MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 214 L-Erbgħa, 6 ta' Mejju, 1998 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 214

L-Erbgħa, 6 ta' Mejju, 1998

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-6.07 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

L-Erbgħa, 6 ta' Mejju, 1998

WERREJ MINUTI 736

MISTOQSJIET-TWEĠIBIET ORALI 736

TQEGĦID TA' KARTI 741

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-PROTEZZJONI ĊIVILI (IT-TIENI QARI) CIVIL PROTECTION BILL (SECOND READING) 743

AĠĠORNAMENT 764

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 769

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB 782

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 213 li saret fl-5 ta' Mejju, 1998 ġew konfermati.

MISTOQSJIET-TWEĠIBIET ORALI

WIED IL-GĦAJN - SERVIZZ TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

AUSTIN GATT (f'isem l-Onor.

Edwin Vassallo) staqsa lill- Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li Triq il-Buttar, Wied il-Għajn baqgħet ma saritx?

Veru li l-vot tad-dipartiment tad-drenaġġ diġa' spiċċa?

Jista' l-Ministru jindika kif se jsolvi l-problemi li jistgħu jinqalgħu rigward tenders u estensjonijiet u bdil ta' katusi aktar tard din is-sena jekk il-vot diġa' spiċċa?

Għaliex id-dipartiment tad-drenaġġ baqa' mingħajr direttur u x'se jiġri mill-ħaddiema fl-istess dipartiment?

ONOR.

JOE MIZZI (Ministru mingħajr Portafoll fi ħdan l-Uffiċċju tal-Prim Ministru) (f'isem il-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni): It- tender għal xogħlijiet ta' drenaġġ fi triq il-Buttar, M'Scala kienet preparata fl-1996 imma x-xogħol ma kienx sar minħabba investigazzjonijiet interni fi ħdan id-dipartiment wara allegazzjonijiet ta' irregolaritajiet fl-għoti tal-kuntratt.

Il-vot tad-dipartiment tad-drenaġġ għal estenzjonijiet kien kollu committed skond pjan ta' prijorita' mħejji mid-dipartiment.

Hemm vot speċjali għal xogħlijiet straordinarji li jistgħu jinqalgħu matul is-sena.

Is-sejħa għal direttur f'dan id-dipartiment inħarġet.

Hemm il-ħsieb li fil-futur qarib dan id-dipartiment jifforma parti mill- Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma.

Dan isir wara diskussjonijiet li għad iridu jsiru mar-rappreżentanti tal-ħaddiema.

MADAM SPEAKER (Onor. Myriam Spiteri Debono): L-Onor.

Gatt, mistoqsija supllimentari.

ONOR.

AUSTIN GATT: Madam Speaker, fir-risposta jingħad li x-xogħol imsemmi ma kienx sar minħabba investigazzjonijiet dwar allegazzjoni ta' irregolaritajiet fl-għoti tal-kuntratt.

Jista' l-Ministru jgħid x'riżultat taw l-investigazzjonijiet li saru wara din l-allegazzjoni?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, skond l-informazzjoni li għandi hawnhekk kienet l-accounts section li nformat lid-dipartiment li hemm xi problemi ta' fondi.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Michael Bonnici, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

MICHAEL BONNICI: Madam Speaker, meta fil-Gazzetta tal-Gvern għadhom joħorġu offerti għal estensjonijiet tad-drenaġġ, u meta llum biex wieħed jibni bilfors irid jikkomunika mas-sistema tad-drenaġġ, kif jista' jkun li l-vot tad-dipartiment tad-drenaġġ diġa' spiċċa?

Forsi saru xi ħlasijiet li kellhom jitħallsu qabel?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, naħseb li l-Onor.

Membru ma kienx attent biżżejjed għax kieku kien jinduna li jiena għidt li l-vot kien kollu committed u m'għidtx dak li qed jgħid hu.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Ċensu Galea, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, il-Ministru qiegħed f'pożizzjoni jgħidilna b'liema mod ġie committed il-vot tad-dipartiment tad-drenaġġ?

Jista' jgħid ukoll meta se jsiru, jekk se jsiru, l-estensjonijiet li għad fadal isiru?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, peress li l-mistoqsija oriġinali kienet fuq triq ġewwa Wied il-Għajn, mhux possibbli li f'dan il-mument ikolli l- informazzjoni li qed jitlob l-Onor. interpellant.

Għalhekk nitolbu jagħmel mistoqsija bil-miktub sabiex tinġabar l-informazzjoni ħalli jkun jista' jingħata risposta.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, diversi drabi fil-passat il-Ministru Buhagiar ta indikazzjoni li se jkun hemm xi kontrolli aħjar fil-mod ta' kif isiru t-tenders.

Il-Ministru huwa f'pożizzjoni jgħidilna jekk attwalment inbidlux il-proċeduri tal-ħruġ tat-tenders u, jekk inbidlu, minn meta nbidlu u meta ġew applikati?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, ċertament li m'iniex f'pożizzjoni li nagħti l-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, naħseb li l-Ministru Mizzi japprezza li mhux tort tiegħi li l-ministru responsabbli mhuwiex preżenti bħalissa.

Pero' nixtieq inkun naf mingħandu, bħala ministru tal-Kabinett, jekk għandux xi indikazzjoni li seta' kien hemm tibdiliet għar-rigward ta' ħruġ ta' tenders, speċifikament għad-dipartiment tax-xogħlijiet.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, li tkun ministru ma jfissirx li tkun taf kollox fuq kwalunkwe ħaġa!

Kultant bilfors tirriferi lill-uffiċjali tad- dipartiment konċernat biex tagħti risposta bħal din.

Għalhekk nerġa' ngħidlu li m'iniex f'pożizzjoni li nirrispondih għal din il-mistoqsija u nitolbu biex jagħmel mistoqsija bil-miktub, u naċċertah li l-ministru responsabbli jagħtih l-informazzjoni wara li d-dipartiment konċernat jagħmel ir-riċerka meħtieġa.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, jiena nagħraf li l-Ministru ma jkunx jaf kollox imma xi kultant ma jkun jaf xejn, għax hekk ikun jaqbel!

Pero' l-Ministru jaf jekk il-Gvern, bħala gvern, ħax xi deċiżjoni partikolari dwar il-ħruġ tat-tenders għal dak li jirrigwarda s-sistema tad-drenaġġ?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, naħseb li m'huwiex fair li l-Onor.

Galea jgħid ċertu diskors.

(Interruzzjonijiet) Jista' jkun ukoll li min ikun qed jagħmel id-domanda jkollu xi ħsieb ieħor f'moħħu!

Għalhekk nerġa' nitolbu sabiex jagħmel mistoqsija bil-miktub ħalli jingħata risposta.

VETTURI ĠODDA - REĠISTRAZZJONI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew reġistrati vejikoli ġodda fi Frar, 1998 u jagħti l-informazzjoni maqsuma skond it-tip ta' vejikoli?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH (Ministru għat-Trsport u Portijiet): Jiena nformat li n-numru ta` vetturi ġodda reġistrati fi Frar, 1998 huwa kif jidher hawn taħt:

|vetturi privati |539 | |vetturi kummerċjali|105 | |karozzi għall-kiri |34 | |buses u mini buses |1 | |muturi |26 |

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Ċensu Galea, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, il-Ministru huwa f'pożizzjoni li jqabbel ir-reġistrazzjoni ta' vetturi ġodda fi Frar, 1998 max-xhur ta' Frar tas-snin ta' qabel?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Debono Grech.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Madam Speaker, jekk l-Onor. interpellant irid ikun jaf jekk ġewx reġistrati iktar jew inqas vetturi ġodda, nista' ngħidlu li ġew reġistrati inqas.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, il-Ministru fehem x'kien l-iskop tad- domanda supplimentari u allura issa nistaqsih jekk jaħsibx li dan it- tnaqqis kienx dovut għaż-żieda sostanzjali fit-tariffa ta' reġistrazzjoni għal vetturi ġodda li tħabbret fl-aħħar budget.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Madam Speaker, jiena ma nafx għaliex inxtraw karozzi inqas għax m'iniex f'moħħ in-nies!

Li naf hu li l-vetturi li nxtraw fi Frar li għadda jqumu iktar minn dawk li nxtraw fi Frar ta' qabel.

Billi nxtraw karozzi inqas ma jfissirx li hawn xi kriżi fil-pajjiż.

Allaħares ngħidu li hawn kriżi għax inxtraw karozzi inqas!

Mela meta jonqsu l-karozzi ngħidu li n-nies mhux qed jixtru u meta jixtru naraw kif se nagħmlu biex ma jixtrux!

Din bħal tal-glekk, jekk tilbsu taqlagħha u jekk ma tilbsux taqlagħha wkoll!

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, japprezza l-Ministru li jekk jonqsu l- vetturi ġodda mit-triq awtomatikament inkunu qed inżidu l-ammont ta' vetturi qodma bħala persentaġġ?

(Interruzzjonijiet) Jikkonsidrax ukoll li t-tnaqqis ta' 33% fir-reġistrazzjoni ta' vetturi ġodda jista' jagħti indikazzjoni li hawn inqas persuni li huma disposti li jixtru l-vetturi?

Barra minn hekk, nixtieq li l-Ministru jgħidilna minn fejn ġab l- informazzjoni li l-karozzi li nxtraw fi Frar li għadda jqumu iżjed minn dawk li nxtraw fi Frar ta' qabel.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Madam Speaker, nerġa' ngħid li l-informazzjoni li għandi hija li l-karozzi li nxtraw fi Frar li għadda jqumu iżjed flus minn dawk li nxtraw fi Frar ta' qabel.

Issa ħalli ngħidlu kemm sejjer lura l-pajjiż f'dan ir-rigward!

Madam Speaker, l-Onor.

Interpellant jaf xi ġlieda kellna ma' tar-rent-a-car association - hu kien preżenti - għax riedu jżidu karozzi oħra ġodda ma' dawk li diġa' għandhom.

Barra minn hekk, hemm ukoll il-kwestjoni ma' tal-minibuses li jridu wkoll iżidu minibuses ġodda u mbagħad rridu naraw kif se nirranġaw ma' tal-karozzi tal- linja.

Fi żmien l-amministrazzjoni Nazzjonalista, l-ex-Ministru Frendo kien wiegħed li sar l-aħħar ta' Diċembru 1996 kien se jkun hawn 154 karozza tal- linja ġdida super low floor.

Qal ukoll li dawn kienu diġa' ordnati u kienu se jqumu madwar Lm55,000 kull waħda u li l-gvern kien se jagħti lill-owners tal-buses l-għajnuna tiegħu billi jagħtihom sussidju ta' Lm22,000.

Meta mbagħad il-Gvern Laburista ħa t-tmexxija tal-pajjiż f'idejh u jiena sirt ministru responsabbli minn dan il-qasam sibt li minn dan ma kien hemm xejn għax meta mort nindaga biex nara fejn hu s-sussidju li kien wiegħed il- Gvern preċedenti ma sibt xejn.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, ladarba l-Ministru għoġbu jsemmi l- karozzi tal-linja nixtieq nistaqsi fiex waslu l-agreements li suppost ġew miftiehma fid-diskussjonijiet li kienu għaddejjin mal-Public Transport Authority u mal-bus owners association, rigward id-diversi problemi li hemm f'dan is-settur.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Madam Speaker, jiena ma kellix għalfejn nagħmel diskussjonijiet għax dawn kienu saru qabel, meta minn dan is-settur kien responsabbli l-Onor.

Michael Frendo.

L-ex-Ministru Nazzjonalista kien ħa ħsieb hu jagħmel taħdidiet u fl-1995 ħareġ stqarrija fejn qal li l-karozzi kienu ordnati u li sa' l-aħħar ta' l-1995 kien se jkun hawn l-ewwel 50 bus u li sa l-aħħar ta' l-1996 kellhom jaslu 140 oħra.

Mela allura ma kellix għalfejn nagħmel taħdidiet għax karozza ma tordnahiex illum u tiġi l-għada; tant hu hekk li l-ħames char-a-bancs ġodda li ġew kienu ilhom ordnati sentejn.

(Interruzzjonijiet) Jiena kelli noqgħod niċċekkja fejn mar is- sussidju li wegħidtu lis-sidien u minn fejn ordnajtu l-karozzi tal-linja, li ma mmurx nordna xi 250 char-a-banc u jkolli xi 250 oħra ġejjin fuq il- baħar!

Minn dan ma sibt xejn u allura issa qegħdin isiru t-taħdidiet biex nipprova nirranġa t-taħwid li ħallejtu intom.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Victor Galea Pace, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

VICTOR GALEA PACE: Madam Speaker, jista' l-Ministru jgħidilna x'inhi s-saturation point ta' vetturi f'pajjiżna?

Jista' jgħidilna wkoll jekk hux qed isir xi studju biex naraw kif nisgħu nirrimedjaw il-problema tat-traffiku enormi li għandna fit-toroq?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Madam Speaker, inħossni nitħawwad issa!

Mela l- Onor. Ċensu Galea qed jikkritikana għax naqas ix-xiri ta' vetturi ġodda, u l-Onor.

Galea Pace qed jgħidilna li għandna problema kbira bl-ammont ta' vetturi li għandna!

Huwa fatt li s-saturation point qbiżniha.

Imma jekk nagħmlu liġi fejn ngħidu li ma jistgħux jinxtraw iżjed karozzi ġodda, tgħid ma toħorġux tgħidu li aħna se nġibu l-għaks fuq pajjiżna!

Biex inkunu nafu kemm hawn karozzi iżjed milli nifilħu, biżżejjed wieħed jinnota daqsxejn il-karozzi fil-ħinijiet li n-nies jibdew u jispiċċaw ix-xogħol.

Pajjiżna ma jiflaħx għal iżjed karozzi.

Issa biex tilqa' għal dan trid tagħmel liġi li biha timpedixxi d-dħul ta' karozzi ġodda.

Meta darba aħna konna għidna li Malta ma tiflaħx għal karozzi ta' ċerta ċilindrata, kienu qamu l-irwiefen kollha u bdew jgħidu li aħna ridna nneħħu l-liberta'.

Anke dwar il-heavy vehicles li qegħdin jiġu rridu naraw x'nagħmlu.

Jekk wieħed għandu trakk li jiflaħ ħames tunnellati ma jistax ikun li jgħabbih iktar għax dan ikun qed jagħmel ħsara lit-toroq tagħna.

Allura rridu naraw x'nagħmlu biex dan l-abbuż ma jibqax isir.

Jiena naħseb li hemm bżonn li nitkellmu flimkien, gvern u oppożizzjoni, biex bi qbil isir xi ħaġa dwar dan ħalli wara naħa ma toqgħodx twaħħal f'oħra.

Nerġa' ngħid li l-pajjiż ma jiflaħx iktar karozzi, imma biex twaqqaf dan trid tagħmel liġi li permezz tagħha ma jibqgħux jidħlu karozzi iktar.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, wieħed mill-agreements viġenti fil- preżent huwa li sa ċertu żmien ma jkun hemmx żieda fil-fares tal-karozzi tal-linja u dawn huma wkoll marbutin mas-sussidju u affarijiet oħrajn f'diversi modi.

Dan il-ftehim se jagħlaq matul ix-xahar li ġej.

Jista' l- Ministru jgħidilna x'taħdidiet għaddejjin f'dan ir-rigward u x'tibdiliet huma mistennija li jseħħu meta jintemmu dawn it-taħdidiet?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Madam Speaker, fi żmien il-Gvern Nazzjonalista kienu għaddejjin taħdidiet fejn is-sidien tal-karozzi tal-linja kienu qed jitolbu 2c jew 3c żieda fil-fare.

Imbagħad f'daqqa waħda sar ftehim li jekk is-sidien ma jdaħħlux sa Lm2 miljun, il-Gvern intrabat li joħroġ il- kumplament tas-somma hu.

Meta aħna pprovajna nindagaw biex naraw nistgħux niċċekkjaw kemm ikunu daħħlu flus, sibna li dan ma tistax tagħmlu.

Għalhekk fit-taħdidiet li għaddejjin bħalissa irridu naraw jekk iż-żieda li qed jitoblu hijiex ġustifikata.

Jiena ma rridx niġi hawn u ngħid li issa se nżidu l-fare b'4c - biex taparsi l-passiġġier ikun stmat aħjar u biex taparsi s-sidien ma jibqgħux jabbużaw billi jħalltu l-pitrolju u d-diesel - u mbagħad nerġa' niġi hawn sena oħra u ngħid li se nerġgħu ngħolluh, bl-iskuża li l-karozzi se jinżammu nodfa u bl-iskuża li l-biljetti se jibdew jingħataw lill- passiġġieri, u nibqgħu sejrin hekk.

Il-fatt huwa li n-nies ma tridx tagħmel użu mit-trasport pubbliku għax is-servizz mhuwiex tajjeb.

L-ewwel li rridu nirranġaw huwa s-servizz li qed jingħata.

Dan ma marx lura issa imma ilu sejjer lura snin kbar.

M'iniex ngħid li mar lura taħt l- amministrazzjoni Nazzjonalista imma mar lura taħt kull amministrazzjoni.

In-nies m'għandhomx fiduċja fit-trasport pubbliku u dan la huwa tort tal- Gvern preċedenti u lanqas tal-Gvern preżenti.

Jekk m'aħniex se ndaħħlu daqsxejn sens ta' responsabbilta' fost ix-xufiera u fost in-nies li għandhom x'jaqsmu mat-trasport pubbliku m'aħna se naslu mkien.

Per eżempju, kif jista' jkun li nippermettu li xufier jibqa' għaddej u jħalli n-nies jibqgħu jistennew fuq l-istage!

Kif wieħed jista' jinkoraġġixxi lin-nies biex imorru għax-xogħol bix-char-a-banc u mbagħad tax-char-a-banc, jekk fettillu ma joħroġx għax-xogħol ma ħariġx!

Dwar dan aħna ħadna passi.

Imma x'jiswa li tieħu passi jekk wara li ma nafx kemm iddum tiela' u nieżel il-qorti, il-maġistrat iwaħħlu Lm5 biss.

Issa billi, per eżempju, nagħtuhom sussidju ta' Lm3 miljun!

B'daqshekk inkunu solvejna l-problemi tat-trasport pubbliku?

Li tagħtihom is-sussidju l-iċken ħaġa!

Tridx nagħtuhom Lm5 miljuni!

Imma mbagħad x'servizz se jieħu lura l-poplu?

Il-Gvern preċedenti diġa' tahom sussidju.

X'ħa l-poplu minn dan is- sussidju?

Xejn!

Bħalissa hemm talba biex jew ngħollu l-fare jew inkella ngħollu s-sussidju.

Imma hekk sew li l-poplu Malti jibqa' joħroġ is- sussidju għal affarijiet li ma jeżistux?

In-Nazzjonalisti kienu għamlu ftehim li se jagħtuhom sussidju, mbasta jinxtraw it-ticketing machines u dawn baqgħu ma ġewx.

(Interruzzjonijiet) Mela ma tafx?

Inti taf għaliex ma ġewx it-ticketing machines.

(Interruzzjonijiet) Imisskom tistħu!

ONOR.

GEORGE HYZLER: Blajtu kollox!

MADAM SPEAKER: Onor. Hyzler, jekk jogħġbok tinterrompix.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Xi blajna!

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

GEORGE HYZLER: Staqsi lil Jimmy Magro!

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Staqsi lil sieħbek Borg!

(Interruzzjonijiet) Tridx tiġi tara l-ittra li għandi ħalli tara kemm ħawwadtu dwar it- ticketing machines?

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

GEORGE HYZLER: Għid lil Jimmy Magro!

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Ngħid lilek mela lil Jimmy Magro għax int wieħed milli ħawwadt magħhom!

(Għajat)

ONOR.

GEORGE HYZLER: Madam Speaker, nixtieq li l-Ministru jissustanzja dak li qed jgħid li jiena mdaħħal fil-kwestjoni tat-ticketing machines.

Jew inkella jkun raġel u jirtira dak li qal.

(Għajat)

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Madam Speaker, l-Onor.

Hyzler qal li jiena m'iniex raġel.

Jekk jirtira dan jiena nispjegalu kollox.

(Għajat)

ONOR.

GEORGE HYZLER: Madam Speaker, il-Ministru allega li jiena mdaħħal fil-kwestjoni tat-ticketing machines.

Jiena qed nitolbu li jew jispjega dan, jew inkella jirtira dak li qal.

Jekk ma jagħtix spjega jew ma jirtirahiex jiena ngħidlu li m'huwiex raġel.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Madam Speaker, il-kollega tan-naħa l-oħra kellimni fuq it-ticketing machines għax jaf ħafna fuqhom u allura nitolbu li jispjegali hu.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Madam Speaker, għadni nistenna lill-Ministru jiċċara ruħu.

MADAM SPEAKER: Jiena tlabt lill-Ministru Debono Grech jagħti spjegazzjoni ta' dak li qal.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Madam Speaker, spjegazzjonijiet taċ-ċajt m'hawnx posthom hawn ġew.

(Għajat) MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu għat- Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru Mizzi.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, f'isem il-Prim Ministru inqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra:

Lista li turi kif inhuma mqassma l-impjegati nisa fis-servizz pubbliku, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 13496; u

f'isem il-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja qiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Tagħrif dwar persuni li ddaħħlu l-isptar b'mard infettiv jew parasitiku matul l-1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 13495.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO (Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Avviż Legali Nru 116 ta' l-1998 - Ordinamenti ta' l-1998 għall-Grad ta' Master of Philosophy - M.Phil. - fl-Istitut ta' l-Agrikoltura;

Avviż Legali Nru 117 ta' l-1998 - Ordinamenti ta' l-1998 għall-Grad ta' Doctor of Philosophy - Ph.D. - fl-Istitut ta' l-Agrikoltura;

Avviż Legali Nru 118 ta' l-1998 - Regolamenti ta' l-1998 tal-Kors għall-Grad ta' Master of Arts - M.A. - in Baroque Studies;

Avviż Legali Nru 119 ta' l-1998 - Ordinamenti ta' l-1998 għall-Grad ta' Master of Philosophy - M.Phil. - fil-Fakulta' ta' l-Ekonomija, Management u Accountancy;

Avviż Legali Nru 120 ta' l-1998 - Ordinamenti ta' l-1998 għall-Grad ta' Doctor of Philosophy - Ph.D. - fil-Fakulta' ta' l-Ekonomija, Management u Accountancy;

Avviż Legali Nru 121 ta' l-1998 - Regolamenti ta' l-1998 tal-Kors għas-Certificate and Diploma in Information Technology; u

Tagħrif dwar għamara mixtrija mill-Kunsill Malti għax-Xjenza u Teknoloġija bejn Jannar 1997 u April 1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14298.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI (Ministru tal-Djar u Kunsilli Lokali): Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Kopja taċ-ċirkolarijiet maħruġa mid-Dipartiment tal-Kunsilli Lokali matul Frar 1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 12996; u

Lista li turi t-total ta' applikazzjonijiet li daħlu fid-Dipartiment għall-Akkomodazzjoni Soċjali matul Frar 1998, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 12997.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Noel Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA (Ministru tal-Biedja u Sajd) Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Tagħrif dwar il-qatla ta' annimali fil-Biċċerija fil-perjodu bejn l-1 ta' Frar u l-15 ta' April 1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14343; u

Kopja tal-permess maħruġ mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar dwar xogħlijiet fuq tinda fil-Pitkalija, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 14344.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Gulia.

ONOR.

GAVIN GULIA (Ministru tal-Ġustizzja): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Tagħrif dwar kawżi fil-qorti matul Frar 1998, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 12998.

MADAM SPEAKER: Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal- Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-PROTEZZJONI ĊIVILI

CIVIL PROTECTION BILL

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, għandi messaġġ mingħand il-President.

MADAM SPEAKER: Se naqra l-messaġġ tal-Presidnet:

UGO MIFSUD BONNICI PRESIDENT

Il-President wara li kien informat dwar is-suġġett ta' l-Abbozz ta' Liġi "biex jipprovdi għat-twaqqif ta' Dipartiment tal-Protezzjoni Ċivili u għal Forza ta' Għajnuna u Salvataġġ, u għal ħwejjeġ li għandhom x'jaqsmu ma' dan jew anċillari għall-istess", jirrakkomandah għall-konsiderazzjoni tal-Kamra.

20 ta' Jannar, 1998

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, nippropona t-Tieni Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jipprovdi għat-twaqqif ta' Dipartiment tal- Protezzjoni Ċivili u għal Forza ta' Għajnuna u Salvataġġ, u għal ħwejjeġ li għandhom x'jaqsmu ma' dan jew anċillari għall-istess".

MADAM SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

CARMELO ABELA: Nissekonda.

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, din il-ġimgħa ddiskutejna abbozz ta' liġi ta' interess nazzjonali dwar is-sigurta' fl-ajruportijiet u fl-avjazzjoni ċivili.

Id-diskussjoni saret b'mod ċivili u kien hemm dibattitu li ta riżultati pożittivi.

Il-lum għandna abbozz ta' liġi ieħor li huwa wkoll importanti u ta' interess nazzjonali u nistenna li jkun hemm input miż-żewġ naħat tal-Kamra biex kemm jista' jkun din il-liġi, nagħmluha tajjeb mill- ewwel ħalli ma noqogħdux kull darba niġu hawn biex nemendawha.

Din il-liġi hija dwar materja li għaliha pajjiżna ilu jħoss li hemm bżonn li tinħoloq struttura moderna li tkun tista' tipproteġi liċ-ċittadini f'każ ta' diżastru.

Meta ngħid ''diżastru'' inkun qed nirriferi kemm għal diżastru ta' dimensjoni żgħira kif ukoll għal wieħed ta' dimensjoni ikbar bħal, per eżempju, diżastru nazzjonali.

Tajjeb li wieħed jgħid li l-co-ordinator tal- United Nations Disaster Relief Office (UNDRO) jgħid illi matul is-snin il- komunita' internazzjonali saret iktar konxja u allarmata mill-potenzjal qawwi li jeżisti f'dan iż-żmien biex jinqalgħu diżastri f'ħin bla waqt minħabba l-iżviluppi kbar li saru fix-xjenza u fit-teknika ta' kif jiġu manifatturati prodotti li huma meħtieġa għall-għajxien tagħna ta' kuljum.

Madam Speaker, hija sfortuna li kull żvilupp li jsir fil-ħajja minnu nnifsu joħloq potenzjal għal diżastru u tajjeb li ngħid li dan it-tip ta' diżastru huwa magħruf bħala diżastru teknoloġiku, jiġifieri diżastru li, tista' tgħid, qed jiġi kkaġunat mill-bniedem stess.

Hawnhekk ta' min isemmi l-progress kbir li sar f'dawn l-aħħar 30 sena bil-bini ta' fabbriki ġodda ta' kull għamla u tip u b'sistemi moderni ta' produzzjoni li jistgħu jagħtu input għal xi diżastru teknoloġiku jekk kemm-il darba ma jitteħdux il-prkawzjonijiet neċessarji.

Wieħed irid isemmi wkoll l-iżviluppi kbar li saru fl-infrastruttura ta' pajjiżna bħal, per eżempju, il-postijiet għal ħażniet kbar ta' fuel biex tiġi ġġenerata l-enerġija meħtieġa, it-trasport fuq l-art, fuq il-baħar u bl-ajru biex tiġi sostnuta u mkabbra l-ekonomija tal-pajjiż, kemm f'dik li hija produzzjoni u manifattura kif ukoll f'dak li jirrigwarda t-turiżmu.

Mingħajr ma nipprova nallarma lill-poplu ngħid li jekk il-pajjiż ma jattrezzahx ruħu tajjeb biex jilqa' għal dawn l-isfidi jkun qed jistieden il-gwaj b'idejh.

Għalhekk jiena nemmen li pajjiżna għandu jkun ppreparat b'mod professjonali.

Kif jaf kulħadd, il-pożizzjoni ġeografika ta' pajjiżna, f'nofs il- Mediterran, f'waħda mill-iktar rotot importanti għat-traffiku marittimu, tagħmel lil Malta vulnerabbli għal xi tp ta' diżastru kkawżat minn din l- attivita'.

Wieħed ukoll ma jridx jinsa l-importanza li għandha l-kosta tagħna fuq l-ekonomija ta' pajjiżna meta l-maġġor parti tal-lukandi li għandna jinsabu fuq il-kosta jew inkella fil-viċinanza tagħha, il- produzzjoni ta' l-ilma li ġejja wkoll mill-baħar permezz tar-reverse osmosis u l-attivita' kontinwa tal-port l-kbir.

Dawn huma kollha vulnerabbli għal xi diżastru.

L-istess nista' ngħid għall-power station.

Għalhekk jiena ngħid li huwa inevitabbli li l-kosta jkollha konsiderazzjoni speċjali fil-pjanijiet kollha ta' xi emerġenza.

Għalhekk diżastru teknoloġiku, li ħafna drabi jikkawżah il-bniedem bl-iżvilupp li jkun qed jagħmel, huwa kkonsidrat bħala l-iktar wieħed li jista' jikkaġuna nkwiet u l-iktar wieħed li għandu jkollu konċentrazzjoni ta' l-imħuħ ta' dawk li l- inkarigu tagħhom hu li joħolqu pjanijiet ta' kontinġenza f'każ ta' diżastru.

Minkejja dan kollu wieħed m'għandux jinsa d-diżastri naturali, jiġifieri dawk kawżati minn elementi naturali.

Għalkemm diżastri bħal dawn kultant huma inevitabbli, wieħed pero' jista' jipprepara ruħu għalihom biex meta jiġu l-effett tagħhom ikun ta' l-inqas dannu.

Nista' ngħid ukoll li f'dawn l-aħħar 20 sena l-maltempati, speċjalment dawk li jkollna għal ħabta tal- ħarifa, saru jikkawżaw ħsarat kbar u saħansitra ġieli kkawżaw imwiet ta' persuni.

Meta l-maltempati jkunu qawwija u jsiru f'ħin qasir saru jikkawżaw għargħar kbar f'diveri lokalitajiet f'Malta u f'Għawdex.

Sfortunatament dan iseħħ kawża ta' nuqqas ta' ħsieb fl-iżvilupp tal-bini li sar matul l- aħħar 40 sena.

Tajjeb li wieħed jgħid li l-mixja naturali ta' l-ilma tax- xita fil-widien tradizzjonali tagħna f'ħafna każi ġiet żvijata lejn żoni residenzjali fejn l-ilma jakkumula b'qawwa kbira u b'hekk jikkawża għargħar u ħsarat kbar.

Sfortunatment dawn it-tip ta' inċidenti qegħdin jirripetu ruħhom kull sena u għalhekk wieħed għandu jipprepara ruħu għalihom ħalli l- effett tagħhom ikun, kemm jista' jkun, minimu.

L-għan ta' din il-liġi huwa li jkollna dipartiment tal-protezzjoni ċivili biex pajjiżna jipprepara ruħu u jilqa' għal kull eventwalita' ta' emerġenza kawżata minn diżastru teknoloġiku jew diżastru naturali.

Fil-fatt l-abbozz li qed niddiskutu llum huwa intiż sabiex jipprovdi dwar il-protezzjoni ċivili li għandha tingħata kontra diżastri u emerġenzi naturali u anke oħrajn.

Klawsoli 3 u 4 ta' dan l-abbozz jipprovdu għall-ħolqien ta' dipartiment tal-protezzjoni ċivili li l-funzjoni tiegħu għandha tkun li jħejji pjanijiet ta' kontinġenza għal kontra xi diżastru, kif ukoll għal dawk l- emerġenzi naturali, industrijali jew oħrajn li jistgħu jinqalgħu; jorganizza u jikkordina faċilitajiet ta' taħriġ u korsijiet għal persunal li jistgħu jinħtieġu f'każ ta' diżastru nazzjonali jew reġjonali; iwaqqaf l- infrastruttura meħtieġa li tkun tiżgura li jkun hemm kordinazzjoni bejn id- diversi dipartimenti tal-gvern, kunsilli lokali u organizzazzjonijiet mhux governattivi li jistgħu jkunu msejħa biex jaġixxu flimkien fil-każ ta' diżastru nazzjonali jew reġjonali; jagħmel riċerka dwar vulnerabilita' u risk assessment; iġib 'il quddiem konoxxenza pubblika dwar ħwejjeġ li għandhom x'jaqsmu mal-protezzjoni ċivili; u jħejji regolamenti bis-saħħa ta' dan l-Att u ta' l-Att dwar Setgħat ta' Emerġenza li jistgħu jinħtieġu f'każ ta' diżastru nazzjonali jew reġjonali.

Madam Speaker, meta ġejna biex nifformolaw dan l-abbozz ta' liġi kien hemm tliet diffikultajiet prinċipali.

L-ewwel diffikulta' kienet jekk kienx hemm ħtieġa li ssir liġi u l-parir li ngħatajna mill-esperti Taljani dwar dan kien li liġi bħal din hija indispensabbli.

Il-parir tagħhom kien dan:

''The crisis of a disaster should not precipitate a crisis of legal authority.

It is important that legislation be in place that stipulates the procedure and authority for declaring a state of emergency.

This is required to facilitate flexible action and streamlined decision-making during an emergency.

It may be necessary, for example, to implement orders for certain relief or other emergency action with only a few hours notice.''.

Kien hemm min qajjem l-argument li fil-leġislazzjoni tagħna kienet diġa' teżisti liġi li tkopri każijiet ta' emerġenza.

Fil-fatt l-Att dwar Setgħat ta' Emerġenza jagħti wkoll setgħat biex f'każ ta' emerġenza pubbliku, kif definita f'artiklu 47 tal-Kostituzzjoni, il-Prim Ministru jista' jirrakkmanda lill-President ta' Malta li jsiru regolamenti biex ikopru dik l-emerġenza partikolari.

Jekk wieħed iħares lejn din il-liġi mil-lat ta' protezzjoni ċivili jsib li fiha hemm nuqqas fundamentali li jagħmilha diffiċli biex tiġi applikata jew biex isservi għall-iskopijiet tad- dipartiment tal-protezzjoni ċivili.

L-Att dwar Setgħat ta' Emerġenza jgħid li ġaladarba l-emerġenza tkun spiċċat il-Prim Ministru għandu jirrakkmanda lill-President li r-regolamenti li jkunu saru waqt l-emerġenza għandhom jiefqu milli jkollhom iktar effett.

Jiġifieri r-regolamenti li jinħarġu waqt emerġenza huma ta' natura temporanja biss u jieqfu milli jkollhom effett hekk kif l-emerġenza tispiċċa.

Nista' ngħid li f'sitwazzjoni bħal din id-dipartiment tal-protezzjoni ċivili ma jkunx f'qagħda li jiffunzjona tajjeb.

Għalhekk, kif diġa' spjegajt aktar kmieni, parti kbira mill- funzjoni tad-dipartiment se tkun biex jipprepara ruħu permezz ta' pjanijiet ta' kontinġenza u ta' taħriġ u koordinament in ġenerali.

Dan it-taħriġ u kordinament irid isir lid-dipartimenti, aġenziji oħra konċernati u lill- pubbliku biex kulħadd ikun f'pożizzjoni li jilqa' għal xi emerġenza li tista' tinqala'.

Jiena nispera li ma tinqalax imma dejjem hemm iċ-ċans li tinqala' u allura wieħed irid ikun preparat.

Għalhekk ir-regolamenti jridu jkunu lesti għal meta tinqala' xi emerġenza għax mhuwiex possibbli li għal kwalunkwe tip ta' emerġenza kull darba trid issir proklama ta' stat ta' emerġenza pubblika mill-President għax, kif jaf kulħadd, din toħloq komplikazzjonijiet proċedurali u sakemm joħorġu r-regolamenti jkun hemm ħafna telf ta' żmien, u meta jkollok diżastru teknoloġiku jew naturali, dan jista' jikkaġġuna aktar danni għall-ħajja kif ukoll għall-proprjeta'.

L-għanijiet prinċipali tar-regolamenti ta' l-abbozz li qegħdin niddiskutu jinkludu provvedimenti sabiex b'mod ġenerali jiġi rregolat dak kollu li għandu x'jaqsam mal-protezzjoni ċivili; sabiex jiġu stabiliti l-għanijiet u l-provvedimenti, direttivi, kodiċijiet ta' prattika u linji direttivi li jkollhom x'jaqsmu ma' kwistjonijiet ta' tħejjija u ta' rispons; u sabiex jiġu stabiliti s-sistema u l-ħtiġijiet għall-ippjanar tal-protezzjoni ċivili.

JIena hawnhekk nistaqsi: Kif jista' jsir dan kollu jekk ma jkunx hemm ir-regolamenti fil-post il-ħin kollu biex il-poteri li joħorġu minnhom jkunu jistgħu jiġu applikati fl-iqsar żmien possibbli?

Kulħadd jaf li fejn ikun hemm xi każ ta' emerġenza huwa importanti li l-affarijiet isiru fi żmien qasir.

Ir-regolamenti li joħorġu mill-Att dwar Setgħat ta' Emerġanza huma ta' durata qasira, sakemm iddum l-emerġenza partikolari u mbagħad jispiċċaw hekk kif din tispiċċa.

Għal dawn ir-raġunijiet biss wieħed jista' jifhem għaliex kien hemm il-bżonn urġenti li ssir din il-liġi li qed niddiskutu llum sabiex, skond kif qalu l-esperti Taljani, jiġu implimentati l-ordnijiet għal għajnuna u assistenza fl-iqsar żmien possibbli f'każ ta' emerġenza, għax meta jkollok xi emerġenza huwa importanti li ma jkunx hemm ħela ta' ħin.

Diffikulta' oħra kienet x'għandha tkun id-definizzjoni tal-kelma ''diżastru'' biex ikun hemm stipulat b'mod ċar meta għandu jintervjeni d- dipartiment tal-protezzjoni ċivili.

L-Uffiċċju tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Diżastri jiddefinixxi l-kelma ''diżastru'' bħala:

''an event, concentrated in time and space, in which a society (or a community) undergoes severe danger and incurs such losses to its members and physical belongings that the social structure is disrupted and the fulfilment of all or some of the essential functions of the society is prevented.''.

Il-manual tal-Gvern Ingliż, ''Dealing with Disaster'', jiddefinixxi il- kelma ''disaster'' hekk:

''any event (happening with or without warning) causing a threatening death or injury, damage to property or the environment or disruption to the community, which because of its effect cannot be dealt with by the emergency services and local authorities as part of their day-to- day activities.''.

Wara li saret konsultazzjoni intensiva ġie deċiż li id-definizzjoni tal- kelma ''diżastru'' fil-liġi Maltija għandha tkun qrib tad-definizzjoni li hemm fil-manual tal-Gvern Ingliż billi tirrelata l-ġrajja ta' diżastru mal- kobor u l-entita' tiegħu kif ukoll mal-konsegwenzi ekonomiċi u soċjali.

Għalhekk id-definizzjoni f'dan l-abbozz ta' diżastru hija:

''... ġrajja mhux prevedibbli li tikkaġuna jew thedded li tikkaġuna ħsara fil-ħajja jew fis-saħħa ta' għadd sew ta' persuni, jew lill- proprjeta' jew lill-provvista ta' riżorsi vitali tal-popolazzjoni jew lill-ambjent, u l-urġenza tas-sitwazzjoni tkun teħtieġ il-koperazzjoni ta' l-awtoritajiet, istituzzjonijiet u organizzazzjonijiet għal azzjoni immedjata ta' rimedju.''

Problema oħra li ltqajna magħha tirrigwarda l-ħtieġa li l-membri tal- forzi ta' salvataġġ ikunu l-ħin kollu disponibbli u preżenti fejn hu neċessarju biex jagħtu l- ħidma tagħhom skond kif ikun jidhirlu l-kmandant.

Wieħed jifhimha li dan huwa essenzjali biex l-ebda ħajja ma tintilef u biex jiġu evitati d- diżgrazzji.

Għal dan l-iskop subklawsola (7) ta' klawsola 8 ta' l-abbozz ta' liġi tgħid li:

"Fl-interess tas-sigurezza pubblika, l-ordni pubblika u s-saħħa pubblika, fl-ingaġġar ta' kull membru tal-forza jenħtieġ il-kunsens ta' dik il-persuna li tkun qed tiġi ngaġġata li ma tifformax, ma tidħolx fi, jew tkun membru ta' trade union; iżda l-membri tal-forza jistgħu jifformaw assoċjazzjoni għalihom infushom.

Ta' min ifakkar li artiklu 42 tal-Kostituzzjoni jgħid li:

"Ħadd m'għandu jiġi mfixkel fit-tgawdija tal-liberta' tiegħu ta' għaqda u assoċjazzjoni paċifika ..."

Imbagħad ikompli:

"... li jifforma jew jappartjeni lil trade union jew unions..."

Imbagħad dan l-artiklu jkompli hekk:

"Ebda ħaġa li hemm fi jew magħmula skond l-awtorita' ta' xi liġi ma għandha titqies li tkun inkonsistenti ma jew bi ksur ta' dan l-artiklu safejn dik il-liġi tagħmel provvediment-

(a) li jkun meħtieġ raġonevolment

(i) fl-interess tad-difiża, sigurta' pubblika..."

Issa din il-liġi se tagħmilha possibbli li l-membri tal-forzi ta' għajnuna u salvataġġ jifformaw assoċjazzjoni għalihom sabiex din tieħu ħsieb l- interessi - dawn ikunu materji bħal sigħat ta' xogħol, vakanzi, pagi u allowances, pensjonijet, regoli ta' dixxiplina in ġenerali, u wkoll għad- difiża ta' individwi fil-proċeduri ta' dixxiplina - li jkunu jolqtu l-ġid u anke l-effiċjenza professjonali tal-membri.

Tajjeb li ngħid li s-sħubija f'din l-assoċjazzjoni se tkun waħda volontarja.

Hawnhekk huwa neċessarju wkoll - u dan wieħed għandu jifhmu - li l-membri tal-forza jingħataw ukoll il-poteri tal-pulizija biex faċilment ikunu jistgħu jagħtu sehemhom fil- ħidma ta' salvataġġ fil-każ li jkun hemm il-bżonn.

Hija ħaġa ferm komuni li f'każ ta' diżastru jkun hemm min japprofitta ruħu miċ-ċirkostanzi ta' konfużjoni u ta' niket biex jagħmel atti kriminali bħal, per eżempju, serq ta' proprjeta' għad-dannu ta' vittmi innoċenti.

Dan qatt m'għandu jiġi ttollerat u għalhekk il-liġi se tagħti l-istess poteri li jista' jkollu membru tal-korp tal-pulizija lil membru tal-forza ta' l-għajnuna ta' salvataġġ.

Fuq parir ta' l-esperti Taljani ġie deċiż ukoll li fil-każ ta' diżastru jew ta' emerġenza nazzjonali jew reġjonali, il-ministru jista' jaħtar persuna biex taġixxi bħala kmandant suprem.

Din il-persuna tinħatar skond il-kwalitajiet personali tagħha ta' deċiżjoni, skond il-kompetenza u skond l-esperjenza li taġixxi ta' kmandant u kordinatur nazzjonali suprem tas- servizzi u miżuri ta' protezzjoni ċivili.

Tajjeb li ngħid li l-ħatra ta' dan il-kmandant se tevita li jkun hemm konfużjoni fit-tmexxija meta tinqala' xi emerġenza.

Qed jingħata t-titlu ta' kmandant suprem biex anke l- kapijiet l-oħra tad-dipartimenti u l-aġenziji jirrikonoxxu li jkun hemm ras waħda meta tkun qed titmexxa operazzjoni.

Tajjeb li ngħid li kemm f'pajjiżna u anke barra minn pajjiżna l-esperjenza wriet li jekk f'emerġenza jew f'diżastru ma jkunx hemm persuna waħda li tikkmanda l-forzi kollha ta' salvataġġ, jista' jkun hemm konfużjoni ta' ordnijiet li jistgħu jiggravaw aktar is-sitwazzjoni.

Għalhekk il-liġi se tipprovdi li jkun hemm kmandant wieħed li jmexxi pjan wieħed ta' kordinament bejn il-forzi kollha li jkunu nvoluti.

Il-ħatra tal-kmandant suprem tintemm hekk kif din il- ħidma ta' emerġenza tkun spiċċat.

Tajjeb li ngħid ukoll li klawsoli 5 u 6 ta' dan l-abbozz ta' liġi jipprovdu biex ikun hemm kunsill għall-protezzjoni ċivili.

Dan il-kunsill se jinħatar għal perjodu ta' tliet snin mill-Prim Ministru u jkun magħmul minn rappreżentanti li jintgħażlu minn uffiċjali pubbliċi f'kariga għolja li jkunu f'ministeri li normalment ikunu nvoluti l-aktar f'każ ta' emerġenza bħal, per eżempju, l-ministeru tas-saħħa, tax-xogħlijiet pubbliċi, tat-trasport u oħrajn.

Tajjeb li ngħid li membru ieħor se jintgħażel mill-għaqdiet volontarji l-aktar rappreżentattivi fil- protezzjoni ċivili.

Membru ieħor se jintgħażel wara li jiġu kkonsultati l- assoċjazzjonijiet jew organizzazzjonijiet l-aktar rappreżentattivi tal- kunsilli lokali.

Klawsola 6 titkellem dwar il-funzjonijiet ta' dan il-kunsill.

Din tgħid li l-funzjonijiet ta' dan il-kunsill huma:

(a) li jifformola, imexxi u jikkordina kull kwistjoni u prattika ta' politika nazzjonali dwar il-protezzjoni ċivili;

(b) li jmexxi u jikkordina fi ħdan il-kompetenza tiegħu it-twettiq u t-thejjija għal ħidmietta' protezzjoni ċivili meħtieġa fil-kas ta' emerġenza pubblika jew diżastru;

(c) li jagħti pariri u jirrakkomanda lill-ministru dwar kemm persuna tkun addattata, minħabba fil-kwalitajiet personali speċjali tagħha ta'deċiżjoni, kompetenza u esperjenza li taġixxi ta' kmandant u koordinatur nazzjonali suprem tas-servizzi u miżuri ta' protezzjoni ċivili f'xi emerġenza jew diżastru partikolari;

(d) li japprova pjanijiet ta' kontinġenza u linji direttivi u kodiċijiet assoċjati li jkollhom x'jaqsmu ma' emerġenzi u diżastri pubbliċi;

(e) li jissorvelja l-ħidmiet tad-dipartiment tal-protezzjoni ċivili;

(f) li jagħti pariri lill-ministru dwar kull miżura li tkun tagħti protezzjoni lill-pubbliku f'każ ta' emerġenza pubblika jew diżastru;

(g) li jinkoraġġixxi u jagħti support fuq livell nazzjonali u lokali dwar it-tħejjija għal xi emerġenza ġenerali li tkun kapaċi li tirrispondi għal kull xorta taż emerġenza, tkun xi tkun il-kawża tagħha;

(h) li jissorvelja u jinkoraġġixxi l-iżvilupp ta' organizzazzjonijiet volontarji ta' protezzjoni ċivili.

Klawsola 7 tagħti seta' lill-ministru responsabbli li jagħmel regolamenti li jipprovdu għal dak kollu li għandu x'jaqsam mal-protezzjoni ċivili.

Dawn jinkludu t-twettiq jew tisħiħ ta' xi konvenzjoni internazzjonali, il- proċeduri li għandhom jittieħdu f'każ ta' diżastru jew emerġenza, il-metodu u l-ħlas ta' kumpens għal telf materjali mġarrab minn persuni matul xi emerġenza u setgħat oħra.

Klawsola 10 tipprovdi għal reati li jistgħu jsiru minn persuni f'każi ta' xi diżastru jew emerġenza.

Il-penali huma pjuttost ħorox minħabba l- fatt li wieħed m'għandu qatt jittollera li persuna tapprofitta ruħha minn sitwazzjoni ta' emerġenza jew diżastru għal skopijiet ulterjuri.

Jien naħseb li hawnhekk kulħadd jaqbel li għandna nkunu drastiċi.

Per eżempju, persuna li tneħħi minn xi post u tuża mingħajr dritt xi ħaġa li tkun ġiet abbandunata minn sidha minħabba xi diżastru li matulu ħajjet is-sid jew ta' xi persuna oħra kienet fil-periklu jkun ħati ta' reat u jekk dan jinstab ħati jista' jeħel priġunerija għal żmien ta' mhux inqas minn sitt xhur u mhux iżjed minn għaxar snin.

Jekk persuna tiġbor fondi jew oġġetti bħala għajnuna għall-vittima ta' diżastru mingħajr l-awtorizzazzjoni tad-direttur tal-protezzjoni ċivili jista' jeħel priġunerija għal żmien ta' mhux inqas minn tliet xhur u mhux iżjed minn sena.

Din qed nagħmluha għaliex smajna li f'ċerti pajjiżi kien hemm xi abbużi u allura aħna ridna nkunu ċerti li dawn l-affarijiet isiru bis-serjeta'.

Madam Speaker, b'din il-liġi l-Gvern qed jimla vojt kbir fil-pajjiż.

Dan il-vojt ilu jinħass ħafna u nista' ngħid li jien kuntent li għal-ewwel darba fl-istorja ta' pajjiżna se jkun hemm liġi li tipprovdi għall-ħolqien ta' l-istrutturi meħtieġa biex jassiguraw li jkun hemm kordinament sħiħ u effettiv bejn id-diversi dipartimenti tal-gvern, il-kunsilli lokali u organizzazzjonijiet mhux governattivi, sabiex dawn ikunu jistgħu jaġixxu flimkien u b'mod effettiv fil-każ ta' diżastru nazzjonali jew reġjonali.

Kulħadd jaf li huwa importanti li jkun hemm il-kordinazzjoni f'każ ta' xi diżastru.

Huwa importanti li min jista' jagħti għajnuna jagħtiha, imma hemm bżonn ukoll li jkun hemm it-taħriġ u kulħadd ikun jaf x'għandu jagħmel f'każ ta' xi diżastru.

Il-Gvern qed jagħmel minn kollox biex joħloq din l- istruttura li semmejt u qed jipprova jagħmel minn kollox biex joħloq struttura oħra biex jiġu msaħħa l-organi kollha kontemplati fil-liġi.

Jien għandi l-pjaċir ngħid li l-ħolqien ta' dan id-dipartiment tal-protezzjoni ċivili issa qabad rittmu mgħaġġel.

Nista' ngħid ukoll li ġibna apparat minn barra permezz ta' trattati ma' l-Italja biex b'hekk sar possibbli li d- dipartiment jiġi attrezzat bl-aktar makkinarju modern possibbli.

Fil-fatt nista' ngħid li mingħajr ma daqqejna t-trombi, parti minn dan il-makkinarju diġa' wżajnih fil-ġranet li għaddew u dan ta riżultati pożittivi.

Huwa importanti li jkollna dan it-tip ta' makkinarju modern u tajjeb ukoll li jkollna l-ħaddiema mħarrġin sewwa b'dan l-apparat modern, għax mhux billi ġġib l-appart imma tajjeb ukoll li l-ħaddiema u n-nies responsabbli jkunu mħarrġin b'dan l-apparat.

Sur President, irrid ngħid ukoll li se jinħoloq operations centre li se jagħti possibbilta' lid-dipartiment li joħloq il-kordinament neċessarju bejn id-dipartimenti u l-organizzazzjonijiet kollha li jkunu nvoluti f'emerġenza u għandi l-pjaċir ngħid li t-tender għal dan l-apparat ħiereġ fil-ġranet li ġejjin.

Tajjeb li ngħid ukoll li permezz ta' dan l-operation centre se jkun hemm aktar kordinament.

Ħarġu applikazzjonijiet għal diversi pożizzjonijiet fid-dipartiment tal-protezzjoni ċivili u anke hawnhekk għandi pjaċir ngħid li l-interess tal-ħaddiema kien sostanzjali, hemm interess kbir u huwa ta' min ifaħħru.

Il-protezzjoni ċivili hija wkoll meħtieġa u importanti għal pajjiż modern.

Minħabba li aħna mdawrin bil-baħar aħna nistgħu nkunu aktar vunerabbli għal dak li jista' jinqala' pero' huwa importanti wkoll li aħna pajjiż żgħir u għalhekk jekk jinqala' xi inċident jista' jkollna konsegwenzi akbar minn pajjiżi akbar fejn m'għandhomx l-affarijiet magħqudin ma' xulxin.

Tajjeb li ngħid ukoll li hemm bżonn li nedukaw lin- nies ħalli f'każ ta' emerġenza jkunu huma wkoll li jagħtu s-sehem tagħhom.

Sur President, din il-liġi dwar il-protezzjoni ċivili hija parti essenzjali mill-istruttura kollha li l-pajjiż għandu jibni f'dan ir- rigward.

Biex nenfasizza dan il-punt nixtieq nagħlaq billi nikkwota x'jgħid il-compendium dwar disaster prevention and mitigation maħruġ mill-UNDRO.

''It will be essential for the effective operation of emergency plan that sufficient legal powers exist for their execution.

The conferment of responsibility without power is in terms of disaster and relief worse than the opposite.''.

Naħseb li aktar minn hekk ftit hemm x'wieħed jgħid, għaliex il-messaġġ huwa ċar u ma jagħtix lok għal misinterpretazzjoni.

Dan ikkwotajtu biex nuri biċ- ċar li meta ġejna biex ħejjejna dan l-abbozz ħadna pariri minn min diġa' huwa professjonalment ta' l-esperjenza u ħadna pariri minn entitajiet internazzjonali.

Meta fformolajna dan l-abbozz aħna kkonsultajna magħhom u dawn qablu magħna li għamilna biċċa xogħol tajba u ta' importanza għal pajjiżna.

Sur President, kif għidt fil-bidu, id-dibattitu tal-bieraħ kien wieħed tajjeb u ta' impatt pożittiv fl-interess nazzjonali u għalhekk nistenna li anke fid-dibattitu tal-lum, l-Oppożizzjoni tagħmel il-parti tagħha ħalli jekk nistgħu ntejjbu dan l-abbozz, intejbuh.

Grazzi.

THE DEPUTY SPEAKER (Onor. Michael Bonnici): Grazzi.

L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Sur President, l-Oppożizzjoni taqbel max-xejra ġenerali ta' dan l-abbozz u taqbel ukoll ma' dak li qal il-Ministru.

Fil- fatt aħna naqblu ma' dawk li jgħidu li hemm bżonn liġi u mhux ma' dawk li jgħidu li m'hemmx bżonn liġi dwar il-protezzjoni ċivili.

Dan ukoll biex inkunu konsistenti ma' dak li wettaqna meta konna fil-Gvern.

Jien nixtieq nikkwota biss mir-rapport li kont ippreżentajt fl-1996 tar-raba' sena ta' ħidma taħt l-aħħar amministrazzjoni Nazzjonalista, fejn kont għidt li l- liġi dwar il-protezzjoni ċivili se tkun waħda bażika.

Għaliex waħda bażika?

Għaliex qabel ma sar it-tieni draft diġa' kien sar draft li kien dettaljat iżżejjed u l-Gvern kien iddeċieda - ftit qabel ma sirt ministru jien f'April ta' l-1995 - li minflok li jkollna liġi b'ħafna dettalji jkollna liġi bażika, qasira kemm jista' jkun u li tagħti ċerti poteri lill- gvern li jkunu jaqblu ma' l-emerġenza li hemm bżonn.

Jien naħseb li naqblu lkoll li meta jkun hemm emerġenza mhux kliem jew liġi trid imma azzjoni, u allura jrid ikollok liġi żnella u ħafifa li mhux tfixklek imma tgħinek.

Bejn wieħed u ieħor - għalkemm għandi ċerti punti ta' kritika - din il-liġi taqbel ħafna ma' dak li kien qed jiġi propost, jiġifieri li l-liġi tkun waħda bażika li tagħti l-poteri lill-ministeru responsabbli li joħroġ regolamenti relatati ma' kull emerġenza skond iċ-ċirkostanzi.

Bejn wieħed u ieħor din il-liġi taqbel ma' dak li jien stess kont għidt.

Jien kont għidt li l-qafas tal-liġi tlesta u qiegħed għand l-Avukat Ġenerali ħa jagħtih l-aħħar daqqa qabel ma jiġi ppreżentat fil-Parlament.

Għalkemm nifhem li hawn min jgħid li m'għandekx bżonn liġi, aħna naqblu li jkun hemm qafas legali ta' dawn l-affarijiet u tajjeb li dan il-qafas legali jkun indipendenti wkoll mil-liġijiet li diġa' għandna dwar l- emerġenzi.

Il-Ministru għamel riferenza għal-liġi dwar is-setgħat ta' emerġenza li kienet għaddiet fl-1963.

Dik il-liġi drastika ħafna mhijiex qed titħassar b'din il-liġi l-ġdida imma se tibqa' in vigore.

(Interruzzjonijiet) Il-liġi ta' l-1963 tirriferi għal kull tip ta' emerġenza u mhux għal dawk l-emerġenzi ta' diżastri naturali, jiġifieri jistgħu jkunu anke emerġenzi ta' natura politika, per eżempju.

Fil-fatt dik il-liġi kienet saret ftit wara li kien hawn ċerti rvellijiet fil-pajjiż, liġi drastika ħafna.

Per eżempju, tagħti poter lill-Gvern biex jagħmel regolamenti li addirittura jemendaw kwalunkwe liġi mingħajr ma jiġi f'dan il-Parlament.

B'sempliċi regolament il-Gvern jista' jemenda liġi, jissospendi liġi, iħalli liġi tibqa teżisti pero' tiġi bla effett jew jimmodifika l-applikazzjoni tagħha.

Pero' dan isir għal emerġenzi qosra u m'humiex xi ħaġa permanenti.

Tant huwa veru li malli tispiċċa l-proklama ta' l-emerġenza, jispiċċaw ir-regolamenti wkoll.

Huwa interessanti li f'dik il-liġi ta' l-1963 m'hemmx definizzjoni ta' emerġenza imma hija biss emerġenza pubblika fejn il-President ta' Malta jaġixxi fuq parir tal-Prim Ministru u jekk ikun sodisfatt li teżisti emerġenza pubblika, bi proklama jista' jiddikjara li dik il-liġi tapplika u allura l-ministru jkun jista' jagħmel dawk ir-regolamenti matul iż-żmien li ddum l-emerġenza.

Mela huwa tajjeb li wieħed jagħmel liġi li tkun aktar permanenti u aktar preventiva.

Il-liġi ta' l-1963 tagħti poteri drastiċi ħafna matul iż-żmien ta' l- emerġenza biss, mentri l-iskop ta' l-Att dwar il-Protezzjoni Ċivili huwa li jipprovdi għal emerġenza u li joħloq struttura biex tipprevjeni għal dawk is-sitwazzjonijiet.

Għadni kif smajt l-aħbarijiet u smajtu jgħid li n-naħa t'isfel ta' l- Italja ntlaqtet bl-ikrah mill-maltemp u saħansitra mietu n-nies.

Lill- Ministru Franco Barberi - kont iltqajt miegħu f'Ruma u anke kien ġie hawn Malta - staqsewh x'jista' jagħmel biex wieħed jipprevjeni.

Dan qal li tista' tipprevjeni imma trid ir-riżorsi umani u trid riżorsi finanzjarji wkoll.

Dan huwa kamp li ħafna drabi taħseb li qed tagħżaq fl-ilma pero' mbagħad meta jiġi l-mument tad-diżastru jiddispjaċik li ma tkunx għamilt ħiltek kollha biex tipprevjenih.

Ħafna drabi huwa diffiċli li tipperswadi lin-nies li prevention is better than cure u forsi dawn jgħidulek li tkun qed taħli l-flus meta tinvesti fil-prevenzjoni.

L-ajma kulħadd kull meta jħoss l-uġigħ jgħidha u ma jgħidhiex qabel.

Din hija attitudini perikoluża ħafna għax hija attitudini li tista' ġġib diżastri kbar.

Mela huwa tajjeb li jkollna dan il-qafas tal-liġi li jipprovdi mhux biss biex wieħed isewwi jew itaffi l-effetti ta' emerġenza imma wkoll sabiex wieħed jippreveniha.

U x'tip ta' diżastri qed jiġu kkonsidrati f'dan l-abbozz?

F'dan l-abbozz qed jiġu kkonsidrati diżastri li jew toħloqhom in-natura stess jew inkella diżastri li jinħolqu mill-bniedem.

Hawnhekk hawn definizzjoni interessanti, forsi hija ftit ġenerali u wieħed jista' jikkritikaha minħabba f'hekk, imma naħseb li wieħed irid iħalli ftit leeway lill-gvern dwar fejn għandu japplika din il-liġi u għal-liema diżastri għandu japplikaha.

Kuntrarjament għal-liġi l-antika, fejn ma għandekx definizzjoni ta' x'inhi emerġenza, hawnhekk għandek definizzjoni ta' x'inhu diżastru.

Diżastru tfisser

''ġrajja mhux prevedibbli li tikkaġuna jew thedded li tikkaġuna ħsara fil-ħajja jew fis-saħħa ta' għad sew ta' persuni jew lill-proprjeta' jew lill-provista ta' riżorsi vitali tal-popolazzjoni jew lill- ambjent, u l-urġenza tas-sitwazzjoni tkun teħtieġ il-koperazzjoni ta' l-awtoritajiet, istituzzjonijiet u organizzazzjonijiet għal azzjoni immedjata ta' rimedju''.

Jekk ikun inċident żgħir allura ma tkunx emerġenza.

Biex ikollok emerġenza jrid ikollok l-element ta' diżastru li jhedded is-saħħa, il-ħajja tan-nies, il-proprjeta' u l-ambjent u jrid ikun hemm ukoll l-element ta' urġenza.

Id- diżastri li għaliha japplika dan l-abbozz jistgħu jkunu jew ikkaġunati min- natura stess jew inkella kkaġunati wkoll mill-bniedem bħal, per eżempju, jekk allaħares qatt jaqa' ajruplan u jikkaġuna diżastru f'area partikolari jew inkella jkollok inċidenti fil-power station.

Fortunatament pajjiżna - meta ngħid fortunatament nisperaw li nibqgħu daqshekk xortina tajba wkoll - huwa daqsxejn protett minn ċerti diżastri naturali.

Issa jekk dan huwiex b'kumbinazzjoni jew inkella b'xi intervent divin, l-aqwa li aħna protetti minn ċerti tipi ta' diżastri bħalma hu diżastru kkawżat minn vulkan.

Per eżempju l-Ministru Franco Barberi huwa espert fil-vulkanoloġija.

Dan saħansitra kien żvijja l-lava li kienet ħierġa mill-Etna qabel ma sar ministru, u probabbli li sar ministru minħabba f'hekk.

Dan kien anke ta lecture hawn Malta u kien qal ukoll li għalkemm m'aħniex kompletament barra mir-riskji tat-terremoti, Malta m'hijiex għar-riskju daqs kemm hija l-Italja.

Jien kont irrimarkajtlu - u naħseb li dan huwa importanti li ngħiduh f'dan il-Parlament ħalli anke meta mbagħad jibdew jinħarġu r-regolamenti nkunu nafu dwar xiex għandna nilqgħu l-aktar - li donnu d-diżastru naturali li l-aktar jolqot lill-gżejjer Maltin ħafna drabi bi ħsara għall-ħajja tan-nies imma dejjem ta' ħsara għall-proprjeta' huwa l-għargħar.

F'pajjiżna kull tant żmien - daqqa kull tliet snin u daqqa kull erba' snin u kif qal il-Ministru wkoll partikolarment fil-perijodu tal-ħarifa u l- bidunett tax-xitwa - issir dik il-maltempata li ngħidulha mhux tas-soltu.

Aħna nistgħu nagħmlu xi miżuri ta' prevenzjoni biex innaqqsu - neqirdu le - l-effett tagħha.

Kellna għargħar li kien sar f'Ottubru ta' l-1979, niftakar ukoll l-għargħar li kien sar f'Novembru ta' l-1988 u mbagħad kien hemm il- famuża maltempata li baqgħet tissemma tal-Kunċizzjoni ta' l-1988.

Jiġifieri din hija xi ħaġa prevedibbli, mhux bħat-terremot li ħafna drabi ma jkunx prevedibbli.

Veru li m'intix se tkun taf il-ġurnata u l-ħin meta ġej l- għargħar, għalkemm illum bil-mezzi moderni tista' tkun taf, imma għallinqas taf li regolarment se tiġi dik il-ġurnata li se tikkaġunalek għargħar kbir ġewwa pajjiżna.

Forsi ġaladarba nafu b'dan il-periklu - u jien dan kont għidtu lill-esperti Taljani li kien qabbad il-Gvern preċedenti - aħna nistgħu nagħmlu enfasi partikolari fuq il-punt ta' l- għargħar.

Jien konvint li nistgħu nagħmlu ħafna f'dan il-qasam u nistgħu ntaffu ħafna mill-effetti.

Il-kritika li tisma minn ħafna nies hi li aktar ma nibnu, aktar qed niġu flooded malli tagħmel ftit xita.

Jien ġej mill-kostitwenza ta' Birkirkara u għandi l-uffiċċju fil-Wied.

Hemmhekk malli tagħmel ftit xita trid toqgħod attent fejn tipparkja għaliex toħroġ u tista' ma ssibx il-karozza jew ma ssibhiex f'postha u ssibha f'post ieħor.

Meta tagħmel xita li ddum kemmxejn aktar mill-ftit qtar, din tiġbor l-għargħar minn postijiet oħrajn.

Per eżempju, f'Settembru li għadda jien bqajt impressjonat sa fejn jista' jogħla l-livell ta' l-ilma.

Jien rajt l-ilma jitla' sas-sopraporti u sal-loġoġ tal-bieb ta' barra tan- nies.

Jiġifieri mhux qed nitkellem li jitla' ftit sas-salott imma jitla' m'għola ħafna aktar minn bniedem.

Issa jekk dan jiġri meta ma jkunx hemm l- elementi ta' diżastru li aħna ddefinejna fil-liġi, aħseb u ara x'jiġri meta jkun hemm l-emerġenza veru kif ġara f'Ottubru ta' l-1979, meta hemm dik il- bużżieqa kbira ta' ilma li taqa' f'salt u jkollok ħafna xita f'temp ħafna qasir ta' żmien.

Jien naħseb li rridu nidderieġu l-enerġiji tagħna f'dawn il-postijiet li s-soltu jintlaqtu mill-għargħar.

Jien semmejt Birkirkara għax l-aktar li naf, pero' dan japplika wkoll għal Ħal Qormi, għal Wied il- Għajn u għal postijiet oħra.

Kemm jista' jkun wieħed irid jipprova jtaffi anke billi joħloq ċentri ta' għajnuna f'dawn il-postijiet.

Issa, Sur President, barra l-għargħar wieħed irid isemmi wkoll il-ħruq.

Jien niftakar li meta kont ministru kont skoprejt li fejn jidħol it-tifi tan-nar, jekk ikun hemm ħruq fil-Mellieħa - kif kien ġara ftit qabel - il- fire engine trid titlaq jew minn Kordin jew inkella mill-Furjana, u Alla jbierek dawn jaslu wara xi 25 minuta.

Minħabba f'hekk jien kont ħadt inizjattiva, bl-approvazzjoni tal-Kabinett, biex apparti li nixtru aktar fire engines, niftħu fire station ġewwa t-tramuntana tal-pajjiż.

Kien ġie identifikat post ideali ħdejn il-knisja tal-Kapuċċini li hemm fix-Xemija, fejn fuq naħa tista' tilħaq l-area tal-Mellieħa, l-Imġarr, Selmun, San Pawl il-Baħar u x-Xemxija u fuq in-naħa l-oħra għandek Buġibba u Burmarrad sal-Mosta.

Dik kienet il-ġurisdizzjoni tax-Xemxija fire station.

Dan kien pass żgħir - għax hawn mhux qed nitkellmu fuq eluf kbar ta' liri - li sewa ħafna.

Riċentement minn mistoqsija parlamentari ħareġ li dawn ikollhom medja ta' xi seba' calls kuljum.

Li rrid ngħid hu li rridu napplikaw ftit aktar ħsieb u ma tridx tkun bravu u intelliġenti biex tgħid li trid tenfasizza fuq il-punti tad-dgħufija.

Illum għandna fire station fix- Xemxija u kien hemm il-ħsieb - u forsi l-Ministru fil-winding-up jispjegalna jekk dan il-ħsieb huwiex se jitwettaq - li ssir fire station oħra f'Ħal Far minħabba l-parti industrijali ta' dawk in-naħat, imma llum nistgħu ngħidu li għar-rigward ta' tifi tan-nar minn fuq l-art qegħdin ħafna aħjar milli qatt konna.

Per eżempju, sa l-1992 dan il-pajjiż ma kellux is-sellum twil, il-high-up, li jista' jeċċedi l-ħames sulari.

Allura jien kont staqsejt xi jsir jekk ikollok post ta' 13-il sular li jkun qed jinħaraq.

Qaluli li jistennew sakemm jinżel il-ħruq fil-ħames sular!

Fl- 1992 il-Gvern preċedenti kien xtara dan il-high-up u nifhem li l-Gvern issa xtara ieħor li jlaħħaq mal-11 jew 12-il sular.

Issa hawnhekk interessanti wkoll li wieħed jinnota li x-xejra hi li jkun hemm bini aktar għoli.

Illum meta tgħid 13-il sular qisek li ma tkun qed tgħid xejn, anzi għandna l- proposta li jkun hemm bini ta' 65 sular.

Wieħed mhux biss għandu jgħid li se jagħmel dak il-bini imma jrid jilqa' wkoll għal dawn l-affarijiet ġodda li m'aħniex imdorrijin bihom.

X'jiġri f'każ ta' emerġenza f'dan il-bini għoli?

Meta qed nitkellmu fuq emerġenzi nittamaw li dawn qatt ma jiġru.

Jien qed insemmihom biex inkunu nafu x'inhuma l-problemi.

Kif qal il- Ministru - u qal tajjeb - huwa importanti li meta jiġru l-inċidenti, mhux nibqgħu nħarsu lejhom imma nkunu organizzati biex nilqgħu għalihom.

Dawn huma l-iżviluppi ġodda li rridu naħsbu għalihom u mhux l-ewwel isiru l- iżviluppi l-ġodda mbagħad nibdew naħsbu wara.

Mela s'issa semmejna li nkunu nistgħu nilħqu t-territorju kollu f'każ ta' ħruq.

Semmejt ukoll il-problemi ta' dan il-bini għoli u semmejt ukoll il-kwestjoni ta' l-għargħar.

Kamp ieħor li jidhirli li għandna nenfasizzaw ħafna fuqu huwa t-tifi tan- nar fuq il-baħar.

Ma rridx inkun allarmista, għax hawn ġew dejjem irridu nitkellmu b'responsabbilta', pero' r-responsabbilta' tfisser ukoll li rridu nidentifikaw fejn huma l-weaknesses tagħna.

Meta kont ministru responsabbli għall-protezzjoni ċivili kien evidenti li waqt li konna qed insaħħu l- pożizzjoni tagħna vis-a-vis t-tifi tan-nar fuq l-art, ma konniex daqshekk b'saħħitna fit-tifi tan-nar fuq il-baħar.

Lil-ta' l-SAG jien rajthom - bħalma rahom il-Ministru - u dawn xogħolhom jagħmluh b'ċertu sens ta' amor proprju.

Meta kien hemm l-isplużjoni fil-vapur Libjan fid-Drydocks dawn addirittura rriskjaw ħajjithom.

Li tidħol fl-istiva ta' vapur li ma tkunx taf x'forma hu mingħajr pjanti huwa riskju kbir.

Li rrid ngħid hu li fit- tifi tan-nar fuq il-baħar ma konniex daqshekk b'saħħitna u kien għalhekk li f'Settembru ta' l-1995 kont tlajt Ruma, flimkien ma' delegazzjoni mid- dipartiment tal-protezzjoni ċivili, fejn insistejna ħafna mas-sotto segretarju għall-protezzjoni ċivili Franco Barberi biex jgħinna f'dan il- qasam tat-tifi tan-nar fuq il-baħar.

Fil-fatt kien ġie fl-4 ta' Ottubru, 1996 u konna ftehemna li l-Italja tgħinna permezz tal-protokol finanzjarju sabiex nixtru - u se nikkwota minn ''The Times'' ta' dakinhar-:

"Fire-estinguishing ships which contain equipment to deal with sea rescue and sea contamination and more equipment to strengthen the fire control section on land, will also be donated''.

Din kienet l-ewwel darba li fondi mill-protokol finanzjarju Taljan kienu se jiġu wżati mhux biss għat-tifi tan-nar minn fuq l-art imma wkoll biex jinxtraw laneċ għat-tifi tan-nar fuq il-baħar u anke biex jilqgħu għal emerġenza dwar tniġġiż tal-baħar f'każ ta' inċident fejn jinxtered iż-żejt.

Din hija xi ħaġa importanti ħafna u naħseb li rridu nsemmuha flimkien ma' l- affarijiet l-oħra li semmejt, jiġifieri l-għargħar u n-nar fuq bini li jkun għoli.

Meta kont niddiskuti ma' l-esperti Taljani u anke mal-ministru responsabbli mill-protezzjoni ċivili kont għidt li waqt li f'pajjiżi oħrajn, bħall-Italja, jekk jiġri inċident f'xi area partikolari t-turisti jistgħu jitilqu minn, per eżempju, Genova u jmorru x'imkien ieħor bħal Ruma, Milan jew Firenze jew Venezja, kieku f'Malta Allaħares qatt kellu jinqala' xi inċident li bih ikollok tniġġiż tal-baħar permezz tat-tixrid taż-żejt dan jeqridilna t-turiżmu.

Hekk kien ġara meta kien għereq tanker mimli żejt fil-port ta' Genova u meta kien hemm splużjoni ftit 'il barra minn Livorno - kienu mietu għexieren ta' nies meta ħabtu żewġ vapuri - imma jekk jiġri xi ħaġa simili f'Malta, aħna ma nistgħux ngħidu lit-turisti biex imorru x'imkien ieħor.

Id-diżastru jkun akbar, komparat mad-daqs ċkejken tagħna.

Allura anke jekk forsi jista' xi ħadd jaħseb li dan huwa investiment li mhux qed tara r-riżultati tiegħu mmedjat, tista' tinqala' dik il-ġurnata - u j'Alla ma tinqala' qatt - għada jew 20 sena oħra, li fiha jkun hemm inċidenti ta' dan it-tip li jistgħu jikkaġunaw mhux biss diżastru ekoloġiku imma diżastru għall-ekonomija tagħna wkoll.

J'Alla qatt ma jiġri imma ejjew inkunu ppreparati li jekk jiġri nkunu nistgħu nilqgħu.

Issa kif nistgħu nilqgħu għal dawn l-emerġenzi ta' tixrid ta' żejt u tniġġiż tal-baħar?

Jien nieħu gost li dawn il-laneċ li jien kont kellimt lill-Ministru Barberi dwarhom f'Settembru ta' l-1995 u f'Ottubru ta' l-1996 issa l-Gvern wasal biex jixtrihom.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Sur President, veru li kien hemm il-ħsieb li jinxtraw bastimenti pero' naċċerta lill-Onor.

Membru li dawk il-bastimenti ma kenux se jsolvu l-problema, u m'iniex qed ngħid hekk bi kritika.

Fil-Fatt l- istruttura tal-bastimenti ġiet iddisinjata mill-ġdid biex dawn ikunu jistgħu jilqgħu għal każijiet ta' emerġenza li jistgħu jiġru madwar il- gżira ta' Malta.

Jiġifieri kien hemm tibdil sostanzjali fid-disinn tal- bastimenti.

ONOR.

TONIO BORG: Jien m'inix tekniku biex inkun naf id-differenza bejn lanċa u lanċa - naf li l-Ministru għandu iktar esperjenza minni f'dan il- kamp - pero' nimmaġina li dawn kienu l-istess esperti li taw il-pariri lill- Gvern Taljan meta seħħew l-emerġenzi li semmejt, kemm meta għereq il-vapur Ċiprijott ġewwa Ġenova, kif ukoll meta kien hemm l-inċident f'Livorno.

Fil- fatt nistgħu ngħidu mingħajr tlaqliq li l-iktar pajjiż milqut minn diżastri naturali huwa proprju l-Italja għax nisimgħu b'valangi, terrimoti, għargħar, landslides, insomma nisimgħu b'kollox.

Meta kien ġie hawn Franco Barberi kien qalli li jekk hawn pajjiż li għandu l-ikbar potenzjalita` ta' periklu ta' diżastri naturali huwa proprju l-Italja.

Jiġifieri dawn in-nies ma naħsibx li huma tal-ħabba ġozz imma huma esperti li taw pariri u bagħtu l-laneċ tagħhom sabiex isolvu dawn iż-żewġ diżastri kbar li nqalgħu fl-Italja u solvewhom b'mod tajjeb.

Meta jkollok tniġġis taż-żejt, l-ikbar problema hija dak iż-żejt li jilħaq jinżel 'l isfel fis- seabed għax dak ma tistax tiġbru pero' dak li jibqa' fil-wiċċ hemm mezz kif tista' tneħħih.

Jien kont mort Fiumicino ħalli nara din is-sistema li biha jdawru roqgħa żejt - tista' tkun kbira jew żgħira - u permezz ta' mezzi moderni jiġbru il-materjal kontaminanti f'ċilindri ta' l-azzar.

Huwa importanti li nirrikonoxxu l-fatt - forsi l-Ministru Mizzi seta' rrikonoxxieh ftit iktar fl-introduzzjoni li għamel - li dan l-expertise kollu u dawn il-laneċ ma ġewx iqumu sold wieħed lill-Gvern Malti, għalkemm dan il-makkinajru jidher fil-budget bħala spiża kapitali.

Fil- fatt dawn kollha ngħataw b'xejn mill-Gvern Taljan u hekk qed jiġri wkoll illum.

Jien qed ngħid b'xejn għaliex għalkemm għandna l-obbligu li nħallsu tagħhom u li nixtruhom bilfors minn ditti Taljani jew inkella l-prodott ikollu oriġini Taljana - u wara li qed jagħtuna dawn il-miljuni kollha it's only fair li aħna nixtru mill-pajjiż tagħhom - dawn kollha qed neħduhom mill-protokoll finanzjarju Taljan li l-Gvern preċedenti kien bena fuq dak li sab mill-Gvern ta' qablu.

Imma wieħed għandu jgħid grazzi lill-Gvern Taljan li fil-konfront ta' Malta naħseb li huwa l-iktar pajjiż li għen, mhux bil-paroli u bis-sostenn morali biss imma bil-fatti, jiġifieri bil- flus ukoll, għax il-protokoll finanzjarju ma jolqotx biss il-protezzjoni ċivili imma jolqot areas oħra.

Per eżempju, meta ġejna biex niżviluppaw il- Freeport aħna konna wżajna wkoll il-protokoll finanzjarju.

U tant użajnieh il-protokoll finanzjarju Taljan li kien hemm min qajjem interpellanza fil- Parlament Taljan li dan kien se jkun kompetizzjoni għal Gioia Tauro li huwa l-freeport Taljan.

Imma b'mod partikolari dawn għenuna fil-qasam tal- protezzjoni ċivili.

Jien kważi konvint li kieku ma kienx għall-għajnuna tal-Gvern Taljan, partikolarment permezz tal-protokoll finanzjarju, pajjiż żgħir bħal tagħna li għandu prijoritajiet kbar oħrajn, forsi ma kienx isib il-mezz biex jinvesti f'dan il-qasam.

Kif għidt qabel, gvern irid jagħmel il- prijoritajiet tiegħu u ħafna drabi jippreferi li jinvesti fi proġetti li jidhru mal-ewwel milli jinvesti f'ħaġa bħal din li jista' jkollok bżonnha fil-futur imma li għalissa ma tidhirx.

Naħseb li f'dan il-Parlament li huwa l-ogħla istituzzjoni fil-pajjiż, ta' min juri r-rikonoxximent tal- poplu Malti lill-gvernijiet Taljani differenti li għenuna f'dan il-qasam.

Dak kollu li xtara l-Gvern preċedenti u anke dan il-Gvern qiegħed jiġi ffinanzjat b'dan il-protokoll, mhux biss il-laneċ li semmejt imma anke l- operations centre.

Kellna uġigħ ta' ras kbira biex insibu l-post adattat għal dan iċ-ċentru operattiv.

Għall-ewwel bdejna bil-Forti Sant'Iermu u mbagħad l-esperti Taljani li għamlu s-civil protection plan u n-national disaster plan qalulna li dak il-post mhux tajjeb minħabba li kellhom jitwaħħlu xi arbli għall-komunikazzjoni u fl-aħħar, wara ħafna taħbit, instab Ta' Kandja, ħdejn iċ-ċentru ta' l-SAG.

Niftakar li jien kont mort hemmhekk flimkien mal-periti tal-Public Works u identifikajna dan il-post.

Meta kien ġie l- Ministru Barberi tlabna l-finanzi taħt il-protokoll finanzjarju Taljan li kien iffirma l-Ministru de Marco.

Il-Gvern Taljan kien żiedna fuq il-flus li kien jagħtina qabel u b'mod partikolari żiedna fil-qasam tal-protezzjoni ċivili.

Jekk l-amministrazzjoni preċedenti u l-amministrazzjoni preżenti qed jagħmlu dawn il-proġetti kapitali fil-qasam tal-protezzjoni ċivili, dan huwa dovut għall-ħidma ta' kull gvern li talab biex jiżdied u jittejjeb il- protokoll finanzjarju, imma b'mod partikolari għall-Gvern Taljan li f'dan il-qasam għandna ħafna għalxiex inkunu rikonoxxenti lejh.

Insemmi biss li sa l-1996 il-fire brigade tal-korp tal-pulizija qatt ma kienet xtrat fire engine ġdida fjamanta għaliex dejjem second-hand kienu kemm taħt amministrazzjoni u kemm taħt oħra.

L-ewwel darba li nxtrat fire engine ġdida fjamanta kien fl-14 ta' Awissu, 1996 meta bis-saħħa tal-protokoll finanzjarju Taljan konna ġibna tliet fire engines ġodda fjamanti Iveco, li kull waħda tqum Lm80,000 - mhux qegħdin nitkellmu fuq sold jew tnejn.

Dawn kollha mogħtija b'xejn bis-saħħa tal-protokoll finanzjarju Taljan.

Fiż-żmien li l-Onor.

Louis Galea kien ministru ta' l-intern - u ma ninsewx li l-Onor.

Galea għamel ħafna fil-qasam tal-protezzjoni ċivili - konna nnominajna s-soċjeta` Castalia, ditta rinomata Taljana fil-qasam tal- protezzjoni ċivili, u din kienet ħejjiet il-famuż civil protection plan dwar x'għandu jsir f'Malta fuq medda ta' żmien.

Dan qed ngħidu biex nuri s- serjeta` li biha konna ħadna l-qasam tal-protezzjoni ċivili.

Apparti s- civil protection plan ġie ffirmat ftehim internazzjonali - u hawn riferenza għalih anke f'dan l-abbozz - bejn Malta u l-Italja li huwa importanti ħafna.

Qed ngħid dan għaliex id-diżastri naturali m'għandhomx konfini, m'għandhomx territorji.

Jekk nieħdu d-diżastru li nqala' f'Chernobyl, dan l-iktar li laqat kien il-pajjiż fejn sar pero' mbagħad kellu effetti sekondarji f'pajjiżi oħrajn.

Tista' tiġri xi ħaġa Sqallija li jkollha effett fuq pajjiżna wkoll.

Qabel kont qed insemmi t-tniġġis tal-baħar u jista' jkun li d-diżastru tat-tniġġis tal-baħar bit-tixrid taż-żejt, minħabba kolliżjoni ta' tankers, ikun tant kbir li l-mezzi li għandna - li qed niżviluppaw imma li għadhom żgħar - ma jkunux jistgħu jlaħħqu ma' diżastru ta' dak it-tip.

Kien għalhekk li l-ministru responsabbli għall- protezzjoni ċivili, l-Onor.

Louis Galea, kien iffirma l-ftehim ta' Palermo fil-11 ta' Marzu, 1994 dwar koperazzjoni għat-tbassir tal-prevenzjoni u għat-tnaqqis ta' diżastri naturali u teknoloġiċi bejn l-Italja u Malta.

Dan it-trattat kien jaħseb għal bdil ta' informazzjoni xjentifika u teknika u għal programmi ta' riċerka u taħriġ dwar dak li għandu x'jaqsam mal- protezzjoni ċivili.

Din hija d-direzzjoni li rridu nkomplu fiha u naħseb li wasal iż-żmien ukoll li ma jkollniex koperazzjoni biss ma' l-Italja - għalkemm huwa importanti ukoll li jkollna dan għaliex il-mezzi u l- equipment huma Taljani u allura jistgħu jgħinuna iktar huma - imma nistgħu nikkonkludu ftehim ieħor ta' dan it-tip mat-Tuneżija jew mal-Libja.

Meta jien kont iltqajt mal-ministru tal-protezzjoni ċivili u ta' l-intern fit- Tuneżija kien qalli li t-Tuneżija wkoll għandhom ftehim ma' l-Italja għal koperazzjoni fil-qasam tal-protezzjoni ċivili.

Għaliex?

Għaliex id- diżastri m'għandhomx konfini.

Allura huwa importanti li nsaħħu fejn nistgħu - u naħseb li dan l-abbozz se jgħin f'din id-direzzjoni - din il- koperazzjoni internazzjonali.

Dan l-abbozz, kif kien anke previst mill-amministrazzjoni preċedenti, għandu l-vantaġġ li huwa qasir u mhuwiex komplikat ħafna, pero' xorta waħda nemmen li forsi ċerti strutturi m'għandhomx ikunu wisq top heavy.

Per eżempju, is-civil protection council se jkun kompost minn numru mhux limitat ta' membri li jkunu uffiċjali pubbliċi li jokkupaw pożizzjoni importanti fil-ministeri responsabbli mill-public works, environment, telecomunication, transport services, health services, economic affairs, fuel and energy affairs, and Gozo affaris.

Issa l-Ministru jista' jgħid li dak ma jfissirx li se jagħmel tmien rappreżentanti pero' hemm tmien oqsma differenti li minnhom iridu jintgħażlu l-membri.

Iżda bħalma tista' ma tagħmilx tmienja, tista' tagħmel għaxra għax m'hawn xejn li jgħid li ma tistax tagħmel tnejn minn kull ministeru, imma jekk tagħmel wieħed minn kull ministeru diġa' għandek tmienja.

Skond dan l-abbozz irid ikun hemm ukoll membru li jkollu konoxxenza ta' materji li għandhom x'jaqsmu mal-protezzjoni ċivili u biex jiġi nnominat dan il-membru jridu jiġi kkonsultati l-għaqdiet volontarji.

Huwa tajjeb li l-organizzazzjonijiet volontarji - u hawn organizzazzjonijiet volontarji - fil-qasam tas-civil protection nagħtuhom l-importanza.

Jien kont bqajt impressjonat meta mort ġewwa l-Madliena fejn hemm għaqda volontarja li kull sena juru x'jafu f'dan il-qasam.

Dawn huma nies li fil-ħin liberu tagħhom imorru hemmhekk jagħmlu t-training u kont bqajt impressjonat bl-ammont ta' żgħażagħ li jmorru hemmhekk.

Il-Gvern preċedenti, fuq talba tal-forzi armati, kien ta dik l-area tal-Madliena - fejn qabel kien hemm ir-radar tas-servizzi - lil din l-għaqda volontarja li sal-lum għadha taħdem hemmhekk.

Huwa importanti li dawn l-għaqdiet volontarji nkomplu nsaħħuhom.

Naħseb li l-Ministru jaqbel miegħi u tajjeb li fl-abbozz hemm speċifikat li l-għaqdiet volontarji għandhom jiġu kkonsultati.

Qed tiġini f'moħħi din tal-Madliena - jidhirli s-St.

John Organisation - li lill-gvern ma tiġi tqumlu xejn, pero' jistgħu jkunu ta' għajnuna u nittama li jinvolvuhom.

Naf li se ssir l-assistance and rescue force u mhux qed ngħid li dawn għandhom ikunu flokha imma niftakar li jien kont nirrakkmanda ħafna lill- SAG li jużawhom meta jkollhom xi tip ta' diżastru żgħir.

Naturalment dawn m'għandhomx il-poter li jintervjenu bi dritt imma li jistgħu jintervjenu jekk jiġu mistiedna biex jagħmlu dan.

Ġaladarba qegħdin nitkellmu fuq il-volontarji, nixtieq li hawnhekk insellem lill-għaqdiet volontarji li taħt l-amministrazzjoni preċedenti u issa wkoll qed joffru b'xejn il-life-saving services matul is-sajf fi tliet bajjiet prinċipali ta' Għajn Tuffieħa, l-Għadira u Pretty Bay f'Birżebbuġa.

Din kienet inizjattiva ta' l-amministrazzjoni preċedenti fejn konna tajniehom għajnuna billi provdejnielhom dingy u oġġetti oħra biex fil- weekends joffru servizz ta' life saving fi tliet bajjiet importanti.

Nisperaw li l-Gvern ikompli jgħinhom ħalli jestendu dan is-servizz.

Kont qed nitkellem fuq il-kompożizzjoni tal-kunsill għall-protezzjoni ċivili fejn se jkun hemm rappreżentanti minn tmien ministeri; wieħed li jiġi nnominat wara konsultazzjoni ma' l-organizzazzjonijiet volontarji; u ieħor li jirrappreżenta l-kunsilli lokali li għalkemm m'hawnx kif jitla', pero' nifhem li jintgħażel mill-assoċjazzjoni tal-kunsill lokali.

Imbagħad inżidu ċ-chairman li jkun il-ministru responsabbli mill-protezzjoni ċivili, id-deputy chairman li jkun is-segretarju permanenti fil-ministeru tal- protezzjoni ċivili, il-kummissarju tal-pulizija, il-kmandant tal-forzi armati u d-direttur.

Meta tgħoddhom jiġu bejn 15 u 16.

Forsi fl-istadju ta' Kumitat wieħed jipprova jillimita ftit dan in-numru.

Jien niftakar li meta ppresedejt l-aħħar darba dan il-kunsill - għax għalkemm dan issa qed jitwaqqaf b'liġi, il-Ministru jaf li diġa` kien jeżisti, pero' huwa tajjeb li issa dan il-kunsill se jingħata qafas legali - kont għidt li kieku kellha tinqala' emerġenza vera, sakemm niltaqgħu, niddiskutu u kulħadd jgħid tiegħu, naħseb li d-diżastru jilħaq isir diżastru ikbar!

Allura kont naqqast ftit dan il-kunsill.

Ma naqqastux billi bdejt inqaċċat in-nies bl- addoċċ imma kien hemm ċerti nies li għalkemm kienu jagħtu kontribut ma ħassejtx li kienu indispensabbli għall-kunsill innifsu.

(Interruzzjonijiet) Dan m'aħniex se nagħmluh xi cavallo di battaglia u m'iniex qed ngħid li se nivvotaw kontra minħabba f'din, imma forsi fl- istadju ta' Kumitat wieħed jiddiskuti aħjar id-dettalji biex kemm jista' jkun ikun kunsill ħafif li jista' jirrispondi malajr għal sitwazzjonijiet ta' emerġenza.

Mela b'dan l-abbozz se jitwaqqaf formalment id-dipartiment tal- protezzjoni ċivili, li diġa' jeżisti, għax fil-fatt hemm id-direttur tal- protezzjoni ċivili.

F'dan id-dipartiment se jkun hemm id-direttur tal- protezzjoni ċivili, li huwa wkoll is-segretarju tal-kunsill, se jkun hemm il-kunsill għall-protezzjoni ċivili u se jkun hemm iċ-chief assistance and rescue officer.

Jiġifieri fi ħdan id-dipartiment tal-protezzjoni ċivili se jkun hemm forza li jiena fhimt li se tkun qisha dak ir-rescue team ta' l- SAG li tieħu ħsieb li tirreaġixxi kemm jista' jkun malajr għal sitwazzjoni ta' emerġenza jew ta' diżastru.

Fil-fatt il-funzjonijiet ta' l-assistance and rescue force huma:

"to maintain an adequate service for prompt intervention in the case of fire and rescue on land, flooding ..."

Imbagħad se jkun hemm ukoll il-commander.

Dan il-commander m'huwiex post permanenti imma jiġi appuntat meta tinqala' sitwazzjoni ta' emerġenza jew diżastru partikolari.

Mela jekk jinqalgħu tliet diżastri ta' tip differenti fl-istess waqt jew inkella l-istess diżastru joħloq diżastri f'postijiet oħrajn, inti jista' jkollok tliet commanders differenti, skond it-tip ta' diżastru.

Meta qed ngħidu li jrid ikun hemm dan il-commander forsi qegħdin noħolqu strutturi top heavy wisq.

Hemm wisq nies li jistgħu jaqgħu f'saqajn xulxin mentri l-iskop ta' din il-liġi - u sewwa qal il- Ministru, u issa naraw fl-istadju ta' Kumitat jekk nistgħux intejbuha - huwa li nkunu nafu min qed jikkmanda.

Dan huwa importanti ħafna għaliex inti għandek forzi ta' l-ordni differenti, b'dixxiplina militari li ħafna drabi ...

Din l-istess problema bħal ta' l-aviation security f'dan il- kontest.

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Ma nafx għaliex qegħdin tagħmlu enfasi - u għamiltu enfasi anke l-bieraħ - li qisu m'hemmx kordinament bejn il-forzi ta' l- ordni.

Naċċertak li hemm il-kordinament kollu.

Jien ma sibt l-ebda problema u ma jien qed nara l-ebda problema.

Lanqas ma nħoss li għandna nitkellmu fuq dawn il-problemi jekk ma tridux li nibdew noħolquhom.

THE DEPUTY SPEAKER: Onor. Borg, niġbidlek l-attenzjoni li skadielek il- ħin u għandek bżonn extension.

Xi ħadd jipproponi li l-Onor.

Membru jkompli jinstema'.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nipproponi li jkompli jinstema'.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Nissekonda.

THE DEPUTY SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Onor.

Borg ikompli jinstema'.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

ONOR.

TONIO BORG: Nirringrazzja lill-Kamra kollha.

J'Alla ma jkunx hemm dawn il-konflitti imma aħna saqajna ma' l-art u nafu li l-Italja fejn għandhom il-carabinieri u l-polizia tant joħolqu konlitti li darba kważi kważi sparaw fuq xulxin.

Jien mhux qed ngħid li se jagħmlu hekk f'pajjiżna imma din il-problema teżisti.

Issa din il-problema se nsolvuha billi jkun hemm dawn l-istrutturi kollha, il-ministru, id-direttur, il-kunsill, iċ- chief assistance and rescue officer u l-commander?

Jien qed naraha top heavy wisq.

Per eżempju hemm bżonn tagħmilha b'liġi li jkun hemm il- commander?

Illum kulħadd jaf li, per eżempju, meta kien hemm l-isplużjoni fuq il-vapur fit-Tarzna, kienet l-SAG li marret hemmhekk u l-kap ta' l-SAG beda jikkmanda hu.

Wisq nibża' li iktar ma noħolqu nies bħal dawn kulħadd jibda jgħid: Issa jien qiegħed hawn bis-saħħa tal-liġi, u l-konflitti flok jonqsu jiżdiedu jistgħu.

Naħseb li dan huwa punt validu li għandu jikkonsidrah il-Ministru.

Jekk jassigurana li huwa konvint li minkejja dawn in-nies kollha dawn mhux se jiġu f'saqajn xulxin, j'Alla jkun hekk.

Pero' ħafna drabi altru x'tikteb u tgħid u altru x'jiġri fil-fatt.

F'din il-liġi hemm ċerti implikazzjonijiet finanzjarji li rrid nistaqsi xi domandi dwarhom.

X'inhuma l-implikazzjonijiet finanzjarji f'dan l- abbozz?

Waħda minnhom hija li jkun jista' jsir ħlas ta' kumpens f'każijiet ta' emerġenza jew f'każijiet ta' diżastru.

S'issa f'pajjiżna kien hemm żewġ liġijiet li jagħtu dritt lill-gvern li jqassam il-kumpens f'każ ta' ħsara.

L-ewwel waħda kienet il-liġi ta' l-1963 dwar l-emerġenza, fejn il- ministru jista' jagħmel regolamenti li jipprovdu għal ħlas ta' kumpens u rimunerazzjoni lill-persuna milquta mir-regolamenti stess, jiġifieri din ma tantx tista' tapplikaha f'każ ta' għargħar.

Imbagħad kien hemm il-Flood Relief Act ta' l-1980 li kienet limitata għall-għargħar li kien sar f'Ottubru ta' l-1979.

Il-Jamaharija Għarbija tal-poplu Libjan kienet tatna donazzjoni wara l-għargħar ta' Ottubru ta' l-1979 u l-Gvern imbagħad żied magħha somma oħra.

GĦaldaqstant il-Gvern għamel liġi li jisimha l-Flood Relief Act biex ikun hemm bord li jqassam il-flus, u peress li meta tibda tinxtered il-kelma li qed jitqassmu l-flus ikun hemm ħafna applikazzjonijiet, naturalment kellu jitwaqqaf kumitat ħalli jiddeċiedi min jitħallas jew le.

Issa dan l-abbozz se jagħti din il-possibbilta` imma naħseb li l-kliem li qed jintuża biex jagħti dan il-poter huwa ġeneriku wisq.

Fil-fatt l-abbozz jagħti l-poter lill-kunsill għall-protezzjoni ċivili li jiddetermina hu, bi ftehim mal-ministru responsabbli mill- finanzi, il-metodu kif isir il-ħlas ta' kumpens meta jkun hemm emerġenza jew diżastru.

Dan huwa kliem ġenerali wisq għax aħna qed nitkellmu fuq ammonti kbar ta' kumpens minħabba li m'hawnx limitu.

Ara fil-każ tal-Flood Relief Act kien hemm somma li titqassam mill-kumitat, imma hawnhekk m'hawnx limitu.

Fil-fatt hawn provvediment li l-ispejjeż għall-ħlas tal-kumpens ikunu a charge upon the Consolidated Fund - u għalhekk kellna l-Messaġġ tal- President - imma naħseb li qiegħed imfassal f'termini ġeneriċi wisq.

Permezz ta' dan l-abbozz il-ministru jista' jagħmel regolamenti, mingħajr ma jiġi f'din il-Kamra biex napprovawhom, ipoġġihom fuq il-Mejda tal-Kamra u mbagħad jekk, fost l-eluf ta' karti u paġni ta' regolamenti li jitqiegħdu fuq il-Mejda tal-Kamra, xi ħadd jinduna li hemm xi ħaġa li mhux suppost qiegħda hemmhekk, irid jagħmel in-negative resolution u meta jidhirlu l- gvern niddiskutuha fil-Parlament.

Jiġifieri ma naħsibx li dan il-Parlament għandu kontroll veru ta' x'regolamenti jsiru.

Fil-bidu jiena stess għidt li biex liġi tal-protezzjoni ċivili tkun tajba trid tkun qasira u tagħti poteri lill-ministru li joħroġ regolamenti u jieħu miżuri fil-każijiet ta' emerġenza, pero' fil-każijiet ta' emerġenza biss!

Iżda f'dan l-abbozz għandna wkoll li l-ministru responsabbli għall-protezzjoni ċivili jista' b'sempliċi regolament, mhux b'Att tal-Parlament, jdaħħal fis-seħħ konvenzjonijiet u ftehim internazzjonali li għandhom x'jaqsmu mal- protezzjoni ċivili.

Aħna għandna tradizzjoni li ħadnieha mingħand l-Ingliżi li meta gvern ikun irid mhux biss jiffirma konvenzjoni internazzjonali u wkoll jinkorporaha fil-liġi Maltija - per eżempju, il-Konvenzjoni Ewropea għad- Drittijiet tal-Bniedem iffirmajnieha fl-1967 pero' nkorporajnieha fil-liġi tagħna 20 sena wara, jiġifieri fl-1987 - dan isir permezz ta' Att tal- Parlament.

Issa hawnhekk qed ngħidu li flok trattat internazzjonali jsir parti mil-liġi tagħna b'Att tal-Parlament, il-ministru b'regolament jista' jdaħħal fis-seħħ konvenzjonijiet internazzjonali li diġa` jeżistu.

Nerġa' ngħid li kieku kienet kwestjoni ta' emerġenza naċċetta li tiffirma regolament biex tilqa' għal dik l-emerġenza imma hawnhekk mhux qed nitkellmu fuq emerġenzi.

F'dan il-qasam partikolari qed nitkellmu fuq konvenzjonijiet internazzjonali fuq il-protezzjoni ċivili li rridu ninkorporawhom fil-liġi tagħna.

Dawn mhux se jsiru iktar b'Att tal- Parlament u ssir diskussjoni serja dwarhom hawnhekk?

Kien hemm ħafna trattati importanti u kull darba li daħħalniehom fil-liġi Maltija ġejna quddiem dan il-Parlament, għamilna diskussjoni, il-Parlament approva u saru parti mil-liġi tagħna.

Il-bieraħ semmejna l-konvenzjonijiet ta' Tokyo, The Hague u Montreal fuq il-hijacking u fuq it-terroriżmu, jiġifieri affarijiet serji u li jistgħu joħolqu emerġenzi.

M'għidniex li dawn isiru parti mil-liġi ta' Malta b'regolament imma għaddejna l-Att Nru. XX ta' l- 1991 u saru parti mil-liġijiet ta' Malta.

Għaliex għandna nagħmlu eċċezzjoni għall-konvenzjonijiet internazzjonali dwar il-protezzjoni ċivili?

Il-Ministru qalilna li f'dan l-abbozz se jitwaqqaf unit ġdid, forza ġdida li jien inxebbaħha mar-rescue team li kellha l-SAG.

L-assistance and rescue force, kappeġġjata miċ-chief assistance and rescue officer, hija forza ta' rapid deployment li tintbagħat biex tgħin f'xi emerġenza partikolari.

Mela jekk ikun hemm ħruq, issa flok imur ir-rescue team ta' l- SAG, jiġi l-assistance and rescue force tad-dipartiment tal-protezzjoni ċivili.

Subklawsola (6) ta' klawsola 8 tgħid:

"Ir-regolamenti msemmija qabel jistgħu jkunu jipprovdu dwar l- applikazzjoni għall-Forza ta' kull jew xi patt u kundizzjoni tas- servizz applikabbli għall-Korp tal-Pulizija ta' Malta;".

Jiġifieri dak li hemm provdut fl-Atti tal-Parlament kollha dwar il-pulizija u l-pensjonijiet li kienu riżultat ta' min jaf kemm trattattivi u negozjati, b'daqqa ta' pinna u b'regolament il-Ministru jista' jgħid li dawn se japplikaw ukoll għal din il-forza l-ġdida.

Il-Kummissarju tal- Pulizija ħareġ ċirkolari fejn talab applikazzjonijiet minn membri li diġa` huma fil-korp tal-pulizija, mhux biss mill-fire brigade imma anke minn membri barra mill-fire brigade, sabiex dawn jidħlu bħala rescue officers, assistant rescue officers jew leading rescue officers f'din il-forza l- ġdida fi ħdan id-dipartiment tal-protezzjoni ċivili.

Meta kont ministru ta' dan il-qasam kont għidtilhom li bħala gvern jidhrilna li jekk il-Gvern jieħu l-pass - liema pass anke kien qal li għandu jagħmlu l-Gvern ta' qabel - li l-fire bridage, li hija l-iktar bridage importanti f'dan il-qasam għaliex hija l-iktar emerġenza komuni, tiġi ttrasferita fi ħdan id- dipartiment tal-protezzjoni ċivili, dawn ma jitilfu xejn minn dak li qed igawdu llum.

Ħalli l-membri ġodda li ddaħħal, iddaħħalhom taħt kondizzjonijiet oħrajn, imma dawk li dejjem qdew dmirhom, irriskjaw ħajjithom u għamlu minn kollox, ħafna drabi mingħajr ma tajniehom il-mezzi, biex fit-tifi tan-nar jikkontrollaw kemm jista' jkun il-ħsara u l-imwiet - u naħseb li għandna biex niftaħru bil-fire bridage li għandna li meta wieħed jara l-ħruq li jkollna, rari jkun hemm każijiet ta' mwiet u jien konvint li dan isir minħabba l-intervent b'saħħtu u malajr ta' din il-fire brigade - issa se nissoġġettawhom biex japplikaw ma' l-oħrajn kollha biex imorru mad-dipartiment tal-protezzjoni ċivili?

Dawn ikollhom sena attachment mad-dipartiment tal-protezzjoni ċivili u f'dik is-sena igawdu l-istess kondizzjonijiet li għandhom illum fil-korp tal-pulizija, kemm jekk hu salarju, kemm allowances u l-iktar importanti f'dik li hija pensjoni.

Aħna nafu li l-membri tal-korp tal-pulizija, kif ukoll jidhirli ta' l-armata, huma l-uniċi nies f'pajjiżna li minħabba l- fatt li huma parti minn forza dixxiplinari minħabba n-natura speċjali tax- xogħol tagħhom, igawdu pensjoni wara 25 sena servizz.

Mela jekk tidħol ta' 18-il sena fil-korp tal-pulizija, ta' 43 sena tista' toħroġ, tieħu l- pensjoni u taħdem.

Dawn huma ftit mill-każijiet ta' pensjonanti li jistgħu jaħdmu u ma jitilfux il-pensjoni tagħhom.

Jien jidhirli li mhux sew li għaliex issa se noħolqu - għax hekk irridu aħna u jista' jkun li għandna raġun li rridu hekk - forza ġdida fid-dipartiment tal-protezzjoni ċivili, dawk il-membri tal-korp tal-pulizija li qdew dmirhom u li llum għandhom 17- il sena jew għaxar snin servizz, issa li se jagħżlu li jmorru fid- dipartiment tal-protezzjoni ċivili, dawk is-snin tas-servizz ma jgħoddux għal skopijiet ta' pensjoni.

L-ewwelnett din mhix għażla.

Il-Gvern iddeċieda hekk u jekk inti tħobb dan il-qasam trid titlaq il-korp tal- pulizija u tmur f'dan il-korp il-ġdid tad-dipartiment tal-protezzjoni ċivili.

Kultant nistaqsi lil dawn in-nies: Imma x'ġost fiha li tirriskja ħajtek, tidħol fin-nirien u fid-dħaħen - fil-fatt niftakar konna xtrajna maskri għal ta' l-apposta li jtejbu l-vista ta' dak li jkun fid-duħħan - li xi kultant lanqas tkun tista' tara?

U tinduna li jkollhom ċerta imħabba għal dan ix-xogħol.

Hawn min iħobb jaħdem f'xogħol ta' riskju pero' jitħallas tiegħu.

Issa f'domanda numru 10681 li jien kont għamilt lill-Prim Ministru kont staqsejtu:

"Peress li tħabbar li l-fire bridage se taqa' taħt id-dipartiment tal- protezzjoni ċivili, jista' l-Prim Ministru jinforma lill-Kamra jekk il- pulizija kollha li hemm illum fil-fire bridage humiex se jiġu ttrasferiti mad-dipartiment tal-protezzjoni ċivili?"

Ir-risposta kienet le.

Anzi nżid biċċa oħra, mingħajr ma nkun kontroversjali wisq.

Mhux talli mhux kollha se jmorru mad-dipartiment tal- protezzjoni ċivili talli wħud minnhom diġa` tqaċċtu minn hemm - u kienu jagħmlu xogħol tajjeb mal-fire bridage - u poġġewhom fl-għases wara dawk is- snin kollha ta' esperjenza.

It-tieni mistoqsija kienet:

"Se jsir xi eżami jew interview f'każ li mhux il-pulizija kollha se jiġu hekk trasferiti?"

Ir-risposta kienet:

"Iva, se jsir proċess ta' selezzjoni biex jintgħażlu biss dawk l- uffiċjali tal-pulizija li jkunu adattati biex iservu mad-dipartiment tal-protezzjoni ċivili."

It-tielet mistoqsija kienet:

"Se joħorġu applikazzjonijiet għad-dħul fil-fire bridage minn barra s- servizz ċivili?"

Ir-risposta kienet li se jkunu biss għall-persuni mpjegati fis-servizz pubbliku.

Jiġifieri l-fire bridage ġdida li se tkun parti mid-dipartiment tal-protezzjoni ċivili se tinkludi dawk il-membri tal-korp tal-pulizija tal- fire brigade li jintgħażlu u nies oħrajn mis-servizz publbiku biss li japplikaw.

Niġi issa għall-aħħar domanda li tgħid hekk:

"Il-pulizija li se jiġu ttrasferiti mas-civil protection department, se jkomplu jgawdu l-kondizzjonijiet preżenti tax-xogħol?",

jiġifieri mhux biss is-salarji u l-allowances imma l-pensjoni wkoll.

Ir- risposta hija hekk:

"Sakemm ikunu attached mad-dipartiment il-ġdid, il-pulizija konċernati se jkomplu jgawdu l-istess kondizzjonijiet li jkollhom fil-korp.".

Issa "sakemm ikunu attached" ifisser għal perijodu ta' sena, għaliex il- perijodu ta' attachment se jkun perijodu ta' sena.

Mela f'dik is-sena probation sakemm dan jiddeċiedi x'se jagħmel, dak se jibqa' jgawdi l- kondizzjonijiet tal-pensjoni daqslikieku għadu membru sħiħ tal-korp tal- pulizija.

Jekk min-naħa l-oħra jieħu ħatra speċifika fid-dipartiment tal- protezzjoni ċivili, jiġifieri wara dik is-sena jagħżel li jibqa' mas-civil protection department, jiġi soġġett għall-kondizzjonijiet tax-xogħol ta' dak id-dipartiment.

Safejn naf jien m'hawn l-ebda dipartiment ieħor ħlief il-pulizija u l-armata li jgawdu l-25 sena servizz.

Issa forsi hawn dan ix-xaqq dawl - li issa nitlob lill-Ministru jispjegali - għaliex fil-liġi hawn li b'daqqa ta' pinna tal-ministru l- kondizzjonijiet kollha applikabbli għall-pulizija, inklużi l- kondizzjonijiet tal-pensjoni, jistgħu jiġu applikabbli għar-rescue and assistance force tas-civil protection department.

Jekk huwa hekk, mhux aħjar jgħidilna hekk għaliex donnu dawn ir-risposti jindikaw mod ieħor.

Din hija kwestjoni importanti għal dawk li qegħdin fil-fire bridage li se jagħżlu li jibqgħu mad-dipartiment tal-protezzjoni ċivili.

Jekk wieħed ikollu 15-il sena servizz u għaxar snin oħra jista' jieħu l-pensjoni sħiħa tal-pulizija, m'għandux ikun jaf li jekk jagħmel għaxar snin oħra mal-fire brigade fis-civil protection department se jieħu l-pensjoni sħiħa?

L- indikazzjonijiet donnhom huma li jekk tmur mas-civil protection department ma teħux il-pensjoni tal-25 sena servizz.

Pero' minħabba dan l-artiklu li qed insemmi, li l-ministru għandu l-poter li japplika l-kondizzjonijiet tas- servizz tal-pulizija għal dawk l-impjegati tas-civil protection department ukoll, jista' fil-winding-up il-Ministru jagħtina l-assigurazzjoni li dan ir-regolament se jużah biex il-membri tal-police fire brigade, li tant qdew lill-pajjiż u rriskjaw ħajjithom għall-poplu fit-tifi tan-nar, jibqgħu igawdu s-snin ta' servizz għal skopijiet ta' pensjoni, ukoll jekk imorru mad-dipartiment tal-protezzjoni ċivili?

Nixtieq ukoll spjegazzjoni dwar klawsola 10 u, ngħid il-verita', ipprovajt nara kienx jeżisti artiklu simili fil-Flood Relief Act jew f'xi liġi oħra ta' l-emerġenza.

Subklawsola (3) ta' klawsola 10 ta' l-abbozz tgħid hekk:

"Kull min, mingħajr l-awtorizzazzjoni tad-Direttur tal-Protezzjoni Ċivili, jiġbor jew jipprova jiġbor fondi jew oġġetti oħra bħala għajnuna jew assistenza għal vittmi ta' xi diżastru jew ta' xi avveniment simili ieħor li jkun jhedded il-ħajja, il-proprjeta` jew l- attivita` ekonomika ġenerali ta' xi persuna jew persuni, jew li, minkejja dik l-awtorizzazzjoni, jonqos milli jħares xi kundizzjonijiet li jsirulu mid-Direttur ...".

Mela hawnhekk qed jgħidilna li kull min jiġbor għall-vittmi ta' xi diżastru, għal min sofra xi ħsara fil-proprjeta` mingħajr ma jitlob minn qabel il-permess tad-direttur tal-protezzjoni ċivili, għal dan ir-reat straordinarju jeħel priġunerija għal żmien ta' mhux inqas minn tliet xhur u mhux iżjed minn sena.

Bħal kull pajjiż ieħor fid-dinja, anke f'pajjiżna sfortunatament hawn nies morda li japprofittaw ruħhom mit-traġedji biex jagħmlu qligħ għal buthom.

Għalhekk huwa tajjeb li f'parti oħra ta' l- abbozz - mhux f'din il-parti għaliex hawnhekk naraha bla sens - ngħidu li jkun ħati ta' reat min waqt terremot jew xi diżastru jisraq jew inkella jagħmel qligħ illeċitu, dak li jgħidulu looting.

Per eżempju, ikun hemm terremot jew xi għargħar u jkun hemm dawk ix-sciacalli li jmorru jisirqu d- djar li jkunu waqqgħu jew tkun saritilhom ħsara strutturali, u sid id-dar mhux talli jitlef id-dar tiegħu talli mbagħad ikun hawn dawn in-nies morda - għaliex kważi morda tista' tgħidilhom - li jmorru jisirquh.

Dawn bħal meta kellna każijiet ta' nies li jweġġgħu f'inċidenti tat-traffiku u mbagħad issib min imur jisirqilhom id-deheb minn fuqhom stess.

Meta jinstab ħati, dan għandu jeħilha ħafna iktar minn xi ħadd li jkun drogat u jisraq xi ħaġa minn xi vetrina ta' ħanut.

Dan xorta qed jagħmel ħażin u għandu jiġi kkastigat, imma kemm huwa agħar li xi ħadd juża diżsatru naturali sabiex jagħmel qligħ hu minn fuq dahar ħaddieħor!

Fil-gwerra kienu jisparawlek jekk tagħmel hekk u għad hemm pajjiżi b'din il-piena.

THE DEPUTY SPEAKER: Onor. Borg, għandek bżonn leave of House biex tkompli.

Hawn talba biex l-Onor.

Tonio Borg ikompli jinstema'.

Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

TONIO BORG: Nirringrazzja lill-Kamra kollha talli għal darba oħra għoġobha testendili l-ħin għal darba oħra.

Kont qed ngħid li huwa tajjeb li l-looting jiġi kkastigat.

Fil-fatt l-abbozz ta' liġi qed jipprevedi piena massima ta' għaxar snin ħabs għal min jikkommetti reati ta' dan it- tip.

Imma jekk il-kappilan jew l-Azzjoni Kattolika jiġbru xi flus għal nies li jkunu sofrew minn xi diżastru naturali jew ikun hemm missier ta' familja li jitlef ħajtu traġikament u jgħinu lill-armla tiegħu, allura dawn għandhom bżonn permess mingħand id-direttur tal-protezzjoni ċivili?

GĦalfejn din il-burokrazija kollha?

Meta xi ħadd jinqabad jiġbor xi flus biex imbagħad ipoġġihom f'butu, f'dak il-każ jidħlu l-liġijiet tal-frodi u s-serq u allura jittella' l-qorti fuq hekk.

Imma naħseb li nkunu qegħdin inġebbduha ż-żejjed jekk ngħidu li meta l-kappillan jiġbor għall-għargħar li jsir f'Ottubru, irid jitlob il-permess tad-dipartiment tal-protezzjoni ċivili!

Sur President, nixtieq li l-Ministru jiċċaralna wkoll jekk dan l-artiklu japplikax biss għal diżastri f'Malta għaliex il-mod kif inhu miktub qed jagħti x'jifhem li japplika wkoll għal diżastri barra minn Malta u jekk inti tiġbor għal xi nies li jsofru diżastru barra minn Malta u ma titlobx il-permess tal-kap tad-dipartiment tal-protezzjoni ċivili tista' teħel minn tliet xhur sa sena ħabs.

Issa f'każijiet ta' emerġenza ħafna drabi l-ġbir ikun spontanju; ġeneralment tant ikun hemm kommozzjoni u emozzjoni li tkun trid turi s-solidarjeta' tiegħek u allura taqbad u torganizza ġbir.

Jista' jkun li l-flus jinġabru biex isir monument ħalli titfakkar il-memorja ta' dak li jkun, pero' ma naħsibx li għaliex xi ħadd jista' jabbuża għandha nagħmlu provvediment ta' dan it-tip u għalhekk dan għandu jitneħħa mill- abbozz.

Dan l-abbozz ta' liġi se jħassar l-Att dwar Korp tax-Xogħol ta' Emerġenza li kien sar fl-1972 biex nilqgħu għas-sitwazzjoni tal-qgħad u fejn il-gvern issoġġetta ħaddiema għal dixxiplina militari u ħoloq proprju l-korp tax- xogħol ta' emerġenza.

Imma donnu li l-emerġenza kienet permanenti għaliex dak il-korp kien baqa' għaddej għal snin twal sakemm żvinta u nħolqu korpi oħra bħall-Korp tal-Pijunieri, il-Korp ta' Dirgħajn il-Maltin u l-Korp tad- Dejma pero' l-liġi li waqqfitu baqgħet hemm.

GĦalhekk nieħu pjaċir li dak il-korp tax-xogħol ta' emerġenza li tant kien qajjem kontroversja u tant ġie kkritikat mill-Oppożizzjoni Nazzjonalista ta' dak iż-żmien se nidfnuh darba għal dejjem.

Sur President, biex nagħlaq, nittama li l-Ministru fl- istadju ta' Kumitat ikun f'pożizzjoni li jressaq xi emendi li jirriflettu dak li għidt fil-kritika tiegħi.

Huwa tajjeb li wieħed jirrikonoxxi l-ħidma li saret mill- amministrazzjonijiet preċedenti f'dan il-qasam u anke l-ħidma minn gvernijiet barranin, imma t-tislima u l-grazzi tagħna għandhom imorru għal dawk in-nies fl-armata, fil-korp tal-pulizija u għaqdiet volontarji li ħafna drabi mingħajr interessi jkunu preżenti f'każ ta' emerġenza, b'mod partikolari dawk li mietu fil-qadi ta' dmirijiethom biex isalvaw lil ħaddieħor.

Grazzi.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Anglu Farrugia.

ONOR.

ANGLU FARRUGIA: Sur President, jiena smajt b'attenzjoni kbira kemm id-diskors tal-Ministru, kif ukoll id-diskors ta' l-Onor.

Tonio Borg, dwar dan l-abbozz ta' liġi.

Ċertament li f'kull qasam, imma aktar u aktar f'dan il-qasam ta' salvataġġ u għajnuna, irridu naħdmu b'mod professjonali.

Mhux qed ngħid dan għaliex meta kien hawn xi diżgrazzja jew emerġenza l- forzi ta' l-ordni ma għamlux xogħolhom sew imma għaliex dejjem konna fortunati li ma kellniex affarijiet agħar milli ffaċċjajna.

Kien hemm ukoll sitwazzjonijiet fejn ħlisnieha bi żbrixx.

GĦalhekk huwa importanti li norganizzaw l-affarijiet tagħna, iktar u iktar meta qegħdin ngħidu li s- sezzjoni tal-fire brigade fi ħdan il-korp tal-pulizija, kif ukoll ċerti funzjonijiet ta' l-SAG, se jispiċċaw u jinġabru fi ħdan il-forza ta' għajnuna u salvataġġ.

Din il-materja kienet ġiet studjata anke mill-Gvern preċedenti, li wkoll ħass il-bżonn li jwaqqaf dipartiment tal-protezzjoni ċivili, u jiena żgur li kieku tan-naħa l-oħra għadhom fil-gvern allura kienu jaslu biex iressqu dan l-abbozz huma.

GĦalkemm kien hemm xi kritika żgħira għal dan l-abbozz, jiena naħseb li in toto huwa abbozz li jimmerita li ntejbuh għaliex huwa pożittiv ħafna għal pajjiżna.

Sur President, sa ftit snin ilu ħadd ma kien jimmaġina li f'pajjiżna jista' jkollna xi diżastri naturali minħabba problemi li jiffaċċjaw pajjiżi oħrajn.

Meta kont tifel qatt ma rajt ħut mejjet f'xatt il-baħar.

Li jkollok xi invażjoni ta' insetti hija xi ħaġa rari imma ġrat ukoll, u Allaħares ma nkunux armati b'mod professjonali biex nilqgħu għal dawn id- diżastri.

Meta aħna nitkellmu dwar dak li jista' jiġri kulħadd jimmaġina l- ovvju, bħal meta jkun hemm xi ħruq jew splużjoni, imma dan l-abbozz ta' liġi jmur oltre minn hekk.

Kif intqal diġa', illum ma nistgħux nitkellmu dwar dak li ġara 15-il sena ilu meta kellna maltempata qawwija u ħassejna li kellha ssir liġi biex naraw kif se nqassmu l-flus li tawna l-ħbieb tagħna tal-Libja sabiex ngħinu lill-vittmi.

F'dan l-abbozz, Sur Ministru, qegħdin ngħidu wkoll li l-ministru responsabbli għall-protezzjoni ċivili jista' jipprovdi regolamenti għat- twettiq jew tisħiħ ta' xi konvenzjoni internazzjonali.

Dan huwa punt importanti ħafna, u lkoll nafu li l-ħsieb wara dawn il-konvenzjonijet huwa ħsieb nobbli.

Jekk insemmu, per eżempju, il-konvenzjonijiet li jaqgħu taħt l-IMO, hemm mas-sittin waħda li jitkellmu dwar il-prevenzjoni ta' diżastri fl-ibħra.

Niftakru hawnhekk li aħna konna protagonisti u għandna a feather in our cap fil-qasam internazzjonali, meta kien hemm il-promulgazzjoni tal- konvenzjoni dwar il-Liġi tal-Baħar.

GĦalhekk huwa tajjeb li taħt klawsola 7 qegħdin ngħidu li l-ministru jrid jara li d-dipartiment tal-protezzjoni ċivili jkun qiegħed jiffunzjona b'mod professjonali.

Kemm ikun jista' jagħmel regolamenti qabel ma l-konvenzjoni tkun ġiet ratifikata hija xi ħaġa teknika pero' tajjeb li qabel inkunu rratifikajniha, ħalli nimxu skond in-normi u l-liġijiet ta' pajjiżna.

Issemma l-każ tal-vapur Libjan, meta kien hemm splużjoni fil-Malta Drydocks.

Allaħares ma kienx hemm l-SAG u n-nies li kellhom l-esperjenza u offrew l-għajnuna meħtieġa.

Imma kemm tgħallimna minn din l-esperjenza, kemm tgħallimna li rridu nkunu iktar professjonali?

GĦall-grazzja t'Alla qatt ma kellna problema ta' xi helicopter li kellu bżonn l-għajnuna minħabba xi ħruq imma nafu li meta jkollok ħruq ikkawżat minn jet fuel m'għandekx titfa' fuqu ilma għaliex il-problema tkabbarha.

Qed ngħid dan għaliex hemm nar li tista' titfieh bl-ilma u hemm nar li trid titfieh b'chemical powder apposta eċċ.

Klawsola 5, Sur President, titkellem dwar il-kunsill għall-protezzjoni ċivili li se jkun magħmul min-nies li għandhom għarfien u esperjenza f'dak li għandu x'jaqsam mal-protezzjoni ċivili.

F'dan il-qasam irridu noqogħdu attenti li dak li nagħmlu, kemm jekk nagħtu pariri u kemm jekk nagħmlu x- xogħol, ikun dak li hu rikjest biex kollox jaħdem b'mod preċiż.

Irridu noqogħdu attenti li ma noħolqux sitwazzjoni fejn ikollna diżastru u għaliex ma nilqgħux tajjeb għalih noħolqu diżastru ieħor.

Hawnhekk niftakar meta kellna ħruq qawwi fil-wied ta' Santa Marija Estate u kellna l-problema loġistika jekk insejħux il-fire engines stazzjonati fil-Furjana jew inkella Ħal Far, li sakemm jinżlu l-Mellieħa jieħdu mill-inqas 20 minuta.

GĦalhekk kien pass għaqli li l-Gvern preċedenti - fuq parir li ħa mingħandi bħala supretendent tal-pulizija dak iż-żmien u anke mill-organizzazzjoni volontarja tan-neighbourhood watch - għamel unit tal-fire brigade fix- Xemxija.

Pero' m'huwiex sewwa li niġu ngħidu li sakemm tela' l-Gvern Nazzjonalista qatt ma kienet għadha nxtrat fire-engine ġdida.

Lill-Onor.

Membru li qajjem dan il-punt nista' naċċertah li l-fire-engines li kien hemm fil-korp tal-pulizija tant kienu jibżgħu għalihom li vettura li fil- veru sens tal-kelma kienet tkun spiċċuta, bl-għaqal tagħhom u bix-xogħol li kienu jagħmlu fuqha kienu jerġgħu jġibuha qisha ġdida.

Tajjeb ukoll li nirrikonoxxu pubblikament li l-Gvern Taljan dejjem issupplixxina bil- vetturi li kellna bżonn.

Anke l-laneċ li jintużaw għat-tifi tan-nar minn fuq il-baħar, li semma l-Onor.

Borġ, ġew supplied mit-Taljani.

F'dan l-abbozz qegħdin nitkellmu fuq dak kollu li jista' joħloq xi diżastru naturali.

Pajjiżna kien minn ta' quddiem biex jgħid lid-dinja kollha dwar il-problema tal-global warming, fejn diżastri naturali jiġu kkawżati minħabba li xi pajjiż ikun egoist biżżejjed u ma joqgħodx għan- normi internazzjonali.

Jiena ngħid ukoll li bħala pajjiż għandna nagħmlu pressure u naraw li kemm il-pajjiżi ta' madwarna, kif ukoll pajjiżi oħrajn, jaderixxu għal dawn il-konvenzjonijiet u jagħmluhom liġi domestika.

Per eżempju, fejn għandhom x'jaqsmu s-CFCs, nafu li l-Amerka għadha m'hijiex lesta li taċċetta data fil-viċin u tintrabat li tnaqqas dawn il-gas emissions.

Allura se jibqa' jkollna d-diżastri u pajjiżna m'huwiex xi eċċezzjoni.

GĦalhekk il-pariri li għandu jingħata l-minstru għandhom ikunu ndirizzati f'dan is-sens ukoll.

Fi klawsola 4 ta' dan l-abbozz qegħdin ngħidu li d-dipartiment tal- protezzjoni ċivili għandu wkoll il-funzjoni li jiżgura li jkun hemm kordinazzjoni akbar bejn id-diversi dipartimenti tal-gvern.

Din hija xi ħaġa importanti, għaliex meta jkollok diżastru mhux biss trid tagħti l- għajnuna imma trid tagħmel ukoll inkjesta sabiex taċċerta ruħek li ma kien hemm l-ebda kawża oħra ħlief dik naturali u wkoll li ma kien hemm l-ebda hidden factors.

Dan ifakkarni fil-fire brigades Ingliżi li within the fire brigade unit għandhom teams apposta li xogħolhom huwa li jinvestigaw ix- xena, jiġifieri mhux bilfors jidħol investigating team mill-korp tal- pulizija.

Dawn ikunu teams ta' nies li jkunu speċjalizzati u jagħmlu investigazzjoni ħalli jiskopru jekk il-ħruq kienx każ ġenwin jew le.

GĦalhekk huwa importanti li d-dipartimenti konċernati jgħaddu l- informazzjoni b'mod koerenti u b'mod organizzat ħalli ma jintilef l-ebda dettall.

Nixtieq insemmi issa d-depożiti taċ-ċilindri tal-gass.

Għadni niftakar dawk it-trakkijiet kbar, kollha ċilindri, inti u sejjer lejn il-vapur ta' Għawdex.

Kienu jkunu kollha miġburin hemmhekk u Allaħares kien hemm xi splużjoni għaliex tant kienet tkun kbira li l-Bambin biss jaf x'kien jiġri.

Dawn huma l-possible disasters li rridu nilqgħu għalihom u li nistgħu nipprevjenu.

Ta' min isemmi wkoll id-depożiti ta' pitrolju u petrol f'ċerti garaxxijiet.

GĦalhekk hemm bżonn li jkun hemm kordinament bejn dan id-dipartiment, il-korp tal-pulizija u l-armata. sabiex tinħoloq kuxjenza pubblika dwar kif nistgħu nevitaw dawn it-tip ta' diżastri.

Biex inkunu nistgħu nagħmlu dan, jeħtieġ ukoll li l-voluntary organisations ikunu b'saħħithom.

Hawnhekk issemmiet is-St.

John Rescue Corps li hija voluntary organisation par excellence.

Jiena kburi li kont nvolut f'din l- organizzazzjoni għaliex jiena wieħed minn dawk li nkun qrib tagħhom kull meta jitolbu l-għajnuna tiegħi anke mill-aspett legali.

Din hija voluntary organisation li tagħmel specialised training f'dak li huwa rescue u safety u f'diversi okkażjonijiet ġew mistiedna mill-korp tal-pulizija meta jkun hemm bżonn assistenza biex isiru s-salvataġġi bħala back-up force u dejjem tat riżultati pożittivi.

GĦalhekk huwa tajjeb li dawn it-tip ta' organizzazzjonijiet ikomplu jitkattru, u għalhekk fi klawsola 5 qegħdin ngħidu li l-kunsill għall-protezzjoni ċivili għandu jkollu membru fih li jkun qed jirrapreżenta dawn it-tip ta' organizzazzjonijiet.

Xtaqt nagħmel riferenza wkoll għal klawsola 6 li titkellem dwar il- funzjoni ta' dan il-kunsill, fosthom li jagħti pariri.

Jiena naħseb pero' li qabel ma dan il-kunsill jagħti xi parir irid ikun aġġornat dwar dak li qed jiġri madwarna.

Jekk aħna bħala pajjiż ma nagħtux kas dak li qed jiġri madwarna, żgur li l-ikbar industrija ta' pajjiżna, li primarjament tiddependi mill-mod kif inżommu l-baħar tagħna - qed nirriferi għall- industrija tat-turiżmu - tieħu daqqa ta' ħarta kbira jekk ikun hawn xi diżastru fil-viċinanzi ta' l-ibħra tagħna.

U f'dan is-sens hemm ħafna xogħol x'isir, Madam Speaker.

Ftit 'il barra minn xtutna jgħaddu tankers kbar u tajjeb li naraw li dawn jimxu ma' l-obbligi tagħhom u joqogħdu għall- konvenzjonijiet li jitkellmu fuq it-trasport tal-baħar u anke dwar dak li għandu x'jaqsam ma' safety.

Nafu li hemm min jabbuża, nafu li hemm min jitfa' l-ballast u anke ż-żejt.

Fil-Mediterran kellna anke inċidenti fejn slicks kbar ta' żejt bdew mexjin lejn il-kosta tal-Greċja u l-Italja.

GĦalhekk aħna rridu li dan id-dipartiment ikun strumentali biex nipprevjenu li fl-ibħra territorjali tagħna - u forsi anke fl-international waters - ikollna dawn it-tip ta' diżastri.

GĦalhekk ukoll dan il-kunsill irid ikompli jiżviluppa ruħu.

Klawsola 8 issemmi l-forza ta' għajnuna u salvataġġ, dak il-unit fi ħdan id-dipartiment li jrid jara li jagħti l-għajnuna tiegħu f'każ ta' ħruq, salvataġġ, għargħar eċċ. bl-iktar mod espedit u professjonali.

Allura bilfors li f'dan il-unit irid ikollok nies li għandhom esperjenza f'dan il- qasam, u għalhekk ma nistax nifhem l-argument ta' l-Onor.

Tonio Borg li donnu ta x'jifhem li għandna xi skopijiet ulterjuri.

F'dan il-unit għandu jidħol kull min għandu esperjenza u mhux biss dawk li qegħdin fil-fire brigade.

Qed ngħid dan għaliex anke fil-korp tal-pulizija hemm nies li għamlu żmien fil-fire brigade u għadhom b'saħħithom biżżejjed biex jagħtu servizz tajjeb fi ħdan il-forza ta' għajnuna u salvataġġ.

Barra minn hekk, biex din il-forza tkun b'saħħitha trid tkun dixxiplinata u għalhekk jagħmel sens li jrid ikun hemm regolamenti bħal dawk applikabbli għall-korp ta' pulizija.

Kien hemm ukoll kumment dwar x'se jiġri mill-pensjoni ta' membru fil-korp tal-pulizija li jinqagħad f'din il-forza ta' għajnuna u salvataġġ.

MADAM SPEAKER: Ippermettili Onorevoli imma sar il-ħin.

Tibqa' in possession?

ONOR.

ANGLU FARRUGIA: Iva, nibqa' in possession.

Grazzi.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni ġiet interrotta u baqgħet aġġornata.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Mizzi, jekk jogħġbu, iressaq l- Aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar it-Tlieta, 12 ta' Mejju 1998, fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Mozzjonijiet

L-Ewwel Qari ta' Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar l-Esplużivi.

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi dwar Self Lokali - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Dazju tas-Sisa (Emenda Nru 4) - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar Taxxa Speċjali fuq Banek Kummerċjali - it-Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni - Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar Servizzi tat-Turiżmu għal Malta - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni Ċivili - it-Tieni Qari (Kont);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Ħabs - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Pensjonijiet - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Forzi tal-Pulizija ta' Malta - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Taxxa tar-Reġistrazzjoni ta' Vetturi bil-Mutur (Emenda Nru 3) - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi kontra l-Korruzzjoni - it-Tieni Qari (Kont);

Riżoluzzjoni tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni dwar Malta u l-Unjoni Ewropea - Kontinwazzjoni;u

xi aġenda oħra li tista' tiġi komunikata aktar tard.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Tribunal għal Talbiet Żgħar - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar Brokers fl-Assigurazzjoni u Intermedjarji oħra - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda Diversi Liġijiet dwar it-Telekomunikazzjoni - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi dwar is-Sigurta' fl-Ajruportijiet u fl-Avjazzjoni Ċivili - Kumitat Permanenti.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Louis Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Madam Speaker, il-bieraħ qabel l-aġġornament tqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra rapport mill-Ombudsman dwar il-każ numru 2174.

Fost il-konklużjonijiet tiegħu, l-Ombudsman għoġbu jgħid li f'dan il- każ partikolari d-dipartiment li jagħti s-servizz tal-home help mexa b'mod insensittiv u wasal biex ma tax is-servizz lil familja li għandha membru bi bżonnijiet speċjali.

GĦalhekk fil-ftit ħin li għandi għad-dispożizzjoni tiegħi nixtieq nesprimi d-diżappunt tiegħi għal dan ir-rapport u nuri li f'dan il-każ id-dipartiment li joffri s-servizz tal-home help mhux talli ma kienx insensittiv imma talli ħafna drabi għamel iktar milli seta' biex jakkomoda lil din il-familja.

Fil-fatt il-verita' hi li sfortunatament kienet din il-familja li kienet riġida għar-restrizzjonijiet tas-servizz tal-home help minħabba li dan is-servizz għandu ċerti diffikultajiet, kemm f'dawk li huma riżorsi kif ukoll f'dik li hi loġistika.

Madam Speaker, il-każ jirrigwarda familja li ngħatat id-dritt mid- dipartiment konċernat għal 18-il siegħa ta' home help fil-ġimgħa, jiġifieri tliet sigħat kuljum.

Fil-fatt il-home helper, li kienet ilha tagħti dan is- servizz lill-familja konċernata b'impenn kbir għal snin twal, kienet tgawdi fiduċja kbira minn din il-familja, sakemm darba ddeċidiet li tieħu ġimgħa leave.

Jien m'iniex se noqgħod nidħol fil-merti tal-każ pero' naħseb li din il-home helper għandha dritt li tieħu ġimgħa leave.

Hawn ta' min jgħid li minħabba din ir-raġuni nħoloq ċertu diżgwid bejn il-home helper u dik il- familja.

Issa jien ma nafx jekk il-benefiċċjarju għandux dritt joħloq diżgwid sempliċement minħabba li l-home helper riedet ġimgħa off pero' nħoss li l-home helpers għandhom jieħdu break ukoll.

Madam Speaker, malli jien sirt naf b'dan il-każ stedint lill-kap tal- familja fl-uffiċċju tiegħi biex flimkien naraw kif nistgħu naslu għal soluzzjoni għax hawn ta' min jgħid li wara li nħoloq dan id-diżgwid il- familja konċernata ddeċidiet li ma tibqax tingħata dan is-servizz, u biex naġevola lil dan l-individwu kompletament jien għidtlu biex jiddeċiedi hu x'għandu jsir.

Fil-fatt hu indikali home helper oħra ta' fiduċja tal- familja tiegħu u meta jien għidtlu li jekk irid jerġa' jingħata dan is- servizz tista' tiġi għandu din il-home helper li għandu fiduċja fiha hu, u għidtlu biex fil-każ jgħidilna kemm-il siegħa ta' servizz irid, il-kap tal- familja konċernata deher sodisfatt b'dan l-arranġament.

Għalhekk jien stennejt li wara ftit jiem jew wara ftit ġimgħat dan kien se jerġa' jiġi fl- uffiċċju tiegħi biex jgħidli x'deċiżjoni ħadet il-familja tiegħu u jekk iddeċidiet li terġa' tibda tingħata dan is-servizz, għal kemm-il siegħa għandha bżonn il-home helper li indikali hu stess.

Madanakollu dan baqa' ma ġiex fl-uffiċċju tiegħi u minflok kiteb lid-dipartiment - jiġifieri dan lanqas biss kiteb lili, li kont stedintu fl-uffiċċju tiegħi, imma kiteb lil xi ħaddieħor fid-dipartiment stess - fejn qal li hu m'huwiex f'pożizzjoni li jagħżel home helper u nsista li dan ix-xogħol jagħmlu d-dipartiment stess.

Hawnhekk jien irrealizzajt għall-ewwel darba li din il-familja kienet riġida u ma kenitx qed takkomoda lid-dipartiment, minkejja li aħna, min-naħa tagħna, ippreżentajnielha diversi alternattivi u saħansitra ħriġna minn triqitna biex ngħinuha.

Madam Speaker, ta' min wieħed jgħid li f'dan il-każ iddaħħal anke l- Ombudsman li min-naħa tiegħu kkuntattjani u ppreżentali rapport li tqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra l-bieraħ.

Ta' min jgħid li fl-20 ta' Frar jien personalment ktibt lill-aġent direttur tad-dipartiment fejn tlabtu biex jakkomoda b'kull mod lil din il-familja fuq ir-rakkmandazzjoni ta' l- Ombudsman stess u fost affarijiet oħra għidtlu wkoll:

"Bħala aġent direttur nitolbok timplimenta s-suġġerimenti kollha ta' l- Ombudsman rigward dan il-każ."

Madam Speaker, bil-permess tal-Kamra nixtieq inqiegħed din l-ittra li bgħatt lill-aġent direttur tad-Dipartiment għall-Kura ta' l-Anzjani fuq il- Mejda tal-Kamra.

MADAM SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Madam Speaker, fil-fatt is-suġġerimenti ta' l- Ombudsman rigward dan il-każ kellhom jiġu implimentati, pero' mhux hekk ġara minkejja li saru diversi attentati biex naġevolaw lil din il-familja skond l-esiġenzi tagħha, u dan minħabba d-diversi diffikultajiet li jeżistu fl-għoti tas-servizz tal-home help fosthom li filwaqt li n-numru ta' casual social assistants huwa żgħir id-domanda tal-home help hija kbira, li ħafna mis-CSAs ma jkunux iridu jżidu n-numru ta' sigħat li huma jaħdmu, li ħafna minnhom, minħabba li għandhom problema ta' trasport, ma jkunux iridu jaħdmu 'l bogħod minn fejn jgħixu u li xi CSAs ma jkunux iridu jew inkella ma jkunux kapaċi jaħdmu ma' persuni li jkollhom xi diżabilita' fiżika jew anzjani.

Madam Speaker, kif għidt diġa' fl-20 ta' Diċembru d-dipartiment għall- kura ta' l-anzjani offra hu stess lil din il-familja biex tidentifikalna l- assistenta soċjali każwali hi, pero' bqajna ma ħadniex risposta mingħandha dwar dan, biex imbagħad fil-5 ta' Jannar bagħtet tgħidilna li riedet 15-il siegħa ta' home help fil-ġimgħa u li ma taċċettax dan is-servizz b'numru inqas ta' sigħat, minkejja li aħna wegħidnieha li n-numru ta' sigħat se nipprovaw inżiduhom kemm nistgħu.

Fil-15 ta' Jannar is-social worker għamel rapport fejn qal li hu, bir-riżorsi li għandu, ma jistax jagħti servizz ta' home help tliet sigħat kuljum lil din il-familja imma jista' jagħti l-istess ammont ta' sigħat f'ċerti ġranet, u dan minħabba li hemm diversi assistenti soċjali li ma jaħdmux kuljum imma f'ċerti ġranet biss.

Attentat ieħor sar fis-6 ta' Frar fejn għal din il-familja nstabet assistenta soċjali każwali, li isimha jibda bl-"S" - għax ma nixtieqx nidentifika lil din il-persuna pubblikament - pero' din meta saret taf li f'din il-familja hemm membru li għandu bżonnijiet speċjali qaltilna li ma tixtieqx taħdem hemmhekk, għax kif insibu sitwazzjonijiet fejn familja toġġezzjona għal ċerti home helpers, hekk ukoll insibu sitwazzjonijiet fejn home helpers joġġezzjonaw li jaħdmu ma' ċerti familji.

Wara kollox, kif qal l-Ombudsman stess, jekk ma jkunux kuntenti ż-żewġ naħat b'xulxin, jiġifieri kemm il-membri tal-familja li jkunu qed jingħataw is-servizz kif ukoll il-home helper li tkun qed tipprovdi s-servizz, ma jkunx jista' jingħata s-servizz mixtieq.

Hawn ta' min jgħid ukoll li fis-27 ta' Frar sar attentat ieħor u għal din il-familja nstabet home helper bl-inizjali "MC", pero' din il-persuna sabet problema ta' trasport biex taħdem is- Swieqi.

Fil-5 ta' Marzu reġgħet instabet persuna oħra biex taħdem mal-familja konċernata u filwaqt li aħna għidna lil din il-familja li din setgħet tagħtihom dan is-servizz għaxar sigħat fil-ġimgħa, wegħdnihom li wara se nżidu n-numru ta' sigħat pero' din il-familja ma aċċettatx.

Fil-fatt ġew ikkuntattjati diversi CSAs oħrajn pero' minħabba li dawn kienu joqogħdu 'l bogħod sabu problema ta' trasport.

Issa hawn ta' min jgħid ukoll li wara li aħna nformajna lis-social worker inkarigat li f'dan il-każ kien imdaħħal l-Ombudsman, dan beda jgħarraf lill-Ombudsman b'kull tentattiv li konna nagħmlu sabiex l-Ombudsman ikun jaf li aħna mexjin skond ir- rakkmandazzjonijiet tiegħu.

Fil-fatt sal-bieraħ stess ġiet identifikata home helper oħra u b'hekk se nkunu kapaċi nipprovdu lill-familja konċernata 12-il siegħa fil-ġimgħa ta' home help.

Kulma fadal issa huwa li din il- familja taċċetta dan l-arranġament bil-wegħda li 'l quddiem, jekk ikun possibbli, aħna nżidu dan is-servizz bi tliet sigħat oħra.

Madam Speaker, f'każijiet bħal dawn huwa importanti li l-benefiċċjarju ma jkunx riġidu jew ma jiġbidx lejh biss u jgħidlek li jew isir kollox kif u meta jrid hu jew xejn, għax huwa diffiċli ħafna biex in-numru ta' home helpers li għandna jilqgħu l-esiġenzi tan-numru kbir ta' anzjani u ta' persuni b'diżabilita' li jingħataw dan is-servizz.

Bil-permess tal-Kamra, hawn nixtieq inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja ta' ittra oħra li ntbagħtet lili minn uffiċjal fid-dipartiment għall-kura ta' l-anzjani fis-6 ta' Mejju.

MADAM SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Madam Speaker, jien qed ngħid dan il-kliem u qed nippreżenta dawn l-ittri biex nuri kemm id-dipartiment huwa sensittiv u kemm qed jipprova jagħmel minn kollox biex jaqdi u jissodisfa lill-klijent f'każijiet bħal dawn.

Madam Speaker, jien nixtieq nikkonkludi d-diskors tiegħi billi filwaqt li nserraħ moħħ l-anzjani u l-persuni b'diżabilita' li d-dipartiment qed jagħmel u se jkompli jagħmel l-almu tiegħu kollu biex ikun sensittiv u jaqdi lill-klijenti kemm jista' jkun fl-esiġenzi kollha tagħhom, inħeġġeġ lil dawn in-nies biex ma jkunux riġidi fid-domanda tagħhom u jaċċettaw servizz li 'l quddiem ikun jista' jitjieb.

Għax xi kultant meta tara li lil ċerti klijenti ma tkun tista' tikkonvinċihom b'xejn u ma jkunu lesti jaċċettaw l-ebda alternattiva jew soluzzjoni, tibda tissuspetta li hemm intenzjonijiet ferm iżjed koroh milli tkun qed tistenna.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Nirringrazzjak.

Iktar rimarki?

L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Madam Speaker, f'dan iż-żmien il-bdiewa u s- sajjieda ta' pajjiżna ikunu għaddejjin bl-esportazzjoni tal-patata u bl- esportazzjoni tat-tonn.

Fil-fatt il-bieraħ waqt il-ħin ta' l-aġġornament is-shadow minister tal-biedja u sajd ikkritika l-mod li bih qed tiġi amministrata l-esportazzjoni tal-patata din is-sena.

Jien nirrispetta dak kollu li qal l-Onor.

Membru pero' jkolli ngħid b'mod kategoriku li kien kompletament skorrett meta pprova jispjega l-problemi eżistenti fil-qasam ta' l-esportazzjoni għax dawn jinbidlu ma' kull staġun.

Madam Speaker, per eżempju, wieħed irid jgħid li filwaqt li bejn l-20 t'April u l-5 ta' Mejju, 1997 ġew graded u ppakkjati 50,960 xkora, din is- sena fl-istess perijodu ta' żmien jiġifieri sa l-bieraħ, ġew graded u ppakkjati 170,520 xkora.

GĦalhekk qabel ma jaqbad u jagħmel kritika negattiva wieħed għandu juża ftit il-loġika għax ħafna drabi ma jiddependix mill-bidwi jew inkella mill-gvern tal-ġurnata jekk dan il-qasam ikunx qed imur tajjeb jew le imma min-natura nnifisha u filwaqt li l-bidwi jipprova jagħmel l-almu tiegħu biex ikabbar u jieħu dak li jista' mill-prodotti li jkabbar jiddependi min-natura jekk il-prodotti jimirdux jew le.

Fortunatament din is-sena kienet waħda tajba għall-esportazzjoni għax l- istaġun offra kwantitajiet kbar ta' produzzjoni, u fil-fatt hawnhekk nixtieq nieħu l-opportunita' biex nappella lill-bdiewa biex jirrealizzaw li ġaladarba llum qed nesportaw 250% iktar milli konna nesportaw fl-1996 matul l-istess perijodu, bilfors se jinħolqu ċerti problemi.

Dan bħal meta jkollok ħanut tat-te' u filwaqt li s-soltu f'siegħa jbigħ 50 tazza te' f'daqqa waħda jibda jbigħ 180 tazze te'.

Ovvjament f'dan il-każ wieħed ikun irid jistenna għax il-ħanut ikollu ċertu ċokon u ċerti limitazzjonijiet, bħalma għandu l-grading station, li jrid ilaħħaq ma' dan il-volum kbir ta' attivita', biex hekk kif jidħlu l-containers dawn jerġgħu jiġu jimtlew u jiġu ri-esportati.

Il-fatt li bejn l-20 ta' April u l-5 ta' Mejju esportajna 2,600 tunnellata huwa garanzija li l-affarijiet sejrin 'il quddiem u li x-xogħlijiet il-ġodda li qed isiru biex il-qasam ta' l- esportazzjoni jkompli jiżviluppa ruħu qed ikollhom suċċess.

Hawn ta' min isemmi wkoll l-iżball li għamel il-Gvern preċedenti li jintrabat b'kuntratt li rridu nesportaw 5,000 tunnellata patata, liema żball issa wirtu l-Gvern preżenti pero', kif għidt diġa', fortunatament f'dan l-istaġun kellna produzzjoni abbundanti ta' patata u filwaqt li sa l-bieraħ kienet diġa' ntbagħtu 4,463 tunnellata fil-Pitkalija, illum intbagħtet il-500 tunnellata patata li kien għad baqa'.

Madam Speaker, ta' min jgħid ukoll li minbarra li għamilna grading u ppakkjajna 180,000 xkora, minkejja li kif għidt diġa', is-soltu fl-istess perijodu nagħmlu grading u nippakkjaw 50,000 jew 51,000 xkora, din is-sena għamilna diversi negozjati oħra, u hawn għandi l-pjaċir inħabbar li wasalna biex nilħqu arranġament ma' xi kumpanniji Olandiżi sabiex nesportaw 1,500 tunnellata ta' patata oħra bi prezz minimu garantit fuq il-kuntratt li wrietna u li kien jorbot kemm għall-istaġun li għadda kif ukoll għall- istaġun ta' din is-sena.

Madam Speaker, għaldaqstant hawnhekk irrid nikkonferma wkoll li l-punt li tqanqal minn sieħbi l-Onor.

Ninu Zammit, jiġifieri li qed issir ħafna ħsara lill-patata, ma jagħmilx sens.

L-ewwelnett ta' min jgħid li din is-sena kien hemm superviżjoni ma' kull makna li tagħmel il-grading tal-patata għax aħna m'aħniex bħan- Nazzjonalisti, u meta ngħidu li rridu relazzjonijiet speċjali u mill-qrib ma' l-Unjoni Ewropea ma nkunux qed ngħidu dan bil-paroli biss imma wkoll bil-fatti.

Fil-fatt filwaqt li l-Gvern preċedenti kien moħħu f'li jissieħeb fl-Unjoni Ewropea, fil-VAT, fit-teatrini u f'dak li se jbella' lill-poplu, minħabba li konna nafu li jridu jintlaħqu l-istandards Ewropej f'dak li hu handling u sistemi ta' operat, bdejna nħaddmu sistema ta' pallets u ta' jumbo bags.

Għax hawn wieħed irid jifhem li f'dak li hu l- handling ikun hemm ċerti kondizzjonijiet li ma japplikawx biss għall- ħaddiema tal-portijiet Maltin anke għal dawk Ewropej.

Hawn ta' min isemmi li l-kuntratt li għamel il-ministru preċedenti mhux talli ma kienx jaħseb biex ikun hemm prezz minimu garantit għall-produzzjoni 'l fuq minn 5,000 tunnellata, imma talli lanqas kien jaħseb biex jiġu applikati l-istandards li ssostni l-Unjoni Ewropea.

Pero' minħabba li aħna Gvern serju u rridu verament rabtiet mill-qrib ma' l-Unjoni Ewropea, mingħajr ħafna tlaqliq, mingħajr ħafna qżież u mingħajr ħafna pulikarja - hawn nixtieq nirringrazzja lill-export marketing board, lid-direttur u lill-ħaddiema tad- dipartiment ta' l-agrikoltura kif ukoll lill-bdiewa u lis-sensara li lkoll taw kontribut kbir f'dan ir-rigward - konna kapaċi li mhux biss nintroduċu dan it-tip ta' mekkaniżmu biex nagħmlu l-bidliet neċessarji ħalli nilħqu l- istandards ta' l-Unjoni Ewropea imma konna kapaċi wkoll ninnegozjaw 180,000 xkora patata, jiġifieri 4,450 tunnellata patata, li minnhom diġa' ġew esportati 2,600 tunnellata u se jkomplu jiġu esportati iktar ukoll.

Hawn ta' min jgħid ukoll li l-Onor.

Ninu Zammit kellu żball meta qal li l-jumbo bags se jservu ta' dannu għall-patata minħabba li, skond hu, il-containers m'humiex se jkunu refrigerated.

Fil-fatt il-containers li se tintbagħat il- patata fihom se jkunu kollha refrigerated.

Madam Speaker, fid-diskors tiegħu l-Onor.

Membru tan-naħa l-oħra qalilna wkoll li m'għandhiex tkun problema biex insibu iktar vapuri, pero' meta aħna tlabna lill-kumpanniji privati biex jibagħtulna iktar vapuri minn dak li tipprovdielna s-Sea Malta - naturalment aħna għamilna dan biex il- prodotti jaslu fil-ħin - li normalment jeħdulna bejn 60 u 70 container, dawn informawna li huma lesti li jintrabtu biex jesportawlna ħames containers biss.

GĦalhekk hawn wieħed għandu jinduna li m'huwiex daqshekk faċli li taqbad u ġġib iktar vapuri għax jeżistu ħafna problemi f'dan ir- rigward u għalhekk meta nagħmlu din it-tip ta' kritika nkunu qed niżbaljaw, kif jiżbaljaw l-insara minkejja li jkunu reliġjużi u skruplużi.

Madam Speaker, hawn nixtieq nieħu l-opportunita' li nappella biex dak li jintqal dwar dan il-qasam ma jnaffarx dan l-investiment u li kulħadd għandu jassumi r-responsabbilta' tiegħu.

Huwa inutili li wieħed jgħid li għax aħna m'aħniex membri ta' l-Unjoni Ewropea se jiġrilna hekk, hekk u hekk għax fl-aħħar mill-aħħar is-suq jikkmanda.

Per eżempju, aħna xorta se nesportaw 1,500 tunnellata iktar fuq il-kuntratt li għamel il-Gvern preċedenti, allavolja m'aħniex membri ta' l-Unjoni Ewropea, jiġifieri m'hemmx għalfejn noqogħdu ndaħħlu ħafna affarijiet strambi fl-imħuħ tan- nies.

Jien naħseb li aħjar ngħidu li llum il-bidwi huwa iktar protett għax la huwa obbligat li jiftaħ is-swieq tiegħu lejn il-pajjiżi ta' l-Unjoni Ewropea u lanqas huwa marbut b'xi regola, u dan huwa ta' vantaġġ għas- settur ta' l-agrikoltura ta' pajjiżna.

Jien lil sieħbi l-Onor.

Ninu Zammit nappellalu biex minflok ma joqgħod jgħid kemm il-qasam tal-biedja kien ikollu iktar vantaġġi li kieku Malta ssir membru sħiħ ta' l-Unjoni Ewropa għax jibda jieħu iktar sussidju, ikun jista' jespandi aktar u jkollu firxa ikbar ta' attivita', jirrealizza x'qed jipprova jgħid il-Gvern Laburista lill-bdiewa, jiġifieri li minkejja li qed niddiskutu t-twaqqif ta' a free trade zone skond il-linji tal-World Trade Organisation, il-biedja hija eskluża.

Naturalment bħalma Malta, bħala membru tal-Ġnus Magħquda, hija obbligata li tirrispetta u toqgħod għal kull riżoluzzjoni li timponi l-Ġnus Magħquda, hekk ukoll trid tirrispetta u toqgħod għal kull riżoluzzjoni li timponi l-World Trading Organisation.

Huwa importanti ħafna li meta nkunu qed inkellmu lill-bdiewa nfehmuhom - jien qed nagħmel dan l-appell anke lil sieħbi l-Onor.

Ninu Zammit - li meta jiġi staġun abbundanti se jinħolqu ċerti problemi.

Hawn wieħed jistaqsi: GĦaliex qed ngħid dan?

GĦax ċerta kwantita' ta' produzzjoni toħloq numru ta' ċirkostanzi, u naturalment mhux dejjem ikollna soluzzjoni immedjata għal dawn iċ-ċirkostanzi.

Madam Speaker, ovvjament fl-ewwel jiem tagħha l-patata ġġib prezz iktar għoli għax l-esperjenza ta' l-export marketing board uriet li meta dak li jkun jagħti prezz wieħed, il-patata tasal tard, u dan minħabba li ħadd ma jkollu interess li jaqlagħha kmieni bil-konsegwenza li l-proċedura ssir iktar bil-mod, jintilef is-suq u jintilef ħafna l-marketing li jkun sar biex jinbiegħ dak il-prodott.

Aħna min-naħa tagħna rridu nifhmu li l- esportazzjoni tal-patata mhux biss għandha tkun iktar organizzata imma għandha tkun iktar appoġġata, kemm mill-Membri ta' din il-Kamra kif ukoll mill-bdiewa nfushom, u ara ma jkunx hawn min jaħseb li d-dipartiment ta' l- agrikoltura, flimkien ma' l-export marketing board, m'huwiex se jieħu l- opportunitajiet kollha biex il-bdiewa tagħna li ma jkunux responsabbli, kemm f'dak li huwa komportament ma' l-uffiċjali tagħna kif ukoll f'dik li hija kwalita' tal-prodott, se jitħallew ikomplu jesportaw il-patata.

Kif għidt diġa', dan huwa Gvern serju li jrid ikun sod fid-deċiżjonijiet tiegħu, u dan mhux biex jagħmilha ta' bully imma biex jilħaq l-għan tiegħu li jipprovdi trasparenza u serjeta' għax dawn huma l-uniċi żewġ armi li jistgħu jkomplu jġibu progress sostenibbli u li permezz tagħhom inkunu nistgħu ngħidu li l-avveniment ta' l-esportazzjoni tal-patata lejn is-suq Olandiż huwa wieħed mill-ikbar avvenimenti għall-millennju l-ġdid.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Nirringrazzjak.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal nhar it-Tlieta, 12 ta' Mejju, fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill- Ministru Mizzi.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

KUNSILLI LOKALI - ĊIRKOLARITAJIET/MEMOS

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja taċ- ċirkolarijiet/memos maħruġa lill-kunsilli lokali matul Frar, 1998?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is- seduta.

DJAR - AKKOMODAZZJONIJIET ALTERNATTIVI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: B'riferenza għax-xahar ta' Frar, 1998, jista' l-Ministru jgħid: (a) kemm daħlu applikazzjonijiet ġodda għall-akkomodazzjoni alternattiva maqsuma skond kull lokalita'; (b) kemm ġew allokati djar mid-dipartiment; (ċ) kemm saru rikonoxximenti ta' kera; (d) kemm postijiet ġew lura f'idejn id-dipartiment matul ix-xahar; (e) x'kien in-numru ta' postijiet li kellu f'idejh id-dipartiment fl-aħħar ġurnata tax-xahar; u (f) x'kien in-numru ta' applikazzjonijiet pendenti fl-aħħar ġurnata tax-xahar?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

1) Daħlu 39 applikazzjoni skond il-lokalitajiet imsemmija fl-annness.

2) 11 il-post ġie allokat.

3) Saru 5 rikonoxximenti ta' kera.

4) 12 il-post gew lura f'idejn id-Dipartiment.

5) Fl-aħħar ta' Frar id-Dipartiment kellu 32 propjeta' li tista tiġi allokata

6) Fl-aħħar ta Frar kien hemm 4755 applikazzjonijiet pendenti. *

* Peress li kontiwament ikun hemm tibdil fin-numru ta' applikazzjonijiet minħabba allokazzjonijiet ta' postijiet u kanċellamenti ta'applikazzjonijiet, in-numri mogħtija huma validi biss fil-ġurnata partikolari li fiha tkun inġabret l-istatistika mid-Database tad- Dipartiment - f'dan il-każ it-22 ta' Frar 1998.

QRATI - KAWŻI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: B'riferenza għax-xahar ta' Frar, 1998, jista' l-Ministru jgħid: (a) kemm ġew introdotti kawżi maqsuma skond kull qorti kompetenti; (b) kemm ġew deċiżi kawżi kategorizzati skond kull qorti kompetenti; (ċ) kemm kien hemm kawżi pendenti kategorizzati skond kull qorti kompetenti; u (d) kull Imħallef u Maġistrat kemm kellu kawżi pendenti fl-aħħar xahar?

ONOR.

GAVIN GULIA: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-mejda tal- kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

REĠISTRU PUBBLIKU - TRASFERIMENT TA' PROPRJETA'

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew reġistrati atti ta' trasferiment ta' proprjeta' fir-Reġistru Pubbliku matul Frar, 1998?

ONOR.

GAVIN GULIA: Ninforma lil l-Onor.

Interpellant li noti ta`atti ta` trasferimenti ta` proprjeta` inklużi atti Causa Mortis u testmenti pubbliċi, li ġew reġistrati matul Frar kienu 1344 Malta u 72 Għawdex .

QRATI - MULTI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien l-ammont ta' multi imposti mill-Qrati li kien għad baqa' jinġabru fl-aħħar ta' Frar, 1998?

ONOR.

GAVIN GULIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-ammont ta` multi mhux imħallsa sa l-aħħar ta` Frar 1998 kien kif indikat hawn taħt :-

Traffiku u Edukazzjoni Lm1,423,831 (Lm586,666 minnhom huma preskritti) Notarili Lm 317 Qorti Krimnali Lm 582,498 Qorti Puluzija Gudizzjarja Lm 932,057 ___________ Total Lm2,938,703 ===========

GŻIRA - PROMENADE

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk ix-xogħol li kien inbeda fuq il-Gżira Promenade huwiex se jitkompla u jekk iva, meta?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Ix-xogħol ta' manifattura ta' bankijiet u Gazebos għal promenade tal-Gżira qed jitkompla, flimkien ma diversi xogħlijiet oħra.

MSIDA - TABELLA TA' STAGE

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jara li t-tabella ta' stage li twaħħlet quddiem Plot 208, Triq G. Ellul Mercer, Msida tiċċaqlaq peress li din qegħda qrib ħafna ta' garage bir-rampa u barra li tfixkel qiegħda ta' periklu għan-nies tant li diġa' weġgħet persuna?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jien infurmat li l-bus stage msemmi mill-Onor.

Interpellant, sar f'rotta fis-Swatar li għadha kemm ġiet introdotta wara li t-talba għaliha kienet ilha pendenti s-snin.

Jien nfurmat li fit-triq fejn sar l-istage d-djar kollha għandhom il- garaxx magħhom u allura jiċċaqlaq fejn jiċċaqlaq l-istage se jkun hemm il- problema msemmija mill-Onor.

Interpellant.

MEDIĊINI - PSYCHOTROPIC MEDICINES

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm hawn tfal taħt is-16-il sena li għandhom control card for psychotropic medicines?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Tfal taħt is-16-il sena ma jistax ikollhom mediċini narkotiċi u psikotropiċi fil-pussess tagħhom.

Għaldaqstant il- control card trid toħroġ fuq l-isem tal-ġenituri jew t-tutur.

Għalhekk mhux possibli li nagħtu risposta lill-Onor.

Interpellant.

MARD - MARD INFETTIV

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm mietu persuni kawża ta' mard infettiv is-sena l-oħra u din is-sena u jagħti breakdown ta' l-etajiet tagħhom u tat-tip ta' marda li kellhom?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Mill-1 ta' Jannar 1997 sas-27 ta' Marzu 1998 kien hemm 14-il mewt kaġun ta' mard infettiv.

Dawn l-imwiet jinqassmu kif gej:

Tip ta' marda 1997 1998 Nr. tot ta'mwiet AIDS 3 1 4 Septicaemia, Meningococcal 4 3 7 Food Poisoning, Salmonella 1 - 1 Pnuemonia - 1 1 Creutzfeldt-Jakob Disease 1 - 1

Persess li n-numri huma żgħar l-eta' tista' tiżvela l-identita' tal- persuna.

Għalhekk ma nħossx li għandi nagħti l-etajiet ta' kull każ, iżda lest li nuri din l-informazzjoni lill-Onor.

Interpellant bil-provediment tal-kunfidenzjalita medika.

SAĦĦA - MARD INFETTIV

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm iddaħħlu persuni l-isptar kawża ta' mard infettiv din is-sena u s-sena l-oħra?

X'tip ta' mard kien u kemm kellhom żmien dawk li daħlu?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: L-informazzjoni tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

SERVIZZ ĊIVILI - NISA IMPJEGATI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid kemm hemm nisa mpjegati mas-Servizz Ċivili llum?

F'liema gradi huma mpjegati l-persuni msemmija?

ONOR.

ALFRED SANT: Jiena nfurmat illi n-numru ta' nisa mpjegati fis- servizz pubbliku huwa ta' 9,280.

Minn dawn 1,407 huma mpjegati każwali, part-time jew bil-kuntratt.

Listi ta' kif dawn l-impjegati nisa qegħdin imqassmin fil-gradi differenti jinsabu fit-tabelli li poġġejt fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is- seduta.

DJAR - KOOPERAZZJONI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru W1,450 u ċioe' jista' jgħid fiex qed tikkonsisti l-kooperazzjoni akbar bejn id-dipartiment u l-Awtorita' tad-Djar?

Il-kompetenza ta' kull entita' kif tibqa' distinta iżda wkoll waħda tassew kooperattiva reċiproka?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija bil-miktub W 1,450.

DJAR - INSPECTORS

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari tiegħi numru W1,449, u ċioe' għar-rigward tal-każ tal-persuna, li isimha diġa' ntbagħat separatament, jista' l-Ministru jgħid jekk intbagħatx inspector?

Jekk fl-affermattiv, meta?

Jekk fin-negattiv, għaliex ma ntbagħatx?

U jekk hu l-każ, meta se jintbagħat?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija bil miktub W 1,449.

DJAR - INSPECTORS

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari tiegħi numru W1,448 u ċioe' għar-rigward tal-każ tal-persuna, li isimha diġa' ntbagħat separatament, jista' l-Ministru jgħid jekk intbagħatx inspector?

Jekk fl-affermattiv, meta?

U jekk hu l-każ, meta se jintbagħat?

Bħal dan il-każ ta' sharing accomodation, kemm għandu d-dipartiment?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija bil-miktub W 1,448.

DJAR - AKKOMODAZZJONI SOĊJALI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari tiegħi numru W1,447 u ċioe' għar-rigward tal-każ tal-persuna li, d-dettalji tagħha diġa' ntbagħtu separatament, jista' l-Ministru jikkonferma li d- dipartiment irċieva d-dokumenti kollha meħtieġa għall-ipproċessar tal-każ ta' akkomodazzjoni soċjali?

X'qiegħed iżomm milli dan il-każ jiġi ffinalizzat f'dak li hu trattament tiegħu?

Intbagħat inspector?

X'immaterjalizza mill-appuntament li kellu sal-lum peress li l-Ministeru kellu jagħtiha risposta?

Jista' l-Ministru jagħti risposta lili ħalli nkun nista' ngħaddihielha?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn izjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija bil-miktub W 1,447.

DJAR - BINI TA' APPARTAMENTI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari tiegħi numru W1,443 u ċioe' jista' jgħid kemm inbnew appartamenti għall- poplu minn meta nbidel il-Gvern fl-1987?

Kemm sewa għall-Gvern kull blokk ta' appartamenti li nbena?

Fejn inbnew dawn il-blokkijiet?

Min seta' jibbenefika minnhom?

Kemm minn dawn il-blokkijiet kienu bħala kiri u kemm kienu bħala xiri?

Kull appartament kemm kien il-prezz tal-bejgħ/kirja tiegħu u wara li ngħata sussidju b'kemm inbiegħ/inkera kull appartament?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: B'riferenza wkoll għall-mistoqsija bil-miktub W1,433.

Nagħti risposta għal din il-mistoqsija, fil-futur qarib, meta jinġabar it-tagħrif kollu meħtieġ.

Dan minħabba l-volum ta' xogħol ta' riċerka rikjest.

DJAR - AKKOMODAZZJONI SOĊJALI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari tiegħi numru W1,442 u ċioe' għar-rigward tal-każ tal-persuna, li d-dettalji tagħha diġa' ntbagħtu separatament, jista' jgħid u jikkonferma li d- dipartiment irċieva d-dokumenti kollha meħtieġa għall-ipproċessar tal-każ ta' akkomodazzjoni soċjali?

Intbagħat inspector?

Jekk fl- affermattiv, meta?

X'ġie konkluż?

Fejn se jwassal il-każ tiegħu?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: M'għandi xejn iżjed xi nżid mat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija bil-miktub W 1,442.

BORDIJIET - ĦATRIET

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid għar-rigward ta' kull dipartiment, entitajiet u korpi oħra li jaqgħu taħt id-dikasteru tiegħek, ingħataw ħatriet kemm f'bordijiet kif ukoll f'karigi oħra lill-persuni li isimhom qed jintbagħat under separate cover?

X'remunerazzjoni qed jirċievu f'kull każ?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: L-unika ħatra li saret fid-dikasteru tiegħi, miż- żewġ persuni ndikati, kienet dik ta'wieħed minhom li nħatar membru tal-Bord ta' l-Awtorita tad-Djar b'renumerazzjoni ta' Lm 800.

MIZZI, DOUBLET, SCERRI & CO. - RAPPORT

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid għar-rigward tal-perijodu bejn l-1 ta' Novembru, 1996 u Marzu 1998 għar-rigward ta' kull dipartiment, entita' jew korp li jaqa' taħt id-dikasteru tiegħek: (i) kemm-il rapport sar mid-ditta ta' awdituri Mizzi, Doublet, Scerri & Co.; x'kien is-suġġett ta' kull rapport; xi ħlas sar jew għad irid isir għal kull rapport imsemmi u jekk f'kull każ intalbux kwotazzjonijiet mingħand ditti oħra; u (ii) f'liema minn dawn id- dipartimenti, entitajiet jew korpi li jaqgħu taħt id-dikasteru tiegħek, id- ditta Mizzi, Doublet, Scerri & Co. intgħażlet bħala awdituri; jekk l-għażla saritx permezz ta' talba għal kwotazzjonijiet jew sejħa għal offerti; u jekk fl-affermattiv, kemm kien hemm ditti oħra li kkwotaw jew offrew u x'kien l-ammont ta' kull offerta?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Id-ditta msemmija ma' għamlet l-ebda rapport jew xogħol ieħor f'xi Dipartiment jew Bord li jaqa' taħt id-dikasteru tal- Ministeru tal-Biedja u Sajd.

BORDIJIET - ĦATRIET

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid għar-rigward ta' kull dipartiment, entitajiet u korpi oħra li jaqgħu taħt id-dikasteru tiegħek, ingħataw ħatriet kemm f'bordijiet kif ukoll f'karigi oħra lill-persuni li isimhom qed jintbagħat under separate cover?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: L-ebda wieħed mill-persuni msemmija ma' ngħata xi ħatra jew kariġa f'xi Dipartiment jew Bord li jaqa' taħt id-dikasteru tal- Ministeru tal-Biedja u Sajd.

PULIZIJA - HAWKERS

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid huwiex permess li hawkers ta' ħxejjex u frott jitħallew ibigħu fil-viċinanzi ta' greengrocers liċenzjati?

Jekk fin- negattiv, kemm tħarku fl-ewwel tliet xhur ta' din is-sena u minn liema bliet u rħula kienu f'kull każ?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab infurmat illi waħda mill-kundizzjonijiet fil- liċenjza ta' hawker hija illi dawn ma' joqgħodux viċin ħwienet li huma liċenzjati sabiex ibigħu l-istess oġġetti li huma jkunu qed ibigħu u li ma joqgħodux fl-istess post aktar milli meħtieġ sabiex iservu l-klijenti.

Matul l-ewwel tlett xhur ta' din is-sena il-hawkers imħarrka talli bigħu ħxejjex u frott f'post fiss, kienu hekk :

Valletta 1 Sliema 1 San Giljan 1 Hamrun 1 Rabat 6 Mosta 1

FLORIANA - BINJA VILHENA - PROĠETT

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu jżomm lid-Dipartiment tal-Bini u Tiswija ta' Djar milli jkompli bil-proġett madwar Binja Vilhena fi Triq Sir Luigi Preziosi fil-Furjana?

Għaliex dan id-dewmien kollu?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Kif forsi jaf l-Onor.

Interpellant, dan ix-xogħol għalkemm qed jiġi ffinanzjat mill-fondi tad-Dipartiment tal-Bini u Tiswija ta' Djar qed isir fuq pjanti u sejħa għall-offerti mħejjija mit-Taqsima tax- Xogħlijiet.

It-tender fil-fatt ingħatat lejn tmiem l-1997 u x-xogħol kellu jibda f'Jannar.

Biss instabu żewġ problemi: l-ewwelnett li t-tender kienet tispeċifika katusi ta' l-asbestos flok tal-UPVC li qed jintuzaw illum, u t- tieni li l-istess rain water culvert kien maħsub li jsir b'medda waħda katusi (single main) flok tnejn (dual main) kif hija l-policy l-ġdida li qed titwettaq mill-Storm Water Systems Unit ta'l-istess taqsima tax- Xogħlijiet.

Minħabba li dawn iż-żewġ varjazzjonijiet sostanzjali kienu ser ikabbru l-valur tax-xogħol, saru diskussjoniijiet mad-Dipartiment tal- Kuntratti u ma' l-istess Storm Water Systems Unit u ġie deċiż li għalkemm ser jintużaw UPVC pipes, 'single main' għandu jkun suffiċjenti.

Issa li ġiet rizolta din il-problema, ix-xogħol li sfortunatament ilu gej xħur twal għandu fl-aħħar jitkompla mill-aktar fis possibli.

FLORIANA - MONUMENT TAL-GRANMASTRU DE VILHENA - DAWL

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid meta se jinxtegħlu d-dwal li hemm madwar il-monument tal-Granmastru de Vilhena fil-Pjazza Papa Gwanni XXIII fil-Furjana?

ONOR.

LEO BRINCAT: Id-dawl ta' madwar il-monument sejjer jinxtegħel b'kollaborazzjoni mal-partijiet konċernati fi żmien qasir.

PULIZJA - BREATHALYSER

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Wara l- introduzzjoni tal-liġi tal-breathalyser, jista' l-Prim Ministru jgħid kemm- il breathalyser (mobile u mhux) ġew ordnati mill-Korp tal-Pulizija?

ONOR.

ALFRED SANT: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat-Tweġiba li jien tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 11640.

PULIZIJA - ĊITAZZJONIJIET

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Matul l-1998, jista' l-Prim Ministru jgħid xahar b'xahar, kemm inħarġu ċitazzjonijiet lill-persuni talli daħlu l-Imdina f'ħinijiet projbiti u/jew b'kontravenzjoni tas-signs dwar min jista' jidħol l-Imdina u meta?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab infurmat illi t-tagħrif mitlub mill-Onor.

Interpellant hu kif ġej :

Jannar 25 Frar 19 Marzu 32 April 38

MACHINE READABLE PASSPORTS

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Wara l- introduzzjoni tal-machine readable passports, jista' l-Prim Ministru jgħid meta se tiġi mneħħija l-ħtieġa li wieħed jimla' l- embarkation/disembarkation cards?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab infurmat li, mill-passaporti validi kollha li hawn fl-idejn, dawk biss li nħarġu bis-sistema l-ġdida minn Diċembru li għadda huma machine readable.

Għalhekk mhux il-każ li f'dan l-istadju wieħed jaħseb biex ineħħi l-ħtieġa li jimtlew l- embarkation/'disembarkation cards.

RABAT - TRIQ RUDOLPH SALIBA - ASFALTAR

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid għaliex Triq Rudolph Saliba, Rabat minkejja diversi promessi għadha lanqas biss ġiet asfaltata?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Parti sostanzjali ta' Triq Rudolph Saliba, Rabat diġa' asfaltata.

Il-parti li baqa ssir skond il-prijoritajiet tax-xogħol li jkollu d-Dipartiment.

PULIZIJA - PASSI KONTRA ŻEWĠ MEMBRI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għall- mistoqsija parlamentari numru 13075, jista' l-Prim Ministru jgħid jekk il- passi dixxiplinarji ġewx konklużi?

Veru li l-inċident kien jikkonsisti f'sewqan perikoluż minn vettura tal-pulizija li ħabtet ma' vettura ta' pulizija oħra li kien off duty?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab infurmat illi l-proċeduri dixxiplinarji f'dan il-każ, li kien seħħ fit-3 ta' Awissu, 1996, ġew konklużi.

Infurmat ukoll illi l-inċident ma kienx jinvolvi ħbit ta' vettura tal-Pulizija ma' xi vettura oħra.

IMTARFA - KUMPLESS SPORTIV

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid fejn ġiet stivata l-plakka kommemorattiva li kien hemm diġa' fil-Kumpless Sportiv ta' l-Imtarfa, li minflokha twaħħlet waħda il-Ħadd li għadda li tfakkar il-ftuħ uffiċjali ta' l-istess kumpless?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-plakka kommemorattiva reġgħet ġiet imwaħħla fil-post fejn kienet qabel

PJAN STRUTTURALI TA' MALTA

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid meta hemm il-ħsieb li joħroġ il-Pjan Strutturali ġdid ta' Malta?

Jista' jgħid jekk hijiex se tingħata l-opportunita' li l-pubbliku jressaq l- ilmenti tiegħu qabel dan jiġi ppubblikat?

ONOR.

GEORGE VELLA: L-abbozz ġdid ta' Pjan ta' Struttura għal Malta huwa mistenni li jkun lest lejn l-ewwel nofs tas-sena 2000 u jkun soġġett għal konsultazzjoni pubblika f'dak iż-żmien.

Hemm il-ħsieb ukoll li fil-frattemp isiru diversi studji dwar suġġetti differenti biex iservu ta' bażi għar-reviżjoni tal-Pjan ta' Struttura.

Dwar dawn l-istudji jkun hemm ukoll konsultazzjoni pubblika.

SERVIZZ ĊIVILI - SISTEMA TA' TIME-IN-LIEU

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk il-miżura li ttieħdet biex jingħata time-in-lieu minflok overtime fil-Korp tal-Pulizija hijiex imposta wkoll fuq id- dipartiment taċ-Ċivil?

Jekk le, ma jaħsibx il-Prim Ministru li din il- miżura hi diskriminatorja fil-konfront tal-Pulizija?

ONOR.

ALFRED SANT: Kemm fil-Korp tal-Pulizija, kemm fid-dipartimenti taċ-Ċivil ma ttieħdet l-ebda miżura ġdida biex jingħata time-off minflok l- overtime.

Qed jiġu segwiti r-regoli eżistenti tal-Estacode li jipprovdu li l- overtime jingħata fejn ma jistax jingħata time-off fi żmien erba ġimgħat.

MIMCOL - TRAWLERS NORVEĠIŻI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid jekk ir-rapport li tqabbad jagħmel uffiċjal tal-MIMCOL dwar il-kanċellazzjoni ta' l-ordnijiet taż-żewġ trawlers Norveġiżi u dwar id-dewmien fil-bini tat-tnejn l-oħra tlestiex?

Jekk iva, x'inhuma l- konklużjonijiet?

Jista' l-Prim Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja ta' dan ir-rapport?

Min se jerfa' r-responsabbilta' amministrattiva ta' dan?

Min se jerfa' r-responsabbilta' politika ta' dan?

X'passi hu maħsub li se jittieħdu?

ONOR.

ALFRED SANT: Ir-rapport intern ippreparat mill-MIMCOL, dwar il- bini tat-trawlers Norveġiżi mill-Malta Shipbuilding tlesta.

Mhuwiex fl- interess tal-kumpanija li jingħataw dettalji dwar ir-rapport.

KUMMISSJONI NAZZJONALI GĦAT-TEKNOLOĠIJA TA' L-INFORMATIKA - SEGRETARJU

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid min hi l-persuna li tokkupa l-kariga ta' Segretarju tal- Kummissjoni Nazzjonali għat-Teknoloġija ta' l-Informatika?

Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk din il-persuna hijiex impjegata b'mod definit jew indefinit?

Kemm hu l-ħlas li jingħata lil din il-persuna u x'benefiċċji oħra tgawdi minnhom din il-persuna?

Jista' l-Prim Ministru jgħid meta nħatar is-Segretarju?

Sar xi forma ta' kuntratt?

ONOR.

ALFRED SANT: Il-persuna li tokkupa l-kariga ta' Segretarju tal-Kummissjoni Nazzjonali għat-Teknoloġija ta' l-Informatika hija is-Sur Godfrey Ellul, Senior Principal Officer fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru u għalhekk din il-persuna hija mpjegata mal-Gvern.

Din il-persuna ma tirċievi ebda ħlas u ma tgawdi l-ebda benefiċċju ieħor.

Is-Segretarju nħatar fl-1 ta' Frar 1998 u ma sarx kuntratt.

KUMMISSJONI NAZZJONALI GĦALL-INFORMAZZJONI TEKNOLOĠIKA - LAQGĦAT

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid kemm saru laqgħat sal-lum tal-Kummissjoni Nazzjonali għall-Informazzjoni Teknoloġika?

Kemm kienet l-attendenza medja ta' kull laqgħa?

Kien hemm xi riżenji ta' membri minn din il-Kummissjoni?

ONOR.

ALFRED SANT: Sa l-1 ta' Mejju 1998, inżammu tlettax-il laqgħa tal-Kummissjoni għall-Informazzjoni Teknoloġika.

L-attendenza medja ta' kull laqgħa kienet ta' 10 membri inkluż iċ-Chairman.

Kien hemm żewġ riżenji minn din il-Kummissjoni.

KUNSILL MALTI GĦAX-XJENZA U TEKNOLOĠIJA - XIRI TA' GĦAMARA

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid x'għamara nxtrat mill- Kunsill Malti għax-Xjenza u Teknoloġija bejn l-01/01/97 sa llum għall- uffiċċju?

Jista' jgħid kemm ġiet tiswa kull biċċa għamara?

Mingħand min inxtrat? 29/04/98

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Minbarra t-tagħrif li ngħata fit-tweġiba għall- mistoqsija parlamentari nru.

11428, poġġejt fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta, lista dwar l-għamara li nxtrat mill-Kunsill Malti għax-Xjenza u Teknoloġija għall-uffiċċju l-ġdid tiegħu.

SPTAR SIR PAUL BOFFA - NUQQAS TA' CHEMOTHERAPHY

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jikkonferma l-Ministru li fl-aħħar tlett xhur kien hemm nuqqas fil-provvista tal-Chemotheraphy u xi pazjenti fl-Isptar Boffa ngħataw nofs id-doża?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Ninsab infurmat li s-Servizzi Farmaċewtiċi tal- Gvern ma kellhomx stokk ta' Dacarbazine 200mg injections bejn is-16 ta' Frar 1998 u l-25 ta' Marzu 1998.

Fl-ebda ħin il-pazjenti ma ġew mogħtija nofs doża.

SERVIZZ ĊIVILI - FTEHIM KOLLETTIV GĦALL-ĦADDIEMA

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid fiex waslu t-taħdidiet mal-Unions dwar il-ftehim kollettiv għall-ħaddiema tal-gvern?

Meta hu ttamat li jintemmu d- diskussjonijiet u jintlaħaq ftehim?

X'inhuma l-proposti tal-gvern u ta' l- unions rigward żidiet fil-pagi?

Jikkonferma l-Prim Ministru li ż-żieda proposta mill-gvern s'issa kienet ta' madwar 38c fil-ġimgħa?

Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk il-gvern għadux jinsisti li jkun hemm rabta bejn ir- reviżjoni tat-tariffi tad-dawl u l-ilma u ż-żidiet li se jingħataw fil-pagi l-ħaddiema tal-gvern?

ONOR.

ALFRED SANT: Saret proposta fin-negozjati mal-Unions dwar Ftehim Kollettiv ġdid nhar il-Ħamis, 30 ta' April 1998.

TONN - TROBBIJA

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Rigward il-proġett ta' trobbija tat-tonn li ġie mniedi mill-Ministeru s- sena l-oħra, jista' l-Ministru jgħid xi progress sar sal-lum fuq l-istess proġett?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Rigward it-trobbija tat-tonn sar pre-feasability study dwar il-proġett u ġew ikkuntatjati investituri potenzjali nteressati fil-proġett.

Flimkien ma' l-M.D.C. u Bank lokali qiegħed jiġi ppreparat package biex jingħata lill-investituri nteressati.

ĦUT - MARD TAL-ĦUT

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-Ministeru jew id-Dipartiment tas-Sajd iffirmax xi forma ta' kuntratt dwar xogħol fuq mard tal-ħut ma xi kumpannija barranija u jekk fl-affermattiv: a) meta ġie ffirmat dan il- ftehim; b) ma' liema kumpannija ġie ffirmat l-istess ftehim; u c) kemm hu l- valur ta' l-istess kuntratt?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Fis-16 ta' Ottubru 1997 ġie ffirmat ftehim ma hatchery tal-ħut tad-ditta Valle CA Zulieni fl-Italja.

Il-valur ta' dan il-kuntratt huwa ta' 12,000 dollaru għal-sena.

Fil-mument qegħdin isiru negozjati li huma fi stat avvanzat ħafna mad-ditta Aquaculture Vaccines Ltd, li tispeċċjalizza fir-riċerka tal-vaċċini kontra l-mard tal-ħut.

B'dan il-kuntratt tista tibda' ssir riċerka immedjata fiċ- Ċentru kontra l-Pasturella bl-ispejjeż kollha mħallsa mid-ditta AVL Ltd., li tista wkoll tagħmel tajjeb għall-ingaġġ ta' tekniku u tħallas kontribuzzjoni ta' madwar Lm 10,000 kif ukoll kontribuzzjoni oħra għat- taħriġ ta' studenti.

ĊENTRU NAZZJONALI TA' L-AWKAKULTURA - AWRAT

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Rigward it-trobbija ta' l-awrat fiċ-Ċentru Nazzjonali ta' l-Akwakultura, jista' l-Ministru jgħid: 1) kemm kien in-numru/piż ta' friegħ ta' l-awrat mill-bidu ta' l-1998 sal-lum; 2) jekk parti minn dan l-ammont ġiex mibjugħ u jekk fl-affermattiv: i) kemm kien il-prezz ta' l-istess bejgħ; ii) ta' liema daqs inbigħ l-istess awrat; u iii) jekk dan il-bejgħ ġiex attwat b'xi forma ta' tender jew inkella b'direct sale?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: L-ewwel cycle ta' l-awrat fil-hatchery fiċ-Ċentru Nazzjonali ta' l-Akwakultura kien ta' 102,600, ta' daqsijiet differenti.

Minn dawn il-ħut għadu ma nbiegħ xejn.

Tajjeb li l-Onor.

Interpellant ikun jaf li minn mindu sar it-tibdil neċessarju fit-tmexxija taċ-Ċentru, ċertu farm, li qabel kien jixtri mingħajr ebda forma ta' kwotazzjoni kull xorta u kull forma ta' ħut miċ- Ċentru, sab li anki hu kellu jbiddel is-sistemi u l-management tiegħu għaliex jgħidu li kienu qegħdin isofru danni finanzjarji taħt l- arrangamenti ta' qabel bħal xiri ta' kull forma u daqs ta' ħut f'batch wieħed .

Sfortunatament il-ħut li qiegħed jirreferi għalieħ l-interpellant tkabbar taħt is-sistema ta' qabel u hemm diffikulta biex jinbiegħ għar-ragunijiet imsemmija qabel.

Nista nżid ukoll li l-fish farms kollha jgħidulna li huma lesti jixtru ħut miċ-Ċentru kemm il-darba dan il-ħut ikun graded, ħaġa li aħna issa qed nintroduċu, u li qabel qatt ma' saret.

FORTIZZI/TORRIJIET

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 13570 u ċioe' jista' jagħti tagħrif dwar kemm hu n-numru ta' fortizzi u torrijiet li huma mikrija lill-privat?

F'kull każ, x'inhu l-użu li qed isir minn dawn il-fortizzi?

Kemm-il fortizza/torri kellha l-kera tagħha li għalqet fil-perjodu 1/11/96 - 28/2/98?

X'sar f'dawn il-każi?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Risposta għall-Mistoqsija Parlamentari numru 13570 ingħatat f'seduta 213.

WSC - BOREHOLES

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 13571 u ċioe' b'riferenza għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari numru 13073, jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm-il borehole ġiet approvata li titħaffer mill-WSC bil-proċedura ndikata f'dik ir-risposta?

Kemm ilha tiġi wżata mill-WSC il-proċedura ndikata?

F'liema lokalita' jinsabu dawn il-boreholes hekk approvati?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 13571 ġiet mogħtija f'seduta 213.

XEMXIJA - ZEBRA CROSSING

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar meta sar ix-xogħol indikat f'mistoqsija parlamentari numru 13566 u ċioe' dwar x'qed iwassal biex zebra crossing approvata kważi sentejn ilu ħdejn il-knisja tal- Kapuċċini fix-Xemxija ma tinżebax?

Kif jispjega l-Ministru dan id-dewmien, meta iktar riċenti nżebgħet zebra crossing oħra ftit 'l isfel minn dan l- istess post?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Jiena nfurmat li x-xogħol ta' żebgħa u sinjali fuq il-Pedestrian Crossing ta' Xemxija Hill sar fl- 1 ta' April 1998.

Infurmat ukoll li x-xogħol ta' Embellishment inkluż il-pedestrian crossing, fl-istess area kellu jsir mill-Corinthia Group.

BIĊĊERIJA - QATLA TA' ANNIMALI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm kienet kull ġimgħa l-qatla ta' kull tip ta' annimal li nqatel fil-Biċċerija fil-perjodu 1.2.98 - 15.4.98?

Kemm kien, f'kull każ, l-ammont totali ta' piż, tip tip, ta l-annimali maqtula f'dan il-perjodu fil-Biċċerija?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: l-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

PITKALIJA - TINDA

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar f'liema inħawi tal-Pitkalija mistenni li titqiegħed it-tinda li qed tieħu post dik eżistenti?

Meta hu mistenni li tkun lesta?

X'tip ta' permessi ngħataw mill-Planning Authority għal dan ix-xogħol?

Kemm hu mistenni li tqum din it-tinda?

Minn liema vot se titħallas?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: It-tinda li qed jirreferi għaliha l-Onor.

Interpellant qed titwaħħal minflok dik eżistenti li kienet fi stat degradenti u perikoluża.

Ser titwaħħal ukoll tinda quddiem il-Koperattiva Ċentrali fejn qabel ma' kien hemm xejn.

Huwa antiċipat illi t-tinda tkun lesta sa' l-aħħar ta' Mejju 1998.

Kopja tal-permess għall-Full Development Permission maħruġ mill-Awtorita ta' l-Ippjanar tpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

L-ispiża għat-tinda mistenni li tlaħħaq Lm 135,000 minflok Lm 216,000, li kieku saret bil-konkos kif kien ippjanat.

L-ispiża sejra titħallas mill-Vot kapitali (54113027140).

PATATA - ESPORTAZZJONI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Billi mhux darba jew tnejn saret kritika fil-passat minħabba l-fatt li l- patata kienet esportata esklussivament lejn is-Suq Olandiż, jista' l- Ministru jagħti tagħrif dwar kif ġie assigurat li mis-sena d-dieħla l- patata Maltija tkun tista' tiġi esportata direttament lejn diversi pajjiżi Ewropej?

Kif se jkun possibbli li jiġri dan?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Ma hemm xejn li jimpedixxi li l-patata ta' Malta tiġi esportata lejn diversi pajjiżi Ewropej.

Iżda l-aħjar suq għall-patata ta' Malta s'issa dejjem kien is-suq Olandiż.

UNCITRAL - SEGRETARJU ĠENERALI

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l- Ministru jgħid: a) jekk hu jew il-Ministeru tiegħu talabx l-assistenza teknika tas-Segretarju Ġenerali ta' l-UNCITRAL meta ltaqa' miegħu fi Vjenna dan l-aħħar; u b) jekk iva, għal xiex talab u meta qed jistenna li tasal din l-assistenza teknika?

ONOR.

GAVIN GULIA: Ninforma lil l-Onor.

Interpellant li s-segretarju ta` l-UNCITRAL kien intalab biex jagħti l-għajnuna tiegħu b`mod ġenerali għal meta jitwaqqaf iċ-Ċentru Malti ta` l-Arbitraġġ.

Is-Segretarju ta` l- UNCITRAL wiegħed l-appoġġ sħiħ tiegħu.

Inoltre, Dr Werner Melis, direttur taċ-Ċentru ta` l-Arbitraġġ ta` Vjenna offra assistenza legali u amministrattiva liċ-Ċentru, nkluż taħriġ għall-Uffiċċjali ta` l-istess Ċentru.

Billi twaqqaf il-Bord tal-Gvernaturi taċ-Ċentru fi Frar ta` din is- sena, din il-materja issa qegħda f`idejn il-Bord.

GVERN LIBJAN - GĦOTI TA' SIĠAR

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru: a) jikkonferma li fi Frar il-Gvern Libjan offra li jagħti b'xejn lil Malta 10,000 siġra tal-frott u siġar dekorattivi; u b) jekk iva, jgħid meta se jaslu dawn is-siġar u fejn u meta se jitħawwlu?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Fi Frar ġew mogħtija 6069 siġar li kienu jikkonsistu f' 1,750 siġar taż-żebbuġ 1,750 tal-għajnbaqar, 1,000 tal-lewż, 1,000 tal-ħawħ, 500 tin u 69 palm.

Dawn tħawwlu fil-lokaltajiet imsemmija hawn taħt fix-xhur ta' Frar u Marzu.

Attard, B'Kara, Burmarrad, Blata l-Bajda, Buskett, Floriana, Għawdex, Iklin, Marsa, Mdina, Mosta, Mtarfa, Naxxar, Paola, Rabat, Sliema, St.Paul's Bay, St. Andrews, Sta.

Luċia, Valletta, Wied Inċita.

NAZZJONIJIET UNITI - DELEGATI MALTIN

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru: a) jgħid min kienu d-delegati ta' Malta għall-42nd Session of the Commission on the Status of Woman tan-Nazzjonijiet Uniti li saret fi New York bejn it-2 u t-13 ta' Marzu, 1998; b) jgħid x'inhi l-funzjoni tagħhom fl-Uffiċċju tas-Segretarju Parlamentari għad-Drittijiet tan-Nisa; u c) ipoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra d-diskorsi li saru f'isem Malta f'din l- okkażjoni?

ONOR.

ALFRED SANT: Nitlob lill-Onor.

Membru jagħmel il-mistoqsija tiegħu lill-Ministru kkonċernat.

DJAR - SUSSIDJU FUQ IL-KERA

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid għaliex is-sussidju fuq il-kera ta' Lm80 fis-sena gravanti l-fond fejn toqgħod il-persuna, li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, liema sussidju kien ta' Lm30 fis-sena tnaqqas għal Lm5 minn din is-sena meta din il-persuna qegħda fuq il-widows pension u l- income tagħha ma żdiedx, ħlief għaż-żieda tal-Gvern biex tagħmel tajjeb għall-għoli tal-ħajja kif jiġri kull sena u ma għandhiex incomes ġodda oħra?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Għall-perijodu ta' bejn 1 ta'Diċembru 1996 sat 30 ta'Novembru 1997 is-sussidju inħadem fuq id-dħul dikjarat ta' din il- persuna cioe' fuq Lm 1563 u din ikkwalifikat għal Lm30 f'sussidju.

Għall- perjodu ta' bejn l-1 ta'Diċembru 1997 sat 30 ta' Novembru 1998 is-sussidju nħadem fuq id-dħul dikjarat ta' Lm1701 u din ikkwalifikat għal Lm5 f'sussidju.

AIR MALTA - POST TA' JUNIOR AUDITOR

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu u s-Self- Employed: Jista' l-Ministru jgħid x'ġara mill-internal call for applications għall-post ta' Junior Auditor fl-Internal Audit Department ta' l-Air Malta li għalih saru l-interviews fil-bidu ta' Ottubru, 1997, ġaladarba sal-lum l-applikanti għadhom ma rċevew l-ebda risposta mill-Air Malta u filwaqt ġiet ingaġġata persuna minn barra bħala head internal audit sabiex isservi taħt iż-żewġ Group Heads Internal Audit eżistenti li qed jaqsmu bejniethom ir-responsabbiltajiet marbuta ma' din il-kariga?

ONOR.

KARMENU VELLA: Il-ħatriet li għalihom qed jirreferi l-Onor Interpellant ma jistgħux isiru, għal menu għal issa, minħabba xi tibdil deċiz mill-Kumpanija fl-istruttura tad-dipartiment ta' l-Internal Audit ta' l-Air Malta.

PROĠETTI ĠODDA

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija: B'riferenza għall-mistoqsijiet parlamentari numri 11314, 12628 u 13387 kollha magħmula minni bħala reminder, jista' l- Ministru issa jirrispondi l-mistoqsija?

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: L-informazzjoni mitluba tingħata f'xi seduta oħra.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB

DJAR - AKKOMODAZZJONI SOĊJALI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Għar-rigward tal-każ ta' persuna, li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, jista' l-Ministru jgħid u jikkonferma li d- dipartiment irċieva d-dokumenti kollha meħtieġa għall-ipproċessar tal-każ ta' akkomodazzjoni soċjali?

X'qiegħed iżomm milli dan il-każ jiġi ffinalizzat f'dak li hu trattament tiegħu?

Intbagħat inspector?

Jekk fl- affermattiv, meta?

X'ġie konkluż?

Fejn se jwassal il-każ tiegħu?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Nistieden lill-Onor.

Interpellant jara r-risposta li għandu għall-mistoqsija numru W1421.

Il-persuna indikata hi l-istess waħda.

DJAR - AKKOMODAZZJONI SOĊJALI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Għar-rigward tal-każ tal-persuna, li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, jista' l-Ministru jikkonferma li d-dipartiment irċieva d-dokumenti kollha meħtieġa għall-ipproċessar tal-każ ta' akkomodazzjoni soċjali?

Intbagħat inspector?

X'immaterjalizza mill- appuntament li kellu sal-lum perss li l-Ministeru kellu jagħtiha risposta?

Jista' l-Ministru jagħti risposta lili ħalli nkun nista' ngħaddihielha?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien infurmat illi d-Dipartiment qed jinvestiga peress li l-applikanta, li issa qed tgħid li toqgħod ma ħaddieħor, kienet ġiet allokata l-post fl-1991 wara li talbet li tibdel.

Qabel dik id-data kienet toqgħod f'post tal-Gvern.

DJAR - INSPECTORS

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Għar-rigward tal-każ tal-persuna, li isimha qed jintbagħat separatament, jista' l-Ministru jgħid jekk intbagħatx inspector?

Jekk fl-affermattiv, meta?

Jekk fin-negattiv, għaliex ma ntbagħatx?

U jekk hu l-każ, meta se jintbagħat?

Bħal dan il-każ ta' sharing accomodation, kemm għandu id-dipartiment?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien infurmat illi l-applikazzjoni indikata kienet ġiet maqtugħa mill-lista peress li kienet mingħand għarajjes.

L- applikant kien ġie avżat b'dan.

DJAR - INSPECTORS

L-ONOR.

Jekk fl-affermattiv, meta?

U jekk hu l-każ, meta se jintbagħat?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien infurmat illi l-applikazzjoni indikata kienet ikkanċellata.

L-applikant ma ħax ħsieb jirrispondi kwestjonarju li ntbagħtlu.

AWTORITA' TAD-DJAR - KOOPERAZZJONI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid fiex qed tikkonsisti l- kooperazzjoni akbar bejn id-dipartiment u l-Awtorita' tad-Djar?

Il- kompetenza ta' kull entita' kif tibqa' distinta iżda wkoll waħda tassew kooperattiva reċiproka?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Minn Novembru 1997, l-iskemi tad-Dipartiment għall-Akkomodazzjoni Soċjali bdew jiġu amministrati mill-Awtorita' tad-Djar li hija stess tħaddem numru ta' skemi oħra.

F'dan is-sens xorta waħda l- iskemi tad-Dipartiment għadhom jaqgħu taħt ir-risponsabbilta' finali tad- Direttur għall-Akkomodazzjoni Soċjali u fil-fatt is-sussidji nvoluti jinħarġu mill-fond konsolidat u mhux mill-fondi ta' l-Awtorita' tad-Djar.

Fit-twettieq ta' dawn l-iskemi, l-Awtorita' tad-Djar u d-Dipartiment ta' l- Akkomodazzjoni Soċjali qed jaħdmu flimkien ħalli ċ-Ċittadin jiġi moqdi kif suppost.

Fost inizzjattivi oħra li ġew introdotti biex isseħħ aktar koordinazzjoni bejn id-Dipartiment għall-Akkomodazzjoni Soċjali, l-Awtorita' tad-Djar u d- Dipartiment tal-Bini u Tiswija tad-Djar, kull ħmistax jiltaqghu (fi granet alternattivi) żewġ gruppi: is-Slum Clearance Projects Co-ordinating Group l- Extra Stories Projects Co-ordinating Group.

Dawn iż-żewġ; gruppi li jinkludu wkoll rappreżentant tad-Dipartiment ta' l-Estates Management, qed jaħdmu biex il-ħidma iebsa f'dawn iż-żewġ oqsma issir b'mod ko-ordinattiv u mhux billi kull entita' taħdem għal rasha.

Naturalment il-kooperazjoni fl-oqsma tad-djar li kienet u għada teżisti sal- lum bejn iż-żewġ Dipartimenti fi hdan dan il-Ministeru u l-Awtorita' aktar ma jgħaddi ż-żmien aktar qed tigi konsolidata.

Kooperazzjoni ma tfissirx li xi wiehed mill-partijiet jitlef il-kompetenza ta' l-entita' tiegħu.

BUĠIBBA: TRIQ SANT'ANTNIN - GĦELUQ TA' TRIQ

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħidli għar-rigward ta' Triq Sant'Antnin, Buġibba fuq liema bażi ngħata l-permess biex din it-triq tiġi magħluqa meta din hi triq abitata minn ħafna nies li urew l-għadab tagħhom għal din id-deċiżjoni li ttieħdet?

ONOR.

ALFRED SANT: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jirreferi din il- mistoqsija lill-Ministru konċernat.