma waqqafx.

Barra minn hekk ma ħoloqx xogħol produttiv u issa donnu li rġajna wasalna għall-istess sitwazzjoni.

L-aħħar darba jien għidt li l-Onor.

Spiteri kien jonqsu biss jagħmlilna xi erba' versi!

Jien dawn l-erba' versi tiegħu ma rnexxilix insibhom imma ġie f'idejja l-ktieb li kien ħareġ il-Prim Ministru bl-isem "Min hu Evelyn Costa".

Dan il-ktieb jikkonsisti f'diversi drammi li wieħed minnhom jismu "Meta tqum il-Prinċipessa" u wieħed mill-karattri jgħid hekk: "Tinħasdux, dawn kienu l-ekijiet li għidtilkom bihom.

Il-palazz ma fih xejn ħlief trab, ekijiet u nies rieqda.

Kulħadd rieqed, ir-re, r- reġina, il-prinċipessa u l-kortiġjani.

Għaliex jinsabu rieqda?

M'hijiex raqda naturali.

Hemm storja traġika warajha.

Ma nafx jekk qattx smajtu biha.

Triduni ngħidhielkom?

Kollox sew.

Għalkemm għadda dan iż-żmien kollu din hi l-ewwel darba li se ngħidha lil xi ħaddieħor minbarra l-ekijiet ..."

u billi issa l-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali għadu kemm ħareġ il-premju tal-letteratura ta' min jagħmel kumment fuq dan il- paragrafu - forsi jirbaħ il-premju - u jgħid li dan il-palazz issa jfisser Kastilja biex id-dramm ikun iktar realistiku.

Il-Gvern qed jgħidilna li ċerti miżuri affettwaw ħażin lill-impjiegi u fl- istess ħin qed jgħidilna li ċerti miżuri kixfu l-impjiegi u li ċerti miżuri ġabu l-qgħad.

Jgħidilna li fil-qasam turistiku l-qgħad qed jiżdied u fl-istess ħin jiftaħar b'dak li qed jiġri fl-istess qasam.

Aħna ma nistgħux nifhmu din is-sitwazzjoni u għalkemm il-Gvern m'hu qed joħroġ l-ebda ċifri fl-istess ħin qed jammetti li fil-pajjiż hawn sitwazzjoni ħażina ta' qgħad.

Dan huwa kliem meħud mill- istqarrija li l-Ministru tal-Ħarsien Soċjali għamel fit-18 ta' April ta' din is-sena.

Issa ħarġet stqarrija miċ-chairman ta' l-ETC u mill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali u din hija l-isbaħ waħda għax donnhom qabdu u waddbuha, qarstuha fl-istqarrija u garawha fuq dak li llum hu l-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ.

Jiena nifhem il-pożizzjoni tal-Ministru Leo Brincat u nifhem it-toqol li jrid iġorr imma din hija xi ħaġa li ma kontx nistenniha mill-Ministru Edwin Grech.

Dawn iċ-ċifri qegħdin f'idejh u jekk irid jista' jagħtihom u l-fatt li ma jridx jagħtihom bilfors li jħassbek ħażin.

Dan huwa ministru li għamel ħafna stqarrijiet, il-PRO's tiegħu jagħmlu ħafna kitbiet u l-ħin kollu jwieġbu l-ittri imma l-bqija ma nafux x'jagħmel iżjed.

Per eżempju, x'qiegħed jiġri fl-ETC?

F'din is-sitwazzjoni ta' qgħad għandhom jingħatawlha flus iżjed biex tħarreġ iżjed nies?

Il-Ministru dan l-aħħar semma tliet korsijiet.

Qal li hemm min se jitgħallem kif isewwi t- toroq, hemm min se jitgħallem kif jieħu ħsieb il-ġonna u affarijiet oħra bħal dawn - ħwejjeġ li jfakkruk fi żmien il-korpi.

Din hija s-sitwazzjoni f'dan il-pajjiż u s-sitwazzjoni ta' qgħad hija ġerħa għal pajjiżna.

Bniedem bla xogħol għandu xi ħaġa nieqsa: Il-bniedem għandu dritt għax- xogħol u l-bniedem bla xogħol huwa mweġġa' u mhux biss iweġġa' hu imma tweġġa' wkoll il-familja tiegħu.

Tajjeb li nsemmi li meta konna qed niddiskutu l-Estimi tal-Korporazzjoni għax-Xogħol u Taħriġ għas-sena 1996-1997, il-Ministru tal-Ħarsien Soċjali kien qalilna:

"Illejla għandi l-pjaċir inħabbar li ħadt il-passi meħtieġa biex isiru żewġ studji strateġiċi, wieħed fuq l-ETC u l-ieħor fuq id-Dipartiment tax-Xogħol, minn esperti kwalifikati f'dan il-qasam biex nara kif dawn iż-żewġ entitajiet jistgħu jwieġbu għall-isfidi ġodda li għandna quddiemna.".

Issa l-Ministru jaf li fil-pajjiż hawn il-qgħad li ħoloq il-Gvern tiegħu pero' minkejja kollox dan ir-rapport għadu ma ħariġx.

GĦaliex l-ewwel hawn ġew l-istess Ministru qal li ħa l-passi meħtieġa u wara ġie jgħid li dak inhar kien biss tkellem?

Fil-mistoqsija parlamentari numru 3414 tas-seduta tas-26 ta' Frar, 1997, il-Ministru qal: "... konna qed inħejju u nfasslu kif kellhom isiru r-rapporti.".

Imbagħad meta sab ruħu f'din il-konfużjoni ta' dati, kif ġralu meta mar l-Universita' - u ma nafx jekk qalx li se jbiddel l-isem ta' l-ETC u jekk huwiex se jeħodha x'imkien ieħor .....

Imma anke fir-rapport għamel konfużjoni sħiħa, għaliex min se jgħid lil xi ħadd jagħmillu rapport f'40 ġurnata ta' xogħol?

Jiena ma nafx kemm-il 40 ġurnata ta' xogħol għaddew mit-28 ta' Jannar, 1997 sal-lum pero' r-rapport għadu ma ġiex quddiem din il-Kamra.

Jiġifieri l-Ministru - din dejjem ngħidhielu imma naħseb li hija espressjoni tajba - irid joqgħod attent li fil-qasam tax-xogħol u fil-qasam soċjali ma jmurx jagħmel xi ħerba oħra bħal dik il-ħerba tat-teatru li għandu quddiemu.

Biex il-Ministru tal- Ħarsien Soċjali jkun jista' jġib l-impjiegi jrid iġib il-flus mingħand il- Ministru tal-Finanzi u ngħidlu li jrid jara x'se jagħmel biex il-qgħad ma jkomplix jiżdied.

F'Diċembru l-figura tal-qgħad telgħet għal 6,245.

Issa, Madam Speaker, dan meta kien għadu lanqas ħareġ il-figuri ta' Ottubru u Novembru u f'daqqa waħda ħareġ dik ta' Diċembru, liema figura ħarġet fuq il-gazzetti għax dan il-Ministru qiegħed hemm biex iwieġeb lill- gazzetti!

L-ewwel dmir tiegħu għandu jkun lejn il-Parlament u mhux lejn il- gazzetti.

Jekk għandu l-istatistika f'idejh għandu joħroġha u mhux joqgħod iwaħħal f'sieħbu.

Huwa jaf li f'Novembru n-numru ta' persuni qiegħda kien ta' 6,085.

Dan fi żmienu wkoll!

Jiġifieri bejn Novembru u Diċembru in- numru ta' nies qiegħda żdied.

Illum nafu - u dan għandhom jgħiduh ċar u tond - li mill-elezzjoni 'l hawn il-qgħad żdied b'1000, jekk mhux iżjed.

Madam Speaker, il-Ministru għandu jgħidilna x'ġara fis-settur tal-part- timers.

Fi żmien Gvern Nazzjonalista kien hemm 24,000 impjieg part-time.

Bejn wieħed u ieħor kien hemm 12,000 ruħ, il-maġġor parti tagħhom nisa, li kellhom part-time job, jiġifieri li bħala xogħol prinċipali tagħhom kienu jaħdmu inqas minn 40 siegħa fil-ġimgħa.

Aħna konna għamilna liġi apposta fejn għidna li min jaħdem 20 siegħa jew aktar jieħu l-benefiċċji a proporzjon ta' dak li jieħu ħaddiem li jaħdem 40 siegħa fil-ġimgħa.

Barra minn hekk stabilejna wkoll ir-rata tal-paga ta' ħaddiem part-time, bħalma hija stabilita l-paga minima tal-ħaddiema regolari, biex b'hekk ħadd ma jkun jista' jabbuża mill-ħaddiem.

Lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali jiena ngħidlu li llum għandu bżonn ta' iktar inspectors għax la qed jiżdied il- qgħad iżjed jista' jkun hemm abbuż.

U jekk inspector jiġi aggredit il- Ministru għandu jieħu l-passi meħtieġa u mhux joqgħod għall-pressjonijiet li jsirulu u ma jeħux passi.

Il-Ministru m'għandux joqgħod jgħid kontra l- impjegati tiegħu kif għamel meta ddiskutejna l-estimi ta' l-ETC iżda għandu jagħti l-appoġġ u juri li għandu fiduċja fil-ħaddiema tiegħu.

Jiena naħseb li minħabba s-sitwazzjoni li ħoloq hu stess għandu bżonn iżid l-inspectors.

F'Diċembru 1986 in-nies li jaħdmu bi qligħ kienu 115,109 - dawn huma figuri uffiċjali - u f'Settembru 1996 din il-figura telgħet għal 142, 599.

Dan ifisser li f'disa' snin u nofs ta' amministrazzjoni Nazzjonalista nħolqu 27,490 impjieg.

Il-Ministru qalilna li din il-figura telgħet daqshekk għax fiha hemm inklużi l-ħaddiema tal-Bank of Valletta u l- ħaddiema tal-MSU, liema ħaddiema kkalkolajnihom mas-settur privat u mhux ma' dak pubbliku.

Mela dawn mhumiex nies li qegħdin jagħmlu x-xogħol tagħhom!

Allura issa n-nies se jibdew jgħibu mill-istatistika u ngħidu li dawn in-nies m'humiex hemm biex ikollna xi figuri sbieħ!

Aħna nirċievu ħafna figuri d-dar u nirringrazzja lill-ministri talli joqogħdu jibagħtuhomlna.

Il-figuri fuq it-turiżmu u fuq ir-retail price index il- ħin kollu ġejjin imma Alla jbierek il-Ministru tal-Ħarsien Soċjali qatt ma jibgħatilna figuri.

Dan il-Ministru li jġib in-nomenklatura ta' ministru tal-ħarsien soċjali għandu joqgħod attent li ma jmurx fl-aħħar isir "ħares" u ma jkun qed iħares xejn!

Wara li għamilt dan il-punt niġi issa biex ngħid li l-Ministru għandu jieħu ħsieb is-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol u saħansitra hu għandu l-liġi lesta dwar l-industrija tal-bini.

Għandi d-diskors tas-Sur Jack Calamatta, ppubblikat għat-tieni darba fil-ġurnal "l-orizzont" tas-27 ta' Jannar, 1997 u nixtieq nikkwota parti minnu.

Jien għandi rispett kbir lejn is-Sur Calamatta għax ħadem ħafna miegħi u tani ħafna għajnuna.

F'"l- orizzont" qal hekk:

"Il-kummissjoni li tippromwovi s-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax- xogħol lestiet it-tħejjija ta' dawn ir-regolamenti x-xahar li għadda - Ottubru 1996 - ftit tal-jiem qabel l-elezzjoni u fihom ġew imdaħħla ħafna mill-punti li ressqet il-GWU.

S'issa l-avviż legali biex dawn ir-regolamenti jibdew jiġu nforzati b'liġi fuq is-sidien u l-ħaddiema għadu ma ħariġx.

Għalhekk aħna nappellaw lill-Gvern il-ġdid biex jieħu l-passi kollha meħtieġa ħalli jinħareġ l-avviż legali dwar dawn ir-regolamenti.

Anzi nippretendu li dan għandu jsir il-lum qabel għada, speċjalment wara li l-ġimgħa l-oħra f'temp ta' 24 siegħa biss kellna żewġt imwiet ta' ħaddiema fl-industrija tal-kostruzzjoni.".

Dan kien f'Jannar, meta llum qegħdin f'April.

Diġa' għaddew tliet xhur minn mindu deher dan l-artiklu u l-Ministru għadu ma ħareġ xejn.

Nerġa' ngħid li l-Ministru għandu jħarreġ iktar inspectors.

Il-Ministru għandu jkollu flus - u hawn qed nissellfu l-miljuni - biex jagħmel kampanja ħalli jħajjar aktar nies jidħlu fil-qasam tas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax- xogħol.

Hemm bżonn li dan isir mill-aktar fis possibbli.

Ma jistax ikun li nibqgħu sejrin b'dawn il-korrimenti u mwiet fuq il-postijiet tax-xogħol.

Meta tiġri xi diżgrazzja kbira - aħna nafuhom l-affarijiet - il-ministri jmorru Kastilja, isir ħafna paroli dwar il-povru ħaddiem u mbagħad wara ma jsir xejn.

Il-Ministru għandu l-liġi lesta f'idejh - lestiha ħaddieħor - u ma għandux ħila jippubblikaha.

Ma nafx fejn sejrin naslu f'dan il-qasam hekk importanti.

Meta jkollna mozzjoni bħal din fejn il-Parlament qed jintalab li japprova self ikun tajjeb li kull ministru jiġi hawn - dalgħodu għandna l-front bench f'dan il-Parlament kważi vojt - u jgħid kif se juża l-flus fid-dekasteri li jaqgħu taħt ir-responsabilita' tiegħu.

Kif jaf kulħadd, ix-xogħol u s-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol huma affarijiet importantissimi imma l-Gvern mhux qed jagħti kashom.

Qiegħed ifarfar għax ix-xogħol għal dan il-Gvern qatt ma kien prijorita'.

Il- Ministru qed jaħseb li x-xogħol se jiġi waħdu mingħajr ma wieħed jirsisti?

Biex gvern iġib ix-xogħol fil-pajjiż tgħidx kemm irid ibati.

Ma jistax jieħu for granted li x-xogħol jiġi waħdu mingħajr tbatija ta' xejn.

Il- qgħad qiegħed jiżdied u s'issa m'għandna l-ebda ħjiel ta' kif din il-ġerħa sejra tfiq.

Madam Speaker, jiena sibt id-diskors li kien għamel il-President Amerikan Franklin Delano Roosevelt fl-inawgurazzjoni tiegħu.

Roosevelt kien bniedem li fil-qasam soċjali ħadem ħafna mhux biss għal pajjiżu imma anke għal pajjiżi oħra u dak inhar ta' l-inawgurazzjoni tiegħu, fl-4 ta' Marzu, 1933 kien qal hekk:

"A host of unemployed citizens face the grim problem of existence and an equally great number toil with little return.

Only a foolish optimist can deny the dark realities of the moment.".

B'dan il-kliem ta' bniedem tassew kbir nagħlaq id-diskors tiegħi.

Grazzi.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

La m'hawnx aktar rimarki nistieden lill-Ministru Brincat jagħmel il-winding up.

ONOR.

LEO BRINCAT: Madam Speaker, min sema' l-interventi tal-kelliema ta' l-Oppożizzjoni tul dawn il-ġranet dwar din ir-riżoluzzjoni seta' ħa l- impressjoni illi b'għemilu l-Gvern Laburista se jġib lil pajjiżna bħaċ- Ċili meta dan il-pajjiż kien waqa' taħt il-ħakma ta' l-IMF u taċ-Chicago boys, il-famużi ekonomisti ispirati minn Milton Friedman.

Skond uħud dak il- pajjiż kien spiċċa biex saħansitra biegħ is-sovranita' tiegħu.

Ma naħsibx li qed nesagera meta qed nasal għal din il-konklużjoni fir-rigward tad- diskorsi li għamlu l-kelliema ta' l-Oppożizzjoni għax fil-fatt kien hemm kelliemi partikolari, anzi shadow minister, li saħansitra allega li aħna konna qegħdin inxaqqu s-sovranita' ta' gżiritna b'dak li għandna propost f'din ir-riżoluzzjoni.

Madam Speaker, għalkemm kien hemm min allega li ma fehemx sewwa sew x'kellna f'moħħna jiena ngħid li meta jieħu din ir-riżoluzzjoni fil-kontest tal-leġislazzjoni dwar is-self lokali u self ieħor, li approvajna fl- istadju tat-Tieni Qari ftit tal-jiem ilu, u jara d-diċitura sew li tinkludi self minn barra, wieħed seta' faċilment jintebaħ illi dawn kienu komplimentari għal xulxin.

Irrid nagħmilha ċara wkoll li meta aħna pproponejna li din il-mozzjoni u l-abbozz ta' liġi jiġu diskussi flimkien ma kellna l-ebda ħsieb li noħonqu d-dibattitu, iżda minn dak li ġara fil- fatt rajna kemm kellna raġun għax kellna duplikazzjoni sħiħa u ripetizzjoni ad nauseam ta' l-istess argumenti fallaċi li qajmet l-Oppożizzjoni dwar din il-liġi tas-self.

Jiena se nipprova nevita milli naqa' għal-livell u għall- appelli isteriċi kif kellna min-naħa l-oħra, min-nies, bħal per eżempju, l- ex-ministru John Dalli.

Dan qagħad jgħidilna li aħjar nagħlqu ħalqna u ma nitkellmu xejn dwar dak li sibna.

Jiena naħseb li ħalqna ma jagħlaqulna ħadd, aktar u aktar meta għandna d-dmir u d-dover li lill-poplu nagħmluh konxju tal-qagħda tal-pajjiż kif sabha Gvern Laburista sitt xhur ilu u iktar u iktar meta dan li għandna quddiemna llum huwa konsegwenzjali għall- istat ta' fatt illi writna mal-bidla fil-gvern.

Naf illi kien hemm diversi nies, fosthom il-ħabib tiegħi l-Onor.

Joe Cassar, li qalu li l- introduzzjoni tiegħi setgħet kienet itwal.

Dan jiena għamiltu apposta għax ħassejt illi dak li kellu jiġi spjegat kien diġa' ġie spjegat fl-Abbozz ta' Liġi dwar Self Lokali u Self Ieħor u ħassejt illi l-mozzjoni titkellem waħedha, tant illi ħafna interpretazzjonijiet u argumenti żbaljati kienu fil-fehma tiegħi iktar qegħdin hemm to mislead the House milli għax il- mozzjoni ma kenitx tagħmel sens jew għax ma kenitx tinftiehem, kif kien hemm min allega.

L-iktar punt importanti li rrid nagħmel - għamiltu fl-introduzzjoni u rrid nerġa' nagħmlu llum - huwa illi d-deċiżjoni li qed jipproponi l-Gvern Laburista mhijiex xi deċiżjoni politika meħuda b'sens ta' kapriċċ u b'sens ta' irresponsabbilta' imma hija deċiżjoni li strettament qed nieħdu fuq il- pariri tal-Bank Ċentrali.

Jiġifieri jiena nifhimha illi, by elimination, il-kritika kollha li kien hemm min-naħa ta' l-Oppożizzjoni kienet għall- operat tal-Bank Ċentrali li, fil-fehma tiegħi, taħt id-diversi gvernijiet dejjem mexa bl-aħjar mod, dejjem mexa b'sens ta' prudenza u dejjem poġġa l- interess nazzjonali l-ewwel u qabel kollox.

Jien inħoss li kienet irresponsabbilta' kbira li l-Oppożizzjoni ħadet attitudni bħal din meta aħna għamilniha ċara u qed nerġgħu nagħmluha ċara li dak li qegħdin nipproponu huwa bbażat strettament fuq il-pariri tal-Bank Ċentrali u mhux fuq xi deċiżjoni politika li stajt ħadt jiena jew setgħu fasslu nies li ġew qabli.

Fl-introduzzjoni tiegħi spjegajt, u se nerġa' nispjegaha llum, li għalkemm it-target tal-Gvern hu li jirrikorri għal 40% tas-self minn barra din hija biss option li għandu quddiemu u li qed jagħti dritt lilu nnifsu li jeżerċita.

Irrid nagħmilha ċara wkoll li l-ammont innifsu ta' Lm150 miljun f'din ir-riżoluzzjoni huwa biss an umbrella facility.

Dan ma jfissirx li l-Gvern se jissellifhom kollha - jista' ma jissellef xejn u jista' jdur fuq is-suq lokali - iżda li qed nagħmlu qed nagħmluh biex nagħtu iktar flessibilita' lilna nfusna minħabba s-sitwazzjoni li jinsab fiha pajjiżna bħalissa.

U lil min qagħad jgħajjarna b'economic mismanagement infakkru biss fil-qawl Ingliż "the pot calling the kettle black".

Prova ta' dan huwa t-track record innifsu tal-Gvern ta' qabilna fejn kulħadd jaf f'liema stat ħalla s-sitwazzjoni ekonomika u finanzjajra f'Ottubru ta' l-1996.

Issa ħalli naraw ftit il-fatti oġġettivament.

Il-Gvern Malti, filwaqt li qed iħares lejn kif se jiffinanzja d-deficits kollha li semmejt waqt id-dibattitu għall-Abbozz ta' Liġi dwar Self Lokali u Self Ieħor, qed iħares ukoll lejn il-ħteġijiet tas-settur pubbliku.

U ngħid għaliex.

Is-settur pubbliku kulma jmur qed juri ruħu f'qagħda finanzjarja mwiegħra fejn sakemm ma jitteħdux miżuri drastiċi hemm il-biża' li ċerti entitajiet pubbliċi mhux se jibqgħu f'qagħda vijabbli, aħseb u ara kemm se jsostnu l-investiment kapitali li għandhom bżonn jagħmlu!

Barra minn dan, jeħtieġ li nħarsu lejn l-exposure li għandhom dawn l-entitajiet mal-banek kummerċjali b'ċertu għaqal u b'ċertu sens ta' reqqa'.

Fil-fatt il-Bank Ċentrali ta l-parir biex nifirxu parti mill-ħtieġa tagħna ta' self fuq sorsi barranin għal raġuni waħda; għax jekk nibqgħu biss fis-suq lokali se tinħoloq pressjoni fuq il-likwidita' fis-suq u jsir ukoll crowding-out għad-dannu tas-settur privat u tal-banek u anke ta' l-istituzzjonijiet finanzjarji li jistgħu jispiċċaw taħt ċertu strain.

Mhux qed ngħid li neċessarjament se jiġu taħt ċertu strain imma l-Bank Ċentrali, quite rightly, ħass li din hija s-sitwazzjoni li tista' tirriżulta.

GĦalhekk il-miżura proposta mill-Bank Ċenrali, iktar minn affarijiet oħra, kienet miżura preventiva biex jiġi evitat dan ix-xenarju li jista' jkollu effett negattiv fuq is-settur lokali.

Madam Speaker, ma rridux ninsew li biex il-Gvern ikun f'qagħda li jsostni l-cash flow tiegħu għal short-term borrowing sal-lum diġa' ħareġ Lm150 miljun fi treasury bills, u dawn m'humiex ammonti żgħar.

Tajjeb li nfakkru li s-sena d-dieħla jkun jeħtieġ ukoll li nsibu flus biex niffinanzjaw id- deficit ta' 1997 li qed nipproġettaw li se jkun ta' madwar Lm82 miljun.

Il- parir li ngħatajna kien li l-Gvern, bil-credit rating li għandu preżentement, għandu jkun f'qagħda li jakkwista rati favorevoli ħafna f'termini ta' maturita' tajbin ukoll.

Nista' ngħid li mis-soundings li għamilna tas-suq u mill-offerti li diġa' waslulna u li qed jiġu evalwati minn kumitat tekniku biex imbagħad jiġu nnegozjati fil-mument opportun, is- sorsi qed jagħmlu offerti favorevoli.

U skond l-offerta li għandu l-Gvern s'issa f'idejh is-sorsi jvarjaw minn sorsi waħedhom, jiġifieri sorsi uniċi, għal sorsi ta' syndicated loans.

Il-munita li biha jsir is-self, jekk isir, wieħed għad irid jiddeċidih.

Jiġifieri dawn huma deliberazzjonijiet li għadhom qed isiru fuq livell tekniku - mhux minna n-nies politiċi - min- nies kompetenti u min-nies tekniċi fil-ministeru kif ukoll min-nies tekniċi min-naħa tal-Bank Ċentrali.

Sakemm issir l-għażla finali ovvjament iridu jittieħdu ħafna konsiderazzjonijiet, fosthom ir-rati tal-kambju u l- ispejjeż l-oħra konnessi ma' operazzjoni bħal din.

Madam Speaker, ma' dan is-self il-Gvern għandu self ieħor ta' entita' ferm iċken li se jsir permezz ta' withdrawals minn faċilitajiet koperti bi protokolli finanzjarji jew ftehim ieħor, fosthom ir-Raba' Protokoll finanzjarju ma' l-Unjoni Ewropea minn fejn, taħt self mogħti lill- ammistrazzjoni preċedenti mill-European Investment Bank, inkunu nistgħu niġbdu biex niffinanzjaw parti mill-infiq fuq l-isptar il-ġdid ta' Tal- Qroqq.

Hawnhekk tajjeb li wieħed ifakkar li s-self li għamel il-Gvern minn barra huwa kopert bid-Development Local Loan Act ta' l-1972 li tagħti l- faċilita' lill-Gvern li jissellef sa Lm75 miljun.

Din hija l-pożizzjoni attwali tal-lum.

Issa ħalli nispjega għaliex il-Gvern għadda biex jgħolli dan l-ammont.

Dan ġara għaliex minn dan l-ammont l-amministrazzjoni preċedenti kienet diġa' ġibdet Lm52.2 miljun netti, jiġifieri l-bilanċ miġbud wara li tnaqqas il-pagament lura li tħallas u l-ispejjeż li jkunu saru fuq ir-rati tal- kambju.

Dan ifisser li mil-limit li kellu l-Gvern l-ieħor, baqa' biss Lm23 miljun li l-Gvern jista' jissellef u li m'humiex koperti mil-liġi.

Dan huwa dak li wassal biex aħna nieħdu l-passi li qegħdin nieħdu.

Jien naħseb li anke min jagħmel l-iktar kalkoli sempliċi matematiċi jinduna li dan l-ammont m'huwiex se jservi biex jaqdi l-ħteġijiet preżenti li għadni kif semmejt u huwa għalhekk li qed nitolbu l-approvazzjoni tal-Kamra biex is-ceiling ta' Lm75 miljun jitla' għal Lm150 miljun u mhux kif qalu ċerti gazzetti li aħna se nissellfu Lm150 miljun over and above il-Lm100 miljun li pprovdejna għalih bħala self lokali.

Dan ma jfissirx li l-Gvern se jissellef, per eżempju, xi Lm100 miljun doppju kif insinwat l- Oppożizzjoni.

Jien jiddispjaċini ngħid li din in-nasba waqgħu fiha mhux xi deputati ġodda li għadhom telgħin fil-Parlament, li setgħu ġenwinament ma fehmux il- ġist ta' din il-mozzjoni, imma waqa' fiha anke l-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

U għalhekk wieħed jippreokkupa ruħu meta jara anke l-Kap ta' l-Oppożizzjoni jasal f'dawn il-konklużjonijiet li huma konklużjonijiet żbaljati.

Ma ninsewx, Madam Speaker, li kull meta l-Gvern irid jissellef, kemm lokalment kif ukoll minn barra, dejjem irid ifittex l-approvazzjoni tal-Kamra b'liġi ad hoc kif qegħdin nipproponu bħalissa u dan ikun qed jagħmlu biex jissettja lilu nnifsu ċerti limits li jkun jista' jopera fihom b'ċertu ammont ta' ċerta flessibbilta'.

Kemm se nissellfu qegħdin ngħiduh ċar - Lm100 miljun.

U la qed naħbu din il-figura, la nistgħu naħbuha u wisq anqas irridu naħbuha.

Il-bżonn li l-Gvern ħass li jissellef għidnih ukoll fil-jiem li konna ilna niddibattu l-Abbozz ta' Liġi dwar Self Lokali u Self Ieħor.

Qed ngħid dan għaliex huwa importanti li għall-benefiċċju tal-Kamra, għall-benefiċċju ta' min qed jismagħna u anke għall-benefiċċju ta' min jirrapportana fil-gazzetti nagħmluha ċara li dak li ntqal min-naħa ta' l- Oppożizzjoni kienu biss insinwazzjonijiet li kellhom riħa, biex ngħid hekk, ta' malizzja.

M'iniex qed ngħid li bilfors saru b'malizzja imma nerġa' ngħid li jien ma nistax nifhem kif xi ħadd fit-tmun tal-partit jasal għal konklużjonijiet żbaljati bħal dawn.

Għaldaqstant din ir-riżoluzzjoni li qed niddibattu llum hija ntiża biss biex inżidu l-faċilita' ta' self minn barra l-pajjiż.

X'użu se jsir minn din il-faċilita', jekk tiġi wżata, għidnih ukoll meta konna qed niddiskutu l-Abbozz ta' Liġi dwar Self Lokali u Self Ieħor, jiġifieri jien ma nifhimx kif imbagħad l-Onor.

Joe Cassar iqum jgħid li sa llum baqa' kollox mistur u li l-Gvern baqa' jżomm lura milli jgħid x'użu se jagħmel minn dan is-self.

Jien li rrid nirribatti bil-qawwa kollha hija l- allegazzjoni infondata li saret min-naħa ta' l-Onor.

Fenech Adami meta qal - għallinqas hekk ġie rrapportat li qal - li permezz ta' din il-mozzjoni u tal-liġi li se ngħaddu minn dan il-Parlament il-Gvern Laburista se jissellef Lm450 miljun.

Biex wasal għal din il-konklużjoni l-Kap ta' l- Oppożizzjoni sempliċement għadd il-grand total tal-limits li kien hemm, jiġifieri t-treasury bills u l-local loans, u magħhom żied l-ammont tal- mozzjoni għal foreign loans.

Madam Speaker, dan ma jurix li jien kont xott fl-introduzzjoni tiegħi u ma spjegajtx ruħi biżżejjed imma juri li tan-naħa l-oħra konxjenzjożament ipprovaw iħawdu l-imħuħ sa minn qabel ma fetaħ id-dibattitu.

Qed ngħid dan għax il-Kap Nazzjonalista ma qalx din il-konklużjoni wara li tkellimt jien imma qalha saħansitra qabel ma f'dan il-Parlament infetaħ id-dibattitu fuq Abbozz ta' Liġi dwar Self Lokali u Self Ieħor.

GĦalhekk hawn wieħed ikollu jikkonkludi li dan kollu iktar sar għall-propaganda rħisa milli biex verament ikun hemm dibattitu san, dibattitu serju u dibattitu ta' portata nazzjonali, kif jirrikjedi suġġett importanti bħal dan.

Madam Speaker, il-Gvern qed jgħid li se jissellef Lm100 miljun - 40% minn sorsi barranin u 60% minn ħruġ ta' stocks li fil-fatt wieħed minnhom għandu joħroġ għall-aħħar ta' Mejju jew għall-bidu ta' Ġunju ta' din is-sena.

Rigward il-treasury bills li l-Kap ta' l-Oppożizzjoni għoġbu jdaħħal fil- grand total tiegħu ta' Lm450 miljun irrid ngħid li din il-figura ma għandha x'taqsam xejn mas-self li qed niddiskutu llum għax il-treasury bills huma biss strument li permezz tiegħu jsir short term borrowing sempliċement biex itaffu ftit il-problemi immedjati - dawn il-problemi m'humiex żgħar - ta' cash flow li writna mill-amministrazzjoni ta' qabel meta n-nuqqas ta' revenue li kellna ma laħħaqx ma' l-ispiża dejjem ikbar ta' ħlasijiet li kellhom isiru.

Naturalment mill-proceeds ta' dan is-self li qed niddiskutu t-Teżor itaffi ftit minn dawn il-problemi u jtejjeb ukoll il- qagħda tal-public account.

Madam Speaker, ħalli nerġa' ntenni dak li għidt f'okkażjonijiet oħra dwar din il-liġi u dwar din il-mozzjoni.

Il-Gvern mhux dieħel f'dan is-self u qed iżid il-public debt servicing u jieqaf hemm, imma għall-kuntrarju miexi bi prudenza kbira biex jirrazzjonalizza l-finanzi pubbliċi wara l-qagħda mwiegħra li sibnihom fiha mal-bidla tal-gvern.

Kif diġa' għidt, din is- sena d-deficit mistenni jkun ta' Lm82 miljun, jiġifieri Lm25 miljun inqas minn dak li kien is-sena li għaddiet.

Qed nipproġettaw ukoll li nnaqqsu sew l-ispiża rikorrenti u jekk hu possibbli nkomplu nnaqqsuha bi dħul ordinarju.

Aħna żidna l-ispiża kapitali fuq tas-sena l-oħra biex nagħtu l- ispinta meħtieġa ħalli b'hekk l-ekonomija taqbad ritmu iktar aċċellerat.

Din hija l-mira tal-Gvern, mira li għandha tkun tagħna lkoll ħalli nkunu nistgħu nsaħħu l-infiq pubbliku ta' l-ekonomija in ġenerali għall-ġid ta' kulħadd għax wara kollox ilkoll kemm aħna qed nerfgħu l-piż tad-dejn.

Issa ħalli nagħmel xi ftit rimarki fuq ċerti affarijiet li ntqalu ġo din il- Kamra waqt dan id-dibattitu, li għalkemm kien wieħed ħaj u vivaċi, ħafna drabi mar oltre r-remits tal-mozzjoni nnifisha.

Madam Speaker, billi f'din il-kwestjoni kien hemm min żeffen il-VAT u t- tneħħija tagħha nixtieq nindirizza lil dawk li kienu pronti jikkwotaw x'qalet l-IMF dwar il-VAT u ngħidilhom: Mela lill-IMF fejn jaqbel biss tikkwotawha?

Lill-IMF ma kkwotajtuhiex meta din uriet li l-qagħda fiskali ta' pajjiżna hija waħda dgħajfa?

Se tikkwotaw lill-IMF meta uriet tħassib dwar kif sploda l-public sector borrowing requirement tagħna?

Se tikkwotaw lill-IMF meta qalet li t-telf tal-Malta Drydocks taħt Gvern Nazzjonalista kien jammonta għal 1% tal-GDP tal-pajjiż kollu?

Se tikkwotaw lill-IMF meta din uriet kif il-budget deficit sploda u kif il-government debt tela' għal 42% tal-GDP tal-pajjiż?

Għalkemm kien hemm min ipprova jagħti l-impressjoni li l-VAT solviet ħafna problemi li seta' kellha l-Kaxxa ta' Malta, issa tal-Partit Nazzjonalista donnhom qed ibiddlu ftit id-diska u hemm min qed jgħid li l-benefiċċju tagħha kien għad irid jinħass sew fil-ġejjieni u li għalhekk kien hemm bżonn ċertu fine-tuning biex il-liġi taħdem jew tibda taħdem kif suppost.

Min illum qed jallega li aħna kissirna l-ekonomija tal-pajjiż f'sitt xhur missu kellu d-diċenza jammetti x'kien il-wirt Nazzjonalista, wirt fejn il- Fond Monetarju Internazzjonali tkellem dwar id-depletion of assets li ħallew u dwar l-iżbilanċi kbar fiskali u esterni li jekk ma jiġux indirizzati se joħolqu macro-economic problems akbar fil-ġejjieni ta' pajjiżna.

L-Onor.

Fenech Adami missu kkwota dak kollu li qalet l-IMF u mhux dak li qabel lilu biss.

Immishom qalu, per eżempju, lill-ħaddiema tal- korporazzjonijiet parastatali li apparti mill-cost cutting - li bilfors kulħadd irid jaqbel miegħu u naqblu miegħu aħna wkoll - dawn kienu qed iħeġġu labour shedding measures, jiġifieri tkeċċija ta' nies, u downsizing b'mod partikolari fir-rigward tat-tarnzari li għandna.

Il- ġimgħa l-oħra waqt review li saret mill-Bank Ċentrali jiena u uffiċjali oħra tal-gvern ingħatajna overview ta' l-iżviluppi ekonomiċi u finanzjarji ta' pajjiżna.

U minn dak li rajna, ibbażat fuq il-figuri ppubblikati s'issa, dehru ċari diversi fatturi; l-ewwelnett deher ċar li r-real GDP growth kien qabad in-niżla, deher ċar li l-fiscal balance kien intilef - biex ngħiduha bil-pulit - u deher ċar ukoll li l-ekonomija kienet driven mill-konsum privat u tal-gvern u mhux mill-investiment u mill- esportazzjoni.

Barra minn hekk deher ċar ukoll li kemm l-external deficits u s-savings tagħna kienu għan-niżla, li l-household savings kienu l-aktar baxxi mill-1992 'l hawn, li l-figura tal-qgħad kienet ilha tiela' mill-1995 u li filwaqt li l-impjiegi fid-direct production u l-market services kienu għan-niżla, il-public sector employment u dak mal- parastatali kien tiela' ġmielu.

Deher ċar ukoll li l-import coverage tar- riżervi tagħna kien ilu nieżel mill-1994 'l hawn u li l-qagħda fiskali kienet turi li l-expenditure tal-gvern kien dejjem tiela' filwaqt li r- revenue kulma jmur kien qiegħed jiċkien.

Ħareġ ukoll li l-fiscal balance, bħala persentaġġ tal-GDP, kien negattiv għall-aħħar fl-1996 filwaqt li l- external public debt servicing bħala persentaġġ ta' l-esportazzjoni, kien tiela' ġmielu.

Dawn, Madam Speaker, huma fatti li tan-naħa l-oħra konvenjentement ipprovaw jaħbu f'dawn id-dibattiti, dawn huma realtajiet li aħna fid-dmir li ngħallmu liċ-ċittadini ħalli nagħmlu lill-Maltin konxji tagħhom fl-interess nazzjonali u fl-interess tal-pajjiż.

Jien personalment inħoss li l-allarmiżmu li qed tipprova toħloq l- Oppożizzjoni dwar din il-mozzjoni huwa parti minn strateġija akbar u aktar wiesgħa u jien norbtu ma' dak li qed jipprovaw jagħmlu dwar it-tneħħija tal- VAT u l-isteriżmu kollu li qed jagħmlu fuq din l-issue u norbtu anke mal- kjass li pprovaw iqajmu mingħajr suċċess dwar l-Abbozz ta' Liġi li se jħassar l-Att dwar in-Nomini mill-Oppożizzjoni.

Fil-fehma tiegħi li qed jiġri huwa li dawn in-nies donnhom huma inkwetati bil-kwiet u bit- trankwilita' li ħakmu l-ewwel sitt xhur ta' Gvern Laburista, kif ukoll bin- nuqqas ta' tensjoni u vjolenza li hawn fil-pajjiż u għaldaqstant qed jipprovaw jallarmaw lill-pubbliku billi mingħalihom jipprovaw itellgħu d- deni tad-dibattitu politiku nazzjonali.

Madam Speaker, jekk il-poplu kellu għalfejn jinkwieta dan kien meta partikolarment fis-snin 1994/1995 l-asset sales, jiġifieri l-bejgħ tal-ġid tal-poplu, intużaw bħala sors importanti ta' finanzjament tal-gvern.

Minkejja r-riżoluzzjoni li qegħdin ngħaddu llum il-budget deficit xorta se jibqa' jiġi ffinanzjat fil-biċċa l-kbira tiegħu b'domestic debts.

Li jmisshom qalu l-kelliema tan-naħa l-oħra kien li taħthom il-government debt baqa' jiżdied b'rata allarmanti minkejja l-asset sales konsiderevoli li għamlu.

Tant m'hemmx raġuni għall-allarm dwar dak li qed nipproponu aħna li l-foreign debt bħala persentaġġ tal-GDP xorta se jibqa' wieħed relattivament baxx.

Niġu issa għal aspett ieħor li huwa nkwetanti u li min-naħa ta' l- Oppożizzjoni ma ssemma kważi xejn fl-interventi li kien hawn f'din il- Kamra.

Li misshom kellhom il-kuraġġ jgħidu tal-Partit Nazzjonalista kien li taħthom splodew 'il fuq id-djun tal-public corporations.

Dawn huma mifhuma li telgħu għal madwar Lm200 miljun u meta teħodhom flimkien jirrappreżentaw 18% tal-GDP tal-pajjiż kollu.

Imbagħad aktar allarmanti minn hekk hemm il-fatt - u dan huwa verament aktar allarmanti - li tliet kwarti ta' dan id-dejn tal-korporazzjonijiet huwa kollu ġej minn sorsi esterni.

Ma' dan ovvjament wieħed irid iżid il-garanziji fuq bank credits li tul is-snin il-Gvern estenda fuq varjeta' sħiħa ta' entitajiet.

Madam Speaker, fil-konklużjoni tiegħi rrid ngħid li kuntrarju għal dak li qal l-ex-Ministru Dalli, din hija sempliċement an enabling law li qed issir bl-istess mod li kien ġara meta xi żmien ilu ttella' l-limitu tat- treasury bills biex jippermetti lill-gvern tal-ġurnata jirrikorri għal short term financing mingħajr il-ħtieġa li joqgħod kull darba jirrikorri għall-Parlament.

Fl-aħħarnett intenni li l-proposta li għandna quddiemna llum hija frott rakkomandazzjoni tal-Bank Ċentrali u mhijiex riżultat ta' xi deċiżjoni politika kapriċċuża li seta' ħa l-Gvern.

Għalhekk jiena nistaqsi: Xi tfisser din il-mewġa ta' kritika li saret min-naħa ta' l- Oppożizzjoni?

Tfisser li f'daqqa waħda l-Oppożizzjoni ddeċidiet li tikkritika l-operat tal-Bank Ċentrali?

Ifisser li f'daqqa waħda l- Oppożizzjoni qed tinsinwa li l-Bank Ċentrali qed jagħti pariri ħżiena lin- naħa tal-Gvern?

Nittama li mhux hekk għaliex aħna qatt ma għamilna allegazzjonijiet bħal dawn fuq l-operat tal-Bank Ċentrali u lanqas inħossu li issa għandhom isiru min-naħa ta' l-Oppożizzjoni tal-ġurnata.

Madam Speaker, għaldaqstant jiena nikkonkludi billi filwaqt li nsostni din il-mozzjoni ngħid bl-ikbar sens ta' responsabbilta' u ta' ġenwinita' min-naħa tiegħi li fil-fehma tagħna r-reazzjoni tal-Partit Nazzjonalista għal din il-mozzjoni kienet barra minn lokha, kienet reazzjoni miskalkolata, kienet reazzjoni sproporzjonata u kienet reazzjoni bla bżonn.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-mistoqsija hi l-mozzjoni kif imressqa u moqrija mill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ fis-Seduta Nru. 52 tat-23 ta' April, 1997.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MADAM SPEAKER: Din il-votazzjoni tittieħed minn hawn u għoxrin minuta oħra.

Billi ntalbet votazzjoni l-Kamra ġiet sospiża fil-10.39 a.m. u rriżumiet 20 minuta wara.

MADAM SPEAKER: Se nerġa' npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi l- Mozzjoni kif mressqa u moqrija mill-Ministru tal-Finanzi u l-Kummerċ fis- Seduta Nru. 52 tat-23 ta' April, 1997.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

FAVUR: 33

L-Onor. | | | |Abela Carmelo|Farrugia Noel | |Abela Joseph |Grech Edwin | |Agius Chris |Gulia Gavin | |Attard |Herrera Jose' | |Montalto John| | |Bartolo |Mangion Charles| |Evarist | | |Borg Karmenu |Mintoff Dom | |Brincat Leo |Mizzi Joe | |Buhagiar |Pace Bertu | |Charles | | |Buhagiar |Portelli Alfred| |Louis | | |Camilleri |Refalo Anton | |Maria | | |Cardona Chris|Sant Alfred | |Chircop Karl |Sceberras | | |Trigona Alex | |Cilia Joe |Schembri Adami | | |Sandro | |Dalli Helena |Vassallo Adrian| |Farrugia |Vella George | |Anglu | | |Farrugia Joe |Vella Karmenu | |Farrugia | | |Michael | | | | |

KONTRA: 27

L-Onor. | | | |Abela Tony |Gatt Austin | |Agius Francis|Gonzi Lawrence | |Bonnici Josef|Hyzler George | |Bonnici |Mifsud Bonnici | |Michael |Antoine | |Borg Joe |Mugliett Jesmond| |Cassar Joe |Muscat Claude | |Dalli John |Muscat Richard | |D'Amato Helen|Pullicino George| |De Marco |Refalo Michael | |Guido | | |Deguara Louis|Tabone Anton | |Frendo |Vassallo Edwin | |Michael | | |Galea Censu |Vella John | |Galea Louis |Zammit Ninu | |Galea Pace | | |Victor | |

Il-mozzjoni għaddiet.

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR SELF LOKALI U SELF IEĦOR

LOCAL AND OTHER LOANS BILL

L-Ordni għall-Kumitat ġie moqri.

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Michael Bonnici, President tal-Kumitati jippresjedi.

Ikompli mit-22 ta' April, 1997.

Klawsola 3 - Għan (Kontinwazzjoni).

Clause 3 - Purpose (Continuation).

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Id-darba l-oħra fid-diskussjoni dwar din il- klawsola jien kont qed nistaqsi x'se jiġri bħala operat dwar dawn il-bonds.

Milli nista' nifhem dawn il-bonds se joħorġu f'isem il-Gvern, mhux f'isem id-Drydocks.

Permezz ta' dan il-bill se nżidu s-self b'Lm100 miljun li Lm25 miljun minnhom se jintużaw għad-Drydocks.

Jien xtaqt iktar spjegazzjoni dwar x'arranġamenti qed isiru biex dawn jitħallsu lura.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Nerġa' ngħid li t-targeted revenue huwa Lm25 miljun.

Din is-somma qed naqsmuha fi tliet items differenti u se ngħid kif; Lm15 miljun biex jagħmlu tajjeb għall-arretrati dovuti lid-diversi dipartimenti tal-gvern; Lm5 miljun biex ikopru advances mit-Treasury Clearance Fund lil Malta Drydocks li saru qabel l-1ta' Jannar, 1997; u għandek l-aspett tal-commercial banks li huma l-arretrati fuq l-imgħaxijiet li jitilgħu għal Lm5 miljun.

Dawn flimkien iġibu l-ammont li qegħdin nitkellmu dwaru.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-informazzjoni li tana l-Ministru hija rilevanti pero' l-mistoqsija għadha m'hijiex imwieġba.

Dawn il-bonds se jkunu tal- Gvern jew se jkunu bonds tad-Drydocks li se jkunu backed mill-Gvern?

Qed nistaqsi għax m'hijiex ċara.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, ippermettili ftit ħalli nikkonsulta ruħi.

(Interruzzjonijiet) Bażikament, jekk wieħed jieħu l-estimi ta' l- 1997 jara li taħt il-heading "capital development" hemm Lm1 miljun għat- Tarzna.

Issa din l-istima qed intellgħuha għal Lm6.3 miljun.

Rigward il-mistoqsija li għamel l-Onor.

Josef Bonnici dawn huma stocks tal-Gvern li se jissellifhom il-Gvern u jgħaddihom lit-Tarzna by way of an agreement bejn it-Tarzna nnifisha fejn hi tiddikjara ruħha debitriċi lejn il-Gvern.

Il-komplikazzjoni qed issir għax taħt il-Liġi tat-Tarzna stess ma tistax tissellef aktar minn Lm3.5 miljun.

Jiġifieri basically li qed nagħmlu huwa li l-Lm25 miljun qed imorru revenue, qed inżidu l-vot kapitali, niddebitaw as we go along u nimxu accordingly kif spjegajt iktar kmieni.

Imma l-crux kollha tagħha hi - għax kieku kienet issir b'mod iktar sempliċi - kieku t-Tarzna setgħet tissellef iktar minn Lm3.5 miljun.

Allura l-Gvern bilfors kellu jdaħħal dan l-arranġament li permezz tiegħu t- Tarzna tiddikjara ruħha debitriċi miegħu.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiġifieri l-Gvern se jissellef u mbagħad jerġa' jsellef lit-Tarzna.

ONOR.

LEO BRINCAT: Eżattament.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Issa nixtieq nistaqsi x'inhu l-arranġament ta' repayment mit-Tarzna li semma l-Ministru?

La l-Gvern se jissellef f'isem il- poplu Malti u se jsellifhom lit-Tarzna peress li t-Tarzna ma tistax tissellef hi direttament, x'arranġament qed jiġi maħsub biex dan l-ammont imbgħad ikun jista' jiġi maqtugħ ukoll in the short term u in the longer term bħas-self normali, bħalma jagħmlu fil-bonds tal-gvern li over time iridu jiġu maqtugħa wkoll?

ONOR.

LEO BRINCAT: Xtaqna kieku kien hemm repayment schedule imma s'issa mxejna bil-prassi li kien hemm taħt id-diversi gvernijiet li m'hemmx repayment schedule.

Ninsab informat min-nies tekniċi li anke taħt il-Gvern l-ieħor kien jiġri l-istess, jiġifieri l-Gvern kien jgħaddihom mingħajr ma jkun innegozja repayment schedule mat-tarznari.

Dan kien japplika kemm għax- Shipbuilding u anke għall-Malta Drydocks u l-istess qed jiġri f'dan il- każ.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-kwestjoni hija daqsxejn inkwetanti għax il-ħlas tal-PAYE u tal-kontribuzzjonijiet għas-sigurta' nazzjonali ma ġewx mgħoddija mit-Tarzna lill-Gvern u issa se niġu fi stat fejn il-Gvern Malti, il-poplu Malti se jkun qiegħed jissellef - u parti minn dawn jistgħu jkunu anke minn barra - biex jagħmel tajjeb għall-ħlas tal-PAYE u tal- kontribuzzjonijiet għas-sigurta' nazzjonali li t-Tarzna diġa' naqqset mill- pagi tal-ħaddiema u ma għaddithomx lill-Gvern.

Hemm ukoll xi multa, jekk m'iniex sejjer żball, għaliex m'għamlitx il-ħlas meta suppost għamlitu.

Il- Ministru ma jaħsibx li l-fatt li m'hemm l-ebda repayment schedule jista' jwassal għal abbuż fil-futur?

Allura niġu fl-istess sitwazzjoni li t- Tarzna terġa' ma tħallasx l-ammonti dovuti minnha u allura jkollok terġa' tirrikorri b'dan il-mod biex il-poplu Malti jerġa' jissellef f'isem it- Tarzna għaliex hi ma tistax tissellef.

Jiġifieri l-constraint li hemm li t- Tarzna ma tissellifx qed jiġi maqbuż b'din il-manjiera.

Jekk m'hemmx xi ħaġa maħsuba biex dawn il-flus eventwalment jitħallsu lura lill-poplu Malti bażikament tkun qed tagħti blank cheque lit-Tarzna biex hi terġa' tagħmel l- istess ħaġa.

Jien nixtieq kieku sserraħli moħħi fuq dan il-punt.

ONOR.

LEO BRINCAT: Se nserraħlek moħħok fuq żewġ aspetti.

L-ewwelnett ninsab informat li dan il-komponent tat-Tarzna m'huwiex se jkun parti minn xi self barrani li jista' jagħmel il-Gvern, jiġifieri dan se jkun covered interament minn self lokali.

It-tieni nett nixtieq li r-relazzjoni tagħna mal-parastatal corporations u s-settur pubbliku nħarsu lejha on a broader view u mhux nillimitawha biss għat-Tarzna għaliex illum sfortunatament din il-problema li għandna mat-Tarzna tal-ħlas tan-national insurance contributions, VAT u dues oħra lill-gvern teżisti anke ma' korporazzjonijiet oħrajn bħal l-Enemalta, eċċ. Fil-fatt - forsi jkollna ċans nagħtu dettalji aktar 'il quddiem - bħalissa qed nagħtu ħarsa klinika ħafna lejn is-settur pubbliku dwar kif nistgħu ndaħħlu an element of tighter financial control.

Beħsiebna nagħmlu roping in tal- korporazzjonijiet kollha, anke dawk li għaddejjin mhux ħażin, imma b'mod partikolari dawk li għandhom problemi finanzjarji strutturali li ma jidhirx li hemm soluzzjoni mmmedjata għalihom fil-ġejjieni qarib.

Jiġifieri ma jfissirx li aħna happy b'din is-sitwazzjoni, anzi aħna se nagħtu global view fil-ġejjieni mmedjat lis-settur pubbliku bit-tama li jkun hemm verament financial control fuq il-korporazzjonijiet għax ħafna drabi veru l- Gvern kien qed jiġi ffaċċjat with a blank cheque u l-agħar ħaġa hija li l- blank cheque kien qed jiġi mitlub li jħallsu f'sitwazzjoni ta' fait accomplit, u mhux blank cheque qabel ma ssir il-ħaġa.

Jiġifieri jien naqsam ma' l-Onor.

Bonnici t-tħassib tiegħu u nista' ngħidlu biss li l- Gvern se jieħu passi immedjati biex din il-problema jipprova jindirizzaha u jaqbad il-barri minn qrunu għas-settur pubbliku in ġenerali.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Waqt li jidher li l-Gvern huwa konxju minn din il- problema, pero' ma jaħsibx il-Ministru li f'dan il-każ partikolari kien ikun ferm aħjar kieku hemm repayment programme marbut ma' dawn?

ONOR.

LEO BRINCAT: L-importanti li jkollok repayment programme li jitwettaq imbagħad.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Veru l-importanti li jitwettaq pero' għallinqas għandu jkollok repayment programme.

Jien qed nibża' li s-sitwazzjoni tirripeti ruħha, speċjalment permezz ta' dan l-abbozz fejn qed insemmu għall-ewwel darba li l-Gvern se jissellef Lm100 milljun u li Lm25 miljun minnhom se jmorru biex jagħmlu tajjeb għall-pagamenti tan-national insurance contributions, tal-PAYE u anke multi li suppost ħallset it- Tarzna.

Bażikament qed nissellfu mingħand il-poplu Malti għall-multi tat- Tarzna għax ma ħallsitx fil-pront; anzi f'dan il-każ għax ma ħallset xejn, mhux għax ma ħallsitx fil-pront.

Allura ma jidhirlux il-Ministru li jekk wieħed ma jagħmilx repayment programme hemm periklu kbir li jkollna nerġgħu niġu fi żmien sena, sentejn oħra b'din l-istess problema u din is- sitwazzjoni sejra twassal għall-blank cheque ieħor lit-Tarzna biex hi ma tagħmilx il-kontribuzzjonijiet tagħha għax il-Gvern se jerġa' jerfagħlha l- piżijiet?

Għandu jkun impost ċertu schedule fuq it-Tarzna li juri li l- piż għadu fuq it-Tarzna u mhux qiegħed fuq il-poplu Malti?

Ma jidhirlux il- Ministru li sistema finanzjarja moderna u effikaċi għandha tiġi mmexxija b'dan il-mod biex b'hekk niżguraw li l-interessi tal-poplu Malti u Għawdxi kollu jiġu mħarsa?

ONOR.

LEO BRINCAT: Ħalli niddistingwu bejn dak li huwa mixtieq u dak li huwa possibbli li jsir.

Dik li qed jipproponi l-Onor.

Bonnici hija s- sitwazzjoni mixtieqa, biss nixtieq infakkru li fis-snin li għaddew il-Gvern kien jgħaddilhom il-paga netta.

Issa billi l-PAYE u l-kontribuzzjonijiet tas-sigurta' nazzjonali qed jiġu kkonsidrati bħala parti mill-paga qed tiġi regolarizzata parti mis-sitwazzjoni.

Nerġa' ngħid li bħalissa aħna kommessi li nagħtu ħarsa lejn is-settur pubbliku kollu.

Biss, għal din l- okkażjoni partikolari tal-lum, imxejna kif kienet il-prassi ta' l- amministrazzjoni l-oħra.

M'hijiex sitwazzjoni feliċi u beħsiebna li nbiddlu s-sistema tagħna fil-ġejjieni għar-rigward tas-settur pubbliku kollu in ġenerali.

Infakkar lill-Onor.

Bonnici li din il-kwestjoni tat-Tarzna hija problema li ilha tkaxkar matul is-snin u, kif semmejt fil-winding up tiegħi tad-dibattitu aktar kmieni, it-telf tat-Tarzna over the years tant kiber li spiċċa jirrappreżenta 1% tal-GDP tal-pajjiż, xi ħaġa li għandha tinkwieta lil kulħadd across the board miż-żewġ naħat tal-Kamra.

Dawn huma realtajiet u jekk wieħed ma jitkellimx fuq ir-realta' u jitkellem biss on an utopian level naħseb li ma naslu mkien.

Biss il-preokkupazzjoni ta' l- Onor. Bonnici qed nieħu konsiderazzjoni tagħha u aħna se nagħmlu l-almu kollu tagħna biex fil-ġejjieni l-affarijiet jiġu attakkati b'mod differenti.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jien bħall-Ministru jinkwetani l-fatt li d-dejn tat- Tarzna jammonta għal 1% tal-GDP.

Dan huwa piż fuq it-Tarzna u fuq il-poplu Malti wkoll pero' jien daqsxejn preokkupat ukoll għaliex għandna abbozz ta' liġi quddiemna fejn il-Gvern qed jitlob li jissellef Lm100 miljun anke minn sorsi barranin u parti mill-klawsola tgħid li dawn se jmorru biex jagħmlu tajjeb għat-Tarzna.

Kieku l-Gvern qed jgħid li se jissellef dawn il-flus biex jagħmel tajjeb għall-Fond Konsolidat u mbagħad jagħmel xi arranġament speċjali mat-Tarzna ħalli jkun jista' jsellifha l-flus u din min-naħa tagħha tkun trid tagħmel tajjeb għalihom sa ċertu żmien kienet tkun one day of the week, pero' li jinkwetani huwa l-fatt li f'dan abbozz ta' liġi qed insemmu speċifikament li parti mis-self se jmur għat-Tarzna meta wara li staqsejt irriżultali li għadna ma wasalniex għal repayment programme.

B'dan il-mod aħna qed inpoġġu lit-Tarzna f'pożizzjoni speċjali fil-konfront ta' kumpanniji parastatali oħra għax din se tirrikorri għas-self pubbliku billi tuża ċ-channel tal-gvern minkejja li din bil-liġi ma tistax tagħmel ċertu self.

Fi kliem ieħor f'dan il-Parlament aħna qed nirrikonoxxu dan iċ- channel b'mod uffiċjali permezz ta' dan l-abbozz ta' liġi.

Allura huwa għaqli li dan is-self isir b'dan il-mod?

Huwa għaqli li nesponu s-self tal- gvern għall-iżvilupp lokali b'tali mod li mingħajr ma nagħmlu repayment programme nagħtu aċċess lil din il-korporazzjoni?

GĦax hawnhekk aħna m'aħniex qed nirriferu għall-korporazzjonijiet kollha imma għal korporazzjoni speċifika, li, kif qal il-Ministru, l-istorja tagħha f'dan ir- rigward xejn m'hija feliċi.

Sur President, iż-żewġ oġġezzjonijiet għal dan l-abbozz ta' liġi huma li l-ewwelnett b'dan il-mod qisna qed nagħtu a blank cheque lit-Tarzna li għalkemm bil-liġi ma tistax tissellef il-Gvern se jissellef għan-nom tagħha - din il-proċedura hija recognised f'dan l-abbozz ta' liġi - u t-tieni nett li a repayment programme ma jeżistix.

Jien inħoss li jekk ma jkunx hemm a repayment programme dawn il-flus jistgħu jintnesew u din is-sitwazzjoni tista' twassal għal sitwazzjoni agħar minnha fil-futur.

Żgur li b'hekk inkunu qed noħolqu sitwazzjoni fejn kumpannija parastatali tibda sserraħ moħħha li fejn ma tasalx hi jkun hemm il-gvern li jissellef f'isimha.

Jien nemmen li r-responsabbilta' għandu jġorrha min hu involut f'dan il-qasam ħalli jkun jista' jara l-implikazzjonijiet tad-deċiżjonijiet li jittieħdu.

Sur President, jien għalhekk qed nistaqsi lill-Ministru jekk huwiex għaqli li parti mis-self tal-gvern - normalment il-gvern ma jispeċifikax b'dan il-mod - imur għat-Tarzna u għalfejn m'hemmx a repayment programme.

Jista' l-Ministru jagħtina l-assigurazzjoni tiegħu li 'l quddiem se jinħadem a repayment programme?

ONOR LEO BRINCAT: Sur President, jien naħseb li l-qagħda finanzjarja tat- Tarzna jafha kulħadd.

Fil-fatt, ftit ġimgħat ilu din il-Kamra kellha l- okkażjoni tiddiskuti fit-tul il-qagħda tat-Tarzna meta kellna diskussjoni fuq ir-reconstitution tal-kunsill innifsu.

Il-qagħda attwali hija li t- Tarzna lanqas biss għandha biex tħallas il-pagi u qed ikun il-Gvern li jintervjeni kull darba biex jara li l-ħaddiema jitħallsu fil-ħin.

GĦalhekk għalkemm kienet tkun ħaġa ideali li jkun hemm a repayment programme, x'jiswa li jsir dan il-programm fittizju li f'dan l-istadju jeżisti biss fuq il-karta!

Din hi l-osservazzjoni tiegħi f'dan ir-rigward.

Din m'hijiex kwestjoni li aħna lit-Tarzna qed nagħtuha xi treatment preferenzjali mill-korporazzjonijiet parastatali l-oħra.

Għalkemm jien nemmen li hemm ħafna tarznari żgħar f'korporazzjonijiet oħra, bħall- Enemalta, u minkejja l-insolvency li jista' jkollhom ċerti korporazzjonijiet oħra, it-Tarzna hija xi ħaġa unika u l-qagħda tagħha hija xi ħaġa unika wkoll.

Aħna deherilna li f'dan l-istadju - m'iniex qed ngħid li se nibqgħu nagħtuhom blank cheques - konna nkunu only kidding ourselves kieku sempliċement għamilna a repayment programme li nafu li mhux f'pożizzjoni li jitwettaq u jiġi onorat.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki jekk jogħġobkom?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru fit-22 ta' April.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "B" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 3 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 3, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 1 u t-Titolu għaddew u ġew ordnati biex isiru parti mill-Abbozz ta' Liġi.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, nipproponi li l-Kumitat jawtorizza lill-Iskrivan tal-Kamra biex jikkoreġi xi żbalji ta' l-ortografija u jagħmel xi emendi żgħar li jista' jkun hemm bżonn.

THE CHAIRMAN: Hawn qbil?

(Onor. Membri: Iva)

Il-Kumitat qabel li jawtorizza lill-Iskrivan tal-Kamra biex jikkoreġi xi żbalji ta' l-ortografija u jagħmel xi emendi żgħar li jista' jkun hemm bżonn.

Fil-11.30 a.m. il-Kamra rriżumiet u l-President tal-Kumitati rrapporta l- Abbozz ta' Liġi mgħoddi b'emendi.

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR DAZJU TAS-SISA

EXCISE DUTY (AMENDMENT) BILL

L-Ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mit-18 ta' Marzu, 1997.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

MADAM SPEAKER: Hawn aktar rimarki jekk jogħġobkom?

(Onor. Membri: No) Nistieden lill-Ministru sabiex jgħaddi għall-winding up.

ONOR.

LEO BRINCAT: Madam Speaker, skond kif żviluppa tul dawn l-aħħar ġimgħat ix-xogħol tal-Kamra, din il-leġislazzjoni sfortunatament kellha tgħaddi ftit bl-iskossi għaliex kien hemm gap pjuttost twila minn mindu saret l-aħħar round ta' diskussjonijiet dwarha u għalhekk nipprova fil- qosor niġbor ftit punti minn dawk li tqajmu u nagħti ftit konklużjonijiet dwar kif żviluppa d-dibattitu fid-diskussjonijiet li kellna bejn iż-żewġ naħat tal-Kamra.

L-ewwelnett irrid nibda biex ngħid li dawn il-miżuri li qed jipproponi l- Gvern Laburista f'dan il-pakkett ta' miżuri huma miżuri li effettivament kellu jeħodhom il-partit l-ieħor kieku baqa' fil-gvern, li kieku għamel elezzjoni fi żmienha u kieku ma abdikax mir-responsabbilta' tiegħu meta kien jaf li riesaq it-terminu li jagħmel il-budget annwali.

Imma kulħadd jaf li l-Gvern Nazzjonalista, għal raġunijiet tiegħu, kien għażel li jsejjaħ elezzjoni bikrija - nafu li dik kienet prerogattiva tiegħu - u llum qed naraw li ovvjament kellu jkun il-Gvern Laburista li jerfa' dawn il- piżijiet li ħaddieħor kien ħasel idejh minnhom.

Jien ngħid li apparagun mad-deficits reali li għandu l-pajjiż - din m'iniex qed ngħidha biss għaliex qiegħda fir-rapport ta' l-IMF imma qed ngħidha għaliex hija reazzjoni naturali - il-miżuri li ħadna aħna fil-budget ma kellhom ebda effett ta' shock therapy.

Għall-qagħda attwali tal-pajjiż aħna missna u stajna ħadna miżuri li kien ikollhom effett ta' shock therapy u li fl- istess ħin kienu jagħtu skossatura lill-andament u lill-kwalita' tal-ħajja.

Aħna, bħala gvern serju jidhrilna li fil-miżuri li nieħdu għandna napplikaw terapija li tkun tista' taħdem fuq in-nies u mhux terapija li toqtollok il-pazjent waqt li tkun qiegħda għaddejja.

Il-miżuri li qed nieħdu aħna huma ntiżi wkoll biex inaqqsu xi ftit mill-iżbilanċ proġettat mingħajr ma nolqtu ħażin l-operat ekonomiku ta' dan il-pajjiż.

Madam Speaker, qiegħed nipprova nevita li nagħmel overlap ma' dak li għidna diġa' fid-diskussjoni dwar il-qagħda ekonomika tal-pajjiż meta ddiskutejna l-loans lokali u l-loans barranin, imma rrid nenfasizza mill- ġdid li l-Gvern Laburista sab sitwazzjoni ta' deficits li kienet tliet darbiet iktar minn dik proġettata.

GĦalhekk il-punt ta' tluq għandu jitlaq minn hemmhekk u huwa inutli li noqogħdu nitkellmu fuq affarijiet oħra jekk ma narawx kif bdejna l-ġurnata, jiġifieri jekk ma narawx x'sabet l- amministrazzjoni Laburista meta daħlet għall-inkarigu tagħha sitt xhur ilu.

Min qed jgħix f'fantasy land fejn jaħseb li xi amministrazzjoni, dinamika kemm hi dinamika, tista' treġġa' l-arloġġ lura u f'sitt xhur tista' ssolvi l-problemi strutturali u kroniċi li akkumulaw tul is-snin ikun qed jinqata' mir-realta' politika u jkun qed juri nuqqas ta' serjeta' u nuqqas ta' mpenn politiku fl-argumenti tiegħu.

Aħna sibna sitwazzjoni fejn mhux biss id-deficits kienu allarmanti imma fil-fatt sibna li ma kien hemm l- ebda kontroll fuq il-qagħda finanzjarja.

Meta inti jkollok sitwazzjoni fejn il-kontroll jidher li huwa mitluf kompletament il-problemi jitkattru u s-soluzzjonijiet immedjati jsiru inqas u inqas fattibbli u possibbli.

Madam Speaker, biżżejjed insemmu l-problema tat-tarznari li ġiet diskussa f'dan il-Parlament meta għaddiet ir-riżoluzzjoni fuq ir-reconstitution tal- kunsill.

Illum anke l-akbar avversarji tal-Partit Laburista jammettu li għar-rigward tat-tarznari f'dawn is-sitt xhur dan il-partit wera ċertu impenn u ċerta risolva li gvernijiet oħra naqsu li juru fis-snin li għaddew.

Dan ma jfissirx li r-riżultati pożittivi se jidhru mill-għada għax jekk inti għandek azjenda bi problemi strutturali, bħal fil-każ ta' pajjiż bi problemi strutturali, irid jgħaddi ċertu żmien sakemm il-problemi jiġu indirizzati.

Kif għidt diġa' dak li għamel il-Gvern Laburista għat- Tarzna mhux biss wera impenn imma wera wkoll ċertu kuraġġ politiku għax il- Gvern ħa ċerti deċiżjonijiet li għalkemm kien jaf li mhux se jkunu popolari kienu s-surgery neċessarja biex nipprovaw inpoġġu lit-Tarzna fuq saqajha darba għal dejjem.

Madam Speaker, kif għidt diġa' diversi drabi, l-iktar ħaġa li tippreokkupani personalment hija l-qagħda tal-korporazzjonijiet għax veru li nitkellmu dwar kemm tela' u sploda d-dejn tal-gvern imma llum il-qagħda tal-korporazzjonijiet saret waħda allarmanti ħafna għaliex biex ngħid hekk saret mażżra ikbar mid-dejn pubbliku.

Jien naħseb li wasal iż-żmien li nħarsu lejn il-korporazzjonijiet b'mod analitiku, b'mod kritiku u b'mod oġġettiv mingħajr ma ntellfu l-awtonomija tagħhom biex ħadd ma jaħseb li l- Gvern irid ixellef l-awtonomija fl-operat tagħhom, pero' fl-istess ħin aħna ma nistgħux nippermettu sitwazzjoni fejn dawn jitilqu għal rashom u mbagħad meta jiġu daharhom mal-ħajt iduru fuq il-gvern bħala forċina.

GĦalhekk il- Gvern Laburista qed jippjana li jipprova jsolvi din il-problema maċ- chairmen tal-korporazzjonijiet fil-ġejjieni immedjat.

Madam Speaker, bħala strateġija aħna rridu nżommu r-rota tal-pajjiż iddur għax ma rridux niġġammjaw il-proċess kollu u żgur li ma għandna l-ebda ħsieb li nġibu xi riċessjoni fuqna.

Jien ngħid li r-riċessjoni donnha iktar hija mixtieqa minn min qed juża din il-kelma.

Fil-fatt il-Gvernatur tal-Bank Ċentrali għamel tajjeb meta qal li ħafna drabi r-riċessjoni ġġibha billi toqgħod tpaċpaċ fuqha u fil-pajjiż sar tpaċpiċ żejjed, imma jien naħseb li llum il-poplu Malti huwa intelliġenti biżżejjed li kapaċi jiddistingwi bejn slow-down u riċessjoni.

Hawn ikun tajjeb jekk ngħid li skond ċerti gazzetti lokali, anke dawk li m'humiex viċin tal-partit tagħna, l-islow-down ilha tinħoloq tul ix-xhur.

Aħna nużaw il-kelma "slow-down" meta fil-pajjiż ir-rata ta' espansjoni ma tibqax għaddejja bl-istess ritmu mgħaġġel bħal qabel imma l-kelma "riċessjoni" nużawha meta l-kejk tal- pajjiż ma jibqax jikber, jiġifieri jien naħseb li bejn riċessjoni u slow- down hemm differenza u jħares kif iħares lejn is-sitwazzjoni ekonomika preżenti tal-pajjiż wieħed jintebaħ li nkunu skorretti jekk ngħidu li pajjiżna bħalissa għaddej minn riċessjoni.

Madam Speaker, l-impenn tagħna huwa li jkun hemm kontroll fuq in-nefqa tal-gvern.

Huwa diffiċli li dan il-kontroll jirnexxi b'mod effettiv din is-sena meta għandek sitwazzjoni out of control imma xorta waħda bil-pakkett ta' miżuri li qegħdin nipproponu hawnhekk qegħdin nipprovaw mill-aħjar li nistgħu li nimminimizzaw l-effetti avversi.

Aħna nafu li din ma tistax issolviha mil- lum għal għada imma huwa importanti li tkun qed tagħti messaġġ u tkun qed tagħti ċertu sens ta' direzzjoni.

Il-pjani tagħna huma pjani fattibbli.

Aħna stajna għamilna pjani ta' utopja li jkunu jeżistu fuq il-karta, ikunu sbieħ għal min jaf jarahom u mbagħad ma jkunux kapaċi jitwettqu pero' ppreferejna nieħdu passi żgħar, passi li ma jweġġgħux ħafna u li forsi joqorsu biss xi ftit imma li fl-istess ħin nafu li huma fattibbli u li huma kapaċi jiżviluppaw ir-ritmu naturali tagħhom.

Meta dan l-aħħar f'"The Times" ġejt ikkwotat li wżajt l-espressjoni li għandi ottimiżmu kawt ma kontx qed nitkellem dwar il-Bank Ċentrali - kif irrapportat l-istess gazzetta - imma kont qed nitkellem ġewwa l-Bank Ċentrali dwar kif inħares lejn il-ġejjieni tal-pajjiż fil-medium term u fil- long term ta' pajjiżna.

Dan qed ngħidu għaliex jiena nemmen li ġaladarba l- pedamenti tal-pajjiż jerġgħu jitqiegħdu b'mod kostruttiv u nkunu nistgħu nagħtu sens ta' direzzjoni lill-ekonomija tal-pajjiż, iva, pajjiżna jkun jista' jgħaddi minn ċertu tiġdid ekonomiku, ikun jista' jgħaddi minn ċertu renewal ekonomiku u jkun jista' jaqbad ċertu rankatura bil-mod il-mod lejn żmenijiet aħjar.

Jiena ngħid li, irrispettivament mill-andament tad-dibattitu dwar it- tneħħija tal-VAT, il-messaġġ li wassal il-Prim Ministru fl-introduzzjoni tiegħu għas-summit li kellu mal-korpi kostitwiti huwa importanti ħafna.

U x'kien il-messaġġ li wassal il-Prim Ministru dak inhar?

Dak inhar l-Onor.

Alfred Sant qal li hemm bżonn linja ekonomika li tagħti spazju lis-settur privat u li hemm bżonn li jkun hemm pumping tar-riżorsi fl-areas l-aktar importanti bħat-turiżmu.

Huwa għalhekk li rajna l-Gvern jagħżel areas bħal Buġibba fejn għandek l-aktar catchment area tat-turisti u sar dak ir- revamping kollu f'qasir żmien ħalli we try to boost l-istock turistiku tagħna bl-aħjar mod li nistgħu.

F'dak li huwa bini, bil-mod il-mod qegħdin niżguraw li jsir il-ħlas ta' djun lill-kuntratturi.

Dawn id-djun akkumulaw tul dawn l-aħħar snin u mhux fi ftit jiem u huma djun li nħossu li huma overdue li jiġu settled.

Imbagħad għandek il-proġetti l-kbar.

Dawn il-proġetti l-Gvern diġa' tkellem fuqhom u ħafna minnhom diġa' ġew diskussi f'livell ta' Kabinett u għaldaqstant huma proġetti li wieħed jittama li jkunu jistgħu jibdew jiġu attwati fil-ġejjieni qarib.

Qed nitkellem b'mod partikolari għal dak li hemm maħsub fil-housing, fejn anke hemmhekk għandna l-intenzjoni li ndaħħlu l-impenn tas-settur privat.

Imbagħad hemm il-kwestjoni ta' l-istpar f'Tal- Qroqq li għalih il-Gvern diġa' fformola l-pjani tiegħu hemm under consideration - għaliex ovvjamanent għadu jirrikjedi l-approval tal-Gvern - il-proġett ta' Manoel Island; hemm l-impenn tal-Gvern li jipprova jagħmel revamping tal-financial services kemm jista'; u mbagħad għandek ukoll il- kwestjoni tal-mollijiet għall-bastimenti l-ġodda u x-xogħlijiet li huma maħsuba li jsiru kemm ġewwa l-Imġarr kif ukoll ġewwa ċ-Ċirkewwa.

Bħala leitmotiv ta' dan kollu, Madam Speaker, il-ħsieb tal-Gvern huwa li jistieden lill-privat jagħti sehemu f'dawn l-inizjattivi kollha.

Anzi, meta l-Prim Ministru kien iltaqa' mal-korpi kostitwiti huwa mar one step ahead u anke stieden lis-settur privat biex dan minn rajh jidentifika proġetti ġodda li jaħseb li jistgħu jsiru fil-pajjiż għall-benefiċċju tal- poplu Malti in ġenerali.

Sfortunatament iżda, meta wieħed jifli d- dibattitu li sar dwar din il-leġislazzjoni, wieħed jieħu l-impressjoni minn ċerti kelliema li kien hemm min-naħa ta' l-Oppożizzjoni li qisu Malta ma kellna l-ebda bidla fil-gvern, qisu ma kellna l-ebda għarfien tal-mandat tal-poplu li jiggverna u dan mhux fuq il-kwestjoni tal-VAT biss imma anke fuq issues ġenerali.

Jiena naħseb li l-Partit Nazzjonalista qed jagħmel żball li qisu qed jagħti l-impressjoni li ma jridx jirrikonoxxi li kien hawn bidla fil- pajjiż.

Qed jagħmel żball li donnu m'huwiex jagħraf il-legitimacy ta' din l- amministrazzjoni.

Qed jagħmel żball li donnu m'huwiex jirrikonoxxi li l- Gvern tal-lum għandu mandat li jamministra.

Ħafna drabi lill-Partit Nazzjonalista - u din ngħidha bl-aktar mod oġġettiv - nistħajlu kif kien il-partit tagħna fl-1987 meta għadda minn ċerti trawmi ta' defeats elettorali.

Ħafna drabi nistħajlu m'għandux a sense of direction u jkun qed jagħmel ħafna aktar ġid lilu nnifsu bħala partit - din hija xi ħaġa li għaddejna minnha anke aħna bħala partit u għalhekk qed ngħidha u mhux biex nippriedka u nippontifika - li qabel xejn jagħti ħarsa fuq ġewwa lilu nnifsu u jara sewwa sew jekk hemmx bżonn ta' rethinking min-naħa tiegħu dwar ċerti issues u dwar ċerti policies.

Imma minn dak kollu li qed naqraw u nisimgħu jidher li l-Partit Nazzjonalista m'hu jagħmel xejn.

Anzi qed imur lura għat-tattika li kien adotta fit-tmeninijiet u qed imur lura għat- tattika li adotta fl-aħħar kampanja elettorali, jiġifieri jiffoka esklussivament fuq il-Prim Ministru.

U aħna diġa' nafu li din hija tattika li mhux biss ma tatx il-frott imma hija tattika li wasslet biex il-Partit Laburista rebaħ l-elezzjoni li għaddiet għax it-tattika tal-Partit Nazzjonalista diġa' ġiet ippruvata li kienet waħda fallaċi u li ma tatx il- frott neċessarju.

Biss din hija prerogattiva tagħhom u l-aħħar ħaġa li rrid ninstema' hija li qisni qed nippontifika u nippriedka lill-Partit Nazzjonalista x'għandu jagħmel.

Pero' din hija osservazzjoni li qed nagħmilha bl-akbar sinċerita' għaliex naħseb li sakemm il-Partit Nazzjonalista jibqa' magħluq f'din it-time warp se jkun diffiċli għalih li joffri lill-Parlament dak li jixraqlu, li joffri oppożizzjoni kostruttiva, oppożizzjoni b'ideat kreattivi u b'ideat fertili.

Per eżempju, fl-interventi li smajna min-naħa tal-kelliema ta' l- Oppożizzjoni smajna ħafna ġustifikazzjoni mill-ġdid tat-tassazzjoni tal-VAT mingħajr ma biss indenjaw jaraw f'dawn l-aħħar sentejn fejn naqset is- sistema, fejn setgħet ġiet irranġata u x'kienu l-loopholes li minnhom sar abbuż konsiderevoli ta' evażjoni tat-taxxa.

L-importanti għalina huwa li l- miżuri fiskali li jittieħdu jitħaddmu u jitħaddmu b'mod effettiv.

Fil-fatt il-miżuri li għandna hawnhekk illum fil-biċċa 'l kbira tagħhom jitħaddmu mid-Dipartiment tad-Dwana u jiena rrid nieħu spunt hawnhekk biex nagħmel appell lil dan id-dipartiment li huwa l-hub, biex ngħid hekk, tal-ministeru sabiex nisħaq dwar l-enfasi fuq effiċjenza akbar.

Naf li hemm nies serji li qegħdin at the top tat-tmexxija tad-Dwana imma importanti li jkun hemm serjeta' all down the line.

Importanti li mhux biss ikollna effiċjenza akbar imma importanti li jkollna ssikkar fuq l-abbużi, kif nixtiequ naraw anke fil-qasam tad-Dipartiment tat-Taxxi Nterni.

Ħafna drabi qed jiġri li jinqabad il-ħut iż-żgħir u l-ħut il-kbir mhux dejjem jinqabad.

Din qed ngħidha kemm fir-rigward ta' l-Inland Revenue u b'mod partikolari anke fir- rigward tad-Dwana.

Jekk nieħdu d-Dwana - din qed ngħidha għax issemma anke d-deployment ta' nies fid-Dwana - huwa importanti li jsir ċertu rotation ta' nies kull tant żmien u huwa importanti li l-unions jifhmuh dan u importanti li anke l- ħaddiema nfushom jifhmuh dan.

Kultant jiġu nies għandek u jgħidulek li jkunu bagħtuh minn x'imkien għall-ieħor.

Ħafna mit-transfers li jsiru fid- Dwana m'humiex transfers ta' kapriċċ u m'humiex transfers politiċi imma huma parti mir-rotation system li kull Kontrollur serju tad-Dwana qed jagħmel u għandu jibqa' jagħmel biex ħadd ma jrabbi s-sadid u biex l- affarijiet jitmexxew bis-serjeta' li għandhom jitmexxew bihom.

Jiena nemmen li d-Dwana għandha rwol importanti ħafna mhux biss għall-ġbir ta' dak li huwa l-element fiskali tal-pajjiż imma anke għall-ġlieda importanti kontra l-kriminalita' sofistikata ta' żmenijietna.

Iż-żmenijiet li qegħdin ngħixu fihom illum jirrikjedu li jkun hemm l- ikbar kordinament bejn id-Dwana, il-Pulizija u l-Armata.

Illum fil- gazzetti naqraw x'qed jiġri f'pajjiżna u x'qed jiġri fil-baħar tal- Mediterran.

Dan il-weekend, per eżempju, kont qed naqra artiklu dwar l- operat tal-mafja Russa fil-Mediterran u dan huwa nkwetanti ħafna.

Huwa veru li Malta ma tissemmiex f'dan ir-rapport - u j'Alla ma tissemmiex - pero' naħseb li rridu nżommu għajnejna miftuħin għaliex għalkemm Malta hija gżira, żgur li ma tistax tiżola ruħha minn dawn l-attivitajiet kriminali li kulma jmorru aktar qegħdin isiru b'mod sofistikat u b'mod mill-aktar professjonali.

Huwa importanti wkoll li jkun hemm trażżin ta' abbużi min-nies infushom li jħaddmu s-sistema.

Kulħadd huwa uman u kulħadd jaqa' fit-tentazzjoni imma kultant, meta wieħed jara l-lifestyles ta' ċerti nies li huma assoċjati mad-Dwana, mingħajr ma trid, mingħajr ma tipponta an accusing finger, tibda tinbet ċerta klima ta' suspett u ċerta klima ta' dubbji.

GĦalhekk huwa importanti li kull wieħed minna li huwa responsabbli għad- Dwana, mill-Ministru sal-key operators li hemm fid-Dwana, għandu jżomm għajnejh fuq in-nies li hemm taħtu ħalli jiġi żgurat li din il-klima ta' suspetti u dubbji tiġi eliminata darba għal dejjem.

Madam Speaker, fid-dibattitu ssemmiet ukoll il-kwestjoni taż-żieda li kien hemm fil-petrol.

Qed naqbeż minn suġġett għall-ieħor ħalli fil-qosor nittekkilja wħud mill-punti li ġew indirizzati mill-kollegi miż-żewġ naħat tal-Kamra waqt dan id-dibattitu.

Għalkemm ovvjament ħadd ma jieħu gost iħallas aktar milli kien iħallas qabel, xorta waħda rrid ngħid li Malta għadha dak il-pajjiż bl-irħas petrol, apparagun mal-pajjiżi ta' l-Unjoni Ewropea.

U dan ma jgħoddx biss għall-petrol iżda wkoll għad-diesel.

Dwar il-plejtu li sar fuq il-pitrolju rrid ngħid li r-records tal- Korporazzjoni Enemalta juru li hija bħalha korporazzjoni kienet ilha tagħmel pressjoni fuq il-Gvern Nazzjonalista sa mill-1990 sabiex dan jikkonsidra żidiet fil-pitrolju imma għal raġunijiet politiċi l- amministrazzjoni preċedenti qatt ma tat kas ta' dawn is-suġġerimenti li kienu qed isiru min-naħa tal-korporazzjoni nnifisha.

Tajjeb li wieħed jgħid li d-domestic consumption tal-pitrolju huwa wieħed insinifikanti ħlief fejn jintuża għas-central heating u affarijiet oħrajn.

Għaldaqstant il-Korporazzjoni Enemalta temmen li tkun prijorita' żbaljata li tkompli tissussidja konsiderevolment il-pitrolju kif kien jiġri fl-imgħoddi.

Fil- fatt il-parir li ngħatajna kien li nżidu d-dazju tas-sisa fuq dan il- prodott daqs dak tal-gas oil u nallokkaw il-fondi miġbura għal affarijiet oħrajn.

Jiġifieri meta wieħed jara x'kien ġie suġġerit lill-Gvern ma' dak li attwalment għamilna fil-budget isib li l-Gvern kien kawt ħafna u lanqas mexa kompletament fuq il-parir li ngħatalu mill-Korporazzjoni Enemalta għax kieku mexa b'dan il-mod it-tnaqqis tas-sussidju fuq il-pitrolju kien ikun wieħed aktar notevoli.

Tajjeb li wieħed ifakkar ukoll li fl-1995 il- Korporazzjoni Enemalta kienet se tieħu deċiżjoni dwar il-pitrolju, deċiżjoni li kienet intiża biex ittejjeb il-cashflow tal-Petroleum Division.

Hawnhekk irrid nitkellem dwar l-abbużi li jsiru mill-użu ta' pitrolju l-aktar fil-qasam tat-trasport pubbliku, jiġifieri fil-każ tal- karozzi tal-linja.

Kif kulħadd jaf dawn iħalltu l-pitrolju mad-diesel u dan qed ikollu effett mill-aspett ambjentali tat-tniġġiż fuq l-area tat-triqat tagħna fejn biżżejjed hemm konġestjoni.

Kif diġa' għidt, l-użu tal-pitrolju fid- domestic households huwa wieħed limitat ħafna.

Fil-fatt l-aħħar figuri juru li b'kollox dawn jużaw biss madwar 6,000 metric tonnes.

U din id- downward trend bħala konsum ilha sejra minn qabel ma twaqqfet il- Korporazzjoni Enemalta.

Effettivament f'dawn l-aħħar snin il-Korporazzjoni Enemalta kienet qiegħda titlef mill-pitrolju.

Għalkemm dan kien irħis għall-konsumatur kien ferm ogħla għall-korporazzjoni għax fil-fatt dan huwa

prodott iktar raffinat mill-gas oil.

Issa jkun tajjeb jekk minbarra li nitkellem fuq iż-żieda fir-revenue nitkellem ukoll dwar il-misuse li jsir fejn jidħol il-pitrolju.

Madam Speaker, dan l-aħħar ġiet mitluba statistika - fil-fatt din qiegħda anke fl-annual accounts ta' l-Enemalta - dwar kif jintuża l-pitrolju ġewwa pajjiżna u din turi li għall-użu domestiku jintuża biss 11% tal-pitrolju, f'Għawdex jintuża 12%, il-Gvern juża 1%, il-catering sector juża 14% u l- industrija, li mhux suppost tużah, tuża 62%.

Din l-istatistika hija stampa ċara li fil-qasam tal-pitrolju mhux biss hemm abbuż qawwi imma hemm misuse li b'xi mod jew ieħor irid jiġi indirizzat.

Fid-dibattitu li diġa' sar fuq dan ir-rigward saru ħafna mistoqsijiet, l-iktar min-naħa ta' l- Oppożizzjoni, li wieħed irid jindirizzahom.

Per eżempju, l-Onor.

Josef Bonnici staqsa kif dawn it-taxxi se jolqtu lill-pajjiż, jekk il-pajjiż għandux bżonn taxxi ġodda u jekk dawn humiex se jservu ta' ġid għall- pajjiż.

Madam Speaker, jien ngħid li meta wieħed jieħu kollox fil-perspettiva tiegħu jsib li, minkejja kollox, il-Gvern għamel l-almu tiegħu biex l- impatt fuq il-familja Maltija jkun l-iċken wieħed possibbli.

Hawn m'iniex se nkun inuman billi ngħid li ħadd m'hu se jħoss l-ebda effett taż-żidiet fuq l-alkoħol, fuq is-sigaretti, fuq il-petrol u fuq il-pitrolju, imma naħseb li meta wieħed iqabbel dak li għamilna ma' dak li stajna nagħmlu u ma' dak li ħaddieħor issuġġerielna li nagħmlu jsib li aħna konna modesti ħafna fil-pakkett ta' miżuri li ħadna.

Fil-fehma tagħna dawn iż-żidiet kellhom effett minimu fuq il-ħajja ta' kuljum u fuq il-kwalita' tal-ħajja taċ-ċittadini nfushom u nemmnu li dawn m'humiex se jolqtu l-attivita' ekonomika tal-pajjiż.

Fid-dibattitu li kellna xi kelliema ħarġu mis-suġġett billi daħlu f'diversi issues u fil-fatt hija xi ħaġa stramba li kienu ftit dawk li għarfu l-konsiderazzjoni ambjentali li l-Gvern ħa b'dawn il-miżuri.

Jien ma rridx inkun ipokrita u ngħid li l-Gvern għamel dawn iż-żidiet strettament għall-konsiderazzjonijiet ambjentali iżda huwa żamm dan il- fattur f'moħħu wkoll u fil-fatt ikun tajjeb jekk fil-futur gvernijiet oħra jagħmlu l-istess billi jżommu dejjem f'moħħhom issues u konsiderazzjonijiet ambjentali.

Fl-opinjoni tiegħi l-istess għandna nagħmlu 'l quddiem meta niġu biex nitkellmu dwar l-enerġija alternattiva għax sfortunatament għalkemm f'dan il-Parlament isir ħafna kliem sabiħ fuq din it-tip ta' enerġija, jekk wieħed jara x'sar prattikament taħt diversi gvernijiet - ħalli ma nkunx partiġjan - biex ninċentivaw lill-familja Maltija taqleb għal sistema alternattiva ta' enerġija jsib li ftit li xejn sar fuq dan ir- rigward.

Hawn ta' min jgħid li bħalissa, bħala l-ministru responsabbli mill-Korporazzjoni Enemalta, jien qed nagħmel pressjoni fuq din il- korporazzjoni biex min-naħa tagħha tfassal lista ta' suġġerimenti prattiċi lill-Gvern dwar kif fil-ġejjieni dan ikun jista' jattwa miżuri li jippropagaw l-użu ta' l-enerġija alternattiva f'pajjiżna.

Jien naħseb li din ma għandhiex tkun xi ħaġa diffiċli għax aħna ngħixu fi gżira li għandha xemx ħafna iktar milli għandhom pajjiżi oħra u kull min kellu l-okkażjoni jmur Ċipru żgur li nduna kemm kien faċli għal dan il-pajjiż li jadotta s- sistema ta' enerġija solari.

Għaldaqstant jien għadni sa llum ma nistax nifhem - din ilni biex nifhimha - kif aħna ma konniex kapaċi nagħmlu użu minn dan is-sors alternattiv ta' enerġija għax kieku kellna nattwaw din is- sistema b'ċerta serjeta' żgur li jitnaqqas il-konsum kbir ta' l-enerġija f'pajjiżna.

Madam Speaker, il-konklużjonijiet tiegħi fuq dan id-dibattitu huma li, qabel l-elezzjoni, tan-naħa l-oħra kienu jgħidu li f'pajjiżna ma teżistix problema finanzjarja.

Fil-fatt fil-ġurnal tal-Partit Nazzjonalista kien hemm editorjal li qal li din tal-ħofor hija xi ħaġa fittizja u li dawn huma ħofor immaġinarji, jiġifieri jeżistu biss fl-immaġinazzjoni tan-naħa tal- Gvern.

Jiena ngħid illi llum anke in-naħa ta' l-Oppożizzjoni qed tbiddel id-diska għax segwejt b'attenzjoni dak li ntqal fid-dibattitu min-naħa ta' l-Oppożizzjoni u wieħed isib li llum dawn qed jgħidu li dawn il-problemi jeżistu imma ma jemmnux li l-problemi huma kbar daqskemm qed jgħid il-Gvern Laburista.

Kien hemm min argumenta li ma tistax issolvi problema finanzjarja billi tgħolli l-prezz tad-diesel u tal-pitrolju.

Dan l- argument nista' nikkonċedih imma min qed jgħid dan qed jgħidu għax jaf li l- pjaga tant hija kbira li kieku l-Gvern Laburista kellu japplika verament il-mediċina li tixraq lil pajjiżna kien jagħti skossatura kbira lill-pajjiż li ma kienet tagħmel ġid lil ħadd.

Filwaqt li ebda taxxa ma tidher sabiħa, għax ħadd ma jieħu gost iħallas taxxi extra, aħna qgħadna attenti biex ma nagħmlux piżijiet żejda fuq il-poplu u qgħadna attenti wkoll biex fil- budget li għamel l-Onor.

Lino Spiteri ma jkunx hemm miżuri li jistgħu jiġu kkonsidrati bħala miżuri ta' ssikkar taċ-ċinturin.

Għalhekk jiena ngħid li għalkemm dan il-pakkett li qegħdin nipproponu hawnhekk fih żidiet ta' taxxi, wieħed irid jarah fil-kontest attwali tiegħu u l-kontest attwali tiegħu m'huwa xejn ħlief kontest ta' solidarjeta' soċjali.

Grazzi.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Att ta' l-1995 dwar Dazju tas-Sisa" jkun moqri t-Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MADAM SPEAKER: Intalbet votazzjoni u din id-division tittieħed minn hawn u 20 minuta oħra.

Fil-11.53 a.m. billi ntalbet votazzjoni l-Kamra kienet sospiża u rriżumiet 20 minuta wara.

MADAM SPEAKER: Se nerġa' npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi li l- Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Att ta' l-1995 dwar Dazju tas- Sisa" jkun moqri t-Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

VOTAZZJONI NRU.

FAVUR : 35

L-Onor.

|Abela Carmelo|Farrugia Noel | |Abela Joseph |Grech Edwin | |Agius Chris |Gulia Gavin | |Attard |Herrera Jose' | |Montalto John| | |Bartolo |Mangion Charles | |Evarist | | |Borg Karmenu |Mintoff Dom | |Brincat Leo |Mizzi Joe | |Buhagiar |Pace Bertu | |Charles | | |Buhagiar |Portelli Alfred | |Louis | | |Camilleri |Refalo Anton | |Maria | | |Cardona Chris|Sant Alfred | |Chircop Karl |Sceberras | | |Trigona Alex | |Cilia Joe |Schembri Adami | | |Sandro | |Dalli Helena |Spiteri Lino | |Debono Grech |Vassallo Adrian | |Joe | | |Farrugia |Vella George | |Anglu | | |Farrugia Joe |Vella Karmenu | |Farrugia | | |Michael | |

KONTRA : 31

L-Onor.

|Abela Tony |Gatt Austin | |Agius Francis|Gonzi Lawrence | |Bonnici Josef|Hyzler George | |Bonnici |Mifsud Bonnici | |Michael |Antoine | |Borg Joe |Mugliett Jesmond| |Borg Tonio |Muscat Claude | |Cassar Joe |Muscat Richard | |Dalli John |Psaila Savona | | |Joe | |D'Amato Helen|Pullicino George| |Debono |Pullicino | |Giovanna |Orlando Jeffrey | |Deguara Louis|Refalo Michael | |Farrugia Jean|Tabone Anton | |Pierre | | |Frendo |Vassallo Edwin | |Michael | | |Galea Censu |Vella John | |Galea Louis |Zammit Ninu | |Galea Pace | | |Victor | |

Il-mozzjoni għaddiet u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri t-Tieni Darba.

PERMESS TAL-KAMRA

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Madam Speaker, nitlob il-permess tal-Kamra biex ngħaddu għall-istadju ta' Kumitat ta' dan l-Abbozz ta' Liġi.

MADAM SPEAKER: Hawn talba biex il-Kamra tgħaddi għall-istadju ta' Kumitat ta' l-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att ta' l-1995 dwar Dazju tas- Sisa.

Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata

L-ordni għall-Kumitat ġie moqri

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Michael Bonnici, President tal-Kumitati, jippresjedi

Klawsola 2 - Sostituzzjoni tat-Tieni Skeda li tinsab ma' l-Att prinċipali.

Clause 2 - Substitution of Second Schedule to the principal Att.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman għal din il-klawsola għandi emenda:

"A" Fit-Tieni Skeda li hemm fil-klawsola 2, minflok il-figuri "Lm1.40,0", "Lm3.77,0", "Lm3.90,0" u "Lm0.14,0" kull fejn jidhru fit-tieni kolonna tagħha għandhom jidħlu rispettivament il-figuri "Lm1.36,0", "Lm3.67,0", "Lm3.79,0" u "Lm0.13,6".

"A" In the Second Schedule in clause 2, for the figures "Lm1.40,0", "Lm3.77,0", "Lm3.90,0" and "Lm0.14,0" wherever they appear in the second column thereof, there shall be substituted respectively the figures "Lm1.36,0", "Lm3.67,0", "Lm3.79,0" and "Lm0.13,6".

Dawn l-emendi - diġa' għaddejna kopja tagħhom lill-Oppożizzjoni - jirriflettu tnaqqis fir-rati tas-sisa minħabba li fuq is-sisa kien hemm imposta l-VAT.

Fil-fatt it-tnaqqis jirrifletti l-element tal-VAT u b'hekk il-prezzijiet m'humiex se jogħlew.

Jiġifieri li qed nagħmlu huwa illi qed innaqqsu il-VAT component fuq kull listed item.

Mela jekk nieħdu t-Tieni Skeda, li hija dwar xorb alkoħoliku, naraw li fil-każ ta' xorb b'qawwa alkoħolika ta' mhux iżjed minn 22%, minn Lm1.40c id-dazju qed inniżżluh għal Lm1.36,0; dak b'qawwa alkoħolika ta' iżjed minn 22% iżda mhux iżjed minn 45% minn Lm3.77,0 kull litru qed inniżżluh għal Lm3.67,0; u dak b'qawwa alkoholika ta' iżjed minn 45% iżda mhux iżjed minn 57% minn Lm3.90,0 id-dazju se jinżel għal Lm3.79,0 kull litru.

Imbagħad għandek xorb ta' qawwa alkoholika ta' mhux iżjed minn 26% iżda mhux iżjed minn 45% fejn id-dazju minn Lm3.77,0 qed inniżżluh għal Lm3.67,0 għal kull litru; u dak ta' qawwa alkoħolika ta' iżjed minn 45% iżda mhux iżjed minn 57% minn Lm3.90,0 qed inniżżluh għal Lm3.79,0 għal kull litru.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mela jekk qed nifhem sewwa l-emendi juru li meta ttieħdet id-deċiżjoni li jiżdied id-dazju fuq ix-xorb alkoholiku - dan kien deċiż b'kemm se jiżdied il-prezz tal-prodott fuq il-konsumatur - wieħed ma kienx ħa in konsiderazzjoni li kien hemm il-VAT ukoll.

Jiġifieri qegħdin f'sitwazzjoni fejn proprju kellna taxxa fuq taxxa u l-cascading effect tat-taxxa fuq taxxa ma ġiex meħud in konsiderazzjoni meta ġew iffissati d-dazji u allura dan wassal għal sitwazzjoni fejn kien hemm impatt ferm ikbar milli kien qed jipprevedi l-Gvern u b'hekk inħolqot ċerta konfużjoni fost l-importaturi.

Allura kellha tinħareġ ordni ta' malajr fejn intqal li se jkun hemm aġġustament għax xi ħadd nesa li kien hemm il-VAT u allura l-miżura kienet se tkun inqas milli tħabbret fil-budget.

Jiena naħseb li hekk kienet is-sitwazzjoni u din hija r-raġuni għaliex illum qed jitressqu dawn l-emendi.

ONOR.

LEO BRINCAT: Nikkonferma.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Hawnhekk jiena nixtieq nagħmel daqsxejn ta' kumment u ngħid li waħda mir-raġunijiet għaliex kultant nippreokkupa ruħi hija proprju minħabba l-fatt li l-cascading element - hawnhekk għandna eżempju ħaj - ma ġiex kkonoxxut mill-ministri nfushom biex imbagħad wassal għal bidla fir-rati li tħabbru fil-budget.

Għaliex waqt li kulħadd jista' jieħu żball dan huwa pjuttost aktar minn żball, fis-sens li ma ngħatax attenzjoni biżżejjed l-fatt li hemm taxxa fuq taxxa.

Allura din twassalni wkoll biex nippreokkupa ruħi meta qed jiġu mfassla t-taxxi l-ġodda u ma rridux ninsew li punt ewlieni tat-taxxi l-ġodda li qed jiġu mfassla huwa li se jkollna taxxa fuq taxxa.

U l-esperjenza tal-budget li għadda turi li donnu ħadd ma nduna, la min-naħa tal-Gvern u lanqas min-naħa tal-burokratiċi, li qed ikun hemm taxxa fuq taxxa.

Allura bħala konsegwenza ta' dan in-nuqqas ta' ħsieb kellha ssir emenda għal din il-klawsola biex jitnaqqsu r-rati tad-dazju minn kif oriġinarjament tħabbru.

Dan iħassibni għax fil-fehma tiegħi juri li m'hemmx ħsieb profond biżżejjed dwar l-implikazzjonijiet tal-miżuri li jittieħdu.

Dawn huma implikazzjonijiet dwar taxxa fuq taxxa fejn għandek a cascading effect pero' hemm implikazzjonijiet oħra li huma relatati wkoll mal-miżuri l-oħra.

Jien qgħadt attent nisma' lill-Ministru u, kif qal hu stess fil-bidu, dan l-abbozz ta' liġi ilna għaddejjin bih madwar xahrejn u għalkemm saru diversi mistoqsijiet min-naħa tagħna sfortunatament bqajna mingħajr risposta dwarhom u dawn huma affarijiet li jipperturbawni.

Jekk wieħed irid jimxi bil-premessa li dan il-Parlament se jkollu diskussjoni serja dawn il- mistoqsijiet iridu jiġu mwieġba.

Nifhem li l-Ministru Brincat għadu ġdid għal dan il-qasam u allura forsi m'huwiex aware minn ċerti mistoqsijiet li tqajmu, pero' kemm fl-istadju tat-Tieni Qari ta' dan l-abbozz ta' liġi u kemm permezz ta' mistoqsijiet parlamentari jien ilni nistaqsi x'impatt se jkollhom dawn il-miżuri fuq il-price index, b'mod partikolari l-miżuri li wasslu għal żieda fil-petrol u d-diesel.

L-ex-Ministru Spiteri kien irrisponda li l-price index jikkalkola l- affarijiet ex-post, jiġifieri wara li jkunu tkejlu, u allura dak iż-żmien ma setax jagħtini risposta għaliex naturalment dawn il-prezzijiet kienu għadhom ma żdiedux jew kienu għadhom kif żdiedu u għaldaqstant kienu għadhom ma kejluhomx fl-indiċi l-ġdid.

Hawn ta' min jgħid li fi żmieni kemm-il darba tlabt lill-Uffiċċju ta' l-Istatistika biex jagħmilli previżjoni ta' x'jiġri jekk jogħlew il-prezzijiet tal-pitrolju, il-fuel, id- diesel, is-sigaretti u x-xorb alkoħoliku u għalhekk ir-risposta li tani l- Onor. Spiteri ssorprendietni għax ma stennejtx li jgħidli biex nistenna sakemm jitla' l-indiċi ħalli mbagħad jgħidli b'kemm tela'.

Għalhekk qed insostni - u ili nsostni - li qabel ma nkomplu niddiskutu dawn il-punti għandna naraw x'inhu l-impatt ta' dawn il-miżuri fuq l-indiċi tal- prezzijiet.

Mr Chairman, sal-lum stess kont għadni nistenna li xi ħadd min-naħa tal- Gvern jagħtini risposti għal dawn id-domandi imma għadda dan iż-żmien kollu u ma ħadt risposta mingħand ħadd.

Għal mument ħsibt li fil-winding-up tiegħu l-Onor.

Brincat kien se jagħtini xi forma ta' tweġiba imma baqa' fommu sieket fuq dan il-punt.

GĦalhekk illum spiċċajna f'pożizzjoni li ma nafux x'impatt għandhom dawn il-miżuri fuq l-għoli tal-ħajja.

Issa l-Onor.

Membri tan-naħa tal-Gvern ma jistgħux jibqgħu jgħidu li jridu jistennew biex ikejlu dan l-impatt - din m'hijiex raġuni valida għax wieħed jista' jagħmel previżjoni - għax issa għadda żmien biżżejjed u dawn l-affarijiet ilhom fis-suq.

Il-figuri li joħorġu mill-Uffiċċju ta' l-Istatistika juru li minħabba li kien hemm żieda fit-transportation costs l-indiċi tal- prezzijiet ogħla.

Illum li qegħdin f'dan il-Parlament niddibattu klawsola wara klawsola ta' dan l-abbozz ta' liġi, kif inhi din li l-Gvern għadu m'huwiex kapaċi jew m'huwiex f'pożizzjoni li jgħidilna x'inhu l-impatt ta' dawn il-bidliet fuq l-indiċi tal-prezzijiet?

Fil-winding-up l-Onor.

Brincat qal li ma jistax jgħid li dawn iż-żidiet ma kellhomx impatt fuq il-cost of living imma l-impatt ta' dawn iż-żidiet fil-prezzijiet mhux biss ma ġiex ikkwantifikat imma lanqas biss ingħata kumpens fil-pagi.

GĦalhekk mhux talli ma nafux x'se jkun l-impatt ta' dawn iż-żidiet fuq l-indiċi tal- prezzijiet u fuq l-inflazzjoni imma talli l-kumpens fil-pagi ma ġiex mogħti kif sar ħafna drabi fil-passat meta kien ikun hemm żieda fit-taxxi biex b'hekk jiġi protett il-purchasing power tal-ħaddiema Maltin u GĦawdxin.

Sur President, illum qed niddibattu kull rata li tidher f'dan l-abbozz ta' liġi mingħajr ma qed ikollna risposti għall-mistoqsijiet li saru f'dan il-Parlament iktar minn xahrejn ilu.

Intlabna ngħaddu għall-istadju ta' Kumitat ta' dan l-abbozz u għalkemm m'hijiex il-proċedura normali tal-Kamra din in-naħa qablet ma' dan biex l-affarijiet ma jittwalux.

Jien inħoss li għallinqas għandu jkun hemm informazzjoni kompluta dwar l-impatt tal-miżuri li se niddiskutu għax inkella għalfejn niġu hawnhekk meta lanqas biss qed niġu informati dwar l-impatt ta' dawn iż-żidiet?

Aħna kif nistgħu ngħidu li kellna dibattitu serju u wiesa' biżżejjed fuq dawn il-klawsoli meta ninsabu f'din iċ-ċirkostanza?

Bażikament il-punt li qed inqajjem jien huwa li qed niddiskutu affarijiet li m'aħniex qed naraw l-implikazzjonijiet tagħhom.

Aħna ma nafux x'inhu l-effett ta' dawn l-emendi fuq l-għoli tal- ħajja u allura ma nafux x'inhu l-effett tagħhom fuq l-istandard of living, imma minkejja dan il-Parlament qed jintalab biex japprova miżuri li għalkemm għadda ż-żmien - u għaldaqstant kien hemm ċans biex wieħed jikkalkola l-impatt - ma nafux x'inhu l-impatt tagħhom fuq l-għoli tal- ħajja.

Qed ngħid hekk mhux għax il-Gvern ma jistax jikkalkolah imma għax kull meta ġie mitlub jikkalkolah, għal xi raġuni jew oħra, s'issa għadu qatt ma ta risposta ċara.

Mr Chairman, nixtieq niġbed l-attenzjoni li m'hijiex serjeta' li f'dan il- Parlament niġu niddibattu dawn ir-rati fi stadju ta' Kumitat meta ċerti mistoqsijiet bażiċi għadhom ma ġewx imwieġba.

Illum qegħdin niltaqgħu filgħodu biex niddibattu b'urġenza ċerti miżuri mbagħad kull informazzjoni li nitolbu tibqa' ma tingħatax.

Jien naf li l-Ministru għadu kemm ingħata r- responsabbilta' tal-finanzi u ta' l-istatistika pero' ma nistennix li ma jkunx ippreparat biex iwieġeb il-mistoqsijiet li jsirulu.

Jien għamilt l- osservazzjoni li l-Gvern donnu ma ndunax li kien hemm il-cascading effect tal-VAT u li l-Gvern m'hu qed jgħidilna xejn dwar l-impatt ta' dawn il- miżuri fuq l-għoli tal-ħajja biex għallinqas il-ħaddiema Maltin u Għawdxin ikunu jafu kif ġie affettwat l-istandard of living tagħhom, speċjalment meta ma ngħatawx kumpens.

In-naħa ta' l-Oppożizzjoni hija nteressata li tiddiskuti dawn il-proposti b'ċerta maturita' basta tingħata l- informazzjoni meħtieġa, anke jekk ikun hemm bżonn li nibqgħu niltaqgħu filgħodu u fil-għaxija, kif ġara fil-ġimgħat li għaddew, biex ħadd ma jmur jgħid li mhux qed nikkoperaw.

Pero' sfortunatament meta niġu għas-sustanza din donnha tisparixxi għax kull meta staqsejna x'kien l-effett ta' dawk il- miżuri s'issa qatt ma ngħatajna tweġiba.

Meta l-Ministru jkun jista' jwieġeb għal dan kollu nkunu nistgħu nipproċedu b'diskussjoni iktar matura u sensibbli dwar il-miżuri li qed jittieħdu llum u li qed niġu mitluba napprovaw fl-istadju ta' Kumitat.

THE CHAIRMAN: Hawn iktar rimarki?

Il-Ministru Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, kemm fil-każ ta' l-ex-Ministru Spiteri u anke fil-każ tiegħi, ir-readings li ngħatajna mit-tekniċi tagħna kienu li l- impatt kien pjuttost minimu, biss jekk l-Onor.

Bonnici jħoss li għandu jagħmel mistoqsijiet parlamentari fuq is-suġġetti ndikati nipprova nwieġbu bl-iktar mod speċifiku.

Jien persważ li d-Dipartiment ta' l-Istatistika, li effettivament hu magħmul mill-istess nies li kien hemm taħt l-ex-Minstru Spiteri - u anke taħt l-ex-Ministru Josef Bonnici fl-Amministrazzjoni preċedenti - se juri l-istess kompetenza u se jagħtina l-informazzjoni neċessarja dwar l-impatt li qed jistaqsi dwaru l-Onor.

Interpellant u b'hekk żgur li ma jkun hemm l-ebda ħabi min-naħa tagħna.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Chairman, jien napprezza li l-Ministru llum qed jgħidilna li se jġib din l-informazzjoni għax il-mistoqsijiet diġa' saru pero' t-tweġiba li ngħatajna s'issa kienet fis-sens li rridu nistennew.

ONOR.

LEO BRINCAT: Nitolbok terġa' tagħmilhom għall-benefiċċju ta' kulħadd.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ir-risposta li ngħatajt - mhijiex qiegħda għandi għax ma ġibthiex miegħi hawnhekk - ma kenitx magħmula b'mod li tirrispetta dak li kont qed nistaqsi jien għax din kienet tgħid li l-indiċi tal- prezzijiet huwa maħdum ex-post - jiġifieri wara li ż-żidied fil-prezzijiet ikollhom effett - u mhux ex-ante, jiġifieri qabel.

Jien staqsejt jekk l- indiċi tal-prezzijiet jistax jipprevedi x'se jiġri mentri jiena ngħid li dik ir-risposta wkoll ma kenitx korretta għax jiena kont ministru inkarigat mill-istatistika u kont f'pożizzjoni li jekk jistaqsuni x'jiġri jekk il- pitrolju jogħla nkun nista' nagħmel kalkolu.

Mentri mir-risposti li ngħatajt s'issa jiena jidhirli li l-Ministru pprova jaħrab mill-mistoqsija.

Waqt id-dibattitu dwar il-budget kellna statement - kif irrisponda issa l- Onor. Brincat - li l-impatt huwa minimu mentri mill-kalkoli li għamilt jien jirriżulta - u dan jafu wkoll il-poplu in ġenerali - li meta tgħolli l- petrol u d-diesel l-impatt ma jkunx minimu.

Allura rrid nirrimarka li hawnhekk għandna dan in-nuqqas.

Issa l-Ministru qed jgħid li lest jagħmel l-almu tiegħu biex iġibilna din l-informazzjoni u jien dan napprezzah imma xorta tibqa' l-kritika li din l-informazzjoni kellha tasal għandna ferm qabel għax id-domanda parlamentari ilha li saret.

Jien nistenna li jekk wieħed jagħmel domanda parlamentari u fir-risposta l-Ministru jitolbu sabiex jistenna sakemm jikseb l-informazzjoni meħtieġa ma jibqax jistenna għal dejjem.

Ma nħossx li għandi noqgħod nerġa' nfakkar li s-sistema għandha tkun li jekk il-Ministru meta jitlob l-informazzjoni lid-dipartiment konċernat jgħidlu li ma jistax jagħtihielu dak il-ħin, għandu jerġa' jtella' l-file wara tant żmien biex kif jingħata dik l- informazzjoni jgħaddiha lil min ikun għamel id-domanda.

Peress li s'issa għadna ma ngħatajniex l-informazzjoni kollha li ġiet mitluba sa ċertu punt qegħdin niddibattu f'element ta' vacuum.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Bir-rispett kollu lejn il-kollega tiegħi li qed jagħti s-suġġeriment tiegħu dwar kif għandu jaħdem id-dipartiment - u naqbel miegħu dwar dan is-suġġeriment pożittiv - naħseb li d-dipartiment li bħalissa hu nkarigat minnu l-Onor.

Leo Brincat, u qablu kien l-Onor.

Lino Spiteri, qed jimxi bl-istess metodu, sistema u instructions li kellu meta kien immexxi mill-Onor.

Josef Bonnici.

Jien inħoss li hawnhekk l- affarijiet mexjin tajjeb għax meta l-Onor.

Bonnici rripeta l-istess ħaġa xi darbtejn jew tlieta, il-Ministru Brincat qallu ċar u tond li jekk jagħmel il-mistoqsijiet tiegħu bil-miktub ikun jista' jagħtih risposta.

(Interruzzjonijiet) Iva, imma kellek risposta.

(Interruzzjonijiet) Iva, imma l-prassi hi - jien ili hawn mill-1987 u dejjem għamilna l-istess ħaġa f'dawn l-aħħar disa' snin - li biex terġa' tqanqal il-mistoqsija trid terġa' tagħmilha bil-miktub.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Chairman, l-istess mistoqsijiet reġgħu saru fl- istadju tat-Tieni Qari u li qed jgħaġġibni huwa li kważi kważi l-attitudni tal-Gvern hija li għax dan huwa dipartiment li kont immexxi jien stess allura jien għandi nkun naf is-sitwazzjoni x'inhi u m'għandi għalfejn nistaqsi xejn; la għandi għalfejn nagħmel mistoqsijiet parlamentari b'mod formali u lanqas nitkellem dwar is-suġġett hawn ġew.

Issa jien nistenna li jekk il-Gvern irid ilaqqa' l-Parlament filgħodu sabiex niddibattu dawn il- liġijiet b'urġenza għandu jkun ippreparat u m'għandux idur fuqi u jgħidli li dan huwa l-istess dipartiment li kelli jien.

Dażgur li dan huwa l- istess dipartiment li kont responsabbli għalih jien!

Għalhekk naf li dawn l-affarijiet jistgħu jsiru.

Il-kwestjoni hija r-rispett lejn il-Kamra tar- Rappreżentanti u li meta ssir mistoqsija parlamentari din għandha tiġi mogħtija l-attenzjoni li tixirqilha, aktar u aktar meta qegħdin nitkellmu fuq xi ħaġa li taffettwa l-livell ta' l-għajxien tal-poplu tagħna ġaladarba fil-budget ma ngħatax kumpens għal dawn l-affarijiet.

Għaliex il-Gvern ma jridx jagħti informazzjoni dwar x'se jkun l-effett ta' dan l-impatt?

Għaliex fil-budget kien hemm l-istqarrija li l-effett ta' dan l-impatt huwa minimu meta l-familji Maltin kollha jafu li m'huwiex minimu?

Dawn kollha qegħdin iħallsu bejn Lm1.50c u Lm2 aktar fil-ġimgħa f'petrol u diesel biss.

U jiena kont naħseb li dan huwa Gvern li jemmen fit-trasparenza!

It-tieni punt li xtaqt nagħmel huwa li meta aħna nitolbu l-informazzjoni għal darba, tnejn, tlieta ma jistax ikun li mbagħad jergħġu jgħidulna biex nerġgħu nagħmlu l-mistoqsija.

Bir-rispett kollu, din l-informazzjoni kellha tkun quddiemna qabel ma l-Ministru għadda għall-winding-up fl- istadju tat-Tieni Qari ta' dan l-abbozz ta' liġi.

Jiġifieri bl-ebda mod wieħed ma jista' jgħid li l-Oppożizzjoni m'hijiex qiegħda tipparteċipa f'diskussjoni miftuħa.

Anzi aħna qegħdin nitolbu l-informazzjoni u din m'hijiex qed tiġi mogħtija.

Imbagħad minn fuq jiġu jgħidulna biex nerġgħu nagħmlu l-mistoqsija!

Grazzi!

Imma aħna x'qegħdin niddiskutu hawnhekk?

Din m'hijiex xi ħaġa aċċettabbli.

Jiena ngħid li jekk sar żball aħjar wieħed jgħid li sar żball u nipproċedu minn hemmhekk pero' ħadd ma jista' jgħid li l-Oppożizzjoni ma qajmitx il-punti tagħha.

Kif diġa' għidt, qabel id-Dipartiment ta' l-Istatistika kien jaqa' taħti u naf li l-informazzjoni tista' tinġabar f'kemm ili ngħidlek.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Joe Cassar.

ONOR.

JOE CASSAR: Jiena għall-bidu ħadt gost meta l-Ministru qal li l- istatistika se jibda jagħtiha għax jiena ili għal ħafna drabi nsemmi l- istatistika dwar l-impjiegi imma din għadha ma ħarġitx.

Huwa veru li f'daqqa waħda l-Ministru tal-Ħarsien Soċjali ħareġ l-istatistika mhux b'mod uffiċjali għax-xahar ta' Diċembru imma minn Diċembru sal-lum għadu ma ħareġ xejn.

Jiena nittama li l-Ministru l-ġdid jibda jagħti dawn iċ-ċifri għax fuq xi ħaġa trid tiddiskuti hawnhekk u għaldaqstant jiena nassoċja ruħi għal kollox ma' dak li għadu kemm qal il-ħabib tiegħi l-Onor.

Josef Bonnici.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Għar-rigward ta' l-istatistika nixtieq nagħmilha ċara li jien ili għal dawn l-aħħar jiem nagħmel pressjoni kbira fuq id- Dipartiment ta' l-Istatistika, tramite l-Permanent Secretary tiegħi stess, bniedem effiċjentissimu, biex l-istatistika li għandha toħroġ toħroġ, anke dwar l-unemployment figures.

Fil-fatt illum stess tajthom deadline biex jagħmlu dan.

Żgur m'hijiex aċċettabbli li dawn il-figuri ma joħorġux u jiena nagħmilha ċara li żgur m'hemm l-ebda tkaxkir tas-saqajn min-naħa tal- Gvern biex ikun hawn delay fil-pubblikazzjoni ta' l-istatistika.

Jiena nerfa' r-responsabbilta' kollha li ma ngħatat l-ebda direttiva - la lili min-nies ta' fuqi u lanqas minni lin-nies ta' taħti - biex ikun hemm xi dewmien fil-ħruġ ta' din l-istatistika.

Din niċħadha kategorikament.

Dwar dak li qed jgħid l-Onor.

Josef Bonnici ġentilment nistiednu li jgħaddili kopja tal-parliamentary questions li r-risposta tagħhom ma ssodisfatux - anke jekk dawn saru lil ħaddieħor - jekk ma jridx joqgħod jieħu l-inkarigu li jerġa' jagħmel a fresh parliamentary question.

Jekk jixtieq jagħmel mistoqsija parlamentari mill-ġdid nassigurah li nara mad- Dipartiment ta' l-Istatistika li jekk hemm xi impatt li għandu jiġi gauged dan jiġi gauged, u r-riżultat ta' dan isir pubbliku kif isir fuq setturi oħrajn kull meta joħorġu bulletins mis-Central Office of Statistics.

Aħna la rridu naħbu u lanqas għandna xejn x'naħbu f'dan ir-rigward.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Joe Cassar.

ONOR.

JOE CASSAR: Jien noqgħod fuq il-kelma tal-Ministru u nroddlu ħajr għal dak li għadu kemm qal.

Għal dak li huwa l-qasam tax-xogħol naħseb lanqas hemm il-ħtieġa li jsiru mistoqsijiet parlamentari għax qabel l- istatistika kienet toħroġ mingħajr ma jkun hemm bżonn li ssir xi mistoqsija parlamentari.

ONOR.

LEO BRINCAT: M'inix ngħid li s-sistema ta' qabel kienet sodisfaċenti imma kif diġa' kelli okkażjoni ngħid meta konna qed niddiskutu l-Abbozz ta' Liġi dwar Self Lokali u Self Ieħor semmejna diversi instances.

Semmejna anke li s-sena l-oħra ċerta financial information ma ġietx ippubblikata qabel ix-xahar ta' Mejju.

Mhux qed ngħid li dan huwa aċċettabbli imma mill-aspett amministrattiv dejjem jinġieb l-argument - lili ma tantx jikkonvinċini imma dan huwa stat ta' fatt - li meta jiġu biex jiġbru l-figuri ta' Diċembru jieħdu aktar minn xhur oħra bil-konsegwenza li mbagħad jaqgħu lura fl-ippubblikar tal-figuri ta' l-ewwel tliet xhur tas- sena.

Nerġa' ngħid li din m'hijiex aċċettabbli imma żgur li m'hijiex xi ħaġa ta' issa u dan jikkonfermah it-track record tas-snin l-imgħoddija.

Nistgħu nsemmu sena b'sena u xahar b'xahar x'kien jiġri.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Issemma' l-punt kruċjali dwar id-dħul tal-gvern fejn qed jingħad li l-Gvern ma jistax joħroġ iċ-ċifri ta' Jannar, Frar u Marzu qabel ma jlesti dawk ta' Diċembru.

Jien bir-rispett kollu ngħid li mhux bilfors għandu jsir hekk għax meta wieħed jagħmel mistoqsijiet dwar id- dħul mill-income tax u mill-VAT biex jieħu idea ta' x'ġara fl-ewwel quarter tas-sena, mhux bilfors irid jistenna li jiġu ffinalizzati ċ-ċifri ta' Diċembru.

Bir-rispett kollu lejn il-Ministru din tibda tħassibni.

Għaliex din l-insistenza li ċ-ċifri ta' Diċembru bilfors iridu jkunu lesti?

Għax naturalment ċertu dħul li jsir f'Diċembru jista' jitniżżel fuq Jannar u din it-tip ta' flessibilita' lili xejn ma togħġobni.

Kull xahar għandu jkollu ċ-ċifri tiegħu u jekk wieħed ikollu l-informazzjoni sa Marzu jiena ma nsib l-ebda diffikulta' li din tingħata.

Meta d-domanda għamiltha lill-Prim Ministru r-risposta li tani kienet fis-sens: Għaliex m'għamilthiex meta kont hemm int?

L-ewwelnett, huwa tajjeb li wieħed jgħid illi fil-qasam ta' l-istatistika l-informazzjoni toħroġ mill-Ministeru tal-Finanzi u d-Dipartiment ta' l- Istatistika għad m'għandhomx l-informazzjoni.

(Interruzzjonijiet) Dażgur li kellhom fi żmieni!

Anzi kieku l-Onor.

Alfred Sant meta kien Kap ta' l- Oppożizzjoni talab din l-informazzjoni - bħalma kienu jsiru mistoqsijiet fuq il-qgħad - żgur li kien jingħata tweġiba.

(Interruzzjonijiet) Jekk il- Prim Ministru qed jgħid li ma kenux jiġu mwieġba għandu żball għax l- informazzjoni fuq il-qgħad qabel ma kienet toħroġ mid-Dipartiment ta' l- Istatistika kienet toħroġ mill-ETC, ħafna drabi permezz tal-ministru responsabbli mill-ETC.

Min irid jista' jmur jiċċekja l-mistoqsijiet parlamentari li kienu jsiru - naf x'jien ngħid - u jsib illi f'dan il- Parlament l-istatistika dwar il-qgħad kienet dejjem toħroġ mhux aktar tard minn xahar wara li kienet issir il-mistoqsija min-naħa ta' l-Oppożizzjoni ta' dak iż-żmien, għax l-ex-Ministru Michael Falzon kien jirrispondi u ma kienx joqgħod jistenna biex toħroġ l-istatistika kollha.

L-ewwel informazzjoni li l-Gvern ikollu available hija dik tal-qgħad għax din tkun available within two weeks, at most, from the end of the month.

Illum qegħdin f'sitwazzjoni tal-biki fejn il-Ministru tal-Ħarsien Soċjali qed jgħid li hemm xi liġi li tgħid li ma tistax toħroġ statistika fuq il-qgħad.

Jien għidtlu biex jikkwotahieli din il-liġi għax this is news to me.

Mela l-Ministru tal-Ħarsien Soċjali qed iwaħħal fid-Dipartiment ta' l- Istatistika u d-Dipartiment ta' l-Istatistika m'għandux iċ-ċifri u allura nispiċċaw ping-pong, dak li semma l-Prim Ministru proprju llum.

Din m'hijiex aċċettabbli għal dan il-Parlament.

Nerġa' ngħid li l-mistoqsijiet li għamilna sabiex naraw x'kien l-impatt ta' dawn il-miżuri fuq l-għoli tal- ħajja saru aktar minn tliet xhur ilu.

Fil-budget il-Gvern qalilna li l-impatt kien se jkun minimu pero' l- familji Maltin jafu jekk iż-żieda fil-prezz tal-petrol, tad-diesel u tal- pitrolju kellhiex impatt minimu jew le u jekk affettwatilhomx il-but.

Jafu l-familji Maltin li l-ex-Ministru Lino Spiteri kiteb fil-budget speech li l-impatt kien se jkun wieħed minimu?

Illum din irrepetihielna l-Ministru tal-Finanzi l-ġdid.

Jiena nammetti li l-Ministru Brincat m'ilux f'din il- kariga wisq u allura forsi ma daħalx f'dawn l-affarijiet kollha imma wara kollox amministrazzjoni waħda għandna.

GĦalhekk jekk il-ministru ta' qabel ma tax din l-informazzjoni jien kont nippretendi li meta llum l-Onor.

Leo Brincat ġie biex jagħmel il-winding-up fl-istadju tat-Tieni Qari fuq dan l- abbozz ta' liġi u mbagħad bil-permess ta' din in-naħa morna mmedjatament għall-istadju ta' Kumitat, għallinqas kellu jġib l-informazzjoni mitluba u mhux jgħid li ma jistax jagħtiha.

Jiena ngħid li anke mara tad-dar kapaċi tgħidlek x'kien l-impatt inflazzjonarju wara ż-żieda fil-prezz tal-petrol, tad-diesel u tal-pitrolju.

Hawnhekk m'aħniex qed nitkellmu fuq xi ħaġa li hija diffikultuża u għalhekk ma nistax naċċetta li l-Gvern jibqa' lura milli jagħti din l-informazzjoni għaliex din hija l-aktar informazzjoni sempliċi.

Naħseb ukoll li għandha tingħata xi informazzjoni fuq id-dħul tal-Gvern pero' din l-informazzjoni iktar bażika dwar l-impatt fuq l-indiċi tal- prezzijiet hemm bżonn tingħata.

GĦaliex jiena mbagħad ninkwieta mod ieħor.

Imbagħad nibda ngħid: Mela l-Gvern meta għamel dawn il-miżuri ma rax x'se jkun l-impatt tagħhom?

Meta aħna konna nagħmlu ċerti miżuri fil- budget kull darba konna naraw x'se jkun l-impatt tagħhom fuq l-għoli tal- ħajja.

Jiena napprezza li l-Ministru llum qed jgħidli li l-informazzjoni se jagħtihielna, u hekk għandu jkun, imma ma nistax ma nirrimarkax li wara erba' xhur minn mindu ġie ppreżentat il-budget, wara diversi mistoqsijiet u minkejja l-fatt li ġejna biex niddibattu din il-liġi b'ċerta urġenza, xorta waħda l-Oppożizzjoni m'hijiex qiegħda tingħata l- informazzjoni li talbet.

Imbagħad il-Gvern jgħidilna biex nerġgħu nagħmlu l-mistoqsija jew inkella jakkużana li din l-informazzjoni qabel ma kenitx tingħata!

Xi trasparenza għandna!

Jiena biex nitkellem irid ikolli l- informazzjoni quddiemi għaliex inkella malajr ikun hemm min jgħidli: Min fejn ġibtha dik l-informazzjoni?

GĦalhekk il-Gvern għandu jipprovdi l- informazzjoni li jiġi mitlub jagħti u f'dan il-każ jista' jipprovdi din l- informazzjoni pero' wisq nibża' li m'hemmx il-will li tingħata u għalhekk li ma ngħatatx.

Din l-informazzjoni setgħet tinġabar.

Anzi fil- pubblikazzjonijiet ta' l-Uffiċċju ta' l-Istatistika hemm proprju dan il- punt, jiġifieri li ż-żieda fit-transportation costs ġejja b'riżultat tal- miżuri li ttieħdu fil-budget.

Tajba din!

Allura l-pubblikazzjoni ta' l- Uffiċċju ta' l-Istatistika li toħroġ darba fix-xahar tgħid li kien hemm impatt tal-budgetary measures fuq l-indiċi tal-prezzijiet u jien nistaqsi għal darba, tnejn, tlieta fil-Parlament biex inkun naf x'inhu dan l-impatt u jqum il-Prim Ministru u jgħidli li din it-tip ta' informazzjoni qatt ma kienet tingħata qabel.

Bir-rispett kollu, dan mhux mod kif dan il-Parlament għandu jimxi.

Mela aħna ġejna hawnhekk biex niddiskutu jekk ir-rata għandhiex tkun Lm1.40 jew Lm3.77?

Dak se niddiskutuh ukoll pero' ġejna l-aktar biex niddiskutu l- punti prinċipali li jirrigwardaw l-impatt ta' dawn il-miżuri.

U jekk sa erba' xhur wara li għadda l-budget għadna ma ngħatajna l-ebda informazzjoni kif jista' wieħed jikkonkludi li għandna gvern trasparenti li huwa interessat li jkollna diskussjoni miftuħa u kif nistgħu naraw l-impatt ta' dawn il-miżuri fuq il-livell ta' l-għixien taċ-ċittadini tagħna?

Hemm bżonn li nirrimedjaw biex ma nibqgħux fid-dlam kif qegħdin bħalissa.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Ministru Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Jien ma rridx noqgħod infettaq imma se nimpenja ruħi li nipprova nagħti kull informazzjoni li jitolbu l-Onor.

Membri tan-naħa l- oħra.

Jien diġa' stedint lill-Onor.

Interpellant biex jew jurini l- mistoqsija li qiegħed jirriferi għaliha - u li skond hu ma kenitx ġiet imwieġba b'mod sodisfaċenti - jew inkella li jagħmel domanda parlamentari mill-ġdid.

Min-naħa tiegħi qed noffrilu tliet options u ninsab lest li, fi kwalunkwe każ, nagħtih l-informazzjoni kollha li għandna available fid- dipartimenti tagħna.

THE CHAIRMAN: Hawn aktar rimarki?

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hi l-emenda "A" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "A " għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi Klawsola 2 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 2, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 3 - Emenda tat-Tielet Skeda li tinsab ma' l-Att prinċipali.

Clause 3 - Amendment of the Third Schedule to the principal Act.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, nipproponi din l-emenda għal klawsola 3:

"B" Fi klawsola 3, minflok il-figuri "35c5" u "38c5" għandhom jidħlu l- figuri "34c2" u "37c2" rispettivament.

"B" In clause 3, for the figures "35c5" and "38c5" there shall be substituted the figures "34c2" and "37c2" respectively.

Ir-raġuni għal din l-emenda hija l-istess bħal dik fil-każ ta' klawsola 2.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Chairman, diġa' semmejt li din l-emenda kien hemm bżonnha minħabba li l-cascading effect tat-taxxi ma tteħidtx into consideration.

Allura mhux se nerġa' nirrepeti t-tħassib li għandi dwar is- sistema preżenti li lanqas tirrikonoxxi li kien hemm a cascading effect jew inkella li saret taf bih wara li ħarset lejn din il-miżura.

Il-punt li xtaqt inqajjem huwa li s-sigaretti regular u anke king size - biex nuża t-terminoloġija li ġiet użata - qed jiġu ntaxxati bl-istess ammont.

Issa huwa fatt aċċettat minn kulħadd li s-sigaretti żgħar jiġu prodotti hawn Malta biss.

Meta jien kont ministru responsabbli mill- industrija u kienet tqum xi diskussjoni dwar ir-rata ta' taxxa fuq sigaretti kienu jittieħdu miżuri fejn wieħed jara kif jista' jipproteġi l- industrija tagħna b'mod li jippromwovi ċertu tip ta' sigaretti li ma jiġux prodotti barra minn Malta.

Biex ngħid hekk dan kien iwassal għal ċerta produzzjoni awtomatika fis-suq tagħna peress li s-sigaretti ż-żgħar ma kenux jiġu ntaxxati bl-istess ammont tal-kbar.

Huwa veru li s-sigaretti kollha jagħmlu l-ħsara pero' anke s-sens komun jgħidlek li s-sigarett il- qasir fih inqas tabakk u allura m'għandux jiġi ntaxxat daqs is-sigarett it- twil, kif fil-fatt qed jiġi suġġerit f'din il-proposta.

Jien nixtieq nappella lill-Ministru biex jikkonsidra li tingħata protezzjoni lill- industrija billi niddistingwu bejn sigaretti qosra u sigaretti twal għax is- sigaretti qosra ma jiġux minn barra għax barra minn Malta dawn ma jsirux.

Jien naf x'qed ngħid għax tkellimt kemm-il darba man-nies ta' l-industrija minħabba li kont responsabbli mill-qasam industrijali u fil-fatt dak iż- żmien konna qed naħsbu biex meta jkollna suq wieħed ma' l-Ewropa ...

Intom sa ċertu punt mexjin fuq l-istess binarju minħabba l-kwestjoni ta' an industrial free trade zone u għalhekk il-levies li hemm biex jipproteġu s- suq lokali se jkollhom jitwarrbu fi żmien jew ieħor.

Issa wieħed jirrealizza li hemm kemm sigaretti qosra kif ukoll sigaretti twal u allura ma għandekx tapplika l-istess ammont ta' taxxa fuqhom.

Jien naf li fil- passat diġa' kien hemm distinzjoni f'dan ir-rigward u kien hemm il-policy li għandna nipprovaw niftħu din id-distinzjoni kemm jista' jkun u li kull meta gvern jintroduċi taxxa ġdida fuq is-sigaretti għallinqas jagħmilha b'mod li jiffavorixxi l-fatt li aħna nipproduċu s-sigaretti ż-żgħar biss.

Ovvjament sigarett żgħir għandu inqas tabakk milli għandu dak twil u għalhekk jien qed nistaqsi jekk din itteħditx in-konsiderazzjoni u jekk allura jkunx iktar għaqli li hawnhekk issir emenda biex wieħed jieħu into consideration il-fatt li aħna għandna żewġ tipi ta' sigaretti.

B'hekk aħna nkunu nistgħu nippromwovu s-settur tat-tabakk b'mod li nagħtuh xi ftit protezzjoni minħabba li at some stage or an other fuq dan il-qasam se jkollna nneħħu l-protezzjoni.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Kif jaf l-Onor.

Bonnici fl-1995 kienu saru xi aġġustamenti biex jakkomodaw lill-manufacturers lokali u kienet ittieħdet into consideration id-differential bejn king size cigarettes u normal size cigarettes imma billi din is-sena lanqas kellna representations mill- manifatturi lokali biex jiġu mogħtija din it-tip ta' protezzjoni aħna ħassejna li fil-budget ma kienx hemm lok għaliha.

GĦalhekk din m'hijiex kwestjoni li aħna kellna talba min-naħa tagħhom u injorajniha għax, kif diġa' għidt, aħna lanqas biss kellna representations mill-manifatturi lokali.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Għaliex ma kienx hemm representations min-naħa tal- manifatturi lokali meta din is-sena l-budget sar iktar tard mis-soltu?

(Interruzzjonijiet) Imma allura min-naħa tal-Ministeru tal-Finanzi ħadd ma kkuntattjahom u staqsiehom x'jaħsbu fuq dawn il-miżuri?

Normalment l- informazzjoni is a two-way flow.

Jien nippretendi li hemm esperjenza biżżejjed f'dan il-qasam u għalhekk wieħed kellu jitlob l-informazzjoni mingħand il-manifatturi.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l- emenda "B" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "B" għaddiet.

THE CHAIRMAN Il-mistoqsija hi klawsola 3 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri; Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 3, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 4 - Sostituzzjoni tar-Raba' Skeda li tinsab ma' l-Att prinċipali.

Clause 4 - Substitution of the Fourth Schedule to the principal Act.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

Il-Ministru Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman għal din il-klawsola għandi emenda:

"C" Fir-Raba' Skeda li hemm fil-klawsola 4, minflok il-figuri "Lm96.00,0", "Lm107.00,0" u "Lm44.00,0" li jidhru fit-tieni kolonna tagħha għandhom jidħlu rispettivament il-figuri "Lm92.74,0", "Lm102.30,0" u "Lm42.70,0".

"C" In the Fourth Schedule in clause 4, for the figures "Lm96.00,0", "Lm107.00,0" u "Lm44.00,0" in the second column thereof, there shall be substituted respectively the figures "Lm92.74,0", "Lm102.30,0" and "Lm42.70,0".

Mr Chairman f'din il-klawsola qed nitkellmu dwar żjut u gassijiet tal- petroleum u idrokarburi gassużi oħra.

Fejn qabel kien hemm illistjat Lm96 irid jiġi Lm92.74 għall-istess raġuni li semmejna qabel u fejn kien hemm Lm107 għal kull 1,000 litru jrid jiġi Lm102.30.

Għal dak li għandu x'jaqsam ma' żejt tal-gass u tad-diesel eċċ., fejn qabel kien hemm Lm44 kull 1,000 litru jrid jiġi jaqra Lm42.70.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l- emenda "C" kif imressqa u moqrijia mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "C" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 4 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 4, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 1 u t-Titolu għaddew u ġew ordnati biex isiru parti mill-Abbozz ta' Liġi.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, nipproponi li l-Kumitat jawtorizza lill- Iskrivan tal-Kamra jikkorreġi xi żbalji ta' l-ortografija, jagħmel xi renumbering u xi emendi żgħar li jista' jkun hemm bżonn.

THE CHAIRMAN: Il-Kumitat jaqbel?

(Onor. Membri: Iva)

Il-Kumitat qabel li jawtorizza lill-Iskrivan tal-Kamra biex jikkoreġi xi żbalji ta' l-ortografija u jagħmel xi renumbering u emendi żgħar li jista' jkun hemm bżonn.

Fis-1.00 p.m. il-Kamra rriżumiet u l-President tal-Kumitati rrapporta l- Abbozz ta' Liġi mgħoddi b'emendi.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal-lejla, it-Tnejn 28 ta' April, fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Ratifika tal-Konvenzjoni dwar l-Armi Kimiċi - L-Istadji kollha;

Abbozz ta' Liġi dwar Tribunal għall-Investigazzjoni ta' Inġustizzji - Kumitat (Kont);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Iżvilupp Industrijali - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi biex jemenda Diversi Liġijiet Finanzjarji - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar Self Lokali u Self Ieħor - it-Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar id-Dazju tas-Sisa - it-Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni tal-Proprjeta' Industrijali - it-Tieni Qari; u

Mozzjoni tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni dwar il-Liġi tal-VAT - Kontinwazzjoni.

Nixtieq ninforma lis-Sedja li hemm il-ftehim li l-Abbozz ta' Liġi dwar ir- Ratifika tal-Konvenzjoni dwar l-Armi Kimiċi ngħadduh mill-istadji kollha.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Michael Bonnici.

ONOR.

MICHAEL BONNICI: Madam Speaker, għadni kemm qrajt żewġ briefs maħruġa mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar dwar il-Forti Sant'Iermu u l-Forti Ricasoli.

Jien mort inżur dawn il-forti u nistħi ngħid li sibt diżastru kbir f'dawn il-postijiet u jien nistaqsi: Għaliex il-Forti Ricasoli qatt ma ġie mogħti l-attenzjoni li timmeritah?

Ma rridux ninsew li l-Port il- Kbir huwa milqugħ minn diversi postijiet strateġiċi li kienu importanti ħafna għall-Kavallieri; min-naħa waħda hemm il-Forti Ricasoli, il-Forti Sant'Anglu u l-Forti ta' Santu r-Rokku u min-naħa l-oħra hemm il-Forti Sant'Iermu u fortizzi oħrajn.

Jien inħossni diżonorat meta nara l-istat tal- biki li jinsabu fih dawn il-postijiet.

Veru li minn tnax jew għaxar snin 'il hawn f'Malta bdejna nagħmlu xi ħaġa sabiex il-wirt storiku ma jibqax jiġi abbandunat imma dak li għamilna żgur li mhux biżżejjed .

Per eżempju, f'Sant'Iermu kienet saret xi rinnovazzjoni meta parti minnha ttieħdet mill-Akkademja tal-Pulizija pero' l-parti l-kbira ta' din il- fortizza hekk importanti u strateġika - llum il-ġurnata mhux mil-lat militari imma mil-lat ta' interess storiku - hija wkoll fi stat ta' abbandun b'diversi kmamar u postijiet mitluqin.

Madam Speaker, f'dan il-Palazz li qed niltaqgħu fih illum m'hemmx spazju biżżejjed għall-uffiċini kif għandhom ikunu għax dan il-Palazz tant raqqajnieh li issa ma nistgħux nagħmlulu alterazzjonijiet iktar.

Għalhekk wieħed għandu jikkonsidra li għada pitgħada l-Forti Sant'Iermu għandu jkun il-post fejn jiltaqa' l-Parlament Malti.

Tajjeb li wieħed jistudja l- vantaġġi kbar li hemm f'Sant'Iermu, bħalma huma l-kmamar, faċilitajiet ta' parking u affarijiet oħra biex il-Parlament jinqata' minn dan il-Palazz u jkollu s-sede tiegħu hemmhekk.

Jien naħseb li kieku dan kellu jsir ikollna wieħed mill-isbaħ parlamenti li hawn, mhux biss fl-Ewropa imma anke fid- dinja, għax jagħti għal fuq il-baħar.

Anke l-House of Commons ta' l- Ingilterra qiegħed f'xifer ix-xmara Thames, allura ma narax għalfejn dan il- post hekk kbir u sabiħ m'għandux jiġi riabilitat b'tali mod li jilqa' fih din l-istituzzjoni.

Madam Speaker, nixtieq ukoll insemmi t-torrijiet li għandna f'pajjiżna mibnija mill-Granmastru De Redin.

Per eżempju, dak it-torri li hemm fil- Mellieħa qed jintuża biss biex ikollna suldat jgħasses il-Bajja tal- Mellieħa.

Ma nafx għaliex qed isir dan meta s-soċjeta' Din l-Art Ħelwa - li jien inneħħilha l-kappell għall-isforzi kbar li qed tagħmel minkejja n- nuqqas ta' finanzi li għandha - qed tagħmel kull mezz possibbli biex dan il- wirt storiku ta' pajjiżna ma jintilifx u qed tkompli tinsisti li dan it- torri jiġi rinnovat u jkun ta' attrazzjoni turistika.

Minn hawnhekk nixtieq nagħmel appell lill-Ministru George Vella, u anke lill-Prim Minstru, biex dak il-forti li hemm iħares fuq il-Bajja tal-Mellieħa, jekk mhux qed jużawh il-Forzi Armati, jingħata lis-soċjeta' Din l-Art Ħelwa ħalli tkun tista' tirrestawrah kif jixraq.

Hemm kumpannija Ingliża li saħansitra offriet li dan ix-xogħol ta' restawr tiffinanzjah hi u ma nafx x'inhi r-raġuni li l-Gvern ma jagħtix din il-konċessjoni biex almenu jkollna moħħna mistrieħ minn dan il-post.

La semmejt fortizzi, torrijiet u postijiet oħrajn irrid insemmi wkoll l- Akwadott ta' Wignacourt.

Dan l-aħħar f'mistoqsija parlamentari staqsejt lill-Ministru jekk l-akwadott huwiex se jiġi restawrat u l-Ministru Charles Buhagiar qal li hemm ivvotati kważi Lm200,000 għal dan il-għan.

Imma nafu meta se jitkompla dan ix-xogħol?

Li nafu huwa li l-Kunsill Lokali ta' Santa Venera lest li jagħti l-koperazzjoni tiegħu biex dan ir-restawr isir.

Ċertament li dan ix-xogħol kien diġa' nbeda taħt Gvern Nazzjonalista u kien sar tajjeb ħafna u hemm bżonn li jitkompla mingħajr aktar dewmien.

Madam Speaker, qabel nagħlaq ma nistax ma nsemmix ukoll l-akwadott li hemm in-naħa tal-Pwales.

Dan ukoll huwa sabiħ ħafna u huwa dnub li l- kanali ta' l-ilma li hemm fuqu qegħdin jinsterqu.

Issa dawn qegħdin jinsterqu minn dak l-għoli kollu, aħseb u ara meta xi ħaġa tkun tista' tintlaħaq bl-idejn jew mill-karozza kemm aktar ikun hemm serq!

Mhux biżżejjed li f'pajjiżna jkollna l-lukandi sbieħ imma għandna nieħdu ħsieb dawn il-postijiet li huma ta' interess kemm għalina l-Maltin u aktar u aktar għat-turisti.

GĦalhekk għandna nagħmlu minn kollox biex dan il-wirt storiku li għandna nieħdu ħsiebu.

Nirringrazzjak.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Francis Agius.

ONOR.

FRANCIS AGIUS: Madam Speaker, din hija t-tieni darba li jien bħala deputat ġdid qed nitkellem f'Aġġornament.

L-ewwel darba tkellimt 100 jum wara l-elezzjoni u b'kumbinazzjoni llum qed nitkellem sitt xhur wara l- elezzjoni.

M'iniex qed ngħid dan għaliex iż-żmien fih innifsu huwa xi ħaġa importanti imma tajjeb li nirriflettu li fil-fatt diġa' għadda wieħed minn għaxra taż-żmien ta' din il-leġislatura.

GĦalhekk tajjeb li naraw daqsxejn x'ġara u x'inhu r-record s'issa.

L-ewwelnett beħsiebni nitkellem dwar il- Korporazzjoni Enemalta li jiena l-kelliem ewlieni dwarha għan-naħa ta' l- Oppożizzjoni u mbagħad ngħid xi ħaġa wkoll dwar id-distrett tiegħi.

Madam Speaker, ix-xemx minn filgħodu turik.

Jidher ċar li filwaqt li n- naħa ta' l-Oppożizzjoni qiegħda tkun akkużata li qiegħda taġixxi qisha għadha fil-gvern l-istess jista' jingħad għan-naħa tal-Gvern għaliex matul dawn is-sitt xhur ma smajniex ħlief kritika dwar ħofor u tberbiq ta' flus.

S'intendi għalija dan jirrifletti n-nuqqas ta' preparazzjoni minn naħa tal- partit li hemm fil-gvern minkejja li għamel għaxar snin fl-oppożizzjoni.

Dan joħroġ minn żewġ fatti importanti u l-ewwel wieħed huwa l-iżbilanċ kbir li jeżisti bejn il-wegħdiet li saru qabel l-elezzjoni u l-mod kif dawn jistgħu jitwettqu.

Ovvjament l-akbar waħda hija dik ta' sistema ta' taxxa alternattiva għall-VAT fejn qed ikollna moving goal-posts.

Kull darba li l- Gvern qed jiġi ffaċċjat b'xi deċiżjonijiet min-naħa ta' korpi jew għaqdiet oħra kull darba jmexxi l-lasti!

Ovvjament dan ma juri xejn ħlief li mhux veru li l-Gvern kien ippreparat u r-riżenja tal-ministru tal-finanzi tista' wkoll tidħol f'dan il-kwadru.

U meta ngħidu li hemm nuqqas ta' preparazzjoni dan m'huwiex tixwix imma huma trends li qegħdin joħorġu.

Ħaġa oħra li laqtitni ħafna kienet il-U-turn li għamel fuq l-isptar il- ġdid.

Fl-ewwel Aġġornament tiegħi kelli l-okkażjoni nitkellem favur dan l- isptar għaliex nemmen bis-sħiħ li huwa bżonnjuż għal pajjiżna.

Infakkar li l-Partit Nazzjonalista ħa din id-deċiżjoni għaxar snin ilu u allura dan ifisser li l-Gvern preżenti wasal għall-istess konklużjoni għaxar snin wara.

Jiġifieri mhux ta' b'xejn li nara li hemm nuqqas ta' preparazzjoni!

Madam Speaker, jien dejjem inħoss li d-dover tagħna għandu jibqa' lejn dawk in-nies li tellgħuna fil-Parlament u għalkemm kif diġa' għidt ilni biss sitt xhur Membru ta' dan il-Parlament tgħallimt nisma' ħafna.

Fil- fatt nista' ngħid li l-Ħamis li għadda ħadt il-magħmudija katekumenali tiegħi f'dan il-Parlament.

Mingħajr ma nidħol fid-dettalji ta' dak li ġara rrid ngħid li matul dan il-weekend rajna li r-reazzjoni tal-poplu kienet waħda negattiva għal dak li ġara nhar il-Ħamis minħabba l-fatt li dan faċilment seta' ġie evitat.

Nhar il-Ħamis l-Oppożizzjoni ġiet hawnhekk biex tilħaq consensus dwar dak li konna se niddiskutu pero' spiċċajna biex ħlejna dak iż-żmien kollu u tajna skandlu lil ħafna nies li kienu nsew iż- żmenijiet meta fil-Parlament kien ikun hawn l-istorbju.

Madam Speaker, nixtieq nitkellem ukoll fuq id-distrett li ġejt elett minnu.

Minkejja li fit-Tielet Distrett, li jikkonsisti f'Ħaż-Żabbar, fiż- Żejtun u f'Wied il-GĦajn, hemm l-ikbar preżenza ta' deputati min-naħa tal- Gvern - fil-fatt minn dan id-distrett hemm il-Viċi Prim Ministru, ministru ieħor, segretarju parlamentari u żewġ deputati oħrajn - l-unika inizjattiva pożittiva li saret f'dawn l-aħħar sitt xhur - għalkemm nammetti li dan il- perijodu huwa qasir ħafna - kienet il-laqgħa dwar il-kunsilli lokali li saret ġewwa lukanda li tinsab f'dan id-distrett.

Onestament jien inħoss li kieku l-Gvern Nazzjonalista ma waqqafx il-kunsilli lokali bħala struttura ftit kien se jkollna fora biex ikollna ekwita' f'dik li hija diskussjoni.

Jien naħseb li hija ħaġa importanti li l-kunsilli lokali joħolqu ekwita' - hawnhekk irrid nagħmilha ċara li m'iniex qed nirriferi għal xi partit jew ieħor - mingħajr il-bżonn ta' rappreżentanza min-naħa tal-gvern jew ta' l- oppożizzjoni u, kif għidt diġa', li kieku ma kienx hemm il-kunsilli lokali żgur li din l-ekwita' kienet se tonqos.

Madam Speaker, ma nixtieqx nikkritika d-deċiżjoni li ħadet il-Medserv pero' bilfors ikolli ngħid li minkejja l-wegħdiet li kellna li se tingħata attenzjoni speċjali lin-naħa t'isfel ta' Malta, il-fatti juru li din in- naħa ta' Malta se tkompli ġġorr il-piż ta' l-iżvilupp industrijali qawwi tal-pajjiż.

Jien naħseb li jekk almenu nagħtu attenzjoni lill-affarijiet bażiċi li hemm f'dan id-distrett inkunu wasalna x'imkien.

Qed ngħid dan għax wisq nibża' li l-ottimo se jkun il nemico del bene, jiġifieri naħseb li jekk noqogħdu nistennew li jkollna żvilupp pożittiv dan iwassalna biex qatt ma nilħqu dawk il-bżonnijiet bażiċi, bħalma huma t-toroq, li huma meħtieġa f'dawn l-inħawi.

Madam Speaker, issa nixtieq ngħid xi ħaġa fuq l-Enemalta.

F'dan il- perijodu l-iktar ħaġa rilevanti kienet iż-żieda fil-prezz tal-fuel.

Jiena m'iniex qed ngħid in kwantu kemm se tolqot lill-Enemalta, għalkemm dan wieħed jista' jħares lejh bħala cost li m'aħniex nagħtuh l-attenzjoni li tixraqlu.

Dan qed ngħidu fis-sens li, għalkemm dejjem nitkellmu fuq il- cost soċjali, dan ma nikkwantifikawhx u ma narawx x'effett se jkollha żieda fil-prezzijiet tal-fuels mhux biss fuq il-business - forsi fuq dawk il- businesses li ma kenux jagħtu kas ta' l-użu tal-fuel - imma anke fuq il- ħajja ta' kuljum ta' kull wieħed minna.

Madam Speaker, wara li l-Gvern beda fuq nota tajba bil-wegħda li mhux se jsiru transfers - waħda mill-affarijiet li l-aktar jolqtu lill-ħaddiema - jiena ċert li fl-istess ġurnata li hawnhekk konna qegħdin niddiskutu l- Abbozz ta' Liġi dwar Tribunal għall-Investigazzjoni ta' Inġustizzji saru transfers ta' natura partiġjana.

Mela fl-istess ġranet li ħafna min-naħa tal-Gvern tkellmu dwar transfers li allegatament saru fi żmien Gvern Nazzjonalista kienu qegħdin isiru transfers, partikolarment fid-Dipartiment tas-Saħħa u fid-Dipartiment tal-Kura ta' l-Anzjani.

Fil-fatt meta għamilt xi interpellanzi dwar dan is-suġġett qaluli li qegħdin isiru xi corrections.

Jiena nieħu pjaċir li dawn il-corrections qegħdin isiru pero' fil-każ ta' transfers ta' natura politika jenħtieġ li jsiru mill-iktar fis possibbli.

GĦalhekk inħeġġeġ lill-Ministru Farrugia biex jirranġa dawn l- inġustizzji għaliex dawn il-ħaddiema milquta jistgħu jibqgħu fuq is-sick leave u b'hekk tkun qiegħda tinħoloq ħafna ħsara.

Dan huwa settur sensittiv ħafna u għaldaqstant m'huwiex faċli li tibdel persuna li tkun qiegħda taħdem f'unit partikolari.

Illum għandna ħafna speċjalizzazzjonijiet u dan ifisser li dak li jkun ikun trained biex jieħu ħsieb dik is-sezzjoni partikolari.

Madam Speaker, jiena ċert li l-Gvern jisma' l-kritika tagħna u din m'hijiex kwestjoni ta' jekk din il-kritika hijiex tixwix jew le għaliex il- fatt huwa li diġa' hemm ċerti trends u għalhekk il-Gvern irid jaħsibha sewwa.

Nafu li l-Gvern ikkommetta ruħu li jirrevedi l-issue ta' l-Ewropa wara tliet snin pero' l-Gvern irid iżomm f'rasu li t-tħaddim tal-politika barranija tista' twassal għal sensiela ta' problemi interni f'pajjiżna.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Josef Bonnici

ONOR.

JOSEF BONNICI: Madam Speaker, fil-ftit minuti li għandi nixtieq nitkellem dwar il-levies u d-dazji kif ukoll fuq xi stqarrijiet li saru fl- aħħar ġimgħa u nofs.

Fil-fatt bħall-bieraħ ġimgħa l-Prim Ministru ħareġ punt ta' ċerta importanza fejn qal li m'humiex id-dazji l-ġodda li qegħdin ikunu ta' diffikulta' sabiex jiġu aċċettati mill-Ewropa imma l-levies.

Dan il-kumment naturalment wassal għal ċerta inċertezza fis-settur kollu li jiddependi mil-levies.

Nista' ngħid li ċempluli ħafna nies u qaluli: X'qed jiġri?

Mela l-levies ma kenux aċċettati mill-Ewropa, għallinqas għal ċertu żmien?

Dażgur li kienu aċċettati!

Jiena anke fid-dibattitu li kellna l-ġimgħa li għaddiet irriferejt għal dan il-punt.

Fil-fatt għidt li meta ssir stqarrija b'dan il-mod mingħajr ma jkun hemm spjegazzjoni biżżejjed ħafna drabi tħalli impatt negattiv ferm għaliex tħalli ħafna inċertezza, ħaġa li proprju rridu nnaqsu speċjalment f'dawn iż-żmenijiet.

Ta' min jgħid li nhar il-Ħamis f'"The Malta Business Weekly" ġie ppubblikat artiklu dwar il-levies u t-tariffi l-ġodda.

Dan kien jgħid:

"EU concern over levies could be due to new tariffs.".

Milli jidher ir-reporter ta' din il-gazzetta ċempel Brussels jew tkellem ma' xi uffiċjali mill-Kummissjoni Ewropea u qalulu xi ħaġa li bdiet titfa' aktar dawl fuq dak li qal il-Prim Ministru.

Pero' dan id-dawl kien kompletament differenti għaliex il-pożizzjoni li ġiet spjegata f'dan l- artiklu hija bil-kontra ta' dak li qal il-Prim Ministru.

Dan l-artiklu jgħid li l-fatt li Malta waqqfet l-applikazzjoni tagħha biex tissieħeb fl- Unjoni Ewropea qajjem mistoqsijiet dwar il-levies.

Fil-fatt hija l- kwestjoni li se jiddaħħlu dazji ġodda li proprju fetħet id-diskussjoni kollha dwar x'se jiġri fil-futur.

Hawnhekk għandna implikazzjonijiet li jiena u l-Partit Nazzjonalista fl-Oppożizzjoni ilna għal diversi drabi niġbdu l-attenzjoni għalihom b'mod dirett.

Aħna ilna ngħidu li l-miżuri tad-dazji li ġew ippubblikati fil-white paper se jmorru kontra t-Trattat ta' Assoċjazzjoni ma' l-Ewropa pero' meta għidna dan kollu qalulna li qegħdin inxewxu u li qegħdin nagħmlu l-ħsara.

Qalulna wkoll li bgħatna xi ittra meta dan m'hu veru xejn.

Meta l-Unjoni Ewropea għandna ambaxxata hawnhekk xi bżonn hemm li wieħed jibgħat xi ittri!

Ma nafx kif wieħed jista' jagħmel dan it-tip ta' akkużi li jiġu nnegati u mbagħad jibqa' sieket.

Pero' ħalli mmur għal dak li ntqal f'"The Malta Business Weekly".

Din qalet li l-Ewropa kienet:

"... pleased when VAT was introduced in Malta and custom duties on all imports from the European countries were abolished.

Brussels knew that the levies that remained were of a temporary nature and would soon be removed."

- ta' min jgħid li din hija quotation, jiġifieri hija dak li qalu l- uffiċjali ta' l-Ewropa -

""Previously we could talk of a time-frame for removing the levies and this was linked to the accession negotiations that Malta was to have with the EU Commission.

So the levies were regarded as a bargaining chip for the Maltese Government to be used while negotiating Malta's entry," an EU source said".

Issa hawnhekk qiegħda d-diffikulta' l-kbira.

Id-diffikulta' hija li bid- direzzjoni li qabad il-Gvern Laburista qiegħed jitlef punt ta' saħħa biex jinnegozja.

Jiena nista' nikkonferma hawnhekk li l-għan tagħna kien li l- maġġor parti ta' dawn il-levies jiġu nnegozjati, speċjalment dawk il-levies li huma ta' importanza kbira - naturalment hemm xi levies li m'humiex daqshekk ta' importanza - u din hija kkonfermata wkoll f'din il- pubblikazzjoni.

Hawnhekk l-Ewropa qiegħda tikkonferma wkoll li dawn konna se nużawhom biex inkunu nistgħu ninnegozjaw kondizzjonijiet aħjar u biex inkunu nistgħu ninnegozjaw assistenza li għandna bżonn biex nirristrutturaw, kif ukoll kienu se jservuna bħala fondi biex inkomplu ntejbu l-infrastruttura.

Fil-fehma tiegħi, dan kollu li ntqal f"The Malta Business Weekly" imeri kompletament dak li qal il-Prim Ministru nhar il-Ħadd pero' l-Gvern ma kkumenta xejn dwar dan l-artiklu.

Meta nhar il-Ħamis kellna niddiskutu l- mozzjoni mressqa mill-Kap ta' l-Oppożizzjoni dwar il-VAT kont beħsiebni nqajjem dawn il-punti pero' sfortunatament ma kienx hemm l-opportunita' li wieħed jiddiskuti minħabba l-affarijiet li ġraw u jiena tassew sogħbien li rajt il-Parlament għaddej minn dik it-trawma.

Imma ħalli ma nidħolx f'dak is-suġġett.

Nħar il-Ġimgħa, l-għada li suppost li kellna d-diskussjoni dwar din il- mozzjoni li semmejt, il-Prim Ministru kellu laqgħa maċ-Chamber of Commerce u hawnhekk reġa' kellna xi ħaġa pjuttost differenti.

Issa ma bqajniex insejħu d-dazji bħala dazji iżda bdejna nsejħulhom sisa.

Issa għaliex din il-bidla?

Bdew jgħidu wkoll li din is-sisa se tidħol bir-rata ta' 15% fuq il-prodotti mportati mill-Ewropa u mbagħad tinfirex fuq il-prodotti lokali.

Għaliex dan?

Forsi kien hemm xi oġġezzjonijiet minn Brussels dwar il- miżuri kif kien se jdaħħalhom il-Gvern?

Din hija l-konklużjoni li wasalt għaliha jien.

Insibu wkoll li għall-ewwel darba l-Prim Ministru qal li fuq oġġetti mportati minn pajjiżi barra mill-Unjoni Ewropea se nagħmlulhom dazju aktar għoli.

Għaliex dan?

Forsi qed jasal fi kliemna, jiġifieri li veru li kien hemm diffikultajiet bis-sistema li kien ippjana l-Gvern u li l-problema kienu d-dazji, u mhux il-levies, u l-fatt li ffrizajna l-applikazzjoni ta' Malta għad-dħul fl-Unjoni Ewropea?

Dawn huma l-affarijiet li qegħdin iqajmu dawn id-diffikultajiet?

Jiena nittama li l-Gvern jirrispondi għal dawn il-mistoqsijiet għaliex b'hekk inkunu nafu aktar fejn qegħdin.

Pero' jekk aħna se nagħmlu dazji ogħla fuq prodotti li ġejjin minn pajjiżi barra mill-Ewropa, dan mhux se jżid l-għoli tal-ħajja?

Din hija xi ħaġa li qiegħda tiġi mposta fuqna għaliex is-sistema ta' sisa jew dazji - sejħilha li trid - li se ndaħħlu se twassal għall-ksur ta' l-arranġament bejn Malta u l-Unjoni Ewropea u allura aħna se jkollna nagħmlu dazju aktar għoli fuq prodotti li ġejjin barra mill-Unjoni Ewropea?

Madam Speaker, hawn jien ma nistax ma nirrimarkax li anke din l- istqarrija tal-Prim Ministru hija one-liner.

Skond kif irrapportat f"The Times" tal-26 ta' April, 1997 il-Prim Ministru qal li:

"On top of that ...."

- jiġifieri tal-15% -

".... there will be a margin of 35% added customs duty instead of the currently applicable common external tariff to apply to imports from non-EU countries."

Jien ngħid li anke din daħlet ċerta konfużjoni.

Għaliex din xi tfisser?

Tfisser li d-dazju fuq prodotti minn pajjiżi barra mill-Unjoni Ewropea se jkun ta' 35% aktar għoli minn dak fuq prodotti mportati mill-Ewropa jew tfisser li se nżidu 35% mal-15% u hekk ikollna dazju ta' 50%?

Il-Prim Ministru ma jirrealizzax li meta jagħmel dawn l-istqarrijiet mingħajr ma jkun ċar u mingħajr ma jkun spjega sewwa, dawn se joħolqu diffikultajiet lill-operaturi ekonomiċi u se joħloq anke inċertezza?

Jien li qed ninsisti fuqha bħalissa hija li l-Gvern għandu joqgħod attent li ma joħloqx l-inċertezza hu billi ma jispjegax biżżejjed.

Nassumi li huwa jaf x'irid jgħid pero' dawn l-istqarrijiet ġew irrapportati s-Sibt u l-Ħadd, u sal-lum it-Tnejn, għad m'għandna l-ebda korrezzjoni u allura jkolli nammetti li l- poplu Malti, speċjalment il-kummerċjanti, qegħdin f'diffikulta' ta' interpretazzjoni u ma jafux sewwa sew x'sitwazzjoni qed jitkellem fuqha l- Prim Ministru.

Madam Speaker, nixtieq nappella lill-Onor.

Membri tal-Gvern biex jirrispondu dawn l-issues.

Jekk jidher artiklu bħal dak li deher f'"The Malta Business Weekly" jien nistenna kumment jew mingħand il-Prim Ministru li huwa direttament responsabbli mill-VAT, jew mingħand il-Viċi Prim Ministru li huwa responsabbli mill-affarijiet barranin, jew inkella mingħand il-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ u mhux qisu ħadd ma qal xejn.

GĦalija s-silenzju jfisser li kollox huwa korrett u għalhekk jien nistenna li jkun hemm reazzjoni.

Madam Speaker, it-tieni ħaġa li rrid nappella lin-naħa tal-Gvern hija biex meta jitkellmu fuq xi ħaġa jagħmluha bil-miktub ħalli tkun iktar ċara u mhux tiġi mitfugħa one-liner li anke l-ġurnalisti jsibuha diffiċli biex jinterpretawha għax din taf tikkaġuna iktar inċertezza.

Għalhekk irrid nagħlaq dan l-intervent tiegħi billi ngħid li issa li ma nafux għal meta ġie pospost id-dibattitu fuq il-VAT il-Gvern għandu jirrispondi għal dawn il-mistoqsijiet f'ġieh it-trasparenza ħalli b'hekk titnaqqas l-inċertezza li hawn f'pajjiżna.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Nirringrazzjak.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal-lejla t-Tnejn, 28 ta' April, 1997 fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Viċi Prim Ministru.

Fis-1.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

KARNIVAL

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jaqbel il-Ministru li tinbidel id-data tal-karnival u jibda jsir kif kien isir taħt Gvern Laburista tat-tmenijiet, jiġifieri fix- xahar ta' Mejju?

Jekk ir-risposta hi fl-affermattiv, meta se jsir dan?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Naħseb li din hija kwestjoni li għandha tiġi diskussa.

QORTI - REĠISTRATUR

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jikkonferma li r-Reġistratur tal-Qrati qed jagħmel xogħol konness mal-EuroMed Conference?

Jikkonsidra l-Ministru li dan inaqqas l-attenzjoni li r-Reġistratur hu mistenni li jagħti fl- amministrazzjoni tal-Qorti?

ONOR.

CHARLES MANGION: "Nikkonferma l-ewwel parti tad-domanda.

Dwar it- tieni parti tal-mistoqsija ninforma lill-Onor.Membru li r-Reġistratur kien f'kuntatt kontinwu mal-uffiċjali għolja l-oħra tal-Qorti dwar dak kollu li kien ikun għaddej minn jum għall-ieħor.

L-attenzjoni fl-amministrazzjoni tal-Qorti kienet nieqsa verament meta l- post ta' Direttur Ġenerali dam vojt għal għaxar xhur sħaħ sakemm imtela' f'Awissu li għadda."

EUROMED CONFERENCE - REĠISTRATUR TAL-QRATI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jikkonferma li r-Reġistratur tal-Qrati ngħata xi nkarigu konness mal- organizzazzjoni tal-EuroMed Conference?

Jekk iva, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'inhuma r-responsabbiltajiet tiegħu u kemm jiddedika ħin kuljum għal dan ix-xogħol?

Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk hux qed jitħallas u kemm, u jekk igawdix xi benefiċċji oħra?

ONOR.

GEORGE VELLA: Fl-organizzazzjoni tal-EuroMediterranean Conference is-Sur Paul Mifsud kellu nkarigu li jikkordina l-arranġamenti għall- istampa.

Għal dan il-għan huwa iddedika l-ħin kollu li kien hemm bżonn.

Is-Sur Paul Mifsud, bħall-membri l-oħra tad-direttorat tal-konferenza, huwa intitolat għal per diem allowance u ebda benefiċċji oħra.

Ma narax interess pubbliku u l-bżonn li jingħataw dettalji speċifiċi.

QRATI - IMPJEGATI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Peress illi minn risposta li ta l-Ministru għall-mistoqsija parlamentari numru 3724 jirriżulta li l-Ministru qed jippjana li jimpjega 52 persuna ġdida fil-qorti, jikkonsidra l-Ministru li dan se jkompli jżid ħafna l-complement tal-Gvern speċjalment meta ħafna mill-impjiegi (bħal 6 security guards, 15-il messaġġier u 7 recorders) jistgħu faċilment jimtlew minn persuni diġa' mpjegati mal-Gvern u assenjati ma' dipartimenti oħra?

ONOR.

CHARLES MANGION: Nassigura lill-Onor.

Interpellant li l-mili tal- postijiet imsemmija fit-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 3724 m'huwiex se jżid b'xi mod kbir il-complement ta' mpjiegi mal-Gvern.

Dan għar-raġuni li f'ċerti każi, bħalma huma Security Guards, Messaġġiera tal- Qorti u Court Recorders, ir-reklutaġġ meħtieġ irid isir bil-fors minn fost impjegati tal-Gvern.

F'każijiet oħra (Skrivani, Uffiċjali Eżekuttivi, etc.,) iridu jimtlew postijiet li bħalissa huma vakanti b'riżultat ta' transfers jew rtirar mis- servizz.

Dawn jistgħu jimtlew minn fost impjegati f'dawn il-gradi u li diġa' qegħdin jaħdmu f'dipartimenti oħra.

Fil-fatt bħalissa huwa biss fil-każ ta' mili ta' żewġ postijiet ta' electricians u wieħed ta' Library Assistant li għalihom nħarġu sejħiet pubbliċi li jistgħu jiġu mimlija minn barra l-Gvern.

Ninforma wkoll lill-Onor.

Membru li dwar il-Library Assistant l- approvazzjoni mill MPO, ngħatat fid 9 t'Awwissu 1996 u dwar l-Electrician l- approvazzjoni ngħatat fit-18 ta' Jannar, 1996.

PRIM MINISTRU - XOGĦOL PROFESSJONALI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jinforma lill-Kamra dwar x'arranġamenti għamel dwar ix-xogħol professjonali li hu kellu qabel ma nħatar Prim Ministru in vista ta' l-obbligi imposti fuqu mill-Kodiċi ta' Etika tal-Ministri u, jekk hu l-każ, ipoġġi fuq il- Mejda tal-Kamra kopja ta' kull arranġament milħuq?

Jista' l-Prim Ministru jagħti l-istess informazzjoni dwar kull Segretarju Parlamentari li jaqa' taħtu?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninforma lill-Onor.

Membru li jien ma kontx qed neżerċita l-professjoni tiegħi fil-privat qabel ma nħtart Prim Ministru.

Is-Segretarji Parlamentari li jaqgħu taħt l-Uffiċċju tal-Prim Ministru ikkonformaw ruħhom mal-provvedimenti tal-Kodiċi ta' Etika.

MINISTRU TA' L-INDUSTRIJA - XOGĦOL PROFESSJONALI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra dwar x'arranġamenti għamel dwar ix-xogħol professjonali li hu kellu qabel ma nħatar Ministru in vista ta' l-obbligi imposti fuqu mill-Kodiċi ta' Etika tal-Ministri u, jekk hu l-każ, ipoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja ta' kull arranġament milħuq?

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Ix-xogħol professjonali ta` natura legali ġie maqsum fuq diversi avukati li huma koordinati mill-avukat Dr Michael Scriha.

Ma ntlaħaq ebda ftehim indikat fid-domanda parlamentari.

VIĊI PRIM MINISTRU - XOGĦOL PROFESSJONALI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jinforma lill-Kamra dwar x'arranġamenti għamel dwar ix-xogħol professjonali li hu kellu qabel ma nħatar Viċi Prim Ministru in vista ta' l-obbligi mposti fuqu mill-Kodiċi ta' Etika tal-Ministri u, jekk hu l-każ, inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja ta' kull arranġament milħuq?

Jista' l- Ministru jagħti l-istess informazzjoni dwar kull Segretarju Parlamentari li jaqa' taħtu?

ONOR.

GEORGE VELLA: Ninforma l-Onor Interpellant li m'għamilt ebda arranġament dwar ix-xogħol professjonali li kelli qabel nħtart Viċi Prim Ministru, u li ma għandi ebda Segretarju Parlamentari li jaqa' taħti.

Nassumi li l-Onor Interpellant qiegħed jirriferi għall-istess Kodiċi ta' Etika li kellhom il-Ministri u s-Segretarji Parlamentari tal-Gvern ta' qabel u li huwa bħala Segretarju Ġenerali tal-Partit Nazzjonalista kien għamel l-istess indaġni fuq il-Ministri tagħhom ta' dak iż-żmien u li kien sodisfatt li kollha, bla eċċezzjoni, kienu jsegwu b' l-aktar mod rigoruż dak kollu li kien jiddettalhom il-Kodiċi ta' Etika.

TA' KANDJA - TWAQQIGĦ TA' KAMRA

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 4348, jista' l-Prim Ministru jgħid fiex waslu l-investigazzjonijiet tal-Kummissarju rigward il- persuna/i li naqsu milli japplika jew japplikaw għall-permess meħtieġ mill- Awtorita' ta' l-Ippjanar sabiex tinħatt il-kamra li kont irriferejt għaliha f'mistoqsijiet parlamentari preċedenti?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi l-investigazzjoni ġiet konkluża u mhux il-każ li jittieħdu proċeduri ulterjuri.

PROPRJETA' - XIRI MINN RUSSI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm inxtraw postijiet ta' abitazzjoni minn ċittadini Russi jew ta' stati li kienu jiffurmaw l-Unjoni Sovjetika, bejn Marzu 1995 u Marzu 1997 xahar b'xahar?

X'kien it-total ta' flus dikjarati bħala ħlas għax-xiri ta' din il-proprjeta' xahar b'xahar għall- istess perijodu?

ONOR.

LEO BRINCAT: It-tagħrif mitlub tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

SPTAR SAN LUQA - AMBULANZI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm sejħiet għas-servizz ta' ambulanza xahar b'xahar bejn Jannar 1996 u Marzu 1997?

Kif jiġu recorded għal skopijiet ta' statistika dawn is-sejħiet?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Is-sejħiet għas-servizz ta' ambulanza jiġu recorded fil-Casuality Section u fil-garaxx ta' l-ambulanzi.

Fil-Casuality Section is-sistema kompjuterizzata u fil-garaxx tal- ambulanzi is-sejħiet jiżu recorded fuq reġistru.

L-istatistika maqsuma hekk :

|1996 |TRIPS TA'|TRIPS MHUX | | |EMERGENZA|TA' | | | |EMERGENZA | |Jannar |1257 |1881 | |Frar |1043 |1905 | |Marzu |1062 |2297 | |April |987 |1807 | |Mejju |1056 |1730 | |Gunju |1128 |1821 | |Lulju |1201 |1696 | |Awissu |1275 |1862 | |Settemb|988 |1680 | |ru | | | |Ottubru|1154 |1973 | |Novembr|1038 |1702 | |u | | | |Diċembr|1174 |1714 | |u | | |

|1997 | | | |Janna|1463 |2194 | |r | | | |Frar |1282 |2030 | |Marzu|1161 |1848 |

PTA - ROTTA NRU.

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jara li s-servizz tal-karozza tal-linja li tieħu passiġġieri lejn l-Isptar San Luqa jiġi estiż għas-Swieqi/Ibraġġ billi din il-karozza tgħaddi minn ġo Swieqi u l-Ibraġġ?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jien informat li t-talba ta' l-Onor.

Interpellant se tkun kkonsidrata.

KONKORS KANZUNETTA MALTIJA

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari numru 4346, jista' l-Prim Ministru jgħid fuq liema bażi ntgħażlet il-persuna li isimha qed jintbagħat separatament bħala nutar fl-għażla li saret nhar is-Sibt 15 ta' Marzu, bejn il-Każin La Stella u l-Każin Aurora bħala post fejn se jittella' l-Konkors Kanzunetta Maltija?

Kemm se jitħallas dan in-nutar għax-xogħol tiegħu?

X'inhi r-raġuni li ġie eskluż li jiġi mqabbad nutar Għawdxi meta proprju l- polza ttellgħet f'Għawdex stess?

ONOR.

ALFRED SANT: In-nutar li għamel l-iskrittura privata nhar is-Sibt 15 ta' Marzu 1997 bejn is-Socjetajiet Filamonici La Stella u Leone m'huwiex in-nutar indikat mill-Onor.

Interpellant

ŻEBBUĠ - TRIQ MIKIELANG SAPIANO - DAWL

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li residenti ġodda fi Triq Mikielang Sapiano, f'Ħaż-Żebbuġ (u l-inħawi ta' madwar) m'humiex jingħataw is-servizz ta' l-elettriku?

Ġaladarba teżisti substation fil-viċin u li hija proprjeta' tal-Gvern, ma jaħsibx li l-Korporazzjoni Enemalta għandha tidħol fil-proprjeta' tagħha u tagħmel il-komunikazzjoni meħtieġa biex taqdi l-klijenti?

ONOR.

LEO BRINCAT: Il-Korporazzjoni Enemalta għaddejja b'xogħol sabiex it- talbiet pendenti għal servizzi ta' l-elettriku fi Triq Mikelang Sapiano f'Ħaż-Żebbuġ jintlaqgħu fi żmien qasir.

L-Enemalta timxi fuq regolamenti u proċeduri stabbiliti sabiex tagħmel ix-xogħol tagħha, u nassigura lill- Onor. Membru illi dawn ser ikunu applikati f'dan il-każ ukoll.

ŻEBBUĠ - SOĊJETAJIET/KAŻINI

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm inħarġu permessi mid-Dipartiment ta' l-Artijiet lill-soċjetajiet tal-baned u każini politiċi f'Ħaż-Żebbuġ sabiex dawn ikunu jistgħu jokkupaw art fil-Misraħ prinċipali ta' Ħaż-Żebbuġ u fi Triq Sciortino għal użu ta' tqegħid ta' siġġijiet għat- turisti biex isegwu l-pageant (Purċissjoni) tal-Ġimgħa l-Kbira f'Marzu ta' din is-sena?

X'kien il-ħlas ta' kull permess u x'kondizzjonijiet oħra kienu imposti?

Fuq min u lil min ħarġu dawn il-permessi?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Din is-sena waqt il-pageant purċissjoni tal- Ġimgħa l-Kbira ġewwa Ħaż-Żebbuġ, ma nħareġ l-ebda permess għat-tqegħied ta' siġġijiet għat-turisti.

Dan peress li ma saret l-ebda talba f'dan ir- rigward.

PULIZIJA - PERMESSI

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm inħarġu permessi mill-uffiċċju distrettwali tal- pulizija f'Ħal Qormi jew mid-depot tal-pulizija lill-soċjetajiet tal-baned u każini politiċi f'Ħaż-Żebbuġ sabiex dawn ikunu jistgħu jqegħdu numru ta' siġġijiet fil-Misraħ tal-lokal u fi Triq Sciortino għal użu tat-turisti biex isegwu l-pageant (purċissjoni) tal-Ġimgħa l-Kbira f'Marzu ta' din is- sena?

X'kien il-ħlas ta' kull permess?

Fuq min u lil min nħarġu l-permessi?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi l-Pulizija ma ħarġet ebda permessi konessi ma' l-attivita' msemmija fil-mistoqsija parlamentari.

PULIZIJA - POSTIJIET TA' DIVERTIMENT

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm ittellgħu persuni il-Qorti talli ħallew persuni taħt is- 16 il-sena jidħlu f'postijiet ta' divertiment, xahar b'xahar, mill-1.11.96?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi mill-1 ta' Novembru, 1996 sat-23 ta' April, 1997 ittellgħu żewġ persuni il-Qorti talli ħallew persuni taħt is-sittax il-sena jidħlu f'postijiet ta' divertiment.

Dawn kienu persuna f'Novembru 1996 u persuna oħra fi Frar 1997.

MCST BIENNIAL REPORT 94/95

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jispjega għalfejn l-MCST Biennial Report 94/95 li ġie stampat għadu ma tqassamx?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: L-MCST Biennial Report 1994/95 ma jilħaqx l- aspettativi mixtieqa mill-kunsill.

Għaldaqstant jinħass li ma jkunx fl- interess ta' l-operat tal-kunsill li tali rapport jiġi mqassam.

PULIZIJA - PASSI KONTRA ŻEWĠ MEMBRI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Ministru jgħid x'passi dixxiplinari u/jew legali ttieħdu kontra żewġ membri tal-Korp tal-Pulizija li fit-3.8.96 kienu nvoluti f'inċident serju ta' sewqan eċċessiv f'Santa Venera?

X'kienu d-danni kkaġunati lill-vettura tal- Pulizija f'dan l-inċident?

Fiex waslu l-investigazzjonijiet?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi f'dan l-inċident, il-vettura tas- servizz ma ġarrbet ebda ħsara.

Ser jittieħdu passi dixxiplinarji kontra żewġ kuntistabbli skond il-provvedimenti ta' l-Ordinanza tal-Pulizija.

SLIEMA:TRIQ G. BORG OLIVIER

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid fiex waslu l-investigazzjonijiet dwar l-inċident li ġara fl- 4.1.97 meta ġiet misjuba droga għand persuni ta' nazzjonalita' Għarbija fi Triq G.Borg Olivier, Sliema?

Għaliex ma ġietx akkużata persuna oħra ta' nazzjonalita' Għarbija li kienet ukoll involuta fl-inċident u għadu liberu?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi ma kien hemm ebda rapporti ta' sejbien ta' droga fi Triq Ġ.

Borġ Olivier, Sliema, nhar l-4 ta' Jannar 1997.

Informat ukoll illi kien sar rapport fil-5 ta' Jannar, 1997, minn ċertu Peter Jones li joqgħod fl-istess triq, fejn allegatament, il-ġurnata ta' qabel, fil-għaxija, kien ġie aggredit minn persuna ta' nazzjonalita' Libjana.

Din il-persuna ġiet imressqa l-Qorti, u l-Pulizija għadha għaddejja bl-istħarriġ tagħha sabiex tiddentifika l-allegati kompliċi.

DJAR - BINI ALLOKAT

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jagħti tagħrif dwar kemm minn dawk li ġew allokati bini mill- Awtorita' tad-Djar taħt avviżi 55,56,57 u 58 fil-fatt kellhom applikazzjoni quddiem id-dipartiment għal akkomodazzjoni soċjali?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Applikanti li ġew allokati taħt Avviżi 55,56,57 u 58 li kellhom applikazzjoni mad-Dipartiment għall-Akkomodazzjoni Soċjali:-

|Avviż numru |Nru. | | |Applikanti | |55 |3 | |56 |148 | |57 |68 | |58 |47 |

DJAR - IMGĦAX ISSUSSIDJAT

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jagħti tagħrif dwar fiex waslu t-taħdidiet tal-Ministeru tad-Djar dwar ir-reviżjoni ta' l-imgħax imħallas minn min jixtri bini b'imgħax issussidjat?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Id-diskussjonijiet dwar reviżjoni fil- kondizzjonijiet tar-rati ta' imgħax issussidjat fuq self minn min jixtri daru għadhom ma ġewx konklużi.

LOHOMBUS BANK - REVIŻJONI TA' L-IMGĦAX

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar meta saru t-taħdidiet bejn il- Lohombus Corporation u l-Ministeru tad-Djar dwar ir-reviżjoni ta' l-imgħax imħallas minn min jixtri d-dar tiegħu b'self issussidjat?

X'kien ir-riżultat ta' dawn it-taħdidiet?

ONOR.

LEO BRINCAT: Nissuġġerixxi li l-Onor.

Interpellant jagħmel il- mistoqsija tiegħu direttament lill-Ministru kkonċernat.

MAGĦTAB - MIŻBLA

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm hu ppjanat li se jdum l-użu tal-miżbla tal-Magħtab?

Jista' l-Ministru jgħid xi pjanijiet qegħdin jitfasslu jew tfasslu għar-riabilitazzjoni ta' din il-miżbla?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-Gvern bħalissa qiegħed jikkonsidra il-proposti li rċieva wara sensiela ta' laqgħat ta djalogu ma dawk kollha ikkonċernati.

Deċiżjonijiet finali jitħabbru aktar 'il quddiem.

Att dwar l-Amministrazzjoni Finanzjarja u l-Verifika (Att ta' l-1962)

L-ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra jekk l-accountant general mexiex ma' l-obbligu tiegħu a tenur ta' l-artikolu 65(1) tal-Financial Administration & Audit Act, 1962 (Kap.174 tal-Liġijiet ta' Malta) għar- rigward tar-rendikonti kollha li jridu jingħataw għas-sena finanzjarja 1996, u jekk fl-affermattiv, jista' l-Ministru jordna l-pubblikazzjoni ta' l-istess rendikonti fil-gazzetta tal-Gvern skond l-istess liġi?

ONOR.

LEO BRINCAT: Nixtieq ngħarraf lill-Onor.

Membru li r-rendikonti kif jesiġi Artiklu 65 (1) ta' l-Att dwar l-Amministrazzjoni Finanzjarja u l- Verifika (Att ta' l-1962) kienu mħejjija u mgħoddija lid-Direttur tal- Verifika kif titlob l-istess liġi.

Id-Direttur tal-Verifika approva mingħajr ebda riżerva, u għadda lura r- rendikonti kif stipulat f'Taqsima 62 (2).

Issa li ntemmet il-proċedura ta' l-istampar ta' numru ta' kopji dawn ir-rendikonti mistennija jitqiegħdu fuq il-Mejda tal-Kamra u fl-istess waqt ikunu ppubblikati fil-Gazzetta tal- Gvern fil-jiem li ġejjien.

Għall-informazzjoni tal-Kamra qed nagħti tagħrif dwar id-dati li fihom fl- aħħar snin kienu ppubblikati r-rendikonti preċedenti:

03 ta' Mejju 1988 Gazzetta tal-Gvern Nru. 14968 25 t' April 1989 Gazzetta tal-Gvern Nru. 15119 27 t' April 1990 Gazzetta tal-Gvern Nru. 15266 07 ta' Mejju 1991 Gazzetta tal-Gvern Nru. 15427 14 t' April 1992 Gazzetta tal-Gvern Nru. 15593 30 t' April 1993 Gazzetta tal-Gvern Nru. 15743 29 t' April 1994 Gazzetta tal-Gvern Nru. 15935 05 ta' Mejju 1995 Gazzetta tal-Gvern Nru. 16106 14 ta' Mejju 1996 Gazzetta tal-Gvern Nru. 16277

BIRKIRKARA - SERVIZZ TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se jitkompla l-parti tad- drenaġġ ċirċa 6.24m kif innotata fl-isketch ta' Birkirkara li qed nibgħatlek separatament?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Ix-xogħol fuq is-sistema tad-drenaġġ indikata fil- mistoqsija parlamentari ma jistax jitkompla għalissa peress li s-sistema f'din it-triq trid taqbad bil-gravita' ma' Triq Għar il-Ġobon, liema triq għadha ma hiex miftuħa.

MOSTA - TELEPHONE BOX

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jinvestiga l-każ biex ssir telephone box (coin jew cardphone) fil- kantuniera bejn Triq Sgħajtar ma' Triq E.B. Vella, fil-Mosta permess li verament hemm il-ħtieġa ta' dan?

ONOR.

ALFRED SANT: It-talba tal-Onor.

Interpellant qiegħda tiġi kkonsidrata flimkien ma' talbiet oħra.

GĦASSARA TA' L-INBID

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jagħti risposta għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 4223, għaliex ir-risposta li ngħatat mhijiex risposta għall-ewwel parti tad-domanda li tqiegħdet?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Ma' naħsibx li huwa ta' xi interess li nagħti informazzjoni li m'għadiex rilevanti u attwali u meta wieħed jaf is- sitwazzjoni tal-biki li fiha jinsab dan il-post.

ITS - RAPPORT TAL-MITTS

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra r-rapport tal-MITTS li jittratta t- tmexxija ta' l-ITS?

ONOR.

KARMENU VELLA: Ma jidhirlix li f'dan l-istadju għandi npoġġi fuq il- Mejda tal-Kamra ir-rapport li tħejja mill-Management Efficiency Unit ta' l- Uffiċċju tal-Prim Ministru peress li għadu draft form.

PROĠETT MEDITERRANEO

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Peress li fil-gazzetti qed jidhru reklami dwar il-ftuħ dalwaqt ta' proġett bl-isem ta' Mediterraneo li jinkludi parteċipazzjoni ta' delfini u li qiegħed ibbażat fil-White Rocks, Baħar iċ-Ċagħaq, jista' l-Ministru jgħid jekk fil- proġett huwiex b'xi mod involut il-Gvern u/jew l-NTOM u jekk il-proġett huwiex ibbażat fuq art u/jew proprjeta' tal-Gvern?

ONOR.

KARMENU VELLA: Ir-risposta hija fin-negattiv.

DJAR - BDIL TA' FONDI

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jagħti tagħrif fiex waslet l-applikazzjoni għal tibdil ta' fondi tal-persuni ndikati li tagħhom qed nibgħatlek id-dettalji separatament?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat illi persuna minn dawk indikati m'għandhiex applikazzjoni pendenti.

Li kellha ġiet ikkanċellata fl-1995.

DJAR - AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jagħti tagħrif meta l-persuni ndikati li d-dettalji tagħhom qed jintbagħtu separatament, se jingħataw il-pussess tal-fond diġa' lilhom mixtri mill-Awtorita' tad-Djar?

Jaf il-Ministru li l-fond in kwestjoni qed jintuża bħala store mill-kuntrattur inkarigat?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Il-familja msemmija iffirmat il-kuntratt ta' kirja mad-Dipartimemt għall-Akkomodazzjoni Soċjali fis-17 ta' Marzu 1997.

Jien informat li mill-20 ta' Marzu 1997, meta kien sar condition report fuq l- appartament fil-preżenza tas-sinjuri msemmija, sal-bieraħ l-appartament ma kienx qed jintuża bħala store.

FIELD SURVEY ASSISTANT

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jara għalfejn persuna minn Birkirkara li d-dettalji tiegħu qed jintbagħtu separatament li applika għall-Field Survey Assistant, ġie mwaħħal fl- interview wara domanda li saritlu minn Mario Azzopardi (Manager Planning Authority) dwar "għaliex ma mortx il-Kalkara, Bighi, meta kont apprentist", liema domanda kienet kompletament irrilevanti għall-każ?

Jarax il-Ministru li jsejjaħ inkjesta dwar dan l-interview?

ONOR.

GEORGE VELLA: L-interview panel tal-Field Survey Assistants jikkonferma li setgħet saret domanda ta' dan it-tip waqt l-interviews.

Il- Panel jaqbel illi domandi bħal dawn huma rilevanti sabiex wieħed janalizza u jevaluwa l-aptitude u l-ħeġġa lejn ix-xogħol u l-istudju in ġenerali ta' l-individwi.

Ma narax il-bżonn li nagħmel xi nkjesta dwar dawn l-interviews.

GĦAXAQ - TRIQ SAN FILIPPU - KAMRA NRU.

L-ONOR.

JOE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-Kamra Nru. 1, fi Triq San Filippu, Ħal Għaxaq, hijiex tal-Gvern?

Jekk hi tal-Gvern, jista' jgħid jekk hijiex tintuża?

U jekk mhijiex tintuża, tista' titneħħa minn nofs?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-Kamra msemmija mill-Onor.

Interpellant ma hijiex reġistrata bħala proprjeta' tal-Gvern fil-kotba tad-Dipartiment tal- Artijiet.

AIR MALTA - INGAĠĠ TA' ĦADDIEMA

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jikkonferma li dan l-aħħar saret talba mill-Air Malta lill- Korporazzjoni tax-Xogħol u Taħriġ għall-ingaġġ ta' ħaddiema biex jaħdmu ta' loaders fuq bażi temporanja ta' tletin (30) u erbgħin (40) siegħa fil- ġimgħa?

X'inhuma l-kwalifiki mitluba għal dawk li se jiġu ngaġġati jaħdmu 30 siegħa kif ukoll li jiġu mpjegati jaħdmu 40 siegħa?

Jekk m'hemmx differenza, kif se ssir l-għażla?

Meta hu maħsub li jiġi mitmum dan l- impjieg temporanju sew ta' kategorija kif ukoll ta' oħra?

ONOR.

KARMENU VELLA: Biex, bħal snin oħra, tilqa' għall-bżonnijiet tas- Sajf, l-Air Malta ħadet il-passi meħtieġa ma' l-ETC biex iddaħħal numru ta' loaders fuq bażi part-time ta' 30 siegħa fil-ġimgħa, għal perjodu ta' sitt xhur bejn l-aħħar ta'April u l-aħħar ta' Ottubru, b'rata ta' paga proporżjonata.

Barra dan, bħal snin oħra ta' ħaddiema jiġu mislufa għal- perjodu definit biex jagħmlu xogħol ta' loaders, izda f'dan il-każ, dawn huma kondiżżjonati għall-istess Ġimgħa ta' 40 siegħa xogħol li diġa tapplika fil-każ tagħhom.

ITS

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi l-politika u l-ħsieb tal-Gvern li wasslu għal bidla fil-format u kompożizzjoni tal-Bord ta' l-ITS?

Hu minnu li l-Bord il-ġdid ġie mogħti setgħat eżekuttivi u m'għadux bħal qabel strument u sors ta' pariri tekniċi u amministrattivi għall-uffiċjali tal-Gvern li huma responsabbli mill-ITS?

ONOR.

KARMENU VELLA: Bħalma jaf tajjeb l-Onor Interpellant, it-Taqsima ta' l-Efficiency Management Unit ta' l-Uffiċċju tal-Prim Ministru intalbu Strategic Review.

Wara li kien ippreżentat id-draft report u saru d- diskussjonijiet neċċesarji, twaqqaf interim Management Board li minbarra li jindkludi fih l-istess persuni li ħejjew ir-rapport, fih ukoll rappreżentanża tas-settur turistiku u tal-Ministeru.

Il-Gvern iħoss li s-Settur Turistiku u l-Istitut ta' l-Istudju Turistiċi għandhom jaħdmu id f'id biex il-ħaddiema prospettivi tas-settur jingħataw l- aqwa opportunita ta' tagħlim, kemm akkademiku u kemm prattiku.

Huwa minnu li l-Bord il-ġdid ingħata setgħat eżekuttivi.

SWIEQI - TRIQ IL-ĦAWT - DAWL

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Peress li parti sew minn Triq il-Ħawt, fis-Swieqi, tinsab mudlama u dan għax m'hemmx installazzjoni adegwata ta' dawl pubbliku issa li għaddew ix- xhur li ġew imwaħħla l-arbli tad-dawl u nbdiet l-installazzjoni tas- servizz, jista' l-Ministru jgħid meta se jintemm ix-xogħol u tiġi rimedjata l-qagħda mwiegħra ta' din il-lokalita'?

ONOR.

LEO BRINCAT: Nixtieq ngħarraf lill-Onor.

Membru li l-korporazzjoni qed tieħu passi sabiex is-sitwazzjoni tad-dawl pubbliku f'parti minn Triq il-Ħawt, is-Swieqi, tkun irrimedjata mill-aktar fis possibbli.

TOROQ - TISWIJA TA' TOROQ

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Peress li dan l-aħħar il-Ministru ħabbar li se jibda programm ta' kisi ta' toroq fejn dan ma kienx ingħata, jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra dwar liema huma t-toroq li se jinksew din is-sena u preferibbilment għal-lokalitajiet fid-9 u l-10 distrett elettorali?

Jista' wkoll jara li fil-programm jiġu nklużi toroq f'St. Andrew's, Swieqi u l- Ibraġġ kif imsemmija hawn taħt: Triq l-Ibraġġ, Gokondu, Modd, Sieh, S. Vidal, Uqija, Kejla, Tomna, Xiber, Tal-Mielaħ Pinta, Awrikarja, Wejba, Wied Mejxu, G.Le Brun, Pulzier u toroq li joħorġu minn Triq il-Pinta?

Jekk le, għaliex?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Hija policy tal-Ministeru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni li tingħata prijorita' fix-xogħol ta' l-asfalt lil dawk it-toroq li għad qatt ma ġew asfaltati.

Il-parti l-kbira tat-toroq indikati mill-Onor.

Interpellant huma kollha asfaltati u għalhekk jieħu ħsiebhom il-kunsill lokali.

Triq Wied Mejxu, fiha persentaġġ żgħir ta' żvilupp u ma tistax tiġi asfaltata għalissa filwaqt li Triq G.Le Brun, hija mniżżla fil-lista tat-toroq li huma żviluppati biex jiġu asfaltati.

BARRIERI - RIMI TA' SKART

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuma l-policies tal- Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma rigward l-użu ta' barrieri għar-rimi ta' skart tal-kostruzzjoni?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-ilma m'għandha xejn kontra l-użu tal-barrieri għar-rimi ta' skart tal- kostruzzjoni sakemm:

(i) dan l-iskart ikun ħieles min kull xorta ta' materjal tossiku.

(ii) jiġi kkontrollat u mmaniġġjat il-proċess kollu jiġifieri mis-sors ta' dan l-iskart sal-post fejn jintrema'.

(iii) jingħataw garanziji sodi mill-operatur li ma jsirx tniġġiż waqt dan il-proċess.

(iv) jiġu osservati il-kondizzjonijiet kollha li titlob il-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma sabiex jiġu protetti ir-riżorsi ta' l-ilma taħt l- art.

BARRIERI - RIMI TA' SKART

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-policy li barrieri jibdew jintużaw għar-rimi ta' l-iskart tal-kostruzzjoni daħlitx fis-seħħ?

Jekk ir-risposta hija fl-affermattiv, jista' l-Ministru jgħid liema huma l-barrieri li ġew identifikati sabiex jibda jintefa' skart fihom?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Ir-risposta hi fin-negattiv.

AGRIKOLTURA - SIĠAR TAL-PALM

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid jekk intrawx siġar tal-palm mill-Ministeru jew mid- Dipartiment tal-Biedja?

X'kienet il-proċedura tal-procurement ta' dawn il- palm u xi speċifikazzjonijiet u kondizzjonijiet hemm segwiti fil- procurement ta' dawn il-palm?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Id-Dipartiment tal-Agrikoltura qiegħed fil-proċess li jixtri siġar tal-palm.

Ix-xiri ta' dan il-palm qed isir bil-proċeduri stabbiliti jiġifieri b'quotations, bi specifications u b'kondizzjonijiet li normalment jintużaw.

SANT'ANTNIN - IMPJANT TA' RIĊIKLAĠĠ

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid xi pjanijiet tfasslu jew qegħdin jitfasslu għall-upgrading ta' l-Impjant ta' Riċiklaġġ f'Sant'Antnin?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-pjanijiet dwar l-Impjant ta' Riċiklaġġ f'Sant Antnin jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tal-Ministeru ta' l-Affarijiet Barranin u l-Ambjent għaldaqstant nitlob lil Onor. Interpellant jindirizza din il-mistoqsija lil ministru kkonċernat.

U. E. - DIRETTIVI

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħidilna jekk il-Ministeru tiegħu u l-Bank Ċentrali hux qed isegwi l-iżviluppi fl-Unjoni Ewropea dwar l-emendi li qed jiġu proposti għat-tliet direttivi rigwardanti:

a) "access to the activities of credit banks"; b)"the solvency ratio of credit establishments"; u

c) "the adequacy of own funds of investment companies and credit banks"?

Jista' l-Ministru jgħidilna jekk hemmx il-ħsieb li eventwalment jiġu emendati l-liġijiet u regolamenti bankarji Maltin sabiex jiġu konformi ma' l-emendi għat-tliet direttivi li għadni kemm semmejt meta dawn jiġu adottati mill-Unjoni Ewropea?

ONOR.

LEO BRINCAT: Il-Bank Ċentrali, fil-kompitu tiegħu bħala l-Awtorita' Kompetenti li tirregola l-banek u istituzzjonijiet finanzjarji, isegwi żviluppi f'direttivi maħruġa mill-Basle Committee on Banking Supervision.

Għaldastant, il-Bank Ċentrali bħalissa, mhux biss qiegħed isegwi dawn l- iżviluppi, iżda wkoll qiegħed jaħdem sabiex jemenda d-Direttivi Bankarji u jġibhom konformi ma' dawn l-iżviluppi kif applikabbli għall-istruttura finanzjarja u bankarja ġewwa Malta.

U. E. - FONDI TAL-MEDA

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħidilna kemm mill-fondi tal-MEDA ġew imwarrba għal Malta mill-Unjoni Ewropea għat-tliet snin 1996,1997 u 1998?

Jista l-Viċi Prim Ministru jgħidilna kif se jintużaw mill-Gvern dawn il-flus li ġew mwarrba għall- Malta mill-Unjoni Ewropea jekk fil-fatt ġewx imwarrba xi flus għal Malta mill-Unjoni Ewropea s'issa?

ONOR.

GEORGE VELLA: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li mill- fondi tal-MEDA ġew imwarrba għal Malta mill-Unjoni Ewropea l-fondi relatati mal-Protokol Finanzjarju.

Għalkemm m'hemmx fondi speċjali mwarrba għal Malta, għaliex pajjiżi li għandhom protokoll finanzjarju, bħal Malta, Ċipru u t-Turkija, ma għandhomx fondi diretti oħra barra dawn, fil-programm tal- MEDA, pajjiżna jista' jipparteċipa fi proġetti ma' pajjiżi oħra dment li dawn il-proġetti jiġu meqjusa għall-iżvilupp reġjonali u mhux biex tiggwadanja minnhom Malta biss.

IMPJIEGI

L-ONOR.

ANTOINE MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm nies li s-sena l-oħra, jiġifieri fl-1996 bidlu x-xogħol tagħhom?

Kemm minnhom kienu żgħażagħ ta' bejn is-16 u t-30 sena?

Minn dawn iż-żgħażagħ kemm kienu rġiel u kemm nisa?

Jista' jgħid kemm minn dawn iż-żgħażagħ telqu minn mal-Gvern/Korpi Parastatali għal mal-privat u viċi versa?

Minn dawk iż-żgħażagħ li bidlu l-post tax-xogħol tagħhom, kemm kienu li marru jaħdmu għal rashom?

U kemm kienu dawk li bidlu l-post tax-xogħol minn azjenda għal azjenda oħra?

ONOR.

EDWIN GRECH: L-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar.

DRUGS & THERAPEUTIC COMMITTEE - MEMBRI

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra minn huma l-membri tad-Drugs & Therapeutic Committee?

Kemm-il-darba iltaqgħu mis-26.10.96 sal-lum?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Il-membri tad-Drugs and Therapeutic Committee huma:

Dr C.Mallia Chairman, Dipartiment tal-Mediċina Tabib Prinċipali tal-Gvern jew rappreżentant tiegħu

Professur L.Cutajar Direttur, Dipartiment tal-Kirurġija

Dr J. Saliba Direttur, Dipartiment tal-Psikjatrija

Dr S. Brincat Chairman, Dipartiment tal-Onkoloġija

Dr. S.Attard Montalto Chairman, Dipartiment tal-Pedjatriija

Dr. J.L Pace Chairman, Dipartiment tad-Dermatoloġija

Professur A.J Psaila Deputat Direttur, Dipartiment tal-Mediċina

Dr. R.G Xerri Direttur, Dipartiment tal-Policy and Planning

Mr V. Bonett Rappreżentant, Dipartiment tal-Finanzi

Ms L. Wismayer Direttur, Servizzi Farmaċewtiċi tal-Gvern

Ms J. Sciberras Spiżjara Prinċipali u Segretarja tal-Kumitat

Mis-26 ta'Ottubru s'issa l-Kumitat iltaqa' tlett darbiet.

SPTAR MONTE CARMELI - MANAGER NURSING SERVICES

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra bir-raġuni għaliex ġewwa l-isptar Monte Carmeli hemm iktar minn Manager Nursing Services wieħed?

Dawn kollha se jibqgħu hemm u jekk le, fejn se jiġu"posted?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Fil-preżent hemm żewġ Manager Nursing Services fl- Isptar Monte Carmeli.

It-tqassim tal-Managers, Nursing Services se jsir mill-aktar fis possibbli skond l-esiġenzi tas-servizz.

SAĦĦA - PROĠETTI

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra dwar fuq liema proġetti qegħdin jaħdmu d-diretturi tad-dipartiment għas- sena 1997, direttur b'direttur?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

BROTHER OF CHARITY - KUNTATTI

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra jekk humiex sejrin jinżammu kuntatti mal-Brother of Charity?

X'ħidma u kontribut mistennija jagħtu?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Il-kuntratt mal-Brothers of Charity ma ġiex imġedded fil-bidu ta' 1996.

S'issa m'hemmx ħsieb li fil-futur qarib terġa' tintalab l-assistenza tal-Brothers of Charity biex tiġi riformata it- tmexxija manaġerjali fis-settur tas-saħħa psikjatriku.

SPTAR MONTE CARMELI - MARD

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra x'kienet ir-raġuni ta' outbreak ta' diarrhea ġewwa l-kwartieri tat-tobba u FW6 ġewwa l-iSptar Monte Carmeli?

Jista'l-Ministru jikkonferma kienx hemm kontaminazzjoni ta' ilma ġewwa l-kċina ta' l-istess sptar?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Kien hemm inċidenza żgħira ta' diarrhea u remetar lokalizzata li kienet ikkontrollata minnufih.

Saru testijiet rilevanti u nista nikkonfermalek li ma hemm ebda kontaminazzjoni ta' ilma imkien ġewwa l-Isptar Monte Carmeli.

SPTAR MONTE CARMELI - WARD ROUNDS

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jispjega lill-Kamra għaliex ġewwa MCH m'għadhomx isiru ward rounds regolarment?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Ninsab informat li ward rounds għadhom isiru regolarment skond in-neċessita' u l-urġenza tal-klijenti tagħha.

Infakkar li fl-isptar hemm sessjoni akuta u sessjoni residenzjali.

Ovvjament il- bżonnijiet tal-klijenti huma differenti u għalhekk il-frekwenza tal-ward rounds fid-diversi sessjonijiet huma wkoll differenti.

PULIZIJA - PERMESS GĦAL KAŻIN TAL-BANDA

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid għaliex l-applikazzjoni għall-ftuħ tal-każin tal-banda "Għaqda Mużikali St. Sebastian Band", 20 ta' Jannar, Ħal Qormi għadu ma ngħatax il-permess meħtieġ bħala klabb mill-Kummissarju tal-Pulizija?

Bħala soċji hemm diġa' reġistrati 150 ruħ meta l-post huwa diġa' proprjeta' ta' l-istess fundatur, bil-president Avukat Victor Mizzi li allura żgur ma hemmx xkiel legali kif ukoll hemmx oġġezzjonijiet tal-ġirien?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi din l-applikazzjoni kienet ġiet rifjutata fuq il-parir tal-Bord ta' Pariri dwar Liċenzji tal-Pulizija.

Ninsab informat ukoll illi dan il-każ huwa suġġett ta' investigazzjoni quddiem l-Ombudsman.

P.A. - REVIŻJONI TA' PROPRJETA'

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid meta hu mistenni li terġa' ssir reviżjoni tal-proprjeta' skedata mill- Awtorita' ta' l-Ippjanar?

Kemm-il reviżjoni saret sal-lum minn din l- istess awtorita'?

Kemm kienet il-proprjeta' li kellha l-livell ta' l- iskeda tagħha mibdula?

Liema kienet din il-proprjeta', u fejn tinsab?

ONOR.

GEORGE VELLA: L-informazzjoni meħtieġa għadha qed tinġabar.

SANT ANTNIN - IMPJANT TA' RIĊIKLAĠĠ

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi l-pożizzjoni tal- Gvern rigward ir-rapporti ta' konsulenti Olandiżi dwar il-futur ta' l- Impjant għar-Riċiklaġġ ta' Sant'Antnin?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-pożizzjoni tal-Gvern rigward ir-rapporti tal- konsulenti Olandiżi tiġi deċiża mill-Ministeru ta' l-Affarijiet Barranin u l-Ambjent għaldaqstant nitlob lil Onor. Interpellant jindirizza din il- mistoqsija lil Ministru kkonċernat.

Seduta 56 28/04/97

IMPJIEGI: SAĦĦA/SIGURTA' FUQ IL-POST TAX-XOGĦOL

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 4447 dwar is-Saħħa/Sigurta' fuq il-Post tax-Xogħol u t-tweġiba mogħtija fis-Seduta tat-22 ta' April, 1997, jista' l-Ministru jgħid liema huma l-organizzazzjonijiet interessati li lilhom ġew imqassma kopji tal-Kodiċi ta' Prattika għall-Industrija tal- Bini u tal-Kostruzzjoni?

Jista' l-Ministru jgħid jekk il-Kummissjoni għall-Promozzjoni tas-Saħħa u Sigurta' fuq il-post tax-xogħol intbagħtulhiex xi kummenti mill- organizzazzjonijiet interessati?

ONOR.

EDWIN GRECH: Kopja tal-Kodiċi ta' Prattika għall-Industrija tal- Bini u tal-Kostruzzjoni ġiet mibgħuta lil:-

L-Awtorita' tal-Ippjanar.

Chamber of Professional Engineers.

General Workers' Union.

Assoċjazzjoni ta' Min Iħaddem.

Kamra tal-Periti.

Federazzjoni tal-Industrija.

Union Ħaddiema Magħqudin.

Bord tal-Inġiniera.

Dipartiment tax-Xogħlijiet.

Il-Kummissjoni rċeviet kummenti bil-miktub mingħand:-

General Workers' Union.

Assoċjazzjoni ta' Min Iħaddem.

Chamber of Professional Engineers.

Awtorita' tal-Ippjanar.

Federazzjoni tal-Industrija.

SAĦĦA U SIĠURTA' - KORSIJIET

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 4449 dwar saħħa u sigurta' - korsijiet u t-tweġiba mogħtija fis-seduta tat-22 ta' April, 1997, jista' l-Ministru jgħid kemm se jkun twil il-kors universitarju u għal-liema grad se jwassal?

Jista' l-Ministru jgħid bejn wieħed u ieħor meta se jibda dan il-kors?

ONOR.

EDWIN GRECH: M'għandi xejn x'inżid mat-tweġiba li tajt għall- mistoqsija parlamentari nru.

4449 fil-24 ta' Marzu 1997.

DJAR - REF.

SRS 45/97

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jgħid jekk il-każ ta' applikant mill-Mosta, li d-dettalji tiegħu qed jintbagħtu separatament, Ref.

SRS 45/97 fil-Housing Department, Floriana, jaqax u għandux jiġi kkwalifikat bħala kera sussidjata fl-iskema tagħha?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien infurmat illi l-applikant għandu dħul li jeċċedi l-massimu ta' dawk li jistgħu jibbenefikaw taħt l-iskema.

MINISTERU TA' L-EDUKAZZJONI - UFFIĊJALI

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jikkonferma li xi uffiċjali mill- Ministeru ta' l-Edukazzjoni qed jiltaqgħu mal-kunsilli lokali, bi ħsieb li jinbdew proġetti kapitali ma' dawn il-kunsilli lokali?

Kif qed jintgħażlu dawn il-kunsilli?

X'se jkun is-sehem fit-twettieq u wara t-twettieq ta' dawn il-proġetti ta' dawn il-kunsilli?

Jista' l-Ministru jagħti lista ta' dawn il-proġetti li hemm maħsuba li jiġi mwettqa din is-sena?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

SKEJJEL - KINDERGARTEN CENTRES

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk għandux xi talbiet mill- kunsilli lokali jew entitajiet oħra biex jinfetħu Kindergarten Centres f'xi żoni periferali fi rħula u bliet f'Malta u f'Għawdex?

Jekk iva, minn min saru dawn it-talbiet?

X'policy għandu l-Ministeru fuq talbiet ta' din ix- xorti?

ONOR.

SKEJJEL - SPONSORSHIPS

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk jeżistux xi guidelines għall-iskejjel li jagħtuhom direzzjoni dwar x'tip ta' sponsorships jew riklami li jistgħu jaċċettaw skejjel minn għand xi ditti kummerċjali?

Jekk ma jeżistux jista' l-Ministru jikkonsidra li jiġu fformulati guidelines ħalli ma jsirux xi forma diretta jew indiretta ta' riklami u prodotti jew servizzi li huma ta' ħsara għall-istudenti?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Ma jeżistu l-ebda guidelines formali dwar sponsorships jew riklami fl-iskejjel mingħand ditti kummerċjali.

Iżda kull meta kien hemm xi talba minn xi skola jew ditta kummerċjali, jingħata parir li ma jsiru l-ebda riklami jew sponsorships ta' alcohol, tabakk jew affarijiet simili li jistgħu b'xi mod ikunu ta' ħsara għat-tfal u żgħażagħ.

Naqbel mal-proposta tal-Onor.

Interpellant u nimplimentaha kemm jista' jkun malajr.

ŻURRIEQ - PROĠETT

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'se jsir minnu l-proġett ta' public open space, ippjanat għal Triq San Pawl, fiż-Żurrieq u li kien se jiġi ffinanzjat mis-Segretarjat għall- Ambjent?

Jaf il-Viċi Prim Ministru li hemm pjanti li dwarhom kienet saret ukoll diskussjoni bejn is-Segretarjat ta' l-Ambjent, Kunsill Lokali Żurrieq u r- residenti ta' Triq San Pawl u t-toroq tal-madwar?

ONOR.

GEORGE VELLA: L-informazzjoni meħtieġa għadha qed tinġabar.

SKEJJEL - FGURA

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk l-iskola Primarja tal- Fgura hijiex se tieħu lura l-art (ta' l-iskola) fejn bħalissa qed jinżamm żiemel, meta tinqata' l-kawża fil-Qorti (jekk tkun fl-affermattiv)?

Jaf il-Ministru li għalkemm l-iskola tal-Fgura għandha ħafna art madwarha, madwar elf tifel u tifla m'għandhomx fejn jilagħbu waqt il-break?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Id-Dipartiment ta' l-Edukazzjoni għandu l-ħsieb li jieħu lura l-art fejn bħalissa qed jinżamm żiemel.

SKEJJEL - LIBRARA

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm school librarians fl-iskejjel sekondarji u Junior Lyceum kollha tas-subien u tal-bniet (statistika separata għall-skejjel tal-bniet u tas-subien)?

Kemm minnhom huma kkonsidrati li huma mħarrġa professjonalment?

X'inhuwa t-taħriġ li jitqies bħala meħtieġ biex wieħed ikun librar professjonali?

Id-diviżjoni ta' l-Edukazzjoni tagħti xi kumpens finanzjarju lil min ikun imħarreġ professjonalment bħala librar?

Jekk le, hemm il-ħsieb li jibda jingħata?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li l- informazzjoni mitluba dwar in-numru ta' School Librarians fl-iskejjel Sekondarji u Junior Lyceums kollha tas-subien u tal-bniet u kemm minnhom huma mħarrġa professjonalment se jitpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra fis- seduta tal-lejla.

Il-librara għandhom allowance ta' Lm120 fis-sena bħala post ta' responsabbilita', bħal għalliema kollha jieħdu allowance skond il-grad ta' kwalifika li jkollhom eż.

Diploma Lm150 First Degree Lm200

KURRIKULU MINIMU NAZZJONALI - KUMITAT

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm a) individwi u b) għaqdiet li bagħtu xi komunikazzjoni lill-kumitat li ħatar il-Ministru biex jirrevedi l-Kurrikulu Minimu Nazzjonali sa l-aħħar ta' Marzu 1997?

Dan il-Kumitat qed ikollu xi ħidma komuni mal-Kumitat li qed jieħu ħsieb l- Early Literacy Programme?

Jista' l-Ministru jara li hemm lok għal ħidma komuni bejn iż-żewġ kumitati?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Sal-aħħar ta' Marzu 1997, 51 individwu u 87 għaqda, li jinkludu skejjel, bagħtu xi komunikazzjoni lill-kumitat maħtur biex jirrevedi l-Kurrikulu Minimu Nazzjonali.

Tnejn mill-membri tal-kumitat maħtur biex jirrevedi l-Kurrikulu Minimu Nazzjonali qegħdin ukoll jaħdmu fl-Early Literacy Programme.

SKEJJEL - EARLY LITERACY PROGRAMME

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jara li jkun hemm korrelazzjoni bejn l-illiteratiżmu u n-numru ta' siegħat li ħafna tfal jgħaddu quddiem is- set tat-televizjoni u allura jekk fl-affermattiv hux possibbli li fl-Early Literacy Programme isir xi studju dwar kif it-televiżjoni qed jaffettwa l- qari fost it-tfal u ultimament il-kultura tal-qari?

Jaf il-Ministru li barra minn Malta saru studji bħal dawn u ħafna kkonkludew li t-televiżjoni qed jagħmel it-tfal għażżenin u passivi u allura ma jħossux il-bżonn tal- qari?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

SKEJJEL SPEĊJALI - VOT KAPITALI

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien il-Vot Kapitali sena b'sena għas-settur ta' l-Edukazzjoni Speċjali matul l-aħħar ħames snin li għaddew?

Kemm intnefqu minn dawn il-fondi sena b'sena?

Kif intnefqu dawn il-voti, per eżempju, x'tip ta' apparat inxtara għal kull skola sena b'sena?

Kemm huwa maħsub li jintnefqu flus fil-Vot Kapitali għall- Edukazzjoni Speċjali għal din is-sena kurrenti?

Fiex huma maħsuba li jintnefqu dawn il-flus ivvotati?

Kemm intnefqu minnhom sal-31 ta' Marzu 1997?

ONOR.

PEMBROKE - BINI

L-ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid:

a) Jekk itteħditx deċiżjoni mill-Gvern dwar il-Business Park f'Pembroke?

b) Kemm se jinbnew Housing Units minflok il-Business Park

c) X'persentaġġ ta' din is-sit se tinbena?

d) X'se jkun l-għoli tal-bini propost?

e) Jekk il-Gvern hux jikkonsidra li jbiddel l-għoli tal-bini tas-650 unit li hemm fil-Pjan Eżistenti?

f) Meta hu maħsub li jinbeda w jitlesta x-xogħol kollu li hemm indikat fil-Pjan?

g) X'konsultazzjoni qed issir mal-Kunsill Lokali ta' Pembroke u r- residenti tal-lokal? u

h) Jekk il-Gvern ippreżentax il-Pjani tiegħu lill-Awtorita' ta' l- Ippjanar, u jekk iva, x'kienet ir-reazzjoni min-naħa tagħha?

ONOR.

GEORGE VELLA: L-informazzjoni meħtieġa għadha qed tinġabar.

KUNSILL LOKALI TA' WIED IL-GĦAJN

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: B'riferenza għall-mistoqsijiet parlamentari numri 3151 u 3760, jista' l-Ministru issa jinforma l-Kamra x'riżultati taw l- investigazzjonijiet li nimmaġina issa ġew finalizzati?

ONOR.

CHARLES MANGION: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- investigazzjonijiet għadhom mhux iffinalizzati.

KONFERENZA MARKETING THE MEDITERRANEAN AS A REGION

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 232, u speċifikament għal- lokal li ntgħażel biex iservi bħala ċentru, jista' l-Ministru jgħid jekk inbidilx il-ħsieb miż-żmien li ngħatat din it-tweġiba?

ONOR.

KARMENU VELLA: Ir-risposta hija fl-affermattiv.

BUĠIBBA - PROĠETT

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il unit ta' street lighting se jkun ittieħed mill-proġett ta' Bugibba f'din l-ewwel fażi tiegħu?

X'se jkun l-ammont li se jibqa' għall-bqija tas-sena għall-bqija tal- pajjiż?

ONOR.

LEO BRINCAT: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Membru għadha qed tinġabar u risposta tingħata f'xi seduta oħra.

MINISTERU TAL-BIEDJA U SAJD - APPLIKAZZJONIJIET

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar liema huma l-applikazzjonijiet waħda waħda bin-numru tal-Planning Authority li għandu pendenti dan id- dipartiment?

Meta ġew sottomessi dawn l-applikazzjonijiet?

Hemm xi applikazzjoni li għalkemm għadha pendenti, fil-fatt inbeda x-xogħol li għalih saret l-applikazzjoni?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

EURO MEDITERRANEAN CIVIL FORUM

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Billi l-mistoqsija parlamentari numru 4619 magħmula minni, milli jidher ma ġietx mogħdija lilek kif għamiltha, tista' jekk jogħġbok tirrispondi din il-mistoqsija ċioe' tista' tikkonferma jekk l-inawgurazzjoni tal-EuroMed Civil Forum li saret nhar il-11 ta' April, meta kollega tiegħek, ministru ieħor indirizza l-laqgħa minflokok, bi żball qarax l-ispeech li kellu jagħmel kelliem ieħor minflok dak li kellu ppreparat għalik jew għalih?

ONOR.

GEORGE VELLA: Ninsab informat li fl-okkażjoni li qiegħed jirriferi għaliha l-Onor Interpellant, kien hemm xi mix up zgħir, li pero' ma kellu ebda effett la fuq il-kontenut, u lanqas fuq il-messaġġi li riedu jitwasslu fl-indirizzi li saru.

IMPJIEGI - MEWT TA' ŻGĦAŻUGĦ

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tar-riżultat ta' inkjesta li sar dwar il-mewta traġika taż-żgħażugħ minn Ħaż-Żabbar li ħalla ħajjtu fuq il-post tax-xogħol fil-Fgura fi Frar li għadda?

ONOR.

EDWIN GRECH: Il-proċess verbal dwar inkjesta magħmula minn Maġistrat huwa dokument protett mill-Liġi u ma jistax jitqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra.

Madankollu persuni interessati li jkollhom kopja jistgħu jagħmlu talba lill-Avukat Ġenerali tar-Repubblika.

MALTA/BJELORUSSJA - RELAZZJONIJIET

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: In vista ta' l-iżviluppi politiċi li ġraw dan l-aħħar fil-Bjelorussja, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'inhi l-qagħda tar-relazzjonijiet bejn Malta u l-Bjelorussja?

Dawn l-iżviluppi kellhom impatt/effett fuq ir-relazzjonijiet bejn Malta u l- Bjelorussja?

ONOR.

GEORGE VELLA: Malta waqqfet relazzjonijiet diplomatiċi ma' Belarus fis-16 ta' Frar 1993 u l-qagħda tar-relazzjonijiet bejn iż-żewġ pajjiżi hija waħda normali.

Ma kien hemm l-ebda żvilupp politiku fil-Belarus dan l- aħħar li kellu xi mpatt/effett fuq ir-relazzjonijiet bejn iż-żewġ pajjiżi.

DJAR - AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jispjega għaliex il-persuna li isimha qed jintbagħat separatament li ġiet kostretta tirritorna Malta mill-Amministrazzjoni preċedenti qed jingħad li mhux intitolat għal post mill-Housing?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat illi l-persuna ndikata għandha applikazzjoni bin-numru H14061 u qed tiġi pproċessata ma' oħrajn simili.

EDUKAZZJONI - KONFERENZA NAZZJONALI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 3791 dwar it-Tomorrow's Schools, ma jara l-ebda frott minn Konferenza li fiha kien jistieden lill-iStakeholeder kollha fl- Edukazzjoni ħalli jiddiskutu dokument li kien ingħata daqshekk pubbliċita' u li anki l-Partit tiegħu wera li jaqbel miegħu?

Ma jarax li bid-deċiżjoni tiegħu li ma jorganizzax din il-Konferenza ikun qed jaħli l-enerġija u r- riżorsi ta' ħafna nies li ħadmu biex ipproduċew dak id-dokument u jeqred l- aspettattiva li kienet inbniet mill-Ministru preċedenti?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Le.

SAĦĦA - PARAMEDIĊI

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Nirriferi għall-mistoqsija parlamentari numru 4618 u t-tweġiba għaliha, jaqbel il-Ministru mal- prinċipju li paramediku jagħmel xogħol regolari f'uffiċċju ta' ministru jew segretarju parlamentari u mbagħad jidħol għal shift jew night duties bil- benefiċċji li dawn jieħdu magħhom?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Is-sitwazzjoni qed tiġi assessjata.

RABAT - TRIQ SANT'ARISTARKU - TISWIJA

L-ONOR.

TONY ABELA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jieħu l-passi meħieġa sabiex Saint Aristarcus Street, Rabat, Malta tingħata s-surfacing u jsiru bankini ġodda?

Qed nibgħatlek separatament ritratt li juri l-istat attwali tat-triq.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Dan ix-xogħol jitqies li hu ta' manutenzjoni u peress li din it-triq mhiex waħda arterjali, il-kunsill lokali hu responsabbli biex ifassal il-programm u jwettaq dawn it-tiswijiet.

P.A. - PA 0346/95/AKN

L-ONOR.

TONY ABELA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jinforma lill-Kamra għaliex PA 0346/95/AKN għadu pendenti meta dan qed jintalab in konformi mal-liġi?

Meta hu maħsub li dan jinħareġ?

ONOR.

GEORGE VELLA: L-informazzjoni meħtieġa għadha qed tinġabar.

P.A. - KAŻ ECF/1139/95/ENMU/NENF

L-ONOR.

TONY ABELA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jinforma lill-Kamra f'liema stadju qegħda l-applikazzjoni għal permess ta' Serra No. ECF/1139/95/ENMU/NENF meta dan ġie approvat mill-agrikoltura?

Din ilha pendenti 'l fuq minn sentejn.

ONOR.

GEORGE VELLA: L-Avviż ta' Twettieq (EFC 1139/95) kien inħareġ fil- 11 ta' Novembru 1995 minħabba l-bini ta' żewġ serer u ġiebja mingħajr il- permess neċessarju.

L-applikazzjoni relattiva PA 4195/94 kienet ġiet rifjutata fid-29 ta' Mejju 1996.

Sussegwement ġiet sottomessa reconsideration fuq dan ir-refusal liema reconsideration għadha pendenti.

POWER STATION - MARSA

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jagħti din l-informazzjoni: i) Kemm ilha l-Enemalta li neħħiet l-użu tal-faħam; ii) Kemm ġiet tiswa iżjed il-bidla mill-faħam għaż- żejt; iii) Kemm ġie jiswa dan l-apparat; u iv) Kemm huwa t-tunnellaġġ ta' żejt li jikkonsmaw iż-żewġ power stations?

ONOR.

LEO BRINCAT: It-tagħrif mitlub mill-Onor.

Membru huwa dan li jidher hawn taħt:

L-Enemalta neħħiet l-użu tal-faħam f'April 1995.

Il-bidla mill-faħam għaż-żejt tiswa madwar miljun lira Maltin fis- sena.

L-apparat għall-bidla sewa Lm2,069,486.

Iż-żewġ power stations jikkonsmaw medja ta' 42,632 metric tons fix- xahar.

POWER STATION - MARSA

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jagħti informazzjoni (i) kemm qed tiġġenera elettriku l- Power Station "A" tal-Marsa; u (ii) jekk mhijiex tiġġenera elettriku, għaliex?

ONOR.

Membru huwa kif ġej:

Il-Power Station 'A' tal-Marsa għalqet fl-1994 u, għalhekk, m'għadhiex tiġġenera elettriku.

Fil-bidu tas-snin 90, part mill-impjant kien twaqqaf minħabba ħsarat, u l-kapaċita' totali ta' din il-power station niżlet għal madwar 7 megawatts, b'effiċjenza baxxa.

Bid-dħul ta' Delimara fis-sistema ta' l-elettriku, ma kien ta' ebda vantaġġ li tibqa' ssir manutenzjoni ta' din il-power station u, għalhekk, ingħalqet.

ENEMALTA - ENERĠIJA ELETTRIKA

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jagħti informazzjoni dwar:

A. (i) Kemm hi l-kapaċita' ta' l-enerġija elettrika li tipproduċi l- Enemalta; (ii) Kemm hi l-kapaċita' tal-Marsa Power Station; (iii) u dik f'Delimara Power Station?

B. Kemm hi l-kapaċita' ta' enerġija elettrika: (i) mill-ġenerazzjoni tal- isteam u (ii) min fuel ieħor?

ONOR.

LEO BRINCAT: Ngħarraf lill-Onor.

Membru li l-kapaċita' nominali hi kif qed nuri fit-tabella ta' hawn taħt:

| |Steam |Gas |Total | | |Units |Turbine| | | | |s | | |Marsa |235 |37.5 |272.5 | |Delimara|120 |75 |195 | |Total |355 |112.5 |467.4 |

ENEMALTA - QTUGĦ FIL-PROVVISTA' TA' L-ELETTRIKU

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jagħti r-riżultati tad-diversi nkjesti/investigazzjonijiet li hu stess kien ordna u wiegħed spjegazzjoni rigward qtugħ tad-dawl? (mhux qiegħed nirriferi għal dati speċifiċi sabiex tingħata informazzjoni fuq kull investigazzjoni illi saret).

ONOR.

LEO BRINCAT: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li t-tagħrif mitlub kien diġa' tqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra.

ENEMALTA - XIRI TA' CABLE

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jinvestiga allegazzjonijiet li x-xiri ta' cable qiegħed isir dejjem mingħand l-istess ironmongery minflok skond il-proċedura fid- Dipartimenti tal-Gvern?

ONOR.

LEO BRINCAT: L-ilment imqajjem qed jiġi nvestigat.

ŻEJTUN - TRIQ MARSAXLOKK - DAWL

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jara li d-dawl fi Triq Marsaxlokk, Żejtun (streetlighting) jinxtegħel peress li dawn ir-residenti ġew imwiegħda għal bosta ġimgħat pero' xorta baqgħu fid-dlam jew b'dawl baxx?

ONOR.

LEO BRINCAT: Ngħarraf lill-Onor.

Membru li x-xogħol meħtieġ qed jiġi pprogrammat flimkien ma' xogħlijiet oħra.

BIĊĊERIJA - QATLA TAL-MAJJAL

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Peress li dan l-aħħar f'risposta ta' mistoqsija parlamentari intqal li l- qatla fil-Biċċerija żdiedet b'medja ta' 300 majjal fil-ġimgħa, jista' l- Ministru jgħid jekk din iż-żieda fl-ammont ta' majjal maqtul kull ġimgħa hux ġej minn numru ta' majjaliet akbar li hawn fis-suq, u jekk fl- affermattiv, kemm hu n-numru ta' dawn il-majjaliet?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Le, din iż-żieda fil-qatla tal-majjal fil-Biċċerija kienet ir-riżultat ta' tnaqqis fil-qatla tal-majjal f' Biċċerija privata

MARSAXLOKK - SAJJIEDA

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid kemm hu n-numru ta' sajjieda fulltime u part- time li jagħmlu użu minn irmiġġ fil-Port ta' Marsaxlokk?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll kemm huwa n-numru totali ta' irmiġġi fil-Port ta' Marsaxlokk (i.e.

Marsaxlokk, San Ġorġ Birżebbugia, eċċ) u jekk hemm, kemm huwa n- numru pendenti ta' talbiet għall-irmiġġi fl-istess port?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jien informat li għalkemm il-Berthing Regulations 1975 jgħidu li jenħtieġ permess biex jitqiegħed irmiġġ f'xi waħda mill-bajjiet bħal ma hi dik ta' Marsaxlokk, huma ħafna li jaqbdu u jsibu spazju għal irmiġġ mingħajr ma jitolbu permess uffiċjali.

Għaldaqstant mhux possibbli li tingħata figura tan-numri ta' opri ta' sajjieda fulltime jew part-time jew dilettanti li jagħmlu użu mill-bajja ta' Marsaxlokk.

Jien informat ukoll li bis-seħħ tal-liġi Nru. XVII ta' l-1991 l- Awtorita' Marittima assumiet mid-Dipartiment ta' l-Artijiet l- amministrazzjoni ta' dawk il-mollijiet li qabel kienu jingħataw permess ta' ħoloq biex jorbtu magħhom l-opri tal-baħar.

It-28 post li hemm b'dawn il- ħoloq huma kollha okkupati minn 25 sajjieda full-time u tliet sajjieda part- time.

B'danakollu, hemm 16 li qegħdin jirmiġġaw fil-bajja ta' Marsaxlokk li wrew ix-xewqa li jingħataw irmiġġ f'dik il-parti magħrufa bħala il- Magħluq li preżentement huwa mimli bl-opri.

Is-sena li għaddiet l-Awtorita' Marittima implimentat Mooring Plan fil- bajja ta' San Ġorg f'Birżebbuġa fejn tqiegħdu 244 mażżra u dawn kollha ttieħdu.

Kien hemm 164 li kellhom jirmiġġjaw barra din l-iskema.

BIEDJA - ORGANIC FARMING

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Rigward ir-rapport fuq is-suġġett ta' Organic Farming li sar minn esperti Ġermaniżi, jista' l-Ministru jgħid jekk sal-lum irċeviex il-kummenti ta' l- għaqdiet ambjentali li kienu ġew mitluba jagħmlu l-kummenti tagħhom u, jekk fl-affermattiv, fiex jikkonsistu dawn l-istess kummenti?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Dan ir-rapport għadu qed jiġi diskuss.

Fil-fatt qed isiru laqgħat ma' l-għaqdiet dwar dan is-suġġett u aktar tard ser isiru laqgħat mal-koperattivi u l-għaqdiet tal-bdiewa.

WIED INĊITA - SIĠAR

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid liema huma s-siġar indiġeni li jiġu pprovduti mil-mixtla ta' Wied Inċita u kemm (numru) ġew provduti minn dawn it-tip ta' siġar fil- perjodu 1.1.96 sa 31.3.97, xahar b'xahar?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

PITKALIJA - PATATA

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Peress li dan l-aħħar f'risposta għall-mistoqsija parlamentari intqal li matul Diċembru u Jannar ta' din ix-xitwa kien hawn suq tajjeb għall-patata tax-xitwa, jista' l-Ministru jgħid kemm kien il-prezz medju mħallas lill- bdiewa f'Diċembru, 1996 u Jannar, 1997, rispettivament għall-patata tax- xitwa mdaħħla fil-Pitkalija?

ONOR.

SAĦĦA - SERVIZZ TA' HOME HELPER

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 4484 u t-tweġiba għaliha, jista' l-Ministru jikkonferma li din it-tweġiba kienet intiża għal din il-mistoqsija?

Billi l-mistoqsija kienet fis-sens li l-anzjani jkollhom aktar assistenza, jew ta' l-inqas dik li għandhom illum, u mhux li l-helpers ikunu jistgħu jlaħħqu mal-massimu ta' sigħat stipulat s'issa, tista' tingħata tweġiba għall-mistoqsija kif magħmula?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Id-dipartiment qiegħed jara li kull anzjan li jkollu bżonn is-servizz, dan jingħatalu bla dewmien.

Jekk l-Onor Interpellant jaf b'xi każi partikolari jista jinformana bihom biex jinqdew.

Kull Casual Social Assistant li ma jkomplix f'xogħolu jiġi sostitwit minnufih.

Aktar milli biex jitkabbar dan is-servizz qegħdin naħsbu u nimxu fis-sens li dan jingħata b'mod iżjed maħsub u addattat, u waqt li l-anzjani jinqdew aħjar ma jkunx hemm bżonn li jiżdiedu n-numru ta' CSA li huwa ta' 449.

SKEJJEL - GĦALLIEMA BARRANIN

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 4453, jista' l-Ministru jgħid f'liema skejjel post-sekondarji ma nstabux biżżejjed għalliema tal-Ġermaniż, Computing, Accounts u Navigation Studies?

Jista' l-Ministru jgħid kemm hu n-numru ta' għalliema meħtieġa f'kull suġġett imsemmi u kemm s'issa ntilfu lezzjonijiet mill-istudenti?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

RAĦAL ĠDID - ĊENTRU TAS-SAĦĦA

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid x'ħidma qed titwettaq biex jintlaħaq il-complement sħiħ ta' tobba fiċ-Ċentru tas-Saħħa ta' Raħal Ġdid?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Bil-għan li jintlaħaq il-complement sħiħ ta' tobba fiċ-Ċentri tas-Saħħa kollha, ħarġet sejħa għall-applikazzjonijiet għall-mili ta' postijiet ta' Medical Officers fil-qasam tal-Kura Primarja.

Din is-sejħa hija miftuħa wkoll għall-dawk it-tobba li jkunu spiċċaw is- sentejn Housemanship sa l-aħħar t'Ottubru 1997.

PITKALIJA - PRODOTTI AGRIKOLI

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Rigward il-figura ta' 7,388,500 kgs imsemmija fil-mistoqsija parlamentari numru 4634 dwar ammont ta' prodott agrikolu li ddaħħal fil-Pikalija bejn Jannar u Marzu 1997, jikkonferma l-Ministru jekk din iċ-ċifra kenitx l- ammont totali ta' prodott li ddaħħal fil-Pitkalija u jekk fin-negattiv kemm kien l-istess ammont totali?

ONOR.

PULIZIJA - SERQ TA' VETTURI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid mill-1 ta' Novembru 1996, kemm insterqu vetturi, xahar b'xahar?

Kemm ġew misjuba vetturi rapportati nieqsa mill-Pulizija u/jew mis-sidien tagħhom, xahar b'xahar?

ONOR.

ALFRED SANT: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

PBS LTD - CHIEF EXECUTIVE

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid x'inhi r-raġuni speċjali għaliex ġie żvelat lil din il-Kamra s-salarju taċ-Chief Executive ta' Posta Ltd, iżda ma ġiex żvelat is-salarju u ma tpoġġiex fuq il-Mejda tal-Kamra l-kuntratt taċ-Chief Executive tal-PBS Ltd?

ONOR.

ALFRED SANT: Bħalma jaf tajjeb l-Onor.

Membru, Posta Ltd għandha monopolju u, għalhekk, m'għandix kompetizzjoni.

Ma jistax jingħad l-istess għall-PBS Ltd.

Għalhekk, m'għandi xejn x'inżid mat-tweġiba li tajt għall- mistoqsija 4288 għajr li nassigura lill-Onor.

Membru li s-salarju tal- General Manager tal-PBS Ltd huwa ħafna inqas ukoll minn dak taċ-Chief Executive ta' Posta Ltd.

ŻEJTUN - TRIQ IL-MINZEL - TARMAC

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li Triq il-Minzel fiż-Żejtun ma ġietx mogħtija t-tarmac minkejja li Triq E Attard Bezzina ġiet mogħtija t-tarmac?

Dan għaliex Triq il-Minzel isservi bħala dħul għal Triq E. Attard Bezzina?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Ninsab informat li filwaqt li Triq il-Minżel kienet diġa asfaltata, Triq E. Attard Bezzina qatt ma kienet u għalhekk din ġiet asfaltata.

ĦABS ĊIVILI - PRIĠUNIERI

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għall- mistoqsija parlamentari numru 3065 u mistoqsijiet supplimentari u t- tweġibiet mogħtija fis-seduta tat-23 ta' April, jista' l-Prim Ministru jgħid ta' liema reati nstabu ħatja it-30 priġunier li għandhom anqas minn 25 sena u issa jinsabu fil-Ħabs Civili?

Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk xi ħadd mit-30 priġunier kienx reċidiv?

ONOR.

ALFRED SANT: Ir-reati li nstabu ħatja tagħhom it-30 priġunier li għandhom anqas minn 25 sena u jinsabu fil-Faċilita' Korretiva ta' Kordin hu kif jidher hawn taħt;

|Reati |Numru ta | | |prigunier| | |i | |Serq |16 | |Drogi |5 | |Omicidju |2 | |Hajjar persuna għal |1 | |prostituzzjoni | | |Stupru |1 | |Feriti gravi |1 | |Rezistenza fuq |1 | |uffiċjali pubbliċi | | |Liberta' provizorja |1 | |mitlufa | | |Frodi |1 | |Hsara volontarja |1 |

Tlettax (13) minn dawn huma reċidivi.

SAĦĦA - ASSISTENTI SOĊJALI KAŻWALI

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm hu n- numru ta' casual assistants illum u kemm kien ħames xhur ilu?

Jista' l- Ministru jgħid jekk b'xi mod, sarx xi tibdil fl-għoti tas-servizz li jagħtu l-casual assistants lil min jitlob għalih?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: In-numru ta' assistenti soċjali każwali illum huwa 449 f'Malta.

Ħames xhur ilu n-numru kien 429.

Ma sar l-ebda tibdil fl-għoti tas-servizz li jagħtu dawn l-assistenti lil min jitlob għalih, għalkemm qed isir aktar sundaġġ tajjeb tat-talba biex kull min għandu bżonn, jieħu s-servizz kif jixraq.

SERVIZZ PUBBLIKU - RAPPORTI

L-ONOR.

BERTU PACE staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid hemmx il-ħsieb li rapporti li l-Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku kienet ippreparat fis-snin li għaddew jiġu ppubblikati wkoll bħalma kien isir fl-imgħoddi u bħalma sar ix-xahar li għadda?

Jista' l-Prim Ministru jispjega fil-qosor l-iskop ewlieni ta' dawn ir- rapporti, x'passi amministrattivi setgħu ttieħdu f'dawn l-aħħar snin jew hemmx ħsieb li jittieħdu fil-ġejjieni, fl-interess ta' l-effiċjenza fl- amministrazzjoni pubblika?

ONOR.

ALFRED SANT: Ir-rapporti li qed jirriferi għalihom l-Onor.

Membru huma mitluba mir-Regolament 33 tar-Regolamenti ta' l-1960 tal-Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku, liema Regolament jipprovdi li l-Kummissjoni għandha tagħmel rapport annwali lill-Prim Ministru.

L-iskop ta' dawn ir-Rapporti huwa li jingħata rendikont tax-xogħol tal- Kummissjoni u tal-Bord tad-Dixxiplina matul is-sena.

Għalhekk ma naħsibx li jkun rilevanti li rapporti li saru fis-snin ta' qabel jiġu ppublikati issa.

It-titjib fl-effiċjenza ta' l-amministrazzjoni pubblika jrid isir b'mod kontinwu.

Fl-ewwel xhur ta' din l-Amministrazzjoni, grupp ta' mpjegati tal-Management Systems Unit ġew trasferiti fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru, fejn twaqqfet Management Efficiency Unit li l-għan prinċipali tagħha huwa t- titjib fl-effiċjenza tad-Dipartimenti tal-Gvern.

SIĠĠIEWI - BINJA ĦESRI - GARAXXIJIET

L-ONOR.

BERTU PACE staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jara li d-Dipartiment ta' l-Artijiet jieħu passi biex numru ta' garaxxijiet li jinstabu f'Binja Ħesri, fis- Siġġiewi jinħarġu għall-bejgħ jew għal kiri?

Dawn il-garaxxijiet issa ilhom żmien twil vojta u ma jintużawx.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-garaxxijiet li għad hemm vojta f'Binja Ħesri, Siġġiewi, kienu qed jiġu riservati għal ħtiġijiet tad-dipartiment tal- Gvern.

Id-Dipartiment tal-Artijiet issa qed jistudja l-possibbilta' li joffri għal kiri xi wħud minnhom.

DJAR - ĊNUS

L-ONOR.

GIOVANNA DEBONO staqsiet lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jgħid jekk iċ-ċens impost fuq plots tal-Gvern allokati mill- Awtorita' tad-Djar fil-ħarġa ta' Settembru, 1989 jistax jinfeda?

Jekk iva, taħt liema kondizzjonijiet?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Kull min ibbenefika minn plot taħt il-ħarġa ta' Settembru 1989 għandu l-obbligu li jifdi iċ-ċens.

Il-fidi ta' ċens jista' jsir wara li jkun sar il-kuntratt ta' enfitewsi.

Iċ-ċens ikun jista' jinfeda:

1. matul l-ewwel ħames (5) snin mid-data oriġinali tal-għotja tal-plot b'enfitewsi b'rata ta' fidwa ta' 8% taċ-ċens mhux sussidjat;

2. matul l-ergħa (4) snin li jmiss b'rata ta' fidwa ta' 7% taċ-ċens mhux sussidjat;

3. matul il- ħames (5) snin li jmiss b'rata ta' fidwa ta' 6% taċ-ċens mhux sussidjat;

4. matul il-15-il sena b'rata ta' fidwa ta' 5% taċ-ċens mhux sussidjat;

5. iċ-ċens għandu jiġi mifdi sa mhux aktar tard minn 15-il ġurnata wara d-data oriġinali tal-għotja tal-plot b'enfitewsi.

U taħt il- kondizzjonijiet l-oħra fl-istess ħarġa.

KOPPJI SEPARATI - GĦAJNUNA SOĊJALI

L-ONOR.

GIOVANNA DEBONO staqsiet lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra kemm huwa n-numru ta' koppji separati u koppji fil-proċess ta' separazzjoni li qegħdin jirċievu għajnuna soċjali?

ONOR.

EDWIN GRECH: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li fil-każ ta' koppja separata, l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali jipprovdi Għajnuna Soċjali jekk jiġi stabbilit li xi parti mill-koppja tissodisfa t-test tal-mezzi u tkun qed tifforma familja għal rasha.

Il-liġi ma tagħmilx distinzjoni bejn separazzjoni legali, de facto jew waħda li dwarha jkun beda rikors fis- sekonda Awla, iżda għadu għaddej il-proċess.

Għaldaqstant ma tinħassx il- ħtieġa li tinżamm statistika bil-mod li qed tintalab.

In-numru ta' familji li qed jirċievu Għajnuna Soċjali sew f' Malta kif ukoll f'Għawdex għax huma, kif spjegajt, separati hu kif jidher hawn taħt:-

Għajnuna Soċjali Malta Għawdex Total 1878 53 1931

UNIVERSITA' - EŻAMIJIET TAL-MATSEC

L-ONOR.

GIOVANNA DEBONO staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Peress li ċerti eżamijiet tal-MATSEC (Livell Ordinarju) li se jsiru issa se jaħbtu fl-istess ġurnata u fl-istess ħin ma' eżamijiet ta' universijiet barra minn Malta, jista' l-Ministru jikkonsidra l-każ li wieħed mill-eżamijiet li jaħbtu fl-istess ħin, isir immedjatament wara li jispiċċa l-ewwel eżami, b'arranġamenti apposta bejn l-Examination Branch tad-Dipartiment ta' l-Edukazzjoni u l-Universita' ta' Malta?

Dan fuq talba ta' studenti nvoluti li jippreferu li jkollhom ħin twil ta' eżamijiet, wieħed wara l-ieħor, milli jitilfu ċ-ċans li jagħmlu ċerti eżamijiet.

Jista' l-Ministru wkoll jieħu ħsieb li għal sezzjonijiet oħra ta' eżamijiet 'il quddiem dan ma jerġax jiġri?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

DJAR - AKKOMODAZZJONIJIET ALTERNATTIVI

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jgħid fiex waslet l-applikazzjoni għal bdil ta' fondi bejn il- persuni li isimhom qed jingħata separatament?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Għaddejt l-informazzjoni lid-Direttur għall- Akkomodazzjoni Soċjali biex jinvestiga l-każ.

ŻGĦAŻAGĦ - POLITIKA NAZZJONALI

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 4472, nixtieq inkun aktar speċifiku u nistaqsi lill-Ministru jgħid kemm jirriżulta lid-Dipartiment taż-Żgħażagħ u Sport li hawn pajjiżi fl-Ewropa u f'dawk tal-Commonwealth li għandhom politika nazzjonali taż-żgħażagħ?

ONOR.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB

AIR MALTA - PILOTI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jgħid meta se joħorġu l-applikazzjonijiet, jekk hu l-każ, għal pilots ma' l-Air Malta jew ma' l-Air Traffic Controllers ta' l-AFM?

ONOR.

KARMENU VELLA: Fil-preżent, l-aħħar grupp ta' trainee pilots li daħħlet l-Air Malta f'Settembru li għadda qegħdin jattendu għal kors ta' training tagħhom u għalhekk għalissa m'hemmx il-ħtieġa li joħorġu applikazzjonijiet għall-piloti mal-kumpannija Nazzjonali.

Għal dak li għandu x'jaqsam mar-reklutaġġ ta' l-Air Traffic Controllers nissuġġerixxi l-Onor.

Ħabib tiegħi li jagħmel id-domanda tiegħu lill- Ministru konċernat.

DJAR - KAŻ H 13093

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l-Ministru jikkonsidra l-possibbilta' li fl-iqsar żmien possibbli l-persuna mill-Furjana li isimha qed jintbagħat separatament bil-file No. H13093, jingħata akkomodazzjoni alternattiva?

Jista' l-Ministru jibagħat l- inspector biex jirrapporta dwar il-każ?

Jista' jingħata ċans għall- appuntament mas-segretarju tas-Segretarjat tiegħu u meta?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat illi l-każ qed ikun kkonsidrat.

Rigward appuntament, dan diġa' kellu wieħed fis-26 ta' Frar, 1997 u ma kienx ġie.

Issa jekk dan irid appuntament ieħor jrid jerġa' jċempel il- Ministeru u meta jkun imissu nibagħtu għalih.

DJAR - AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l-Ministru jara li l-persuna li ismha qed jintbagħat separatament, tingħata akkomodazzjoni alternattiva?

Meta ntbagħat inspector tal-Housing?

Fiex waslet il-konsiderazzjoni ta' dan il-każ?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat illi l-applikazzjoni li daħlet fl-4 ta' Marzu qed tieħu l-kors tagħha.

DJAR - SPEZZJONIJIET

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar: Fid- dawl ta' mijiet ta' każi li għandu d-dipartiment responsabbli minn strutturi perikolużi, jista' l-Ministru jgħidli xi kriterji stabbiliti hemm u kemm jiġu fil-fatt osservati skrupolozament qabel ma jintbagħat inspector?

Kif jasal id-dipartiment għal konklużjoni li każ fost dawn il- mijiet jimmerita inspection qabel każ ieħor?

Jista' l-Ministru jassigura li qatt ma ntbagħat inspector wara li ma jkunx sar dan l-eżerċizzju oġġettiv?

Il-Ministru jikkonsidra li d-deċiżjoni dwar jekk jintbagħatx inspector jew le hija soġġettiva?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat illi d-dipartiment qed jipprepara eżerċizzju fejn l-applikazzjonijiet kollha ikunu spezzjonati.

Każi li fihom jiġi allegat li hemm periklu imminenti, jiġu spezzjonati minnufih.

Sakemm l-eżerċizzju msemmi qabel jintemm dejjem jibqa' element ta' soġġettivita' dwar l-inspection.

Meta per eżempju, l-Onor.

Interpellant jindika każ li fil-fehma tiegħu hu meritevoli, jintbagħat inspector biex jikkonferma dan.

DJAR - AKKOMODAZZJONIJIET ALTERNATTIVI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l-Ministru jgħidli jekk qattx sar xi sforz tul dawn l-aħħar xhur biex jiġu ddentifikati liema mill-eluf ta' każi li għandu d-Dipartiment għall- Akkomodazzjoni Soċjali huma fil-fatt (i) ġenwini; (ii) ta' persuni li diġa' jkunu sabu post, u forsi ma jkunux informaw lid-dipartiment b'dan; (iii) ta' appllikanti li jkunu mietu?

Jekk fl-affermattiv, jista' l-Ministru jispjega x'jiġri f'dawn il-każi u meta l-aktar li sar dan l-eżerċizzju?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Qiegħed isir sfoz kontinwu biex id-dipartiment isir jaf is-sitwazzjoni reali dwar l-applikazzjonijiet kollha quddiemu.

DJAR - AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru W278, jaf il-Ministru li l- inkwilina tal-fond li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, mietet madwar tliet xhur ilu u li dan il-post kien ġie ndikat ma' uffiċjali fid- dipartiment għall-inqas erba' darbiet?

Jaf jgħidli l-Ministru jekk sarux l- investigazzjonijiet neċessarji mwegħda?

Jirriżultalu d-dipartiment li l- post tbattal u li allura kif hu stess wiegħed fir-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru W278 "it-talba tiġi milqugħa" fil-konfront tal-persuna li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu wkoll separatament?

ONOR.

ALFRED SANT: Jien informat illi ċ-ċwievet tal-post għadhom ma daħlux fid-dipartiment.

Appena jidħlu, l-applikazzjoni msemmija tkun tista' tiġi kkonsidrata skond il-policy viġenti.

MINISTERU TAD-DJAR - APPUNTAMENTI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista l- Ministru jara li l-persuna li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, tingħata appuntament ma' xi ħadd fis-Segretarjat tal-Ministru wara li ilha li għamlet talba għal dan aktar minn erba' ġimgħat?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Isem din il-persuna jinsab fil-waiting list ta' l- appuntamenti meta jkun imissha nibagħtu għaliha minnufih.

DJAR - AKKOMODAZZJONIJIET ALTERNATTIVI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l-Ministru jgħid kemm hu n-numru ta' faxes dwar akkomodazzjoni alternattiva li d-Direttur wieġeb tul ix-xahar ta' Marzu, ġurnata b'ġurnata, u xi kemm idum biex imwieġeb għal fax?

Kemm minn dawk li rċevew għadu ma weġibhomx dejjem għall-istess xahar, ġurnata b'ġurnata?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat illi n-numru ta' faxes li jibgħat l- Onor. Interpellant ma jirrikjedux risposta.

Huma biss indikazzjonijiet ta' każi li hu jidhirlu li jkunu meritevoli.

Filwaqt li l-każi jiġu nvestigati kollha, ma jistax ikun li jiġu solvuti kollha għax kif jaf l-Onor.

Intpellant, il-postijiet disponibbli huma limitat ħafna.

DJAR - KAŻ HO 7459

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar: Fid- dawl taċ-ċirkostanzi tal-File No. HO 7459 tal-persuna mill-Belt Valletta li d-dettalji qed jintbagħtu separatament, jista' l-Ministru jara li għallinqas jingħataw wieħed miż-żewġ postijiet li tbattlu jew li se jitbattlu dalwaqt, u li għarrfu bihom lid-dipartiment/ministeru li minn din in-naħa wegħduhom ġentilment appoġġ sħiħ u ċioe' jew 94, Għajn Dwieli Rd, Paola jew 86 Mater Boni Consilii Street, Paola?

Konxju l-Ministru li l- fatti ta' dan il-każ ħolqu separazzjoni de facto tal-konjugi?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat illi l-każ qed ikun ikkonsidrat.

Meta jidħlu ċ-ċwievet tal-postijiet indikati, s-suġġeriment tal-Onor.

Interpellant jiġi kkonsidrat.

DJAR - KAŻ H 8531

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l-Ministru jgħid f'liema stadju ta' proċessar wasal il-każ tal-persuna mill- Ħamrun li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament bil-file no. H 8531?

Intbagħat inspector biex jirrapporta dwar il-każ?

X'kien l-eżitu tar-rapport?

Dan allura ma jiġġustifikax li dan il-każ jingħata prijorita'?

Hemm xi raġuni għaliex din għadha qed tistenna data għall- appuntament ma' xi uffiċjal fis-Segretarjat tad-Dikasteru tiegħek?

Jista' l-Ministru ġentilment juża d-diskrezzjoni tiegħu biex xi ħadd fil-ministeru jilqa' t-talba biex għallinqas din il-persuna jitkellem ma' xi ħadd fil- Ministeru u forsi nakkumpanjaha jien?

ONOR.

ALFRED SANT: Jien informat illi l-każ qed jiġi kkonsidrat.

Spezzjoni saret fl-1995 u ma rriżultax lli kien każ ta' urġenza assoluta.

Fil-fatt jidher li wara l-ispezzjoni l-applikanta daħħlet lil xi ħaddieħor tal-familja fil-post.

Rigward l-appuntament, din il-persuna tinsab fil-waiting list.

Hekk kif jkun imissha nibagħtu għaliha minnufih.

DJAR - KAŻ RO 14364/86

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni għaliex min-naħa tad-Dipartiment ta' l- Akkomodazzjoni Soċjali, persuna mill-Belt Valletta li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, qatt ma sab għajnuna biex jirregola l-pożizzjoni tiegħu għar-rigward tal-fond bil-file no. RO 14364/86, u b'hekk ikun jista' jħallas il-kera b'mod normali?

X'inhi r-raġuni għaliex s'issa għadu ma ħax risposta dwar dan il-każ mingħand l-uffiċjal inkarigat?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien informat illi l-persuna msemmija daħal illegalment fil-post u kien kaġun ta' kawża kontra d-dipartiment.

Fiċ- ċirkostanzi ma kienx lok li tiġi regolarizzata l-pożizzjoni tiegħu.

IMPJIEGI - PROFESSJONIJIET TA' WENS

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'qiegħed isir b'mod tassew effettiv u fil-prattika biex aktar nies jagħżlu l-professjonijiet ta' wens u ta' sedqa bħala karriera?

Xi status għandhom dawn il-professjonijiet u x'inċentivi aktar se jingħataw fil-futur biex dawn il-professjonijiet jiżviluppaw b'mod sħiħ dejjem aktar?

ONOR.

EDWIN GRECH: Safejn għandu x'jaqsam il-ministeru tiegħi, il- professjonijiet ta' wens u sedqa li jaqgħu taħt il-Ministeru tiegħi huma biss dawk taċ-Ċentri ta' Taħriġ għal Persuni Adulti li jbatu minn inkapaċita' u l-Aġenzija Sedqa.

Il-kondizzjonijiet, eċċ ta' l-impjegati taċ-Ċentri fuq imsemmija huma regolati minn ftehim li kien sar bejn il-Unions konċernati u l-Gvern f'Lulju ta' l-1995.

Huwa l-ħsieb tal-Gvern illi dawn l-impjegati jingħataw taħriġ fil-qadi ta' dmirijiethom u fil-fatt minn żmien għall-żmien dan it-taħriġ qiegħed jingħata.

Hija t-tama tiegħi illi dan it-taħriġ isir iżjed b'mod regolari milli sar s'issa u fejn hu possibbli anki nsibu ċ-ċans illi 'l quddiem nibgħatu uħud minn dawn l-impjegati barra minn Malta għal taħriġ iżjed estensiv.

Dwar l-impjegati ta' l-Aġenzija Sedqa ta' min jgħid illi l-Aġenzija Sedqa introduċiet course of study ta' 13-il lecture bħala parti mill-kors għall- farmaċisti fl-Universita' ta' Malta.

Dan il-kors huwa wkoll miftuħ għal diversi fakultajiet u fil-fatt sar użu minn diversi studenti ta' korsijiet varji, fosthom dak tas-Social Work.

Barra minn hekk l-Aġenzija Sedqa toffri diversi bursaries għall-impjegati tagħha biex jitħarrġu f'livelli avvanzati ta' oqsma ta' xjenzi relatati mal-qasam bio-psiko-soċjali.

Sedqa għandha wkoll programm intensiv għall-impjegati kollha biex tassigura aġġornament kontinwu fil-kompetenza ta' l-istaff.

Dwar professjonijiet oħra ta' wens u sedqa li jaħdmu f'setturi oħra tal- qasam soċjali f'Malta, nitlob lill-Onor.

Interpellant jgħaddi l-mistoqsija tiegħu lill-Ministru konċernat.

KUMPENS GĦAL DANNI FIŻIĊI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kif b'mod effettiv se tiġi mplimentata l- miżura li nħarsu lejn il-konċett ta' kumpens għal ħsara u dannu fuq proprjeta', kif ukoll kumpens għal danni fiżiċi u psikoloġiċi għal dawk li jsofru reat/i?

Jaqbel il-Ministeru mal-ħolqien ta' Compensation Fund kif ukoll ta' strutturi aktar estensivi minn dawk eżistenti biex jgħinu l- vittmi jegħlbu t-trawma?

ONOR.

EDWIN GRECH: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jirreferi din il- mistoqsija lil Ministru konċernat.

G'MANGIA- TELEPHONE BOXES

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jara li jsiru aktar telephone boxes fl-akwati ta' St. Joseph Street, Gwardamangia?

ONOR.

ALRFED SANT: It-talba tal-Onor.

Interpellant qiegħda tiġi kkonsidrata flimkien ma' talbiet oħra.

SAĦĦA - PERSUNA DOWN SYNDROME

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru W362 li oriġinarjament saret lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja, ċioe' jista' l-Ministru jgħid x'tip ta' għajnuna tista' tiġi offruta lil persuna li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament li hi down syndrome u li min qed jieħu ħsiebha ċioe' ħutha tant huma għajjenin bl-għajnuna kontinwa li jridu joffrulha kull ħin, illi waslu li bilfors għandhom bżonn għajnuna?

Jista' l-Ministru jara li oħtha tiġi ssapportjata billi din il-persuna jinstabilha post fejn jieħdu ħsiebha nies apposta?

ONOR.

EDWIN GRECH: Ninforma lill-Onor.

Interpellant illi l-persuna li għaliha qed jirreferi l-Onor.

Interpellant tirċievi l-ogħla rata ta' pPensjoni għal persuni b'diżabilita' mentali flimkien mal-bonus addizzjonali u l-bonus ta' Ġunju u Diċembru kif stipulat fl-Att dwar is- Sigurta' Soċjali (Kap 318).

Jekk magħha tgħix xi xebba li jkollha parentela magħha, bħal oħt jew neputija, li ma tkunx qed taħdem, u li waħedha tista tieħu ħsieb il-persuna msemmija, fuq bażi fulltime, din tista tiġi intitolata għal GĦajnuna Soċjali għax-xebbiet (SAF) jekk tikkwalifika mit-test tal-kapital u mit- test tal-mezzi.

Fir-rigward dwar l-aħħar parti tal-mistoqsija, ninforma lill-Onor.

Intepellant li l-amministratriċi ta' din il-persuna tista' titlob għajnuna lid-Direttur tad-Dipartiment għal Kura tal-Anzjani u Bżonnijiet Speċjali.

VALLETTA: RESERVED PARKING

L-ONOR AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra lista tal-permessi għall- reserved parking fil-Belt u jindika kull permess fejn qiegħed, għalkemm karozzi u lil min inħareġ?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jien informat li tul numru konsiderevoli ta' snin is-sitwazzjoni fir-reserved parking fil-Belt ma baqgħetx tirrifletti l- policy tal-Bord għall-Kontroll tat-Traffiku.

Dan irriżulta minn żjieda fin- numru ta' reserved parking.

F'eżerċizzju li sar mill-Pulizija distrettwali tal-Belt fl-1994 ġie rrapurtat li kien hemm 250 reserved parking fil-Belt.

Il-Bord għall-Kontroll tat-Traffiku jaf li din is-sitwazzjoni mhiex sostenibli u talab lill-Kunsill Lokali tal-Belt biex jagħmel survey tal- pożizzjoni attwali biex minnha jkun jista' jieħu l-passi neċessarji biex ir- reserved parking fil-Belt jiġi rregolarizzat.

MELLIEĦA - QTUGĦ FIL-PROVVISTA TA' L-ELETTRIKU

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u l-Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid x'ikkawża il-qtugħ tal-linja 33KV fl-10 ta' April, 1997 fl-inħawi tal-Mellieħa b'konsegwenza ta' qtugħ fil-provvista ta' l- elettriku f'Għawdex u Kemmuna?

ONOR.

LEO BRINCAT: Il-qtugħ tal-linja ta' 33KV fl-10 t'April 1997 kien ikkawżat meta wieħed mill-'phase tails' inqata' u ġie jmiss mal-linja li b'kawża ta' hekk inqatgħet.

SKEJJEL: GĦAWDEX - SKOLA PRIMARJA

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' issa l-Ministru jwieġeb għall-mistoqsija parlamentari numru 3008 tas-7 ta' Frar 1997?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jien infurmat li l-estensjoni ta' l-iskola ta' Sannat għadha qed tiġi studjata flimkien ma' "options" oħra.

VALLETTA - KUNSILLIER LI JAĦDEM MAL-GVERN

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jaf il-Ministru li kunsillier mill-Belt li kellu nkarigu speċifiku b'konnessjoni mal-ġimgħa attivita' organizzata mill-Belt kien imġiegħel jieħu l-leave minn mal-Gvern biex setgħa jaqdi l-funzjoni volontarja tiegħu?

Ma jidhirlux il-Ministru li f'każi bħal dawn il-Ministeru għandu jinsisti li jingħata paid leave?

ONOR.

CHARLES MANGION: Nirreferi lill-Onorevoli Interpellant għat- tweġibiet li ngħataw ghall-Mistoqsijiet Numru 10 u 3865.