MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 131 It-Tnejn, 3 ta' Novembru, 1997 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 131

It-Tnejn, 3 ta' Novembru, 1997

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-9.08 a.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tnejn, 3 ta' Novembru, 1997

WERREJ MINUTI 739

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 739

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA 744

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA RIŻOLUZZJONI DWAR IT-TWAQQIF TA' KUMMISSJONI DWAR L-INDUSTRIJA TAL-BINI F'MALTA 746

RIŻOLUZZJONI DWAR TRASFERIMENT TA' ARTIJIET (VOTAZZJONIJIET) 764

AĠĠORNAMENT 769

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 773

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 130 li saret fil-31 ta' Ottubru, 1997 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

TAL-QROQQ - PIXXINA NAZZJONALI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu l-ammont ta' ħlas li ħallsu l-clubs ta' l-ASA u t-team nazzjonali sabiex isir taħriġ u logħob tal-waterpolo/u għawm fil-pixxina nazzjonali f'Tal Qroqq fl-1996 u fl-1997 xahar b'xahar?

ONOR.

EVARIST BARTOLO (Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): Il-flus li ħallsu l-clubs tal-waterpolo għal taħriġ fil-pixxina u l- pagamenti li saru mill-ASA għall-kampjonat tal-waterpolo, għawn u taħriġ tat-teams nazzjonali ta' l-għawn kif ukoll tal-waterpolo huwa kif ġej:

|Ħlas mill-Clubs|Ħlas mill-ASA | |Jan 96 LM |------- | |2645.90 | | |Feb |------- | |1979.60 | | |Mar |------- | |1800.30 | | |Apr |------- | |1030.40 | | |May |------- | |1027.80 | | |Jun |------- | |1998.90 | | |Jul |------- | |1408.70 | | |Aug |------- | |1225.60 | | |Sep | 2530.00 | |655.60 | | |Oct |------- | |598.00 | | |Nov |------- | |629.55 | | |Dec | 1265.00 | |1150.40 | | |TOTAL |LM 3795.00 | |LM16150.75 | | | | | |Jan 97 LM | ------- | |1962.90 | | |Feb |LM 1000.00 | |1533.60 | | |Mar |------- | |1819.20 | | |Apr |------- | |1563.70 | | |May |------- | |1363.30 | | |Jun |------- | |1531.55 | | |TOTAL LM |LM 1000.00 | |9765.25 | |

Jiġifieri b'kollox jiġu aktar minn Lm25,000 għal dak li għandu x'jaqsam mal-clubs u xi ftit inqas minn Lm5,000 għal dak li għandu x'jaqsam ma' l- ASA.

MADAM SPEAKER (Onor. Myriam Spiteri Debono): L-Onor.

Pullicino, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Fid-dawl tal-fatt li ċerti clubs tal-waterpolo isibu diffikulta' biex iħallsu, jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx il- ħsieb li jingħata xi forma ta' sussidju, għallinqas lill-clubs iż-żgħar?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Naħseb li hemm diversi passi x'jittieħdu dwar tmexxija aktar effiċjenti u aħjar tal-pixxina nazzjonali u nittama li fix- xhur li ġejjin inkunu qegħdin nimxu f'dik id-direzzjoni.

Jekk jien informat tajjeb, il-kriterji li fuqhom iħallsu l-clubs u li tħallas l- assoċjazzjoni kienu ġew imwaqqfa mill-amministrazzjoni preċedenti.

Jiġifieri jekk se nbiddlu dawk il-kriterji se nkunu qegħdin inbiddlu kriterji li kienu twaqqfu mill-amministrazzjoni preċedenti.

DRENAĠĠ - MOSTA - TRIQ IL-WIED

L-ONOR.

ĊENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Edwin Vassallo) staqsa lill- Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għall- mistoqsija parlamentari numru 4696 dwar servizz tad-drenaġġ fi Triq Ġdida ġo Triq il-Wied, il-Mosta - kif muri fis-site plan li qed tintbagħat separatament - tista' tingħata tweġiba dwar x'possibbilta' hemm li l-ftit residenti f'din it-triq ikunu jistgħu jingħataw is-servizz tad-drenaġġ?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR (Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni): Niġbed l-attenzjoni ta' l-Onor.

Interpellant illi s-site imsemmija tinsab f'livell baxx fuq il-Wied ta' l-Isperanza, liema livell huwa 'l isfel mill-qiegħ tad-drenaġġ fi Triq il-Wied.

Għaldaqstant huwa mpossibli li din is-site taqbad mas-sistema ta' drenaġġ by gravity u dan jista' jsir biss permezz ta' pumping station.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Galea, mistoqsija parlamentari.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, ma naħsibx li jekk isir dan li qed jgħid il-Ministru din tkun l-unika triq li jkollha s-sistema tad-drenaġġ għaddej b'dan il-mod - hawn diversi postijiet f'Malta fejn hemm pumping station għad-drenaġġ - u allura, fid-dawl ta' dan, jista' l-Ministru jgħid meta hu mistenni li din it-triq ikollha s-sistema tad-drenaġġ imqabbda?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Buhagiar.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Madam Speaker, bħalissa d-dipartiment tad- drenaġġ qed jaħdem fuq numru ta' prijoritajiet li għandu u nassigura lill- Onor. Interpellant li din it-triq se tingħata l-prijorita' li jixirqilha.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Joe Cassar, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE CASSAR: Madam Speaker, peress li l-Ministru semma l- prijoritajiet, nixtieq nistaqsih jekk jistax jgħidilna meta se jsir ix- xogħol tad-drenaġġ f'Wied Blandun, fejn hemm problema li qed toħloq inkonvenjent kbir lin-nies ta' l-inħawi u tista' anke tkun ta' periklu għas- saħħa tan-nies.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Madam Speaker, Wied Blandun u s-sit fil-Mosta li ssemma' mill-Onor.

Galea m'humiex l-uniċi żewġ postijiet li għandhom bżonn is-servizz tad-drenaġġ.

Hawn diversi lokalitajiet oħra fejn qed isiru binjiet ġodda li wkoll għandhom bżonn servizz.

Kif diġa' għidt, wieħed irid jara eżattament liema huma dawk is-siti li għandhom bżonn dan is- servizz sabiex ikun jista' jiffissa programm u jibda jaħdem fuqu.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

George Pullicino, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Jista' l-Ministru jgħid jekk teżistix lista tal- prijoritajiet li semma' u jekk fl-affermattiv ipoġġiha fuq il-Mejda tal- Kamra?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Iva, teżisti lista ta' postijiet li għandhom bżonn id-drenaġġ u li fuqhom qegħdin jinħadmu l-prijoritajiet.

Jekk l- Onor. Pullicino jagħmilli domanda bil-miktub, inkun nista' npoġġi din il- lista fuq il-Mejda tal-Kamra, jew inkella jekk irid nista' ngħaddihielu personalment.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Francis Zammit Dimech, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Madam Speaker, f'dan il-Parlament qamet il- mistoqsija rigward l-impjanti ta' purifikazzjoni tad-drenaġġ f'diversi inħawi ta' Malta u jien nixtieq li l-Ministru jindika xi pjani konkreti hemm f'dan ir-rigward, b'mod partikolari għall-impjant li se jsir fin-naħa t'isfel ta' Malta.

Ġie identifikat is-sit preċiż fejn se jsir?

Sar xi studju dwar l-impatt ambjentali?

X'inhuma d-deċiżjonijiet finali jew riċenti tal-Gvern?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Madam Speaker, nirringrazzja lill-Onor.

Interpellant talli għamel din id-domanda għaliex qed jagħtini ċ-ċans li nispjega xi affarijiet.

L-ewwelnett fil-pajjiż aħna marbutin li sa ċertu żmien nibnu biżżejjed impjanti tat-trattament tad-drenaġġ li permezz tagħhom inkunu nistgħu nittrattaw id-drenaġġ kollu li nipproduċu f'Malta.

Dan il-pjan kien sar fi żmien l-amministrazzjoni preċedenti u ġew identifikati diversi sites fejn għandhom isiru l-impjanti.

L-ewwel xogħol li sar kien it-tkabbir ta' l- impjant li hemm f'Sant'Antnin.

Dan kien inbena mill-amministrazzjoni Laburista ta' qabel, iżda fid-disa' snin li għamel fil-poter Gvern Nazzjonalista dan ix-xogħol ma komplieħx.

Malli tlajna aħna fil-gvern, kabbarna dan l-impjant u issa x-xogħol huwa lest u nittama li jinfetaħ uffiċjalment fi żmien ġimgħa jew tnejn.

Kien hemm żewġ impjanti oħra, wieħed għan-naħa ta' fuq ta' Malta u ieħor għal Għawdex, li s-siti għalihom diġa' ġew ddeterminati mill-konsulenti.

Aħna naqblu mal-prinċipju li għandhom jinbnew żewġ impjanti f'dawk il-lokalitajiet pero' hemm diffikulta' dwar il-location li ntgħażlet għan-naħa ta' fuq ta' Malta.

Jekk wieħed jiftakar tajjeb meta ġie biex isir transmission main, ħalli jwassal id-drenaġġ tan-naħa ta' fuq ta' Malta għal dan it-treatment plant, kienet qamet il-kwestjoni tal-famuża gallery li riedet tgħaddi mill-Pwales għaċ-Ċumnija.

Aħna ridna li ma jsirx xogħol li jista' jagħmel ħsara ambjentali, kif kien se jiġri kieku sar ix-xogħol kif kien propost taħt l- amministrazzjoni preċedenti, u fil-fatt issa se toħroġ tender sabiex isir studju ġdid li jikkombina l-location ta' l-impjant mat-transmission main innifsu, għaliex ovvjament jekk tbiddel il-location ta' l-impjant trid tbiddel ukoll id-direzzjoni tat-transmission main.

Pero' nifhmu li hemmhekk irid isir impjant bħalma qed isir għal Għawdex.

L-impjant li kellu jinbena fin-naħa t'isfel tal-pajjiż kellu jkun l-akbar wieħed u kellu jittratta bejn 50% u 60% tad-drenaġġ kollu li nipproduċu.

Jingħad li dan kellu jinbena x'imkien lejn Wied Għammieq, fejn illum il- ġurnata hemm l-outfall, pero' kulma kien sar mill-amministrazzjoni preċedenti kien biss pjan ta' kif se jiġi ttrattat dan id-drenaġġ mingħajr ma ħasbu x'se jsir mill-ilma li joħroġ mill-impjant.

Għall-kuntrarju aħna ħsibna kif, bi ftit għaqal, nistgħu nużaw id-90,000 metru kubu ta' ilma li jiġi prodott wara li jiġi ttrattat id-drenaġġ.

Dan huwa second class water, huwa ilma tajjeb għal ċerti affarijiet u jekk ikompli jiġi polished bit-tertiary treatment isir ilma kważi tajjeb għax-xorb.

Tant l- amministrazzjoni preċedenti ma ħasbitx dwar l-użu ta' dan l-ilma li bħala l- akbar impjant għal Malta għażlet Wied Għammieq, l-inqas post fejn hemm bżonn ta' dan l-ilma.

L-ewwelnett għaliex hemm impjant ieħor bħalu viċin tiegħu u allura dik l-area hija moqdija; u t-tieni nett għaliex din la hija xi area agrikola - u għalhekk m'hemmx bżonn ta' ilma għat-tisqija - u lanqas hija xi area industrijali, fejn dan l-ilma jkun jista' jiġi wżat.

Jiġifieri l-konċett kien li nittrattaw id-drenaġġ u narmu kollox il-baħar.

Jien qed ngħid li jekk ma nużawx is-second class water ikun ħela ta' riżors u allura qabel ma niġu biex ngħidu fejn se jsir l-impjant li se jinbena fin-naħa t'isfel tal-pajjiż - id-domanda li għamel l-Onor.

Francis Zammit Dimech - irridu nistaqsu lilna nfusna x'se nagħmlu bl-ilma li se nirċievu permezz tat-trattament tad-drenaġġ.

Aħna waqqafna working committee bejn id-dipartiment tad-drenaġġ u l-Water Services Corporation - ma rridx ninsa nsemmi li f'dan il-kumitat hemm involuti wkoll id- dipartiment ta' l-agrikoltura u l-industrija - ħalli naraw kif nistgħu nużaw dan l-ilma, imbagħad skond x'jirriżulta nagħżlu l-locations.

Forsi jkun aktar ideali li minflok ma nibnu impjant kbir f'Wied Għammieq, nibnu tlieta iżgħar mifruxin mar-route sa ma tasal Wied Għammieq.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, bl-istess argument li għadu kif uża l- Ministru, jista' jagħti indikazzjoni jekk l-impjant li kien se jsir ħdejn iċ-Ċumnija għadx hemm il-ħsieb li jsir f'dawk l-inħawi?

Jew inbidel il- ħsieb biex mill-Wied taċ-Ċumnija jgħaddi għall-Wied tal-Miżieb?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Sal-lum l-indikazzjonijiet li għandna huma li l- impjant se jsir fl-area fejn kien ġie maħsub qabel għar-raġuni li f'dik l- area hemm użu għal dan it-treated effluent.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Cassar.

ONOR.

JOE CASSAR: Madam Speaker, jista' l-Ministru jgħidilna bejn wieħed u ieħor meta se jkun lest l-istudju dwar l-ewwel impjant li semma, jiġifieri dak għan-naħa t'isfel ta' Malta?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Madam Speaker, l-istudju li rriferejt għalih qabel huwa dwar l-użu tat-treated effluent.

Ovvjament imbagħad se jsiru l- impjanti l-oħrajn fin-naħa ta' fuq ta' Malta, kif ukoll dak ta' Għawdex.

Sakemm jinbnew dawn l-impjanti se jsir studju dwar l-użu tat-treated effluent li se nipproduċu mid-drenaġġ ħalli mbagħad inkunu nistgħu niddeċiedu fejn huma l-aħjar locations għal dawn l-impjanti.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Zammit Dimech.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Madam Speaker, jista' l-Ministru jgħidilna eżattament għafejn qed isir studju dwar l-użu ta' dan it-treated effluent?

Jista' jgħidilna wkoll jekk għandux time frame sa meta għandu jitlesta dan l-istudju ħalli imbagħad ikun jista' jiġi ddeterminat is-sit preċiż għal dan l-impjant?

Qed nagħmel dawn id-domandi għaliex, kif naturalment jaf il-Ministru, dawn l-impjanti ta' trattament tad-drenaġġ huma marbuta mal- fatt li Malta timxi ma' l-obbligi tagħha internazzjonali, b'mod partikolari skond il-Konvenzjoni ta' Barcelona, li tgħid li sal-bidu tas-seklu l-ġdid id-drenaġġ kollu jkun ittrattat u ma jispiċċax jiżbokka fil-baħar bil-mod kif qed jiġri bħalissa.

Madam Speaker, peress li l-Ministru qal li ma sar xejn mill- amministrazzjoni preċedenti rigward l-impjant ta' Sant'Antnin, xtaqt nistaqsih jekk japprezzax li t-tendering process u l-projections kollha għat-tkabbir ta' dan l-impjant - u l-Ministru jista' jmur ukoll jinawgura l- impjant imkabbar - fil-fatt huwa xogħol li sar mill-amministrazzjoni preċedenti.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Madam Speaker, tan-naħa l-oħra għandhom vizzju jagħmlu domandi li aktar jimbarazzaw lilhom infushom milli lilna!

Jien naf li l-Konvenzjoni ta' Barcelona ġiet iffirmata fi żmien Gvern Laburista ta' qabel u bħala l-ewwel pass sabiex jiġi konformi ma' din il-konvenzjoni il- Gvern Laburista ta' qabel kien bena dan l-impjant ta' Sant'Antnin.

Il-Gvern Nazzjonalista kien jaf li sas-sena 2000 iridu jinbnew l-impjanti kollha pero' f'disa' snin baqa' ma beniex impjant wieħed.

Kulma sar kien pjan sabiex jitkabbar l-impjant ta' Sant'Antnin.

Issa qed jiġu hawnhekk b'ċerta qdusija u jgħidulna li ftit fadlilna żmien sabiex nibnu dawn l-impjanti.

Dażgur li ftit fadlilna żmien jekk f'disa' snin ma sar xejn!

Rigward it-tieni mistoqsija ngħid li aħna qegħdin ngħidu li sa nofs is- sena d-dieħla jrid ikollna dan il-pjan lest ħalli b'hekk ikollna indikazzjoni fejn jistgħu jinbnew l-impjanti l-oħrajn jew l-impjant l-ieħor li jrid iservi għan-naħa t'isfel ta' Malta.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Zammit Dimech.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Madam Speaker, jiddispjaċini ngħid li l- Ministru ħalla l-emozzjoni tiġri bih u baqa' ma rrispondiex għad-domandi kollha.

Id-domanda preċiża kienet jekk għandux time frame u jekk għandu jgħidilna x'inhu.

Xtaqt nistaqsih ukoll jekk japprezzax il-fatt li jekk qed jikkonsidra li jagħlaq impjant sħiħ, li kien se jkopri l-parti l-kbira tas-sistema tad- drenaġġ ta' Malta, jista' anke jkun qed jaqa' lura ferm milli jimxi ma' l- obbligi internazzjonali.

Naturalment jista' jagħmel ħames jew sitt impjanti li fit-totalita' tagħhom ikopru dak li kien ippjanat u jista' jagħmel hekk ukoll għan-naħa ta' fuq ta' Malta, kif ilu jirrikkmanda entrepreneur Malti magħruf, pero' id-dipartiment tad-drenaġġ dak iż-żmien kien jgħid li dik m'hijiex l-iktar sistema cost effective u ekonomika.

Dawn huma d-deċiżjonijiet li l-Gvern irid jagħmel u jispjega.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Madam Speaker, it-time frame li se jipprova jimxi bih il-Gvern huwa t-time frame li hu marbut bih mal-Konvenzjoni ta' Barcelona.

Pero' irrid nerġa' ntenni li għal disa' snin sħaħ ta' Gvern Nazzjonalista ma sar xejn u allura bilfors li dan it-time frame kellu jaqa' lura.

ASFALTAR - MOSTA - TRIQ FORTIZZA

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jara li Triq Fortizza, fil- Mosta tiġi mogħtija qoxra asfalt, speċjalment fin-nofs tagħha, biex l- ilma jibqa' miexi?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Saru diversi laqgħat ta' kordinament ma' l- entitajiet kollha dwar xogħol ta' tarmac li se jsir fi Triq Fortizza.

Wara li jiġi provdut ix-xogħol ta' servizzi meħtieġa, din it-triq tkun tista' tingħata l-wiċċ bl-asfalt.

Il-problema tal-magħqad ta' l-ilma se tiġi solvuta billi jinbidlu l- livelli eżistenti.

DJAR - EX-PROPRJETA' TAL-KNISJA

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tad-Djar: B'riferenza għal 477 talba li l-Gvern irċieva taħt l-iskema tax-xiri jew fidi ta' ex- proprjeta' tal-Knisja, jista' l-Ministru jgħid sa l-aħħar ta' Settembru, 1997 kemm talbiet ġew iffinalizzati għal kollox mid-dipartiment; kemm saru kuntratti; u kemm daħħal flus il-gvern?

ONOR.

ALFRED PORTELLI (Ministru tad-Djar): Sa l-aħħar ta' Settembru 1997 ġew iffinalizzati għal kollox 286 talba mill-Uffiċċju Konġunt, li minnhom 216-il kuntratt ġew iffirmati, 34 applikazzjoni kienu invalidi u 36 kuntratt kienu lesti biex jiġu ffirmati.

Il-Gvern daħħal Lm429,559.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Tonio Borg, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

TONIO BORG: Madam Speaker, din l-iskema kienet inbdiet mill- amministrazzjoni preċedenti u d-deadline sabiex wieħed japplika kien sas- sena li għaddiet.

Huwa veru li kien hemm avviżi tad-deadline kemm fil- ġurnali ta' kulljum kif ukoll fil-Gazzetta tal-Gvern, pero' mhux kulħadd jaqra l-gazzetti u mhux kulħadd jixtri l-Gazzetta tal-Gvern.

In vista tal- fatt li l-Gvern m'hu se jitlef xejn jekk jerġa' jiftaħ din l-iskema, anzi jdaħħal il-flus - tant hu veru li l-Ministru qal li nġabru Lm429,000 - jista' l-Ministru jikkonsidra li jerġa' jiftaħ din l-iskema tal-Joint Office ħalli min ma bbenefikax u ma xtarax il-post tiegħu jkun jista' jagħmel dan issa?

MADAM SPEAKER: Il-Minstru.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Madam Speaker, jeżistu żewġ skemi; waħda "Ixtri d-dar" u l-oħra "Ifdi ċ-ċens".

L-iskema "Ixtri d-dar" hija għal min qiegħed bil-kera f'post li qabel kien tal-Knisja u l-iskema l-oħra hija għal dawk li qegħdin b'ċens.

Din l-iskema kienet għalqet fit-30 ta' Diċembru tas-sena l-oħra u fil-fatt in-numru ta' applikazzjonijiet li hemm għadhom qed jiġu pproċessati.

Dan spjegajtu kemm-il darba f'dan il- Parlament għaliex saru diversi mistoqsijiet simili.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Madam Speaker, jien insejt x'wieġeb il-Ministru sitt xhur ilu u, apparti minn hekk, f'sitt xhur iċ-ċirkostanzi jistgħu jinbidlu.

Issa jien qed nistaqsih jekk huwiex qed jikkonsidra din il-possibbilta'.

Jien ma narax li għandu jkun hemm xi diffikulta'.

Nifhem li jagħmel deadline kieku kienet kwestjoni li l-Gvern joħroġ il-flus, imma din hija skema li anke jekk dak li jkun se jixtri daru jieħu benefiċċju, dan xorta se jħallas lill-gvern li min-naħa tiegħu nimmaġina li juża dawk il-flus għal proġetti oħra tal-housing.

Jista' l-Ministru jgħidilna x'se jsir?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Madam Speaker, jien li nista' ngħidlu huwa li sakemm għadhom qegħdin jiġu pproċessti l-applikazzjonijiet wieħed jista' liberament jimxi fuq dak li hemm.

Wara li jitlesta kollox, il-Gvern jara x'inhu l-aħjar li jagħmel fl-interess tal-pajjiż.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Joe Cassar, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE CASSAR: Meta l-Ministru semma li ċerti talbiet kienu invalidi, jista' jgħidilna għaliex?

Jista' 'l quddiem jingħataw ċans biex jerġgħu japplikaw?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Madam Speaker, dawk it-talbiet kienu invalidi għaliex għal xi raġuni jew oħra ma kkwalifikawx taħt il-kondizzjonijiet ta' l-iskema.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Ċensu Galea, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, il-Ministru qiegħed f'pożizzjoni jgħidilna jekk hemmx il-ħsieb li jkun hemm skema ġdida għal dawn in-nies?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Madam Speaker, lill-Onor.

Interpellant ngħidlu sabiex jirriferi għal dak li diġa' għidt.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu issa għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru Bartolo.

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja tal-Memorandum of Association ta' l-Orkestra Nazzjonali, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 9385.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI (Ministru mingħajr Portafoll fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru): Madam Speaker, f'isem il-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Statistika li turi l-valur ta' prodotti tat-tabakk importati bejn l- 1990 u l-1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 9314;

Statistika li turi l-valur ta' prodotti tat-tabakk esportati bejn l- 1990 u l-1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 9316; u

Statistika dwar prodotti importati matul l-1996 u l-1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 9403; u

f'isem il-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 166 ta' l-1997 - Regolamenti ta' l-1997 li Jemendaw ir-Regolamenti ta' l-1993 dwar Kunsilli Lokali (Finanzi);

Informazzjoni dwar impjegati assenjati mal-kunsilli lokali, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 8580; u

Informazzjoni maħruġa mill-Kunsill Lokali tan-Naxxar fil-31 ta' Ottubru 1997 dwar tindif tal-kosta' ta' dik il-lokalita', bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 9391.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Michael Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA (Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tabella li turi n-numru ta' pazjenti li daħlu fl-Isptar Zammit Clapp minn Ottubru 1991 sa Settembru 1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 9090; u

Tabella li turi l-għadd ta' mwiet assoċjati mat-tipjip bejn l-1990 u l- 1996, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 9311.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

RIŻOLUZZJONI DWAR TRASFERIMENT TA' ARTIJIET

(Tkompli mill-31 ta' Ottubru,1997)

MADAM SPEAKER: L-ewwel item fuq l-aġenda hija l-kontinwazzjoni tar- Riżoluzzjoni dwar Trasferiment ta' Artijiet.

Peress li fl-aħħar seduta ntalbu diversi votazzjonijiet, skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 60 tat- 12 ta' Mejju, 1997 dawn jittieħdu fil-ħin ta' l-interruzzjoni tax-xogħol ta' din is-seduta.

Il-Kamra issa tgħaddi mill-ewwel għat-tieni item fuq l-aġenda, jiġifieri l-kontinwazzjoni tar-Riżoluzzjoni dwar it-Twaqqif ta' Kummissjoni dwar l- Industrija tal-Bini f'Malta.

L-Onor.

Michael Bonnici huwa in possession.

RIŻOLUZZJONI DWAR IT-TWAQQIF TA' KUMMISSJONI DWAR L-INDUSTRIJA TAL-BINI F'MALTA

(Tkompli mill-31 ta ' Ottubru, 1997)

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Michael Bonnici huwa in possession.

ONOR.

MICHAEL BONNICI: Madam Speaker, nhar il-Ġimgħa f'nofs il-lejl temmejt l-ewwel parti tad-diskors tiegħi, fejn kont qed ngħid li l-ħatra tal-membri tal-kunsill konsultattiv m'għandhiex tkun għal sitt snin imma għal tliet snin, u dan naturalment biex jagħti lok għal aktar ideat ġodda.

Semmejt ukoll is-slowdown li hawn bħalissa fl-iżvilupp tal-bini, fatt li rrifera għalih ukoll il-Ministru waqt l-introduzzjoni tiegħu.

Madam Speaker, nixtieq nerġa' nirriferi għal dan il-fatt u nagħmel enfasi li meta jkun hawn slowdown fl-iżvilupp tal-bini, inkunu rridu nikkonsidraw diversi fatturi.

Ma rridux ninsew li hemm madwar 6,000 persuna li x-xogħol tagħhom għandu x'jaqsam direttament ma' l-industrija tal-kostruzzjoni u hemm madwar 14,000 ruħ oħra li x-xogħol tagħhom huwa relatat ma' din l-industrija.

Fil-fatt wara x-xogħol tal-manifattura u x-xogħol li jiġi mis-settur tat-turiżmu, ċertament jiġi dak ta' l-industrija tal-bini, liema xogħol huwa importanti ħafna għal pajjiżna għaliex jiġġenera ħafna income u negozju u wieħed irid joqgħod attent li dan ma jiġix sfrattat.

L-aħħar darba jien tkellimt ukoll dwar l-importanza li jkun hemm sostituti għal ċerti membri ta' din il- kummissjoni GĦidt ukoll li fuq din il-kummissjoni għandu jkun hemm ukoll membru tal-kunsilli lokali għaliex dawn b'xi mod jew ieħor dejjem ikollhom xi biċċa xogħol ta' kostruzzjoni għaddejja.

Rigward il-materja ta' health and safety, li se tiġi diskussa wkoll f'din il-kummissjoni, wisq nibża' li jista' jkollok conflict of interests għaliex diversi partijiet - bħal, per eżempju, id-Dipartiment tal-Labour - għandhom kummissjoni apparti.

L-aħħar ħaġa li spiċċajt nitkellem fuqha d-darba l-oħra tirrigwarda l- assets tal-kummissjoni.

Fil-fatt paragrafu 9(viii) ta' din il-mozzjoni jgħid hekk:

"viii.

Ir-rappreżentanti l-oħra f'dan il-Kunsill jistgħu jipprovdu fondi u faċilitajiet lill-Kunsill sabiex jgħinu lill-Kunsill iwettaq il-ħidma tiegħu skond l-istatut;".

Mela r-rappreżentanti f'dan il-kunsill jistgħu jipprovdu fondi.

Allura jien nistaqsi: Possibbli li din il-kummissjoni se tkun tiddependi mill- fondi li jagħti l-gvern u minn dawk li joħorġu dawn l-istess rappreżentanti?

Per eżempju, il-General Retailers and Traders Union, il- Federazzjoni ta' l-Industrija, il-Kamra tal-Kummerċ, l-Estate Agents Association, il-Kamra tal-Periti, il-Kamra ta' l-Inġiniera Professjonali, l- Awtorita' ta' l-Ippjanar, il-General Workers' Union u l-Confederation of Malta Trade Unions se joħorġu xi somma bejniethom sabiex din il-kummissjoni tkun tista' taħdem?

Jiena ma nafx li hawn xi kummissjoni li l-membri tagħha joħorġu l-flus għaliha.

Jien nistenna li l-Ministru jagħti daqqa t'għajn lejn din il-ħaġa u jgħidilna eżatt x'se jsir minn din il- kummissjoni.

Aħna m'aħniex qegħdin ngħidu kontra t-twaqqif ta' din il- kummissjoni, anzi naqblu li hemm bżonn li ssir xi ħaġa, pero' mhux li l- membri tal-bord joħorġu l-flus huma biex il-kunsill ikun jista' jaħdem!

Aħna nafu bil-burokrazija kbira li teżisti meta l-gvern jiġi biex joħroġ il- flus.

Għalhekk jien naħseb li jkun aħjar kieku l-Gvern kellu jalloka ammont ta' flus li jiġu nvestiti f'isem il-kummissjoni sabiex din ma toqgħodx titlob għall-flus kull darba.

Mill-banda l-oħra - hawn għadni qed nirriferi għall-funds - paragrafu "B" jgħid hekk:

"The other parties to this agreement undertake to provide such funds ...",

- hawnhekk qed jerġa' jirrepeti dak li qal qabel fl-introduzzjoni "li jistgħu jipprovdu fondi" -

"... and other facilities as they may from time to time be in a position to provide to the Council in order to further enable it to perform its functions in accordance with this statute.".

Allura hawnhekk qed nerġgħu nagħmlu enfasi li l-kummissjoni m'hijiex se taħdem biss bis-subvention tal-gvern imma se jkun hemm introjtu sostanzjali ieħor.

Imma dawn l-organizzazzjonijiet li qed jissemmew jistgħu joħorġu dawn il-fondi?

Jafu bihom dawn l-affarijiet jew se jsibuhom ma' wiċċhom?

Pargrafu "D" ta' dan l-istess agreement jgħid hekk:

"Each of the other parties may, by giving the same notice to the Government and the other parties withdraw from this agreement at the end of its term, whether this be original or renewed as aforesaid, but the Council shall continue to function for as long as the Government and one of the other parties remain party to this agreement.".

Jiġifieri b'waħda biss minn dawn l-entitajiet u b'dawk in-nies maħtura mill- Gvern din il-kummissjoni tista' tkompli tmexxi.

Jiena naħseb li jekk jirriżenjaw tmienja mid-disa' organizzazzjonijiet li hawn imsemmija jkun falliment kbir u allura ma narax għaliex għandna ngħidu "and one of the other parties remain party to this agreement."

U x'jiġri jekk dawn jirriżenjaw en bloc?

Imbagħad paragrafu "E" jgħid hekk:

"Upon the termination of the term of this agreement, any asset of the Council shall be distributed between the Government and the parties to the agreement ...".

Hawnhekk naraw kemm huwa enfasizzat il-fatt li dawn joħorġu l-fondi huma.

Imma kif se jiġu mrodda lura dawn l-assi meta xi ħadd minnhom jirriżenja?

B'liema mod jista' jinstab l-ammont li dak li jkun ikun ħareġ?

Kif se tiġi kkalkolata d-depreciation fuq l-assets?

Din in-naħa tal-Kamra taqbel ma' din il-kummissjoni pero' naħseb li saret b'ħafna għaġġla u jkun aħjar li noqogħdu aktar attenti.

F'Document One, taħt "Article Three - Objects", paragraph 2 insibu hekk:

"To advise government and the private sector on ways for upgrading and monitoring the building industry, taking into account the specific situation, requirements and other related factors of the Maltese Islands.".

Issa hawnhekk wieħed irid joqgħod attent ħafna għaliex, kif diġa' għidt, jekk jaqa' l-prezz tal-bini jew inkella jkun hemm slowdown, ir-ritmu tal- progress fil-pajjiż jonqos.

Għaliex, kif nafu, hawn tipi differenti ta' kuntratturi; hemm dawk li jibnu proġetti kbar bħal lukandi, hemm dawk li jibnu vilel u djar, imbagħad hemm dawk li huma magħmula minn tnejn jew tlieta min-nies li jibnu post u jbiegħuh mill-flus li jdaħħlu jerġgħu jibnu post ieħor.

Għalhekk irridu noqogħdu attenti u naraw kif se jiġu affettwati dawn it-tip ta' kuntratturi żgħar għaliex hemm differenza kbira bejn code of practice u code of standards.

Code of practice tfisser li trid tibni b'tali mod, mentri fil-code of standards jidħlu ċerti specifications li jridu jkunu eżatti bħal, per eżempju, kif għandha tkun it- taħlita tal-concrete.

Jiena dan l-aħħar mort in-naħa taċ-Ċirkewwa u bqajt skantat meta rajt il-concrete li ntuża biex inbnew xi ħitan.

Dawn fihom taħlita ta' concrete griż skur, griż ċar u griż medium.

Safejn naf jien is-cement huwa kollu ta' l-istess kulur u allura li seta' ġara kien li min tefa' ħafna u min tefa' ftit.

Ħaġa oħra li rridu naraw hija l-batching plants li għad għandna jaħdmu bla permess.

Irridu naraw ukoll jekk għandux kulħadd iżomm ċerti standards fil-mod kif jaħdem.

Per eżempju, ssib kuntratturi li jinvestu f'tower cranes li jqumulhom il-belli liri, imbagħad hawn kuntratturi żgħar li proprju ma jkunux jistgħu jinvestu f'dawk it-tip ta' cranes jew makkinarju għall-bini.

Għalhekk wieħed irid joqgħod attent kif jissettja l-istandards.

Fir-recommendations ta' paragraph 2 (i) taħt Article Three ta' Document One insibu:

"Building regulations which include standard methods of measurement, ..."

- dawn ilhom li daħlu fis-seħħ u nifhimha li għandhom ikunu eżatti -

"... standard conditions of contract of works ..."

- din nifhimha wkoll u naf li d-dipartimenti u l-ministeru qegħdin jaħdmu fuqha -

"... standard work detailing registration and classification of contractors and tradesmen and quality assurance standards.".

Hawnhekk qegħdin nimmiraw fil-għoli ħafna u rridu noqogħdu attenti għaliex mhux kull kuntrattur jista' jilħaq ċerti standards.

Jekk inti tneħħi l- kuntratturi ż-żgħar allura l-unemployment se jikber u dawn in-nies se jkollhom jissoġġettaw ruħhom li jaħdmu mal-kuntratturi l-kbar.

Jien ma naħsibx li dan huwa l-iskop li l-kummissjoni qiegħda timmira għalih.

Madam Speaker, issemmiet in-new technology, ħaġa li verament għandna bżonn f'pajjiżna.

Għandu jkun hemm apparat li jaħdem b'ċerta teknoloġija u għandna naraw li r-regolamenti jiġu mħarsa, speċjalment f'dak li għandu x'jaqsam ma' tħaddim u sewqan ta' cranes u gafef.

Aħna nafu li l-cranes u l- gafef isuquhom anke żgħażagħ ta' 19-il sena għalkemm suppost li jrid ikollok 21 sena biex issuq crane.

Paragraph 2 ta' Article Four 4 ta' dan l-agreement jgħid li waħda mill- funzjonijiet ta' dan il-kunsill hija:

"To prepare short and medium term plans for building construction industry activities in Malta, orientated towards perceived national needs in the Maltese public and private sectors;".

Madam Speaker, bħala membru fuq il-bord ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar, naħseb li dan li qed tipproponi l-istess awtorita' fil-brief "Review of the Structure Plan for the Maltese Islands; Project Management Plan" jista' jkun conflicting ma' dak li tista' tipproponi din il-kummissjoni.

Pajjiżna huwa żgħir u għalhekk huwa faċli ħafna li jkollna diversi organizzazzjonijiet li jkunu qed jaħdmu għall-istess għan.

Fil-fatt parti minn dan ir-review ta' l-istructure plan tgħid hekk:

"The work programme proposes that an inter-agency steering committee is set up to monitor the overall direction of the projects.".

Jiġifieri l-kummissjoni se tieħu kollox taħt idejha, inkluż:

"a technical working group which would meet more frequently during the key stages of the whole project ...".

Issa hawnhekk ma rridux ninsew li f'din il-kummissjoni qegħdin ngħidu li għandna l-kunsill, l-advisory board, l-executive board u l-co-ordinators tal-working committees.

Huwa veru li dawk kollha involuti fil-kummissjoni qegħdin jaħdmu għal għan wieħed pero' ma rridux ninsew li mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar qed naħtru wkoll "an expert panel made up of international planning experts".

Hawnhekk żgur li se jkun hawn konflitti.

Jiena naħseb li kien ikun aħjar kieku l-Awtorita' ta' l-Ippjanar ġiet ikkonsultata dwar din il-materja sabiex tara jekk ċertu xogħol li qed tagħmel hi huwiex se jsir minn din il-kummissjoni wkoll.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Buhagiar.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Madam Speaker, lill-Onor.

Bonnici nixtieq ninformah li l-Awtorita' ta' l-Ippjanar ġiet ikkonsultata.

ONOR.

MICHAEL BONNICI: M'għandix dubju dwar dan pero' dan is-summary tar- review ta' l-istructure plan qed jgħid

"planning experts who would provide brief inputs at key stages of the project; they would service a creative innovatory team offering suggestions and potential directions".

Hawnhekk jista' jkun hawn ċerti problemi peress li se jkunu qed jagħmlu l- istess xogħol għaliex meta taqra paragraph 10 ta' Article Four issib li waħda mill-funzjonijiet tal-kunsill se tkun ukoll:

"To set up working committees of professional persons and organisations to assist in the formulation of policies, implementation of programmes and to monitor areas of importance in the building construction industry in Malta;".

Jiena nifhem li hemm bżonn ta' monitoring fejn jidħlu proġetti ta' lukandi u proġetti kbar oħra, anke fis-sistema ta' toroq li għad irridu nibnu, għaliex hija ħaġa tal-mistħija f'dan il-pajjiż li qegħdin fuq l-għatba tas- seklu 21 u għad għandna toroq bħal dawk li ssib fit-third world countries.

Allura l-fatt li jkun hemm monitoring ta' areas of importance in the building construction industry in Malta hija ħaġa pożittiva ħalli jiġi żgurat li l-makkinarju wżat ma jkunx ta' periklu għal min ikun qed iħaddmu.

Dan l-aħħar sirt naf b'każ ta' żagħżugħ ta' 25 sena, li peress li kien ilu għal ħafna żmien jaħdem b'hymac li ma kellux bibien jingħalqu u għalhekk ma kellux x'jevitalu l-ħsejjes, allavolja dan il-povru kien juża l- ear cuffs, illum-il ġurnata qed ikollu jirrikorri għal hearing aid.

Huwa veru li hawnhekk tidħol il-Kummissjoni għall-Promozzjoni tas-Saħħa u s- Sigurta` fuq il-Post tax-Xogħol imma l-monitoring tal-construction industry irid jidħol ukoll f'ċertu aspett tal-periklu tax-xogħol fih innifsu, kif ukoll tas-saħħa ta' l-individwu.

L-aħħar punt li ridt nikkummenta dwaru huwa paragraph 3(a) ta' Article Five fejn jgħid li din il-kummissjoni: "shall have power to acquire property under any title onerous or gratuitous for the Council.".

Pero' f'liema sens din il-kummissjoni tista' takkwista proprjeta`?

Dan ifisser li jista' jkun hemm ċertu xogħol li l-kuntrattur ma jasalx għalih u tidħol hi biex jitkompla dak ix-xogħol?

Jew inkella jkun hemm xi fondi biex jixtri dak l-unfinished project u tkomplih hi jew inkella tqabbad kuntrattur?

Jiena ma naf bl-ebda board jew kummissjoni li, barra li toħroġ il-flus hi, tixtri wkoll proprjeta`.

(Interruzzjonijiet) Iva naf li l- Gvern se jagħti bini kbir ġewwa l-Birgu - ix-xogħol huwa diġa' in progress - fejn tista' tiġi żviluppata l-attivita' ta' din il-kummissjoni.

Qed ngħidu wkoll li "the executive board shall be responsible for the general administration", jiġifieri jista' jakkwista proprjeta` u jista' jiddisponi mill-assi li jakkwista.

Hemm miktub ukoll li l-kummissjoni tista' tinvesti dawn il-flus fil-banek, jekk din ma jkollhiex bżonnhom, imbagħad meta niġu għall-interessi tagħhom qed jingħad li meta xi ħadd mill- parties jirriżenja, l-assets tiegħu jiġu ritornati lilu.

Hawnhekk irridu noqogħdu ferm attenti għaliex ħafna drabi l-affarijiet jibdew plain sailing imma mbagħad jibda jinqala' l-inkwiet, b'mod speċjali jekk ikun hemm xi interessi f'dawn il-ħatriet ta' ċerti entitajiet.

Imbagħad jekk inħarsu lejn l-ewwel paragrafu ta' Article Seven ta' dan l- istess agreement insibu hekk:

"The advisory board shall consist of the Chief Executive, the Director General (Land and Construction) and one member nominated by each of the parties to the agreement constituting the Council; ...".

- jiġifieri l-kunsill se jkun magħmul mill-membri ta' l-advisory board li għadni kemm semmejt pero' mbagħad se nżidu oħrajn għaliex dan il-paragrafu jkompli jgħid hekk:

"... provided that if and when associations or other bodies are set up to represent developers, users and environment groups ...".

Mela dawn l-environment groups, li dejjem qed jiżdiedu, se ndaħħluhom ukoll bħala membri u se jkunu jagħmlu parti mill-kunsill.

Issa nispera li ma niġux mitluba noħorġu wkoll il-fondi għal dawn id-developers, users and environment groups!

Madam Speaker, din in-naħa qed tgħid li taqbel ma' din l-organizzazzjoni għaliex għandu jkollna bord li jikkontrolla l- proġetti tal-bini po' naħsbu li għandu jkun hemm organizzazzjoni perfetta qabel ma din tibda taħdem.

L-education and training ukoll huma importanti ferm f'dan il-każ għaliex ħafna mill-construction workers - hawnhekk ma rrid numilja lil ħadd - lanqas kważi jafu jiktbu u jaqraw imma sempliċement jafu jaqraw ir-readings fuq il-measuring instruments, pero' mill-bqija daqshekk.

Jien hawnhekk ma rridx ninftiehem li qed ngħid li hawn Malta għandna bennejja traskurati fix- xogħol tagħhom għaliex għall-grazzja t'Alla rari kellna diżgrazzji li kienu jinvolvu bini, ħlief forsi żmien ilu meta kont għadni żgħir jien.

F'din il-mozzjoni qed jissemma wkoll il-property market.

X'inhi din tal- property market?

Din il-kummissjoni se tidħol ukoll f'dettalji ta' kemm qegħdin jinbiegħu ċerti postijiet?

Jew inkella se tara l-grad ta' bini li jkun available fis-suq?

Il-Ministru se jiġi nformat mill-advisory board ta' x'hawn bini fis-suq u kif wieħed jista' jiddisponi minnu?

F'dan il-każ diġa' għandna l-Awtorita' ta' l-Ippjanar li għandha nies apposta u qiegħda taħdem ħafna biex tara kif wieħed jista' juża dan il-bini vojt li hawn fis- suq u fejn wieħed jista' jibni.

Fatt ieħor li wieħed irid jagħti kas huwa l-mod kif l-aġenziji qegħdin jesaġeraw fil-prezzijiet tal-proprjeta'.

Għalkemm huwa veru li ċertu bini u ċerti artijiet jixtruhom bi prezz għoli u allura jipprovaw idaħħlu ħafna units biex jagħmlu tajjeb għall-flus li jkunu ħarġu, ċerti esaġerazzjonijiet m'humiex sewwa, anke moralment, u b'mod speċjali fejn jidħlu l-għarajjes u l-koppji miżżewġin li jkollhom jaraw minn fejn se jġibu dawk l-ammonti ta' flus sabiex jixtru proprjeta', ħafna drabi bi prezz li jkun overinflated.

Għalhekk jien minn hawnhekk nixtieq nagħmel appell ħalli jkun hawn xi ħaġa li tikkontrolla l-prezzijiet tal-proprjeta'.

Diġa' għandna kummissjoni mwaqqfa bil-liġi tal-fair trading pero' ma naħsibx li fl-industrija tal-bini għandna fair trading.

Jien nifhem li l- kuntratturi għandhom spejjeż kbar għaliex l-industrija tal-bini wkoll żdidilha l-infiq tagħha, speċjalment minn mindu tneħħiet il-VAT.

Per eżempju, naraw li l-prezz tal-concrete għola b'madwar Lm2-il metru kubu u dan minħabba l-fatt li, fejn qabel il-kuntratturi kellhom refund tal-VAT fuq il-ħadid, ix-xibka u ż-żrar, illum il-ġurnata t-taxxa m'għadhiex refundable u għalhekk dawn bilfors li jkollhom jgħollu l-prezz.

Dan huwa kollu tort tal-Gvern li webbes rasu u neħħa l-VAT - għalkemm fil-fatt kulma għamel kien li bidlilha l-isem għaliex il-cash registers xorta waħda baqgħu hemm! - bil-konsegwenza li kellna żieda fil-prezzijiet, b'mod speċjali fil-qasam tal-manifattura u fl-industrija tal-bini.

Jien nittama li għada pitgħada terġa' tidħol is-sistema tar-refunds għalkemm onestament ikolli nistqarr li din is-sistema tat ukoll lok għal ċerti abbużi.

MADAM SPEAKER: Onorevoli ppermettili ninterrompik għaliex skadielek il- ħin u għandek bżonn extension.

Xi ħadd jipproponi biex tkompli titkellem.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nipproponi li jkompli jistema'.

MADAM SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Onor.

Bonnici jkompli bid-diskors tiegħu Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

ll-mozzjoni għaddiet nem. con.

ONOR.

MICHAEL BONNICI: Nirringrazzja lill-proponent, lis-sekondant u lill-Kamra talli għoġobha testendili l-ħin.

Madam Speaker, m'iniex se ntawwal iktar għaliex naħseb li esprimejt il- ħsebijiet tiegħi sew fuq din il-materja u nixtieq nagħlaq id-diskors tiegħi billi nappella li għalkemm hija ħaġa tajba li tinħatar kummissjoni, għaliex naħseb li dan id-dipartiment huwa l-uniku wieħed li m'għandux xi bord konsultattiv biex jagħti parir lill-ministru, min-naħa l-oħra għandna noqogħdu attenti li dak li jsir ma jkunx in conflict mal-ħidma li tista' ssir minn xi aġenziji jew entitajiet oħra.

Lanqas ma nixtieq li kulħadd jimxi għal rasu għaliex jekk isir hekk nafu x'jistgħu jkunu l-konsegwenzi.

Qed ngħid dan għaliex f'Malta għandna ħabta nirreaġixxu b'mod li jimportana biss minn dak li nkunu qed nagħmlu aħna u mhux minn dak li jkun qed jagħmel ħaddieħor, bil-konsegwenza li jekk ikollna xi ħsieb tajjeb, bħalma għandna llum li qed naħsbu biex naħtru din il-kummissjoni, jisfaxxa fix-xejn.

GĦalhekk jien nappella biex noqogħdu attenti li dak li nagħmlu ma jisfrattax l-industrija tal-bini, iktar u iktar meta nafu li l-kuntratturi tagħna m'humiex kollha ta' l-istess kalibru.

Kif għidt aktar kmieni, għandna kumpanniji ta' kuntratturi li jimpjegaw 200 jew 300 ruħ - riċentement fil-gazzetti qrajna li hemm kumpannija li timpjega 400 ruħ - u għandna oħrajn li kulma jimpjegaw huma tlieta jew erbgħa min-nies.

GĦalhekk għandna naraw li l-modes of practice u l- istandards li ndaħħlu jkun jaffordjahom kulħadd għax inkella jkollna frattarija sħiħa.

M'għandniex ninsew ukoll lil dawk id-dilettanti li jibnu d-djar tagħhom stess.

Jien nispera li l-kummissjoni li se tinħatar iżżomm dan kollu quddiem għajnejha u ma tisfrattax il-kummerċ li sar matul iż- żmien b'tant għaqal u ħerqa.

Jien nittama u nawgura li din il-kummissjoni taħdem bis-serjeta' u tevita l-konflitt li jista' jinqala'.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Nirringrazzjak.

L-Onor.

Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, niġbidlek l-attenzjoni li m'hawnx quorum.

MADAM SPEAKER: Is-seduta hija sospiża.

Is-seduta ġiet sospiża fl-10.10 p.m. u rriżumiet ħames minuti wara.

MADAM SPEAKER: Iktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

George Pullicino.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Madam Speaker, l-għan li għalih se tinħatar din il-kummissjoni huwa to oversee l-industrija tal-bini u tagħmel il-proposti neċessarji f'dan il-qasam.

Jien naħseb li huwa tajjeb li qed niddiskutu din il-kummissjoni bħalissa, minħabba s-sitwazzjoni preżenti li tinsab fiha l-industrija tal-bini.

Mill-figuri li tani l-Viċi Prim Ministru għad- diversi mistoqsijiet parlamentari li għamiltlu jidher ċar li hawn slowdown fl-industrija tal-bini.

Meta wieħed jikkompara l-ammont ta' ħlasijiet li rċeviet l-Awtorita' ta' l-Ippjanar u l-applikazzjonijiet ġodda li saru matul l-aħħar sena ma' żmenijiet simili jsib li l-ammont ta' flus li daħħlet l-awtorita' naqas b'madwar 30%, jiġifieri kważi terz mix-xogħol li kien għaddej fil-qasam ta' l-industrija tal-bini matul l-aħħar sena ħadu l-ilma tax-xita!

Aħna rridu nifhmu li l-industrija tal-bini ma jgawdux minnha biss il-bennejja jew dawk li jissupplixxu l-konkos imma wkoll diversi setturi oħra li huma involuti f'din l-industrija bħal, per eżempju, dawk li jistallaw is-sistemi ta' l- ilma u tad-dawl, dawk li jkaħħlu, dawk li jbajdu u dawk li jpoġġu l-madum.

GĦaldaqstant hemm bżonn li pajjiżna mhux biss jiddiskuti l-ħtieġa ta' din il-kummissjoni imma jara x'wassal li jkun hemm din is-slowdown qawwija li qed ikollha l-industrija tal-bini bħalissa biex wieħed jara kif jista' jirrimedja għal din is-sitwazzjoni.

Jien nittama li dan ir-rifless negattiv li għandha l-industrija tal-bini bħalissa ma jkomplix jiżdied imma jkollna reversal ta' din is-sitwazzjoni billi jkun hemm żieda f'dan ix- xogħol.

Issa ħalli ngħaddi biex ngħid xi ħaġa dwar il-mozzjoni li għandna quddiemna llejla.

Nibda biex ngħid li l-Oppożizzjoni ma taqbilx mal-mod kif qed jiġi nnominat iċ-chairman ta' dan il-kunsill konsultattiv.

GĦalkemm ġew mitluba biex jipparteċipaw disa' membri f'isem il-Gvern, dan m'hu qed jagħtihom l- ebda say fid-deċiżjoni ta' min jinħatar bħala chairman fuq dan il-kunsill konsultattiv u huwa l-Gvern li qabad u ddeċieda min se jkun iċ-chairman u wkoll iċ-chief executive ta' dan il-kunsill konsultattiv.

Jien ma naħsibx li huwa fair li l-Gvern jgħid lill-partners li ġew mitluba biex jipparteċipaw: Ingħaqdu miegħi, ipparteċipaw f'dan il-kunsill konsultattiv imma niddeċiedi jien min ikun iċ-chairman, u niġi naqa' u nqum minn dak kollu li taħsbu intom, anke jekk għandkom f'moħħkom lil xi persuni oħra li huma tajbin għal pożizzjoni bħal din.

Fil-fatt il-Gvern qed jiġi jaqa' u jqum minn persuni oħrajn li jistgħu jkunu ħafna iktar idonei biex jokkupaw pożizzjoni ta' dan it-tip.

Biex insemmi xi ħaġa pożittiva, ikun tajjeb jekk ngħid li fit-tieni draft tal-mozzjoni li ressaq quddiem dan il-Parlament, il-Gvern irrealizza li m'għandux jagħmel l-istess żball li sar meta nħatru diversi kummissjonijiet nazzjonali oħra u għalhekk l-ismijiet ta' dawk li se jipparteċipaw tneħħew u tħallew biss l-ismijiet ta' l-organizzazzjonijiet li se jipparteċipaw f'dan il-kunsill konsultattiv.

GĦalhekk jien nixtieq nieħu din l- okkażjoni sabiex nirringrazzja lill-Gvern talli sema' l-kritika li konna għamilnilu għar-rigward ta' kummissjonijiet nazzjonali oħra - qed nirriferi għall-Kummissjoni Nazzjonali għall-Edukazzjoni u għall- Kummissjoni Nazzjonali dwar l-Informazzjoni Teknoloġika - u rrealizza li m'għandux jagħtina l-ismijiet tal-partners li se jipparteċipaw.

Madanakollu huwa ħażin ħafna l-fatt li l-Gvern huwa wieħed mill-għaxar persuni li se jipparteċipaw u anke kien hu li għażel liċ-chairman u liċ- chief executive ta' dan il-kunsill konsultattiv.

Sur President, ħaġa oħra li rrid ngħid hija li jien ma naqbilx li ċ- chairman ta' dan il-kunsill konsultattiv ikun ukoll chief executive.

Normalment il-kariga ta' chairman u dik ta' chief executive ikunu jokkupawha persuni differenti għax m'hijiex sistema tajba li min jippresjedi jkun ukoll il-persuna responsabbli mix-xogħol ta' kuljum.

Jekk nagħmlu hekk, jiġri li min ikun qed jippresjedi jibda jipprova jitfa' d- dnubiet li jkun qed jagħmel taħt it-tapit.

GĦalhekk jien naħseb li jkun ħafna iktar għaqli jekk il-kariga ta' chairman u dik ta' uffiċjal eżekuttiv jiġu okkupati minn persuni differenti.

GĦalkemm bl-ebda mod ma rrid inkun personali, irrid ngħid li min-naħa tal- Gvern qed jiġi nnominat is-Sur Martin Debono bħala chairman u chief executive, u dan mingħajr ma ngħatat l-ebda konsiderazzjoni dwar dak li jaħsbu l-partners l-oħra.

Jien naħseb li kulħadd jaf li s-Sur Martin Debono, li fl-aħħar elezzjoni ħareġ bħala kandidat tal-Partit Laburista, minkejja li m'għamilx l-eżamijiet meħtieġa fl-Universita' ta' Malta, ġab il- warrant ta' perit baxx baxx.

GĦalhekk li l-Gvern jiġi f'dan il-Parlament u jipproponi bniedem, li inqas minn sitt xhur ilu ħa l-warrant tiegħu baxx baxx bħala chairman u chief executive ta' dan il-kunsill konsultattiv ...

Jien kont nistenna li għallinqas il-Gvern se jkollu d-diċenza li jiddiskuti mal-partners l-oħra liema persuni jistgħu jokkupaw din il-pożizzjoni.

Jien naħseb li huwa insult li minn tant periti li ħadu l-warrant kif suppost, il- Gvern jipproponi bniedem li kiseb il-warrant tiegħu hush hush.

THE DEPUTY SPEAKER(L-Onor.

Michael Bonnici): L-Onor.

Joe Abela, on a point of order.

ONOR.

JOE ABELA: Sur President, l-Onor.

Pullicino m'huwiex qed ikun korrett meta qed jgħid li s-Sur Martin Debono ħa l-warrant tiegħu baxx baxx għaliex dak li fil-fatt ġara kien li minkejja li hu kellu dritt għal dan il- warrant, il-Gvern Nazzjonalista ma kienx tahulu u kellu jagħmel għaxar snin sħaħ jiġġieled għalih.

(Interruzzjonijiet) Hija ħaġa tal-mistħija li minn fuq imbagħad tiġi f'dan il-Parlament u toqgħod tgħid dawn l-affarijiet!

(Onor. Membri: Hear, hear)

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Onor. Abela, jien nista' nissostanzja dak li qed ngħid għaliex kien hemm persuni li kienu fl-istess sitwazzjoni tas-Sur Martin Debono u l-Universita' ta' Malta talbithom biex joqogħdu għall- eżamijiet qabel ma jingħataw il-warrant.

Il-Gvern preċedenti kien aċċetta l-proposta li dawn il-persuni, inkluż Martin Debono, jieħdu l-warrant hekk kif il-liġi l-ġdida li għaddiet taħt l-amministrazzjoni oħra u li permezz tagħha speċifikajna l-kwalifiki ta' perit ...

(Interruzzjonijiet) L- ewwelnett safejn naf jien is-Sur Martin Debono lanqas ilu għaxar snin li kkwalifika minn universita' barranija.

(Interruzzjonijiet) Sur President, jien lest nirrispondi għal kull point of order li jsir.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Buhagiar, on a point of order.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Sur President, biex nikkoreġi dak li qed jgħid l- Onor. Pullicino, irrid ngħid li s-Sur Martin Debono ilu mill-1983 li kkwalifika bħala arkitett, jiġifieri fil-fatt ilu iktar minn għaxar snin.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Mangion, on a point of order.

ONOR.

CHARLES MANGION: Sur President, l-Onor.

Pullicino qed jirriferi għal tliet persuni imma, filwaqt li semma l-isem ta' persuna minnhom ma semmiex iż-żewġ persuni l-oħra b'isimhom.

Punt ieħor li rrid nagħmel huwa li ma nafx jekk hijiex il-konswetudini ta' din il-Kamra li nsemmu persuni li ma jistgħux jiddefendu ruħhom hawn ġew stess.

Irridu nżommu quddiem għajnejna li dak li jingħad hawnhekk m'huwa sindakabbli mkien, jiġifieri jkun tajjeb jekk nissalvagwardjaw ir- reputazzjoni ta' individwi barra minn din il-Kamra.

THE DEPUTY SPEAKER: Onor. Pullicino, nitolbok biex timxi mar-regolamenti tal-Kamra.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Sur President, jien qed nimxi mar-regolamenti tal-Kamra.

Quddiemna hawn imniżżel isem is-Sur Martin Debono, li se jiġi nnominat bħala chairman u chief executive tal-kunsill konsultattiv.

(Interruzzjonijiet) Sur President, dan li qed ngħid hawn ġew, diġa' ppubblikajtu fil-media lokali.

Issa min irid, jista' ifittixni għal libell.

THE DEPUTY SPEAKER: Ħadd ma jista' jfittxek għal libell minħabba dak li tgħid hawn ġew!

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Sur President, jien kont nistenna li l-Gvern ikun iktar koerenti f'dak li jgħid għar-rigward tat-trasparenza billi jispjegalna għaliex il-persuni l-oħra li kienu fl-istess sitwazzjoni tas- Sur Martin Debono ma ħadux il-warrant ukoll.

Nixtieq li l-Gvern jgħidilna wkoll għaliex għażel li ma jdaħħalx in vigore liġi li diġa' għaddiet ħalli b'hekk kulħadd, inkluż is-Sur Martin Debono, jintefa' f'keffa waħda u l- warrant jeħduh flimkien.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Buhagiar, on a point of order.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Sur President, l-Onor.

Pullicino jaf daqsi għaliex il-Gvern għadu ma daħħalx in vigore l-liġi li qed jirriferi għaliha.

Biex dik il-liġi tidħol in vigore hemm il-ħtieġa li l-ewwel issir elezzjoni bejn il-periti li għandhom il-warrant ħalli jiġu eletti tnejn minn fosthom.

Meta aħna tlajna fil-gvern sibna li m'hemmx lista tal-periti li għandhom il-warrant u naħseb li l-Onor.

Pullicino jaf li saħansitra saru avviżi fuq il-gazzetti sabiex periti li għandhom il-warrant japplikaw ħalli jiġu inklużi f'dik il-lista.

Issa l-lista ġiet vetted u għalhekk ktibna lill-Kummissjoni Elettorali sabiex tagħtina żewġ rappreżentanti minn tagħha ħalli tkun tista' ssir l-elezzjoni u nittama li din l-elezzjoni ssir fi ftit ġimgħat oħra.

Fil-fatt bħalissa għaddejjin diskussjonijiet bejn il- Gvern u l-Kamra tal-Periti ħalli tkun tista' ssir l-elezzjoni.

Jiġifieri fuq dan ir-rigward għaddej proċess kontinwu ħalli s-sitwazzjoni tiġi regolarizzata kemm jista' jkun malajr.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Sur President, ħalli nagħmel mistoqsija iktar diretta.

Jista' l-Gvern jispjegalna għaliex ma semax mill-Kamra tal-Periti li tat parir sabiex qabel ma jiġu kkonsidrati persuni biex jieħdu l- warrant, l-ewwel tiġi in vigore dik il-liġi sabiex kull min kien qiegħed jistenna għax ħa xi degree minn barra jitpoġġa fl-istess keffa u jkun jista' jsir eżami wieħed biex finalment tittieħed id-deċiżjoni dwar jekk dawn għandhomx jieħdu l-warrant jew le?

Effettivament dan il-Gvern għażel li ma jistenniex sakemm dik il-liġi tidħol in vigore.

Jekk il-Gvern qed jgħid li huwa daqstant effiċjenti - u tajjeb li jkun effiċjenti - ma naħsibx li s-Sur Martin Debono kien se jdum jistenna xi snin twal oħra sabiex jieħu l-warrant.

Kien jistenna biss li l-liġi tiġi in vigore u mbagħad in-nies kollha li qed jistennew biex jieħdu l-warrant jiġu skedati flimkien u mhux is-Sur Martin Debono jingħata l-warrant tiegħu baxx baxx, kif ingħata, u ħaddieħor li għandu l-istess kwalifiki għadu jistenna.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Charles Buhagiar, on a point of order.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Sur President, jien m'iniex xi wieħed li nħobb ninterrompi waqt id-debates pero' qed ikolli nagħmel hekk minħabba li qed jingħadu ħafna ineżattezzi.

Mhux veru li s-Sur Debono ingħata l-warrant baxx baxx imma ngħata l-warrant kif suppost, bil-proċeduri kollha.

Għalhekk din l-allegazzjoni li qiegħed jagħmel l-Onor.

Membru hija infondata.

THE DEPUTY SPEAKER: Onor. Pullicino, nitolbok timxi mar-regolamenti.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Sur President, jien naħseb li qed nimxi mar- regolamenti pero' m'iniex se nkompli ninsisti fuq dan il-punt għaliex id- diversi queries li kelli ppubblikajthom ftit tax-xhur ilu f'"The Times" u dawk id-diversi mistoqsijiet twal li għamilt, inkluż lill-Universita' ta' Malta, ma ġew imwieġba minn ħadd.

Jiġifieri l-mistoqsijiet għadhom hemm u jien nitlob lill-Gvern biex almenu jkollu d-diċenza Ii jirrispondi dawk il- ħafna mistoqsijiet li kont għamilt dwar kif is-Sur Martin Debono ħa l- warrant tiegħu.

Issa għaddew il-ġimgħat u x-xhur u ħadd, inkluż l- Universita' ta' Malta, għadu ma rrisponda għal dawk id-diversi mistoqsijiet.

Sur President, jien se nagħlaq dwar dan il-punt, pero' qabel ridt nagħmel din il-mistoqsija: Jekk mhux jien biss, imma persuni oħra, inkluż il-Kamra tal-Periti, kellhom mistoqsijiet dwar din il-kwestjoni, kif induru proprju fuq din il-persuna biex nagħmluha chairman u chief executive ta' dan il- kunsill konsultattiv?

Minn tant periti li ħadu l-warrant tagħhom f'Malta, din hi l-unika persuna idonea?

U dan mingħajr lanqas biss iddiskutiha mal- partners l-oħra.

Jien ma jidhirlix li dan huwa l-mod ċivili kif jitwaqqaf kunsill konsultattiv jekk irridu li dan il-kunsill ikun ogħla mill-politika partiġjana f'pajjiżna u jkun verament kunsill konsultattiv nazzjonali.

Nixtieq ngħid li fl-aħħar punt li hemm f'din il-mozzjoni, eżatt qabel il- firma tal-Ministru, jingħad li:

"L-Uffiċjal Eżekuttiv tal-Kunsill ..."

- li huwa wkoll iċ-chairman, two in one! -

"... għandu jħejji estimi annwali għall-approvazzjoni tal-kunsill.

Dawn l-estimi jridu jkunu approvati mill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni u ffinanzjati mill-Gvern b'vot annwali."

Dan huwa każ ieħor ta' meta niġu mitluba napprovaw xi ħaġa li ma tkun tfisser xejn għaliex il-Gvern lanqas biss qed jagħtina indikazzjoni ta' meta l-uffiċjal eżekuttiv irid jagħti l-proposti annwali tiegħu.

Dan huwa punt żgħir pero' naħseb li għall-amministrazzjoni jkun tajjeb li wieħed jindika għallinqas sa liema xahar iċ-chief executive għandu jagħti din il- formolazzjoni annwali tal-kontijiet tiegħu.

Għar-rigward tal-proposta sħiħa, kif qiegħda f'Document One, nixtieq nikkummenta dwar xi punti li hemm matul din il-preżentazzjoni.

Per eżempju, f'Article Two insibu li l-kunsill se jingħata bini sabiex jopera minnu f'dak li jissejjaħ Scamps Palace fil-Birgu.

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Ministru Buhagiar.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Sur President, mhux biex niżvijja lill-Onor.

Membru pero' xtaqt ninformah li jien tkellimt mal-Whip tan-naħa l-oħra u nformajtu li għandi xi emendi għal din il-mozzjoni.

Fil-fatt waħda minn dawn l-emendi tikkonċerna appuntu l-post partikolari li qed isemmi l-Onor.

Pullicino.

Bl-emenda li se nipproponi, Article Two se jiġi jgħid hekk:

"The name of the Council shall be The Building Industry Consultative Council.

The Council shall operate from a building to be known as the Building Research Centre which is to be housed in the premises provided by Government in terms of the Agreement.".

Jiġifieri neħħejna l-isem tal-post speċifiku.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Nirringrazzja lill-Ministru imma sal-mument li jien ġejt biex nitkellem ma kontx għadni ġejt notifikat b'din l-emenda.

Fil-fatt m'hawn xejn daqstant provokattiv f'dan li se ngħid pero' nħoss li l-kumment pożittiv li kont se nagħmel ma nistax nagħmlu f'dan il-każ.

Jien kont se ngħid li nieħu gost li dan il-Gvern qed jara li jibda jintuża l- bini li hemm mhux utilizzat fin-naħat tat-Tlett Ibliet.

Effettivament naħseb li dak il-kumment pożittiv ma nistax nagħmlu, anke fid-dawl ukoll li sfortunatament il-bini ta' Bighi Palace, li kien diġa' kważi sar ir-restawr kollu fuqu, li kien se jkun is-sit amministrattiv tal-Kunsill Malti għax- Xjenza u t-Teknoloġija, issa jidher li b'daqqa ta' pinna mhux se jibqa' bħala ċentru amministrattiv għal dan il-kunsill.

Il-bini ta' ħdejh, li jissejjah il-left wing, mhux se jkun lanqas is-sit għal dak li kellu jkun iċ-ċentru interattiv għax-xjenza u t-teknoloġija f'pajjiżna.

Jien naħseb li jkun tajjeb li dan il-Gvern ikompli fuq il-passi li kien beda l-Gvern preċedenti li jagħmel mill-Kottonera area ta' attrazzjoni turistika wkoll.

Dik l-area għandha ħafna x'toffri bħala storja u anke bħala arkitettura u għalhekk naħseb li jkun tajjeb li mhux biss dawn il-postijiet nirranġawhom imma anke għandna nagħtuhom il-ħajja billi nħalluhom jiġu wżati minn diversi organizzazzjonijiet nazzjonali f'pajjiżna.

Sur President, imbagħad Paragraph 2(i) ta' Article Three jgħid li:

"Building regulations which include standard methods of measurement, standard conditions of contract of works, standard work detailing registration and classification of contractors and tradesmen and quality assurance standards"

Sur President, ippermettili ngħid li jien rajt ftit stramb il-fatt li fil- mozzjoni, kif ġiet ippreżentata lilna, imkien ma ssemma xejn dwar il-Malta Standardisation Authority, li effettivament kellha kollox imħejji mill- Gvern preċedenti u ġiet in vigore taħt dan il-Gvern.

Jien nixtieq nistaqsi x'se tkun l-interattivita' bejn dan il-kunsill konsultattiv u din l- awtorita'.

Hawnhekk irridu nifhmu li fil-liġi kif inhi llum, l-istandard fil-qasam tal-bini huwa responsabbilta' tal-Malta Standardisation Authority u mhux ta' dan il-kunsill konsultattiv.

F'ħafna partijiet insibu li se jkun ir-rwol ta' dan il-kunsill konsultattiv li jara li jinżammu dawn l- istandards, pero' effettivament m'huwiex ir-rwol eżekuttiv tiegħu.

Jekk xejn, hu jista' jagħti parir lill-Malta Standardisation Authority, imma ċertament li l-kunsill konsultattiv ma jistax ikun eżekuttiv f'dan il-qasam ta' l-istandardisation.

Sur President, l-importanti huwa mhux biss li wieħed iqajjem dan il-punt imma li n-naħa tal-Gvern tikkonstata dan il-fatt u tagħmel it-tibdiliet neċessarji f'din il-mozzjoni.

Article Three imbagħad jitkellem dwar il-formulazzjoni u titjib fl- education and training programmes and structures.

Hawnhekk, Sur President, ippermettili nqajjem punt ieħor għaliex jien ħassejtha stramba ħafna li l-Universita' ta' pajjiżna lanqas biss hija waħda minn dawn l- għaxar partners li se jaħdmu fil-kunsill konsultattiv, meta proprju hemmhekk jeżisti istitut li xogħlu huwa proprju li jagħmel riċerka fil- qasam tal-kostruzzjoni li, jekk m'iniex sejjer żball, huwa taħt it-tmexxija tal-Prof Alex Torpiano.

Jien inħossha stramba ħafna l-ewwelnett li l- Universita' ta' Malta, għallinqas il-Fakulta' ta' l-Arkitettura u Inġinerija Ċivili, m'hijiex qed tintalab li jkollha rappreżentant fuq dan il-kunsill konsultattiv, u t-tieni nett li m'hu qed jissemma xejn f'din il- mozzjoni dwar dan l-istitut li qiegħed proprju fil-fakulta' li jagħmel xogħol ta' riċerka fil-qasam tal-kostruzzjoni.

Jekk hemm xi ħaġa li ddejjaqni ħafna hija d-duplikazzjoni pero' minn studji soċjoloġiċi li saru joħroġ ċar li normalment f'soċjetajiet żgħar kulħadd iħossu iktar bil- biża' li xi ħadd jidħollu fl-għalqa tiegħu u allura kulħadd jipprova jipproteġi t-torri ta' l-avorju tiegħu.

GĦalhekk ħafna drabi nispiċċaw b'ħafna istituzzjonijiet li jkunu overlapping, b'duplikazzjoni ta' nies u ta' makkinarju.

Jien naħseb li jekk m'aħniex se ninvolvu b'mod dirett lill- Istitut għar-Riċerka dwar il-Bini, li jeżisti fil-Fakulta' ta' l- Arkitettura u Inġinerija Ċivili, inkunu qegħdin nagħmlu l-istess żball.

Dan għaliex qiegħed jingħad li l-kunsill konsultattiv se jagħmel riċerka, liema riċerka ma ssirx mill-kotba biss imma ssir anke permezz ta' esperimenti u jintuża ċertu apparat u għalhekk ikun għaqli li l-Gvern idaħħal lil dan l-istitut bħala partner f'dan il-kunsill konsultattiv għaliex dan diġa' għandu l-equipment neċessarju għal din it-tip ta' riċerka.

Ngħaddi issa għar-raba' punt li jissemma fil-paragrafu 2(iv) ta' Artiklu Three.

Hawnhekk qiegħed jingħad li:

"The monitoring of the property market and the relationship between the building industry and the property market; ...".

Jiena ma nara xejn ħażin li l-kunsill konsultattiv jagħmel dan il- monitoring imma rridu nifhmu li dan huwa rwol li diġa' huwa moqdi mill- Awtorita' ta' l-Ippjanar u allura dan huwa każ ieħor ta' duplikazzjoni.

Jiena nispera li dan m'huwiex se jsir bl-intenzjoni li l-kunsill konsultattiv jiddeċiedi li jagħti xi forma ta' proposta lill-Awtorita' ta' l-Ippjanar biex jitkabbru l-konfini ta' l-iżvilupp f'pajjiżna.

F'din il- Kamra diġa' kelli ċans nitkellem dwar x'naħseb jiena u x'taħseb l- Oppożizzjoni dwar din il-kwestjoni u ma naħsibx li għandi għalfejn nidħol aktar fid-dettall dwar dan pero' jkun tajjeb li n-naħa tal-Gvern tispjegalna għalfejn il-kunsill konsultattiv se jkollu dan l-oġġettiv meta diġa' huwa rwol ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Article Four imbagħad jitkellem dwar dik li hija l-funzjoni.

Qiegħed jingħad li l-kunsill konsultattiv għandu l-funzjoni:

"To assist in the national economic planning process... ",

pero' din ukoll hija funzjoni li diġa' għandha l-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Jiena ma nistax nara għalfejn il-kunsill konsultattiv se jkollu dawn il- funzjonijiet li diġa' huma moqdija minn oqsma oħra.

M'hemm xejn ħażin li l-kunsill konsultattiv ikollu dawn it-tip ta' funzjonijiet pero' nispera li l-Planning Authority ma tispiċċax tinqabeż jew inkella tiġi replaced f'dan il-proċess bil-kunsill konsultattiv.

F'paragraph 6 ta' l-istess artiklu, jiġifieri Article Four, qed jingħad li dan il-kunsill għandu l-funzjoni:

"To assist Government in the formulation and negotiation of educational, scientific and technology transfer agreements with foreign governments or international bodies.".

Effettivament, Sur President, ir-responsabbilta' prinċipali għar-rigward ta' formulazzjoni u negozjati ta' educational, scientific and technology transfer agreements diġa' taqa' taħt il-Kunsill Malti għax-Xjenza u t- Teknoloġija u għalhekk jien nixtieq nistaqsi lill-Gvern x'tip ta' interattivita' se jkun hemm bejn dan il-kunsill konsultattiv u l-Kunsill Malti għax-Xjenza u t-Teknoloġija li wkoll ma jissemma xejn f'din il- mozzjoni.

M'hemm xejn ħażin li dan jagħmlu l-kunsill konsultattiv pero' nittama li anke f'dan il-każ il-Kunsill Malti għax-Xjenza u t-Teknoloġija ma jinqabiżx f'din il-funzjoni.

Ngħaddi issa għall-paragrafu 12 ta' Article Four, fejn qiegħed jingħad li funzjoni oħra ta' dan il-kunsill konsultattiv hija:

"To advise on and monitor quality and safety standards to be adopted and implemented and where requested to conduct scientific and technological audits of the building construction activities of government departments, public corporations and of the private sector.".

Effettivament huwa biss l-istandards board li għandu l-poter eżekuttiv sabiex jiġu adottati ċerti standards u għaldaqstant nittama li jkollna kjarifika anke dwar dan.

Sur President, jien nagħlaq dan id-diskors tiegħi billi ngħid li huwa mportanti ħafna li niddiskutu dwar l-industrija tal-bini għaliex pajjiżna għaddej minn mument fejn mhux biss jenħtieġ li ssir analisi ta' l- industrija tal-bini imma jenħtieġ ukoll li jittieħdu miżuri effettivi li bihom din l-industrija titjieb f'dik li hija kwalita' u anke fil-kwantita'.

Sa ftit ta' żmien ilu din ħadd ma kien jindenja ruħu jsemmiha pero', minn risposta li ta l-Viċi Prim Ministru stess għal domanda parlamentari, nafu li għandna tnaqqis ta' 30% fl-attivita' f'din l-industrija.

Nittama wkoll li l-kunsill konsultattiv jaħdem sabiex jagħmel realta' dak li kien jgħid il-Partit Laburista mill-oppożizzjoni, jiġifieri li permezz ta' l- introduzzjoni tat-taxxa l-ġdida l-prezzijiet se jorħsu.

Kull min jaħdem fl- industrija tal-bini jaf li bit-tneħħija tal-VAT l-prezzijiet fl-industrija tal-bini mhux veru raħsu.

Grazzi, Sur President.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Sandro Schembri Adami.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Sur President, ilna għal diversi seduti niddiskutu t-twaqqif ta' kummissjoni dwar l-industrija tal-bini.

Kif nafu, il-Parlament għandu l-funzjoni li jirregola l-finanzi, għandu l-funzjoni leġislattiva u għandu wkoll il-funzjoni ta' kontroll ta' l-operat fuq l- eżekuttiv.

Pero' d-dritt amministrattiv jgħidilna wkoll li l-Parlament, in forza tas-sovranita' tiegħu, jista' jwaqqaf kummissjonijiet u kumitati li jirrapportaw lilu dwar il-ħidma tagħhom.

Kumitati jew kummissjonijiet bħal dawn jistgħu jinħatru fuq diversi oqsma li l-pajjiż iħoss li jkun wasal iż-żmien li ssir diskussjoni wiesgħa, studjata u meqjusa dwarhom.

In forza tas-sovranita' tiegħu, il-Parlament qiegħed iwaqqaf din il- kummissjoni - u nuża l-kelma "kummissjoni" mhux biss għaliex hija l-kelma li qiegħda tintuża fil-mozzjoni mressqa mill-Ministru imma għaliex tiddistingwi ruħha minn awtoritajiet jew korporazzjonijiet oħra - li hija vestita b'poter, funzjonijiet u objettivi partikolari.

Sur President, huwa importanti li nifhmu li din il-kummissjoni qiegħda titwaqqaf b'mozzjoni.

Ftit ilu kellna diskussjoni dwar riżoluzzjoni pero' quddiemna llum għandna mozzjoni.

Forsi l-legaliżmi hawnhekk jidħlu aktar mis-soltu, u bilfors li wieħed irid jagħmel distinzjoni għaliex fil- prattika parlamentari, anke kif inhi adottata fl-Ingilterra, hija proprju b'mozzjoni li dan jista' jsir.

(Interruzzjonijiet) Le, bejn mozzjoni u riżoluzzjoni hemm differenza.

F'din il-mozzjoni l-Parlament qiegħed jgħid li se nwaqqfu kummissjoni dwar l-industrija tal-bini li tkun magħrufa bħala l-kunsill konsultattiv dwar l-industrija tal-bini u li jagħti pariri lill- ministeru ħalli dan il-qasam ikun jista' jimxi aktar 'il quddiem.

Li huwa interessanti hawnhekk huwa l-fatt li qegħdin ngħidu li s-settur privat jista' jintalab jikkopera b'rappreżentanza tiegħu.

Allura l-Gvern Malti, immexxi mill-Partit Laburista, qiegħed jgħid li bħal fil-qasam tal-housing hawnhekk ukoll huwa ta' importanza vitali għall-iżvilupp tal-bini li s- settur privat jikkontribwixxi wkoll.

Meta l-Onor.

George Pullicino, meta ġie biex jitkellem dwar il-forom ta' rappreżentanza li kunsill bħal dan għandu jkollu, qajjem il-punt - għalih ġustifikat imma għalina forsi dibattibbli - li l-Universita' għandha tkun rappreżentata permezz tal-Fakulta' ta' l-Arkitettura u Inġinerija Ċivili.

Filwaqt li dan il-punt jista' jkun validu, il-fatt li l-kunsill jista' hu nnifsu jaħtar bord konsultattiv ifisser li f'dan l-istess bord jista' jkun hemm din ir-rappreżentanza li l-Onor.

Membru jixtieq li jkun hemm.

Pero' l- firxa ta' rappreżentanza f'dan il-kunsill, b'mod li għandek koperazzjoni bejn dawk kollha konnessi ma' din l-industrija tal-bini, tikkonferma l-ħila tal-Gvern Malti li jħalli lil min jista' jikkontribwixxi f'dan il-pajjiż, jikkontribwixxi u jgħid tiegħu.

Fil-fatt fuq dan il-kunsill, fost l-oħrajn, se jkun hemm rappreżentati l-Kamra ta' l-Arkitetti u Inġiniera Ċivli u l- Kamra ta' l-Inġiniera Professjonali, u dan ma jfissirx li dawn m'humiex se jikkonsidraw u jagħmlu ċertu riċerka bl-għajnuna ta' l-Universita' ta' Malta.

Il-kunsill qiegħed jingħata wkoll il-possibbilta' li jaħtar bord eżekuttiv u bord konsultattiv skond it-termini kif speċifikat fl-istatut, pero' wieħed irid jara wkoll il-parametri li fihom dawn jistgħu jaħdmu.

Jiena naħseb li l-fatt li l-Gvern qiegħed jagħti dawn il-poteri lill- kunsill ifisser li dan l-istess kunsill, li għandu rappreżentanza xierqa ta' nies li jafu l-affarijiet tagħhom f'dan il-qasam, ikun jista' jiġi kkonsultat u jirrapporta lura lill-Gvern.

Sur President, din il-mozzjoni titkellem dwar industriji li nistgħu ngħidu li huma fost l-aktar li jgħinu l-ekonomija tal-pajjiż u li jikkontribwixxu f'qasam li huwa kkomplikat u anke joffri hot issues.

Għalhekk jien naħseb li kien għaqli min-naħa tal-Gvern Malti li jitkellem dwarhom u li jara kif nistgħu norkestraw din l-industrija billi fuq dan il- kunsill ikun hemm rappreżentanza tal-korpijiet kostitwiti tal-Planning Authority u tal-Kamra tal-Kummerċ li flimkien, bħala l-backbone ta' dan is- settur, ikunu jistgħu jagħtu s-sehem tagħhom.

Ħaġa oħra li hija importanti ħafna f'dan il-qasam huwa l-monitoring, partikolarment fejn jidħlu d-dmirijiet u l-performance ta' kull min huwa konness ma' l-industrija tal-bini.

Fil-verita' jrid ikun hemm kordinament bejn l-efforts kollha tal-partijiet konċernati u jrid ikollna wkoll standards board u politika sana fuq dawk li huma prodotti sekondarji.

U x'inhuma l-objettivi u l-għanijiet wara dan kollu?

Huwa żgur li wieħed mill-objettivi huma li jkollna klassifikazzjoni u allura distinzjoni bejn dawk li huma kuntratturi u dawk li huma tradesmen.

Illum issib lil min jgħidlek li huwa kuntrattur pero' la jkollu nies jaħdmu miegħu u lanqas ikollu l-ammont neċessarju ta' makkinarju.

Issa se ssir din il- klassifikazzjoni abbażi tal-past track record ta' l-individwu u wieħed se jkun jista' jara jekk il-kondizzjonijiet tal-kuntratt kenux adhered to, jekk il-completion dates ġewx rispettati u jekk ix-xogħol sarx to specifications.

Il-klassifikazzjoni tal-kuntratturi hija importanti daqskemm hija importanti l-quality assurance u l-formulazzjoni ta' dawk li huma regulations rigward il-means of escape f'każ ta' nirien, l- aċċessibilita' għal persuni b'diżabilita' u persuni anzjani, kif ukoll it- techniques moderni ta' kostruzzjoni u l-konservazzjoni ta' l-enerġija.

Allura huwa ugwalment importanti li nistabilixxu metodi standard ta' measurement, li nistabilixxu kondizzjonijiet standard ta' kuntratti għal xogħol u dettalji standard ta' l-aktar xogħol komuni ħalli b'hekk ikollna quality assurance u jkollna klassifikazzjoni ta' dawk li huma kuntratturi u dawk li huma tradesmen.

U l-għan tal-Gvern jispikka b'mod tajjeb f'dan il- qasam u għalhekk qiegħed jagħti l-pariri u l-assistenza lil dawn il- kumpanniji sabiex ikunu jistgħu jadottaw dik li hija l-ISO quality certification.

Sur President, il-Gvern irid li dan kollu jiġi implimentat, kif ukoll li jkun hemm il-formulazzjoni u l-backing legali ta' l-ispettorat tal-bini għaliex inkella ma jkunx jista' jkollna garanzija fuq is-servizzi u l- prodotti.

Minbarra l-quality assurance, tajjeb li nistabilixxu wkoll dawk li huma x-schedules ta' average building unit prices, kemm għal dak li huwa żvilupp privat, kif ukoll għal dak li huwa żvilupp pubbliku.

L-iżvilupp privat huwa importanti - għalhekk fil-bidu tad-diskors tiegħi għamilt riferenza għall-importanza tal-kontribuzzjoni mis-settur privat f'dan il- qasam - pero' irridu naraw li jkun hemm monitoring fejn tidħol il- varjazzjoni tal-prezzijiet tal-proprjeta'.

Dan il-monitoring imbagħad irid ikun ikkompensat bir-rakkmandazzjoni tal-politika tal-Gvern fejn tidħol l- esproprjazzjoni ta' l-art.

Irridu nidentifikaw dawk li huma l-constraints li qegħdin iżommu milli wieħed jaħdem f'dan is-suq tal-proprjeta' u allura rridu naraw li dan il-kunsill ikun jista' jagħmel rakkmandazzjonijiet sabiex inaqqas, u jekk jista' jkun jelimina, dawn il-constraints li jistgħu jagħtu daqqa ta' ħarta lil dan is-suq.

Ma' dawn irid ikun hemm ukoll rakkmandazzjonijiet għall-użu aħjar ta' l-art, kemm dik tal-gvern, kif ukoll dik tal-privat.

F'dan il-qasam, Sur President, irridu nagħtu attenzjoni wkoll lil dik li hija riċerka u identifikazzjoni ta' teknika ġdida ta' xogħol.

Fil-fatt hawnhekk qegħdin nitkellmu dwar it-twaqqif ta' data collection and evaluation section, li nixtiequ li tkun waħda mill-prijoritajiet ta' dan il- kunsill.

Irridu naraw ukoll li jkun hemm eżekuzzjoni ta' dawk il-proġetti piloti in conjunction ma' istituzzjonijiet Mediterranji sabiex wieħed jiddetermina b'mod tajjeb u sħiħ il-forom u t-teknika ta' bini għal dawk li huma climate u landscape.

Dan ukoll huwa aspett li jista' jgħin lil dan il- kunsill sabiex jasal għall-objettivi veri tiegħu pero' dan ma jkunx jista' jintlaħaq b'mod sħiħ jekk aħna ma narawx kif nippromwovu studji bħal dawk li semma l-kollega tiegħi l-Onor.

Pullicino.

Il-promozzjoni ta' studji u esperimenti li jirrigwardaw energy saving techniques hija importanti fid- dinja tal-lum fejn l-enerġija qed tiġi vvalorizzata iktar u qed titlob iktar attenzjoni.

Naħseb li la qed nitkellmu fuq ir-riċerka huwa mportanti li ngħidu li dan il-kunsill għandu jkollu aċċess f'dik li hija riċerka barranija, speċjalment ma' pajjiżi ta' l-istess daqs u bl-istess kondizzjonijiet bħal tagħna.

Sur President, tkellimna fuq ir-riċerka, fuq il-quality assurance u fuq il-property market fih innifsu, pero' l-aktar ħaġa mportanti hija s-saħħa u s-sigurta' tal-ħaddiem u għalhekk f'dan il-kontest irridu noħolqu kultura ta' safety permezz ta' preparazzjoni u ta' pariri dwar kif jista' jkollna safety awareness f'dan il-qasam.

Fil-leġislatura li għaddiet konna ddiskutejna diversi modi ta' kif wieħed jista' jipproteġi s-saħħa tal- ħaddiem fuq il-post tax-xogħol.

Kienet għaddiet liġi f'dan ir-rigward mill- Gvern Nazzjonalista u llum il-Gvern Laburista qiegħed jgħid lill-kunsill li huwa mportanti li jħares lejn is-sigurta' tal-ħaddiem b'mod prijoritarju u li jkun hemm monitoring tal-building construction, speċjalment fejn jidħlu d-dmirijiet u l-performances tas-saħħa tal-ħaddiem.

Għalhekk huwa tajjeb li jkollna inforzar tal-liġi f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-użu ta' safety equipment.

Dan nistgħu nagħmluh billi jitwaħħlu posters u jiġu mqassma pamphlets, pero' bla dubju ta' xejn iridu jiġu organizzati diversi forums u seminars ħalli ssir diskussjoni dwar dan il-qasam.

Flimkien ma' dan kollu għandu jkun hemm bord ta' inkjesta li jidħol fl-aspetti tekniċi kollha, l-aktar fejn ikun hemm major building accidents - f'dan il-qasam kellna diversi inċidenti, għalkemm forsi mhux daqs kemm qed ikollna inċidenti tat-traffiku - ħalli jkunu jistgħu jiġu proposti xi soluzzjonijiet .

Sur President, huwa mportanti li meta jiġru dawn l-inċidenti nieħdu azzjoni pro-attiva iktar milli reattiva u għalhekk ninsisti li l-health and safety regulations jibqgħu dejjem importanti, anzi naħseb li jkun utli jekk dawn isiru f'forma ta' regolamenti at a subsidiary level.

M'hemmx bżonn li dan isir mill-Parlament pero' dan il-bord jista' jitlob lill-ministeru kkonċernat sabiex jara li f'dan il-qasam partikolari fejn jidħlu health and safety - li forsi huwa distint minn oqsma oħra - jkollna l-iprem fost l- aqwa sigurta' għall-ħaddiem fuq il-post tax-xogħol.

Mhux hekk biss imma għandu jara wkoll li jinġabru l-building services certificates u li dawn ikunu magħmulin minn nies professjonali li jkollhom il-warrant u li jkollhom l-awtorita' legali sabiex jagħmluhom.

Aktar kmieni semmejt l-importanza ta' l-edukazzjoni fejn jidħlu l-health and safety tal-ħaddiema, l-aspett didattiku li wieħed ma jistax jissottovalutah.

Dan jista' jsir ukoll billi jkollna uffiċċju ta' l- informazzjoni dwar kif taħdem din l-industrija tal-bini u li l-building equipment u materials li wieħed juża jiġu esibiti quddiem kulħadd b'mod permanenti.

Ma tkunx idea ħażina kieku jkollna wkoll librerija ta' building and construction journals u specialised book shops fuq dan il- qasam partikolari u anke jiġu organizzati aktar orientation seminars għall- pubbliku.

Fejn jidħol imbagħad is-settur privat u l-major private projects, naħseb li huwa mportanti li jibqgħu jsiru dawn is-seminars fejn jorjentaw lill-individwi fuq l-oqsma partikolari.

Ikun utli wkoll li wieħed jorganizza courses akkademiċi - dawn mhux bilfors isiru fl- Universita' - fil-livell li semma l-Onor.

Pullicino, jiġifieri għall- middle management f'areas partikolari ta' project management u quantity surveying.

Sur President, il-maġġoranza tax-xogħol relatat mal-bini u l-kostruzzjoni f'Malta tista' tgħid li huwa kkommissjonat u magħmul minn private concerns u l-intenzjoni ta' dan il-Gvern Malti mmexxi mill-Partit Laburista hija li jħalli aktar parteċipazzjoni ta' dawk li huma non-government entities, dawk li għandhom iktar interessi diretti fl-industrija tal-bini u tal- kostruzzjoni, li huma stess jirrikkmandaw framework ta' policies u ta' proċeduri li għandhom jiggvernaw, imexxu u jirregolaw din l-industrija hekk importanti.

L-aktar punt li xtaqt nenfasizza huwa l-importanza tal- parteċipazzjoni sħiħa tas-settur privat fl-industrija tal-bini għaliex nemmen li din hija parti minn proċess li beda u li jrid jitkompla.

Il- Gvern irid anke joffri premises - m'aħniex se nagħtuhom xi post kif qed jipprovaw jagħtu l-impressjoni u nispera li ma jgħidux li qed nagħmlu xi skandlu ieħor - with an organisational set-up, b'management structures, b'administrative support u bl-għajnuna kollha tal-Gvern.

Sur President, jien ma xtaqtx nidħol fil-kwestjoni - għalkemm għamilt xi ftit noti - dwar is-Sur Martin Debono għaliex naħseb li s-suġġett ġie eżawrit u nixtieq li ma jsirux kummenti barra minn lokhom jew li jkunu diġa' ġew spjegati.

Bħalissa qed nitkellmu fuq is-slowdown fl-industrija tal-bini u jien, li naħdem bħala nutar, nista' ngħid li jista' jkun li hemm slowdown fl-industrija tal-bini, pero' dan ma ġarax illum.

L-ewwel daqqa li ħadet l-industrija tal-bini - din hi l-verita' tajjeb jew ħażin, naqblu jew ma naqblux - kienet malli daħlet il-VAT għax bdew jogħlew il-prezzijiet tal- materjal u affarijiet oħra, u dan qed ngħidu bl-ikbar onesta'.

Hawnhekk qegħdin inħarsu lejn industrija li hija waħda mill-aktar setturi li qed tagħti kontribut lill-ekonomija tal-pajjiż u naħseb li ż-żewġ naħat tal- Kamra verament nixtiequ li nimxu 'l quddiem f'dan il-qasam.

Huwa mportanti li naraw x'hemm komuni bejn il-partijiet konċernati u nużaw departure platform wieħed biex f'dan il-qasam narmonizzaw id-diversi setturi varjati għall-futur.

Nixtieq li jkun hawn iktar armonizzazzjoni li twassal lejn effiċjenza ikbar f'dik li hija l-utilizzazzjoni aħjar tar-riżorsi, kemm dawk kapitali, kemm dawk materjali, kif ukoll dawk umani.

Jien naħseb li biex nakkwistaw l-armonizzazzjoni f'din l-industrija hemm bżonn li jitwaqqaf co-ordination board li jinkorpora l-interessi ta' dawn il-partijiet kollha kkonċernati u fir-rigward ta' dak li qed jipproponi l-gvern ngħid li huwa tajjeb li jkun hemm safety precautions and better quality assurance, pero' l-aktar ħaġa importanti hija li issa li se nwaqqfu din il-kummissjoni, dawn min-naħa tagħhom jagħtuna xi ħaġa li tkun għall-aħjar interess ta' pajjiżna.

Grazzi.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Sur President, nista' ngħid ilna għal numru ta' sigħat niddiskutu l-mozzjoni li għandna quddiemna u naħseb li jekk wieħed jagħti daqqa' t'għajn lejn x'inhi l-intenzjoni tal-Gvern jara li l-iskop prinċipali huwa li jkun hemm kordinazzjoni akbar u ppjanar aħjar f'dawk li huma affarijiet li jikkontrollaw l-industrija tal-bini, kif ukoll li nieħdu inizjattivi li permezz tagħhom nistgħu ngħinu lil din l-industrija.

L-Onor.

Schembri Adami għadu kif qal li din hija waħda mill-iktar industriji mportanti li għandna f'pajjiżna u qal ukoll li jispera li l- Oppożizzjoni ma tarax bħala skandlu l-fatt li l-Gvern se jagħti post minn fejn il-kunsill konsultattiv li se jitwaqqaf ikun jista' jaħdem.

Jien naħseb li f'dan ir-rigward m'hemm l-ebda skandlu u naqblu mal-fatt li jekk jitwaqqaf bord konsultattiv, dan għandu jkollu post diċenti fejn jiltaqa'.

Li qed jinkwetani hu li l-affarijiet li jkunu qegħdin jiġu diskussi quddiem dan il-Parlament mhux biss ikunu tfasslu imma jkunu diġa' saru min- naħa tal-Gvern.

Per eżempju, fil-ħarġa tal-gazzetta "l-orrizzont" ta' nhar il-Ġimgħa li għaddiet, kien hemm artiklu bit-titlu "Jiltaqa' l-Kunsill Konsultattiv għall-Industrija tal-Bini".

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Charles Buhagiar.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Sur President, fil-fatt diġa' tajt spjegazzjoni għal dan li qed jalludi għalih l-Onor.

Galea.

Kulma ġara f'dik il-laqgħa kien li ġew diskussi t-terms of reference tal-BICC ma' min hu kkonċernat biex min seta' kellu xi emendi jgħaddihomli ħalli mbagħad inkun nista' nġibhom fil-Parlament, ovvjament qabel ma tgħaddi r-riżoluzzjoni.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Sur President, jien nieħu l-kelma tal-Ministru pero' safejn naf jien ma kien hemm l-ebda korrezzjoni min-naħa tal-gazzetta Lili mhux qed jinkwetani l-fatt li ma saritx korrezzjoni imma jinkwetani l-fatt li ripetutament l-affarijiet ostensibilment jiġu quddiem dan il-Parlament bħala proposta imbagħad nindunaw li jkunu diġa' jagħmlu parti mill-istorja u kważi kważi ftit ikun jagħmel sens f'ċirkostanzi bħal dawn li nkomplu niddiskutu u nressqu l-ideat tagħna.

Per eżempju, din hija mozzjoni li permezz tagħha qed jitwaqqaf bord konsultattiv u naħseb li kien hemm il-possibbilta' li jsiru ċerti proposti.

Irrid ngħid li aktar kmieni l-Ministru nformani li se jsiru xi emendi b'konsegwenza ta' dak li ntqal matul id-diskussjoni imma l-fatt li gazzetta toħroġ b'rapport li l-bord konsultattiv żamm l-ewwel laqgħa tiegħu, fl- opinjoni tiegħi hija ndikazzjoni żbaljata.

Matul id-dibattitu li kellna s'issa tqajmu diversi domandi bħal: Għaliex huma biss dawk id-disa' organizzazzjonijiet li qegħdin jissemmew sabiex ikunu rappreżentati fuq il- bord?

Għaliex il-Gvern irid lil Martin Debono bħala chairman, bir-rispett kollu lejh?

Għaliex dan il-bord se jingħata l-funzjoni li qegħdin ngħidu li għandu jkollu?

Naturalment għandna industrija tal-bini li minkejja dak kollu li ntqal f'dan id-dibattitu, kemm ilha taħdem tat kontribut mhux biss għall-ekonomija imma anke għall-iżvilupp ta' dan il-pajjiż.

Jien ma naqbilx ma' dawk li qalu li f'pajjiżna hawn diversi bennejja li ma jafux is-sengħa tagħhom.

GĦall-kuntrarju jien nemmen li għandna numru sostanzjali ta' bennejja li jafu s-sengħa tagħhom sew.

Naturalment dan ma jfissirx li minn żmien għall-ieħor m'għandhomx jingħataw iktar taħriġ u aġġornament fis-sengħa tagħhom.

Anzi jien nemmen li dawk il-persuni li qegħdin jagħtu l-kontribut tagħhom b'mod mill-iktar dirett lill-ekonomija ta' pajjiżna għandhom ikunu aġġornati kontinwament dwar l-avvanzi li jisgħtu jsiru fis-sengħa tagħhom.

Sur President, ma nistgħux insemmu l-industrija tal-kostruzzjoni mingħajr ma nagħmlu aċċenn għall-prekawzjonijiet li wieħed għandu jieħu.

Għax jekk inħarsu lejn id-diversi nċidenti li seħħew matul is-snin malajr nindunaw li, huma x'inhuma l-prekawzjonijiet li jittieħdu fuq kwalunkwe post tax- xogħol, fix-xogħol tal-kostruzzjoni għandu jkun hemm prekawzjonijiet ferm aqwa - u hawn m'iniex nirriferi biss għall-bennejja imma hemm snajja oħrajn marbutin direttament mal-qasam tal-bini - jekk verament irridu li din l- industrija tkompli tagħti s-servizz li s'issa dejjem tat u li tkompli tiżviluppa fid-direzzjoni ta' regolamenti li jagħtuha sigurezza.

Allura jien nemmen li għandu jkollna xi tip ta' organizzazzjoni li tassigura livell ta' sigurezza għal dawn il-persuni aktar milli kellna sal-lum.

Min huwa midħla ta' din l-industrija huwa konxju li r-raġuni prinċipali ta' ħafna minn dawn l-accidents ma tkunx kwestjoni ta' traskuraġni imma pjuttost ta' over confidence għax min ikun dara xogħlu jibda jieħu l- affarijiet for granted.

Din hija r-raġuni għaliex ikollna tant disgrazzji fejn dawk involuti jew imutu fuq il-post jew jibqgħu mmarkati għal għomorhom.

Naturalment l-imwiet fuq il-post tax-xogħol fil-qasam tal- kostruzzjoni m'hijiex xi ħaġa li tiġri f'pajjiżna biss u, jieħdu kemm jieħdu miżuri ta' sigurezza pajjiżi ħafna aktar avvanzati minna, xorta jridu jħabbtu wiċċhom ma numru konsiderevoli ta' disgrazzji imma bil-qawwa kollha f'dan it-tip ta' xogħol.

Jien nemmen li jekk ir-regolamenti jiġu nforzati aktar, fl-aħħar mill-aħħar se jgawdu l-istess nies li jaħdmu fil- qasam tal-bini u l-kostruzzjoni.

Madam Speaker, tippermettili issa xtaqt nirriferi għal xi punti oħra li ssemmew matul dan id-dibattitu.

Id-diskors introduttiv tal-Ministru juri li l-għan prinċipali li għalih qed jitwaqqaf dan il-bord konsultattiv huwa li għandna numru ta' tradesmen li jeħtieġu aktar tagħrif dwar ix-xogħol tagħhom.

Fost l-għaqdiet li se jifformaw dan il-bord insibu l-Federazzjoni ta' l-Industrija, l-Kamra tal- Kummerċ u żewġ unions, pero' sfortunatament dawn l-għaqdiet ma jirrappreżentawx is-6,000 ruħ li hemm jaħdmu fl-industrija tal-kostruzzjoni għax ħafna minnhom la qegħdin f'union u lanqas f'xejn.

Għalhekk jien nemmen li fuq dan il-bord konsultattiv għandu jkun hemm persuni jew almenu persuna waħda li tkun tista' tirrappreżenta direttament lil dawn il- ħaddiema.

Jekk nagħtu ħarsa lejn l-ismijiet li oriġinarjament dehru fil- mozzjoni - nifhem għal liema raġuni sussegwentement tneħħew l-ismijiet - insibu li m'hemmx persuni li jaħdmu direttament fix-xogħol tal- kostruzzjoni.

GĦalhekk nappella lill-Ministru sabiex isib mod kif il- bennejja li huma liċenzjati jkunu jistgħu jsibu wieħed minnhom li jkun jista' jirrappreżentahom, għaliex il-bennej li xogħlu huwa fuq il-post tax- xogħol jista' jagħti ħafna aktar tagħrif fuq is-sengħa tiegħu milli jistgħu jagħtu r-rappreżentanti tiegħu, huma min huma.

GĦalhekk nappella li jkun hemm din it-tip ta' rappreżentanza.

Madam Speaker, qegħdin ngħidu li dan il-bord konsultattiv għandu jara wkoll x'inhi l-pożizzjoni tas-suq lokali u fil-fatt kien hawn diversi kelliema li rriferew għal din il-funzjoni partikolari u staqsew sa liema limitu l-bord għandu jidħol f'dawk li huma prezzijiet li jitħallsu għall- proprjeta' fis-suq lokali.

Jien nixtieq norbot l-argument tal-prezzijiet tal-proprjeta' ma' dak li ntqal kemm mill-Ministru Charles Buhagiar kif ukoll mill-Ministru Alfred Portelli, li t-tnejn li huma qalu li s-slowdown fl-industrija tal-bini jaħtu għaliha l-Awtorita' ta' l-Ippjanar u dawk li egoistikament ħassew li jkun aħjar għalihom jekk jistennew li l-Gvern joħroġ il-plots bl-isperanza li jkunu jistgħu japplikaw għal xi waħda minnhom.

Skond kif ġie rrapportat fil-gazzetta "The Times" il-Ministru Buhagiar qal li l-pożizzjoni f'dan ir-rigward issa hija waħda ċara u l- persuni kollha li b'xi mod ittamaw li se jingħataw plot jafu li dan m'huwiex se jseħħ.

Issa hawnhekk tajjeb li wieħed jirrimarka li l-Partit Laburista ilu konxju li hawn problema serja f'dan ir-rigward - il-programm elettorali tal-partit jixhdu dan - imma madanakollu l-esponenti tal-partit xorta kienu jgħidu li meta jkunu fil-gvern se jqassmu plots bl-irħis f'inħawi li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent lil dawk li jixtiequ jibnu d-dar tagħhom.

Issa l-isfortuna hi li għad fadal numru ta' nies li għadhom jemmnu li l-Gvern xi darba jew oħra se jqassam il-plots u għad hawn nies li għadhom jistennew il-ħniena tal-gvern, meta nafu li realistikament dan m'huwiex possibbli.

Fost affarijiet oħrajn, il-Ministru Portelli fl-intervent tiegħu qal li Gvern Nazzjonalista kien tefa' piżijiet kbar fuq l-industrija tal-bini, bħall-capital gains tax, il-building levies u levies oħrajn.

Issa kieku konna l-għada tal-bidla fil-gvern, forsi kliem bħal dan wieħed kien jasal biex jaċċettah imma ma jmissu qatt lissen dan it-tip ta' diskors il- Ministru tad-Djar meta f'risposta uffiċjali il-Gvern qalilna ċar u tond li m'għandux il-ħsieb inaqqas il-building levies, il-capital gains tax u l- ħlasijiet infrastrutturali.

Anzi, jekk xejn, mir-risposta li ngħatajna jidher li jekk hemm xi trend li l-Gvern qed iħares lejha, din hija li l- Awtorita' ta' l-Ippjanar, bħal tant awtoritajiet oħrajn, tkun self- sufficient f'dawk li huma finanzi u allura meta għandna dan it-tnaqqis fl- ammont ta' bini tiela' u fin-numru ta' applikazzjonijiet għall-ħruġ ta' permessi tal-bini, żgur li l-fees jogħlew jistgħu.

Żgur ukoll li matul is-sena li għaddiet ma sar xejn biex ikun hemm żieda fir-ritmu tal-kostruzzjoni li għandu dejjem isir fil-framework ta' dak li jgħid il-pjan ta' struttura.

Qed ngħid dan għaliex diversi drabi, kuntrarju għal dak li qiegħda tgħid l-Awtorita' ta' l-Ippjanar u kuntrarju għal dak li qed jiġi mfassal għas-snin li ġejjin, nisimgħu xniegħat li se jsir bini f'ċerti areas barra d-development zones.

U fl-opinjoni tiegħi, mingħajr ma nnaqqas mill-integrita' ta' ħadd, dan żgur li ma jagħmilx ġid lil din l-industrija, anzi għall-kuntrarju jagħmel ħsara lill-industrija b'mod ġenerali.

Madam Speaker, hemm bżonn li l-qasam tal-housing nittrattawh b'mod serju u mhux kif ġie ttrattat matul is-sena li għaddiet mill-Gvern preżenti fejn sa dalgħodu stess, kull darba li nistaqsu dwar xi pjanijiet għandu għall- futur, iqum il-Ministru tad-Djar u jgħidilna li dawn l-affarijiet nkunu nistgħu nitkellmu dwarhom u ngħiduhom lill-pubbliku meta jkun il-waqt.

Per eżempju, intqal li fit-8 ta' dan ix-xahar, jiġifieri nhar is-Sibt li ġej, se ssir konferenza nazzjonali dwar id-djar u ż-żgħażagħ.

Imma llum, ħamest ijiem qabel it-8 ta' Novembru, jekk verament il-Gvern - jew ma nafx min - għandu l-pjan li jorganizza din il-konferenza nazzjonali, nistgħu ngħidu li żgur li m'hawnx ħoss tagħha.

Min-naħa l-oħra, jekk din il-konferenza se ssir, din għandha ssir b'mod serju u min jieħu sehem fiha għandu jirrifletti l-pożizzjoni ta' dan il-qasam illum u mhux inħallu ż-żmien jgħaddi u s-sitwazzjoni tiggrava aktar.

Irridu nammettu li min-naħa tal- Ministru tad-Djar ma ttieħdet assolutament l-ebda inizjattiva matul l-aħħar sena li b'xi mod tagħti indikazzjoni tal-bżonnijiet ġodda li għandu pajjiżna.

Nixtieq nagħti ħarsa ta' malajr lejn il-funzjonijiet u l-oġġettivi ta' dan il-kunsill konsultattiv.

F'din il-mozzjoni qegħdin ngħidu li dan il- kunsill irid jara li d-diversi health and safety regulations li għandna f'pajjiżna jiġu aġġornati mal-bżonnijiet tal-lum.

GĦalhekk nispera li l- membri kollha fuq dan il-kunsill, id-diversi għaqdiet rappreżentati fuqu u persuni oħrajn li jistgħu jagħtu s-sehem tagħhom - bħalma huma l-bennejja u l-Istitut għar-Riċerka dwar il-Bini li hemm fil-Fakulta' ta' l-Arkitettura u Inġinerija Ċivili, li għamel riferenza għalih l-Onor.

Pullicino - jingħataw l-opportunita' li jagħtu s-sehem tagħhom u mhux jibagħtu għalihom kultant.

F'din il-mozzjoni hawn riferenza għar-regolamenti tal-bini f'dawk li huma metodi ta' qisien u hawn riferenza wkoll għall-klassifikazzjoni ta' kuntratturi.

Jiena naħseb li ilu jinħass il-bżonn li jkun hawn klassifikazzjoni ġenerali tal-kuntratturi ħalli kull kuntrattur ikun jaf x'inhuwa l-potenzjal tiegħu u jkun jista' jagħmel bidding aktar bis-sens.

Nispera wkoll li wara li jsir dan l-eżerċizzju ta' klassifikazzjoni, lil min jiġi kklassifikat f'ċertu livell tingħatalu l-possibbilta' li jimxi 'l quddiem għal klassifikazzjoni oħra jekk kemm-il darba jagħmel t-tibdil neċessarju.

Madam Speaker, dalgħodu saret riferenza wkoll għall-ħtieġa ta' iktar programmi speċjalizzati ta' training u ta' edukazzjoni, għax intqal li mhux kulħadd għandu ċertu livell ta' edukazzjoni fix-xogħol tiegħu.

Bir-rispett kollu lejn min esprima ruħu b'dan il-mod, nemmen li m'għandniex naqilgħu komplikazzjonijiet żejda f'dik li hija edukazzjoni għax, għalkemm hija ħaġa mixtieqa li kulħadd ikollu ċertu livell ta' edukazzjoni, trid tieħu in konsiderazzjoni li xi wħud ikunu telqu mill-iskola kmieni ħafna biex setgħu jibdew jaħdmu.

Għalkemm forsi ma jkunux laħqu ċertu livell ta' edukazzjoni, dawn ikunu jafu jipprattikaw is-sengħa tagħhom b'għajnejhom magħluqa u żgur li wieħed jitgħallem bosta affarijiet mingħandhom.

GĦalhekk il-kunsill konsultattiv għandu jara li jitfasslu programmi speċjalizzati ta' training u ta' edukazzjoni b'mod li jiġu rrispettati l- ħiliet li għandhom dawn in-nies fis-sengħa tagħhom, jekk irridu verament li dan il-kunsill jagħti sehem prattiku f'dan ir-rigward.

Dan il-kunsill m'għandux jibda joħroġ biss rapporti li jibqgħu fuq l-ixkaffa imma għandu jagħti opportunita' lin-nies tas-sengħa biex jiġu iktar imħarrġa ħalli finalment jagħtu s-sehem tagħhom fl-ekonomija ta' pajjiżna.

Nista' ngħid li f'din il-mozzjoni li għandna quddiemna hemm diversi objettivi pożittivi u jkun tajjeb jekk fis-snin li ġejjin nibbażaw il-ħidma tagħna fuqhom.

Hemm bżonn ukoll li f'pajjiżna iktar nies jipprattikaw it-teknoloġija indiġena.

F'pajjiżna għandna diversi persuni ta' ċerta' eta' li għandhom kapaċita' f'xi sengħa partikolari imma m'humiex qed jipprattikawha minħabba li huma pensjonanti.

Jien naħseb li dawn il-persuni għandhom jiġu mħajra biex jibqgħu jagħtu sehemhom u jgħallmu lil persuni oħrajn is-sengħa tagħhom.

F'din il-mozzjoni hemm ukoll punti oħrajn, fosthom dik li jingħataw scholarships u fellowships lil persuni li jkunu qed jagħmlu dan ix-xogħol.

Dawn huma kollha ideat tajbin u nispera li jiġu implimentati ħalli maż-żmien ikollna l-ħsad.

Madam Speaker, hawnhekk tqanqal ukoll id-dubju dwar jekk dan il-kunsill huwiex se jagħmel xogħol li diġa' qed isir minn ħaddieħor u jekk huwiex intenzjonat li jaqla' 'l barra lil min qed jagħmel dan ix-xogħol illum biex minfloku jidher li qed jagħmlu hu.

Jien nispera li dawn id-dubji ma jsirux realta' pero' huwa tajjeb li wieħed qed isemmihom illum biex il-membri ta' dan il-kunsill konsultattiv joqgħodu attenti li waqt li jkunu qed jaqdu dmirijiethom ma jidħlux fuq xogħol ħaddieħor.

Dan il-bord għandu jagħti sehemu b'mod pożittiv billi jgħin lil din l-industrija.

Jien ċert li jekk nittrattawha b'mod serju, din l-industrija tkun tista' tagħti riżultati serji bħalma għamlet sa llum.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Nirringrazzjak.

Sar il-ħin.

F'nofsinhar id-diskussjoni ġiet interrotta u baqgħet aġġornata.

RIŻOLUZZJONI DWAR TRASFERIMENT TA' ARTIJIET

MADAM SPEAKER: Se ngħaddi issa sabiex nerġa' inpoġġi l-mistoqsija fuq l- emendi u r-riżoluzzjonijiet li fuqhom fl-aħħar seduta intalbet votazzjoni u nibda minn emenda "A", kif imressqa u moqrija mill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni fis-seduta Nru 127 tal-21 ta' Ottubru, b'riferenza għal Dokument "A".

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MADAM SPEAKER: Din id-division tittieħed minn hawn u 20 minuta oħra.

Billi ntalbet votazzjoni l-Kamra ġiet sospiża f"nofsinhar u rriżumiet 20 minuta wara.

MADAM SPEAKER: Se nerġa' npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi l-emenda "A" kif imressqa u moqrija mill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division

VOTAZZJONI NRU 74

FAVUR: 35 L-Onor.

KONTRA: 33

L-Onor.

L-emenda "A" għaddiet.

MADAM SPEAKER: Se nerġa' nqiegħed issa l-mistoqsija fuq l-emenda "G", kif imressqa u moqrija mill-Onor.

Lawrence Gonzi fis-seduta Nru. 130 tal-31 ta' Ottubru, b'riferenza għal Dokument "A".

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Negatived.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MADAM SPEAKER: Skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 60, din id-division tittieħed immedjatament.

VOTAZZJONI NRU.

FAVUR: 33

L-Onor.

KONTRA: 35

L-Onor.

L-emenda "G" m'għaddietx.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hija l-ewwel proposta ta' l-emenda "H", kif imressqa u moqrija mill-Onor.

Lawrence Gonzi - in konnessjoni ma' Dokument "A", jiġifieri dik dwar Ħal Ferħ Co. Ltd - fis-Seduta Nru. 130 tal-31 ta' Ottubru, 1997.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Negatived.

ONOR.

MEMBRU: Division.

VOTAZZJONI NRU.

FAVUR: 33

L-Onor.

KONTRA: 35

L-ewwel proposta fl-emenda "H" m'għaddietx.

MADAM SPEAKER: Ngħaddi issa biex inpoġġi l-mistoqsija fuq it-tieni proposta li hemm fl-emenda "H", kif imressqa u moqrija mill-Onor.

Lawrence Gonzi, in konnessjoni ma' Dokument "A", dwar l-Assoċjazzjoni ta' l-iScouts.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Negatived.

ONOR.

MEMBRU: Division.

VOTAZZJONI NRU.

FAVUR: 33 L-Onor. |Abela Tony |Galea Pace Victor | |Agius Francis|Gatt Austin | |Bonnici Josef|Gonzi Lawrence | |Bonnici |Hyzler George | |Michael | | |Borg Joe |Mifsud Bonnici Antoine | |Borg Tonio |Mugliett Jesmond | |Cassar Joe |Muscat Claude | |Dalli John |Muscat Richard | |D'Amato Helen|Psaila Savona Joe | |De Marco |Pullicino George | |Guido | | |Debono |Refalo Michael | |Giovanna | | |Deguara Louis|Tabone Anton | |Farrugia Jean|Vassallo Edwin | |Pierre | | |Fenech Adami |Vella John | |Eddie | | |Frendo |Zammit Ninu | |Michael | | |Galea Censu |Zammit Dimech Francis | |Galea Louis | | | | |

KONTRA : 35

It-tieni proposta fl-emenda "H" m'għaddietx.

MADAM SPEAKER: Eżawrejna l-emendi li tressqu għal Dokument "A" u teknikament il-votazzjoni proprja fuq Dokument "A" kif emendat suppost tittieħed f'seduta oħra, sakemm ovvjament ma tindikawlix mod ieħor.

L-Onor.

Gonzi.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Madam Speaker, jiena naħseb li l-mistoqsija fuq l- ewwel parti tal-mozzjoni xorta trid issir issa, imbagħad jekk tintalab division titħalla għas-seduta ta' wara.

MADAM SPEAKER: Onor. Gonzi, jiena qed nimxi bir-raġunament li l-aħħar darba l-mistoqsija fuq dik il-parti sħiħa ma saritx u għaldaqstant bħala l- ewwel item fuq l-order paper kellna l-kontinwazzjoni tal-Mozzjoni dwar it- Trasferiment ta' Artijiet.

In actual fact, sal-ħin ta' l-interruzzjoni tax-xogħol il-mistoqsija kienet għadha ma saritx u ovvjament jekk ma ssirx il-mistoqsija m'hemmx lok għal votazzjoni.

Dan huwa r-raġunament tas- Sedja.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jiena noqgħod għall-interpretazzjoni tas-Sedja, pero' li se jiġri issa huwa li s-Sedja fis-seduta ta' wara nofsinhar tpoġġi l-mistoqsija fuq il-mozzjoni kif emendata u f'dak l-istadju tintalab division.

U peress li d-division tkun intalbet wara l-ħin ta' l- interruzzjoni tax-xogħol, dik id-division trid titħalla għas-seduta ta' fil- għaxija.

Pero' wara kollox din hija kwestjoni ta' proċedura.

MADAM SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Bir-rispett kollu, Madam Speaker, bir-raġunament ta' l-Onor.

Gonzi, fis-seduta tas-2.00 p.m. is-Sedja tpoġġi l-mistoqsija fil-bidu ta' l-istess seduta u jekk tintalab division tittieħed fl-aħħar tas-seduta.

MADAM SPEAKER: Se npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hija l-emenda "D", kif imressqa u moqrija mill-Onor.

Francis Zammit Dimech - in konnessjoni ma' Dokument "D", b'riferenza għall-art f'St. Andrew's lill-Malta Labour Party - fis-Seduta Nru. 128 tal-21 ta' Ottubru,1997.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Negatived.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MADAM SPEAKER: Skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 60, din id-division tittieħed immedjatament.

VOTAZZJONI NRU.

KONTRA : 35

L-emenda "D" m'għaddietx.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hija l-emenda "E", kif imressqa u moqrija mill-Kap ta' l-Oppożizzjoni - in konnessjoni ma' Dokument D b'riferenza għall-art f'St. Andrew's lill-Malta Labour Party - fis-Seduta Nru. 129 tad- 29 ta' Ottubru, 1997.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Negatived.

ONOR.

MEMBRU: Division.

VOTAZZJONI NRU.

KONTRA : 35 L-Onor. |Abela Carmelo|Farrugia Noel | |Abela Joseph |Grech Edwin | |Agius Chris |Gulia Gavin | |Attard |Herrera Jose' | |Montalto John| | |Bartolo |Mangion Charles | |Evarist | | |Borg Karmenu |Mintoff Dom | |Brincat Leo |Mizzi Joe | |Buhagiar |Pace Bertu | |Charles | | |Buhagiar |Portelli Alfred | |Louis | | |Camilleri |Refalo Anton | |Maria | | |Cardona Chris|Sant Alfred | |Chircop Karl |Sceberras Trigona Alex | |Cilia Joe |Schembri Adami Sandro | |Dalli Helena |Spiteri Lino | |Debono Grech |Vassallo Adrian | |Joe | | |Farrugia |Vella George | |Anglu | | |Farrugia Joe |Vella Karmenu | |Farrugia | | |Michael | |

L-emenda "E" m'għaddietx.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hija l-emenda "F", kif imressqa u moqrija mill-Onor.

Austin Gatt - in konnessjoni ma' Dokument "D" b'riferenza għall- art f'St. Andrew's lill-Malta Labour Party - fis-Seduta Nru. 130 tal-31 ta'Ottubru, 1997.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Negatived.

ONOR.

MEMBRU: Division.

VOTAZZJONI NRU 80

L-emenda "F" m'għaddietx.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Nitlob lill-Ministru Mizzi sabiex jekk jogħġbu jressaq l-Aġġornament tal-Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal- lum it-Tnejn, 3 ta' Novembru 1997 fis-2.00 p.m. b'din l-aġenda:

Riżoluzzjoni dwar Trasferiment ta' Artijiet - Kontinwazzjoni;

Riżoluzzjoni dwar it-twaqqif ta' Kummissjoni dwar l-Industrija tal-Bini f'Malta - Kontinwazzjoni;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Dazju tas-Sisa (Emenda Nru 2) - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Taxxa tar-Reġistrazzjoni ta' Vetturi bil-Mutur (Emenda Nru 2) - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi Kontra l-Korruzzjoni - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali (Emenda Nru 2) - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Tribunal għal Talbiet Żgħar - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Ħabs - iTieni Qari; u

Riżoluzzjoni tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni dwar Malta u l-Unjoni Ewropea - Kontinwazzjoni. ---------------------------------- Abbozz ta' Liġi dwar il-Condominia - Kumitat Permanenti (Kont.);

Abbozz ta' Liġi biex jagħmel Provvedimenti Speċjali dwar Proċeduri quddiem Qrati - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Amministrazzjoni tat-Taxxa - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Lottu Pubbliku - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Pools tal-Gvern Malti fuq il- Logħob - Kumitat Permanenti.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Michael Angelo Refalo.

ONOR.

MICHAEL ANGELO REFALO: Madam Speaker, fl-order paper tal-lum dehret domanda li għamilt lill-Prim Ministru fejn tlabtu sabiex jinforma lill- Kamra liema dipartiment - jew taqsima tal-gvern - huwa responsabbli mit- tindif u mill-indukrar tat-toroq, traffic islands u centre strips fit-toroq arterjali u liema dipartiment għandu jieħu ħsieb it-tneħħija tal-ħaxix ħażin u żbir ta' siġar f'dawk il-lokalitajiet.

Il-Prim Ministru rrisponda li għandi nagħmel domanda sew lill-ministru responsabbli għax-xogħlijiet pubbliċi u kostruzzjoni kif ukoll lill-ministru tal-biedja u sajd.

Għamilt id-domanda tiegħi lill-Kap tal-Gvern u mhux lil dawn il-ministri għaliex naf li bejn dawn iż-żewġ ministeri u d-dipartimenti li jaqgħu taħthom hemm overlapping ta' responsabbiltajiet b'mod li wieħed iħalli fuq l-ieħor u jittraskuraw u iktar ma jgħaddi ż-żmien, it-toroq, is-centre strips u t- traffic islands aktar u aktar jidhru żdingati.

Jiena nħoss li waħda mill- affarijiet li tagħti pjaċir sew lill-Maltin kif ukoll lil min jiġi jżurna hija l-indafa u l-ordni.

Min-naħa l-oħra, waħda mill-affarijiet li ddejjaq lill-Maltin u lit-turisti u li anke tagħti impressjoni ħażina hija t-traskuraġni, it-telqa, l-iżdingar u dan in-neglect kontinwu li jista' jarah kulħadd.

Xi jiem ilu kelli l-okkażjoni nitkellem f'din il-Kamra u għamilt suġġeriment biex dawk il-ħaddiema tal-gvern li jistgħu jkunu qegħdin idle jew inkella m'humiex produttivi daqskemm wieħed jistenna, jiġu mqabbda jagħmlu dan ix-xogħol tabilħaqq bżonjuż, neċessarju u essenzjali għall- image u għall-indafa ta' dan il-pajjiż, jew bħala impjegati tal-gvern jew inkella permezz ta' koperattivi li jifformaw bejniethom.

Jien nemmen li jekk ikollna nies assenjati speċifikament għal areas definiti jintlaħaq ukoll l-iskop ta' accountability għaliex inti tkun taf min kien il-gang li suppost għamel dak ix-xogħol partikolari u jew għamlu tajjeb jew inkella ttraskurah.

GĦalhekk nerġa' nagħmel l-appell lill-Gvern li l-ewwelnett jara li ma jkunx hemm aktar overlapping bejn dipartiment tal-gvern u ieħor għal dak li għandu x'jaqsam mar-responsabbiltajiet tagħhom.

Kull min jgħaddi mill-by-passes u t-thoroughfares l-iktar importanti ta' Malta, jista' jara ħafna ħaxix li xi drabi jkun kważi żewġ metri għoli u dan żgur li ma jagħtix dehra sabiħa ta' pajjiżna.

Aħna, bħala poplu, inżommu d- djar tagħna ndaf ħafna imma donnu ħadd ma jirrealizza li anke dak li huwa barra t-triq huwa komuni għalina lkoll.

GĦalhekk, Madam Speaker, jenħtieġ li jsir sforz verament kordinat sabiex dawn l-affarijiet jitranġaw u nibdew nagħtu impressjoni aħjar.

Hawnhekk nixtieq ngħid li jien m'iniex qed nirriferi għal dak li jiena nsejjaħlu frott ta' l-egoiżmu tal-bniedem, jiġifieri r-rimi u l-iskart li jħammeġ kullimkien imma qed nirriferi għat- toroq in ġenerali.

Din m'hijiex xi ħaġa li tista' ssir bi ftit effort u bi ftit organizzazzjoni imma huwa proġett li jkopri lill-pajjiż kollu.

Li qed ngħid jiena huwa li huwa importanti li nirrealizzaw x'dehra qiegħed joffri l-pajjiż b'din it-telqa, l-iżdingar u t-traskuraġni u naraw x'hemm bżonn isir.

Madam Speaker, nixtieq nagħmel riferenza wkoll għar-Rubble Walls and Rural Structures (Conservation and Maintenance) Regulations li għadhom kemm saru taħt l-Environment Protection Act.

Suppost li 20 sena ilu f'din il- Kamra kellna dibattitu twil ħafna dwar l-urġenza biex il-pajjiż jikkonserva u jippreserva l-ħitan tas-sejjiegħ!

Naħseb li min josserva l-politika u dak li jiġri fl-andament soċjali ta' dan il-pajjiż ilu li qata' qalbu li se tittieħed xi azzjoni dwar it-tiswija jew inkella l-preservazzjoni ta' dik li darba kienet feature jew aspett familjari ħafna u speċjali għall- pajsaġġ u għall-kampanja Maltija.

Jekk m'iniex sejjer żball, jiena kont wieħed minn dawk id-deputati li kellna l-intenzjoni li din "l-urġenza" nitraduċuha f'azzjoni, imma, kif qed ngħid, naħseb li min kien semagħna dak iż-żmien qata' qalbu li se ssir xi ħaġa f'dan is-sens u qed jaħseb li din l-inizjattiva ntilfet ma' ħafna oħrajn li wkoll ma sar xejn dwarhom.

Ta' min jgħid li minn dak iż-żmien, kemm minħabba t-temp kif ukoll minħabba t-traskuraġni u r-regħba tal-bniedem - għaliex kif nafu hawn min jagħmel negozju kbir bl-użu tal-ġebel li jaqilgħu mill- ħitan tas-sejjiegħ u jużah bħala dekorazzjoni, biex jagħti dak il-gost li jiena ngħidlu artifiċjali, ma ngħidlux barra minn loku għaliex jagħti dehra mhux ħażin - ....

Jiena ngħid li anke l-Gvern irid iħabbat ftit fuq sidru u jieħu t-tort għal dan għaliex mhux l-ewwel darba li saru ħitan, per eżempju, fit-triq tar-Rabat li m'huma ħitan tas-sejjiegħ xejn.

Sfortunatament pero' jirriżultali wkoll - u naħseb li l-informazzjoni li ġejt mogħti hija korretta - li m'hawn ħadd f'dan il-pajjiż li għandu s- sengħa tal-bini tal-ħitan tas-sejjiegħ.

Milli jidher iżda għandna xaqq ta' dawl għaliex il-Ministru għall-Affarijiet Barranin liebes il-kappa inqas kontroversjali tiegħu ta' l-ambjent u għamel dawn ir-regolamenti.

U jiena ppretendejt li dawk il-ħafna għaqdiet ambjentali u nies li normalment jitkellmu dwar kemm hemm bżonn isiru dawn l-affarijiet jagħmlu l-kummenti tagħhom dwar dan, imma sfortunatament din il-biċċa news niżlet down the drain mingħajr ma ħadd induna biha jew inkella ta kas tagħha.

Personalment ma nafx għaliex ġara hekk.

Jista' ikun li n-nies iddejqu jisimgħu li għandha ssir xi ħaġa u mbagħad ma jsir xejn, pero' rrid ngħid ukoll li l- ħitan tas-sejjiegħ u strutturi b'ħitan tas-sejjiegħ m'humiex xi ħaġa tagħna biss.

Fil-fatt, madwar ix-xtut tal-Mediterran hemm ħafna pajjiżi fejn issib bini simili.

Fin-nofsinhar ta' Sqallija, per eżempju, post viċin ħafna tal-gżira tagħna, speċjalment fl-inħawi ta' Ragusa u Modica, din is-sengħa għadha pprattikata ħafna u min imur hemmhekk jara li l-bini fil-kampanja magħmul minn din it-tip ta' ġebla jinsab fi stat tajjeb ta' priservazzjoni u manutenzjoni.

Jiena niftakar li fl-1993 kont mexxejt delegazzjoni tal- Gvern fi Sqallija u f'dik id-delegazzjoni - delegazzjoni li għamlet l- ewwel pass importanti ħafna, liema pass wassal sabiex riċentement sar il- ftehim bejn Malta u Sqallija dwar it-turiżmu - daħħalt uffiċjal mill- ministeru ta' l-ambjent ta' dak iż-żmien, speċifikament ħalli jibdew diskussjonijiet sabiex Sqallija tibgħatilna nies tas-sengħa li jkunu jistgħu jgħallmu s-sengħa li aħna fil-fatt tlifna.

Imma sfortunatament la dak iż-żmien u lanqas issa li sar dan il-ftehim ma ntqal xejn dwar dan l- aspett tant importanti għad-dehra ta' Malta, għat-tkomplija ta' sengħa etnika Maltija u kif ukoll għal xi ħaġa li hija tabilħaqq utli.

Kif għidt anke fl-ewwel parti tad-diskors tiegħi, Madam Speaker, tisma' ħafna nies jikkritikaw lill-ħaddiema tal-gvern, speċjalment il-ħaddiema ta' l-id, pero' jiena naħseb li l-kritika forsi trid issir lejn min joħloq ix- xogħol għalihom.

Kif issuġġerejt iktar qabel, fejn għidt li tista' ssir koperatitva għat-tindif ta' ċerti postijiet, ċertament ukoll li bl-għajnuna ta' esperti barranin, esperti li jkunu nies tas-sengħa, tista' ssir koperattiva għat-tiswija tal-bini tal-ħitan tas-sejjiegħ, li tkun ukoll lok ta' qligħ ta' flus għal min jissieħeb fiha.

Xi ħaġa li għandna nagħmlu żgur hija li nneħħu dawk il-laned kollha msadda, mimlijin ħmieġ u żibel, li hemm ma' l-għelieqi u mbagħad f'dak il-vojt li jinħoloq jinbena ħajt tas-sejjiegħ.

Jien naħseb li l-iżjed ħaġa importanti - apparti minn dik li semmejt, jiġifieri li wieħed jieħu l-opportunita' li jwaqqaf koperattivi għall-bini ta' ħitan tas-sejjiegħ u kmamar agrikoli u għal dak it-tindif speċifiku, affarijiet li jitolbu sengħa u mpenn - hija li din l- intenzjoni tajba tiġi tradotta f'azzjoni konkreta li tkun tabilħaqq tajba għal dan il-pajjiż.

Qabel nagħlaq irrid ngħid li jiena qed nagħmel dan is-suġġeriment kważi kważi bħala dejn mal-kuxjenza tiegħi għaliex din hija xi ħaġa li kont bdejtha imma ma kellix l-opportunita' li nkompliha.

Nemmen pero' li din hija xi ħaġa tajba għal pajjiżna u għalhekk nissuġġerixxi lill-Gvern sabiex jikkonsidra attivament dawn iż-żewġ proposti li qiegħed nagħmel.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Edwin Vassallo.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Madam Speaker, fil-ftit ħin li għandi nixtieq nagħmel ftit rimarki rigward inizjattivi li qed jittieħdu mill-Kunsilli Lokali ta' Birkirkara, tal-Mosta, tan-Naxxar u ta' Tal-Pieta'.

Nibda biex ngħid li d-deċiżjonijiet meħuda mill-kunsilli lokali jenħtieġu ċerta responsabbilta' għaliex kull inizjattiva fiha nnifisha hija esperjenza ta' għażla bejn prijoritajiet u irridu napprezzaw li ħafna drabi din ir- responsabbilta' tkun diffiċli.

Kull għażla fiha nnifisha hija diffiċli pero' minkejja d-diffikultajiet din trid tittieħed b'ċerta responsabbilta'.

U meta għażla tittieħed b'responsabbilta' lejn it-titjib tal-livell tal- ħajja, anke jekk fil-bidu ma tkunx tinftiehem, wara ż-żmien naraw li dik l- inizjattiva tkun ħalliet il-frott tagħha.

Hawn nista' nirriferi għall- inizjattiva partikolari li ttieħdet mill-Kunsill Lokali tal-Mosta, li tirrigwarda t-traffiku li jgħaddi minn dik il-lokalita'.

Id-deċiżjoni ma kenitx waħda faċli u d-diffikultajiet kienu diversi pero' fl-aħħar mill- aħħar bilfors li wieħed kellu jiddeċiedi.

Ftit tal-ġimgħat ilu, fuq stazzjon televiżiv, kien hemm programm fejn b'mod umoristiku l-preżentatur beda jistaqsi lin-nies x'jidhrilhom li kieku fil-pjazza tal-Mosta kellha ssir mina.

Forsi ftit huma dawk li jafu li l-idea li tgħaddi mina taħt il-pjazza tal-Mosta kienet tressqet formalment quddiem il-Kunsill Lokali tal-Mosta minn town planner professjonali u nista' nikkonferma li l-kunsill lokali għarbel din il- proposta b'mod serju ħafna.

Ċertament li xogħol il-kunsill lokali huwa li jistħarreġ u jeżamina bir-reqqa l-proposti kollha li jsirulu fid-dawl tal- prijoritajiet li l-kunsill jistabilixxi.

Illum il-ġurnata, waqt li nħares lura u nara x'ġara f'dawn l-aħħar xhur minn meta daħlet is-sistema tal-one-way traffic - f'ċerti każi f'dawn l- aħħar ftit snin - ikolli nistqarr li kien naturali li f'Malta tidħol is- sistema tal-clamping u t-towing.

Issa apparti l-problemi u d- diffikultajiet li jinqalgħulek meta tiġi biex iddaħħal ċerta dixxiplina fit- toroq - għax wieħed jifhimha li, filli għandek a free for all u filli tipprova torganizza sistema tat-traffiku, xi naqra ta' reazzjoni se toħloq - l-introduzzjoni tal-clamping u t-towing żgur li fiha nnifisha tenfasizza l-ħtieġa ta' traffic management serju.

Tajjeb li wieħed jgħid li l- Kunsill Lokali tal-Mosta introduċa sistema ta' traffic management u għamilha b'mod tajjeb minkejja l-problemi li ovvjament inqalgħu.

Anke l- Kunsill Lokali tan-Naxxar introduċa t-traffic scheme fil-pjazza għax niftakar li ukoll kienu nqalgħu xi problemi pero' dawn huma affarijiet li wieħed jistennihom kull meta tidħol xi ħaġa ġdida.

Fil-każ tal-Mosta, fejn diġa' teżisti traffic scheme li qiegħda taħdem u li turik fejn suppost għandek jew m'għandekx tipparkja, is-sistema tal-clamping u t-towing kważi daħlet biex tikkumplimenta din l-iskema.

Nistgħu ngħidu li s-sidien tal-ħwienet fil-Mosta - u għada pitgħada tkun l-istess għan-Naxxar - m'għandhomx il-problemi li issa qegħdin jiffaċċjaw lokalitajiet oħra li għad iridu jadattaw ruħhom għall-iskema tat-traffiku u fejn is-sistema tal-clamping u t-towing daħlet proprju qabel it-traffic scheme.

Dan huwa ovvju għax is-sidien tal-ħwienet f'daqqa waħda se jsibu ruħhom f'diffikulta' li tista' toħolqilhom problema għan-negozju tagħhom għaliex ħadd ma jkun jista' jipparkja f'ċerti toroq.

Kif diġa' għidt, fil-każ tal-Mosta u n-Naxxar is-sistema tal-clamping u t- towing ma ħolqitx dan id-diżastru għaliex kienet ittieħdet deċiżjoni f'waqtha, bil-għaqal, b'ċertu kuraġġ u b'ċerta responsabbilta'.

U dan qed ngħidu għaliex meta ssir xi ħaġa tajba aħna ftit jew xejn nagħtu kasha.

Fil-fatt il-poplu li jgħix f'dawn il-lokalitajiet u li diġa' għadda minn din ir-riorganizzazzjoni qed jagħraf kemm swielu tajjeb li għadda minn dan it-tibdil għaliex għenu biex ikollu sistema ta' traffiku li tirrispetta l- pożizzjoni kemm tas-sidien tal-ħwienet kif ukoll tal-pedestrians, li meta jaqsmu t-triq ikollhom rashom mistrieħa li għandhom ċerta sigurta'.

Nixtieq issa nirriferi għal sitwazzjoni li għaddejt minnha l-bieraħ meta dħalt f'Tal-Pieta', fejn rajt li għandhom one-way traffic scheme ġdida.

Bħal f'kull lokalita' oħra ġewwa pajjiżna, f'Tal-Pieta' hemm toroq li ma jifilħux it-traffiku enormi li jgħaddi minnhom u s-soluzzjoni għal dan hija li tiġi organizzata traffic scheme.

Jiena ċert li din is-sistema qiegħda tqanqal ċerti problemi kemm għar-residenti ta' hemmhekk kif ukoll għall- kunsill lokali, pero' jiena nħeġġeġ lill-kunsilli lokali sabiex minkejja dawn id-diffikultajiet jieħu d-deċiżjonijiet li għandu jieħu b'responsabbilta'.

Madam Speaker, fil-ftit ħin li baqagħli nixtieq nirrimarka dwar inizjattiva li ħa l-Kunsill Lokali ta' Birkirkara rigward l-eżami tal- kwalita' ta' l-arja.

Jekk naraw it-tliet ċirkolarijiet li ġew mibgħuta lis- sindki u s-segretarji tal-kunsilli lokali kollha rigward air quality monitoring, insibu paragrafu interessanti li jgħid hekk:

"GĦaldaqstant il-kunsilli lokali huma mħeġġa li ma jidħlux fi spejjeż żejda u jidduplikaw ix-xogħol u l-inizjattivi f'dan il-qasam speċjalizzat li jinvolvi interpretazzjonijiet korretti u xjentifiċi ta' kull eżami li jsir.".

Naf li ma baqax ħin pero' qabel nikkonkludi xtaqt ngħid li jien kont għamilt xi mistoqsijiet parlamentari lill-ministru konċernat fejn kont staqsejtu jekk kienx possibbli li b'xi mod il-ministeru responsabbli minn dan l-eżami tal-kwalita' ta' l-arja jaħdem flimkien mal-kunsilli lokali u fl-interess tal-partijiet kollha u biex l-ispejjeż jinqasmu.

Kieku l- ministeru rreaġxxa b'mod pożittiv għal dik id-domanda kieku l-affarijiet kienu jimxu aħjar.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal-lum it-Tnejn, 3 ta' Novembru, 1997 fis-2.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Ministru Mizzi.

Fis-1.10 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

KUNSILLI LOKALI - ASSENJAR TA' ĦADDIEMA

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Wara l-introduzzjoni ta' l-iskema ta' l-assenjar tal-ħaddiema mal-kunsilli lokali u wara li nħarġet ċirkolari lill-ħaddiema tal-Gvern, liema ċirkolari għalqet f'Lulju, 1997, jista' l-Ministru jgħid kemm applikaw ħaddiema biex jiġu assenjati mal-kunsilli lokali, kemm fil-fatt ġew assenjati, il-grad tagħhom u ma' liema kunsilli ġew assenjati?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll huwiex sodisfatt bir-rispons u jekk hemmx il-ħsieb li ssir xi inizjattiva oħra f'dan is-sens?

ONOR.

CHARLES MANGION: Mill-informazzjoni li għandi n-numru ta' ħaddiema li applikaw biex ikunu assenjati mall-Kunsilli Lokali kienu 12.

Peress li dan in-numru ma kienx biżżejjed biex jaqdi t-talbiet tal- Kunsilli, wara taħdidiet li saru mal-General Workers Union, l-Union Ħaddiema Magħqudin, u l-Assoċjazzjoni tal-Kunsilli Lokali intlaħaq ftehim biex mill-1 ta' Ottubru, 1997 jiġu assenjati l-ħaddiema li d-dettalji tagħhom qed jingħataw ma' din it-tweġiba.

Għadu kmieni wisq biex tingħata tweġiba għall-aħħar parti tal-mistoqsija.

KUNSILLI LOKALI - WARDENS

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jispjega l-pjanijiet tiegħu, jekk għandu, għad- dħul in vigore tas-servizz tal-wardens mill-kunsilli lokali u għat-twaqqif tat-Tribunali Lokali?

ONOR.

CHARLES MANGION: Is-servizz tal-Gwardjani u t-twaqqif tat-Tribunali jagħmlu parti mill-iskema tad-delega ta' l-infurzar tal-liġijiet lill- kunsilli lokali.

Wara konsultazzjonijiet ma' l-Assoċjazzjoni tal-Kunsilli Lokali, il- Ministeru tiegħi qed iħejji pjan intensiv li jinkorpora l-aspetti kollha ta' dan l-eżerċizzju.

Huwa l-ħsieb li dan il-pjan jibda jseħħ s-sena d- dieħla bħala pilot project fuq tliet kunsilli lokali.

Dan joħroġ mill-joint Press Release li l-Ministeru tiegħi flimkien ma' l-Assoċjazzjoni tal- Kunsilli Lokali ħarġu nhar it-30 ta'Settembru, 1997.

PULIZIJA - CLAMPING/TOWING

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk hijiex il-policy tal-Gvern li l-Pulizija tgħaddi l- infurzar tal-clamping u towing lill-kunsilli lokali?

ONOR.

ALFRED SANT: Le.

ENEMALTA - KONSUM TAL-PITROLJU

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Peress illi b'risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 6928 il-Ministru ammetta li għad hawn "użu illeċitu" ta' pitrolju minkejja li dan il-Gvern għolla l-prezz, jista' l-Ministru jgħid xi pjanijiet għandu biex irażżan dan l-abbuż?

ONOR.

LEO BRINCAT: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li ngħata għall-mistoqsija parlamentari numru 7415.

PULIZIJA - LAMPI F'BUĠIBBA

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk l-investigazzjonijiet tal-pulizija dwar allegata rregolarita' fl-għoti ta' tender għal-lampi tad-dawl f'Buġibba spiċċawx u jekk iva, x'kien l-eżitu tagħhom?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi l-investigazzjonijiet tal- Pulizija dwar allegata rregolarita' fl-għoti ta' tender għall-lampi tad- dawl f'Buġibba issa ġew konklużi u l-eżitu ta' l-investigazzjoni kien wieħed negattiv.

Ninsab informat ukoll li skond il-parir mill-Uffiċċju ta' l-Avukat Ġenerali ma rriżultax li hemm lok ta' proċeduri kriminali.

MSIDA - TRIQ RUE D'ARGENS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Billi Triq Rue D'Argens, Msida hija triq clamping u billi ġo din it-triq hemm "forn", jista' l-Prim Ministru jikkonsidra li għal ftit sekondi karozzi jkunu jistgħu jieqfu ħalli jinqdew għal bżonnijiet tagħhom bħal ħatt ta' tqiq eċċ, għaliex il-pulizija ta' l-Imsida ta' spiss jitilgħu u jkeċċu lil min jieqaf u għaldaqstant dan il-forn li ilu hemm snin, dalwaqt se jkollu jagħlaq?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li l-Pulizija qed tikkonsidra li jitwaħħlu tabelli fil-post indikat, li jkunu juru li jista' jsir waqfien ta' vetturi biex jagħbbu jew iħottu f'ħinijiet speċifiċi.

MSIDA - TRIQ IL-KUNĊIZZJONI - INSPECTION

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jara illi l-inspection drain li hemm ħdejn 107, Conception Street, Msida titnaddaf?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Peress illi t-triq in kwestjoni taqgħa taħt ir- responsabilita' tal-kunsill lokali, nitlob l-Onor.

Interpellant jagħmel din il-mistoqsija lill-Ministru konċernat.

SPTAR SAN LUQA - WALKING AIDS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm jintalab ħlas għal kiri ta' wheelchairs, krozzi u walking aids mill-Isptar San Luqa u minn dak ta' Zammit Clapp u għaliex id-differenza?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Id-depożitu li jintalab għas-self ta' Mobility Aids fl-iSptar San Luqa huwa hekk:

Wheelchairs Lm 20 Krozzi Lm 6 Walking Aids Lm 10

Id-depożitu huwa terz ta' kemm jiswa l-oġġett.

Id-depożitu jingħata lura meta jiġi rritornat l-oġġett.

Il-ħlasijiet ta' depożitu ta' mobility aids fl-Isptar Zammit Clapp li jidhru hawn taħt ġew imfassla b'dawn il-kriterji:

Id-depożitu hu l-average price li nxtara l-apparat.

B'hekk l-isptar ikun kopert f'ċirkostanzi li l-apparat ma jiġix irritornat.

Id-depiżitu huwa mogħti lura meta jiġi ritornat l-apparat f'kondizzjoni tajba.

Sar b'mod li jkun hemm dixxiplina w kontroll ta' ħruġ u dħul tal- mobility aids.

MOBILITY AID PREZZ

Standard Frame Lm 10.00 Medium Frame Lm 10.00 Small Frame Lm 10.00 Rollator Standard Lm 10.00 Rollator Medium Lm 10.00 Rollator Small Lm 10.00 Domestic Frame Lm 10.00 Delta Frame Lm 16.53 Stroke Frame Standard Lm 15.00 Stroke Frame Medium Lm 10.00 Stroke Frame Small Lm 10.00 Gutter Frame Lm 35.00 Crutch each Lm 3.00 Quadripod cane Lm 2.00 Wheelchair Lm100.00

SPTAR ZAMMIT CLAPP - PAZJENTI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm daħlu pazjenti fl-Isptar Zammit Clapp sena b'sena minn meta infetaħ u mil-liema postijiet kienu?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Tweġiba għall din il-mistoqsija tpoġġiet fuq il- Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

SPTAR ZAMMIT CLAPP - OUT-PATIENTS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm persuni għamlu użu mis-servizz ta' Out-patients ta' l-Isptar Zammit Clapp?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Persuni li għamlu użu mis-servizz ta' Day Hospital ta' l-iSptar Zammit Clapp.

11 t'Ottubru - 31 ta' Dicembru 1991 / 1992 476

1993 564 1994 625 1995 592 1996 676 1997 ( 1 ta'Jannar - 30 ta' Settembru ) 528

SPTAR SAN LUQA - OPERAZZJONIJIET

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru operazzjonijiet fl-Isptar San Luqa minn ġod-Day Ward li nfetaħ dan l- aħħar?

X'tip ta' operazzjonijiet kienu u kemm għal kull tip?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Id-Day Surgery Unit infetħet fil-15 ta' Settembru 1997.

Bejn din il-ġurnata u l-15 t'Ottubru 1997 saru dawn l- operazzjonijiet:

General Surgery 91 Orthopaedic Surgery 80 Plastic Surgery 5 Coronary Angiograms 86 Endoscopies 48 TOTAL 310

QAWRA - TISWIJA TA' TOROQ

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jieħu l-passi neċessarji biex Triq il- Melħ, Triq tax-Xtut u Triq il-Qala, kollha fil-Qawra jiġu asfaltati sewwa biex jiġu evitati inċidenti li fihom jitkissru l-vetturi kif ukoll dawk li fihom iweġġgħu in-nies?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

DINGLI - TISWIJA TA' TOROQ

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jieħu l-passi neċessarji biex numru ta' toroq fil-Housing Estate ta' Ħad-Dingli li għadhom mhux asfaltati jiġu asfaltati, issa li l-bini hu kollu lest filwaqt li wħud mis-sidien ta' dawn il-postijiet bdew imorru joqogħdu fihom?

Meta hu mistenni li jibda x- xogħol fuq dawn it-toroq?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Saru diversi laqgħat ma korporazzjonijiet tad- dawl, telephone u ilma biex jiġi assigurat illi x-xogħol minn dawn l- aġenziji tlesta u qed issir sejħa għall-offerti għal xogħol meħtieġ.

MĠARR - TISWIJA TA' TOROQ

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jieħu l-passi neċessarji biex numru ta' toroq fl-inħawi tal-ground ta' l-Imġarr jiġu asfaltati biex ir-residenti tagħhom ikunu f'qagħda li jistgħu verament jużawhom mingħajr periklu għalihom u għal uliedhom u wkoll biex jevitaw ħsarat lill-vetturi li fil- fatt jużaw?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Fil-preżent qiegħed isir xogħol biex jiġu asfaltati toroq Vanilja, Barbara, Melissa u Misq.

Xogħlijiet oħra fil- lokal jiġu kkonsidrati wara li jitlestew dawn it-toroq.

SPTARIJIET - OPERAZZJONIJIET

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru operazzjonijiet minuri, intermedjarji, maġġuri u maġġuri kkomplikati ġewwa l-isptarijiet u kliniċi privati minn Ottubru 1996 sa Ottubru 1997?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: In-numru ta' operazzjonijiet li saru fil-perijodu indikat mill-Onor Interpellant kienu kif ġej:

| |MAGGURI |INTERMEDJ|MINUR| | |IKKOMPLIK|ARJI |I | | |ATI/MAGGU| | | | |RI | | | | | | | | |*Sptar |5351 |4709 |8128 | |San Luqa| | | | |Sptar |538 |226 |1169 | |Ghawdex | | | | |Sptar | - |- |1260 | |Boffa | | | |

*Sa l-aħħar ta' Lulju 1997

Ma tinżammx statistika għall-kliniċi privati.

SPTAR SAN LUQA - DRENAĠĠ

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Peress li l-Ministru kien stqarr li tul l-1997 kellu jibda x-xogħol fuq is-sistema tad-drenaġġ fl-Isptar San Luqa, jista' jgħid x'sar minn dan il-proġett?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: It-tender għax-xogħol ta' drenaġġ fl-iSptar San Luqa għalqet il-ġimgħa l-oħra, u bħalissa qiegħed jinħadem il-proċess ta' l- adjudication.

Ix-xogħol kien maħsub biex jibda wara

- li jitieħdu miżuri speċjali ta' pest control fil-katusi tad-drenaġġ.

- li jkun għaddew l-ewwel ġranet tal-ħarifa meta normalment ikollna waqtiet ta' xita qawwija.

SAĦĦA - INFERMIERA

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuma l- inizjattivi ġodda li ħa l-Gvern tul l-aħħar sena biex iħajjar aktar żgħażagħ jidħlu nurses?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Tul l-aħħar sena l-Gvern permezz ta' l-Istitut għall-Kura tas-Saħħa, kompla bil-kampanja ta' reklutaġġ ta' studenti għall- korsijiet fin-Nursing.

F'dan il-perjodu żdied ħafna l-ammont u l-firxa ta' attivitajiet, permezz ta' l-użu tal-media, laqgħat ta' darba fil-ġimgħa ma' studenti fl-iskejjel sekondarji u pariri personali inkluż tqassim ta' fuljetti lill-istudenti tal-Junior College u 6th Form.

Intbagħtu posters fiċ-Ċentri tas-Saħħa, fl-isptarijiet u fil-Job Centre, Il-Belt.

L-Istitut ħa sehem ukoll fil-Careers Convention li saret Għawdex u fit-Trade Fair, Naxxar.

Ġie organizzat ukoll seminar dwar Saħħa, Sbuħija u Sports.

Din il-ħidma msemmija hawn fuq ħalliet il-frott.

Fil-fatt in-numru ta' studenti li bdew kors ta' Nursing f'Ottubru 1997 kien 14 fil-mija aktar minn dak ta' Ottubru 1996.

SPTAR ĠDID - SODOD

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Peress li l-Gvern issa ddeċieda li jibni sptar ġdid ta' 800 sodda, jista' l-Ministru jgħid kif se jkunu mqassma dawn is-sodod bejn id-dixxiplini differenti?

Kemm huwa maħsub li se jkun l-istaff complement?

X'miżuri qiegħed jieħu minn issa biex din il- figura tintlaħaq?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: In-numru ta' sodod u mpjegati għall-isptar il- ġdid f'Tal Qroqq huwa parti mill-analisi totali li qed issir bħalissa.

SPTAR SAN LUQA - OXYGEN TANK

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra jekk l-oxygen tank il-ġdid ġewwa l-Isptar San Luqa ġiex iċċertifikat li huwa ta' standard internazzjonali?

Meta ġie kkummissjonat?

Jekk inxtara kemm sewa flus u meta beda jintuża?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Hu kkonfermat illi l-oxygen tank il-ġdid ġewwa l- Isptar San Luqa huwa ta' standard internazzjonali.

It-tank ġie kkommisjonat fil-15 ta' Settembru, 1997.

It-tank mhux mixtri, imma mikri għal għaxar snin għas-somma ta' Lm3100 fis-sena għall-ewwel sentejn, liema rata tiżdied b' 5 % fit-tielet sena u b' 2.5 %, għal kull sena sussegwenti.

Preżentament qed isiru l-aħħar testijiet u connections mas-sistema eżistenti biex it-tank ikun jista jintuża.

SAĦĦA - INFERMIERA

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm tul l- aħħar sena ntbagħtu nurses barra minn Malta biex jispeċjalizzaw u jieħdu esperjenza aktar fix-xogħol tagħhom?

Fejn intbagħtu u f'liema sptarijiet?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Tul l-aħħar sena ntbagħtu 22 nurse minn Malta biex jispeċjalizzaw u jieħdu esperjenza aktar fix-xogħol tagħhom.

Dawn in-nurses intbagħtu l-Ingilterra, il-Ġappun u l-Iżrael l-Isptarijiet kienu l-Hammersmith, Guy's, Moorefields, St.Mary's u Royal Marsden fl- Ingilterra, Okinawa Hospital fil-Ġappun u Kaplan Hospital fl-Iżrael.

MDC - SKOLA TA' BIL-LEJL

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija: Jista' l-Ministru jgħid x'kienet il-ħidma tal- Korporazzjoni Maltija għal Żvilupp ma' aġenzija tax-xogħol ibbażata f'Israel (ORT) biex titwaqqaf skola ta' bil-lejl għall-avvanz tekniku?

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Waqt waħda mill-inizjattivi ta` Investment Promotion li l-MDC wettqet ġewwa l-Israel kienet iltaqgħat ma` l-Aġenzija ORT li tispeċċjalizza fi training tat-tekniċi.

Peress li s-servizzi li toffri din l-aġenzija kienu jaqblu ma` dak li kienet qed tipproponi l-ETC dwar it-twaqqif ta` skola ta` bil-lejl għall-avvanz tekniku, il- korporazzjoni ħasbet biex tgħaddi dan il-kuntatt lill-ETC.

Rappreżentanti ta` l-ORT ġew Malta u wara diskussjonijiet ma` diversi istituzzjonijiet u kumpanniji lokali ippreżentaw rapport lill-ETC b`pariri u rakkmandazzjonijiet fuq taħriġ għall-avvanz tekniku.

VALLETTA - BIBLJOTEKA NAZZJONALI

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid x'se jsir mill-bini li jmiss mal- Bibljoteka Nazzjonali meta jagħlaq iż-żmien tal-konċessjoni li biha dan il- bini kien ġie mgħoddi mill-gvern Malti żmien ilu?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

SKEJJEL - SKEJJEL SPEĊJALI

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jara li l-applikant ta' tmien snin li huwa student b'special need li joqgħod il-Mellieħa, id-dettalji qed jintbagħtu separatament, jiġi kkonsidrat serjament li jattendi fl-iskola tal-Wardija u mhux minħabba ċirkostanzi jibqa' fil-waiting list?

Dan hu każ li l-persuna qegħda tbati minn mental development disorder.

ONOR.

MOSTA - GĦALQA

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid xi proċeduri saru biex għalqa ta' circa nofs tomna li tinħadem bi qbiela minn persuna mill-Mosta li d-dettalji tagħha inkluża site plan qed jintbagħtu separatament spiċċat formanti bi żvilupp, bini u pavimentar, fejn meta mar il-persuna biex jaħdem l-għalqa dan litterament ma sabhiex hemm?

Jista' l-Ministru jgħid x'rimedju se jingħata lil din il- persuna li minn dejjem kien iħallas il-qbiela lill-Knisja u issa lill-Joint Office?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Qegħdin jittieħdu passi biex jitħallas kumpens skond il-ligi lil dawk il-bdiewa li ttieħdilhom ir-raba' fil-proġett ta' twessigħ ta' toroq fl-inħawi ta' Erba Mwieżeb limiti ta' Burmarrad/ San Pawl il-Baħar.

SEGRETARJAT GĦALL-KURA TA' L-ANZJANI - TAĦRIĠ MILL-ETC

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid x'sehem kellu u x'sehem qed jieħu s-Segretarjat għall-Kura ta' l-Anzjani f'taħriġ li qed isir mill-ETC għall-assistenti soċjali każwali?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Is-Segretarjat għall-Kura ta' l-Anzjani kien il- promutur fit-taħriġ li qed jiġi mniehdi mill-Korporazzjoni ta' l-impjieg u Taħriġ għal dawk kollha interessati li jaħdmu fil-qasam ta' l-anzjani (u mhux biss għall-Assistenti Soċjali Każwali), billi ħa ħsieb ifassal qafas tekniku tiegħu u dan billi:

- laqqa' kumitat ta' nies esperti fil-qasam tal-ġerontoloġija biex jesprimu fehemthom fuq taħriġ maħsub għal dawk li jieħdu ħsieb l-anzjani,

- ħatar sotto-kumitat ta' ħamsa minn fost dawn l-esperti sabiex jifformulaw il-kontenut tal-korsijiet li qed jiġu mnehdija u biex jiddentifikaw għalliema mħarrġa fis-suġġetti relattivi,

- nhieda eżerċizzju li permezz tiegħu ġew identifikati nies interessati li jsegwu dan it-tip ta' taħriġ,

- fid-dawl ta' l-interess li ġie reġistrat għal dawn il-korsijiet, is- Segretarjat flimkien mal-Korporazzjoni ta' Impjiegi u taħriġ identifikaw postijiet li jistgħu jiġu milħuqa faċilment minn dawk interessati jattendu dan it-taħriġ,

- għamel l-arranġamenti neċessarji mal-knisja sabiex dan it-taħriġ ikun jista jingħata fiċ-Ċentri Parrokjali ta' ħames lokalitajiet differenti (Raħal Ġdid, Qormi,Msida, Hamrun,Zurrieq).

Dawn il-lokalitajiet huma meqjusa ċentrali fid-dawl tan-natura tad-domanda li kien hemm u minħabba li jgħaddu minnhom diversi rottot tal-linja,

- kontinwament joffri s-servizzi ta' l-impjegati professjonali tiegħu fil- ko-ordinament u t-tagħlim relatat ma dan it-taħriġ estensiv.

EDUKAZZJONI - PUBBLIKAZZJONI TA' KOTBA

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamenatri numru 8899 u t- tweġiba mogħtija fis-seduta tal-21 ta' Ottubru (Seduta Nru. 127) fejn intqal li matul din is-sena "Id-Dipartiment ta' l-Edukazzjoni ma ppubblikax u ma għenx biex jiġu ppubblikati kotba ta' kittieba Maltin", jista' l- Ministru jieħu ħsieb li jissokta l-ħidma ta' qabel fejn id-dipartiment kien jippubblika kotba ta' ċertu livell kif ukoll xogħlijiet klassiċi maqluba għall-Malti?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: It-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 8899, mogħtija fis-seduta tal-21 ta' Ottubru 1997, kienet tagħti stampa korretta ta' x'kien sar sad-data msemmija fil-mistoqsija.

L-istess risposta ma kenitx indikazzjoni li m'hemmx possibbilta' ta' proġetti f'dan il-qasam għall-futur.

MOSTA - ĊIMITERJU

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 9122, jista' l-Ministru jagħti l-informazzjoni dwar iċ-Ċimiterju tal-Mosta?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Ninforma l-Onor Interpellant li qed jittieħdu l- passi meħtieġa biex tissewwa minnufih iċ-ċangatura maqsuma li hemm ħdejn il-Kappella taċ-Ċimiterju tal-Mosta.

ĦABS ĊIVILI - UFFIĊJALI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għat- tweġiba għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 9134, jista' l-Prim Ministru jgħid għal-liema raġuni dawk l-uffiċjali li kienu jaħdmu fil-Gate il-Qadima u li din issa ngħalqet, ma ntbagħtux fil-Gate il-Ġdida?

Dawn ma ntbagħtux fil-Gate il-ġdida peress li qed jiġu nvestigati?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi dawn l-uffiċjali ma ntbagħtux jaħdmu fil-Gate l-ġdida minħabba li d-direzzjoni tal-Ħabs ħasset li dawn kellhom jagħmlu xogħol ieħor skond l-eżiġenzi.

TIPJIP - MWIET

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jagħti statistika ta' mwiet assoċjati ma' tipjip sena b'sena mill-1990 'l hawn b'dawn il- kondizzjonijiet: Kanċer tal-Pulmum (nisa u rġiel); Ischaemic Heart disease (nisa u rġiel); u mard ieħor kawżat mit-tipjip?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Ninsab informat li mill-1990 sa l-1996 huwa stmat li mietu 2334 persuna minħabba t-tipjip fil-Gżejjer Maltin.

Din l- istima hija bbażata fuq mudell statistiku żviluppat mill-Għaqda Dinjija tas- Saħħa.

L-istatistika relevanti tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

TIPJIP

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jagħti statistika dwar il-prevalenza ta' "passive smoking" f'Malta u f'Għawdex, jekk din teżisti sena b'sena mill-1990 'il hawn?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: L-istatistika mitluba mill-Onor.

Interpellant ma teżistix.

SPORTS - SPONSORS

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm huma u liema huma l- isponsors ta' sport Malti li l-attivita' kummerċjali tagħhom għandha x'taqsam mal-prodotti tat-tabakk?

Kemm huwa stmat li jlaħħaq dan l-isponsorship f'liri Maltin?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant hija xi ħaġa konfidenzjali bejn l-isponsors u l-għaqdiet ta' l-isport.

Il- Gvern m'għandux il-makkinarju biex jiġbor din l-informazzjoni.

PRODOTTI TAT-TABAKK - IMPORTAZZJONI

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jagħti statistika ta' kemm u liema kienu l-prodotti tat- tabakk importati f'Malta u Għawdex mill-1990 sal-lum?

ONOR.

LEO BRINCAT: It-tagħrif mitlub mill-Onor.

Membru tpoġġa fuq il- Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

PRODOTTI TA' TABAKK - ĠBIR TA' SISA

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm inġabret sisa (f'Lm) fuq prodotti tat-tabakk mill-1990 'il hawn?

ONOR.

LEO BRINCAT: Bejn l-1990 u Settembru 1997 inġabret is-somma totali ta' Lm79,169,098 f'dazju ta' importazzjoni u sisa fuq tabakk u prodotti tat- tabakk, inklużi s-sigaretti.

PRODOTTI TAT-TABAKK - ESPORTAZZJONI

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid b'kemm ġew esportati prodotti tat-tabakk minn Malta għal barra mill-1990 'il hawn?

ONOR.

PULIZIJA - KAROZZA TAL-LINJA FIT-TUNNEL

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jara jekk jistax jiġi kkonfermat li l-Pulizija irċeviet diversi rapporti li kien hemm karozza tal-linja wieqfa fit-Tunnel ta' Regional Rd, qabel ma sar inċident kważi fatali sbieħ il-Ħadd 26.10.97?

X'passi ttieħdu mill-Pulizija wara li saru dawn ir-rapporti?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi l-Pulizija rċeviet rapport wieħed dwar karozza tal-linja wieqfa fit-Tunnel ta' Regional Road, u dan kien għall-ħabta ta' l-4.00 a.m. tas-26 ta' Ottubru, 1997.

Il-Pulizija ħadet passi mill-ewwel sabiex tiddentifika min kien is-sid ta' din il-karozza tal- linja, pero', sfortunatament, sakemm dan kien qed isir, għall-ħabta ta' 5.10 a.m., seħħ l-inċident imsemmi.

PULIZIJA - SAHRA

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid meta u kemm tqassam lill-Pulizija l-overtime li kien dovut lilhom għal xogħol fi żmien l-elezzjoni ta' Ottubru, 1996?

ONOR.

ALFRED SANT: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

SKEJJEL STATALI - COMPUTERS

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid fiex wasal ix-xogħol fl- istallazzjoni tal-computers fil-klassijiet tal-year 2 ta' l-iskejjel primarji tal-Gvern f'Malta u Għawdex biex dawn ikunu jistgħu jintużaw mit- tfal, issa li wasalna diġa' fl-aħħar ta' Ottubru?

Jista' l-Ministru jgħid f'kemm-il skola għandhom jiġu nstallati dawn il- computers?

F'kemm-il skola tlesta x-xogħol jekk tlesta f'xi skejjel?

Liema huma dawk l-iskejjel fejn il-computers għadhom ma' ġewx stallati?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

IMPJIEGI - ĦADDIEMA ISSENSJATI

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jagħti breakdown ta' dawk il-ħaddiema li ġew issensjati bejn Novembru '96 u Settembru '97?

Kemm minnhom kienu nisa u kemm irġiel?

ONOR.

EDWIN GRECH: Ħaddiema li ġew issensjati bejn Novembru 1996 u Settembru 1997 Malta u Għawdex.

|Sena |Nisa |Irgie| | | |l | |Novembru |46 |144 | |1996 | | | |Dicembru |20 |78 | |1996 | | | |Jannar |44 |190 | |1997 | | | |Frar 1997 |26 |135 | |Marzu 1997|28 |110 | |April 1997|34 |153 | |Mejju 1997|32 |178 | |Gunju 1997|36 |154 | |Lulju 1997|56 |187 | |Awissu |18 |132 | |1997 | | | |Settembru |24 |144 | |1997 | | |

ĦAMRUN - CAR PARK

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jwieġeb għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 9158?

ONOR.

GEORGE VELLA: M'hemm l-ebda permess maħruġ mill-Awtorita' ta' l- Ippjanar għal żvilupp ta' multi-level car park fi Triq id-Duka ta' Edinburgh, il-Ħamrun.

TARZNA TA' MALTA - ĦADDIEMA

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid fuq liema kriterji se jitqassmu l-ħaddiema tat-Tarzna?

ONOR.

ALFRED SANT: Il-ħaddiema tat-Tarzna se jitqassmu f'żewġ units - waħda għat-tiswija tal-vapuri u l-oħra għal proġetti ġodda skond il- kriterji bbażati fuq ir-rakkmandazzjonijiet tar-Rapport Appledore.

Il-ħaddiema kollha tat-Tarzna jibqgħu parti sħiħa mill-Work Force tat- Tarzna.

Il-units ikollhom il-management identifikabbli tagħhom taħt id- direzzjoni tal-kunsill.

Dan qed isir bi qbil bejn il-Gvern, il-Kunsill tat-Tarzna u l-General Workers Union permezz ta' Project Team taħt ic-Chairmanship ta' Dr Karmenu Mifsud Bonnici.

FURJANA - BDIL TA' BOZZA

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Tista' l-Korporazzjoni Enemalta tieħu ħsieb li tinbidel l- istreet light li hemm fi Triq San Publju kantuniera ma' Triq San Tumas, fil- Furjana?

ONOR.

LEO BRINCAT: Il-manutenzjoni meħtieġa fil-post indikat mill-Onor.

Membru saret fit-28 t'Ottubru, 1997.

VALLETTA - ŻBIR TA' SIĠAR

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid għaliex baqgħu ma' inżabrux siġar f'diversi partijiet tal-Belt Valletta fosthom f'St. Barbara Bastion, misraħ l-Assedju u Misraħ San Ġwann, minkejja talbiet tal-kunsill lokali konċernat?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Ix-xogħol ta' żabra ħdejn Santa Barbara Bastions fil- Belt Valletta beda ħmistax ilu.

Minħabba użu ta' parking mir-residenti x-xogħol kellu temporanjament jieqaf, iżda se jitkompla ma jdumx wara konsultazzjoni mal-Kunsill Lokali tal-Belt.

Rigward iż-żabra tas-siġar f'Mistraħ San Ġwann, ix-xogħol sar fil-bidu tas-sena.

Dwar żabra f'Mistraħ l-Assedju l-kbir, ma kien hemm l-ebda talba mill- Kunsill tal-Belt.

ETC - KORSIJIET GĦAL ĠARDINARA

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-ġardinara li qed jipparteċipaw f'korsijiet ta' l-ETC u li jaħdmu ċertu ammont ta' sigħat f'perijodu ta' żmien definit fl-istess skema, jistgħux jibdew jiġu utilizzati mill- kunsilli lokali?

ONOR.

EDWIN GRECH: Il-kors ta' ġardinara organizzat mill-ETC jinkludi kemm taħriġ prattiku kif ukoll taħriġ teoretiku.

Matul il-kors il- parteċipanti jkunu qed jitħarrġu u fl-ebda ħin ma jkunu qed jaħdmu.

Hemm il-ħsieb li dan il-kors jiġi zviluppat aktar billi jiżdied kemm il-kontenut kif ukoll il-perjodu tat-taħrig.

Dan ikun jippermetti li jsiru dikussjonijiet bejn l-ETC u l-kunsilli lokali biex parti mit-taħriġ prattiku jsir f'lokalitajiet differenti.

KUNSILLI LOKALI - PARKING METERS

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid liema kunsilli lokali ntroduċew is-sistema ta' parking meters fil-lokalitajiet tagħhom?

X'inhi l-proċedura li biha kunsill lokali jista' jibda jorganizza dan il-mezz ta' dħul finanzjarju?

ONOR.

CHARLES MANGION: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li s-sistema ta' parking meters ma ġietx introdotta minn l-ebda kunsill lokali.

Barra mill-permessi ta' l-awtoritajiet kompetenti l-kunsill lokali jenħtieġ jagħmel bye-law skond il-provvedimenti ta' l-Artikoli 33 (1) (d) u (e), 34, 35 u 60 ta' l-Att ta' l-1993 dwar Kunsilli Lokali.

Naturalment, din is-sistema biex tiġi introdotta, trid l-ewwel tkun approvata bħala policy nazzjonali fil-kuntest tal-pjan tad-delega ta' l-infurzar tal- liġijiet.

QORTI - PASSAGEWAY

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta hu maħsub li jibda x-xogħol fuq il-passageway li tgħaqqad il-Qorti ma' l-Annexe sabiex titjieb l-estetika?

Wara li għadda Awissu meta l-Ministru kien qal li hu ttamat li jinbeda x-xogħol u l-volum tax-xogħol tal-Qorti jonqos ħafna, jista' l- Ministru jgħid meta se jinbeda dan ix-xogħol?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: It-tender għax-xogħol imsemmi mill-Onor.

Interpellant għadu ma nħariġx għax il-permess ta' l-Awtorita ta' l-Ippjanar għax-xogħol propost għadu ma ngħatax.

SCIENCE EDUCATION NETWORK - CO-ORDINATOR

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 8970, jista' l-Ministru jgħid jekk kienx hemm tibdil fir- remunerazzjoni mogħtija lil persuna - li isimha qed jintbagħat separatament - li ġiet appuntata bħala Co-ordinator tas-Science Education Network?

Jekk fl-affermattiv, kemm hija d-differenza fir-remunerazzjoni?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Meta persuna li ma tkunx co-ordinator tiġi maħtura bħala co-ordinator, jidhirli raġonevoli illi din tibda tgawdi mill- istess salarju ta' co-ordinators oħrajn.

Id-differenza hija ta' Lm495.60 fis-sena.

DAR IL-MEDITERRAN - LECTURES

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm tħallset il-persuna - li isimha qed jintbagħat separatament - mill-Gvern Malti sabiex jagħti xi lectures lill-għalliema dwar Creative Thinking f'Dar il-Mediterran f'Settembru, 1997?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Il-persuna msemmija fil-mistoqsija ma tħallset xejn ħlief għall-biljett tal-ajru minn Londra għal Malta u lura.

Il-Professur De Bono għoġbu jippreżenta ż-żewġ konferenzi tiegħu bħala rigal lil Malta.

Offerti simili mill-Professur De Bono lill- amministrazzjoni preċedenti kienu ġew rifjutati.

KUMMISSJONI EWROPEA - SPACE APPLICATIONS IN THE EURO-MED REGION

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jispjega x'inhuma r-raġunijiet li għalihom intgħażlet il-persuna - li isimha qed jintbagħat separatament - biex tattendi workshop fuq Space Applications in the Euro-Med Region organizzat mill-European Commission b'koperazzjoni mal-European Space Agency u l-Arab Institute of Navigation f'Mejju li għadda fil-Kajr, l- Eġittu?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: F'Mejju li għadda l-persuna indikata mill-Onor.

Interpellant kienet meqjusa l-aktar persuna adatta biex tattendi għall- konferenza msemmija.

KUNSILL MALTI GĦAX-XJENZA U TEKNOLOĠIJA - TRAVEL ALLOWANCES

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jispjega għalfejn il-persuna - li isimha qed jintbagħat separatament - jidher fir-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 8304 u ma jidhirx fir-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 6361, meta jidher ċar li din il-persuna kienet sifret f'Mejju, 1997 u r-risposta ta' mistoqsija parlamentari numru 6361 ingħatat fl-14 ta' Lulju, 1997?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jidhirli li hija ħaġa ovvja illi fil-mument li kienet sottomessa r-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru.6361, l- entry li għaliha qed issir riferenza kienet għadha ma ddaħħlitx fir-rekords tal-MCST u din mhix ħaġa kbira jekk wieħed iqis illi l-Kunsill Malti għax- Xjenza u Teknoloġija għadu qed jirċievi entries fuq safar li suppost daħlu fl-1995.

L-ispejjeż indikati fir-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 8304 huma l-uniċi spejjeż illi l-Kunsill Malti għax-Xjenza u Teknoloġija daħal għalihom.

TAL-QROQQ - PIXXINA NAZZJONALI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jwieġeb għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 7096?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 7096 mogħtija f'din is-seduta.

DIPARTIMENTI TAĦT ID-DIKASTERI TAL-MINISTRI - RAPPORTI

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għall- mistoqsija parlamentari numru 9236 u t-tweġiba mogħtija fis-Seduta tad-29 ta' Ottubru dwar rapporti fuq id-Dipartimenti tal-Gvern, jista' l-Prim Ministru jgħid jekk dawn ir-rapporti sarux minn nies barra mid-dipartimenti konċernati u jekk humiex se jiġu ppubblikati?

ONOR.

ALFRED SANT: Ir-rapporti saru minn min kien responsabbli mix- xogħol tad- dipartimenti konċernati.

Ir-rapporti se jiġu ppubblikati.

PENSJONIJIET - ŻIEDA

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il pensjonant se jieħu żieda f'xi pensjoni jew f'xi waħda mill-pensjonijiet imħallsa taħt il-liġi tas-sigurta' soċjali b'konsegwenza tal-bidliet fil-liġi li daħlu fis-seħħ bl-Att Nru. XXII ta' l- 1997?

Kemm se tkun l-akbar żieda li se titħallas lil xi pensjonanti u kemm se tkun l-inqas żieda?

Jista' l-Ministru jgħid jekk romol ta' persuni li mietu qabel l-1 ta' Ottubru, 1997, meta daħlu fis-seħħ il-bidliet fit- tifsira ta' pensjoni ta' servizzi, humiex se jmissjoni xi benefiċċju?

ONOR.

EDWIN GRECH: L-implimentazzjoni tal-miżuri li ġew fis-seħħ mill-4 t'Ottubru, 1997 bis-saħħa ta' l-Att Nru XXII ta' l-1997 jirrikjedu eżerċizzju li f'ċerti każijiet riedet tinġabar informazzjoni dwar il- pensjonanti li tmur lura 30 sena.

Għaldaqstant l-Onor Interpellant jifhem li f'dan l-istadju għadu mhux possbibli li tingħata l-informazzjoni kif mitluba minnu.

Nassigura l-Onor Interpellant li din l-informazzjoni tingħatalu appena dan l-eżerċizzju jintemm.

Nista' ngħidlu li fost dawk li nħaddmu s'issa kien hemm min ser jieħu żieda ta' madwar 50 ċenteżmu fil- ġimgħa u kien hemm min ser jieħu Lm26 fil-ġimgħa.

Fir-rigward ta' l-aħħar parti tad-domanda nassigura l-Onor Interpellant li r-romol kollha jistgħu jibbenefikaw, skond il-każ, mill-miżura ta' fejda li daħħalna.

ORKESTA NAZZJONALI - BORD

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kif inhu kompost il-Bord tal- Kumpannija ta' l-Orkestra Nazzjonali u jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja ta' l-istatut tal-kumpannija kif imwaqqfa?

Min kienu l-membri li wettqu l- auditions?

ONOR.

EVARIST BARTOLO:

a. Il-Bord tal-Kumpannija ta' l-Orkestra Nazzjonali hu kompost mis- Sinjuri:

i) Lino S. Gatt (Chairman) ii) Joseph Vella Bondin (Deputat Chairman) iii) Tony Cassar Darien (Membru) iv) Cynthia Turner (Membru) v) Tanya Craus (Membru) vi) Profs Joseph Vella (Surmast Direttur)

Dan il-bord jista' jiżdied għal mhux aktar minn disa' diretturi.

b. Kopja tal-iStatut tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra għall-qari aktar kmieni f'din is-seduta

c. Il-membri li wettqu l-auditions kienu:

i) Profs Charles Camilleri (Chairman - bla vot) ii) Robert Buschov iii) Basil Nicholas Tscaikov iv) Michael Laus v) Joseph Sammut vi) Joseph Vella (rtira wara l-ewwel sessjoni)

ORKESTRA NAZZJONALI - COLLECTIVE AGREEMENT

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-collective agreement l-antik, ta' l-Orkestra Nazzjonali u kopja tal-collective agreement il-ġdid?

X'se jsir mill-membri mużiċisti li qabel kienu ma l-orkestra tat-Teatru Manoel u issa ma' ġewx magħżulin ma dik Nazzjonali?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: L-Orkestra Nazzjonali bdiet tiffunzjona fl-20 t'Ottubru, 1997 wara li twaqqfet kumpannija reġistrata bl-isem ta' National Orchestra Ltd.

Għalhekk s'issa la hemm ftehim kollettiv ġdid u wisq inqas wieħed antik.

Dawk il-membri mużiċisti li qabel kienu ma' l-orkestra tat-Teatru Manoel u issa ma ġewx magħżulin ma' dik Nazzjonali ma ngħataw l-ebda garanzija t'impjieg alternattiv mill-Gvern kif maqbul mal-UHM li kienet tirrappreżentahom f'joint communique li kienet ħarġet dwar il-kwestjoni bejn is-Segretarjat Parlamentari għaż-Żgħażagħ, Sport, Kultura w Arti u l- istess UHM.

ORKESTRA NAZZJONALI - MUŻIĊISTI

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid ir-raġuni għaliex baqgħu barra mill-Orkestra Nazzjonali dawk il-mużiċisti li qabel kienu ingaġġati fulltime/part-time ma' l-Orkestra tat-Teatru Manoel?

Kemm b'kollox applikaw għall-ingaġġ ma' l-Orkestra Nazzjonali u f'liema strumenti?

ONOR.

EVARIST BARTOLO:

a. Ir-raġuni għaliex baqgħu barra mill-Orkestra Nazzjonali dawk il- mużiċisti li qabel kienu ngaġġati fulltime ma' l-Orkestra tat-Teatru Manoel, hi għaliex jew ma kkwalifikawx fl-awdizzjoni li saritilhom, jew inkella ma setgħux japplikaw għall-awdizzjoni għaliex l-istrument li huma jdoqqu ma kienx indikat fis-sejħa għall-għażla tal-ingaġġ.

b. Ma saret qatt sejħa għall-ingaġġ ta' mużiċisti part-time, u dawk li qabel kienu jdoqqu part-time ma' l-Orkestra tat-Teatru Manoel kienu jissejħu ad hoc meta tinħass il-ħtieġa.

c. B'kollox intefgħu 83 applikazzjoni mifruxa fuq dawn l-istrumenti:

|Strumen|Applikazz|Rakkomand| |t |joni |ati | |Vjolin |23 |13 | |Vjola |8 |4 | |Vjolinc|6 |4 | |ell | | | |Kontrab|1 |- | |axx | | | |Tuba |1 |- | |Trumbun|4 |- | |Arpa |2 |- | |Flawt |4 |2 | |Obwe |4 |2 | |Klarine|11 |2 | |tt | | | |Fagott |3 |2 | |Kornu |7 |2 | |Trombi |6 |2 | |Perkuss|3 |- | |joni | | |

ORKESTRA NAZZJONALI - MUŻIĊISTI

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kif inhi komposta l-Orkestra Nazzjonali bin-numru ta' mużiċisti fulltime u part-time u skond l-istrument li jdoqqu?

Kemm huma l-mużiċisti barranin fl-orkestra u xi strument idoqqu?

ONOR.

EVARIST BARTOLO:

a. L-Orkestra Nazzjonali hi ffurmata minn 34 mużiċist fulltime maqsuma hekk: |Vjolini |13 | |Vjoli | 3 (Ir-raba | | |ghadda wkoll | | |fis-sezzjoni | | |tal-vjolin) | |V'celli |4 | |Trombi |2 | |Korni |2 | |Flawti |2 | |Obwe |2 | |Fagotti |2 | |Klarinet|2 | |ti | | |Kontraba|1 | |xx | | |Perkussj|1 | |oni | |

b. Minkejja li kemm il-kontrabaxx kif ukoll il-perkussjoni ma' kkwalifikawx, ġie rakkomandat li dawn jiġu ngaġġati taħt superviżjoni ta' żewġ mużiċisti barranin.

c. Bħalissa m'hemm ħadd impjegat bħala part-time.

Dawn jiġu ngaġġati biss meta jkun meħtieġ.

d. Hemm tliet barranin impjegati ma' l-Orkestra: tnejn fis-sezzjoni tal- vjolinċelli, wieħed fis-sezzjoni tal-obwe.

ORKESTRA NAZZJONALI - MEMBRI

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienu l-membri mużiċisti li kienu jiffurmaw l-Orkestra tat-Teatru Manoel bħala ingaġġ fulltime u bħala part-time basis?

Liema strumenti kienu jdoqqu ma' l-istess orkestra?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

ORKESTRA NAZZJONALI - RAPPORT

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tar-rapport mill-espert Ingliż dwar l-orkestra tal-Manoel li issa saret l-Orkestra Nazzjonali?

ONOR.

KUNSILL LOKALI - NAXXAR - KUNTRATT

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid hux veru li kuntratt ta' xogħol maħruġ mill-Kunsill Lokali tan-Naxxar għall-beach cleaning f'Baħar iċ- Cagħaq, Salina u Magħtab hux qed isir mill-kuntrattur proprju jew le u jekk verament sar ix-xogħol kemm-il siegħa ħadem u jekk allura m'hux il-każ x'passi sa jittieħdu fiċ-ċirkostanzi?

ONOR.

CHARLES MANGION: Bħalma jaf l-Onor.

Interpellant, il-kunsilli lokali huma korpi statutorji ta' gvern u fil-qadi tal-funzjonijiet tagħhom jaġixxu skond il-prijoritajiet, esiġenzi u l-mezzi tagħhom.

Pero' poġġejt fuq il-Mejda tal-Kamra l-informazzjoni mogħtija mill- Kunsill Lokali tan-Naxxar aktar kmieni f'din is-seduta.

KUNSILLI LOKALI - DEJN

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm għandhom dejn il-kunsilli lokali?

Min minnhom għandu l-ikbar akkumulu ta' dejn?

Jista' l-Ministru jgħid kif se jitħallas dan id-dejn?

ONOR.

CHARLES MANGION: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-aħħar pożizzjoni finanzjarja tal-kunsilli lokali skond ir-rapport ta' l-Awdituri tal-Gvern Lokali hija dik għas-sena finanzjarja li għalqet fil-31 ta' Marzu, 1997.

Dawn ir-rapporti, li se jitpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra f'qasir żmien, jagħtu t-tagħrif mitlub mill-Onor.

Membru.

MOSTA - ARBLU

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jara li l-arblu li ġie propost li jitwaħħal fi Triq Dun Karm Sciberras, Mosta bejn plot 30 u plot 31 isir malajr u dan peress li l- problema tal-linji li hemm fl-inħawi issa ilhom żmien?

ONOR.

ALFRED SANT: Mir-rekords tal-Korporazzjoni Telemalta ma jidhirx li hemm xi applikanti fi Triq Dun Karm Sciberras, il-Mosta, li qed jistennew li jitwaħħal xi arblu.

L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jagħti aktar informazzjoni u min huma l-klijenti nvoluti sabiex tittieħed azzjoni mmedjata.

WSC - WATER SAMPLES

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm testijiet ta' water samples saru mill-Water Services Corporation fuq rapporti ta' nies matul il-perijodu 1/11/96 - 30/9/97 kull xahar?

X'kienu r-riżultati ta' dawn it-testijiet?

Minbarra dawn it-tests, x'testijiet oħra għamlet il- Water Services Corporation fuq l-ilma?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

ETC - REĠISTRAZZJONI GĦAX-XOGĦOL

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar liema tip ta' professjoni kellhom il- professjonisti li skond ir-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 8690 kienu qed jirreġistraw?

Mil-liema lokalita' huma dawk li kienu qed jirreġistraw?

ONOR.

EDWIN GRECH: L-informazzjoni mitluba tingħata f'xi seduta oħra.

SANTA LUĊIJA - ĠNIEN

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li l-ġnien li bnew iċ-Ċinizi f'Santa Luċija hemm partijiet minnu li fihom daqshekk traskuraġni li saħansitra anki n-nies tal-lokalita' qegħdin jilmentaw minn dan?

Għaliex parti oħra ħdejn l-istess ġnien ma' tiġix żviluppata u tintuża mill-pubbliku?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Qed jiġu evaluati proposti għall-iżvilupp tal-parti t'isfel tal-ġnien.

Il-ġnien Ċiniż f'Santa Lucija qed jinżamm fi stat possibbli mid-Dipartiment ta' l-Agrikoltura iżda għad fadal xi xogħol u xi tiswijiet li jridu jsiru minn dipartiment ieħor.

Qed issir konsultazzjoni dwar dan mal-Kunsill Lokali ta'Santa Luċija.

PATATA - IMPORTAZZJONI

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien l-ammont ta' piż ta' patata ffriżata li ġiet importata matul l-1996 u l-1997?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Nitlob l-Onor.Interpellant jagħmel il-mistoqsija lill-Ministru konċernat.

TOROQ - TINDIF

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jinforma lill-Kamra u jgħid liema dipartiment jew taqsima tal- Gvern hi responsabbli mit-tindif u mill-indokrar tat-toroq, traffic islands u centre strips fit-toroq arterjali?

Liema dipartiment għandu jieħu ħsieb it-tneħħija tal-ħaxix ħażin u żbir ta' siġar u ttranġar ta' centre strips f'dawk il-lokalitajiet?

ONOR.

ALFRED SANT: Nitlob lill-Onor Membru jagħmel il-mistoqsija tiegħu lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni u lill-Ministru tal- Biedja u Sajd.

TURIŻMU

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra bil-medja ta' guest nights (length of stay) tat-turisti fis-snin 1980, 1985, 1990 u kull sena sussegwenti ta' tmiem 1996?

ONOR.

KARMENU VELLA: Il-medja ta' guest nights għat-turisti fis-snin 1980, 1985, 1990 u kull sena sussegwenti ta' tmiem 1996 hu kif indikat hawn taħt:

|Sena|Turist|Guest |Tul | | |i |nights |taż-żjar| | | | |a | |1980|726,36|9,588,000|13.2 | | |3 | | | |1985|517,27|6,303,494|12.2 | | |4 | | | |1990|877,17|9,603,532|11.0 | | |0 | | | |1991|887,90|9,633,789|10.9 | | |6 | | | |1992|1,004,|12,015,44|12.0 | | |019 |1 | | |1993|1,059,|11,553,14|10.9 | | |267 |9 | | |1994|1,175,|11,950,63|10.2 | | |044 |1 | | |1995|1,115,|10,918,72|9.8 | | |809 |3 | | |1996|1,063,|10,665,25|10.0 | | |594 |3 | |

TURIŻMU

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra bin-numru ta' turisti (mhux cruise passengers) li waslu Malta bil-baħar fix-xhur ta' Ġunju, Lulju, Awissu u Settembru 1997?

X'inhi l-qagħda meta dawn it-totali jiġu mqabbla ma' dawk miksuba fl-1996?

Jista' l-Ministru jagħti wkoll in-nazzjonalita' tal- persuni li ġew Malta bil-baħar u qagħdu f'Malta għal aktar minn 24 siegħa?

ONOR.

LEO BRINCAT: It-tagħrif mitlub huwa kif ġej:

| |1996 |1997 | |Ġunju |8606 |5900 | |Lulju |12960 |11692 | |Awissu |18434 |17845 | |Settembru|10267 |8893 |

SLIEMA - MALTA UNION CLUB

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: B'riferenza għal dak li jirrigwarda l-iskedar tal-Malta Union Club f'Tas-Sliema, peress li skond ir- risposta mogħtija għall-mistoqsija parlamentari numru 6213 u l-Heritage Advisory Committee kien qal li s-sala ewlenija tal-club timmerita preservazzjoni, allura kif skond ir-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 8955 ġie irrapportat li l-Planning Authority għad m'għandiex din ir- rakkmandazzjoni f'idejha wara daqstant żmien?

ONOR.

GEORGE VELLA: L-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar.

TURIŻMU - RELAZZJONIJIET BEJN MALTA U ĊIPRU

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l- Ministru jagħti tagħrif b'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 9079 dwar kemm kien in-numru ta' flights li saru bejn Malta u Ċipru u viċe- versa, fir-risposta indikata fil-perijodu msemmi?

Kemm kien in-numru ta' passiġġieri li użaw dawn il-flights?

X'tibdil hu mistenni fuq din ir- rotta?

ONOR.

KARMENU VELLA: Bejn l-1 ta' April, 1995 u t-30 ta' Settembru li għadda l-Air Malta għamlet 228 titjira minn Malta għal Ċipru u l-istess numru ta' titjiriet minn Ċipru għal Malta, bi programm ta' żewġ titjiriet fil-ġimgħa.

It-total ta' passiġġieri kien ta' 25,122.

Bħalma jidher fit-time table korrenti m'hemmx ippjanat ebda tibdil f'dan il-programm.

PRODOTTI MPORTATI

L-ONOR.

JOE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra lista tal-prodotti u l- valuri rispettivi tagħhom li ġew importati matul is-sena 1996 u 1997?

ONOR.

LEO BRINCAT: It-tagħrif mitlub mill-Onor.

Membru tpoġġa fuq il- Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

P.A. - BINI TA' BOAT HOUSES

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'miżuri ttieħdu dwar il-problema ta' boat houses speċjalment rigward l-fatt li sar bini ta' boat houses bla permess filwaqt li f'każi oħra applikanti li għamlu talba għal permess ġie miċħud?

ONOR.

GEORGE VELLA: Risposta tingħata f'seduta oħra.

SEWER DISCHARGE CONTROL

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għall-Environment Protection Regulations dwar is-Sewer Discharge Control ta' l-1993, jista' l-Ministru jgħid x'għamel id-dipartiment konċernat biex jgħarraf lil min jitfa' skart industrijali fis-sistema b'dawn ir-regolamenti?

X'miżuri qed jieħu biex dan l-iskart ma jitbattalx fis-sistema?

Xi staff hemm fid-dipartiment li hu mħarreġ professjonalment għal dan il-monitoring?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

SISTEMA TAD-DRENAĠĠ - SKART

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija: Jista' l-Ministru jgħid x'miżuri ttieħdu biex jiġu riżolti l-problemi istituzzjonali u tekniċi fl-industrija biex din tkun konformi ma' l-Environment Protection Regulations dwar tfigħ ta' skart industrijali fis-sistema tad-drenaġġ?

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jirreferi din il-mistoqsija parlamentari lill-ministeru konċernat, jiġifieri l-Ministeru ta` l-Affarijiet Barranin u ta` l-Ambjent.

UNIVERSITA' - KORS FIX-XJENZI AMBJENTALI

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm qed jattendu studenti għal kors li jwassal għad-diploma fix-xjenzi ambjentali mtella' mill- Universita'?

X'differenza hemm bejn dan il-kors u t-tnejn l-oħra wkoll mtella' mill-Istitut Internazzjonali għall-Ambjent?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

SANT'ANTNIN - IMPJANT TA' RIĊIKLAĠĠ

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Billi l-impjant għall-immaniġġjar ta' l-iskart solidu f'Sant'Antnin issa ilu żmien twil ma jitħaddem, kif qegħda tintlaqa' t-talba tal-bdiewa għall- kompost li qabel kien qed jissodisfa ħafna mill-ħteġijiet tagħhom?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: L-impjant għall-immaniġġjar ta' l-iskart solidu f'Sant'Antnin waqaf jaħdem minħabba ħsarat fil-bidu ta' Awissu.

Ix-xogħol ta' tiswija tlesta fis-27 ta' Ottubru.

Il-bdiewa xorta waħda baqgħu jinqdew għax fil-fatt għad baqa xi 1,000 tunnellata kompost.

Iżda minħabba t-temp u ż-żmien tas-sena, bħalissa iktar qed jinbiegħ kompost fl-ixkejjer għal- ġonna privati.

FORTI RICASOLI - DEVELOPMENT BRIEF

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jgħid f'liema stadju qiegħed id-development brief għall- iżvilupp ta' Forti Ricasoli?

Ġie mibgħut lill-kumpanniji interessati?

ONOR.

KARMENU VELLA: Id-development brief tal-Forti Ricasoli tlesta u tqassam lill-kumpanniji li kienu shortlisted.

ISLA - SWAR TA' SAN MIKIEL

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jieħu passi biex is-Swar ta' San Mikiel, fl-Isla, jingħata aċċess lil kunsilli lokali biex ikun jista' jiġi rranġat f'post pubbliku?

ONOR.

ISLA - MOBILE TOILETS

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jieħu passi biex fit-terminus ta' l-Isla jsiru mobile toilets għad-drivers tal-karozzi tal-linja kif ukoll bus shelters biex ikunu protetti dawk li jkunu qegħdin jistennew il-karozzi tal- linja?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li mhux possibbli li jsiru mobile toilets fil-post imsemmi.

Jiena nformat ukoll li dwar l-installazzjoni ta' `bus shelter' l- Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku se tikkonsidra t-talba ta' l-Onor.

Interpellant.

ISLA - SPIŻERIJA TAL-GVERN

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jieħu passi biex l- ispiżerija tal-gvern fl-Isla u l-klinika li hemm jkunu miftuħa b'mod regolari u jekk le, għaliex mhux qed ikunu miftuħa?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li fl-Isla m'hemmx spiżerija tal-Gvern.

Fl-Isla hemm biss klinika tal-Gvern u ninsab informat li din tiftaħ b'mod regolari skond l-iskeda tal-ħinijiet ta' ftuħ stabilita.

KUNSILLI LOKALI - SEGRETARJI

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid x'jista' jsir biex is- segretarji tal-kunsilli lokali jinbidlilhom il-mod ta' kuntratt ta' tliet snin biex segretarju jkollu xogħolu aktar garantit?

ONOR.

CHARLES MANGION: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- kondizzjonijiet tax-xogħol tas-Segretarji tal-Kunsilli Lokali huma regolati minn ftehim kollettiv iffirmat ma' l-Union li tirrapreżenta l-istess Segretarji.

Dan il-ftehim jiskadi fit-30 ta' Ġunju, 1999.

PULIZIJA - GĦASSA TA' L-ISLA

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jieħu l-passi meħtieġa biex l-għassa tal-pulizija fl-Isla tkun miftuħa u topera kif meħtieġ?

Jekk ma jistax ikun li din l-għassa tal-Pulizija tkun miftuħa, jista' il- Prim Ministru jgħid ir-raġuni għaliex din l-għassa tibqa' magħluqa?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi l-Għassa tal-Pulizija ta' l-Isla qed tkun miftuħa fuq bażi regolari u tingħalaq meta l-pulizija li jkun għassa jkun meħtieġ fuq xi xogħol barra.

PULIZIJA - REATI VJOLENTI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Peress illi b'risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 8873, il-Prim MInistru wieġeb li l-figuri ta' reati vjolenti kontra l-persuna, bis-sistema l-ġdida jinkludu każijiet ta' ferita ta' natura ħafifa, u peress li b'risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 9283 l-istess Prim Ministru nformani li bis-sistema l-antika, kienu jiġu nklużi taħt l-istess titolu reati ta' "feriti ta' natura ħafifa", x'differenza hemm bejn is-sistema ġdida u dik antika għar-rigward l-istess tip ta' reat?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li taħt is-sistema l-antika reat ta' ferita ta' natura ħafifa kien jaqa' taħt it-titolu 'Każijiet ta' Reati Vjolenti Kontra l-Persuna'.

Taħt is-sistema l-ġdida dan it-titolu m'għadux validu.

Fis-sistema l-ġdida l-imsemmi reat issa jinsab taħt it-titolu Bodily Harm li taħtu jinkludi wkoll dawn ir-reati : -

Offiża fuq il-persuna fi ġlieda aċċidentali Offiża skużabbli Offiża gravi fuq il-persuna Offiża gravi fuq il-persuna b'arma regolari Offiża fuq persuna ta' eta' ta' aktar minn 65 sena Offiża involontarja fuq il-persuna filwaqt ta' serq jew tentattiv ta' serq Offiża involontarja fuq il-persuna Offiża fuq il-persuna mhux imputtabli Kazijiet oħra ta' offiżi gravi fuq il-persuna Tixwix ta' rewwixta jew ġlieda bi ħsieb ta' offiża fuq il-persuna Offiża ħafifa fuq il-persuna.