MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 61 It-Tnejn, 26 ta' Ottubru, 1992 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 61

It-Tnejn, 26 ta' Ottubru, 1992

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.10 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tnejn, 26 ta' Ottubru, 1992

WERREJ

MINUTI ....................................................

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI ............................

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA ............................

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JĦASSAR L-ORDINANZA DWAR FOTOGRAFIJA MINN AJRUPLANI

AIRCRAFT (PHOTOGRAPHY) (REPEAL) BILL

It-Tielet Qari ........................................

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ORDINANZA DWAR IT-TĦARIS MILL-MARD

PREVENTION OF DISEASE (AMENDMENT) BILL

It-Tieni Qari ..........................................

Kumitat ................................................

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-KODIĊI KRIMINALI

CRIMINAL CODE (AMENDMENT) BILL

AĠĠORNAMENT ...............................................

MISTOQSIJIET IMWIEĠBA BIL-MIKTUB ..........................

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 60 li saret fil-21 ta' Ottubru, 1992, ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tal- Ġustizzja: Jista' l-Ministru jikkonferma li d-deputy marriage registrars li jservu skond l-Att taż-Żwieġ ta' l- 1975 se jispiċċaw mill-post?

Għaliex u meta?

ONOR.

JOE FENECH (Ministru tal-Ġustizzja): Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għall- mistoqsijiet parlamentari Nri.

20614 u 27834 li kienu jittrattaw dwar l-istess materja.

MR SPEAKER (Onor. Lawrence Gonzi): L-Onor.

Schembri Adami.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Jista' l-Ministru jgħid jekk żdidux il- marriage registrars minn wara l-elezzjoni ta' l- 1987 u ta' l-1992?

ONOR.

JOE FENECH: Kien hemm żieda ta' madwar għaxra.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Jista' jikkonferma li fl-1987 kien hemm żieda qawwija mill- Ħamrun, il-parti li ġej minnha l-Ministru De Marco?

ONOR.

JOE FENECH: Ma nistax inwieġbek għal din id-domanda.

Agħmilli domanda bil-miktub u nirrispondik.

MR SPEAKER: L-Onor.

Alfred Portelli, mistoqsija suppli- mentari.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jista' l-Ministru jgħidilna jekk kienx hemm xi tibdil rigward regolamenti jew kwalifiki biex tilħaq marriage registrar?

ONOR.

JOE FENECH: Ma nafx għal liema tibdil qed tirreferi.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Kien hemm min ilmenta miegħi li dan il-Gvern daħħal xi nies bħala marriage registrars li mhux suppost daħħalhom bħal per eżempju nies li mhumiex pensjonanti.

ONOR.

JOE FENECH: Fil-liġi m'hemmx li jridu jkunu pensjonanti.

Kemm ili Ministru jien ma daħal ħadd.

Li nista' ngħid hu li wieħed qed jikkontempla wkoll jagħmilx eta' għax hemm min għandu 'l fuq minn 80 sena li qiegħed ukoll marriage registrar.

Naħseb li jkun korrett li nistabbilixxu eta', ta' per eżempju 75 sena.

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: L-Onor.

Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Mr Speaker, jien għandi l-akbar rispett lejn l- anzjani li jafu jġibu ruħhom tajjeb u baqgħu attivi ħafna aktar minn dawk li huma iżgħar minnhom.

ONOR.

JOE FENECH: Hawn ħafna nies fiċ-Ċivil li ta' 61 sena jkunu għadhom tajbin ħafna, imma dawn ikunu jridu jitilqu u allura xi mkien trid tistabbilixxi xi regola.

HOUSING AUTHORITY - SUR ANTHONY ROSSI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għas-Sigurta' Soċjali: X'pożizzjoni jokkupa ċertu Anthony Rossi fil-Housing Authority?

Meta daħal u x'kienu r-rekwiżiti biex wieħed japplika?

X'salarju għandu?

ONOR.

GEORGE HYZLER (Ministru għas-Sigurta' Soċjali): Is-Sur Anthony Rossi ġie mpjegat ma' l-Awtorita' tad-Djar bħala Higher Executive Officer fis-17 ta' Ottubru, 1981.

L-anqas rekwiżiti kienu tlett suġġetti 'A' Level u sitta 'O' Level tal-General Certificate of Education jew l-ekwivalenti.

Is-Salarju tiegħu hu ekwivalenti għal skala 13 tas- Servizz Civili u huwa mpjegat fuq bażi permanenti.

MR SPEAKER: L-Onor.

Schembri Adami.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Dan daħal wara li kien hemm xi call for applications?

Jiġifieri kien l-aħjar wieħed minn fost tant?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Mir- risposta ma jirriżultalix, għalkemm naħseb li hekk hu.

Jekk irid jagħmilli domanda u nkun nista' nirrispondih.

MR SPEAKER: L-Onor.

Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Mr Speaker, ilna nippruvaw naraw fuq dan il-każ.

Ma jidhirlux il-Ministru li għandu jgħid ċar u tond jekk dan hux qed jagħmel ix-xogħol ta' PRO?

X'inhi r- raġuni li HEO jagħmel ix-xogħol ta' PRO u ma jagħmlux min suppost jagħmlu?

MR SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari Censu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA (Segretarju Parlamentari): L-ewwelnett, biex ma jakkużawniex b'xi nformazzjoni żbaljata, fid- domanda kif imwieġba bil- miktub hemm żball tat-typing - 1981 suppost qegħda 1988.

Rigward dan il- każ, din il-persuna ġiet impjegata fl-1988 bħala HEO u minn żmien għall- ieħor jagħmel xogħol relatat ma' PRO.

Pero' dan m'huwiex il-PRO uffiċjali tal-Housing Authority.

MR SPEAKER: L-Onor.

Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Jista' jgħid min huwa l-PRO uffiċjali tal-Housing Authority?

It- tabella tal-PRO li jgħidu li hemm imwaħħla mal-bieb tal- Housing Authority għal min tirreferi?

Mr Speaker, iċ- Ċivil m'għandux ikun magħmul mill-fantażmi.

MR SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Speaker, din id-domanda dehret fuq l-Aġenda ta' din il-Kamra mill-inqas madwar seba' darbiet.

Ilna li weġibniha mill-ewwel seduti - id-domanda parlamentari kienet Nru. 38.

Il-Housing Authority m'għandhiex PRO uffiċjali.

Dik hija s-sitwazzjoni u għidniha diversi drabi.

Ma nafx xi jrid joħroġ iktar fuq din il-persuna u din il- kariga fil- Housing Authority.

Din id-domanda diġa weġibtha diversi drabi u għalhekk, Mr Speaker, nitolbok li tieħu passi u taqta' domandi oħrajn fuq l-istess persuna.

Nitolbok anke li tara li l-istess mistoqsija parlamentari ma terġax tidher f'agenda tal- Kamra li għad trid tiġi quddiemna għaliex ma jistax ikun li nibqgħu niġru wara din id-domanda u wara xulxin il-ħin kollu.

MR SPEAKER: L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Mr Speaker, qabel ma tieħu l-passi - wara l-ħafna passi li tlabniek biex tieħu fuq affarijiet oħra - u ġaladarba l-Onor.

Ċensu Galea qed igħidilna huwa stess li din il- persuna - ismu ma jinteressanix - minn żmien għal żmien tagħmel id-doveri ta' PRO, nistaqsi jekk dan ifissirx li l-Housing Authority minn żmien għal żmien ikollha xogħol ta' public relations xi jsir.

Jekk hu hekk għaliex ma jiġix maħtur PRO substanstively u għaliex l- Onor. Ċensu Galea joqgħod juri nuqqas ta' paċenzja magħna meta għad fadallu ħafna żmien biex isir impazjenti.

MR SPEAKER: L-Onor.

Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Speaker, kien ikun ħafna iktar faċli għalija, għall-Ministru u għall-Housing Authority li nwieġbu b'mod dirett kieku l- Onor. Schembri Adami għamel din il-domanda parlamentari mil- bidu nett, b'mod dirett u fuq il-persuna li ried.

L-Onor.

Schembri Adami u s-Sur Tony Rossi kienu ħbieb għal żmien twil u għalhekk jekk hemm xi ħaġa li mhijiex marbuta ma' din il-kariga ikun aħjar li l-Onor.

Membru jgħidilna x'kien l- iskop wara din id-domanda.

Ma naħsibx li huwa fl-interess ta' din il-Kamra u iktar u iktar tal-pubbliku li l-Housing Authority u dan il-Parlament joqogħdu jiddiskutu l-problemi personali ta' xi ħadd għaliex ħaddieħor kellu kwestjoni miegħu.

MR SPEAKER: L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Mr Speaker, ma jidhirlekx li twegibiet bħal dawn m'għandhomx jingħataw aktar u aktar meta l- Onor. Sandro Schembri Adami huwa Membru ta' dan il- Parlament u li bħal kull Membru ieħor għandu kull dritt li jistaqsi nformazzjoni li tirrigwarda uffiċċjal pubb- liku?

Il- Ministru jew inkella s-Segretarju Parlamentari li issa ħa r-riedni f'idejh għandu wkoll kull dritt li jgħid li ma jridx iwieġeb, imma m'għandux dritt joqgħod idaħħal affarijiet li għal din il-Kamra huma estranji.

Għaldaqstant nitlob biex nuru aktar serjeta' u aktar rispett lejn xulxin.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Il- verita' hija li aħna dejjem irrispondejna għal din id- domanda bl-istess manjiera li intom staqsejtuna.

Kull meta intom għamiltu xi mistoqsija aħna dejjem irrispondejna għaliha.

Illum l-Onor.

Interpellant għamel il- mistoqsija tiegħu u semma l- isem tal-persuna u aħna tajnieh l-informazzjoni li talab.

Jigifieri l-Onor.

Interpellant jista' jibqa żgur li ma ħbejna xejn minnu għax kull ma konna nafu għidnih.

Dik kienet ir- risposta għad-domanda li għamel.

MR SPEAKER: L-Onor.

Sandro Schembri Adami.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Mr Speaker, il-Ministru jidhirlu li din ir- risposta hija xierqa li tingħata lill- Kamra tar-Rappreżentanti meta huwa jgħid li aħna qegħdin nagħmlu mistoqsijiet ta' telf ta' żmien?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Meta inti tistaqsi l-istess domanda bl-istess mod għal erba' darbiet, ngħidlek li l-istess risposta tieħu minn għandi.

MR SPEAKER: L-Onor Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Jista' l-Ministru jikkonfermali jekk dan il- bniedem inħatarx wara li kien hemm a call for applications?

Dan il-bniedem illum qiegħed ma' awtorita' pubblika u suppost il-proċeduri hekk kellhom isiru.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Kieku l-Onor.

Mangion kien hawn minn qabel kien ikun jaf kif inhi ir-risposta.

Ir-risposta ma tgħidx jekk kienx hemm xi call for applications, pero' jiena nifhem u nemmen li kien hemm.

Jien xtaqt li jkolli l-personal file tiegħu għax kieku nkun nista' nirrispondik għaliex m'għandna xejn x'naħbu.

Jekk tagħmel domanda ad hoc inkun nista' nirrispondik.

MR SPEAKER: L-Onor.

Sandro Schembri Adami.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Tista' jekk jogħġbok tgħidli jekk il-job tiegħu huwiex permanenti jew le?

MR SPEAKER: L-Onor.

George Hyzler.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Ir- risposta hija fl-affermattiv.

MR SPEAKER: L- Onor. Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Il- Ministru ma jħossx li jista' jgħid lil din il- Kamra għallinqas jekk hijiex proċedura ta' l-Awtorita' tad- Djar li timpjega fuq bażi ta' call for applications?

Qed ngħid dan għax l-Onor.

Charles Mangion reġa' staqsa lill-Onor.

Hyzler għalfejn ma ngħatatx ir- risposta.

L-Onor.

Hyzler jista' jgħidilna li m'għandux dettalji fuq din il- persuna imma l-proċedura suppost li jafha.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Hyzler.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Jien diġa' rrispondejt li għalkemm mir-risposta ma jirriżultalix li kien hemm a call for applications, jien naħseb li hekk sar.

Rigward id-domanda jekk din il-persuna hijiex impjegata fuq bażi permanenti, ir-risposta hija fl-affermattiv.

MR SPEAKER: L-Onor.

Freddie Portelli, l-aħħar mistoqsija supplimentari.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien nixtieq nistaqsi lill-Ministru jekk il-Bord ta' l-Awtorita' tad-Djar iddiskutiex il-ħatra ta' PRO?

Barra minn hekk, l- Awtorita' tad-Djar beħsiebha taħtar PRO?

MR SPEAKER: L-Onor.

Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Dan mhuwiex il-każ fejn wieħed jiddiskuti jew le l- ħatra ta' PRO.

Ħafna drabi ma nkunx naf jekk iddiskutiex il-ħatra ta' xi ufficjal jew segretarju ta' xi ħaġa oħra within the Housing Authority itself, imma l- Awtorita' tiddiskuti l- bżonnijiet tagħha minn żmien għal żmien u tara x'inhuma l- ħteġijiet tagħha mingħajr l- indħil tagħna.

PULIZIJA FUQ KORSIJIET

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: X'inhu n-numru ta' dawk il- pulizija li qed isegwu korsijiet (i) LLD (ii) LP (iii) Diploma in Law & Administration (evening)?

X'inkoraġġiment aktar għandu jagħmel il-Gvern biex aktar pulizija jissoktaw bl-istudju tagħhom fl-Universita'?

Kemm hemm pulizija li segwew studju barra, anke post- gradute?

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali): Ninsab informat li fil-preżent hemm uffiċjal wieħed mill-Korp tal-Pulizija li qed isegwi kors ta' Avukat fl-Universita' ta' Malta.

Dan qiegħed taħt l-iskema ta' ħaddiem/student u sponsorjat mill-Gvern.

Filwaqt li diversi pulizija u uffiċjali segwew korsijiet ta' taħriġ f'diversi oqsma tal- kriminoloġija barra minn Malta, ma jidhirlix li kellna xi membru tal-Korp li kiseb xi kwalifika post-graduate barra mill-pajjiż.

L-inkoraġġiment tal-Gvern biex ikollna aktar pulizija jissoktaw l-istudji tagħhom fl-Universita' irid jiġi nkwadrat fid-dawl tar-riforma u bidliet li qed jiġu implimentati fil- Korp.

L-ewwel qed nagħti attenzjoni biex nassigura l- bażi tat-taħriġ għar-rekluti u kadetti u ta' taħriġ in service għal kull min qiegħed fil-Korp tkun waħda aktar soda u effettiva.

Nittama wkoll li meta jkun hemm deċiżjoni dwar l-iskali ta' salarji u kondizzjonijiet tax-xogħol skond ir-Riforma tas-Servizz Pubbliku jirnexxielna nħajru aktar gradwati mill-oqsma ta' liġi, management, amministrazzjoni, eċċ. biex jingaġġaw fil- Korp.

MR SPEAKER: L-Onor.

Tony Nicholl.

ONOR.

TONY NICHOLL: Abbażi ta' dak li għadu kemm qal il- Ministru, kif jista' jispjega l-fatt li fil-qasam tal- Forensika, id-direttur mhuwiex jingħata permess biex isegwi t- taħriġ tant importanti fil- qasam tiegħu barra minn Malta?

F'dawn l-aħħar ħames snin, id- direttur responsabbli mill- Forensika qatt ma ngħata permess mill-awtoritajiet biex jagħmel it- taħriġ tiegħu u jkompli l-istudji tiegħu barra minn Malta.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: L-Onor.

Membru huwa għal kollox żbaljat għaliex matul dan is-sajf l- uffiċjal msemmi attenda taħriġ, kors, konferenza barra minn Malta li approvajtha jiena meta ġew il-karti għandi.

MR SPEAKER: L-Onor.

Nicholl.

ONOR.

TONY NICHOLL: Naħseb li l-Ministru ma fehemx is- supplementary question tiegħi.

Jiena lill-Ministru staqsejtu kif mhux qed jingħata permess lid-Direttur tal-Forensika biex isegwi further studies barra minn Malta, bħalma għamel f'diversi talbiet f'dawn l- aħħar ħames snin.

Dan l- uffiċjal partikolari lanqas trasport m'hu qed jingħata, aħseb u ara kif jista' jingħata taħriġ biex ikompli l-istudju tiegħu barra minn Malta!

MR SPEAKER: Il-Ministru Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA: Nerġa' nirrepeti, Mr Speaker, li skond it-tagħrif li għandi sal-lum, l-aħħar talba li għamel id- Direttur tal-Forensika biex jattendi konferenzi fuq is- suġġett - jekk m'inix sejjer żball fl-Istati Uniti ta' l- Amerika - ġiet rakkommandata u safejn naf jien attenda.

Ma naf bl-ebda talba oħra tad- Direttur tal-Forensika biex ikompli jagħmel studju ieħor ta' speċjalizzazzjoni barra dak li huwa diġa' għandu.

MR SPEAKER: L-Onor.

Nicholl.

ONOR.

TONY NICHOLL: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra d- diversi talbiet li għamel id-Direttur f'dawn l- aħħar ħames snin biex ikompli l-istudji tiegħu barra minn Malta?

Nixtieq inkun naf ukoll x'talbiet għamel għar-rigward tat-trasport.

Din id-domanda qed nagħmilha biex ikun hawn iktar trasparenza u biex aktar inkun nista' nemmen lill- Ministru, għax għalija qed jimmiżlijdja lill-Kamra.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Qabel l- Onor. Membru jibda jimmliżlidja l-Kamra billi jallega li qed nimmiżlidja l-Kamra jien, Mr Speaker, nerġa' niċċara dak li qed ngħid.

Jiena naf biss b'talba waħda li għamel id- Direttur tal- Forensika biex jattendi konferenza fuq is- suġġett, jekk m'inix sejjer żball, fl-Istati Uniti ta' l- Amerika.

Din it-talba ġiet rakkommandata u safejn naf attenda.

Kemm ilni Ministru jien, personalment ma naf li tressqet quddiemi l-ebda talba oħra għal xi post-graduate studies jew għal xi continuing education courses min-naħa tad- Direttur tal-Forensika.

Jekk l-Onor.

Membru jridni niċċekkja kemm-il talba saret f'dan is- sens, dan nista' nagħmlu u nkun nista' ninforma lill-Kamra skond it-tagħrif li nikseb.

MR SPEAKER: Il-Ministru Mifsud Bonnici.

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI (Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani): Meta kont responsabbli għall-Pulizija jien, ufficjal mil-Laboratorju tal- Forensika mar jagħmel kors u nista' ngħid li kull talba li saret minn dan id-Direttur ġiet milqugħa.

Jiġifieri ma saritx xi talba minnu jew saret xi offerta lilu biex jattendi xi kors u jien ma aċċettajtx.

MR SPEAKER: L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Mr Speaker, apparti għandniex nimmeraviljaw ruħna kemm iż- żewġ Ministri huma informati fuq x'talab jew x'ma talabx id- Direttur tal-Forensika, peress li l-Ministru Louis Galea qal li qiegħed jistenna li jkunu finalizzati l- kondizzjonijiet il-ġodda tal- Pulizija bit- tama li mbagħad ikun jista' jirrekluta livell aħjar fil-Korp, jista' jgħid lil din il-Kamra x'qiegħed iżomm milli dawn il-kondizzjonijiet jiġu finalizzati u implimentati?

Illum li qegħdin fis-26 ta' Ottubru fadal ġimgħa biss biex ir-riżenja tal-Kummissarju Alfred Calleja tkun effettiva, jista' jgħid lil din il-Kamra wkoll jekk sarux it-tħejjijiet meħtieġa biex jinħatar kummissarju ġdid ħalli jkun hemm il-kontinwazzjoni li għandu jkun hemm fit- tmexxija tal-Korp tal-Pulizija.

MR SPEAKER: Il-Ministru Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Speaker, għar-rigward ta' l- aħħar mistoqsija supplimentari, ninforma lill-Kamra li xi ħmistax ilu l-Kabinett iddiskuta l- materja - u mhux kif qal l-istazzjon tar-radju soċjalista - u fil-fatt saret ir-rakkommandazzjoni lill- Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku.

Meta l-Kummissjoni tieħu deċiżjoni allura nkunu fis-sitwazzjoni fejn nistgħu nħabbru l-Kummissarju l-ġdid tal-Pulizija.

Għar-rigward tad-diskussjonijiet li qed isiru dwar il- Korp tal-Pulizija fil-kwadru tar-riformi tas-servizz pubbliku nista' ngħid li d- diskussjonijiet isiru ma' l- ogħla uffiċjali tal-Korp.

Jiena diġa' kelli żewġ laqgħat ma' l-Assoċjazzjoni tal- Pulizija, li ssottomettiet il- memorandum tagħha, u jien qed nikkonsidrah - naturalment dan wara li sar ix- xogħol mill- Ministru Ugo Mifsud Bonnici meta ppreżenta l-proposti tiegħu li qed jiġu rikonsidrati fid-dawl ta' l-iżvilupp li kien hemm fir-riformi tas-servizz pubbliku.

Jien nittama li ma jgħaddix żmien wisq sakemm tkun tista' ssir proposta konkreta u formali lill-Kumitat tal-Kabinett li jiddeċiedi dwar ir-riforma tas-servizz pubb- liku.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

L-Onor.

Geroge Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Nitlob il-permess tal-Kamra biex inpoġġi mistoqsija oħra li tidher fuq l-agenda.

MR SPEAKER: Hemm il-permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

BINI BLA PERMESS

L-ONOR.

GEORGE VELLA staqsa lill-Ministru ta' l- Ambjent: Jista' l- Ministru jagħti risposta għall- mistoqsija parlamentari numru 4727?

ONOR.

MICHAEL FALZON (Ministru għall-Ambjent): Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-informazzjoni mitluba eżatt kif għaddiha d-dipartiment koncernat.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Nitlob il- permess tal-Kamra bien inpoġġi mistoqsija oħra li tidher fuq l-agenda.

MR SPEAKER: Hemm il- permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ŻJARA GħAND IL-GRAN MASTRU TA' L-ORDNI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill-Vici Prim Ministru u Ministru ta' l- Affarijiet Barranin: Wara ż- żjara tal- President tar- Repubblika u tal-Ministru għand il-Gran Mastru ta' l-Ordni, jista' jgħid liema huma dawk il-partijiet ta' Sant'Anġlu li l-Ordni beħsiebha tuża għall- bżonnijiet tagħha?

Kien sar xi ftehim speċifiku dwar dan?

Għal liema skop se jingħataw lill-Ordni?

Peress li l-Ordni huwa meqjus bħala stat sovran, x'arranġamenti saru dwar l-użu ta' dawn il-postijiet mil-lat diplomatiku?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI (Prim Ministru) (f'isem il-Prim Ministru): Qed inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal- ftehim li Malta ffirmat ma' l- Ordni fil-21 ta' Ġunju, 1991, liema ftehim ikopri t-tagħrif mitlub fl- interpellanza.

MR SPEAKER: Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Riżorsi Umani.

TQEGHID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Ir-Rapport Annwali tal- Korporazzjoni tax-Xogħol u Taħriġ għas-sena 1991/92.

Financial Statements tal- Korporazzjoni tax-Xogħol u Taħriġ għas- sena li għalqet fit-30 ta' Settembru, 1992; u

Estimi tal-Korporazzjoni tax-Xogħol u Taħriġ għas- sena 1992/93.

Kopja ta' dawn ir-rapporti tqassmet lill-Onor.

Membri.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il- Ministru għat-Trasport u Kommunikazzjoni.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH (Ministru għat-Trasport u Kommunikazzjoni): Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru. 100 ta' l-1992 - Regolamenti ta' l-1992 li jemendaw ir- Regolamenti dwar iċ-Ċentri ta' Yachting;

Rapport Annwali ta' l- Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku għall-perjodu 1 ta' Ottubru 1991 u 30 ta' Settembru 1992.

Estimi ta' Dħul u Nfiq ta' l-Awtorita' dwar it- Trasport Pubbliku għas- sena 1992/93; u

Rapport Annwali u Accounts ta' l-Awtorita' dwar it- Trasport Pubbliku għas- sena li għalqet fit-30 ta' Settembru 1992.

Kopja ta' dawn ir-rapporti tqassmet lill-Onorevoli Membri.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal- Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JĦASSAR L-ORDINANZA DWAR IL-FOTOGRAFIJA MINN AJRUPLANI

AIRCRAFT (PHOTOGRAPHY) (REPEAL) BILL

MR SPEAKER: Il-Ministru għat-Trasport u Kommunikazzjoni, jekk jogħġbu, iressaq it- Tielet Qari.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nipproponi t-Tielet Qari ta' l- Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att li jħassar l-Ordinanza dwar il- Fotografija minn Ajruplani, Kap 51".

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

LOUIS REFALO: Nissekonda.

MR SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex iħassar l-Ordinanza dwar il-Fotografija minn Ajruplani, Kap 51", ikun moqri t-Tielet Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Il-mozzjoni għaddiet u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri t-Tielet Darba u għadda.

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ORDINANZA DWAR IT-TĦARIS MILL-MARD

PREVENTION OF DISEASE (AMENDMENT) BILL

L-ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mill-21 ta' Ottubru, 1992.

Il-mistoqsija reġgħet tqegħdet.

MR SPEAKER: Hemm iżjed rimarki?

(Onor. Membri: No) Nistieden lill- Ministru jgħaddi għall-winding up.

ONOR.

LAWRENCE GATT (Ministru ta' l-Ikel, Agrikoltura u Sajd): Mr Speaker, nhar l- Erbgħa bdejna niddiskutu l-liġi dwar it-Tħaris mill-mard.

Irrid ngħid li ħadt gost ħafna bil-kummenti li saru min-naħa ta' l- Oppożizzjoni għax kienu kostruttivi għalkemm ma qbiltx ma dak kollu li qalu, biss billi ma bqajniex eżatt mal- liġi naħseb li fir-risposti tiegħi ikolli nagħmel l-istess.

Se nibda biex nirrispondi dak li qal l-Onor.

Buhagiar.

L- Onor. Membru staqsiena kif la ġibna din l-emenda ma ġibniex emendi oħrajn tas-saħħa biex tiġi liġi kompluta.

Jien nixtieq ngħidlu li kieku qgħadna nġibu l-emendi kollha li kien hemm bżonn jiġu ma' din il-liġi, żgur li ma konna nispiċċaw qatt.

Kienet diffiċli ħafna biex toqgħod tara l-emendi kollha li hemm bżonn u aħna kellna bżonn ngħaddu din l-emenda kemm jista' jkun malajr għalkemm - kif se ngħid iktar 'il quddiem - xorta mxejna bix-xogħol tagħna mingħajr ma kellna din il-liġi f'idejna.

Billi din il-liġi kienet mgħaġġla, rajna li aħjar ngħaddu dawn l-emendi li jkopru wkoll affarijiet oħrajn - barra l-emenda rigward in-naħal - milli noqogħdu nidħlu f'dettalji ta' emendi tal-liġi kollha għax b'hekk konna nieħdu ħafna iżjed żmien.

Jien naqbel ma' dak li qal hu li l-importanti huwa l-inforzar tal-liġi.

Diżgrazzjatament għad m'għandniex - anke min- naħa tagħna direttament - inspectors biżżejjed biex naraw li ċerti liġijiet jiġu nforzati u aħna qed nagħmlu li nistgħu biex nidentifikaw il-weak areas sabiex inżidu l- inspectors għaliex ħafna drabi għalxejn ikollok liġi fuq il-karta meta mbagħad ma jkollokx mezzi biex tinforzaha.

Dan qed nagħmluh biex kemm jista' jkun il- liġijiet jiġu osservati minn kulħadd.

L-Onor.

Buhagiar semma wkoll il-mard tal-bhejjem li jistgħu jittieħdu minnu n-nies u fost oħrajn semma' liechmamia Jien nista' ngħidlu li rigward din il-marda tal-klieb li qed taffettwa ħafna lin-nies aħna llum għandna test avvanzat ħafna li ma kienx hawn qabel u dan użajnieh fuq il- klieb.

Meta feġġet din il-marda għamilna survey fuq ħafna klieb, kemm stray dogs kif ukoll dawk li għandhom is-sid tagħhom u għamilna mill-aħjar li stajna biex din il-marda ma tinfirixx iktar milli kienet qed tinfirex.

Irċevejna ħafna samples tad-demm mhux mingħand il-veterinarji tagħna biss imma ta' Malta kollha.

Għidnilhom biex min ikollu dubju jiġi jagħmel testijiet fil- laboratorju tagħna mingħajr ħlas biex inkunu nistgħu neżaminaw id-demm kollu li jibagħtulna.

Il-veterinarji għamlu wkoll programm bejniethom kollha ...

MR SPEAKER: L-Onor.

Noel Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Il- Ministru aħjar jispjegalna kemm saru minn dawn it-testijiet ħalli nkunu nistgħu nsegwu l- ispjegazzjoni li qed jagħti.

Huwa faċli li ngħidu li saru t- testijiet imbagħad wieħed ma jispeċifikax.

ONOR.

LAWRENCE GATT: Mr Speaker, kulma rrid nagħmel hu li nirrispondi lill- Oppożizzjoni.

Saru ħafna testijiet pero' m'għandix il- figuri hawnhekk għax jien ma rajtx li hemm bżonn li noqgħod inġib id-dettalji kollha imma darb'oħra nista' nġibhom u nagħtihomlhom.

Qed nirrispondi l- punti fuq fuq, speċjalment dawk li m'humiex fuq il-liġi proprja u qed nagħmel dan biex inkun għamilt id-dmir tiegħi li rrispondejt il-kummenti tagħkom.

Jekk irid nista' nġiblu wkoll in-numru kbir ta' testijiet li għamilna fuq l- istray dogs u klieb tas-sidien li huma kkurati iżjed.

Sar programm mill-veterinarji kollha ....

(Interruzzjonijiet).

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Debono Grech.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jien naqbel ma' dak li għamiltu fuq l-istray dogs.

Int forsi tiġri daqsi ġo l-irziezet u naħseb taf li waħda mill- problemi li għandna u li tinkwetana hija ta' dawk il-klieb li jkunu marbutin fuq il-bjut u maħmuġin jintnu.

Jekk il-Ministeru mhux se jieħu ħsieb dawn il- klieb se jkunu l-kaġun ta' ħafna mard.

Jien għamilt test għand veterinarju fuq tlett iklieb minn dawn, u bil-mard li kellhom fuqhom bqajt mistgħaġeb kif fir-razzett fejn kienu ma kienx marad kollox.

ONOR.

LAWRENCE GATT: Int għandek raġun, pero' huwa mpossibbli li ddur il- bjut tal- farms bil-bhejjem kollha.

Veru li dan irid isir pero' trid tapprezza li n-numru ta' veterinarji huwa limitat.

Ma nistgħux induru l- bhejjem kollha li hawn Malta f'daqqa.

Jien fhimtu l-punt tiegħek u nipprovaw inwettquh.

MR SPEAKER: L-Onor.

Debono Grech.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Ilum il-Ministeru għandu nies esperti li jduru l-farms, skond kif dejjem smajna f'dawn l- aħħar ħames snin jew sitta.

Jien mhux qed nagħti t-tort lill-Ministru pero' nafu li dawn il-klieb qed iġibu ħafna mard fost l-annimali.

ONOR.

LAWRENCE GATT: Mr Speaker, fil-fatt kont se ngħid li l-veterinarji għandhom assoċjazzjoni tagħhom li għamlet programm dwar kif tittekilja dan il-mard tal- klieb.

Dan il-programm għadu ma ġiex għandi peress li qed tagħmlu l-assoċjazzjoni privatament.

Nispera li l- programm jinkludi wkoll it- testijiet ta' dawn il-klieb ta' fuq il-bjut u jekk dan ma jsirx niġbdilhom l-attenzjoni jien.

Irridu wkoll indaħħlu sistema fejn ikun hemm ċertu kontroll relatat mal- liċenzji fejn min jiġi jilliċenzja l-klieb, ikollu ċertu identification permanenti bħall-identification elettronika li qed nagħmlu fil- bhejjem bħalissa.

Dan irridu nagħmluh biex min jiġi għal- liċenzja nkunu nafu x'number għandu, x'inhu u fejn qiegħed.

Għad irridu naslu għal dan imma bħalissa għandna affarijiet iżjed importanti.

Qed isir ukoll programm estensiv fuq mard - kif semma l-Onor.

Buhagiar - li mill- bhejjem jgħaddi għal fuq in- nies.

Per eżempju, kulħadd jaf bix- xogħol li għamilna biex neqirdu l-brucellożi u t- Tuberkolożi minn fuq il- bhejjem għax kif jaf kulħadd, dan huwa mard li jittieħed min-nies.

F'dan il-qasam għamilna suċċess kbir tant li jiena nformat li ilna tliet snin ma naraw każ wieħed ta' T.B. fuq nies li jkun ġej mill-bhejjem.

MR SPEAKER: L-Onor.

Debono Grech.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Min informak fuq it-T.B. informak ħażin.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: B'mod privat lill-Ministru nista' nindikalu każ, f'dawn l-aħħar tliet snin, li huwa konfermat li ġej mill-bhejjem u li l- persuna konċernata qed tieħu l- kura.

Qed ngħidlek dan biex inti tkun informat.

ONOR.

LAWRENCE GATT: Il- veterinarji qaluli li hemm diversi kwalitajiet ta' T.B. differenti u li ilu tliet snin ma jkun hawn każ ta' T.B. li ġej mill-bhejjem pero' la qed tgħidli hekk, nerġa' niċċekkja magħhom u ma' l- isptar u nagħtikom ir-riżultat.

Diġa' għamilna - u se nippubblikawhom - regolamenti ġodda fuq il- hatcheries għaliex hawnhekk ukoll nistgħu nevitaw ħafna mard li jista' jiġi trażmess lin-nies.

Aħna qed nagħmlu kulma nistgħu biex neqirdu l-mard kollu mill- bhejjem, speċjalment dak il- mard tal-bhejjem li jista' jaffettwa n-nies.

Kellmuna wkoll fuq il-ħsara li tista' ssir lill-majjali mis-swill.

Fuq dan il-qasam ilhom għaddejjin taħdidiet għal żmien mhux ħażin bejn il- Ministri u l-uffiċjali ta' l- Agrikoltura, ta' l-Ambjent u tat-Turiżmu.

Ir- rapport li ġew imqabbda jagħmlu l-veterinarji dwar kif għandha tiġi tackled din il-problema serja ħafna huwa lest u nispera li issa jiena u ż-żewġ Ministri l-oħra jkollna ċans niddiskutuh sabiex nipprovaw nevitaw li jkollna mard minħabba s-swill.

Nammetti li din hija problema kbira ħafna u li s'issa mhix kontrollata kif suppost għandha tkun.

F'din il-kwestjoni nidħlu aħna ta' l-Agrikoltura minħabba l-bhejjem, jidħol it- Turiżmu minħabba r-restaurants u l-hotels u naturalment l- Ambjent minħabba l-ġbir ta' l- iskart.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: La qiegħed jitkellem fuq din il- problema nixtieq infakkar lill- Ministru fuq il-mistoqsija li għamiltlu dwar l-ismokeless incinerator li kien hemm fl- airport l-antik.

ONOR.

LAWRENCE GATT: Bħalissa qed nitkellem fuq is- swill lokali u li qed nipprovaw insolvu din il-problema kbira.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Imma jista' l-Ministru jgħidilna x'ġara minn dan l- incinerator jiġifieri jekk dan spiċċax, jekk hux qed jiffunzjona jew jekk intnefqux xi spejjeż fuqu?

Mr Speaker, jiena għandi interess li nkun naf ir- risposta ...

ONOR.

LAWRENCE GATT: Il- kwestjoni ta' l-iskart li ġej minn barra kont ġej għaliha.

Illum il-ġurnata fl-airport hemm incinerator qadim li kważi spiċċa pero' b'mod jew ieħor għadu qiegħed jintuża, naturalment minbarra fil-każ tal-plastik li jiġi skartat u jmur fil-miżbla.

Fl-airport il-ġdid irid isir xi incenarator ieħor u dan s'issa għadu ma sarx; pero' aħna qegħdin ninsistu u ktibna lil min hu responsabbli biex fl- airport ikollna incinerator ġdid u tajjeb biex l-iskart kollu li jiġi mill-ajruplani jinħaraq hemmhekk stess.

MR SPEAKER: L-Onor.

Freddie Micallef.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Meta mill-Komunita Ewropea konna ħadna dik l- għajnuna li tirrigwarda l-bini mill-ġdid ta' l-industrija tal-majjal, waħda mill-kondizzjonijiet kienet li aħna għandna nittrattaw is-swill lokali u naħarqu dak li jkun ġej mill- ajruplani.

Issa fl-airport kien hemm arranġament biex dan jeħduh mill-ewwel u jaħarquh.

Niftakar li għal dan ix-xogħol kien hemm in-nies jaħdmu round the clock, pero' issa spiċċaw.

ONOR.

LAWRENCE GATT: Le, mhux spiċċaw imma m'għadhomx jaħdmu kif kienu jaħdmu qabel, għax jien ma ridtx ħela ta' żmien.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Issa l-Ministru qed igħid li dan kien ħela ta' żmien!

Minn erba' taf li baqa wieħed biss?

Issa jekk tidħol il-marda ...

(Interruzzjonijiet) Imma x'inhija r-raġuni li ħaġa hekk serja - speċjalment fejn jidħol il-mard - ġiet neglected b'dan il-mod?

Għaliex m'aħniex nieħdu ħsieb is-swills tal- lukandi wkoll?

Martirju kelli ma dawk li jirrappreżentaw l- għaqda tal-catering establishments u tal-lukandi - kienu ħadu għalihom għax kont għidtilhom li mal-bdiewa kont se nasal mentri magħhom le - u niftakar li konna ftehemna li s-swill għandu jinġabar u jissajjar b'dan il-mod.

Issa għaliex dan kollu gie neglected?

ONOR.

LAWRENCE GATT: Jiena ngħidlek li dan ma ġiex neglected.

Issa bi studju serju qegħdin naraw x'għandna nagħmlu - u kollox huwa lest - u qegħdin naraw kif nistgħu insolvu din il-problema darba għal dejjem.

Imma mhux ngħidu li kollox ġie abbandunat - forsi mhux kif nixtequh aħna imma mhux ngħidu li kollox abbandunat.

Issa nispera li bil-mod il-mod insibu anke soluzzjoni għal dan.

Per eżempju, is-swill plant kellna nagħmlulha spejjeż ukoll għax fiha kien hemm anke ħsarat u kellna nirranġawha.

Imma ma nħossnix kuntent għall-mod ta' kif jinġabar is-swill u nispera li 'l quddiem, bil-mod il-mod, insibu soluzzjoni għax inkella jista' jkun ta' dannu kbir għall-industrija tal-majjal.

Rigward l-airport nixtieq ngħid li suppost hemm il- kontroll tal-Port Health u biex is-swill jinżel fl-art irid ikun hemm il-permess tal- veterinarju.

Jigifieri f'dan il-każ hemm tabib, hemm health inspectors u dawn huma responsabbli li ma jinżilx swill, la mill-vapuri u lanqas mill- yachts.

Barra minn hekk, tad-Drydocks għandhom l-incinerator tagħhom u jien ċert li dan qiegħed jintuża tajjeb.

Għalkemm aħna minn żmien għal żmien immorru niċċekkjaw, huma responsabbli tas-swill kollu li jidħol fid- Drydocks.

Kellmuna wkoll rigward il- pestiċidi u l-insettiċidi.

B'kumbinazzjoni l- bieraħ kelli laqgħa - u din il-laqgħa ilha ppjanata, jiġifieri ma saritx minħabba din il-liġi - mal- bdiewa fis-Siġġiewi fejn fost affarijiet oħrajn, tkellimna fuq il-pestiċidi u l- insettiċidi.

Għalkemm wieħed ma jistax ma jużax il-pestiċidi jew l-insettiċidi, huwa importanti li jkun hemm kontroll.

Jien imkien fid- dinja ma naf fejn qatgħu għal kollox il- pestiċidi imma nafu li qed ikun hemm użu żejjed tagħhom.

Għalhekk aħna bdejna ngħallmu lill-bdiewa - fil-fatt l-ewwel laqgħa saret il-bieraħ - biex inaqqsu l-użu tal- pestiċidi u biex jimxu ma' l- instructions għax ħafna mill- bdiewa ma jimxux ma' l- instructions u jużaw id-doppju biex żgur ikun effettiv.

Qed nagħtuhom ukoll fuljett u qed nippreżentaw programmi fuq ir- radio u fuq it-television biex bil-mod il-mod ngħallmuhom inaqqsu l-użu tal-pestiċidi.

Peress li llum ħafna mard jirreżisti l- pestiċidi, l- bdiewa qed iżidu l-użu tagħhom biex jipprovaw jeqirdu dan il- mard pero' ħafna minn dawn il- pestiċidi m'għandhomx effett u għalxejn jintużaw.

Aħna dan li qed nipprovaw ngħallmu lill- bdiewa.

M'għandniex bilfors nagħmlu bħalma jsir barra minn Malta għax dak li huwa tajjeb għal post mhux bilfors li jkun tajjeb għal post ieħor.

Kulma jsir barra minn Malta nittestjawh u nużaw il-metodi tagħhom ukoll pero' rridu naraw jekk ikunux tajbin għal Malta.

Biex innaqqsu din il-problema se ndaħħlu l- integrated pest management.

Dan huwa management ta' l-insetti li juża pestiċidi, kontroll bioloġiku u kontroll mekkaniku.

Il-bieraħ lill-bdiewa urejnihom kif jużaw dawn l-affarijiet.

Il-kontroll bioloġiku jsir billi tagħmel ħsara lil dak l- insett li jagħmel il-ħsara mingħajr ma ssir ħsara la lill- bniedem u lanqas lill-pjanti.

(Interruzzjonijiet) Allaħares tkun taf x'sibt u x'għamilt jien!

Mur igħid lill-uffiċjali li hemm biex tkun taf!

Aħna qed nipprovaw nibnu dak li suppost tagħmel in-natura.

Il-metodu mekkaniku jsir permezz tan-nases.

Per eżempju, aħna pprovajna nagħmlu nassa għad-dubbiena tal-frott, għas-susa tal-patata fl-għalqa u għal white fly fis-serer.

Dawn in-nases kollha pprovawhom u sal-bieraħ stess il-bdiewa marru jarawhom u qalulhom kif jużawhom biex b'hekk nibdew innaqqsu l-pestiċidi.

Qed nagħmlu programm serju fuq dan biex kemm jista' jkun ngħallmu lill-bdiewa li għandhom imorru fl-għelieqi u fis-serer tagħhom biex fl-aħħar mill-aħħar nilħqu l-għan tagħna.

Jien għandi tama qawwija li l-bdiewa jobdu u fl-aħħar naslu wkoll, imma dawn huma metodi ġodda u bħalma taf il-Kamra, meta tiġi biex iddaħħal xi ħaġa ġdida, dak li jkun jibqa' daqsxejn xettiku dwar jekk jobdix jew le.

Imma bil-mod il-mod, permezz ta' l- extension service qed jirnexxielna nagħmlu ħafna affarijiet li kont nibża' li mhux se jirnexxielna nagħmlu u nispera li din tirnexxi wkoll.

Fil-laboratorju ta' l-Għammieri se nġibu strumenti biex niċċekkjaw ukoll l-effett tal- pestiċidi u l-insettiċidi fuq il-frott u l-ħaxix u fil- fatt diġa' qed nipprovaw apparat biex inkunu nistgħu nistudjaw dawn l- effetti.

L-Onor.

Farrugia tkellem dwar il-kwarantina u f'risposta li tajtu għidtlu li jekk skond ċertifikat tal- veterinarju jkun jidher li minn fejn ikunu ġejjin il-bhejjem m'hemmx ċertu mard, l-aktar il- foot and mouth disease, t- tobba jgħidulek li m'hemmx bżonn tuża kwarantina.

Aħna mhux qed niċċekkjaw iċ- ċertifikat biss imma aħna membri ta' l-OIE.

Din hija għaqda internazzjonali li tibgħat tinformana dwar xi mard li jista' jkun hemm f'pajjiżi oħra mill-ewwel.

(Interruzzjonijiet) Le, il-klima ma ġġibx mard imma jista' jkun li l-bhima tkun imdorrija fl- għalqa u meta tiġi fuq il- konkos tweġġa' saqajha u għalhekk jista' jkun hemm xi difett fiżiku.

Apparti dan, kull kunsinna li nġibu tal- baqar, aħna nibgħatu l- veterinarji tagħna biex jivvettjawhom waħda, waħda.

Diffiċli li jiġu bhejjem morda minn dawk in-naħat, apparti l- fatt li ħafna bhejjem imorru dritt fuq farm li jkun ilu sitt xhur vojt u allura jkun kwarantina minnu nnifsu.

Skond il-pariri li għandi, dawn jistgħu jmorru ġo farms bil- bhejjem imma dejjem trid toqgħod attent biex kemm jista' jkun tnaqqas il- mard.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, bil-permess tal-Ministru.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jiġifieri inti qed tassigurana li qatt ma jista' jkun hemm mard minħabba l-klima.

ONOR.

LAWRENCE GATT: Jien qed ngħid li ma jistax ikun hemm mard, virus jew mikrobu minħabba l-klima.

Skond il- parir tal-veterinarji, il-mard li qed nagħmlu kwarantina għalih ma jiġix minħabba l- klima.

L-Onor.

Farrugia semma ħaġa tajba ħafna rigward programm edukattiv, speċjalment għall- uffiċjali tad-Dwana.

Hemm bżonn li dawn jagħrfu iżjed dak li għandu jidħol u dak li m'għandux jidħol.

Ma jistax ikun li aħna jkollna l- uffiċjali tagħna d-Dwana għal kull container ta' prodott agrikolu li jidħol.

Nispera li l-uffiċjali tad-Dwana ma jeħdux għalihom b'dan li qed ngħid pero' tajjeb li jkunu jafu iżjed fuq dan is-suġġett għax il-kontroll huwa totalment f'idejhom.

M'għandniex ċans u m'għandniex in- nies biżżejjed biex ikollna uffiċjali tagħna ma' l-uffiċjali tad-Dwana għal kull prodott agrikolu li jidħol minn barra.

Rigward l-uffiċjali żgħażagħ li semma l-Onor.

Membru, nista' ngħidlu li qed nagħtu spinta kbira dwar dan.

Fil-fatt jien għidtilhom diġa' li għal kull uffiċjal li għandna naħsbu għall-understudies - u dawn iridu joħorġu mill-kulleġġ - b'tali mod li kull uffiċjal ikollu student miegħu.

Nista' ngħidlek li bdejna nibagħtu lill-istudenti biex jakkumpanjaw lill-uffiċjali meta jattendu konferenzi barra minn Malta.

Jiena għandi l-ikbar rispett lejn l-uffiċjali li għandi imma bilfors trid taħseb għar-replacements.

Ma jistax ikun li uffiċjal jimrad jew ikun bil-leave jew imur barra fuq xi konferenza u x-xogħol jieqaf ħesrem.

Se nibdew ukoll - suppost diġa' beda - istitut ta' l- agrikoltura fl- Universita' għax hemm bżonn li nneħħu din l-idea li għax bidwi jġorr l- imgħazqa, dak allura ta' wara l-muntanji.

Illum wieħed jista' jidħol għall- M.Sc. u saħansitra għall- Ph.D. u jiena fl-uffiċju tiegħi għandi minn dawn il-gradwati.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Kif jista' l-Ministru jipprova jagħti l-impressjoni li hu kuntent li student jista' jmur l-Universita' ta' Malta meta l- iskola ta' l-agrikoltura li kellna tħarbtet u spiċċat?

Jiġifieri meta m'għandniex studenti fil-livell t'isfel kif se nipprovaw nibnu 'l fuq?

ONOR.

LAWRENCE GATT: Min qallek li tħarbtet?

Tħarbtet meta l-istudenti tal-kulleġġ qed nibgħatuhom barra wkoll!

Mur arah l-kulleġġ!

Tħarbat kollox meta qabel kellek mijiet ta' studenti ma jagħmlu xejn.

Issa biex tidħol fil-kulleġġ trid tidħol bl-"O" levels u min ma jridx jistudja nneħħuh.

Dan żgur mhux bħal qabel meta kienu jispiċċaw la jafu jaqraw u lanqas jiktbu.

Allaħares ngħidlek x'sibna fil-kulleġġ!

Staqsi lil min hu hemm u jgħidlek x'differenza hemm bejn il-kulleġġ tal-lum u kif kien qabel.

Forsi m'għandniex in- numru ta' qabel, imma min qiegħed hemm qiegħed hemm biex jitgħallem u min jeħel nagħtuh ċans sa sena u mbagħad irid jitlaq 'il barra.

Qabel kien jibqa' repeater sena wara l- oħra, l-aqwa li jilħaq Group D u jieħu job mal-Gvern, jgħaddi jew ma jgħaddix mill-eżami.

Illum mhux hekk qed issir; jekk teħel trid titlaq 'il barra.

(Interruzzjonijiet) Hemm numru żgħir ħafna ta' studenti għax jien irrid ftit u tajbin.

Għax billi jkun hemm il-mijiet ...

Darba fl-iskola u fil-kulleġġ kien hemm xi 500 jew 700 ruħ u konna waqqajnihom għal 200.

Jien nixtieq li tmur tistaqsihom x'kienu jagħmlu l- istudenti tal-kulleġġ qabel.

ONOR.

GEORGE VELLA: Imma tammetti li kien hemm żmien meta l-Iskola ta' l- Agrikoltura f'daqqa waħda ġiet orjentata aktar b'mod akkademiku milli b'mod prattiku.

U din kienet waħda mill-affarijiet li keċċiet ħafna mill- istudenti li kienu qegħdin hemmhekk għaliex filwaqt li kien hemm ħafna minnhom orjentati għas-sengħa tal-biedja daħlu ħafna affarijiet oħra ...

ONOR.

LAWRENCE GATT: Għalija dak hu l-ħażin u issa ngħidlek għaliex.

ONOR.

GEORGE VELLA: Le, dan mhux ħażin.

Int għandek żewġ kategoriji ta' nies; għandek min hu kapaċi għax-xogħol ta' l-idejn u moħħu jixrob dawk l- affarijiet li huma tekniċi u mbagħad għandek min jara l- biedja mil-lat akkademiku.

U dawn huma assolutament differenti.

F'dak iż-żmien li qed issemmi inti, minflok għamiltu żewġ sezzjonijiet, ġew introdotti ċerti suġġetti u lil dawk it-tfal li huma aktar orjentati għal dak li huwa xogħol manwali, gerrixtuhom.

Dan hu li ġara.

ONOR.

LAWRENCE GATT: Mr Speaker, jien nista' ngħid li ġew xi ġenituri għandi li qaluli biex inħallilhom lit- tifel tagħhom fil-kulleġġ għax għall- biedja jinqala' ħafna pero' ma jafx jaqra u jikteb.

Imma jien kif nista' nżomm lil wieħed li ma jafx jaqra u jikteb fil-kulleġġ?

Dan jista' jidħol mod ieħor u jaħdem fir- raba' mingħajr ma jmur il- kulleġġ.

Għax x'jiswa li inti tattendi l-lectures fil-kulleġġ meta lanqas taf taqra u tikteb?

Aħna jew se nħarrġu bdiewa tajbin - u dawn se jkunu bdiewa uffiċjali ...

Jekk m'inix sejjer żball, bħalma kien isir qabel, illum l-istudenti għandhom jumejn skola u tlett ijiem xogħol, jiġifieri jduru section section.

Nerġa' ngħid, min ma jafx jaqra u jikteb jew mhux interessat fl- iskola, jista' jidħol fil-biedja mod ieħor billi jmur ma' bidwi tajjeb jew li għandu s-sengħa u jgħallmu hu għax ma nistgħux inħallu lil min ma jridx jaf bl-iskola fil-kulleġġ.

(Interruzzjonijiet) Imma mhux fil-kulleġġ.

Għal dawn irridu nsibu sistema oħra.

(Interruzzjonijiet) Imma kif se ddaħħlu?

Għaliex l-idea ta' dawn l-istudenti hi li huma għal mal-Gvern.

Jien indaħħal mal-Gvern, imma rrid nara li huma kapaċi.

Aħna ma rridux li jkollna mijiet ta' studenti li jagħmlu tliet snin fl-iskola u tliet snin fil-kulleġġ u kemm jekk jagħmlu l-eżami fl-aħħar sena u kemm jekk ma jagħmluhx, jispiċċaw mal-Gvern.

Għax hekk kulħadd ikun irid jidħol fil- kulleġġ u aħna dejjem inżidu n- nies mal-Gvern fil-qasam ta' l- agrikoltura mingħajr ma jkollna bżonnhom.

MR SPEAKER: L-Onor.

Micallef, bil-permess tal- Ministru.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Mr Speaker, jekk inhu veru li llum hemm il- kwalita' mhux il- kwantita' u anke l-MSc. eċċ., x'inhi r-raġuni - u issa propju qegħdin niddiskutu din il-liġi minħabba l-mard li hawn fuq l- istess ħaġa - li għal dan il- kors ma marx wieħed minn dawn l-istudenti u mar bniedem li wasal biex jispicca minn mal-Gvern?

Dan hu course li qam flus kbar u mar wieħed li għandu xi 57 jew 58 sena.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

LAWRENCE GATT: Mr Speaker, rigward l-understudy irrid ngħid li diġa' sibt student mill-kulleġġ li se jidħol miegħu.

Meta għamilt din is- sistema li jintgħażlu studenti bħala understudy ma' dawn l-uffiċjali, qaluli li hemm wieħed li hu tajjeb u jixtieq ikompli jitħarreġ.

Jien se npoġġi lil dan l- istudent bħala understudy tiegħu u meta jitħarreġ tajjeb nibagħatu wkoll fuq course barra minn Malta, imma sal-lum din il-persuna biss kien hemm.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Jien informat li dak li qed issemmi huwa ferm aħjar minnu, anke fil-prattika.

ONOR.

LAWRENCE GATT: Dan għadu student u għad irid jipprattika ftit.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Allura aħjar trawwem lil wieħed li għadu żgħir, kemm fl-iskola, kif ukoll fil-prattika.

ONOR.

LAWRENCE GATT: Dan qed jitħarreġ biex 'il quddiem, jieħu over hu.

Jien personalment ma nafx min hu, imma meta qaluli li hemm student tajjeb, għidtilhom biex ipoġġuh ma' dan l-uffiċjal ħalli jibda x-xogħol mill-ewwel u malli nara li qed javvanza nibagħtu course barra minn Malta.

Fil-fatt għidtilhom li dan l-istudent, jekk irid għandu cans li jibqa' javvanza sa PAO, u għalhekk issa tħajjar li jiġi f'din is-section.

'Il quddiem beħsiebna nibagħtuh barra ħalli jistudja biex ikollu ċ-ċans li jibqa' miexi f'dik il-linja.

Għar-rigward ta' uffiċjali żgħażagħ irrid ngħid li se ndaħħlu ħames gradwati - u fil-fatt diġa' huma approvati mill-PSC - biex inkunu nistgħu nagħmlu upgrading tax-xogħol.

Waħda minnhom kienet diġa' fid-Dipartiment u l-ieħor kien on contractual basis, imma dawn issa se jkunu jistgħu jkomplu courses oħrajn fil- biedja u jgħallmu lil ħaddieħor.

Irrid ngħid ukoll li kemm ili responsabbli jien diġa' bgħatt 38 uffiċjal jew student barra biex jagħmlu courses.

Hemm minnhom li ġabu l-MSc, oħrajn ġabu d-diploma fosthom kien hemm sitt studenti li kienu fil-kulleġġ qabel.

F'dawn il- ħames snin bgħatna 120 student barra fuq konferenzi, exchange visits u affarijiet oħrajn u hemm ukoll min mar darbtejn jara x'inhu jsir barra minn Malta.

Rigward il-kontroll tal- pjanti rrid ngħid li l- ewwelnett biex iġġib pjanti minn barra jrid ikollok ċertifikat u hemm l-inspectors biex jaraw dak kollu li jidħol minn barra.

Aħna diġa' ppreparajna emendi għall-Plant Protection Act, u nispera li ma ndumx ma nressaqhom hawnhekk.

Għamilt ukoll emendi għal-liġi tal-Pesticides u waqqaft kumitat biex jistudja fuq dawn il-pestiċidi u nsetti.

Hawnhekk nixtieq nirringrazzja lis-Sur George Carbone, is-Sur David Dandria, is-Sur Victor Farrugia, is-Sur Antoine Vella u s-Sur Dione Caruana għax- xogħol li qed jagħmlu.

Safejn naf jien, dawn huma l-aktar ħamsa min-nies li jifhmu f'dan is-suġġett u aċċettaw li joqogħdu fuq dan il-kumitat.

Dawn qed jaħdmu ħafna u diġa' ppreparawli l-emendi għal-liġi tal-pestiċidi.

Dan juri kemm ix-xogħol qed jittieħed bis- serjeta'.

Nieħu gost ngħid li l-aħjar nies li għandna fil- pajjiż qed jikkoperaw u jgħinuna biex dan ix-xogħol isir kif suppost.

L-Onor.

Micallef qal li xi bdiewa stqarrew miegħu li l- marda kienet ilha hawn u kif għidt l-aħħar darba, din hija problema serja.

L-Onor.

Debono Grech qal li f'Mejju bagħtilna ittra, imma għalkemm fittixniha kullimkien, jidher li ħadd ma jaf biha.

Jien m'inix qed ngħidlek li ma bgħatthiex, imma din l-ittra la nstabet fil- Ministeru, u lanqas fid- Dipartiment.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Il- Ministru ma jistax jallega li jien ma bgħatthiex.

Jekk ma sabhiex mhux it-tort tiegħi.

ONOR.

LAWRENCE GATT: Jien m'inix ngħid li ma bagħathiex, imma nista' ngħidlek li min- naħa tagħna qallibna kullimkien u ma sibniha mkien.

Jien noqgħod fuq il-kelma tiegħu li bagħatha.

L-Onor.

Debono Grech kien jaf b'din il- marda f'Mejju u lill-Onor.

Micallef ma nafx meta qalulu li hawn il-marda.

Imma allura lilna ħadd ma jiġi jgħidilna?

Li kieku xi ħadd ġie igħidli biex noqogħdu attenti għax għandna dan l-inkwiet, kont nirringrazzjah ta' l- għajnuna...

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Point of order.

Il-Ministru m'għandux għalfejn joqgħod igħidli hekk.

L-ewwelnett jien ktibtlu, imma apparti minn hekk il- Ministru ilu madwar sitt snin jiġi hawnhekk u jgħid li għandu l-esperti f'kull qasam, saħansitra hemm wieħed fuq in-naħal biss u suppost li dan imur idur il-postijiet fejn irabbu n-naħal.

Allura ma naħsibx li għandi niġi ngħidlu jien!

Jien m'inix imħallas biex immur noqgħod nara n- naħal!

MR SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

LAWRENCE GATT: Kulħadd huwa obbligat kemm min-naħa ta' l- Oppożizzjoni kif ukoll min- naħa tal-Gvern li għall-ġid tan-nazzjon, fejn jista' jgħin igħin.

Jien mhux qed ngħid li kont obbligat imma kienet tkun xi ħaġa tajba kieku xi ħadd qalli għax kont nieħu l-passi immedjatament.

MR SPEAKER: L-Onor.

Micallef, bil-permess tal- Ministru.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Mr Speaker, dan li se ngħid huwa importanti u se ngħidu biex nikkoreġi dak li qal il- Ministru l-aħħar darba meta qal li ma jistax ikun li l-marda kienet hawn qabel il-bidu ta' Awissu.

Meta jien allegajt li l-marda kienet daħlet qabel l-1 ta' Awissu, kont ċert minnu għax aċċertawni.

B'danakollu meta l-aħħar darba bqajt tinsisti li ma jistax ikun, jien min-naħa tiegħi erġajt mort niċċekkja ma' nies ta' l- affari tagħhom u sibt li l- marda kienet ilha hawn minn ħafna qabel Awissu.

Tant hu hekk li nformawni li l-Ministru stess kellu twissijiet biex ma jdaħħalx il-frieħ tan-naħal, il-bumble bee għax f'Novembru li għadda l-Ewropa kienet mimlija bil-mard.

Ma' min erġajt iċċekkjajt qalli biex naċċerta lill-Ministru li ma jistax ikun li din il-marda dehret f'Awissu għar-raġuni li l-mikrobu jbid minn ħames sa tmien bwajdiet - l- ewwel wieħed ikun raġel u l-oħrajn ikunu nisa - u jrid 15-il ġurnata biex ifaqqas.

Jiġifieri ara kemm trid żmien biex ikollok kwantita' li teqred il- frieħ kollha tan- naħal, madwar 5,000, imferrxin ma' Malta kollha!

Kif jista' jkun dan?

Jien mort niċċekkja u kieku tawni informazzjoni ħażina kont inkun raġel u niġi hawnhekk ngħid li żbaljajt.

Imma nhar is-Sibt wara nofs inhar għamilt siegħa nitkellem ma' dawn in-nies li aċċertawni li l- marda kienet hawn mill- bidu tas-sena, u għalkemm kien hemm twissijiet dwarha, xorta daħlu l-frieħ tan-naħal għal xi serer u b'hekk ġiet il-marda.

ONOR.

LAWRENCE GATT: Mr Speaker, jien nhar il-Ġimgħa kelli laqgħa ma' madwar 100 bidwi li għandhom in-naħal u staqsejthom point blank: "Intom kontu tafu li kien hawn il-marda tan-naħal qabel l-1 ta' Awissu?"

Qaluli li ħadd ma kien għaraf li hawn din il- marda u li kellhom xi mwiet iżjed mis-soltu.

Jien staqsejthom għaliex ma ġewx igħidulna b'dan imma ħadd ma tkellem.

Kien hemm fuq il-100 bidwi, ħadd ma għaraf din il- marda u lanqas ħadd ma ġie jgħidilna li kellu xi mwiet iżjed mis-soltu u jien staqsejthom għaliex m'għamlux dan.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Il- produtturi tan-naħal ma setgħux igħidulu biha l-marda għaliex qatt ma kienu rawha b'għajnejhom.

Il-persuna li ġibdet l- attenzjoni għal din il-marda kien żagħżugħ li kif għidt lill-Ministru, huwa aqwa mill-espert li għandu u li taparsi qiegħed imexxi.

ONOR.

LAWRENCE GATT: Iva.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Minn fuq akkużawh li kien hu li ġab din il- marda.

Issa dan tant huwa modern li dak ix-xogħol li qed jagħmel il- Ministeru llum - jibdel il-qolla l-antika mal- kaxxa li tista' tinfetaħ biex wieħed ikun jista' jiċċekkjaha - kien diġa qed jagħmlu sena ilu tant kemm kien ċert minn fehemtu.

Illum intom qegħdin tagħmlu l-istess ħaġa.

L- espert li għandu l-Ministeru llum, is-Sur Arnold Grech - ma jimpurtax li nsemmuh - lil dawk li jrabbu n-naħa qatt ma qalilhom biex jibdlu l-kaxxi meta l-qolla l-antika ma tistax tiftaħha biex tiċċekkja għal dan il- mikrobu.

Huwa veru li qed ngħid?

ONOR.

LAWRENCE GATT: Iva veru.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Qed ngħid dan mhux għax nifhem imma għax ħadt l- interess biex nara jekk min tani l-informazzjoni kienx korrett u jekk darb'oħra għandix nafdah.

Min tani din l-informazzjoni qalli li din il- marda kienet ilha hawn għax ma jistax ikun li f'xahar tagħmel dak it-tifqis kollu u teqred il-kolonja kollha tan- naħal li għandna f'Malta.

Nerġa' ngħid li din il- parassita tbid minn ħames sa' tmien bajdiet li jridu 15-il ġurnata biex ifaqqsu u allura ma jistax ikun li fl-ewwel 15- il ġurnata ta' Awissu kienet diġa nqerdet nofs il-kolonja ta' 5,000 qolla naħal li għandna f'Malta.

Anke jekk taħdimha bil-matematika tinduna li din il-marda kienet hawn qabel.

Kieku kont żbaljat - għax tawni informazzjoni żbaljata - kont inqum u ta' raġel li jien kont nammetti li kont żbaljat imma jiena erġajt ikkonfermajt - għax din anke fil-laqgħa ħarġet - li kien hemm nies mill- Imġarr li xhur ilu mitulhom in-naħal.

ONOR.

LAWRENCE GATT: U dawn ma tkellmux?

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Ma tkellmux għax m'għarfuhiex.

MR SPEAKER: Ippermettili, Onorevoli Gatt.

Skadielek il- ħin.

Għandek bżonn il-leave of House biex tkompli.

Il-Kamra taqbel?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

LAWRENCE GATT: Nirringrazzja lill-Kamra li tatni ċans inkompli.

Din il- persuna ...

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Kien hemm min qal li din il-kwalita' ta' mewt li issa qed tiġri lin- naħal kien ra tiġri lin-naħal tiegħu fil-bidu tas-sena, allura kif tiġi tgħid li din il-marda ma kenitx hawn?

ONOR.

LAWRENCE GATT: Mr Speaker, meta staqsejt lil dan il-bniedem li qed isemmi l- Onor. Micallef u quddiem kulħadd meta sar jaf li din il- marda hija l-Varroa, hu qalli li sar jaf dak inhar li cemplilna, jiġifieri fl- ewwel tax-xahar.

(Interruzzjonijiet) Jiena staqsejt lil kull min kien preżenti.

(Interruzzjonijiet) Anzi lil dan il- bniedem nirringrazzjah pubblikament talli avżana bil- marda.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Għax dan il-bniedem għaraf il-marda akkużawh li xerridha hu.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: Jiena nissimpatizza ħafna ma' dak li qed igħid il- Ministru u ma naħsibx li huwa tort tiegħu personali li ma ndunax bil- marda imma naħseb li hawnhekk irid jammetti li d-Dipartiment - ma nafx ta' min hi l-ħtija - qiegħed hemm apposta għal dawn l-affarijiet u ma nippretendix li għandhom jindunaw bil-marda dawk li jrabbu n-naħal.

Naturalment għandhom jindunaw li qed jiġri xi ħaġa lin-naħal imma ma nippretendux li għandhom ikunu jafu x'inhi l- marda.

Intom għandkom tindunaw għax il-Gvern għandu naħal.

Għalfejn qiegħed id-Dipartiment, biex lil dak li jkun sempliċiment igħidlu li għandu l-mard, jew biex imur jagħmel l-inspections u jkun jista' jara b'għajnejh.

Jien qed ngħid dan biex jekk jista' jkun dawn l- affarijiet ma jerġgħux jiġru.

ONOR.

LAWRENCE GATT: Aħna dak li nixtiequ.

ONOR.

DOM MINTOFF: M'għandniex għalfejn noqogħdu naraw min għandu l- ħtija u min m'għandux imma lanqas għandek tagħti l-ħtija lil dawk in-nies li ma qalulekx.

Jien ukoll għandi xi ftit naħal, imma allura tippretendu li għandi nkun nifhem fil-marda tan- naħal?

Allura int qed tgħidli li jmissni għidtlek li għandhom il-mard!

ONOR.

LAWRENCE GATT: Jien lin-nies ma lumejthomx għax ma qalux li hawn il-Varroa imma għidtilhom li jekk kellhom xi mwiet iktar mis-soltu kien imisshom qalulna għax aħna għalhekk għandna n-nies tagħna.

Din mhix ħaġa faċli li tkun taf biha.

ONOR.

DOM MINTOFF: L-ewwel ħaġa li għandek tistaqsi int hija għaliex id- Dipartiment tiegħek ma ndunax, imbagħad ħalli tgħid lin-nies biex jiġu jgħidulek.

MR SPEAKER: L-Onor.

Debono Grech.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Għalija din m'hi skuża xejn.

Jien ma nħobbx noqgħod indur mal-lewża.

Int għandek bniedem li fi żmienna kien in charge min-naħal.

Il-Gvern fi żmienna kellu n-naħal tiegħu, pero' l- Gvern tal- lum ma nafx għandux.

Jien ma rrid inweġġa' lil ħadd imma hawnhekk nixtieq ngħid li kien hemm żewġ żgħażagħ l- iskola li kienu jifhmu ħafna fin-naħal, imma lil dawn baqgħu sakemm keċċewhom.

Veru li wieħed minnhom lanqas ismu ma kien jaf jikteb, imma fejn jidħol in-naħal ħadd ma kien jifhem daqsu.

Min iridha ta' espert fuq xi ħaġa, għandu jmur u jara x'inhu jiġri.

Dan l- espert tagħkom anke għandu business ma' dawk li jkabbru n-naħal u min hu responsabbli jmissu ġibed l-attenzjoni tal- Ministru fuq din il-marda.

L- espert għalhekk qiegħed, biex jagħraf il-marda l-ġdida.

U l-parir li qed jagħtuk, li din il-marda ma teqridx mhuwiex minnu għax din il-marda ma jfiqux minnha.

Il-marda hija ġdida u mhux veru li it-tobba qegħdin jagħtuk parir li din il-marda ma teqridx.

Aqra l-ġurnal Amerikan ..(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Nitlob lill- Ministru biex ikompli bil- winding up jekk jogħgbu.

ONOR.

LAWRENCE GATT: Mr Speaker, f'dawn l-aħħar ġranet kont qiegħed naqra u sibt li l- marda tant hija difficli li fl- Ingilterra saru jafu biha madwar xahar jew xahrejn ilu meta din kienet ilha hemm għal ħames snin.

Issa fl-Ingilterra m'hemmx experts!

Imma dawn xorta ma ndunawx biha!

(Interruzzjonijiet) Jien qiegħed ngħid li aħna ma konniex nafu biha, pero l- Ingliżi anqas bid-duwa ma kienu jafu.

MR SPEAKER: Onor. Freddie Micallef.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Qaluli li tant kemm il-marda tan-naħal kienet ilha hawn Malta, mill-5,000 kolonja li kien hawn 1,000 biss kien baqa' meta l-Gvern ħa l-passi u ordna l-istrips.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GATT: Mr Speaker, rigward il-moviment nixtieq ngħid li meta aħna sirna nafu b'din il-marda, l- moviment kien diġa' waqaf.

Skond il-press release tal- Bayer li ġiet maħruġa mill- Ingilterra jgħid li: "movements within the infested area are not restricted".

Jigifieri aħna ninsabu f'infested area kollha kemm hi.

Imma skond it- teknika l-experts jgħidulek li lanqas hemm bżonn li tagħmel xi moviment, għalkemm jien xorta naqbel li għandu jkun hemm ċertu kontroll.

Rigward il- moviment ta' l- annimali nixtieq ngħid li aħna għandna żewġ inspectors li fil-weekend imorru jduru, biex fost affarijiet oħrajn, jaraw x'moviment tal-bhejjem qiegħed ikun hemm f'dawk il-ħinijiet.

L-Onor.

Membru semma wkoll id-disease eradication scheme u nixtieq ngħid li aħna kulma nfaqna kien madwar Lm600,000.

Sfotunatament il-marda tal- brucellosis għadna ma solvejnihiex għax għandna żewġ farms infettati, wieħed jinsab reġistrat ma' l-MDP u l-ieħor le.

Dawn ġralhom hekk għaliex bagħbsu fil-bhejjem, fil-fatt it-tnejn se jitilgħu il-qorti.

Apparti dawn it-tnejn aħna m'għandna l-ebda farm li nafu bih li fih il-brucellosis.

Dawk il-farms li m'humiex reġistrati mal-MDP aħna nduruhom darba fis-sena u minn 1,500 diġa dorna żewg terzi u ma sibna l-ebda mara.

B'riżultat ta' dan ix-xogħol li għamilna, biex tara kemm għamilna investiment tajjeb, fl-1988 fl-isptar kellna 65 każ tad-deni irqiq u fl-1991 kellna biss sitt każi.

Għadna ma ħlisniex mill-mard kollu imma diġa' naqas sew u żgur li l-isptar kien jonfoq ħafna iżjed flus għall-kura milli nfaqna aħna biex ħlisna minn dan il-mard.

Rigward it-tuberculosis nista' ngħid li hemm każ wieħed under observation f'Għawdex u hawn żewġ farms f'Malta li qed jiġu depopulated.

Jien nispera li sa l-aħħar tax-xahar inkunu ħlisna mill-farms li għandhom xi ħjiel ta' tuberculosis.

Issa se ngħid xi ħaġa fuq il- Varroa.

Jien informat li fl- Awstralja din il-marda ma teżistix.

Fil-fatt l-uniċi postijiet fejn m'hemmx din il- marda huma l-Awstralja, New Zealand u l-Kanada għax fil- Kanada jeqirduhom kull sena.

Allura l-marda ma setgħetx ġiet mill-Awstralja.

Biex nikkonferma dan - għax għidt li seta' kelli xi informazzjoni qadima - illum bgħatt fax lis-Central Science Laboratory tal-Ministeru ta' l- Agrikoltura Ingliż.

Fil-fatt dan qalilna: "We have no official confirmation of Varroa.".

Staqsewna għalfejn ressaqna din il-Liġi daqshekk tard meta din kienet urġenti.

Jista' jkun li jien abbużajt mill- Membri ta' l-Oppożizzjoni għax kont naf li kien se jkolli koperazzjoni f'dan ix-xogħol, pero' jien xorta ma kellix il- liġi ...

Barra minn hekk, min ma riedx jirreġistra, seta' ma rreġistrax.

Jien nispera li sa għada nkunu għaddejna din il- Liġi.

S'issa konna mexjin xorta waħda u xejn ma żammna minn dak li kellna nagħmlu mingħajr liġi.

Nista' ngħid li hemm żewġ mardiet kbar tan-naħal; hemm il-Varroa u l- American foulbrood.

Fil-każ ta' l- aħħar marda bilfors trid taħraq in- naħal.

Fil-fatt hawnhekk għandna hekk:

"If after the standstill order is imposed other outbreaks are discovered, colonies will not be destroyed and the standstill order will be lifted.".

Dan ifisser li jekk qabel kont żammejt ...

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Hawnhekk m'għandniex noqogħdu nikkwotaw għax jien ma tantx nemmen bit-teorija.

Peress li l-espert tal-Ministru dam ma nduna bil-marda, qed igħidu li jekk ma kienx hemm ċaqlieq ...

Il-Ministru ma jafx kemm hawn naħal.

Billi l-Ministru semma l-Awstralja, ma kienx jaf x'inhi l-marda għax l-espert avża lill-Ministru biha ftit taż-żmien ilu.

Issa inti qabel ma ġibt din il-liġi ma kontx taf kemm hawn min irabbi naħal f'Malta, mela ma tafx x'ċaqliq sar.

Lil sieħbi qalulu li kien hawn il- marda f'Jannar u anke lill- bdiewa qalu, imbagħad lilek ma qalulek xejn.

MR SPEAKER: Grazzi.

Point of order, l-Onor.

Spiteri.

ONOR.

CARM LINO SPITERI: Il- Ministru qed jagħmel il- winding up u jekk hemm xi kummenti xi jsiru jistgħu jsiru fil-Committee Stage.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GATT: Hawnhekk għandi leaflet li joħroġ l- Extensions Service tad- Dipartiment tal-Biedja fl- Ingilterra u jgħid ċar u tond li meta jkollok din il-marda n-naħal ma tridx taħarqu.

Għandek taħarqu jekk ikollok każ wieħed iżolat biex din il- marda ma tiċċaqlaqx.

Imma jekk għandek il-post kollu infettat ...

(Interruzzjonijiet) Mr Speaker, jien qed ngħid li l-Onor.

Membru għandu żball għaliex l-experts fid-dinja kollha - inklużi l-experts Ingliżi - jgħidu li meta jkollok din il-marda m'għandekx taħraq.

L-American Foulbrood taħraqha imma din le.

MR SPEAKER: Point of order, l-Onor.

Debono Grech.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jien qabel għidt f'din il-Kamra li l-Ingliżi issa saru jafu biha din il-marda.

Il-Ministru qed igħid li l-Ingliżi saru jafu biha u qed ikollhom xi każ iżolat.

Issa jiena nemmen li dawn l-esperti Ingliżi għandhom imniżżel kull min għandu n- naħal, imma jekk Malta ma nafux kemm għandna naħal ...

Nerġa' ngħid, jaf jekk ċaqalquhomx jew le?

MR SPEAKER: Dan mhuwiex point of order, dan huwa argument.

Il-Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GATT: L- awtoritajiet li kkonsultajna qalulna li kontra din il-marda m'għandekx għalfejn taħraq.

L-American Foulbrood taħraqha, imma din le.

Tant hu hekk li issa wara li għamilna l-kura, din il-marda stabilizzat ruħha.

Allaħares ħraqna kollox għaliex ma konna nsalvaw xejn mentri issa din il-marda stabillizzat ruħha.

Mr Speaker, bħalma għidt nhar l-Erbgħa, tlabna li ssir registration u sal- lum rreġistraw 138 f'Malta u 78 f'Għawdex u naħseb li xi wħud baqgħu ma rreġistrawx, pero' diġa' huwa numru mhux ħażin ta' bee-keepers.

Minn dan in-numru 55% tan-naħal f'Għawdex intilef minħabba l-marda u l-bqija salvajnihom, jiġifieri jew għad għandhom ftit mard jew m'għandhom xejn.

Nispera li biż-żewġ treatments li tajna - u issa se nagħtu t-tielet wieħed - dawn insalvawhom ukoll.

Kolonja tan-naħal jista' jkollha madwar 150,000 naħla.

F'Malta u Għawdex kellna 3000 ferħ u baqgħalna 1,800.

In-naħal mietu iżjed minn nofshom, imma bħala kolonji baqgħalna iżjed minn nofs.

Aħna tajna l-ewwel medikament b'xejn, illum beda t-tieni round u qabel Frar li ġej - forsi anke f'Diċembru - nispera li nkunu tajna anke t- tielet wieħed.

Dawn qed nagħtuhom b'xejn biex żgur ħadd ma jkollu skuża li minħabba xi spejjeż ma jagħmilx ix-xogħol kif suppost jagħmlu.

Dawn x'kien l-effett tagħhom?

Illum kellna min ġie għan-normal u m'għandu mard xejn.

Kien hemm naħal li meta ħass din il- mediċina, biddel il-post fejn kien qiegħed fl- istess kaxxa u mar f'shed oħra, imbagħad kellna oħrajn li meta ħassewhom b'saħħithom qabdu u ħarbu u ma reġgħux lura.

Allura f'każi bħal dawn qed inneħħu d-duqqas il-marid mill-ewwel u anke nqasqsu l-ġwienaħ tar-reġina biex jekk taqa' tiġi isfel u nillimitaw id-danni.

Aħna qgħadna attenti li jkollna pariri minn experts barranin biex inkunu aktar ċerti.

Per eżempju għandna kuntatti kontinwi ma' Dr. Mattei li huwa l-expert tal- Bayer, l-istess kumpannija li ħadet il-kuntratt ta' l- eradication tal-Varroa fl- Alġerija.

Minn dawn in-nies li għandhom l- esperjenza u minn dawn il-pajjiżi li għandhom temperatura u klima bħal tagħna nistgħu nitgħallmu u nimxu aħjar f'dan ix-xogħol li qegħdin nagħmlu.

Fl-Alġerija ma ħarqux kollox, imma kkurawhom.

Aħna qed nagħmlu kuntatti kontinwi ma' dan l-espert biex igħallimna u jurina kif nistgħu napplikaw l-esperjenza tiegħu għal pajjiżna.

L-espert Ingliz, li huwa l- aqwa wieħed li hemm, Clive De Bruye ukoll għandna kuntatti regolari miegħu.

Apparti l-affarijiet li semmejt qabel, fl-1990 u anke din is-sena ġie l- Professur Sartorelli li huwa espert ta' l-FAO.

F'Jannar ta' l-1993 il-FAO se jagħmlu TCP Project għall-Mediterran kollu fuq in-naħal u aħna tlabna li nkunu nklużi fih.

Fil-fatt aċċettaw li aħna nkunu inklużi f'dan il-proġett u nispera li jkollna wkoll scholarships minn fost dawk li se toffri l-FAO biex nibagħtu l-istudenti jistudjaw fuq ix-xogħol tan- naħal.

Wara li sirna nafu b'din il-marda, waqt ir- Regional Conference għall- Ministri ta' l-Agrikoltura li saret fi Praga, jien kelli laqgħa ma' Dr Saouma - li huwa ħabib ukoll tal-Membri tan-naħa l-oħra tal-Kamra u jafhom sewwa u dejjem igħidli biex inselli għalihom - fejn tlabtu jagħmel proġett fuq in-naħal għal Malta biss.

Huwa qalli biex napplikaw u li dan se jikkonsidrah.

Fil- fatt applikajna u apparti l- proġett tal-Mediterran tas-CPE li se jsir f'Jannar nispera li jaċċettaw li jsir ukoll proġett għal Malta biss ħalli jkollna għajnuna mill-FAO biex immexxu lil din l- industija iżjed 'il quddiem u mmexxuha aħjar milli qatt imxiet.

Fl- 1990, bis-saħħa tal-Lions Club, kellna fosnta lill-Professur Santi Longo mill- Universita' ta' Catania.

Jiġifieri f'dawn is-snin kollha kellna esperti differenti fostna u dawn żaru nies differenti biex jiċċekkjaw kif isir ix- xogħol u x'mard għandna.

Pero' dawn qatt ma sabu l-Varroa allavolja ċċekkjaw għaliha wkoll.

Jiġifieri aħna kemm jista' jkun ipprovajna nżommu ruħna aġġornati ma' dak li jiġri barra anke billi ġibna esperti hawn Malta.

Issa jibqa' l-problema kbira tal-pollination.

Il-pollina- tion tibda minn Marzu 'l quddiem u apparti l-proġett tal-frawli għall-export ...

Aħna nikkalkolaw li jekk kollox imur skond il-pjan tagħna, sakemm tibda l- pollination ikollna 80% ta' kif kienet l- industrija qabel ġiet il-marda.

Jekk ma jirnexxilniex irridu nużaw strateġija differenti.

Pero' l-problema hi li għandna ċertu rħula - bħall-Imġarr - li għandhom iż-żejjed naħal għall- pollination.

Għalhekk il- bieraħ stess għidt lill-bdiewa li rridu nagħmlu avviżi kullimkien biex meta jaraw li hemm nuqqas ta' naħal għall- pollination u joqrob iż-żmien, igħidulna ħalli nġorru certu naħal minn post għal ieħor biex b'hekk il-pollination tkun l- istess ma' Malta kollha.

Nispera li l-bdiewa jikkoperaw u jekk ikollhom xi problemi javżawna mill- ewwel biex b'arranġament mas-sidien tan- naħal inkunu nistgħu neħdulhom in-naħal għall-pollination.

J'Alla f'Marzu tas-sena d- dieħla, meta jasal iż-żmien għall-pollination ma jkollniex problemi.

Irrid ngħid - u din hija importanti ħafna - li l-għasel bl-ebda mod ma jiġi affettwat minn din il-marda u nassigura lil kulħadd li l-għasel huwa tajjeb, għax apparti li dan inġabar qabel ma ġiet il-marda, il-Varroa nnifisha ma tagħmilx effett fuq l-għasel.

Hija l- mediċina għaliha li tħalli effett fuq l-għasel.

Fl- Ingilterra meta feġġet din il- marda m'għamlu xejn għax il- mediċina li kien hemm kienet tħalli effett ħażin fl- għasel u fuq ix-xemgħa.

Fil-fatt hemm kawża għax minħabba xi mediċinali li wżaw fuq in- naħal, meta ntużaw il-prodotti tan-naħal fuq il-wiċċ, dawn affettwaw il-wiċċ.

Meta sabu t-tieni medikament ta' Bayer, użawh kif użajnieh aħna u għandna assigurazzjoni li l- effett fuq l-għasel u x-xemgħa huwa mill-inqas possibbli.

Għalhekk wieħed mir-regolamenti li għamilna huwa li dawn il- plastic pieces kollha jiġu reġistrati biex meta joqrob l- istaġun ta' l-għasel niġbruhom kollha ħalli żgur ma jkun hemm ebda effett fuq l-għasel u x- xemgħa.

Nista' nassigura lil kulħadd li l-għasel li għandna huwa tajjeb u nisperaw li bix- xogħol li qed nagħmlu, l-għasel li jkollna s-sena d-dieħla jkun tajjeb ukoll.

Mr Speaker, nerġa' ngħid li nieħu gost nara koperazzjoni minn kulħadd, għaliex dan hu fl-interess tan-nazzjon.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il- mistoqsija hija li l-Abbozz ta' Liġi ikun moqri t-Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri t-Tieni Darba.

PERMESS TAL-KAMRA

ONOR.

LAWRENCE GATT: Nitlob il-permess tal-Kamra biex ngħaddu għall- iStadju ta' Kumitat ta' dan l-Abbozz ta' Liġi.

MR SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

L-ordni għal Kumitat ġie moqri.

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Charles Mangion, President tal-Kumitati, jippresjedi.

Klawsola 2 - Emenda ta' l- artikolu 2 tal-liġi prinċipali.

Clause 2 - Amendment of section 2 of the principal law.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

Il- Ministru Gatt.

ONOR.

LAWRENCE GAT: Mr Chairman, klawsola 2 qed nagħmluha biex inbiddlu d- defenition ta' "annimal".

Qabel din il-kelma kienet tinkludi poultry, swine, monkey, cattle, sheep and goats and many other kinds of four- footed beasts and fish.

L- Ordinanza saret fl-1908 imma fl-1953, 1963, 1972, 1977, 1981, 1989 u fl-1990 saru emendi u nbidlet d-definizzjoni ta' "annimal", ħafna drabi għax tkun daħlet xi marda.

Jien kont biddiltha meta fid- definizzjoni inkludejna l-ħut u issa qed nagħmlu definizzjoni *ġenerika kemm jista' jkun biex tinkludi kollox.

L-iskop tagħna hu biex mhux kull darba noqogħdu nagħmlu emendi ta' din ix-xorta.

"Annimal" issa tinkludi kważi d-dominju ta' l- annimali kollha barra l- bniedem, għax il- bniedem huwa kopert f'section oħra ta' l- istess liġi.

THE CHAIRMAN: Aktar kummenti?

L-Onor.

Joe Brincat.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Id- drafting tagħha mhux qed jogħġobni għaliex qed tinkludi lill-bniedem mar-renju ta' l- annimali.

ONOR.

LAWRENCE GATT: L-ewwel parti tal-Liġi għandha x'taqsam mal-ħarsien mill-mard tan-nies, imma d-definizzjoni li qed nemendaw hawnhekk tirrigwarda biss l-annimali.

Aħna pprovajna nsibu definizzjoni li tkopri kollox, u dan ma kienx faċli.

Il-kwestjoni kollha nqalgħet minħabba li l- Attorney General kellu d-dubju dwar jekk in-naħal huwiex inkluż fid- definizzjoni ta' "annimal" li kien hemm qabel fil-liġi u li kienet tinqara hekk:

""animals" include poultry, monkeys, horses, asses, mules, dogs, swine, cattle, sheep and goats and any other kind of four-footed beast, and fish;".

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Li qegħda ħażin hija l-frażi "four-footed", għax meta tiġi biex tikkwalifika annimal ma tgħidx dak kollu li hu annimal imma li mhux bniedem.

Jien bir-rispett kollu lejk, ngħix fir-renju tal-bhejjem jiġifieri ta' l-erbgħa saqajn li kellek id-diffikulta' għax kien hemm annimali b'żewġ saqajn.

ONOR.

LAWRENCE GATT: Imma l- ewwel parti tal-liġi titratta fuq il- bniedem ukoll, ma naħsibx li hemm bżonn nagħmluha hawn ukoll.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Louis Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Jekk tieħu d-definizzjoni zooloġika ta' annimal tista' tifhimha u tiġi wkoll skond il-liġi li insett huwa tip ta' annimal allavolja għandu sitt saqajn jew iżjed.

Jiġifieri dik li kien hemm ħażin u li tista' tbiddel għax id-definizzjoni zooloġika ta' annimal tinkludi wkoll l-insetti kollha.

Ma nafx x'kien l-iskop oriġinali.

ONOR.

LAWRENCE GATT: Aħna ressaqna dan l-Abbozz minħabba l-emenda li tirrigwarda l-liġi tan-naħal imma issa għidna li se ninkludu kollox biex mhux kull darba rridu noqogħdu niġu ...

Matul is-snin kellna ħafna emendi u għal kull każ li nqala tressqet emenda.

Issa pprovajna nsibu definizzjoni li tkopri kollox, imma jekk għandkom xi definizzjoni aħjar naċċettawha.

Aħna tkellimna ħafna ma' l-AG u din kienet l-aħjar soluzzjoni li sibna.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Nerġa' ngħid li l-iżball kien meta kien hemm fil- liġi oriġinali "four-footed animals" għax dik tirristrinġi d-definizzjoni ta' annimal bħala annimal b'erba' saqajn.

Jiġfieri dik trid titneħħa għax kieku ma kienx hemm dik fil-liġi id- definizzjoni ta' annimal kienet tinkludi wkoll l-insetti kollha u ma kienx ikun hemm problema.

ONOR.

LAWRENCE GATT: Mr Chairman, jekk kif inhi tkopri kollox jien naħseb ...

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Brincat.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Ħalli ngħidlek għaliex, għax meta tagħmel id- definizzjoni xi mkien u mbagħad tiġi biex tapplikaha xi mkien ieħor dik id- definizzjoni se tiġi tapplika.

Per eżempju, artiklu 68 tal-liġi jgħid hekk:

"Kull min ikollu għandu jew taħt il-ħsieb tiegħu annimal li jkollu marda, hu obbligat -

(a) iżomm kemm jista' jkun dan l-annimal imwarrab minn annimali oħra li ma jkunux hekk morda;"

Jekk għandek baqra marida u hemm id-dubbien, int obbligat li żżomm il-baqra 'l bogħod mid-dubbien u l-annimali l- oħrajn kollha.

Mhux billi tagħmel id-definizzjoni mingħajr ma tħares lejn il- kontest tal-liġi.

Ma nkunx qed niċċajta meta ngħid li darba kellna liġi f'dan il-Parlament - u din dejjem insemmiha - fejn kien hawn l-Avukat Mario Felice li qam u qal "kif jista' jkun li f'definizzjoni ta' bastiment se ndaħħlu anke dgħajsa żgħira?"

Jekk wieħed ikollu dgħajsa l-menqa tal-Marsa u jagħmel żewġ qadfiet biex jaqsam għan-naħa l-oħra irid javża lill-kontrollatur tad- dwana li hu se jiċċaqlaq.

Ma kenitx din l-intenzjoni tal- liġi imma jekk id-definizzjoni tagħmilha b'dak il-mod tiġi tagħmel il-kontrasens.

Kif qal l-Onor.

Buhagiar, skond id- definizzjoni li għandek hawnhekk tista' tgħid li kull annimal, anke dubbiena u nsett, trid iżżommhom 'il bogħod mill- baqra marida għax inkella tkun qed tikser il-liġi.

Fil-fatt, f'paragrafu (b) ta' subartikolu 68 (1) insibu hekk:

"Mill-aktar fis li jista' jkun, jagħti avviż tal- marda lill-uffiċjal tal- pulizija tad-distrett fejn l-annimal ikun jinsab".

Jiġifieri jekk ikollu d-dubbien marid irid javża ...

ONOR.

LAWRENCE GATT: Allura jekk id-dubbien jiġi u tipprova tneħħiħ, jekk ma jirnexxilekx tkun qed tikser il-liġi?

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Fil- filosofija konna nistudjaw li meta tagħmel id- definizzjoni tagħmel per genus et specie - l-ewwel twaqqagħha fil-ġeneru tagħha u mbagħad tasal għall- parti speċjali.

Kif qed tagħmilha hawnhekk se ġġib annimali li ma kellekx l- intenzjoni li tkopri.

Per eżempju, semmejna ta' l-erba' saqajn.

Din ta' l-erba' saqajn se titneħħa għax meta xi ħadd jiġi biex jinterpretaha, jgħidlek li minn erba' saqajn jista' jkollu iżjed jew inqas.

Allura ċentopied jew xaħmet l- art se jidħol taħt din?

ONOR.

LAWRENCE GATT: Iva, għaliex le?

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Jiġifieri jekk int għandek xaħmet l-art marid trid toqgħod tiġri warajh u tavża lis-Superintendent tas-Saħħa.

Qed tgħid li forsi qed neżaġera imma l-"annimali" tfisser l- annimali kollha.

X'inhi l- intenzjoni li riedet tolqot din il-liġi?

Jekk naraw l- intenzjoni oriġinali tagħha, huma annimali li jistgħu jitrabbew mill-bniedem, li tkabbarhom, tieħu ħsiebhom u tista' tikkontrollhom int. Ma tistax tilleġiżla definizzjoni vastissima anke għal annimali oħrajn li m'għandek ebda kontroll fuqhom.

ONOR.

JOE FENECH: L-iskop ta' din l-emenda li tagħmel a blanket provision f'dan is-sens hija unikament għar-raġuni biex permezz ta' regolamenti tkun tista' tirregola kull każ li jista' jinqala'.

Ma jfissirx li l-annimali kollha huma koperti b'din l-emenda.

Ir- regolament u d- definition li hemm illum ...

Kif inhi l- iskop tagħha huwa li wieħed ikun jista' jilleġiżla, permezz ta' regolamenti, biex jolqot kull inċident li jista' jinqala'.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Jekk inti tara l-liġi kif inhi ssib li artiklu 68 mhux qiegħed hemm biex tilleġiżla għal quddiem b'regolamenti.

Il- leġiżlazz- joni diġa teżisti u qegħda hemmhekk u allura m'hemmx kwestjoni ta' regolamenti għal quddiem.

Din hija waħda minn dawk il-liġijiet li konna għamilna diversi emendi għaliha.

Hemm partijiet minn din il-liġi li mhux se jsiru regolamenti ...

Hemm partijiet minnha li l-Parlament biss jista' jbiddel.

Bħala eżempju qed nagħtik l-artiklu 68.

Jiena nissuġġerilek li kważi iktar milli tieħu parir ta' l- Avukat tar-Repubblika f'dan il- qasam, tieħu parir ta' bioloġista li jista' jgħidlek x'inhuma d- definizzjonijiet u l-qsim tal-beings.

Per eżempju, l-amoeba bħala a living being, monocellular and an animal se tidħol taħt din id- definizzjoni jew inkella int ma kellek l-ebda intenzjoni li tagħmel dan?

Jekk fid- definizzjoni li kellek qabel kellek affarijiet oħrajn - per eżempju, tal-ħut - allura issa l-brama se tidħol f'dan il- qasam ukoll jew ma kellek l- ebda intenzjoni li tagħmilha?

Ma naħsibx.

Jiena ngħidlek biex ma tieħux il-parir tiegħi ta' avukat pero' lanqas għandek tieħu l- parir ta' l-Avukat tar- Repubblika li huwa avukat bħali.

Għallinqas staqsi lil xi ħadd li fl-annimali jifhem iktar.

L-Onor.

Membru jaf ma xiex trabbejt

L-Onor.

Membru jaf li qiegħed nitkellem hekk għaliex meta kont tifel żgħir, jien ma trabbejtx ma' l-avukati.

THE CHAIRMAN: Aktar kummenti?

Il-Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GATT: Aħna jidhrilna li biex inkopru kollox, ma kellniex għalfejn noqgħodu nibdew mill-bidu kull darba, għalkemm stajt tkellimt fuq in-naħal biss.

Aħna dehrilna li din il-liġi qegħda tkopri kollox.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Joe Brincat.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Inti għandek raġun tagħmel definizzjoni li fiha tista' tkopri dawn l-affarijiet kollha milli toqgħod tiġi hawn għal kull ħaġa waħda wara l-oħra - darba tiġi biex tapplika xi liġi fuq il-barri, darb' oħra tiġi hawn biex tkopri l-bagħal, darb' oħra tiġi biex tagħmel xi ħaġa għall-ħanżir, imbagħad darb'oħra tiġi biex tapplika xi liġi oħra għall-fenek.

Inti għandek raġun, imma għallinqas id-definizzjoni għazilha b'mod u manjiera li għal ċirkostanzi bħal dawn għandu jkun hemm biologu li jgħidlek proprju x'għandha tkun id-definizzjoni illi tolqot dawn l- affarijiet, ħalli mbagħad l-avukati jsibuha u jimxu fuqha.

Aħna m'aħniex qegħdin niġġieldu fuq prinċipju, imma dan qegħdin ngħiduh biex nevitaw il problemi darba għal dejjem.

ONOR.

LAWRENCE GATT: Imma din il-ħaġa ilna niddiskutuha żmien twil u allura inti stajt gibtilna xi definition oħra aħjar minn din.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Jien qiegħed ngħidlek li jien m'inix biologu u għaldaqstant x'nista' ngħidlek aktar minn hekk?

L- aktar definizzjoni li nista nagħtik hija dwar x'inhuma u kif inhuma l-bhejjem.

Imma jiena ma nistax nagħtik id- definizzjoni .....(Interruzzjonijiet) Jien qiegħed ngħidlek biex il-parir tieħdu mingħand min jista' jagħtihulek.

Jiena bejn wieħed u ieħor naf xi trid tgħid.

Dawk l-annimali - huma x'inhuma jistgħu jkunu ix- xadini jew it-tiġri tal- kummiedja - li l-bniedem ikun qiegħed irabbi u li minnhom jirnexxilu jagħmel il-profitt, u wara li jagħmel il-profitt - jikkappararhom taħt il-poter tiegħu - mhux jiddomestikahom - u minflok iħallihom free in nature dan igibhom taħt ċerti kondizzjonijiet u taħt ċertu kontroll, ikun qed jużahom bħala kapital biex naturalment jagħmel qliegħ akbar.

Din hija id-definizzjoni li inti trid tasal għaliha.

Jekk allura din mhijiex id-definizzjoni u trid tespandi jew tirreferi għal affarijiet oħra, allura semmi kollox.

Imma qabel tagħmel dan ara naqra xi tfisser l-animal kingdom.

Jekk inti tħobb tara il-programm "Quark" ngħidlek li minn fuqu titgħallem xi jfissru dawn l- affarijiet u naturalment tasal biex tilleġiżla b'dan il- mod.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Louis Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Jien hawnhekk ma naqbilx ma' dak li qed igħid sieħbi l-Onor.

Brincat.

Għaliex dan qed jgħid li jrid jilleġiżla biss għall- animali li jiġu ddomestikati u li wieħed jista' jagħmel użu minnhom.

Jien ma naqbilx miegħu għaliex jista' jkollok ...(Interruzzjonijiet) Inti qed tirrestrinġi ruħek għal dawk l-animali li tista' tagħmel użu minnhom jew tiddomestikahom, imma dawn mhumiex l-uniċi nsetti jew annimali li jistgħu jdaħħlu l- mard fil-pajjiż.

Allura hawnhekk naqbel mal- Ministru li jrid ikollu statement li jkopri kollox.

Il-liġi kif kienet qabel kienet blanket statement, jekk inti tifhem li d-definizzjoni zooloġika ta' annimali tkopri kollox.

U ma kienx hemm biża' li ma tkoprix l-insetti għax "annimali" tkopri l-insetti wkoll.

Fl- opinjoni tiegħi l- iżball fil- liġi huwa meta tgħid "four- footed animals".

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Brincat.

ONOR.

JOSEPH BRINCAT: Jiġifieri jekk wieħed ikollu bergħud fuqu, mingħajr tort ta' xejn se żżommu penalment responsabbli tal-bergħud.

Kif jista' jkun!

U jekk imbagħad quddiem il-maġistrat tgħaddi dubbiena u toqgħod fuq imnieħer il-maġistrat, l-individwu jkun jista' jgħidlu: sur maġistrat ġejt bħali għaliex id-dubbiena qagħdet fuq imnieħrek.

Jiġifieri għandna naraw x'irridu nolqtu, b'referenza, wkoll għal dawk l-artikli li huma l-liġi sostantiva, ir- regolamenti li jkun hemm bżonn, eċċ, eċċ. Imma d-definizzjoni kif inhi tolqot kollox.

Meta tiġi biex tapplikaha jridu japplikaw għal din ukoll.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hi klawsola 2.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 2 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 1 u t-Titolu għaddew nem. con. u ġew ordnati biex isiru parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Il-Kamra rriżumiet u l- President tal-Kumitati rrapporta l-Abbozz ta' Liġi mgħoddi mingħajr emendi.

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-KODIĊI KRIMINALI

CRIMINAL CODE (AMENDMENT) BILL

L-ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mit-12 ta' Ottubru, 1992.

Il-mistoqsija reġgħet tqegħdet.

MR SPEAKER: L-Onor.

Charles Mangion huwa in possession.

ONOR.

CHARLES MANGION: Mr Speaker, mill-aħħar darba li konna qegħdin niddiskutu din il-Liġi sal-lum, deher li hemm ċerti kategoriji ta' nies li huma nteressati.

Fil-fatt f'dawn il-15-il ġurnata rajna li kemm sidien ta' video shops, kif ukoll għaqdiet u gruppi kkummentaw favur jew kontra din il- liġi.

L-aħħar li tkellimt kont għidt x'kienet ir-raġuni li għaliha l- Gvern kien ħa d- deċiżjoni - u kienet deċiżjoni tajba - li jagħti żmien sa l- 1995 biex jispiċċa l-pirating u l-abbuż tal-copyright, u mbagħad f'daqqa waħda din id- data ġiet imressqa għal iktar 'il quddiem u l-piena ġiet miżjuda.

Hawnhekk irrid nerġa' ntenni l-pożizzjoni.

Il-Partit Laburista mhuwiex qiegħed jissapportja jew jittollera l-abbuż.

Qegħdin ngħidu li meta l-istess Gvern kien ta perjodu ta' transizzjoni, kien hemm kategoriji ta' nies, speċjalment dawk tal- video shops - għax l- iktar attenzjoni taqa' fuhom, għalkemm il-copyright ma tkoprix lil dawn biss - illi kellhom ċerti investiment - żgħir, kbir jew moderat - li kienu qed jieħdu l-affarijiet b'ċertu serjeta' u jħarsu fil- bogħod billi kienu diġa' qegħdin jagħmlu t-transition bil-mod il-mod biex jibdew jużaw l- originals.

Qed ngħid dan għax mhux sew li fil- gazzetti, fosthom fl- editorjal ta' "Il-Ġens", tingħata l- impressjoni li l-Oppożizzjoni qed tagħti wieħed x'jifhem li dawk li qed jabbużaw mill- ikkopjar illegali ta' videos għandhom ikunu ttollerati għax se jbatu.

Dan l-argument huwa spostjat.

Aħna qegħdin ngħidu li jrid ikun hemm perjodu ta' transizzjoni adegwat biex dawk li l-iktar li se jintlaqtu ma jbatux finanzjarjament.

Jien tkellimt ma' dawn in-nies u qaluli li jaċċettaw il-fatt li jridu jaslu biex jagħmlu użu minn videos oriġinali u jikru videos oriġinali.

Issemma wkoll l-argument li l-konsumatur m'għandux jikri videos li huma kkopjati jew pirated.

Tajjeb li naħsbu fuq il-konsumatur, imma huwa tajjeb ukoll li nżommu quddiem għajnejna li l-video oriġinali se jinkera b'aktar.

U jekk verament irridu nipporteġu lill-konsumatur, allura tajjeb li ngħidu kemm-il darba jista' jinkera video oriġinali.

Għaliex jekk jinkera diversi drabi l-istampa u s-sound tiegħu jiddeterjoraw.

Jiġifieri l-argument li qegħdin nipproteġu lill-konsumatur, fl- opinjoni tiegħi, ma jreġix.

Iktar ireġi l-argument li ħareġ iktar fil-beraħ il-fatt li hemm min għandu interess li din il- ħaġa titħaffef li d-data timxi 'l quddiem u li jkun hemm iktar penali iebsin minħabba l- interess ta' l-investiment, u li din il-pressjoni ġejja minn dawk tas-cinemas.

Jien m'inix kontra li jkollna cinemas adegwati, imma nixtieq nagħmel diverġenza żgħira u ngħid li għalkemm il-prezzijiet tas-cinemas m'għadhomx regolati u għollew il-prezzijiet minn kummenti li naqra mill-gazzetti jidher li s-cinemas s'issa ma tantx marru 'l quddiem fil- kwalita'.

M'ilux f'xi gazzetta lokali kien hemm xi ittra dwar l-istat tas-cinemas, fejn intqal li għalxejn żdiedu l- fees tad-dħul u għalxejn konna eżentajniehom anke mit-taxxa biex jimpruwvjaw u b'hekk is- cinema f'pajjiżna jerġa' jikber fil-popolarita' bħala mezz ta' entertainment għax apparentement - u dan qed ngħidu minn dak li naqra għax ma nattendix cinemas proprju għax minn dak li naqra ma jidhirx li l- ambjent fis-cinemas tjieb ħafna - il- kwalita' tas- cinemas ma marritx 'il quddiem.

Mr Speaker, jien inħoss li b'din il-liġi m'aħniex nolqtu l-problema reali tal-copyright.

Peress li mis-snin sittin 'il hawn sar żvilupp teknoloġiku kbir - bħal, per eżempju, fil- qasam tal-computers u l-videos - il-liġi tal- copyright saret obsolete.

Aħna nħossu li jekk verament ridna nagħmlu xi ħaġa serja fuq il-copyright, l-ewwel imissha ġiet imressqa liġi komprensiva tal-copyright, imbagħad misshom daħlu t- transition periods sakemm wieħed jaqleb mill-kopji għall- oriġinal, u wara misshom daħlu l-penalitajiet kollha.

Peress li qed jingħad li l-copyright se tissaħħaħ, li se jiġri hu li se nolqtu settur wieħed.

Per eżempju, kemm se jkunu protetti l-awturi lokali b'din il-liġi?

Kemm se jkunu protetti dawk il- kantanti li l- kanzunetti tagħhom jinstemgħu fuq ir- radjijiet?

Dawn se jintalbu xi permess?

Għalkemm qed ngħidu li b'din il-liġi aħna avvanzajna l-copyright, joħroġ ċar - u dan il-kumment deher f'"The Times" ta' nhar is-Sibt - li donnu hemm xi forzi minn barra minn Malta li qegħdin jagħfsu biex il-Gvern igħaddi din il-liġi għax hemm interessi finanzjarji kbar.

Għalhekk dawn qed iġiegħlu lill-Gvern ibiddel fehemtu biex fi żmien sena, jerġa' jemenda l-liġi li kien introduċa huwa stess.

Jien se nagħmel ftit diverġenza billi ngħid li f"The Times" ta' nhar is- Sibt intqal li jekk ma nagħmlux din il-liġi, se jkun hemm theddida għall- GSP li tgawdi Malta.

Il- GSP tfisser li f'Malta għandna industriji li jesportaw lejn l- Amerika u peress li aħna klassifikati bħala pajjiż li qed jiżviluppa, l-affarijiet jidħlu f'dak il-pajjiż mingħajr dazju jew għallinqas b'inqas dazju u dan jimbotta 'l quddiem lill-industrija Maltija.

Jien qed insemmi dan għax donnu l- Gvern għall-ewwel darba qed jagħmel referenza għal din il- GSP.

Hawnhekk intqal li kull sena aħna nesportaw b'kemm jiswew US$50 miljun lejn l- Amerika.

Jekk wieħed jara d- ditti li jesportaw lejn l- Amerika jsib li bażikament dawn huma l-istess ditti li ilhom jesportaw żmien twil għax kien il-Gvern Laburista li nsista fuq din l-iskema u kien ħeġġeġ lill-industriji jiżviluppaw u jesportaw lejn l- Amerika.

Nistgħu ninnotaw li dawn huma l-istess kumpanniji u ditti li kienu joperaw fi żmien Gvern Laburista, għax il-Gvern Nazzjonalista dejjem kien igħid li din l-iskema hija insinifikanti u tant ma kienx jagħtiha importanza li meta ngħidulu li jekk għada pitgħada nidħlu bħala membru sħiħ fil- Komunita' se nitilfu l-GSP, jiġifieri ma nibqgħux nieħdu rati preferenzjali, igħidilna li dan huwa insinifikanti.

Jiġifieri meta nkunu qegħdin nitkellmu fuq din il- materja jgħid li huwa insinifikanti, imbagħad hawn- hekk jużaha bħala argument biex jipprova jikkonvinċi lil xi ħadd li ma kienx hemm pressjoni interna sabiex din il-liġi tiġi mgħoddija malajr mingħajr konsultazzjoni mal-partijiet konċernati.

U meta ngħidu l- partijiet konċernati, ma nifhmux parti waħda.

Dawk li jiġu milquta għax għandhom l- oriġinal nifhimhom, imma lill- oħrajn li tajniehom l- opportunita' li jiżviluppaw, ma nistgħux niġbdulhom il-ħabel li tajniehom aħna stess u nifgawhom bih.

L-Oppożizzjoni ma taqbilx ma' dan it-tip ta' atteġġjament, li min ikollu l-iktar saħħa finanzjarja jiddetta x'irid isir.

Aħna naqblu li hemm bżonn ta' liġi dwar il- copyrights area, u jekk irridu nkunu serji minn hemm irridu nibdew.

Jien ngħid li ż- żmenijiet jitolbu li jkollna liġi kompletament ġdida dwar il-copyrights.

Kieku l-Gvern beda minn hemm kien ikun għamel pass pożittiv, imma b'dan il- mod qed jissodisfa biss xi ftit nies li għamlulu pressjoni.

Għalkemm il-kwestjoni tal-GSP narawha li tagħmel sens mill- aspett industrijali ma nafux kif żviluppat issa bħala argument.

Aħna ngħidu li l- Gvern din qed jużaha biex jipprova jokkonvinċi lil xi ħadd li ma kellux pressjoni ulterjuri minn terzi persuni.

Mr Speaker, l-aħħar argument tiegħi huwa li l-Partit Laburista mhux favur li jkun hemm il-piraterija tal-videos, tal-computer games, tal- computer programmes, ecc. Pero' nafu li bl-atteġġjament tal-Gvern u ta' l- awtoritajiet, sfortunatament iffjorixxiet certu tip ta' industrija.

Allura llum għandna din il- problema soċjali li ma tistax tiġi tackled billi nibdlu d- data jew nagħmlu penalitajiet iktar ebsin bl-addoċċ u bl- aktar mod arbitrarju.

Il- problemi li jkollna f'pajjiżna ma jiġux solvuti b'dan il-mod u jekk ngħaddu din il-liġi u nagħmlu penalitajiet aktar ebsin se jiġri li jkun hemm numru ta' ħwienet li jagħlqu.

Jiena ngħid li dawn xorta kienu jagħlqu, għax jekk ma timmodernizzax u ma tippreparax ruħek għat-tibdiliet li jsiru, bilfors ikollok tagħlaq.

Pero' b'din il-liġi xorta mhumiex se jiġu protetti awturi ta' proża jew poeżiji, industriji li jkollhom xi kwalita' ta' patent għal xi prodott, ecc. Allura l- problema tal-copyright mhix se tiġi tackled u dak li hemm bżonn li jsir hu li jkollna draft ta' liġi studjata u ppreparata sew li verament teżamina u tilleġisla għall- copyright fiż-żmenijiet tal- lum.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Speaker, biex tiskonġra trid tkun pur u dan japplika wkoll f'dan il-qasam.

Dan qed ngħidu għax jekk hemm xi ħadd li qed jikser il-liġi tal-copyright repetutament dan huwa l-Gvern innifsu.

Jien għandi infor- mazzjoni ta' min jorbot fuqha li hemm diversi Ministeri dipartimenti tal-Gvern u aġenziji parastatali, fosthom il-banek, li fil- fatt jużaw software li hu kkopjat u mhux oriġinali.

Fost dawn l- azjendi nista' nsemmi lid- Dipartimenti ta' l-Agrikoltura, banek b'ishma tal-Gvern bħall- Bank of Valletta u l-Lombard Bank u anke l-Malfex Section tal-Mid- Med bank.

Inutli li l- Gvern joqgħod jgħidilna biex inġibulu l-provi ta' dawn l- affarijiet, għax naħseb li l- provi qegħdin f'idejn il-Gvern innifsu.

Jekk l-Awditur igħarbel sew il-purchase orders li permezz tagħhom jinxtara dan is-software, naħseb li jkun faċli għalih li jidentifika kemm fil-fatt inxtara software oriġinali u kemm kien hemm pirated software li nxtara b'awtorizzazzjoni mid- dipartimenti tal-Gvern u l- agenzija parastatali li għadni kif semmejt.

Mr Speaker, għall-bidu li ġie introdott f'Malta l-video, permezz ta' diversi mistoqsijiet parlamentari li kont għamilt, kont wieħed minn dawk li stqarrejt li dak kien iż- żmien opportun li fih kellu jiġi mrażżan u kkontrollat l- abbuż tal-videos ħalli tiġi mrażżna l-firxa tal-piraterija f'Malta.

Din il-ħaġa setgħet saret faċilment dak iż-żmien, iżda jidher li l-Gvern għamel bil-maqlub billi ħalla l- industrija illegali tiffjorixxi, b'kopji ta' vidoes mhux biss jinbigħu minn 260 ħanut, iżda llum spiċċajna b'videos jinbiegħu minn kiosks, minn souvenir shops u nista' nsemmi anke ċerti każi fejn jinbiegħu mingħand tal-ħaxix.

Apparti li din il-liġi se tkun ferm aktar diffiċli biex tiġi nforzata milli kienet sitta jew tmien snin ilu, filwaqt li wieħed jaqbel ma' l-idea li titrażżan il-piraterija, din xorta waħda - kif qalu tajjeb sħabi - għandha riħa ta' skopijiet ulterjuri.

Jien mhux qed ngħid għall- iskopijiet infushom tal-liġi, imma aktar għat-timing tagħha.

U għalhekk tajjeb li wieħed igħid li filwaqt li s-suġġett tal-piraterija mhuwiex suġġett difensibbli, wieħed għandu jistaqsi - u jippretendi li l- Gvern għandu jwieġeb - x'kien fil- prattika li verament wassal lill-Gvern mhux biex jieħu din id-deċiżjoni, imma biex iwaqqa' deċiżjoni tiegħu stess.

Dan mhux il-każ li d-data tal- provvediment kien għamilha Gvern Laburista u dan il-Gvern kien jaħsibha mod ieħor u allura mexxa d-data 'l quddiem.

Kif diġa' aċċennajt hawnhekk, il-Gvern wasal biex waqqa' deċiżjoni tiegħu stess, deċiżjoni li kient ittieħdet - jekk m'inix sejjer żball - fi żmien meta din il-Kamra kellha quddiemha l-Liġi dwar ix- Xandir.

Oriġinarjament il- provvedimenti mnaqqxa fil-liġi tal-lum kellhom jiġu fis-seħħ fil-bidu ta' l-1995, imma issa l- Gvern qed igħid - u dan bi ftit konvinzjoni - li r-raġuni għal din l- għaġġla kollha, hija għaliex irid jarmonizza lil pajjiżna mal-Komunita' Ewropea kemm jista' jkun malajr.

Kulħadd jaf, Mr Speaker li l- Komunita' Ewropea għadha ferm 'il bogħod milli tiftaħ il- bibien tagħha għal pajjiżna għal raġunijiet ferm aktar qawwija minn dawk tal- copyrights li qed niddiskutu llum.

Jien ngħid li l- Gvern fil-prattika qed jiġi mbottat minn min qed iħares l-interessi tiegħu, kemm minn min mingħalih li biċ-ċirkostanzi l-ġodda jista' joħloq xi monopolju ġdid għalih, kemm minn min forsi se jidħol f'inizjattivi ġodda - bħal ngħidu aħna, is-cinema complexes li aħna nawguraw li jirnexxu għax f'Malta hemm bżonn li jiġi upgraded il-prodott anke fil-qasam tas- cinema, ħalli ħadd ma jifhimni ħażin - kif ukoll - u din qed ngħidha bla ebda preġudizzju, imma qalitha wkoll "The Times" nhar is-Sibt - mill-Melita Cable Television.

Lil din il-kumpannija l-Gvern Nazzjonalista mhux biss xegħelilha dawl aħdar biex tgħaddi mingħajr diffikulta' f'kulma tagħmel, imma firxilha anke t-tapit aħmar, forsi bħala ħlas lura ta' dejn lejn sostenitur kbir tal-Partit Nazzjonalista li hemm involut fiha, kif ukoll lejn shareholder ieħor li huwa lobbyist Malti Amerikan minn Ohio li kien għen ħafna lill- Partit Nazzjonalista meta kienu għadhom fil-bankijiet ta' l- Oppożizzjoni.

Jien qed insemmi l-Melita Cable Television għaliex dawn diġa' jidhru li huma 'l fuq mil-liġi f'ċerti affarijiet, u qed nirreferi għall-ingaġġ ta' ħafna ħaddiema barranin li rriżultali li qed jaħdmu hawn Malta bla work permit b'mod partikolari fuq xogħlijiet fl- Għaxar Distrett.

Mal-Melita Cable Television mhumiex jimxu bl-istess scale of flouting tal-liġijiet Maltin li qed jimxu bih fil-każ tal-ħaddiema barranin u bit- trażmissjonijiet li qed jagħmlu u li jistgħu jagħmlu fil-ġejjieni qarib minn stazzjonijiet oħrajn.

Dan qed ngħidu għaliex sal-lum dehru ukoll rapporti f'sezzjoni ta' l-istampa lokali li jgħidu li dawn mhumiex qegħdin iħallsu d-drittijiet għall-istazzjonijiet kollha li qed ixandru bħalissa, u dawn ir-rapporti ma ġewx miċħuda.

Għalhekk huwa importanti li jekk il- Gvern se jilleġisla mal-ħuta ż-żgħira fuq il-kwestjoni tal-copyright, għandu jiżgura li ma jkunx hemm ħut kbir li qiegħed jabbuża ukoll minn din is-sitwazzjoni minħabba ċ-ċirkostanzi li għadni kif semmejt.

U kif qed nitkellmu fuq il- copyright, għalkemm ma rridx nitkellem fuq il- penali, nixtieq nistaqsi lill-Gvern - kif nagħmel kull meta jkollna xi liġi li tipprova tinforza penali aktar ħorox - kif fil- prattika beħsiebu jinforza r- regoli l-ġodda dwar il- copyright.

Jien nixtieq li l- Ministru fil-winding up tiegħu jagħtina ħjiel dwar kif b'mezzi effikaċi u effettivi l-Gvern beħsiebu jinforza l-miżuri li hemm kontemplati fil-liġi li għandna quddiemna.

Dawn iċ- ċirkostanzi ġodda diġa' qed jagħtu lok għal piraterija ġdida u diġa' qed jissemmew nies li qed iħejju pjani biex il-kiri u x-xiri tal-pirate copies li kien isir mill- ħwienet, issa jibda jsir anke mill-idejn u mid-djar.

Għalhekk huwa importanti li l- Gvern igħidilna wkoll kif se jiżgura li din il-piraterija tiġi mrażżna darba għal dejjem kemm mill-ħwienet kif ukoll lil hinn mill-ħwienet.

Jiena nappella bl-ikbar sinċerita' biex id-data li fiha se tiġi fis-seħħ din il-liġi, tiġi emendata, għax mhuwiex fair li tiġi mposta giljottina ta' xahrejn fuq sidien li kienu ngħataw x'jifhmu mill-istess Gvern tal-lum li kellhom 26 xahar biex jirregolarizzaw il- pożizzjoni tagħhom.

Appena jgħaddu dawn il-penali, il- Gvern għandu d-dmir li jiżġura li nimxu fedelment mal-Liġi tal-Copyright mill-angoli kollha u mhux fejn jaqbel lilna jew fejn jaqbel lilu biss.

Qed ngħid dan kollu għax jekk wieħed jifli l-liġi tal- copyright li teżisti f'pajjiżi oħrajn, per eżempju fir- Renju Unit u l-Istati Uniti, wieħed isib li Liġi tal-Copyright tant hija rigoruża u komprensiva illi sakemm ma jkollokx a special licence, anke f'uffiċċju wieħed fejn għandek żewġ personal computers, mhux suppost li tuża l-istess software pack fuq żewġ computers differenti mingħajr ma jkollok l-awtorizzazzjoni meħtieġa.

Għalhekk nixtieq nappella lill-Gvern biex l- ewwelnett ikun jaf għal xiex dieħel, u ladarba jkun daħal għaliha, jassigura lill-Membri ta' din il-Kamra li se jkollu l-mezzi effikaċi biex jenforza dak li qed nilleġislaw dwaru biex ma nerġgħux niġu ffaċċjati b'sitwazzjoni - bħalma dejjem kellna fl-imgħoddi meta lleġislajna fuq it- tniġġiż, fuq l-exhaust fumes u affarijiet bħal dawn - fejn ikollna liġijiet nobbli fuq il-karta biss u fil-prattika ma jkunu jsarrfu xejn.

Fl-aħħarnett nixtieq nappella lill-Gvern biex jgħidilna kemm għandu nies kompetenti min-naħa tiegħu, mhux biss f'dak li jirrigwarda l-videos, imma wkoll f'dak li huwa verifikar ta' software oriġinali jew ikkopjat, kif ukoll igħidilna x'għandu jsir fl-inforzar tal- liġi f'dan ir-rigward.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

John Attard Montalto.

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Mr Speaker, m'inix se ntawwal għaliex sħabi tkellmu fuq suġġetti li kważi laqtu l-punti kollha tal-liġi li qegħdin niddiskutu, iżda xtaqt ngħid xi affarijiet biex ngħid kif naħsibha jien dwar dan is- suġġett.

L-ewwelnett, Mr Speaker, meta bniedem ikun seraq oġġett ta' ħaddieħor m'hemmx dubju li lil dan bl-ebda mod ma tista' tiddefendih.

Kultant tista' tifhem għaliex jiġru ċerti affarijiet imma f'pajjiż li huwa bħal tagħna, fejn nippretendu li għandna ċertu sens ta' etika u demokrazija, fejn m'hawnx il-liġi tal-ġungla u fejn għandu jkun hawn ir-rule of law, wieħed ma jkunx jista' jifhem kif, għal raġuni jew oħra, niddefendu dak li huwa illegali.

Jekk xi ħadd imur ġo dar ta' ħaddieħor u jisraq oġġett jew imur ġo fabbrika biex jisraq merkanzija, lil dan kulħadd jikkundannah.

Meta aħna niġu għall-oġġetti li huma ta' natura intellettwali, biex nagħmlu distinzjoni minn dak li huwa purament materjali, wieħed donnu ma jifhimx li għandu jikkundanna l-istess serq mingħajr kondizzjoni.

Fil-fatt, biex nieħdu eżempju, meta bniedem jikkopja tape jew software u dan ibigħu mingħajr ma jħallas lil min kien ipproducih, dan huwa serq daqs kwalunkwe serq ieħor.

Bla dubju ta' xejn aħna tal-Partit Laburista, li fil-preżent qegħdin fl-Oppożizzjoni, mhux talli ma naqblux ma' dan is- serq izda talli nikkundannawh ukoll.

Jien iżda nixtieq inkun naf min kien responsabbli f'pajjiżna għal dan l-istat.

Illum Malta hija magħrufa internazzjonalment bħala haven tal-piraterija.

Issib diversi pajjiżi fil-Mediterran, fil-Far East u anke fil-Golf fejn jidher li tirrenja l-liġi tal- ġungla u wieħed jista' jagħmel dak li jogħġbu fil-qasam tal- piraterija intelletwali u sfortunatament Malta hija waħda minn dawn il-pajjiżi.

Jien bla tlaqliq u tmermir tal-kunxjenza ngħid li dan l-istat ta' fatt ġabu l-Gvern preżenti.

Għalxejn aħna niġu hawnhekk u nipprovaw nuru li Malta trid tiġi fit-triq it-tajba u nadifa meta fil- fatt, għal dawn l- aħħar sitt snin, il-pajjiż tagħna ngħata certa xeħta u arja minħabba li l-Gvern Nazzjonalista stess tela' bl- għajta tal-liberta'.

Illum Malta tinsab fost is-seba' jew tmien pajjiżi li huma meqjusa bħala l- iżjed postijiet fejn issir il-piraterija ta' ħwejjeġ ta' natura intellettwali.

Ħadd ma jista' jieħu t-tort ta' dan ħlief il-Gvern preżenti.

Hawnhekk ta' xejn ngħidu li rridu nirranġaw dawn l- affarijiet jekk aħna ma nagħrfux ir-responsabilita' ta' dak li ġara f'pajjiżna.

Ma jfissirx li qed ngħid għal Malta, imma qed ngħid fis-sens li aħna rridu niffaċċjaw ir- realta' li llum pajjiżna għandu dan l-istat ta' fatt. Malta hija gżira fejn mhux biss tirrenja l-piraterija, iżda din hija kondiviża u tollerata.

Issa jien qed ngħid li dan l- istat ta' fatt jeżisti minħabba l- atteġġjament, l-aġir u l- metodu tal-Gvern preżenti.

Tant hu hekk li f'Diċembru ta' l-1991 il-Gvern preżenti ħass il-ħtieġa li jagħmel liġi fejn isiru ċerti pieni għal min jisraq materja intellettwali ta' ħaddieħor.

Il-liġi li għadda l-Gvern Nazzjonalista pposponiet għall- 1995 dak li kien se jiġi meqjus bħala offiża kriminali li għaliha ngħataw ċerti pieni li kienu se jkunu ta' sitt xhur ħabs, multa ta' Lm1,000 jew it- tnejn.

Jiġifieri l-Gvern f'Diċembru ta' l-1991 induna li fl-erba' snin li kien ilu fil-gvern, f'Malta kienet bdiet tirrenja mhux biss il-liberta' li tant ftaħar biha, imma wkoll il- libertinaġġ għax jekk ngħidu li kien hemm liġi tal-ġungla jfisser li kien hemm xi tip ta' liġi, imma dik is- sitwazzjoni kienet ta' free for all. Issa f'daqqa waħda fl-aħħar ta' Settembru, l-Gvern ressaq liġi fejn dik id-data li kien għamel hu stess - kif qal tajjeb l- Onor. Brincat - naqqasha b'sentejn.

Kif intqal tajjeb, is-sitwazzjoni reali li qegħdin fiha mhux se tiġi solvuta billi taqbad u tressaq id-data ta' meta l-liġi ssir effettiva.

Kien ikun iktar għaqli kieku saret liġi komprensiva biex l- aspetti kollha tal-kwestjoni tal- copyright jiġu meqjusa minn dan il-Parlament, imma ladarba għandna quddiemna din l-emenda tal-Kodiċi Kriminali jien se nillimita ruħi għaliha.

Imissna l-ewwelnett nagħmlu paragun żgħir tal-penalitajiet għas-serq li għandna fil-Kodiċi Kriminali.

Naħseb li kien ikun għaqli li meta qed tipproponi li tibdel piena ta' sitt xhur ħabs f'waħda ta' sena u multa ta' Lm1,000 f'waħda ta' Lm5,000, l-ewwel għandek tara kif se tiġi applikata l- liġi preżenti u kif il-qorti se timponi l-multi jew il- karċerazzjoni.

Jien naħseb li l-piena li kontu għaddejtu intom ma kenitx żgħira meta tikkonsidra s-sitwazjoni ta' pajjiżna.

Meta bniedem jipproduċi kopja mingħajr ma japplika għall-permess mis-sid tal-copyright ikun qed jikser il- liġi.

Barra li avvanzajtu d-data mill-1995 għall-1993, kien hemm għalfejn iżżidu wkoll il-piena tal-ħabs u l-multa pekunarja?

Jien ma nistax ngħid jekk kienx hemm din il- ħtieġa għax din il-liġi qatt ma daħlet in vigore u għalhekk ma nistgħux ngħidu x'kien se jkun l-eżitu u x'tip ta' piena kienet se tiġi mposta mill-qrati tagħna.

Issa se jkollna żieda fil-multa u l- karcerazzjoni u tnaqqis fiż-żmien li fih din il-liġi se tiġi in vigore.

Jien naħseb li jekk il-Gvern hu deċiż li jdaħħal din il-liġi s- sena li ġejja ikun għaqli li jagħti perjodu ta' żmien biex dawk in-nies li fil- preżent qed jiksru l-liġi u sal-lum ġew tollerati, ikunu jistgħu jiġbru l- investiment, tajjeb jew ħażin, li jkunu għamlu.

Illum x'qed jiġri?

Dawn l-260 jew 300 outlet li hawn f'Malta qegħdin jipprovaw ibigħu l- materjal irregolari li għandhom qabel ma din il-liġi tiġi in vigore biex meta tidħol il-liġi jkunu f'pożizzjoni regolari.

Wieħed japprezza li din hija problema għal dawn it-300 ħanut għax dawn kellhom l-impressjoni li l-liġi se tidħol fl-1995.

Qabel kellhom l-impressjoni li d-data meta se tidħol il- liġi kienet l-1995, issa tliet xhur u nofs oħra il-liġi se tapplika.

Allura jiena naħseb li meta aċċettajna dan l-istat ta' fatt u l-Gvern bierek din l-illegalita' billi ħalla dan it-tip ta' negozju jsir, ikun xieraq li issa jestendi ż-żmien almenu bi tliet xhur jew erbgħa.

Jien nixtieq li l-Ministru jisma' d-debate li qed isir u almenu jagħtina l-attenzjoni tiegħu.

Naf li forsi ma tqisniex bħala l-għorrief imma almenu agħtina il-benefiċċju tas-smigħ.

Jien nixtieq li l- Ministru jurina r- reazzjoni tiegħu.

Jien qed nissuġerixxi li ladarba dawn is-sidien tal- ħwienet qegħdin irregolari ma nipprovawx naqtgħawlhom rashom mill-ewwel fi żmien xahrejn oħra qisna l-bojja, imma nagħtuhom - mhux qed ngħidlek biex tħalli l-liġi antika - ftit xhur żmien biex huma jirregolarizzaw il- pożizzjoni tagħhom.

Il-liġi se tgħaddi u tidħol in vigore f'Jannar u jien qed ngħidlek - let us not ask for the pound of flesh and the drop of blood - nagħtuhom tliet xhur jew xahrejn, almenu sal-1 ta' Marzu ħalli jbigħu l-materjal li għandhom u jkunu jistgħu jiddisponu minnu.

Jien naħseb li din mhix se taffettwa l-pożizzjoni jekk minn Jannar il-liġi nagħmluha tapplika f'Marzu u b'dan il-mod nkunu aġevolajna l-biċċa l- kbira tal-negozjanti f'dan il- qasam li tajjeb jew ħażin u forsi anke bit-tort ta' kulħadd jinsabu fejn jinsabu.

Jien ma nistax naqbad u ngħidlek li dawn l-affarijiet twieldu mill-1987 'l hawn u li qabel l-1987 ma kienx hemm video shops li kellhom dan it- tip ta' negozju, għaliex ma nkunx realistiku.

Il-każ huwa li mill-1987 'l hawn l-video shops żdiedu b'mod allarmanti imma bħala stat ta' fatt nafu li għandna 300 outlet.

Jien nitlob lill-Ministru biex iressaq emenda, jekk irid jirregola l-pożizzjoni ta' dawn in-nies, iżda l-liġi minflok tidħol f'Jannar tidħol f'Marzu.

Dawn is-sidien qed jipprovaw ibigħu l- materjal li għandhom privatament, u it's not going to harm anybody jekk il- liġi tidħol f'Marzu biex almenu sa Marzu jkunu ħelsu minn dawn il- videos - għaliex fil-parti l- kbira din lis-sidien tal- ħwienet tal-videos u lill- familthom se taffettwa.

B'dan il-mod lil dak li jkun ma tkunx kissirtu billi l-investiment li jkun għamel f'madwar 5,000 tape jintilef.

Ma rridux ninsew li tajjeb jew ħażin konna aħna li ttollerajna dan l-istat ta' fatt u allura ma nistgħux illum f'daqqa waħda nagħmluha tal- puri.

Din it- tolleranza kienet teżisti għaliex il-Gvern donnu intebaħ bil-problemi li se joħloq għal dawn in-nies li huma involuti f'dan ix-xogħol u oriġinarjament tahom sa l-1995, imma issa f'daqqa waħda qed jagħtihom xahrejn żmien.

Għalhekk jien nissuġġerixxi li almenu nagħtuhom ftit xhur żmien.

Jien ma nixtieqx intawwal għaliex nimmaġina li l-Ministru jrid jispiċċaha llum, pero' nixtieq nagħlaq billi ngħid li huwa tajjeb li jkollok liġi ta' natura kriminali, imma aħna għandna liġi ta' natura ċivili wkoll u mhuwiex sewwa li nippretendu li min għandu l- interess li jissalvagwarda l- interessi tiegħu jibbaża biss fuq id-dritt kriminali.

Aħna nafu li l- kumpanniji barranin għandhom interess li jipproteġu d-drittijiet tagħhom, pero' għandhom ikunu huma li jippromwovu azzjonijiet kummerċjali jew ċivili biex jipproteġu l-interessi tagħhom u mhux sewwa li jistrieħu biss fuq il- Gvern li jkun hu li jressaq lin-nies fuq ħwejjeġ kriminali.

Aħna nafu li dawn il-kumpanniji għandhom avukati f'Malta u għalhekk jekk iridu jistgħu jieħdu azzjoni ta' danni kummerċjali jew ċivili direttament kontra min qiegħed jisraqhom.

Imma dawn ma jridux jagħmlu hekk.

Dawn iridu li dan jiġi meqjus bħala offiża u allura x-xogħol jagħmlu kollu l-Gvern permezz tal-Pulizija.

Issa jekk il- Gvern tagħna aċċetta dan l- istat ta' fatt u jekk huwa veru dak li ġie rrapportat f'waħda mill-gazzetti li f'daqqa waħda hemm pressjoni - u jista' jkun li hemm pressjoni, għax kieku jien kont fil- pożizzjoni ta' l- Amerika kont nagħmel pressjoni biex nipproteġi liċ- ċittadini tiegħi - jekk aħna jidhrilna li għandna niġu in line, kif suppost li nkunu, m'għandniex nibqgħu f'dan l-istat ta' fatt. Pero' almenu għandu jkollna understanding lejn in-nies involuti għax kien kaġun tagħna li din is-sitwazzjoni iffjorixxiet u laħqet il-livell li laħqet.

Għaldaqstant nagħlaq billi nappella lill- Ministru biex jestendi ż-żmien sa Marzu 1993.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Refalo.

ONOR.

ANTON REFALO: Mr Speaker, il-piraterija hija ħaġa ħażina u l- Oppożizzjoni taqbel li din taħt liema forma tkun, trid kemm jista' jkun tiġi eliminata.

Pero' tajjeb li l-poplu jkun jaf li l-liġi Maltija ilha żmien tħares dan il-jedd tal-copyright u tipproteġi lill-awturi fl-oqsma kollha.

Id-draft il-ġdid kif inhuwa konċepit, fil-fehma tiegħi huwa wieħed li sar mgħaġġel, huwa wieħed superfiċjali għall-aħħar u ma jissodisfax l- esiġenzi taż- żmenijiet tal-lum.

U għaliex qed ngħid dan?

L-emenda l-ġdida, jiġifieri l-artiklu 298B li hi emenda għall-kapitlu 9 tal-Kodiċi Kriminali, se tiddipartixxi mill-mod kif il-liġi Maltija kienet tħares lejn il-ksur tad- drittijiet ta' l-awtur.

Sakemm tgħaddi din il- liġi, is- sanzjonijiet applikabbli li ilhom hemm għal numru ta' snin, kienu dawk is-sanzjonijiet kif kontemplati fil-Copyright Act li hija liġi ta' natura purament kummerċjali jew ċivili.

Filwaqt li tħallew dispożizzjonijiet ta' natura ċivili f'din l-emenda qegħdin ukoll jiddaħħlu dispożizzjoni- jiet oħra ta' natura kriminali fejn il-ksur tad-drittijiet ta' l-attur jibdew jikkostitwixxu reat punibbli bi priġunerija ta' mhux inqas minn sena jew multa ta' mhux iżjed minn Lm5,000 jew it-tnejn flimkien.

Mr Speaker, jien nixtieq nagħmel xi ftit osservazzjonijiet għar- rigward ta' din l- emenda għaliex jien naħseb li hija superficjali u bil- mod kif ġiet koncepitha mhux se tkun tajba għaż-żmenijiet tal-lum.

L-ewwelnett jien nifhem li ladarba li l-ksur tad- drittijiet ta' l-awtur - meta tgħaddi l-liġi - se jikkostitwixxu reat kriminali, allura wieħed jippresupponi - u hekk għandu jkun - li l-principji kollha tal-Kodici Kriminali għandhom japplikaw għall-każ preżenti.

Fost il-principji hemm il- principju ta' meta jkun hemm id-dubju favur l-akkużat, li l-prosekuzjoni hija tenuta li tipprova l-każ tagħha mingħajr dubju u l-akkużat ma jkunx tenut li jipprova xejn.

Għalhekk meta tgħaddi din il- liġi u l-piraterija tkun reat kriminali, bilfors irid ikun hemm l-element materjali kif ukoll l- element speċifikament intenzjonali ta' dan ir-reat.

U hawn naħseb li l- Gvern preżenti la għandu makkinarju u lanqas ħaseb fil-fond kif sejjer irażżan lil dawn in-nies akkużati b'dan ir-reat taħt l- Artiklu 298B tal- Kodici Kriminali, iġibhom quddiem il- ġustizzja u jieħdu dak li ħaqqhom.

Mr Speaker, jien naħseb li l-prosekuzjoni biex tipprova sewwa l-element materjali u anke intenzjonali u specifiku se ssibha verament difficli.

Hawn naqbel ma sħabi li din il-liġi se ssir żgur fuq il-karta imma mhux se jkun hemm makkinarju adatt kif tinforzaha, għaliex il- prosekuzzjoni sejra ssibha ferm u ferm difficli biex tipprova dan l-element intenzjonali u specifiku, jiġifieri min għandu fil-pussess tiegħu dan il-video jew dan it- tape ikkopjat, irid b'xi mod jilledi d-drittijiet ta' l-attur.

Għalhekk jien naħseb li f'dan il-każ il-leġislatur għandu jistudja dan l- aspett tal-liġi sew u jagħmel eċċezzjoni għar- regola ġenerali li l-prova hija f'idejn il-prosekuzzjoni.

Per eżempju, f'każijiet ta' serq tal- kurrent elettriku, meta l- prosekuzzjoni jirnexxilha tipprova l-pussess, l- oneru tal-prova jdur fuq l-akkużat u dan irid jipprova li ma kellu l-ebda intenzjoni li jikkommetti reat b'dak li kellu fil-pussess tiegħu.

Huwa proprju għalhekk li aħna qed ngħidu li din hija liġi superfiċjali, konċepita għall- mument.

Din il-liġi mhix se taqdi l-esiġenzi taż- żmenijiet tal-lum imma, għall-kuntrarju, se tiftaħ baħar ta' nkwiet fejn il- prosekuzzjoni se ssibha diffiċli ferm biex meta ttella' xi individwu quddiem il-qorti akkużat b'dan it-tip ta' reat, dan jinstab ħati.

Huwa għalhekk li kif qal l-Onor.

Mangion, hemm bżonn li jsir studju iktar fil- fond ħalli, l- ewwelnett nemendaw il-Liġi tal- Copyright u naraw kif din il- liġi u l-Kodiċi Kriminali jimxu paripassu ma' xulxin, speċjalment rigward l-element intenzjonali, imbagħad wara li nkunu għamilna dan l-eżami akkurat u akkademiku, niddraftjaw liġi li verament tkun tagħmel dehen u tħares id- drittijiet ta' l-awtur.

Punt ieħor li rrid insemmi huwa li l-kliem użat f'dan l- Abbozz ta' Liġi huwa infeliċi għall-aħħar.

Dan għaliex l- Abbozz jikkontempla l-kliem "bil- liġi ta' Malta jew taħtha", bl-Ingliż "by or under Maltese law".

Xi jfisser dan il-kliem?

Jien żgur li meta dan l-Abbozz ta' Liġi jasal fil- committee stage ikollu jinstab lingwaġġ ferm aħjar minn dak li ġie wżat.

It-tielet punt li rrid nagħmel huwa li dan l-Abbozz ta' Liġi ma kienx studjat sew qabel ma ġie drafted.

Il- gazzetti u ħafna nies qed jgħidu li dan l-Abbozz sar minħabba ħafna pressjonijiet li kellu l-Gvern f'dan ir- rigward.

Certi xnigħat huma li l- awtoritajiet Amerikani ppressaw lill- Gvern preżenti sabiex jgħaddi din il-liġi kemm jista' jkun malajr għax inkella jimponu sanzjonijiet ekonomiċi.

Irrid niġbed l-attenzjoni tal- Gvern li allaħares wasalna f'din l-estremita' li Abbozz ta' Liġi bħal dan jitressaq fil-Parlament b'konsegwenza ta' pressjoni li stat sovran jeżerċita kontra stat sovran ieħor.

Abbozz ta' Liġi għandu jitressaq quddiem il-Parlament għax il-Parlament ikun moralment konvint mil-liġi li tkun se tgħaddi u mhux minħabba xi pressjoni li xi ħaddieħor ikun qed jagħmel fuq il-Gvern.

Għalhekk naħseb li f'dan ir- rigward hemm bżonn li l- liġi tiġi studjata iktar għax żgur li għandhom jidħlu xi eċċezzjonijiet.

Per eżempju, jekk nirrekordja bicca mużika, ngħaddiha lil sieħbi u dan iddoqqha f'funzjoni pubblika, dan ikun qed jikser il-liġi jew le?

Dan ikollu l-intenzjoni speċifika li jikser il-Liġi tal-Copyright jew artiklu 298B tal-Kodiċi Kriminali?

Il- prosekuzzjoni kif sejra tipprova dan l- element intenzjonali u speċifiku li dak li daqq id-diska f'funzjoni pubblika kellu l-intenzjoni li jikser il-Liġi tal-Copyright?

F'dak il-każ dak li daqq it- tape huwa l-kompliċi u jien l- awtur tar-reat?

Il-Gvern preżenti meta ddraftja din il- liġi ma studjax sewwa l-impatt li din il- liġi tista' tagħmel f'diversi oqsma tal-Kodiċi Kriminali u kif se taffettwa lill-prosekuzzjoni u d-difiża.

Għalhekk naħseb li jkun aħjar li kieku l- Gvern qabel ma jipprova jgħaddi din il-Liġi jeħodha lura, jistudjaha u jagħmel liġi li tgħodd għal każ preżenti.

Punt ieħor li rrid nagħmel hu li kif qalu sħabi, naħseb li l- pieni kontemplati huma gravi ħafna, speċjalment jekk inti tara l-pieni kontemplati fil- Kodiċi Kriminali għar-rigward tar-reat ta' serq u l- aggravju tiegħu.

Pero' fl-istess ħin il-liġi ma tgħidlekx, per eżempju, li l-ewwel darba l- Qorti ma tistax tagħtik probation jew ma tistax tagħtik sentenza sospiża.

Mr Speaker, jien naħseb li kien ikun aħjar li tħallew il-pieni kif kienu jeżistu oriġinarjmanet u ngħidu li l- Probation of Offenders Act ma tapplikax fil-każ preżenti u mhux nagħmlu pieni massimi li anke l-ġudikatur jew min ikun jagħti s-sentenza - zgur li dawk il-pieni massimi ma għandu qatt jattwahom - dejjem se jagħti l-minimu tas-sentenza u ħafna drabi se jagħti l- Probation of Offenders Act.

L-aħħar punt huwa dwar il- konsumatur.

Irridu noqogħdu attenti bis- serjeta' li nipproteġu d-drittijiet tal- konsumatur.

Mr Speaker, jien naħseb li l-piż ta' din il-liġi se jerfgħu kollu l-konsumatur waħdu billi dawk li jqassmu l- video tapes sejrin jitħallew jiċċarġjaw kemm iridu u b'hekk minn estremita' waħda sejrin immorru għal estremita' oħra fejn finalment ibati l- konsumatur għax ikollu jħallas d-doppju jew it-triplu.

Qabel ma nagħlaq nixtieq ngħid li naqbel ma' dak li qal sieħbi, l-Onor.

Attard Montalto li mhux sewwa li dawk li għandhom negozju żgħir tal-kiri tal-videos u bejgħ ta' cassettes, ħabta u sabta sejrin isibu quddiem għajnejhom il- forza tal-liġi.

Mhux possibli għal dawn in-nies li huma fil- minoranza - xorta huma nies li għandhom jiġu protetti - biex fi żmien hekk qasir jirnexxilhom ibiegħu dan l-istock kollu li għandhom tal-videos meta dawn - kif diġa' qalu sħabi - dejjem ġew ittollerati.

Għalhekk naħseb li l-perjodu ta' żmien għandu jitħalla għal Jannar ta' l-1995.

Għandna naraw li l-interessi tal- konsumatur jiġu protetti kemm jista' jkun sewwa biex b'hekk l-interessi ta' kulħadd jiġu salvagwardati.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Michael Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Mr Speaker, dnub li meta jkollna Abbozz ta' Liġi li fil- prinċipju jkun tajjeb jiġi mħassar b'żewġ affarijiet li ħolqu reazzjoni.

Waħda minnhom li diġa' aċċennaw għaliha sħabi - se nitkellem ftit fuqha pero' m'inix se nieħu fit-tul - hi ż-żieda fil-penali li hemm għal dak ir-reat.

L-oħra hi ż- żmien li qed jiġi ssuġġerit minn meta jibda jgħodd dan l- Abbozz.

Illum il-ġurnata, Mr Speaker, fuq is-suq lokali hawn erba' tipi ta' videos.

L-ewwel hemm il-pirate films, jiġifieri films li jiġu miġbuda waqt li l-film ikun qiegħed jintwera; hemm it-time copy, jiġifieri film fejn l-oriġinali jkun għadu ma ħariġx imma b'xi mod jew ieħor issibu fis- suq - għandna minnhom dawn f'Malta - hawn il-kopji u dawn jittieħdu mill- oriġinal; u hawn il-films oriġinali.

Tajjeb li wieħed igħid li din in-naħa tal-Kamra la taqbel li jkun hemm kopji li jintużaw biex jinkrew jew jinbiegħu, la taqbel mal- pirate films u lanqas mat-time copy.

Pero' mhux sew li ħafna min-nies li għandhom il-ħwienet tal-videos u li jbiegħu anke kopji ta' tapes ta' diski eċċ. ġew immiżlijdjati min-naħa tal- Gvern meta ftit xhur ilu qalilhom li l-liġi se tibda tiġi attwata mill-1 ta' Jannar ta' l-1995 u issa ddeċieda li l-liġi se tinbidel u se tibda mill-1 ta' Jannar ta' l-1993.

Hawnhekk ta' min jagħmel xi suġġeriment lin-naħa tal- Gvern.

L-Onor.

Attard Montalto ssuġġerixxa li jitwal iż-żmien u forsi l-Gvern jirraġuna li jekk iż-żmien se jitwal jista' jagħti l-każ li jkun hemm min xorta jibqa' jabbuża u jibqa' jagħmel il-kopji ħalli dawn jibqgħu jinbiegħu.

Hawnhekk il-Gvern irid jara x'tip ta' passi jrid jieħu biex - filwaqt li jitwal iż-żmien bi ftit xhur oħra ħalli min laħaq għamel investiment jirregolarizza ruħu wara li ġie mmiżlidjat bit- terminu ta' meta se tiġi attwata l-liġi - ma jagħtix ċans li jiġu prodotti kopji oħra u jispiċċaw fis-suq.

Biss aħna nissuġġerulu xorta waħda li ż-żmien għandu jiġi mtawwal.

Jista' jagħti l-każ li l-Gvern huwa magħfus minn diversi sorsi, mill-aġent li jġib il- films oriġinali hawn Malta u minn ċertu nies li beħsiebhom jagħmlu investiment fis- cinemas.

Għalhekk bħalma qal sieħbi l-Onor.

Brincat, nawgura li s-cinema jerġa' jaqbad daqsxejn l-art ħalli jkollna l-pjaċir li forsi film tarah ferm u ferm aħjar u anke b'sistemi aktar moderni.

Fil-weekend li għadda kellna informazzjoni minn żewġ gazzetti li rrapportaw li hemm pressure minn barra minn Malta fuq il- Gvern Amerikan biex jieħu passi vis-a-vis il-Gvern Malti u ssemmiet ukoll illi tista' tinqata' is-sistema preferenzjali tal-GSP minn fuq l-exports ta' prodotti Maltin għall- Amerika.

Jista' jkun li din l- iktar li għamlet pressure fuq il-Gvern imma irridu nifhmu li jekk Malta tidħol fis-Suq Komuni żgur li l-exports Maltin għall-Amerika ma jibqgħux igawdu mill-GSP għax l- Amerikani jaqtgħuna mil-lista tal-preferenzi.

Mr Speaker, ta' min wieħed jagħmel xi mistoqsijiet ukoll kif se jiġu salvagwardati l- ħwienet li se jbigħu jew jikru videos jew tapes oriġinali jew software oriġinali meta wieħed li jixtri jew jikri dan il- prodott jagħmel il-kopji huwa stess biex jagħtihom lill- sieħbu.

Kif se nżommu lil wieħed li jmur biex jikri jew jixtri xi video jew tape milli jagħmel kopji tagħhom u jislifhom lil sieħbu?

Kif se jiġi kkontrollat wieħed li jħobb il- films u t-tapes milli jżomm il- kopji tagħhom jew inkella li jkollu xi tip ta' librerija tal-videos jew tapes fid- dar?

Il-liġi se tiġi applikata għal dawn in-nies ukoll?

Ħadd għadu ma jaf eżatt kif din il-liġi se tolqot lil dawn in-nies.

Rigward il-konsumatur nixtieq ngħid li llum il-ġurnata minbarra t-tapes oriġinali, issib żewġ tipi oħra ta' tapes.

Hemm tapes li l-pellikola tagħhom hija ta' kwalita' tajba u hemm ukoll dik it-tip ta' pellikola inferjuri, allura dak li qed jara d-dar huwa ta' kwalita' cheap ħafna.

B'din il-liġi, meta wieħed se jkollu kopja oriġinali żgur li se jkollu reception tajba, imma għal dan se jkollu jħallas tajjeb.

Illum il-ġurnata wieħed jaf li jekk ikollok film li huwa ricenti ħafna, dan jinkera bil- Lm1.25 jew bil- Lm1.50 kull kopja u jrid jiġi ritornat fi żmien 24 siegħa, filwaqt li jekk ikun xi film antik, dan jinkera, bejn wieħed u ieħor, xi 50c għal 24 siegħa.

Per eżempju, wieħed ma jafx kif din se taħdem fil- weekends jew jekk hux se jkun hemm xi tip ta' membership biex tal-ħanut jissalvagwarda ruħu milli jkollu xi kopja oriġinali distrutta.

Jista' jkun li meta kopja oriġinali tiġi ritornata, din tkun difettuża jew bil- ħsara.

Jista' jiġri wkoll li jkun hemm xi videos li ma jiġux ritornati.

Allura x'tip ta' kontroll se jkun hemm?

Hemm diversi affarijiet li fl-aħħar mill- aħħar jkollu jħallas għalihom il-konsumatur meta dan imur jikri l-videos mingħand tal-ħanut.

Ħaġa oħra li wieħed għandu jistaqi hi jekk hemmx xi tip ta' ftehim minn dawk in-nies - bħal per eżempju l-KRS - li jġibu films minn barra biex jillimitaw in-numru ta' videos li se jidħlu hawn Malta, jew inkella jista' jkun hemm terminu bejn meta film jidher fis-cinema u meta dak il-film jiġi mportat u mikri hawn Malta bħala video.

M'għandna xejn bħala sugu x'wieħed jista' jara fuq dan is-suġġett.

Sa fejn naf jien hemm xi terminu ta' sitt xhur minn meta film jidher fis-cinema għal meta jista' jinxtara.

Jien ma nafx jekk hemmx xi tip ta' ftehim bejn min jimporta l-films għas- cinemas u min jimporta films biex jiġu mikrija jew inkella jekk hux se jkun hemm xi tip ta' kontroll rigward film li jidher fuq xi stazzjon ta' cable television jistax jiġi mikri minn ħwienet.

Mr Speaker, għalkemm din il- liġi hija ta' ġid għall-pajjiż minħabba l- kontroll li se jkun hemm kontra l-prinċipju ħażin tal-piraterija, hemm ċerti affarijiet li jistgħu jiġu rranġati ħalli ħadd ma jbati l- konsegwenzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimakri?

(Onor. Membri: No) Jekk m'hemmx aktar rimarki nistieden lill-Ministru jgħaddi għall-winding up.

ONOR.

JOE FENECH: Sur President, donnha l-kritika ta' l-Oppożizzjoni inbidlet ftit mill-aħħar darba meta bdejna niddiskutu din il-liġi, imma xorta qegħda fi stat ta' kontradizzjoni.

L-Onor.

Vella, meta tkellem kien apoloġetiku li qed nagħmlu ħażin għax se jbatu l-bejjiegħa u se jbati l- konsumatur.

Infatti qal li din se nagħmluha biex niddefendu xi retailer li hawn fis-suq li jikri l-videos oriġinali.

Din kienet it-tema prinċipali ta' l-intervent ta' l-Onor.

Vella.

Pero' donnu wara li deher l- editorjal ta' "Il-Ġens" inbidlet il-folja u m'għadniex ngħidu kemm qed jimxi ħażin il- Gvern meta qed iressaq din il- liġi jew li l-Gvern irid jgħin lil xi ħadd biex ikollu monopolju.

Illum il-kritika hija li l-Gvern qed jimxi bi prinċipju tajjeb, pero' ma kienx hemm għalfejn din l- għaġġla kollha.

Jien ngħid li hemm bżonn li nsibu bilanċ ukoll għaliex jekk hija ħaġa sewwa per prinċipju li ma tittollerax li jkun hemm abbużi fil-liġi jew li l- kundanna li tagħmel tissanzjonaha, l-istess trid issegwi l- konsegwenza ta' din li tajjeb jew ħażin trid tara li tkun enforceable.

Issa x'ġara?

Il- Gvern m'għaddiex il-liġi tmien xhur ilu kif qalilna l-Onor.

Vella, imma għaddiha sena u ħames xhur ilu, eżattament f'Mejju tas-sena l-oħra.

Permezz ta' dik il-liġi li għaddejna, il-Gvern avża lil kull min kien qed ibigħ jew jinnegozja videos u tapes li kienu kkoppjati u qalilhom li dik il- liġi kienet se tidħol in vigore fl-1995 u għalhekk kien se jkollhom il- possibilita' li jnaqqsu l-istocks li kellhom.

Pero' ġara l-kontra għaliex f'din is-sena u nofs żdiedet iktar il-piracy fuq il-videos u żdied l-istock biex f'dawn il- ħames snin setgħu jagħmlu xi qliegħ.

Pero' l-iskop ma kienx li wieħed jagħti terminu ta' ħames snin imma l-iskop kien to tail down l-istocks ta' videos li kien hawn.

MR SPEAKER: Ippermettili, Onorevoli għaliex skada l-ħin.

Tibqa' in possession?

ONOR.

JOE FENECH: Nibqa' in possession.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni ġiet interrotta u baqgħet aġġornata.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

GUIDO DE MARCO (Viċi Prim Ministru): Nipproponi l- Aġġornament tal- Kamra għal nhar it-Tlieta, 27 ta' Ottubru, fis- 6.00 p.m. b'din l-agenda:

Mozzjonijiet

Estimi ta' Dħul u Nfiq ta' l- Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku għas- sena finanzjarja mill-1 ta' Ottubru 1992 sat-30 ta' Settembru 1993.

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi li jemenda l- Ordinanza dwar it-Tħaris mill- Mard - it- Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l- Kodiċi Kriminali - it-Tieni Qari (Kont);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l- Att dwar id-Djar - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l- Att dwar id-Drittijiet ta' l- Awtur - it- Tieni Qari.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

John Rizzo Naudi.

ONOR.

JOHN RIZZO NAUDI (Segretarju Parlamentari): Mr Speaker, jiena nixtieq nitkellem ftit fuq is-servizzi tas-saħħa li tkellem fuqhom ukoll l- Onor. Edwin Grech nhar it-Tnejn li għaddew.

Jien nistagħġeb kif tan-naħa l- oħra nsew dak kollu li ġara qabel l- 1987 meta, skond huma, dak iż- żmien kien kollox ward u żahar.

Tant hu hekk li l-Onor.

Grech spiċċa d-diskors tiegħu billi qal li għandna nirranġaw is- servizzi tas-saħħa u nġibuhom kif kienu qabel l-1987.

Allura dawn possibbli li nsew minn xiex għaddejna?

Preżentement qed jagħmlu kapital għax it-tobba u n- nurses għandhom xi problemi u allura jsemmu xi tilwima.

Insew kemm fi żmienhom kien hawn minn dawn il-problemi!

It-tilwima li kien hawn fi żmienhom damet sejra għaxar snin u jien dejjem insostni li dik kienet waħda mill-kawżi prinċipali għalfejn fil-ħames snin li għaddew kellna xi problemi fl-isptar.

Din il- problema mhux biss laqtet il-qasam tat-tobba imma laqtet ukoll il-qasam ta' l- infermiera u l-paramediċi għax meta jkollok tilwima bħal din, il- komplikazzjonijiet tagħha bilfors li jibqgħu jeżistu xi ftit.

Kif għidt, l-Onor.

Grech qal li s-servizzi tas-saħħa għandna nġibuhom kif kienu qabel l- 1987.

Jien lest li nuri b'argumenti sodi bbażati fuq statistika u se nagħti figuri li jiċħdu li s-servizzi tas- saħħa marru lura, anzi juru biċ-ċar kif is-servizzi tas- saħħa f'Malta fl-aħħar ħames snin baqgħu sejrin 'il quddiem u ejja flimkien nipprovaw nagħtu ħarsa lejn ċerti indikaturi li juruna jekk hux sejrin tajjeb jew ħażin.

Nistgħu nħarsu lejn ir-rata ta' mortalita', jiġifieri l-imwiet tat-tfal ta' inqas minn sena; ir-rata ta' neo-natal deaths, dawk li jmutu ftit wara li jitwieldu; l-istill birth rate, dawk li jitwieldu mejta u l- life expectancy at birth, voldieri kemm wieħed jistenna li se jgħix.

Dawn huma kalkolazzjonijiet demografiċi ta' l-istatistika li huma kkalkolati skond kemm hawn imwiet f'kull eta' fil-pajjiż, u s-sogru li wieħed imut qabel jagħlaq ċerta eta'.

Hemm ukoll indikaturi tal-life expectancy fl-eta' ta' 65 sena, li jiġu kkalkolati minn kemm hemm nies li jgħixu wara l-65 sena u kemm imutu f'kull eta' sakemm jaslu għall-eta' ta' 85 sena.

Dan jikkalkola kemm minn, per eżempju, 10,000 bniedem li twieldu llum se jaslu sa ċerta eta'.

U hawnhekk se ngħid xi ħaġa dwar il-life expectancy tan-nies li jitwieldu llum.

L-aħħar ħarġa tad-Demographic Review ta' l-1990 tindika ċar li mara li titwieled illum hija mistennija li tgħix sa 78.09 sena u raġel huwa mistenni li jgħix 'il fuq minn 73 sena.

Mentri mara li twieldet fl-1985 kienet mistennija li tgħix 76 sena u raġel mwieled fl-istess sena kien mistenni li jgħix 70.8 sena.

Voldieri il-life expectancy mill-1948 'il quddiem, nistgħu ngħidu, baqgħet dejjem tiżdied.

Sa l- 1930/32 kienet l-istess, għax kienu jmutu ħafna nies speċjalment fl-ewwel sena, pero' skond iċ-ċensimenti ta' l-1948, l-1957, l-1967 u l- 1985 u anke wara l- 1987, jidher li l-life expectancy tan-nies baqgħet tiżdied.

Ovvjament li kieku fil-pajjiż kien hawn xi diżastru fis-servizzi tas-saħħa ma kenitx tibqa' tielgħa.

Indiċi importanti huwa dak dwar il-mortalita' tat-tfal.

Dawn lest li npoġġihom fuq il- Mejda tal-Kamra, imma naħseb li kemm il-press u anke l- Onor. Membri għandhom kopji tad- Demographic Review u jistgħu jarawhom.

Naraw ukoll li l- infant mortality rate ...

MR SPEAKER: On a point of order, l-Onor.

Edwin Grech.

ONOR.

EDWIN GRECH: Veru li dawn l-indiċi qrajnihom imma hu stess għadu kemm qal li dawn ir-rati ilhom jitilgħu mill- 1948.

Wieħed ma kienx jistenna li ma jkomplux jitilgħu, u l-fatt li dawn jitilgħu ma jiddependix biss ...

ONOR.

JOHN RIZZO NAUDI: Dan mhux point of order.

ONOR.

EDWIN GRECH: Ħalli npoġġi l-mistoqsija mod ieħor.

L-Onor.

Rizzo Naudi ma jidhirlux li dawn l-indiċi ma jitilgħux biss bis-servizz tas- saħħa fl-isptar, imma hemm ħafna fatturi li jaffettwawhom?

ONOR.

JOHN RIZZO NAUDI: Veru, imma l-aktar fattur importanti huwa s- servizz tas- saħħa, partikolarment fl- isptar.

Issa nirreferi wkoll għall- espectation of life ta' wara l-65 sena.

Pero' niġu issa għall-mortalita' fit-tfal ta' qabel jagħlqu s-sena.

L- istess, għal numru ta' snin din ir- rata baqgħet nieżla u nsibu, per eżempju, li fl-1980 kienet 15.2 f'kull 1000 tarbija li jitwieldu - fl-antik kienet fuq it-300 u dejjem baqgħet nieżla - u sa l-1987 niżlet għal 7.9 imbagħad fl-1989 telgħet għal 10.4 għaliex kien qed ikollna - u għadu jkollna - numru ta' triplets u quintuplets, u peress li f'pajjiżna mhux permess l-abort u jkollna twelid prematur, allura f'dik is-sena l-figura kienet għoliet u l-figura ta' l- aħħar sena kienet ta' 9.1 per 1,000.

Kieku kellna xi problemi fl- isptarijiet żgur li kienet tiġi riflessa f'din ir- rata.

Rata importanti oħra hija l- istill birth rate li tolqot proprju l-qasam ta' l-Onor.

Grech.

Din ir-rata kienet 11.1 per 1,000 fl-1980 u sal-lum din ir-rata niżlet għal 5.9, jiġifier kważi bin-nofs.

L-istill birth rate tiddependi ħafna fuq il-kura qabel it- twelid u fit-twelid.

Dawn huma affarijiet li jindikaw li s- servizz fil-qasam tal- maternita', kemm fl- isptar, kif ukoll fil-komunita', mill-1987 'il quddiem beda jitranġa u fil- preżent sar aħjar milli kien.

(Interruzzjonijiet) Infatti allaħares nerġgħu niġu għas-sitwazzjoni ta' qabel l- 1987.

Meta niġu biex inqabblu r- rati ta' imwiet tat-tfal qabel ma jagħlqu s- sena ma' pajjiżi oħra nsibu - l-aħħar figura li għandna tal-WHO għall- 1986/1989 hija ta' 7.9 per 1000 - li Malta għandha infant mortality rate inqas mill-Italja fejn ir- rata hija ta' 9.2 per 1,000, inqas ukoll minn ta' l- Ingilterra fejn ir-rata hija ta' 8.4 u hija inqas ukoll minn ta' l- Amerika fejn ir-rata hija ta' 10.1.

Jiġifieri mhux talli lħaqna t-target tal-WHO - 20 per 1,000 - imma meta nqabblu ruħna ma' l-Awstralja, mal- Belgium, ma' Denmark, ma' l- Ingilterra u ma' l-Amerika nsibu li pajjiżna jikkompara tajjeb ħafna.

Huwa importanti li dan niftakruh meta qed issir din il-kritika inġusta.

Il-Membri tan-naħa l-oħra qed jaqbdu ma' każ partikolari, per eżempju, isemmu lil xi ħadd li jkun dam jistenna u ma jqisux li dawn l-affarijiet jiġru f'pajjiżi oħra wkoll.

Illum il-problemi li hemm fl-isptar jinkludu n- numru esaġerat ta' sodod - fil-fatt aħna se nimxu fuq programm biex nibnu sptar ġdid u se nirranġaw l-isptar billi nnaqqsu s-sodod - iż- żieda ta' l- ispeċjalisti u ż- żieda ta' operazzjonijiet kbar, partikolarment operazzjonijiet ta' reconstructive surgery u orthopaedic surgery.

B'hekk żdied ukoll in-numru ta' konsulenti.

Għalhekk huwa ħażin li naqbdu fuq każ partikolari u nipprovaw nużawh biex nitfgħu xi dell fuq l- isptar.

L-Onor.

Membru għamel ħażin li poġġa fuq il-Mejda tal-Kamra l-proċess verbal tal-każ tal- Korean li ġara fl-1990 għax il- proċess għadu sejjer u l- istorja għadha ma spiċċatx.

Barra minn hekk, id-dokument li tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra fih argumenti validi warajh imma nafu wkoll b'argumenti li ma jaqblu xejn miegħu, anzi jmorru kontra dak li hemm f'dak il-proċess verbal.

Anke l- membri ta' l-istampa għamlu ħażin meta ppubblikaw l- ismijiet ta' speċjalisti, tobba, nurses u paramediċi li jaħdmu fl-isptar.

Jien jidhirli li kien ħażin li sar hekk u hija irresponsabbilta' li toħroġ biċċa mill-istorja li għadha sejra, li għad m'għandniex ir-riżultat kollu tagħha u li għad m'għandniex provi li xi ħadd minnhom huwa ħati.

Aħna m'għandniex nagħmlu dawn l-affarijiet u rridu noqgħodu attenti li niżnu l- azzjonijiet tagħna u naraw jekk b'dak li nkunu se nagħmlu hux se nġibu xi ħsara irrimeddjabbli fuq xi ħadd intortament.

Hawnhekk irrid ngħid ukoll li l-istampa li ġabet l-ismijiet m'għamletx sewwa għaliex l- ewwel kellhom jiżnu dawn l- affarijiet kollha.

Huwa faċli li ġġib l-ismijiet u li tkun sensazzjonali pero' daqshekk ieħor huwa diffiċli biex issewwi l-iżball li tkun għamilt.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, m'hemmx dubju li minn mindu tela', dan il- Gvern sar iktar legalment responsabbli, fis-sens ta' accountability lejn iċ- ċittadin.

Insemmi l- Att XlV ta' l-1987 li jinkorpora l-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal- Bniedem li bih iċ-ċittadin jista' jfittex lill- Gvern mhux biss fuq vjolazzjonijiet tal- Kostituzzjoni imma wkoll fuq vjolazzjonijiet tal-Konvenzjoni Ewropea, u nsemmi wkoll it- twaqqif tal- Kummissjoni Perma- nenti Kontra l-Korruzzjoni, it- twaqqif tal-Kummissjoni dwar l- Impjiegi - li għalkemm kienet teżisti fil-Kostituzzjoni, mill-1974 għamlet ftit żmien tiffunzjona u reġgħet ġiet appuntata m'ilux - u t- twaqqif tal-Kummissjoni għall-Invest- igazzjoni ta' l-Inġustizzji li hija kummissjoni importanti ħafna.

U għaliex qed ngħid hekk?

Meta l-Gvern waqqaf din il- Kummissjoni ma llimitahiex biss għall- inġustizzji li jistgħu jiġu allegati li saru fil- passat imma tapplika wkoll għall-inġustizzji li ċ-ċittadin jidhirlu li qed isiru llum.

U li huwa importatni f'dik il- liġi - li kienet waħda mill- ewwel liġijiet li għadda dan il-Parlament - huwa li għall- ewwel darba ġie introdott bħala rimedju li wieħed jagħmel azzjoni kontra l-Gvern mhux għaliex il-Gvern ikun ikkommetta xi ħaġa illegali imma għaliex ikun ikkommetta inġustizzja.

Għaliex ħaġa tista' tkun perfettament legali pero' tkun inġusta.

Sal- mument li fih għaddiet dik il-liġi wieħed seta' jfittex lill-Gvern biss fuq affarijiet li jkunu llegali mentri llum bit-twaqqif ta' din il-kummissjoni wieħed jista' jfittex lill-Gvern mhux biss għaliex jikkommetti xi ħaġa illegali imma wkoll għaliex jikkommetti xi ħaġa li tkun inġusta.

Pero' jiena nħobb inħares 'il quddiem.

Huwa biżżejjed li jkollna biss il- kummissjonijiet kontra l-inġustizzji?

Iż-żewġ partiti politiċi f'diversi programmi elettorali tagħhom kienu wegħdu li meta jkunu fil- gvern jaħtru l- Ombudsman.

Issa dan il-Gvern kuntrarjament għall-Gvern Soċjalista ta' qablu għamel pass f'din id- direzzjoni u ħoloq dawn il- kummissjonijiet kontra l- inġustizzji li għandhom parti mill-funzjoni li f'pajjiżi oħra huma allokati lill-Ombudsman.

Pero' l-Ombudsman - li huwa istitut li żviluppa fl-Iżvezja u twaqqaf fl-1809 u li jeżisti f'diversi pajjiżi bħall- Ingilterra u Franza - għandu funzjonijiet usa' minn dawk ta' sempliċi kummissjoni għall- investigazzjoni ta' l- inġustizzji; għaliex kummiss- joni għall-investigazzjoni ta' l-inġustizzji tinvestiga biss ilmenti li jsirulha u għandha funzjoni pjuttost ġudizzjarja li mbagħad tirrakkomanda lill- Prim Ministru x'għandu jsir bħala rimedju għal każ partikolari; mentri l- Ombudsman m'għandux biss din il-funzjoni, imma f'dawk il- pajjiżi fejn ġie introdott għandu l-funzjoni li jinvestiga u jieħu l-inizjattiva hu.

Jista' jieħu l-inizjattiva mhux biss għaliex isirlu l-ilment imma jista' wkoll jieħu l- inizjattiva f'diversi oqsma fejn jara li hemm burokrazija żejda, fejn jara li hemm ċerti inġustizzji, u jista' wkoll jirrakkomanda lill-Parlament - għaliex f'diversi pajjiżi fejn hemm l- Ombudsman huwa accountable lejn il-Parlament mhux lejn l-Amministrazzjoni għaliex huwa l-Parlament li jinnomina l-Ombudsman - x'liġijiet għandhom jitbiddlu.

Jiġifieri barra l-funzjoni ta' speċi ta' imħallef, għandu funzjoni usa' minn hekk, li jinvestiga, li jirrakkommanda, jagħmel suġġerimenti u anke jirċievi ilmenti u rapporti, u mhux biss minn nies li għandhom interess f'xi każ partikolari.

Illum quddiem il-Kummissjoni dwar l-Investigazzjonijiet ta' l-Inġustizzji tista' tmur jekk inti tħoss li saret inġustizzja fil-konfront tiegħek, mentri quddiem l-Ombudsman tmur anke b'sens ċiviku li tgħid li ċerti affarijiet mhux qed jimxu sew u qed joħolqu inġustizzji għaċ- ċittadin.

Per eżempju, f'pajjiżi barranin l-Ombudsman jista' anke jkun preżenti f'bordijiet tal-Gvern li jieħdu deċiżjonijiet li jaffettwaw liċ-ċittadin; ikun biss preż- enti meta jittieħdu d- deċiżjonijiet pero' ma jkollux dritt li jintervjeni.

F'ċerti każijiet l-ombudsman innifsu għandu dritt jibda proċeduri kriminali, partikolarment f'każijiet ta' negliġenza, meta ċ- ċittadin jagħmel ilment f'dan is-sens.

Jiġifieri jien qed ngħid li huwa tajjeb li waqqafna l-kummissjonijiet kontra l-inġustizzji, għalkemm forsi wieħed jista' jikkritika li damu xi ftit iż-żejjed u għandhom backlog ta' każijiet.

Dan kien pass fid-direzzjoni t- tajba għaliex għall-ewwel darba sibna rimedju mhux biss għall- illegalitajiet imma wkoll għall-inġustizzji, pero' naħseb li wasal iż-żmien li jinħatar l-ombudsman li għandu poteri usa' mill-poteri li għandha l- Kummissjoni għall-Investi- gazzjoni ta' l- Inġustizzji.

Fil-Programm Elettorali tal- Partit Nazzjonalista ta' l-1987 insibu li:

"Il-Gvern m'għandux ikollu privileġġi f'dik li hi liberta' tal-kelma aktar miċ-ċittadini ordinarji.

Kulħadd għandu jkollu d- dritt li jinfetħu l- files tal-Gvern li jirrigwardawh quddiem il-Qorti.".

Illum fil-Kodiċi ta' Proċedura Ċivili tagħna għandna sitwazzjoni legali li ilha teżisti snin twal.

Skond dan il-Kodiċi kwalunkwe ħaġa li teżisti f'file tal-Gvern, jiġifieri dik li hi korrispondenza jew rapporti, il- Gvern jista' ma jikxifhomx anke fi proċeduri legali.

Dawn it-tip ta' dokumenti huma meqjusa privileġġjati u ma jiddependix min-natura tad- dokument, jiġifieri jista' jkun dokument li hemm bżonn jiġi protett u jista' jkun dokument sempliċi li m'għandu l-ebda importanza, pero' l-Gvern xorta waħda għandu dritt ma jesibix dawn id-dokumenti quddiem il-Qorti.

Se nagħti żewġ eżempji żgħar fejn informazzjoni li kienet importanti fi proċeduri legali ma ġietx mogħtija lill-Qorti minħabba dan il-privileġġ.

L- ewwel eżempju jirrigwarda l-każ meta l-ġurnal "In-Nazzjon Tagħna" kien kixef inċident dwar karozzi li kienu daħlu mingħajr ma tħallas id-dazju, sar libell mill-Ministru tal- Finanzi ta' dak inhar, il- ġurnal "In-Nazzjon Tagħna" ried li l-file dwar il-każ jiġi esibit fil-proċess kriminali u l- Ministru kien invoka l- privileġġ.

It-tieni eżempju jirrigwarda l-każ meta l-Partit Nazzjonalista kien talab lis- Segretarju tad-Djar biex jagħti informazzjoni dwar liema kienu dawk il-każini politiċi li ngħataw lill- Malta Labour Party bis-saħħa ta' requisition order, u għalkemm requisition order toħroġ biss fl-interess pubbliku, il-Ministru kien qal li mhux fl- interess pubbliku li fil-proċess legali toħroġ l- informazzjoni dwar liema huma l-każini politiċi li ngħataw b'rigal lill-Partit Laburista bis-saħħa tar-requisition order.

Jien naħseb li wasal iż-żmien li l-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili jiġi emendat - u b'kumbinazzjoni llum f'risposta għal mistoqsija parlamentari li għamilt jien stess, il-Ministru wiegħed li dan is-suġġeriment se jiġi kkonsidrat - sabiex informazzjoni ma tiġix żvelata biss għal raġunijiet ta' interess pubbliku ġenwin.

Jekk ċerta informazzjoni tista' tkun ta' periklu għas-sigurta' jew għad-difiża tal-pajjiż, allura huwa tajjeb li l-Qorti jkollha d-diskrezzjoni li tgħid li dik l-informazzjoni ma tiġix żvelata pero' m'għandux ikollna a blanket provision li kwalunkwe dokument tal-Gvern jista' ma jiġix esibit fil- Qorti.

Issa aħna nafu li għalkemm teżisti din il-liġi, dan il-Gvern rari invoka - jekk qatt għamel hekk - dan il- privileġġ li għadu jeżisti fil- liġi.

Sfortunatament għadu jeżisti wkoll l-Att VIII ta' l-1981 li kien għadda taħt l-Amministrazzjoni Soċjalista.

Permezz ta' dan l-Att ġew limitati r- raġunijiet għaliex iċ-ċittadin jista' jattakka diskrezzjoni li tkun eżerċitata minn uffiċjal pubbliku.

L-iskop ta' dik il- liġi kien - u din il-liġi kienet daħħlet affarijiet oħra - li inti tista' tattakka diskrezzjoni ta' uffiċjal governattiv, ta' Ministru jew ta' kap ta' dipartiment jekk tmur espressament u bl-iktar mod ċar kontra provvediment tal-liġi pero' ma tistax tattakka dik id-diskrezzjoni għax l-eżerċizzju tagħha, per eżempju, ikun irraġonevoli.

Qabel dik il-liġi kien possibbli - permezz tas-saħħa tal-ġurisprudenza Ingliża li aħna applikajna f'Malta - li wieħed igħid li l-eżerċizzju tad-diskrezzjoni tal-Ministru f'każ partikolari huwa illegali għax ma ġiex eżerċitat b'mod raġonevoli.

Il-każ klassiku kien dak tal-Blue Sisters għax għalkemm il-liġi ma kenitx tgħidlek li l-Ministru għandu jeżerċita diskrezzjoni b'mod raġonevoli, fis-26 ta' Ġunju ta' l-1980, l-Qorti kienet qalet li fil-provvediment ta' kull liġi xorta waħda huwa impliċitu li meta l-Parlament jagħmel dik il-liġi u jagħti diskrezzjoni lil xi uffiċjal governattiv, dik id-diskrezzjoni għandha tiġi eżerċitata b'mod raġonevoli.

L-iskop ta' l-Att VIII ta' l-1981 kien reazzjoni għal din is-sentenza biex iċ-ċittadin ma jkunx jista' jattakka aktar diskrezzjoni amministrattiva minħabba li tkun irraġjonevoli.

Safejn naf jien taħt dan il- Gvern, din il-liġi ma ġietx applikata, fis- sens li għalkemm għadha teżisti din ir- restrizzjoni ta' l-azzjoni taċ- ċittadin kontra l-Gvern, l- Attorney General qatt ma qajjem din l- eċċezzjoni.

Pero' dawn l-emendi ta' l-1981 għadhom fil-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili u naħseb li wasal iż-żmien li jitneħħa Att VIII ta' l-1981, pero' fl- istess ħin għandha ssir liġi minn dan il- Parlament li tirregola l-litigazzjoni li jista' jkun hemm bejn il-Gvern u ċ- ċittadin.

Fl-Ingilterra għandhom il-Crown Proceedings Act ta' l-1947 li titkellem fuq liema bażi wieħed jista' jattakka d-diskrezzjjoni amministrattiva u tgħid x'jiġri f'każ li uffiċjal governattiv ikun negliġenti.

Hawn Malta aħna għandna l- konċett tal-culpa in eligendo fejn kwalunkwe employer - u ma ninsewx li l-Gvern huwa l-akbar employer fil- pajjiż - f'każijiet ta' negliġenza ta' impjegat/uffiċjali jista' ma jassumix ir-responsabilita' għaliex igħid li huwa impjega lil xi ħadd kompetenti u allura fil-każ li dik il-persuna kompetenti tagħmel żball, għandha tkun hi li tkun responsabbli għad-danni.

Issa din tista' tagħmel sens f'każijiet ta' employer privat li jħaddem tlieta min-nies, imma meta qed nitkelllmu fuq il-Gvern - u safejn naf jien bejn in-nies li jħaddem direttament u bejn in-nies li jħaddem permezz ta' kumpanniji iċ-ċifra hija ta' madwar 40,000 ruħ - naħseb li wasal iż-żmien li f'ċerti każijiet il- Gvern ikun responsabbli wkoll għall-affarijiet li jagħmlu l-impjegati tiegħu.

Grazzi, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il- ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada t-Tlieta, 27 ta' Ottubru, fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif kommunikata mill-Viċi Prim Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il- mistoqsija.

MISTOQSIJIET IMWIEĠBA BIL-MIKTUB

Pulizija,Membri schs,Pulizija,Membri gall,Pulizija,Membri KORP TAL-PULIZIJA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMIstaqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: X'inhu n-numru tal-Membri fil- Korp tal-Pulizija?

Kemm huma nisa?

Kemm hemm irġiel?

Jista' x-xogħol li jagħmlu typists pulizija isir minn nies mhux pulizija stante li n-numru ta' pulizija hu baxx wisq?

Kemm daħlu pulizija mill-1987 - 1992?

Kemm ħarġu bejn l-istess perjodu?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li n-numru tal-Membri fil-Korp tal- Pulizija huwa ta' 1633 li minnhom 1451 huma rgiel u 182 huma nisa.

Barra minn dawn hemm 9 Ufficjali Kadetti (8 rgiel u 1 mara).

Ghalkemm ma hemmx Pulizija li jaghmlu biss xoghol klerikali u ta' tajpjar fl-Ufficini diversi li ghandu l-Korp, hemm il- hsieb li hafna mix-xoghol klerikali fl-ufficini tal- Pulizija jibda jsir minn skrivani biex hekk il- Pulizija tkun disponibbli ghax-xoghol proprju tal-Pulizija.

Dan ser ikun jiddependi wkoll minn kemm l-Ufficcju ta' Tmexxija u 'Personnel' fl- Ufficcju tal- Prim Ministru jirnexxilu jghaddi lill-Korp l-iskrivani mehtiega.

Mill-1987 sa Ottubru 1992 dahlu u hargu pulizija kif jidher hawn taht:

| |Daħlu| Ħargu| | | | | |1987 | 263 | 109 | |1988 | 199 | 100 | |1989 |91 | 106 | |1990 |79 |99 | |1991 | 121 | 107 | |1992 (Sa 23 |86 | 100 | |ta' Ottubru)| | |

Pulizija,Fiducja mill-pubbliku schs,Pulizija,Fiducja mill-pubbliku gall,Pulizija,Fiducja mill-pubbliku KORP TAL-PULIZIJA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: X'sar s'issa b'mod konkret biex jikber u jiżviluppa dejjem aktar s-support reciproku bejn il-Pulizija u l-Komunita' biex il- Korp iżid fil-fiducja li għandu jgawdi?

X'hemm ippjanat għall-futur?

ONOR.

LOUIS GALEA: Filwaqt li għad fadal ħafna x'isir f'dan ir-rigward, kulħadd jaf li fl- aħħar snin ittieħdu diversi miżuri konkreti biex tixxettel il-fiduċja reċiproka bejn il- Pulizija u l-Komunita'.

Il-progress għall-ġejjieni jiddependi minn kemm se jirnexxielna nassiguraw li l- Membri u l-Uffiċjali kollha fil-Korp jgħixu kuljum il- ġurament li lkoll jieħdu fil- bidu tal-missjoni tagħhom.

Korporazzjoni tax-Xogħol u Taħriġ schs,Korporazzjoni tax-Xogħol u Taħriġ mifu,Korporazzjoni tax-Xogħol u Taħriġ KORPORAZZJONI TAX-XOGĦOL U TAĦRIĠ - ĦATRIET

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Billi il-Korporazzjoni tax- Xogħol u Taħriġ għamlet sejħiet minn żmien għal żmien għall- applikazzjonijiet għal diversi ħatriet importanti għat- tmexxija professjonali u ufficjali, jista' l-Ministru jgħid kemm-il sejħa saret, u fil-preżent minn jokkupa dawn il-ħatriet?

Saru applikazzjonijiet ta' persuni oħra?

Min kienu?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Mit-twaqqif tagħha l- Korporazzjoni tax-Xogħol u Taħriġ għamlet sejħiet għal applikazzjonijiet minn żmien għal żmien kif hawn taħt imsemmi:-

|Manager (Operations) |Mejju, | | |1990 | |Manager (Employment | Mejju, | |Services) |1990 | |Manager (Training) |Mejju, | | |1990 | |Manager (Finance and |Mejju, | |Administration) |1990 | |Guidance and Counselling | Gunju, | |Officers |1990 | |Secretaries | Gunju, | | |1990 | |Manager (Youth Training | Gunju, | |Scheme) |1990 | |Training Liaison Officers | Gunju, | | |1990 | |Placement Officers |Gunju, | | |1990 | |Clerks (Inspectors) | Dic.,1990| |Guidance and Counselling | Dic.,1990| |Officers | | |Part-time Trainers |Jannar,199| | |1 | |Analysts/Programmers |Marzu, | | |1991 | |Chief Executive | Gunju, | | |1991 | |Labour Marker Information | | |Executive |Awissu,199| | |1 | |Marketing and Placement |Awissu,199| |Executives |1 | |Office Skills Trainer | Sett., | | |1991 | |Life Skills Trainer | Sett., | | |1991 | |Part-time Skills Trainer, |Dic,1991 | |Woodworking Instructor |Marzu, | | |1992 |

Is-Selection Boards involuti fir-reklutaġġ tal-persuna/i dejjem għamlu l- għażla tagħhom skond min kien l-iżjed adattat minn dawk li applikaw.

Is- sejħiet għall-applikazzjonijiet dejjem attiraw numru tajjeb ta' kandidati, imma mhix ħaġa sewwa li nagħmel pubbliċi l-ismijiet ta' kull min japplika għal impieg mal-Korporazzjoni.

Power Station,Delimara sans,Power Station,Delimara falm,Power Station,Delimara POWER STATION

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: X'kienet ir- raġuni li kemm ic- Chairman kif ukoll id-Deputy Chairman ta' Enemalta tneħħew min din il-kariga speċjalment fil-każ ta' l-ewwel li kien hu l- persuna prominenti li bil- parir tiegħu il-Gvern iddeċieda dwar il-post, u t-tip ta' sistema li kellha tintuża għal Power Station il-ġdida ta' Delimara?

X'konnessjoni għad għandhom dawn is-sinjuri ma' Enemalta u b'liema arranġamenti qegħdin?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Nirreferi l-Onor.

Interpellant għat-tweġibiet li tajt għal mistoqsijiet parlamentari numri 2813 u 3773.

Power Station,Delimara sans,Power Station,Delimara fene,Power Station,Delimara POWER STATION: DELIMARA

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jagħti fid-dettal ix-xogħol li qed jagħmel kull ħaddiem barrani li għad hemm jaħdem fil-Power Station ta' Delimara li lilhom ingħataw liċenzji ta' Impieg skond l- Artiklu 11 (3) ta' l-Att ta' 1970 dwar l-imigrazzjoni?

X'inhi r-raġuni li ċertu tender/xogħol li issa ttieħed minn kuntrattur Malti fil-Power Station ta' Delimara qed isir minn ħaddiema barranin u mhux isir minn ħaddiema Maltin?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Nirreferi lill-Onor.

Membru għall-mistoqsija parlamentari numru 4213 mogħtija mill- Minitru ta' l-Ambjent f'din is- seduta.

Power Station,Delimara sans,Power Station,Delimara falm,Power Station,Delimara POWER STATION: DELIMARA

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jagħti fid- dettal ix-xogħol li qed jagħmel kull ħaddiem barrani li għad hemm jaħdem fil-Power Station ta' Delimara li lilhom ingħataw liċenzji ta' Impieg skond l- Artiklu 11 (3) ta' l-Att ta' 1970 dwar l- imigrazzjoni?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Il- ħaddiema barranin fuq xogħol bil-kuntratti fil- Power Station ta' Delimara huwa kif jidher hawn taħt:

|KUNTRATTUR|KUNTRATT | GRAD |NUMRU | | | | | | | | |WAAGNER-BI|Boilers |Site |1 | | |RO | |Manager| | | | | | | | | | |Commission| | | | | |ing | | | | | | Engineers| 5 | | | | | Erection | 1 | | | | |Supervisor| | | | | | Site | 1 | | | | |Manager | | | | | |From | | | | | | | 1 | | | | |Subcontrac| | | | | |tor | | | | | | |2 | | | | |Electricia| | | | | |ns | | | | | | |1 | | | | |TIG-Welder| | | | | | Fitters | 9 | | | | | Laggers | 2 | | | | | | | | | |BHEL |Turbo | | | | | |Alternator|Ch. | 1 | | | |s |Project| | | | | |Manager| | | | | Dy. | 4 | | | | |Manager | | | | | | Sr. | 2 | | | | |Manager | | | | | | Dy. | 1 | | | | |General | | | | | |Manager | | | | | | Manager | 4 | | | | | Engineer |1 | | | | | |7 | | | | |Supervisor| | | | | | |25 | | | | |Technician| | | | | |s | | | | | TEAMWORK | | | | | | |Aux.Switch| | | | | |gear | | | | | | & Cabling| Cook |2 | | | | | 12 | | | | |Electricia| | | | | |ns | | | | | | Pipe | 1 | | | | |Fitter | | | | | | Cd. |1 | | | | |Welder | | | | | | Camp Boss| 1 | | | | | Houseboy |2 | | | | | Project | 1 | | | | |Manager | | | | | | Elec. |1 | | | | |Supervisor| | | | | | Quantity | 1 | | | | |Supervisor| | | | | | | | | | |TOTAL |Misc. | | | | | |Mech. | | | | |WALTHER |Equipment | Welder|1 | | | | | | | | |TEAMWORK | Misc. | | | | | |Bldg. | | | | | | Services |Electri|12 | | | | |cian | | | | | |1 | | | | |Pipefitter| | | | | | | | | | |FREDERECI |Civil | Site |1 | | | |Works |Manager| | | |COGEFAR |Admn.& | 1 | | | | |Fin. | | | | | |Manager | | | | | | Senior | | | | | |Quantity | | | | | | Surveyor |2 | | | | | Quantity | 1 | | | | |Surveyor | | | | | | | | | | |BEI |Consultanc| Site |1 | | | |y |Manager| | | | | Senior | 1 | | | | |Electrical| | | | | | Engineer |1 | | | | | | 1 | | | | |Comm.Engin| | | | | |eer | | | | | | Senior | | | | | |Quantity | | | | | | Surveyor |1 | | | | | | | | |

Rigward it-tieni parti tal- mistoqsija nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jagħti aktar dettalji dwar it-tender/xogħol li għalih qed jirreferi.

Dipartiment tax-Xogħlijiet,Diretturi sans,Dipartiment tax-Xogħlijiet,Diretturi falm,Dipartiment tax-Xogħlijiet,Diretturi DIPARTIMENT TAX-XOGĦLIJIET - DIRETTURI

L-ONOR.

SALVU SANTstaqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Imbilli issa ġie mħabbar li l- PWD se jispiċċa, fiex se jkun jikkonsisti x-xogħol taż- żewġ diretturi li nħatru fil-Works Department?

X'se tkun ir-responsabilita' tagħhom?

Kemm se jibqa' nies taħt ir- responsabilita' tagħhom?

Kif se jkunu dawn in-nies maqsumin rigward xogħol?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li dak li qabel kien il- PWD, issa dan huwa magħruf bħala t-Taqsima tax-Xogħlijiet.

F'din it-Taqsima kienu maħtura mhux żewġ diretturi iżda Direttur Ġenerali u seba' Diretturi li taħthom taqa' r- responsabbilta' għat-Toroq, Distretti, Bini u Inġinerija, Manutenzjoni u Kostruzzjoni tad-Djar, Drenaġġ, Bini tal- Gvern, u Manifattura u Servizzi.

Dawn is-seba' Diretturi se jkunu responsabbli lejn Direttur Ġenerali.

Barra dawn hemm id- Dipartiment tal- Finanzi u Amministrazzjoni li għalissa qiegħed immexxi minn Aġent Direttur sakemm jinħatar direttur għalih.

Il-kompliment kollu ta' l- impjegati li qabel kienu jiffurmaw l-PWD, issa qed jifformaw it-Taqsima l-ġdida.

L-impjegati jitqassmu skond l- esiġenza tas-servizz.

Wied il-Għajn,Riciklagg sans,Wied il-Għajn,Riciklagg falm,Wied il-Għajn,Riciklagg WIED IL-GHAJN - RIĊIKLAĠĠ

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid meta kellu jibda jaħdem l-impjant ta' riċiklaġġ ta' solid waste li hemm f'Wied il-Għajn?

Jekk dan qabad jaħdem kien hemm diffikultajiet fuq l- equipment jew fuq xi xogħol tas-Civil Engineering?

Jekk fl-affermattiv x'kienu dawn il-problemi?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Oriġinarjament kien maħsub li l-impjant għar- riċiklaġġ ta' l- iskart solidu (domestiku) jibda jaħdem f'Ġunju.

Id-dewmien preżenti mhux kawżat minn xi problemi tekniċi fl-impjant (la fil-makkinarju u lanqas fil-bini) iżda minħabba raġunijiet ta' natura organizzattiva.

Id-Dipartiment konċernat qiegħed fit-trattativ biex jinstab l-aħjar mod kif dan l- impjant jista' jitħaddem bl- aktar mod effiċjenti.

Rahal Gdid,Wied Blandun,Main ta' drenagg sans,Rahal Gdid,Wied Blandun,Main ta' drenagg falm,Rahal,Wied Blandun,Main ta' drenagg PAOLA: WIED BLANDUN - MAIN TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

SALVU SANTstaqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Minħabba l-fatt li green area f'Wied Blandun Paola/Fgura dan l-aħħar ġiet mogħtija għal bini, kellu jsir devjazzjoni tal-main tad-drenaġġ, u fl- aħħar xitwa mill-istess post għall-ewwel darba beda jiżbroffa d-drenaġġ fit- triq, jidhirlu l-Ministru li b'din d- devjazzjoni tal-main tad- drenaġġ se tikber il-problema fix-xitwa li ġejja?

X'se jsir sabiex dan jiġi evitat?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tweġiba tingħata f'seduta oħra.

Sliema,Paticia Hotel,Mewt ta' Marokkin calr,Sliema,Paticia Hotel,Mewt ta' Marokkin gall,Sliema,Paticia Hotel,Mewt ta' Marokkin SLIEMA: PATRICIA HOTEL - MEWT TA' MAROKKIN

L-ONOR.

RENO CALLEJAstaqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l- Ministru jgħid jekk saritx xi inkjesta dwar il-mewt tal- Marokkin li waqa' minn fuq il- bejt tal-lukanda Patricia f'Tas-Sliema?

Jista' l- Ministru jassigura lill-Kamra li m'hemm ħadd min qed jindaħal biex dan il-każ serju jorqod fuq ommu?

ONOR.

LOUIS GALEA: F'dan l- istadju m'għandi xejn x'inżid mat-tweġiba diġa' mogħtija għall-mistoqsija parlamentari numru 4445 ta' l-istess Onor. Interpellant.

Pulizija,Dhul ta' cittadini illegli fl-Italja calr,Pulizija,Dhul ta' cittadini illegli fl-Italja gall,Pulizija,Dhul ta' cittadini illegli fl-Italja PULIZIJA - INVESTIGAZZJONI DWAR AFRIKANI

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Wara r-rapport tat-television Taljan li fi Sqallija reġgħu inqabdu numru ta' Afrikani li għaddew minn Malta, saret xi investigazzjoni mill-Pulizija Maltija?

Se jitressaq xi ħadd b'dan il-kuntrabandu tal- bnedmin?

Kif jispjega l-Ministru li wara li mhux l-ewwel darba li nqabdu Afrikani Sqallija li jkunu tgħabbew minn Malta jidher li dan l-att kriminali għadu sejjer?

ONOR.

LOUIS GALEA: L- investigazzjoni dwar persuni li daħlu l-Italja illegalment via Malta għadha għaddejja u għalissa l-Pulizija mhix f'pożizzjoni li takkuża lil ħadd f'dan ir-rigward.

Il-Pulizija Maltija u dik Taljana qed jaħdmu flimkien biex irażżnu l-ksur ta' liġi msemmi.

Il-Pulizija Maltija hi f'pożizzjoni li ssostni li n- numru ta' immigrati illegali li allegatament jidħlu fit- territorju Taljan minn Malta hu bil- bosta iżgħar minn dak li jiġi imsemmi fl-istampa.

Investigazzjoni dwar korruzzjoni calr,Investigazzjoni dwar korruzzjoni fene,Investigazzjoni dwar korruzzjoni INVESTIGAZZJONI TA' KORRUZZJONI

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Prim Ministru: Meta fl-Italja bieb u għadba ma' Malta ġew arrestati tant politiċi u irjus kbar għax ixxaħħmu biex taw kuntratti ta' miljuni kbar ta' liri, meta se jagħmel investigazzjoni biex jara jekk f'Malta sarx jew hux qed isir l-istess in vista ta' dak li qalet il-Kummissjoni kontra l-korruzzjoni?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jekk l-Onor.

Membru għandu xi suspett fondat dwar korruzzjoni huwa fid-dmir jgħaddi t-tagħrif li għandu lill-Kummissjoni kontra l-Korruzzjoni.

Ajruport,Uzu tal-VIP lounge calr,Ajruport,Uzu tal-VIP lounge zamf,Ajruport,Uzu tal-VIP lounge AJRUPORT - UŻU TAL-VIP LOUNGE

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għat- Trasport u Komunikazzjoni: Jaf il-Ministru li nhar il-Ħadd, 16 ta' Awwissu, 1992 fuq it- titjira KM101 minn Londra ftit wara l-4.00 p.m. niżlu żewġ familji mgħobbija sewwa u għaddew mill-VIP lounge ta' Ħal Luqa?

Jaf il-Ministru li jistennihom kien hemm Ministru tal-Kabinett?

Huwa sewwa li familji sħaħ jużaw il-VIP għax ikun hemm Ministru jistennihom?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Il-fatti kif indikati mill- Onor.Interpellant ma jirriżultawx.

Rahal Gdid,Telephones cilj,Rahal Gdid,Telephones zamf,Rahal Gdid,Telephones RAĦAL ĠDID - TELEPHONES

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l- Ministru jindaga x'sar mill- applikazzjoni għas- servizz ġdid tat-telephone ta' A. Bonsfield Binja Kordin Ent B. Flat 1, Pjazza Sant'Antnin, Paola (AT/7497/91) u meta hemm il- ħsieb li l- applikazzjoni tiegħu tintlaqa'?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-applikazzjoni bir-referenza AT/497/91 għadha fuq il-waiting list minħabba li ma hemmx linji spare.

Huwa ppjanat li fl- aħħar tas-sena d-dieħla jiżdiedu l-linji u b'hekk dan l-applikant ikun jista' jingħatalu s-servizz tat- telefon.

Dingli,Qasam tad-Djar,Provvista ta' ilma calr,Dingli Qasam tad-Djar,Provvista ta' ilma falm,Dingli Qasam tad-Djar,Provvista ta' ilma DINGLI HOUSING ESTATE - PROVVISTA TA' ILMA

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jaf il- Ministru li r- residenti tal-Housing Estate 2 ta' Ħad Dingli fejn hemm joqogħdu mill-inqas 41 familja ilhom bi problema ta' l-ilma xhur sħaħ u għamlu sajf bla qatra ilma?

Jaf l-Ministru li sal-lum dawn ir-residenti għadhom bla ilma?

X'se jagħmel il-Ministeru biex din il-problema tittaffa?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Nirreferi l-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għal mistoqsija parlamentari numru 4812 (Seduta 59).

Ajruport,Air Terminal calr,Ajruport,Air Terminal zamf,Ajruport,Air Terminal AJRUPORT - AIR TERMINAL

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għat- Trasport u Komunikazzjoni: Fit-terminal il-ġdid ta' l- Ajruport hemm faċilitajiet biex wieħed jixtri bolli u jimposta ittri?

Jekk le jista' jipprovdi l- faċilita'?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Fit-Terminal il-Ġdid ta' l- Ajruport hemm Uffiċċju tal- Posta fis-sezzjoni tad- Departures, miftuħ is-sena kollha (Btajjel Pubbliċi nklużi) mis-6.00 a.m. sa 12.00 p.m..

Rigward impustar ta' ittri dan jista' jsir 24 siegħa kuljum fil-kaxxa ta' l-ittri li hemm imwaħħla ma ġenb dan l- uffiċċju.

Vetturi tal-Gvern,Assikurazzjoni cilj,Vetturi tal-Gvern,Assikurazzjoni dalj,Vetturi tal-Gvern,Assikurazzjoni VETTURI TAL-GVERN - ASSIKURAZZJONI

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Il- Gvern iħoss li wasal iż-żmien li jinxurja l-vetturi tiegħu fl-aħjar interess taċ- ċittadin?

Veru li ċ-ċittadin involut f'inċident ma' vettura tal- Gvern ikollu jfittex legalment lis-sewwieq personali bla rikors għal xi forma f'insurance?

ONOR.

JOHN DALLI: Nirreferi lill-Onor.

Membru għat-tweġiba mogħtija għall- mistoqsija numru 31637 f'Seduta 601 tal-11 ta' Diċembru, 1991.

Vetturi tal-Gvern,Testijiet cilj,Vetturi tal-Gvern,Testijiet zamf,Vetturi tal-Gvern,Testijiet VETTURI TAL-GVERN - TESTIJIET

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Kemm ilhom ma jittellgħu għat-test il-vetturi kollha nklużi trakkijiet u heavy plant machinery tal- Gvern?

Hemm xi obbligu legali li torbot lill-Gvern jagħmel dan?

Jekk le, il-Gvern, ma jħossx li wasal iż- żmien li dan jibda jsir speċjalment minħabba l-istat ħażin u anke perikoluż għat-toroq tagħna ta' ħafna minn dawn il-vetturi?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-Onor.

Interpellant hu mitlub jirreferi l- mistoqsija tiegħu lill-Ministru responsabbli mill-pulizija.

Servizz Civili,Messaggiera,Uniformi cilj,Servizz Civili,Messaggiera,Uniformi fene,Servizz Civili,Messaggiera,Uniformi SERVIZZ ĊIVILI: MESSAĠĠIERA - UNIFORMI

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid jekk:-

Hemmx il-ħsieb li titbiddel l-unformi tal-messaġġieri fid- Dipartiment tal-Gvern?

Saret xi ordni f'dan is-sens?

Ma' min saret din l-ordni, u kemm hi l-kwantita'?

Kemm-il uniformi tiġi ordnata kull sena mill-Gvern għall- messaġġiera fid- Dipartimenti tiegħu?

Kemm ġew ordnati sena b'sena mill-1981 'l hawn?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab informat li:-

M'hemmx ħsieb li tinbidel l- uniformi tal-messaġġiera fid- dipartimenti tal-gvern, u ma saret l-ebda ordni f'dan is- sens.

L-uniformi ta' messaġġier tikkonsisti f'uniformi għas- Sajf li hija qalziet griż kull sena u żewġ qomos griżi kull sentejn, u uniformi għax- Xitwa li hija ġlekk u qalziet blu skur u qmis ċelesti kull sena.

L-ordnijiet ta' l-uniformijiet isiru permezz ta' kuntratti għall-perjodu ta' żmien speċifikat, wieħed għas-Sajf u ieħor għax-Xitwa.

L-ammonti ta' l-uniformijiet tas-Sajf u tax-Xitwa li ħarġu mill-1981 'l hawn huma kif jidher hawn taħt:

|YEAR | | | | | | | |1981 | Summer | 249 | | |Uniforms | | | |1981: | | | | |250 | | |Winter81/82:| | | | | | |1982 | Summer 82: |245 | | | |323 | | |Winter82/83:| | | | | | |1983 | Summer 83: |329 | | | |552 | | |Winter83/84:| | | | | | |1984 | Summer 84: |294 | | | |517 | | |Winter84/85:| | | | | | |1985 | Summer85: |292 | | | |530 | | |Winter85/86:| | | | | | |1986 | Summer 86: |279 | | | |457 | | |Winter86/87:| | | | | | |1987 | Summer 87 |215 | | | Winter87/88|425 | | | | | |1988 | Summer88: |293 | | | |518 | | |Winter88/89:| | | | | | |1989 | Summer89 |424 | | | Winter |507 | | |89/90 | | | | | | |1990 | Summer 90: |326 | | | Winter90/91|543 | | | | | |1991 | Summer 91: |484 | | | |526 | | |Winter91/92:| | | | | | |1992 | Summer 92: |384 | | | |593 | | |Winter92/93:| |

Tarxien,Triq id-Dejma,Tnehhija tas-salib cilj,Tarxien,Triq id-Dejma,Tnehhija tas-salib falm,Tarxien,Triq id-Dejma,Tnehhija tas-salib TARXIEN: DEJMA ROAD - TNEĦĦIJA TAS-SALIB

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Veru li s- salib ta' Ħal Tarxien f'Dejma Road, ġie deċiż mill- Gvern li jitneħħa minn fejn hu?

Għaliex u fejn se jittieħed?

Ġew kkonsultati b'xi mod r- residenti ta' Ħal Tarxien f'din il-materja?

Għaliex ma ġiex irrispettat dan is-salib fil- permessi li ngħataw għall- iżvilupp tal-bini fl-inħawi?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Kulma nista' ngħid hu li kien ħareġ biss permess biex jinbena bank skond il-pjanti sottomessi u ma kien hemm ebda talba biex jitneħħa s-salib.

Djar,Enumerazzjoni cilj,Djar,Enumerazzjoni gall,Djar,Enumerazzjoni DJAR - ENUMERAZZJONI

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l- Ministru jikkonsidra jekk minbarra l-ismijiet tad-djar tistax bil-liġi tidħol d-drawwa li jiżdied numru ukoll, għall- aktar konvenjenza tal-pubbliku u tad-Dipartiment tal-Posta?

Jista' x-xogħol ta' enumerazzjoni tad-djar jgħaddi f'idejn l-Electoral Office minflok jibqa' jsir mill- Pulizija ħalli jkun hemm ċentralizzazzjoni u effiċjenza akbar f'din il-materja?

ONOR.

LOUIS GALEA: Is- suġġeriment ta' l-Onor.

Membru se jiġi kkonsidrat.

Centru tad-Detox bare,Centru tad-Detox gall,Centru tad-Detox ĊENTRU TAD-DETOX

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Peress li c-Centru tad-Detox sar żgħir ħafna u m'għadux adekwat biex jiġu kkurati dawk li jiddependu mid-droga fuq bażi residenzjali, jista' l- Ministru jgħid x'inhuma l-pjani tal-gvern biex ifittex post alternattiv?

Jista' l-Ministru jindika liema huma l-inħawi li qed jikkonsidra l-gvern għal dan il-għan?

ONOR.

LOUIS GALEA: Qed jiġi kkonsidrat li Detox Unit preżenti isir Crisis Intervention Unit filwaqt li tinfetaħ unit oħra biex isservi bħala in patient Detox Unit f'Santa Marija.

Habs Civili,Habsin bare,Habs Civili,Habsin gall,Habs Civili,Habsin ĦABS CIVILI - ĦABSIN

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: X'inhu n-numru ta' persuni fil- ħabs li bħalissa:

a) qed jiskontaw sentenza;

b) qed jistennew biex igħaddu ġuri?

Kemm minn dawn huma nisa?

Kemm minn dawk f'(a) u kemm f'(b) huma suġġetti għall-kura minħabba id- droga?

Jista' l-Ministru jgħid kif, minbarra iż-żjajjar tat-tabib, issir il-kura biex forsi dawn it-talin jingħataw kura adekwata biex jieqfu mill- vizzju tad-droga?

Kif issir is-separazzjoni bejn dawk li jieħdu d-droga u dawk li jissejjħu clean?

ONOR.

LOUIS GALEA: In-numru ta' prigunieri fil-Habs li qed jiskontaw sentenza huwa 82 irgiel u 5 nisa.

In-numru ta' prigunieri fil- Habs jistennew proceduri gudizzjarji kriminali kontra taghhom huwa ta' 55 irgiel u nisa xejn.

In-numri ta' prigunieri li qed jiskontaw sentenza minhabba d-droga huwa kif se jinghad hawn taht:

| |Senten|Pusses| | | | | |zjati |s | |Pusses| | | | | | |s u | | | | | | |Traffi| | | | | | |kar | | | | | | | | | | | | Rgiel|Nisa| Rgiel|Nisa| | | | | | | | | | 25 |5 |- |18 | 2 | | | | | | | | |Jistenne| | | | | | |w | | | | | | |Procedur| 12 | 1 | | 11 | | |i | | | | | | |Kriminal| | | | | | |i | | | | | |

L-istituzzjoni tal-Habs tiehu dawk il-passi mehtiega biex tinghata kura lill-persuni bi problemi tad-drogi.

Fejn ikun jehtieg isir konsulatazzjoni bejn it-tabib tal-Habs, il- psikjatra tal-Habs u d-'Detox Centre'.

Fil-present mhux possibli li jigu separati prigunieri minhabba l-kwalita` ta' offizi li ghaliha jkunu jinsabu l- Habs.

Qed ikun konsidrat x'tibdil hu mehtieg li jkun jista` jakkomoda l-htigijiet tal-lum.

Importazzjoni ta' vetturi bare,Importazzjoni ta' vetturi gall,Importazzjoni ta' vetturi IMPORTAZZJONI TA' VETTURI

5044. l-ONOR.

EVARIST BARTOLO Staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Meta vettura tidħol Malta fuq bżai (importazzjoni) temporanja, il- pulizija tkun informata mid- dwana?

Jista' l-Ministru jgħid kemm daħlu vetturi fuq importazzjoni temporanja, sena b'sena, mill- 1990 'l hawn?

Dawk li jkunu baqgħu Malta wara li jiskadilhom it-terminu tat-tliet xhur suppost jħallsu d-dwana u jibdlu l-pjanci barranin għal dawk Maltin?

Kemm matul l-istess żmien talbu li jinbidlu l-pjanci?

Kemm matul l-istess żmien inqabdu mill-pulizija għaliex kellhom il- vettura tagħhom f'Malta aktar milli suppost specjalment f'dawn l-aħħar ġimgħat meta tħabbar li kien se jsir sforz biex jinqabdu dawn il-vetturi?

Kull meta topera l-iskwadra magħmula bejn il-pulizija u d- dwana għal dan l-iskop?

Minn kemm nies hija magħmula?

Ittieħdu passi bil-Qorti kontra s-sidien peress li jidher li n-numru ta' vetturi bi pjanci ta' barra dejjem qed jiżdiedu?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il- pożizzjoni segwita s'issa hi li l-Pulizija ma tigix infurmata dwar vetturi li jidhlu Malta fuq bazi ta' importazzjoni temporanja.

Kull vettura li tidhol f'Malta fuq bazi temporanja tinghata permess mill-Kontrollur tad-Dwana.

Dan il-permess jista` jigi estiz.

Rekords ta' dawn il-vetturi u l-permessi taghhom jinzammu u johorgu mid- Dwana.

Ninsab informat li l-Pulizija ma zzommx statistika dwar talbiet ghal-bdil ta' pjanci ta' dawn il-vetturi.

Sal-lum l-ebda kaz ma tressaq il-Qorti rigward vetturi simili, ghalkemm tliet vetturi gew maqbuda mill-Pulizija in konnessjoni ma' investigazzjonijiet.

Ninsab informat ukoll li kemm il- Pulizija kif ukoll id-Dwana qed jikkonsidraw sistemi ahjar ghall-kontroll ta' vetturi bi pjanci barranin f'Malta.

Behsiebni nitlob aktar taghrif fuq dak li qed isir.

Mellieha,Telephones bare,Mellieha,Telephones zamf,Mellieha,Telephones Manikata,Telephones bare,Manikata,Telephones zamf,Manikata,Telephones Selmun,Telephones bare,Selmun,Telephones zamf,Selmun,Telephones MELLIEĦA - TELEPHONES

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għat- Trasport u Komunikazzjoni: Kemm huwa n-numru ta' applikazzjonijiet tat-telefon:

a) fil-Mellieħa;

b) fil-Manikata;

c) f'Selmun?

Kemm ilha l-aktar waħda pendenti f'kull lokal?

Jista' l-Ministru jgħid x'possibilitajiet hemm biex f'kull lokal imsemmi f'din il- mistoqsija jingħataw is-servizz tat-telefon fl-aqsar żmien possibbli?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: In-numru ta' applikazzjonijiet pendenti ghas-servizz tat- telefon fil-lokalitajiet msemmija huwa kif jidher hawn taht:

Applikazz- Transfers Total Data ta' l- jonijiet aktar app.

Godda Pendenti _____ ________ _____ ________

Mellieha 108 15 123 1985 Village.

Manikata 5 3 8 1988

Selmun 18 - 18 1985

Fil-villaġġ tal-Mellieha sar hafna xoghol ta' espansjoni tal-"cable network" u ghalhekk l-applikanti pendenti kollha, minbarra xi wahdiet fl- "outskirts", se jinghatalhom is-servizz - il-maggoranza l- kbira din is- sena.

Bhalissa mhux teknikament possibbli li l-applikazzjonijiet pendenti tal- Manikata u tas- Selmun jinghatalhom is-servizz.

Madankollu qieghed jithejja pjan biex jitwasslu izjed linji bil-ghan li jkun jistghu jinghataw dawn is-servizzi kmieni fl-1994.

San Giljan,Triq il-Kbira bare,San Giljan,Triq il-Kbira gall,San Giljan,Triq il-Kbira SAN GILJAN - TRIQ IL-KBIRA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Meta triq tingħalaq minħabba xogħlijiet li jkunu qegħdin isiru f'post partikolari, u b'hekk it-triq tkun ingħalqet minħabba xogħol b'xi crane, ikun hemm bżonn il-preżenza kontinwa tal-pulizija?

Nhar il-Ġimgħa, 3 ta' Ottubru kien hemm permess li tingħalaq Main Street, f'San Ġiljan għal żmien twil u parti minn Triq il-Kulleġġ l-Antik (dik il- parti l-aktar vicin Triq Birkirkara) għal xi sagħtejn?

Minn Jannar sal-lum kemm-il darba ingħata permess biex tingħalaq Main Street, San Giljan?

ONOR.

LOUIS GALEA: Kemm biex isir xogholijiet fit-toroq kemm sabiex 'crane' jew 'heavy machinery' jahdem fit-triq jinhtiegu licenzja tal- Pulizija.

Barra minn hekk jezistu kazijiet fejn tkun mehtiega wkoll il- presenza kontinwa tal-Pulizija li ssir bi hlas.

Infurmat li ma hareg l-ebda permess tal-Pulizija rigward dan ix-xoghol f'San Giljan.

Qed isiru investigazzjonijiet dwar dan mill-Pulizija.

Sptarijiet,Zammit Clapp,Pazjenti gree,Sptarijiet,Zammit Clapp,Pazjenti gall,Sptarijiet,Zammit Clapp,Pazjenti SPTAR ZAMMIT CLAPP - PAZJENTI

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jinformani min hu responsabbli biex jiddeċiedi jekk pazjent/a tkunx eliġibbli li tidħol bħal in patient f'Zammit Clapp Hospital?

Id-deċiżjoni tittieħed minn persuna waħda jew minn xi forma ta' kumitat?

ONOR.

LOUIS GALEA: Fi sptar li jispecjalizza f'xi qasam tal-kura medika, huwa l- Konsulent f'dak il-qasam li jiddeciedi liema pazjenti ghandhom jiddahhlu f'dak l- isptar, liema tip ta' kura ghandhom jinghataw, kemm idumu l-isptar u meta ghandhom jintbaghtu d-dar.

L-Isptar Zammit Clapp huwa Sptar li jispecjalizza fil-kura ta' l-anzjani u li fih l- anzjani jinzammu ghal zmein qasir.

Il-Konsulent Gerijatriku huwa l-persuna li tiddeciedi liema pazjenti jistghu jibbenefikaw mis- servizzi moghtija f'dan l- Isptar, li jinkludu servizz ta' 'in-patients' u 'out-patients'.

Id-decizjoni tittiehed minn persuna wahda.

Safejn huwa maghruf, fi sptarijiet bhal dawn, id-decizjoni ma tittiehidx minn xi forma ta' kumitat.

Ajruport,Karozzi ghall-passiggieri gree,Ajruport,Karozzi ghall-passiggieri bong,Ajruport,Karozzi ghall-passiggieri KAROZZI GĦALL-PASSIĠĠIERI FL- AJRUPORT

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru għas- Servizzi Ekonomiċi: Jista' l- Ministru jikkonferma li xi żmien ilu inxtraw passenger buses biex iġorru l-passiġġieri mill-ajruplani sat-terminal?

Kemm inxtraw minn dawn il- buses?

Dawn il-buses nxtraw ġodda jew second hand?

Kemm qamu kull waħda?

X'sar mill-buses ta' qabel?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: Filwaqt li r-risposta għall- ewwel parti tad-domanda hija fl-affermattiv, ma jidhirlix li għandi nagħti aktar dettalji ta' natura kummercjali.

Impjant ta' riciklagg gree,Impjant ta' riciklagg falm,Impjant ta' riciklagg IMPJANT TA' RICIKLAĠĠ

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l- Ministru, b'referenza għall-mistoqsija parlamentari numru 4148, jgħid jekk l-impjant għat-tisfija tad-drenaġġ fil-kumpless ta' l- impjant ta' Sant'Antnin hux qiegħed isaffi id-drenaġġ kemm tas-south u kemm tan-naħa tan- North ta' Malta?

Jista' l-Ministru jiddikjara hux veru li d-drenaġġ tan-naħa tas-South huwiex tant ikkontaminat minħabba li jiġbor fih anke l-waste mill-fabbriki - li dan ma jistax jiġi mmsaffi mill-impjant tat-tisfija biex ikun jista' jintuża għat-tisqija?

ONOR.

MICHAEL FALZON: L- impjant ta' tisfija ta' drenaġġ ta' Sant'Antnin qiegħed jieħu bħalissa massimu ta' 7,000 metru kubu kuljum li hu parti mid- drenaġġ li jinġabar mill- parti centrali ta' Malta.

Dan jinkludi r-Rabat, Siġġiewi, Zebbuġ, Qormi, Birkirkara u Attard.

Id-drenaġġ tal- partijiet l- oħra ta' Malta ma jiġix imsoffi f'Sant'Antnin għax l-impjant ma jiflaħx għalih.

M'hemmx evidenza li turi li d-drenaġġ tan-naħa ta' Nofs Inhar ta' Malta ma tistax tintuża għat-tisqija wara li tissaffa.

Li hemm bżonn hu li jsir certu kontroll biex meta jkun hemm il-kapacita' ta' tisfija, il-kwalita' ta' l-ilma tkun tali biex dan ma jiġrix.

Għal dan il-għan il-Gvern qiegħed jieħu passi biex jinħarġu regolamenti relevanti.

Bormla,Triq l-Ajkla,Bini abbandunat gree,Bormla,Triq l-Ajkla,Bini abbandunat falm,Bormla,Triq l-Ajkla,Bini abbandunat BORMLA - TRIQ L-AJKLA - BINI ABBANDUNAT

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Xhur ilu kont diġa' ġbidt l-attenzjoni tal-Ministru rigward bini abbandunat f'Bormla, b'mod partikolari għal blokk sħiħ fi Triq l-Ajkla kantuniera ma' Triq l-Irlandiżi u Triq Santa Tereża, liema djar jinsabu vojta għax l- abitanti ħarġu minnhom wara li l-Gvern ipprovdielhom abitazzjoni xierqa.

Dan l-bini suppost kellu jiġi mwaqqa' biex jagħmel lok għal bini ġdid.

Għaddew xhur sħaħ u għadu ma sar xejn.

Ħafna bibien u twieqi qed ikunu sfrundati u qed jidħlu fihom indvidwi bl-iskop ta' użu ta' drogi, delinkwenza u skopijiet oħra.

Ir-residenti lokali saħansitra l-Kunsill Pastorali Parrokkjali jinsabu inkwetati b'dak li qed jiġri f'dan il- bini abbandunat.

Nappella lill- Ministru biex tinsab soluzzjoni bla dewmien iżjed biex dan l-abbuż ma jibqax isir, u fl-istess ħin biex l- ambjent u riabilitazzjoni ta' Bormla jibda jiġi ameljorat.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Kif semma' l-Onor.

Membru, l-blokki msemmija ġew żvujtati ftit tax- xhur ilu biex isir proġett ta' twaqqigħ ta' bini sub- standard.

Jirriżulta pero' li minħabba li mhux l-inkwilini kollha nħarġu mad-Dipartiment tad-Djar, ix- xogħol ta' twaqqigħ ma jistax jinbeda.

Wara li saru l- ilmenti dwar żgassar tal- postijiet, id-Dipartiment tal- Bini u Tiswija ta' Djar beda jagħlaq il-bibien bil-katnazzi u nbeda l-proċess biex jiġu skonnettajti is-servizzi tad- dawl u l-ilma.

Wieħed jittama li l- kumplament tan-nies jinħarġu dalwaqt u x-xogħol jista' jinbeda kmieni s- sena d- dieħla.

Telemalta,Kuntratturi mizj,Telemalta,Kuntratturi zamf,Telemalta,Kuntratturi KUNTRATTURI MA' TELEMALTA

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Kommunikazzjoni: Jista' l- Ministru jagħtini risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 3453?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Bejn is-sena 1987 u l-ahhar ta' Awissu 1992 il-Kuntratturi li gew immultati talli naqsu f'xi ftehim f'Kuntratti li kellhom mat-Telemalta huwa kif indikat hawn taht:

| |Lm | | | | |Ph Agius & Sons | 420 | | | | |Construction & | 439 | |General Eng. | | | | | |Ch.

Dimech |3,618 | | | | |S. Fenech | 1,670 | | | | |C. Zammit |15,788 | | | | |Polidano Bros. |100 | | | | |Ganpet Ltd |1,253 | | | | |V Hili & Co Ltd |10 | | | | |Testing Ltd | 400 | | | | |C. Farrugia Melfar |100 | |Ltd | | | | | |Petralux Ltd |4,400 | | | | |Zahra/Galea |10,721 | | | | |A. Xuereb Ltd | 2,900 |

Birgu,Bankina quddiem il-MLP mizj,Birgu,Bankina quddiem il-MLP falm,Birgu,Bankina quddiem il-MLP BIRGU - BANKINA QUDDIEM IL-MLP

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: F'mistoqsija li saret madwar sena ilu biex il-bankina ta' quddiem il-Każin tal-Labour tal-Birgu tiġi rranġata, kien ġie mwiegħed li d-dipartiment se jara x'jista' jagħmel.

Issa li reġgħet waslet ix- xitwa, jista' l-Ministru jieħu passi mmedjati biex din il- bankina tiġi rranġata?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Ix- xogħol tal- bankina li għaliha qed jirreferi l-Onor.

Interpellant jinsab inkluż fil- programm ta' tiswijiet ta' bankina fil-Kottonera.

Bormla,Djar,Ittra mill-Kunsill Parrokkjali mizj,Bormla,Djar,Ittra mill-Kunsill Parrokkjali hyzg,Bormla,Djar,Ittra mill-Kunsill Parrokkjali BORMLA - ITTRA MILL-KUNSILL PARROKKJALI

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għas-Sigurta' Soċjali: B'referenza għall- ittra mibgħuta lis-Segretarju Parlamentari responsabbli mid- Djar mill-Kunsill Parrokkjali ta' Bormla fit-28 ta' Settembru, 1992, għandu xi kumment il-Ministru dwar dak li ntqal fl-ittra?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Jien informat li l-bibien tal- postijiet li mhumiex abitati ġew kollha mblokkati u t- twaqqigħ tal-postijiet in kwestjoni se jibda hekk kif il- ftit abitanti li baqa' jingħataw akkomodazzjoni alternattiva.

Fgura,Razzett mizj,Fgura,Razzett falm,Fgura,Razzett FGURA - RAZZETT

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Peress li diversi drabi saru ilmenti li viċin razzett li jinsab f'kantuniera ma' Triq San Xmun u Triq il-Karmnu, il- Fgura jkun hemm rwejjaħ jintnu, jista' l- Ministru jieħu l-passi meħtieġa biex jittella ċint madwar dik l-għalqa biex ma jintremix aktar skart hemmhekk?

Biex tkun taf aktar dwar l- ilmenti tar-residenti, qiegħed nibgħatlek kopja a' ittra li ġiet mibgħuta lili mis-Sur ML Mallia ta' St. Simon Street, Fgura datata 31.7.92.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Ic- cint suġġerit mill-Onor.

Interpellant hu f'proprjeta' privata.

Il-każ ġie referut lill-ispetturi sanitarji għal aktar investigazzjoni.

Pulizija,Rapporti mill-Patrol Boat PC 24 mizj,Pulizija,Rapporti mill-Patrol Boat PC 24 gall,Pulizija,Rapporti mill-Patrol Boat PC 24 PULIZIJA - RAPPORTI MILL-PATROL BOAT PC 24

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Fl-24 ta' Mejju, 1992, saru żewġ rapporti mill-Patrol Boat PC 24 dwar ksur ta' liġi fuq il-baħar.

Jista' l-Ministru jgħidli x'passi ttieħdu s'issa mill- Pulizija dwar dawn iż-żewġ każi u min kienu l-persuni involuti?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nirreferi l-Onor.

Membru għat-tweġiba mogħtija għall- mistoqsija parlamentari numru 5149.

Bormla,Trasport pubbliku mizj,Bormla,Trasport pubbliku gall,Bormla,Trasport pubbliku BORMLA - TRASPORT PUBBLIKU

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l- Ministru jara li l-istage li kien hemm fejn il-mina ta' Santa Liena, Bormla - dejjem int u ġej mill-Belt - jitpoġġa fejn kien qabel?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li t- talba tiegħu se titressaq quddiem il-Bord għall-Kontroll tat-Traffiku għall- konsiderazzjoni.

Ghawdex,Trasport pubbliku bork,Ghawdex,Trasport pubbliku mifu,Ghawdex,Trasport pubbliku GĦAWDEX - TRASPORT PUBBLIKU

L-ONOR.

KARMENU BORG staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jaf il-Ministru bl-inkonvenjent u xi drabi anke perikli li l- istrajk tal-karozzi tal-linja qiegħed joħloq għat-tfal ta' l- iskola ġewwa Għawdex?

X'passi qiegħed jieħu l-Gvern sabiex isolvi dan l-istrajk fl- iqsar żmien possibbli?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Il-Ministeru ta' l-Edukazzjoni ħa l-passi kollha meħtieġa biex it-tfal ta l-iskejjel jitwasslu bl-anqas inkonvenjent possibbli u mingħajr ebda periklu.

Fid-diversi laqgħat li saru, il-Ministeru dejjem saħaq fuq aktar taħdidiet bil-għan li jintlaħaq ftehim accettabbli għaż-żewġ partijiet.

L- azzjoni ta' strajk awtomatikament waqqfet id-diskussjonijiet li kienu qed isiru.

Dip tas-Saħħa,Infermiera,Transfer gree,Dip tas-Saħħa,Infermiera,Transfer gall,Dip tas-Saħħa,Infermiera,Transfer DIPARTIMENT TAS-SAĦĦA - TRANSFERS LILL-INFERMIERA

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' nurses li ġew trasferiti f'dawn l-aħħar ħames snin mid-Dipartiment tas-Saħħa għal dipartimenti oħra f'postijiet fejn mhumiex qegħdin jipprattikaw il- professjoni tagħhom?

Kemm minn dawn ġew transferred on secondment (self) jew bħala formal transfer?

Jista' l-Ministru jgħid wkoll fejn kull nurse ġie/ġiet transferred?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li m'hemmx infermiera li ġew trasferiti f'dawn l- aħħar ħames snin mid- Dipartiment tas-Saħħa għal dipartimenti oħra tal-Gvern f'postijiet fejn mhumiex qegħdin jipprattikaw il- professjoni taghhom.

Inzid nghid li bhalissa qed isir ezercizzju preliminari dwar it- tqassim ('deployment') tan- 'nurses' kollha impjegati mad- Dipartiment tas-Sahha.

Dip tas-Saħħa,Infermiera,Tranfers gree,Dip tas-Saħħa,Infermiera,Tranfers gall,Dip tas-Saħħa,Infermiera,Tranfers DIPARTIMENT TAS-SAĦĦA - TRANSFERS LILL-INFERMIERA

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuwa n-numru ta' nurses (medja) li jitolbu li jiġu trasferiti għal wards, diviżjonijiet jew sptarijiet oħra?

Jekk in-numru huwa sostanzjali, jista' l-Ministru jgħid x'inhuma r- raġunijiet prinċipali għal dawn it-talbiet ta' transfer?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li d-Dipartiment tas- Saħħa ma jżommx statistika dwar it-tagħrif mitlub.

Malta Film Facilities,Hlasijiet dovuti buhc,Malta Film Facilities,Hlasijiet dovuti bong,Malta Film Facilities,Hlasijiet dovuti MALTA FILM FACILITIES - ĦLASIJIET DOVUTI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għas- Servizzi Ekonomiċi: Jista' l- Ministru jgħid x'kien l-ammont ta' flus li jrid jitħallas lill-kumpannija Malta Film Facilities mill-kumpannija li ħadmet il-film Christopher Colombus, The Discovery?

Kemm tħallsu s'issa?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: L-informazzjoni mitluba mill- Onor. Interpellant hija ta' natura kummercjali u għaldaqstant ma jidhirlix li għandha tingħata.

Balzan,Latrina buhc,Balzan,Latrina falm,Balzan,Latrina BALZAN - LATRINA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jara li l-kaptelli miksurin li jagħlqu l-inspection chamber tal-latrina li hemm fil-playing field ta' fejn il-knisja ta' Ħal Balzan, jinbidlu peress li fl-istat li huma, huma ta' periklu għal kull minn igħaddi minn dawn l-inħawi?

Jista' l-Ministru jara li jsir xi ħaġa li ma tħalliex il- vetturi jipparkjaw fuq dan l- inspection chamber u b'hekk jevita l-ħsara fil-futur?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tlabt lid-dipartiment koncernat jara x'jista' jagħmel dwar l-ilment ta' l-Onor.

Interpellant.

Mellieha,Popeye Village,Permessi tal-bini buhc,Mellieha,Popeye Village,Permessi tal-bini falm,Mellieha,Popeye Village,Permessi tal-bini POPEYE VILLAGE - PERMESSI GĦALL-BINI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid jekk Popeye Village inbeniex bil-permessi tal-PAPB?

Popeye Village għandu l-użu ta' xi beach concession?

Liema bini f'Anchor Bay hu kopert bil-permessi tal-PAPB?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Skond il-plotting Section ma jirriżultax li mill- 1969 kien hemm xi applikazzjoni tal-PAPB għall-istruttura msemmija li safejn naf jien kienet nbniet bħala set ta' film.

Balzan,Toroq buhc,Balzan,Toroq falm,Balzan,Toroq BALZAN - IRRANĠAR TA' TOROQ

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jara li t-triq quddiem il-Mid- Med Bank Ħal Balzan titranġa sabiex ma żżommx kwantita' kbira ta' ilma kull meta tagħmel ftit xita?

ONOR.

Interpellant.

Attard,Triq li tagħti għal ta' Qali buhc,Attard,Triq li tagħti għal ta' Qali falm,Attard,Triq li tagħti għal ta' Qali ATTARD - IRRANĠAR TA' TRIQ

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jara li t-triq li tagħti minn Ħ'Attard għal wara ta' Ta' Qali (quddiem iċ-ċimiterju tal- Mosta) tiġi rranġata peress li l-ammont ta' ħofor li fiha huwa ta' periklu kbir għas-sewwieqa?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li x-xogħol mitlub mill-Onor.

Membru beda u se jkompli sakemm jitneħħa l- periklu kollu.

Forzi Armati ta' Malta,Membri buhc,Forzi Armati ta' Malta,Membri fene,Forzi Armati ta' Malta,Membri FORZI ARMATI TA' MALTA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm ġew ingaġġati persuni u f'liema gradi ġew ingaġġati mal- Forzi Armati ta' Malta minn Ġunju, 1987 sal-lum?

Fl-istess perjodu kemm persuni temmew l- ingaġġ tagħhom?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab informat li l-għadd ta' persuni li ġew ingaġġati mal- Forzi Armati ta' Malta, kif ukoll il-grad li ġew ingaġġati fih, minn Ġunju ta' l-1987 sal- lum, huwa kif jidher hawn taħt:

Sena Forza Regolari Airport Co. RSC Total ---- ----- -------- ----------- --- -----

1987 3 Gunners 11 Gunners 14 (Fizzjali Kadetti) 1988 2 Gunners 7 Surġenti 9 (Fizzjali Kadetti)

1989 213 Gunners 3 Lieutenants 2 Surġenti 218

1990 60 Gunners 3 Surġenti 5 Gunners 68

1991 92 Gunners 1 Surġent 93

1992 2 Surġenti 18 Gunners 19 Gunners 9 Gunners (Sezzjoni (biex jitħa- Tifi tan- rrġu għall- Nar) Air Traffic Control Corps 3 Gunners (Fizzjali Kadetti) 5 Gunners (Surġenti Bdoti) 58 Gunners 114

Total 458 39 19 516

Fl-istess perjodu temmew l- ingaġġ tagħhom 490 persuna.

Luqa,Provvista ta' elettriku manc,Luqa,Qtugh ta' elettriku falm,Luqa,Qtugh ta' elettriku LUQA - QTUGĦ TA' DAWL

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jispjega għaliex ma' kull ħalba xita id-dawl qed jinqata' ma' Ħal Luqa kollha għal ħin twil?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tweġiba tingħata f'seduta oħra.

Fabbriki,Engineering Instruments,Haddiema manc,Fabbriki,Engineering Instruments,Haddiema bong,Fabbriki,Engineering Instruments,Haddiema ENGINEERING INSTRUMENTS

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għas- Servizzi Ekonomiċi: Jista' l- Ministru jispjega jew jagħti tagħrif dwar il-qagħda ekonomika tal-fabbrika Engineering Instruments?

X'inhi l-qagħda tal-ħaddiema fl-istess fabbrika?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: Wara l-izviluppi li sehhew fil- pajjizi tal-Lvant, ic- Cekoslovakki li kellhom l-ishma fl-Engineers Instruments Ltd u li kienu jixtru l-prodotti taghha, iddecidew li jirtiraw minn din il- Kumpanija u ma baqghux jixtru l-prodotti taghha.

Wara l-irtirar tac- Cekoslovakki l-kumpanija sabet ruhha f'sitwazzjoni finanzjarja kerha.

Bejgh tal-prodotti kien kwazi spicca fix-xejn.

Fi sforz biex jigu salvati kemm jista' jkun impiegi, f'Novembru 1991 ntlahaq ftehim ma' Storm SpA fejn dawn xtraw il-makkinarju ta' l-Engineers Instruments Ltd u fejn intrabtu wkoll li jimmanigjaw il- kumpanija ghal sena u wara jzommu dawk il-haddiema li kienu addattati ghal maghhom.

L-izviluppi li sehhew dan l- ahhar fis-swieq internazzjonali hallew effett hazin ghall- prodotti ta' din il-kumpannija.

Ghadhom qieghdin isiru negozjati biex Storm SpA tiehu ghal kollox ir-responsabilita tal-fabrika u tal-produzzjoni.

Min-naha tal-MIMCOL saru sforzi biex instab xoghol alternattiv ghal xi whud mill- haddiema filwaqt li ohrajn ghazlu li jirrizenjaw volontarjament.

Ghadhom qed isiru negozjati mal-GWU biex tinstab soluzzjoni ghall- problema ta' haddiema li Storm SpA m'ghandiex xoghol ghalihom b'mod immedjat.

Skejjel,Qormi,San Bastjan manc,Skejjel,Qormi,San Bastjan mifu,Skejjel,Qormi,San Bastjan QORMI: SKOLA SAN BASTJAN - STAT PERIKOLUŻ

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Wara li għal diversi snin inġibdet l-attenzjoni tad- Dipartiment ta' l-Edukazzjoni dwar l-istat perikoluż li fih jinsabu l- pilastri li fuqhom mibnija l-iskola primarja Qormi, San Bastjan B, jista' l- Ministru jordna li mill-aktar fis jintbagħat il-perit tad- dipartiment biex jiggwida l- ħaddiema biex jagħmlu t- tiswijiet meħtieġa qabel ma tiġri xi diżgrazzja?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Nagħti tweġiba f'xi seduta oħra.

Servizz Civili,Impjegati godda manc,Servizz Civili,Impjegati godda fene,Servizz Civili,Impjegati godda SERVIZZ PUBBLIKU - IMPJEGATI ĠODDA

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kienu ħaddiema fiċ-Ċivil li rriżenjaw jew spiċċaw bl- eta' mill-1987 sal-lum?

F'liema kategorija/grad?

Kemm ħaddiema/impjegati ġodda ġew ingaġġati maċ-Ċivil mill- 1987 sal-lum u f'liema kategorija/grad?

Kien hemm call for applications f'kull każ ta' ingaġġ ġdid?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Qiegħed nehmeż tabella li tagħti n-numru u l- kategorija ta' ħaddiema li rriżenjaw jew b'xi mod ieħor temmew l-impieg tagħhom mal-Gvern u ħaddiema li ġew impjegati, minn Mejju ta' l-1987 sal- lum.

L-impieg ta' dawn il-ħaddiema sar skond kif tipprovdi il- Kostituzzjoni u r-regolamenti tal-Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku, (jiġifieri jew permezz tas-Servizz għall- impjegar (Labour Office u issa l-Employment & Training Corporation), jew b'eżami pubbliku jew b'sejħa għall- applikazzjonijiet maħruġa mill- Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku).

Recruitment and Retirements/Resignations - May '87 to Sept '92 May to Dec '87 1988 1989 ---------------------------------------------- Rec- Ret/Res Rec- Ret/Res Rec- Ret/Res ruit- ruit- ruit- ment ment ment ----------------------------------------------

General 0 93 328 131 124 185 Service

Prof- 67 15 104 20 156 23 essi- onal

Tech- 23 16 45 16 65 35 nical

Depar- 302 238 549 365 740 306 tment- al

Indus- 86 193 394 359 886 342 trial --------------------------------------------- Totals 478 555 1420 891 1971 891 ---------------------------------------------

1990 1991 Jan to Sept '92

Rec- Ret/Res Rec- Ret/Res Rec- Ret/Res ruit- ruit- ruit- ment ment ment --------------------------------------------

Gene- 490 161 51 133 417 187 eral Ser- vice

Prof- 139 40 147 50 83 35 essi- onal

Tech- 48 37 24 41 13 34 nical

Depart- 707 427 633 398 145 319 mental

Indust- 360 340 222 329 65 201 rial ------------------------------------------- Totals 1744 1005 1077 951 *723 776 -------------------------------------------

Fl-1992 kien hemm ukoll 2147 ex-membri ta' Awżiljarji (AWTS) li saru impjegati regolari tal- Gvern.

Tindif pubbliku manc,Tindif pubbliku falm,Tindif pubbliku TINDIF TA' TOROQ

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid:-

Kemm jiswa l-kuntratt ta' tindif ta' toroq pubbliċi b'mod mekkanizzat li ġie ntrodott riċentement?

Minn ħa dan il-kuntratt?

Minn huwa responsabbli li jispezzjona biex ix-xogħol isir b'mod tajjeb u sodisfaċenti?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Nirreferi l-Onor.

Interpellant għat- tweġiba li tajt għall- mistoqsija parlamentari numru 4757 (Seduta 57).

Inżid ngħid li hekk kif beda jopera dan is-servizz, ġie appuntat spettur apposta fit- Taqsima Tindif Pubbliku biex jispezzjona x-xogħol u jara li jkun qed isir b'mod tajjeb u sodisfacenti.

Ghawdex,Xaghra,Mizbla bork,Ghawdex,Xaghra,Mizbla falm,Ghawdex,Xaghra,Mizbla GĦAWDEX: XAGĦRA - REFUSE DUMP

L-ONOR.

KARMENU BORG staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Għar- risposta tal- mistoqsija parlamentari numru 2947, jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra r- rapport kif magħmul mill- kumpannija barranija li hemm referenza għaliha fl-istess mistoqsija?

Barra minn hekk, jista' l- Ministru jgħid jekk il-Gvern wasalx għal xi konklużjonijiet rigward ir-riċiklaġġ ta' l- iskart ta' Għawdex; u jekk le meta hu beħsiebu l-Gvern jasal għal dawn il-konklużjonijiet?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Il- fehma tas-Segretarjat għall- Ambjent hija li deciżjoni finali dwar x'għandu jsir mill- iskart ġewwa Għawdex tista' tittieħed biss meta jitlesta l- eżercizzju li qed isir bħalissa, mill- istess Segreterjat bl-għajnuna ta' konsulenti barranin dwar dak kollu li għandu x'jaqsam ma' l- iskart fil-gżejjer Maltin.

Rapport dettaljat dwar is- sitwazzjoni preżenti kien ippubblikat f'Lulju ta' din is-sena.

Huwa mistenni li sa Frar ta' l-1993, tkun mfassla u ppubblikata l-istrateġija ndikata għal ġbir, trattament, riciklaġġ u dispożizzjoni ta' l-iskart f'Malta.

Id-deciżjoni aħħarija dwar Għawdex bilfors li se tiddependi ukoll fuq dak li se jkun deciż għal Malta.

Ghawdex,Xaghra,Triq Gorg Preca,Asfaltar bork,Ghawdex,Xaghra,Triq Gorg Preca,Asfaltar falm,Ghawdex,Xaghra,Triq Gorg Preca,Asfaltar GĦAWDEX: XAGĦRA - TRIQ GORG PRECA - ASFALTAR

L-ONOR.

KARMENU BORG staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jidhirlu l-Ministru li għandhom jittieħdu l-passi meħtieġa sabiex tiġi asfaltata t- triq ġdida fi Triq Dun Ġorġ Preca x-Xagħra, Għawdex meta wieħed iqis li l- parti l-kbira minnha hija mibnija, u ilha li nfetħet żmien mhux ħażin?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li t-triq ġdida fi Triq Dun Ġorg Preca x-Xagħra tkun tista' tiġi asfaltata meta jsir ix-xogħol ieħor ta' gandott ta' l-ilma f'Dun Gorg Preca Street Xagħra għar-raġuni li t-triq imsemmija taqleb għal fuq din it-triq u ma tistax tiġi asfaltata qabel.

Santa Venera,Progett tal-mini bril,Santa Venera,Progett tal-mini falm,Santa Venera,Progett tal-mini SANTA VENERA: PROĠETT TAL-MINI - DAWL

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jistgħu jttieħdu passi mmedjati biex tiġi mdawwla kif xieraq it-triq li tagħti għall-mina ta' Santa Venera minħabba l-għadd kbir ta' inċidenti li diġa' saru fiha fosthom żewġ fatalitajiet?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Għadu ma ġiex stabbilit il-kaġun ta' l-incidenti fatali li ġraw fil- vicinanzi tat-toroq ta' Santa Venera u għalhekk l-incidenti msemmija ma jistgħux jiġu kkonsidrati li ġraw minħabba li xogħol fuq is-sistema tad-dawl għadu qiegħed isir.

Santa Venera,Progett tal-mini bril,Santa Venera,Progett tal-mini falm,Santa Venera,Progett tal-mini SANTA VENERA: PROĠETT TAL-MINI - TRAFFIC SIGNS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jistgħu jitwaħħlu road signs ġodda fit-triq li tagħti għall-mina ta' Santa Venera għaliex ir-road signs li hemm fil-prezent issibhom ma' wiċċek ħabta u sabta b'periklu kbir għas-sewwieqa?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Is- signs li semma' l-Onor.

Membru qed jinħadmu biex ikunu installati.

Qormi,Provvista ta' elettriku spil,Qormi,Provvista ta' elettriku falm,Qormi,Provvista ta' elettriku QORMI - PROVVISTA TA' ELETTRIKU

L-ONOR.

LINO SPITERI staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jaf il- Ministru li l- provvista tad-dawl f'Ħal Qormi, għallinqas f'ċerti inħawi bħal Fuq tal-Blat u oħrajn mhix qed tkun stabbli, bl-effett li tagħmir li jaħdem bl-elettriku jintlaqat ħażin?

Jistgħu jittieħdu passi biex jirrimedjaw għal din il-qagħda?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Il- Korporazzjoni Enemalta ma rcevitx rapporti ta' instabilita' fil-provvista ta' l-elettriku fil-lokal imsemmi mill-Onor.

Membru.

Jekk jingħataw aktar dettalji specifici, isiru l- investigazzjonijiet meħtieġa.

Santa Venera/Mriehel,Dawl spil,Santa Venera/Mriehel,Dawl falm,Santa Venera/Mriehel,Dawl SANTA VENERA/MRIEĦEL - DAWL FIL-BYPASS

L-ONOR.

LINO SPITERI staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: X'xogħol kien jonqos isir fil-bypass ta' Santa Venera/Imrieħel meta ġiet inawgurata?

X'sar s'issa minn dak ix-xogħol?

Għaliex l- aċċess minn ħdejn il-Mitħna tar-Riħ ta' Ħal Qormi baqa' ma tlestiex?

X'xogħol sar mindu t-triq ġiet inawgurata?

Jaf il-Ministru li hemm partijiet tan-network il-ġdida li baqgħu mhux imdawwla sewwa, lanqas għar-rigward tas-sign posts?

ONOR.

MICHAEL FALZON: In- network ta' toroq infetaħ għall-użu meta tant kien hemm toroq lesti iżda magħluqin li t-traffiku li juża dawk l- inħawi beda jiġi ostakolat mill-għeluq tagħhom u b'hekk il-pubbliku beda jiffaccja inkonvenjenzi kbar u fuq kollox bla bżonn.

Kien għad baqa' erba' friegħi żgħar x'jinfetħu, waħda ħdejn il-mitħna ta' Ħal Qormi u tlieta fin-niżla lejn l-Imsida.

Din ta' l-ewwel ma ġietx miftuħa għax qed jinbena gutter ta' l-ilma sabiex jgħaqqad it- triq ta' l- Imrieħel mal-mina l- ġdida li saret għall-ilma f'Ħal Qormi.

Dawn ix-xogħlijiet issa kważi tlestew u t-toroq imsemmija dalwaqt jiġu asfaltati.

Qormi,Bypass spil,Qormi,Bypass falm,Qormi,Bypass QORMI - BYPASS

L-ONOR.

LINO SPITERI staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: X'kienu l- konsiderazzjonijiet psikoloġiċi li l- Onor. Ministru ġie rrapportat li rrefera għalihom dwar il-mod kif il-bypass ġdida minn Ħal Qormi għal Ħal Balzan/Attard ġiet mgħaqqda mat-triq eżistenti?

Jista' l-Ministru jgħid għadux jinħass li l-mod kif iż-żewġ triqat ġew mgħaqqdin hu l-aħjar wieħed?

ONOR.

MICHAEL FALZON: L- għaqda tat-triq tar-Rabat saret bil-mod li saret sabiex it- traffiku minn naħa ta' fuq ta' Malta jiġbed lejn il-Bypass il- ġdida.

Milli jidher s'issa din il- qagħda qegħda taħdem sewwa.

Italja,Ftehim finanzjarju spil,Italja,Ftehim finanzjarju demg,Italja,Ftehim finanzjarju FTEHIM FINANZJARJU MA' L-ITALJA

L-ONOR.

LINO SPITERI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru ta' l- Affarijiet Barranin: X'ammonti ta' fondi waslu taħt il-ftehim ma' l- Italja s'issa din is-sena?

Kemm kienu (f'liri Maltin) u meta ġew kreditati?

ONOR.

GUIDO DE MARCO: Waqt li l-Ministeru ta' l-Affarijiet Barranin huwa responsabbli għal konklużjoni tal-ftehim finanzjarju ma l-Italja, it- trasferiment ta' fondi isiru mal-Ministeru tal-Finanzi lil min din il- mistoqsija għandha tiġi ndirizzata.

Skejjel,Gian Frangisk Abela,Ghalliema spil,Skejjel,Gian Frangisk Abela,Ghalliema mifu,Skejjel,Gian Frangisk Abela,Ghalliema SKOLA GIAN FRANĠISK ABELA - GĦALLIEMA

L-ONOR.

LINO SPITERI staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Kemm kellu għalliema jgħallmu l-Ekonomija l-Upper Secondary, Ġian Franġisk Abela meta intemmet is-sena skolastika 1991/92?

Kemm kellu meta bdiet is-sena 1992/93?

Kemm għandu issa?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Is-sena l-oħra l-iskola kellha seba' għalliema ta' l-Ekonomija full-time.

Din is-sena l-istess skola għandha erba' għalliema full- time u seba' part-time.

Coopers and Rybrands spil,Coopers and Rybrands bong,Coopers and Rybrands KONSULENTI COOPERS AND RYBRANDS

L-ONOR.

LINO SPITERI staqsa lill-Ministru għas- Servizzi Ekonomiċi: Xi studji sussegwenti kienu indikaw li għandhom isiru l-Konsulenti Coopers and Rybrands fl-istudju li għamlu għall-FOI u l-Gvern (li ħareġ parti mill- finanzjament tiegħu)?

Liema minnhom saru?

Meta u minn min?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: Ir-rapport tal-konsulenti Coopers and Rybrands kien ikkumissjonat mill-FOI, ghalkemm kumpannija parastatali ghamlet kontribuzzjoni lill-FOI biex thallas parti mill- ispejjeż tieghu.

In vista ta' dan li ghidt, ma jidhirlix li ghandi nidhol dwar studji sussegwanti li setghu saru mill-FOI.

Turizmu,Ftehim mal-Lussemburgu bril,Turizmu,Ftehim mal-Lussemburgu bong,Turizmu,Ftehim mal-Lussemburgu TURIŻMU - FTEHIM MAL- LUSSEMBURGU

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għas- Servizzi Ekonomiċi: Jista' l- Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-ftehim dwar koperazzjoni fit-Turiżmu bejn Malta u l-Lussemburgu?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: L-Onor.

Membru hu mistieden li jagħmel din il-mistoqsija lill- Vici Prim Ministru u Ministru għall-Affarijiet Barranin.

Ligi ta' Qiegh il-Bahar bril,Ligi ta' Qiegh il-Bahar demg,Ligi ta' Qiegh il-Bahar LIĠI TA' QIEGĦ IL-BAĦAR

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru ta' l- Affarijiet Barranin: X'qiegħed iżomm lill-Gvern milli jirratifika il-Liġi ta' Qiegħ il-Baħar li Gvern Nazzjonalista kien ippropona fl-1967?

Il-Gvern Malti meta beħsiebu jirratifika il-Berne Convention?

ONOR.

GUIDO DE MARCO: Dwar l-ewwel parti tad-domanda dik il-Liġi ta' Qiegħ il-Baħar, nixtieq nirreferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta li jiena tajt f'Seduta Nru. 50 tal-Leġislatura preżenti għad- domanda numru 1686 dwar l- istess suġġett.

Dwar it-tieni parti tad- domanda l-Onor.

Interpellant hu mitlub jispecifika għal liema konvenzjoni ta' Berne qiegħed jirreferi.

Industriji Parastatali,Privatizzazzjoni bril,Industriji Parastatali,Privatizzazzjoni bong,Industriji Parastatali,Privatizzazzjoni BEJGĦ TA' KUMPANNIJA PARASTATALI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għas- Servizzi Ekonomiċi: Liema huma l-kumpanniji parastatali li l-Gvern jixtieq ibiegħ lill- privat on grounds of policy?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: Il-gejjieni tal-kumpaniji parastatali jiddependi minn hafna fatturi u li minhabba f'hekk il-Gvern qieghed izomm flessibilta biex jassigura li dawn mhux talli ma jkunux ta' piz fuq il- pajjiz izda li jkunu ekonomikament sodi.

Turizmu,Green Tourism bril,Turizmu,Green Tourism falm,Turizmu,Green Tourism GREEN TOURISM IN MALTA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: X'follow up kien hemm mid-Dipartiment ta' l- Ambjent għall-istudju Green Tourism in Malta, Issues and Opportunities ta' Dick Sisman (Settembru, 1991)?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Is- Segretarjat għall-Ambjent ħa diversi spunti mill-istudju Green Tourism in Malta li se jkunu studjati u żviluppati fil- proġett tal-Girgenti.

Dan il-proġett se jħares mill-qrib lejn l-implikazzjonijiet li t-Turiżmu jista' jkollu għall-ambjent rurali f'pajjiżna.

Il-proġett tal- Girgenti se jingħata bidu hekk kif il-kummissjoni għas-servizz pubbliku tawtorizza l- ħatra ta' spetturi għall-Ambjent.

Industrija,Progetti godda manc,Industrija,Progetti godda bong,Industrija,Progetti godda INDUSTRIJA - PROĠETTI ĠODDA

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għas- Servizzi Ekonomiċi: Jista' l- Ministru jirrispondi għall- mistoqsija parlamentari numru 4762?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS:

(a) L-Aided Industries illum jammontaw għal 380.

(b) 87 minnhom fethu mill- 1987 sal-lum.

(c) Dwar it-tielet parti tal-mistoqsija, t-twegiba hija fl-affermattiv.

(d) Hemm 286 li jipproducu ghal-lokal.

(e) L-ammont ta' esportazzjoni ta' dawn it-380 kumpannija kien kif imnizzel hawn taht:

1987 1988 1989 1990 1991 Jan-Gun 92

Lm 174m Lm209m Lm254m Lm315m Lm360m Lm213m

Naxxar,Xwieki,Ismijiet ta' toroq farm,Naxxar,Xwiehi,Ismijiet ta' toroq falm,Naxxar,Xwiehi,Ismijiet ta' toroq NAXXAR: QASAM TAD-DJAR - ISMIJIET TA' TOROQ

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Meta se jingħataw ismijiet it-toroq tal-Housing Estate tax-Xwieki?

Meta se jiġi deċiż jekk l- area tagħmilx parti minn Naxxar jew il- Għargħur?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Għaddejt it-talba tiegħek lill- Kumitat ta' l- Ismijiet tat- Toroq.

Il-Housing Estate magħruf bħala ix-Xwieki għandu jitqies bħala parti mill- Għargħur u mhux man-Naxxar.

Naxxar,Xwieki,Kuntratt ta' l-art farm,Naxxar,Xwieki,Kuntratt ta' l-art falm,Naxxar,Xwieki,Kuntratt ta' l-art NAXXAR: XWIEKI HOUSING ESTATE - KUNTRATT TA' L-ART

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Wara li residenti fil-Housing Estate ta' Xwieki, Naxxar ilhom jabitaw r- residenza tagħhom għal snin sħaħ, meta se jsir il-kuntratt fuq l-art li ngħataw?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Il- plots imsemmija mill-Onor.

Interpellant qegħdin fuq art li ġiet esproprjata mill-Gvern, u billi l-proċeduri tal- akkwist għadhom ma ġewx finalizzati, il-kuntratt taċ-ċens tal-plots ma jistax isir.

Inżid ngħid li l-biċċa l-kbira ta' l-art hi proprjeta' tal- Knisja u naturalment dawn il-proċeduri jitħaffu meta l-ftehim bejn l- Istat u l-Knisja jibda jseħħ.

Telephones,Microwave link farm,Telephones,Microwave link zamf,Telephones,Microwave link TELEPHONE - MICROWAVE LINK

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat- Trasport u Komunikazzjoni: Kemm hu l-wattage aċċettabli biex jintuża fl-abitat mill- microwave link?

X'inhi s-sitwazzjoni f'Malta?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nixtieq ninforma lill-Onorevoli Interpellant li ma jeziztux standards internazzjonali li jirregolaw l- wattage u kull pajjiz jaghmel lis-standard tieghu.

Fil-kaz tat-Telemalta l- antenni tal-microwave links minbarra li huma mmontati fuq towers fil- gholi hafna il-power huwa baxx hafna u ghallhekk is-sinjal li jigi trasmess mid- "Dish Antenna" ma jaffetwax is- sahha tal-pubbliku.

Gharghur,playing field farm,Gharghur,playing field falm,Gharghur,playing field GĦARGĦUR - PLAYING FIELD

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Hemm xi ħsieb li ssir playing field sura ta' nies fil-Għargħur?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Is- suġġeriment ta' l-Onor.

Interpellant għall- playing field fil-Għargħur se jiġi nvestigat mit-Taqsima tax- Xogħlijiet.

Gharghur,Kaxxi ta' l-ittri farm,Gharghur,Kaxxi ta' l-ittri zamf,Gharghur,Kaxxi ta' l-ittri GĦARGĦUR - KAXXI TA' L-ITTRI

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat- Trasport u Komunikazzjoni: Kemm hemm kaxxi ta' l-ittri fil-Għargħur?

Hemm xi ħsieb li jitwaħħlu iktar kaxxi ta' l-ittri fil- Għargħur?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Fil-Gharghur hemm kaxxa ta' l- ittri wahda li qeghda fil- Pjazza tal-Knisja.

M'hemm l-ebda hsieb li jitwahhlu aktar kaxxi ta' l- ittri fil-Gharghur.

Gabbani,Tests fuq haddiema farm,Gabbani,Tests fuq haddiema gall,Gabbani,Tests fuq haddiema KIOSKS - TESTS FUQ ĦADDIEMA

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Kemm spiss isiru testijiet fuq nies li jmexxu u jaħdmu fil-kiosks biex wieħed jara jekk humiex medikament kompattibli max- xogħol tagħhom?

ONOR.

LOUIS GALEA: Isiru testijiet medici fuq nies li jmexxu u jahdmu fi 'kiosks' tal-ikel qabel ma tinghata lilhom il-licenzja tal- Pulizija.

Impjegati f'dawn il- 'kiosks' ukoll isirulhom testijiet medici qabel jibdew jahdmu.

Testijiet medici jigu ripetuti meta jkun hemm il- htiega.

Uzu tal-kelma "dizabilita'" farn,Uzu tal-kelma "dizabilita'" gall,Uzu tal-kelma "dizabilita'" UŻU TAL-KELMA DIŻABILITA'

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Billi fid-dinja moderna ta' llum il-kelma "diżabilita'" qed tieħu post il-kelma/verżjoni "ħandikappat", jista' l- Ministru jgħid x'inhi l- opinjoni tad-dipartiment dwar dan?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il- Kummissjoni Nazzjonali Handikappati ssegwi l- "Programm Dinji ta' Azzjoni li Jikkoncerna l-Persuni b'Dizabilita" (World Programme of Action Concerning Disabled People) mahrug mill-Gnus Maqghuda.

F'dan il-programm hemm id-definizzjoni tat- termini 'impairment', dizabilita` u handikap.

Dan il-programm jirreferi ghal dawn il-persuni bhala persuni b'dizabilita` u l-Kummissjoni ddecidiet li ssegwi din it- terminologija.

Hu importanti hafna li nirreferu ghal dawn il-persuni l- ewwel bhala persuni mbaghad bhala persuni li ghandhom xi dizabilita` jew 'impairment' li tista' tirrendihom persuni handikappati fl-ambjent li jghixu.

Ser jittiehdu mizuri biex il- 'policy' tal-Kummissjoni taqbad l- gheruq f'pajjizna.

Awtorita' tad-Djar,Hlas farn,Awtorita' tad-Djar,Hlas hyzg,Awtorita' tad-Djar,Hlas AWTORITA' TAD-DJAR - ĦLAS

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas- Sigurta' Soċjali: Jista' l- Ministru jara sabiex jiġi regolat il-ħlas mill-Awtorita' tad-Djar skond il-kondizzjonijiet tal-każ HOS File Nru 341, 8 Art Nru 38 li tinsab l- Imġarr Xgħara tal-Knisja?

Jekk fl-affermattiv, meta?

Għaliex kien hemm dan id- dewmien?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Mill- pjanta sottomessa lill- Awtorita' tad-Djar jidher li l- benefiċċju tal-Plot 38, Mġarr (Ix-Xagħra tal-Knisja) ma mexiex mal-kondizzjonijiet tal- ħarġa relattiva.

Minn inspection li saret fuq il- post jidher li l-bini ta' l-ewwel sular huwa lest, iżda jidher ċar li hemm pjanti li t-tieni sular li għalih hemm taraġ minn barra ippjanat se jkun binja oħra.

Għaldaqstant jidher li se jkun hemm żewġ binijiet li żgur mhuwiex skond il- kondizzjonijiet tal-ħarġa ta' l-1988.

Bahrija,TV reception farn,Bahrija,TV reception fene,Bahrija,TV reception BAĦRIJA - TV RECEPTION

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru: B'referenza għall- mistoqsija parlamentari numru 4577 (Repeater fil-Baħrija) jista' jekk jogħġbu l-Prim Ministru jgħid kemm jiswa repeater f'ċifra jew f'ammont finanzjarju u jgħid għaliex qed jikkonkludi li l-ispejjeż mhux ta' piż kbir għar-residenti tal-Baħrija meta dawn jħallsu liċenzja daqs ċittadini oħra Maltin?

Jista' l-Prim Ministru jgħid għaliex f'diversi nħawi fir- Rabat u rħula ta' madwaru wkoll nħawi oħra fid-distrett qed ikollhom l-istess problema biex jirċievu trażmissjoni ta' Xandir Malta?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Stimi ta' l-ispiża għall- apparat meħtieġ jistgħu jinkisbu faċilment mingħand diversi ħwienet.

Kif għidt fit-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 4577, meta l-ispiża ta' repeater ta' din ix-xorta tinqasam ħafna, bilfors wieħed jikkonkludi li din m'għandhiex tkun ta' piż kbir.

Dwar il-ħlas tal-liċenzja, nirreferi lill-Onor.

Interpellant għall-aħħar parti tat-tweġiba li tajt għall- mistoqsija parlamentari numru 2601.

Dwar l-aħħar parti tal- mistoqsija jiena nformat li t- Taqsima tal- Wirless Telegraphy m'għandha ebda lment li fl- inħawi msemmija teżisti l- istess problema bħal dik tal- Baħrija.

Sptarijiet,San Luqa,Medicini psaj,Sptarijiet,San Luqa,Medicini gall,Sptarijiet,San Luqa,Medicini SPTAR SAN LUQA - MEDIĊINI

L-ONOR.

JOSEPH PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Meta ġie rivedut l-aħħar il- metodu biex jiġi kkontrollat il-ħruġ ta' mediċini b'xejn mill-isptar San Luqa?

X'sistema qegħda tintuża llum?

Din is-sistema tkopri każi biex tinġibed l-attenzjoni għal mediċini li ġew preskritti żmien ilu għal raġuni waħda u baqgħu jiġu preskritti xahar wara l-ieħor, evidentement mingħajr raġuni?

Isiru spot checks f'każi fejn ikun jidher ċar li qiegħed isir ħela sfrenat u sfaċċat mill-użu tal- karta r-roża?

ONOR.

LOUIS GALEA: Minn mindu twaqqfet is-sistema tal- hrug tal-medicini b'xejn, certu aspetti gew riveduti u saru xi tibdiliet, bhall-introduzzjoni tal-formola l-bajda, illi permezz taghha il-pazjenti setghu jinghataw, fuq ir- ricetta ta' tabib, medicini li kienu jinghataw biss fuq ricetta ta' konsulent.

Ezempju iehor huwa z-zieda fil-lista ta' mard kroniku li ghalih wiehed ikun intitolat ghall- medicini b'xejn.

Anke zdied in-numru ta' spizeriji li minnhom isir it-tqassim ta' medicini.

Qed isir studju fuq is- sistema tal-medicini b'xejn in generali, bl-ghan li din tigi rriformata f'hafna aspetti.

Bhalissa l-pazjenti jinghataw il-medicini b'xejn fuq prezentazzjoni ta':

Kartuna valida li tintitolhom ghall-medicini b'xejn.

Principalment, din hija jew kartuna safra mahruga mid-Dipartiment tas-Sahha fuq applikazzjoni ta' konsulent tal-gvern ghall-mard kroniku, jew kartuna roza mahruga mid- Dipartiment tas-Sigurta' Socjali skond il-qaghda finanzjarja tal-persuna;

Ricetti ffirmati minn tabib jew konsulent skond it-tip ta' medicina;

Il-karta ta' l-Identita'.

Xi dokumenti ohrajn skond il-bzonn, per ezempju l-kartuna l-bajda ghall- medicini narkotici jew psikotropici, u l-'white form' fuq imsemmija.

L-istess medicina partikolari ma tinharigx qabel il-pazjent ikun kwazi ezawrixxa l- kwantita' li tkun inghatatlu qabel.

Ghalhekk f'kazijiet ta' mard kroniku, il-medicini jinharrgu darba f'xahar fil- kwantita' li sservi ghal xahar.

F'kazijiet illi d- 'dispensers' jissuspettaw xi abbuzi, dawn jigu rraportati lill-Ufficjali nkarigati biex isiru l-investigazzjonijiet necessarji u l-passi mehtiega biex jinqata' dan l-abbuz.

Sptarijiet,San Luqa,Konsulenti psaj,Sptarijiet,San Luqa,Konsulenti gall,Sptarijiet,San Luqa,Konsulenti SPTAR SAN LUQA - KONSULENTI

L-ONOR.

JOSEPH PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: X'inhu n-numru ta' konsulenti fid-diversi dipartimenti ta' l- isptar San Luqa?

X'inhuma l-kondizzjonijiet tax-xogħol tagħhom f'dawk li huma sigħat u on call duties?

Hemm minn dawn il-konsulenti jew speċjalisti f'livelli oħra li esprimew ix-xewqa li jaħdmu mingħajr prattika privata kieku l-kondizzjonijiet ikunu aħjar?

ONOR.

LOUIS GALEA: In-numru ta' Konsulenti, dipartiment b'dipartiment huwa kif gej:

|Medicina | 8 | |Kirurgija |8 | |Pedjatrija | 4 | |Neurosurgery | 1 | |Obstetrija u |6 | |Ginekologija | | |Patologija | 8 | |Radjoloġija |5 | |Ortopedija | 6 | |E.N.T. | 2 | |Oftalmija |2 | |Dentistrija |1 | |Anestesija | 7 | |Blood Transfusion |1 | | | | |Total | 58 | | | |

Il-kundizzjonijiet tax-xoghol maqsuma fi tnejn:

a) dawk li jahdmu 40 siegha b) dawk li jahdmu 35 siegha

Nirreferi l-Onorevoli Interpellant ghat-twegiba li nghatat fil-mistoqsija parlamentari Numru 4846.

'On- call duties' isiru skond id- Dipartiment partikolari.

Per ezempju, fl-ENT 'on-call' jinqasam bejn zewg konsulenti, filwaqt li fil-Medicina jinqasmu bejn tmienja.

Il- konsulenti jridu jkunu vicin mezz ta' kommunikazzjoni mmedjata.

Xi konsulenti u anke specjalisti f'livelli ohra, fissru x-xewqa li jahdmu mal- Gvern minghajr prattika privata.

Qieghed nikkonsidra l- implikazzjonijiet ta' haga bhal din.

Zejtun,Gnien Luqa Briffa psaj,Zejtun,Gnien Luqa Briffa falm,Zejtun,Gnien Luqa Briffa ŻEJTUN: ĠNIEN LUQA BRIFFA

L-ONOR.

JOSEPH PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Billi ħafna mix-xogħol, ukoll dak għad-dawl elettriku fil-Ġnien Luqa Briffa, Żejtun ilu li tlesta, x'qiegħed iżomm biex jittellgħu u jinxtegħlu l-fanali?

Jista' jiġi kkontrollat xi tibdil strutturali, jew ssir xi sorveljanza għal kontra l- vandaliżmu biex ukoll tkun tista' tiffunzjona l-funtana li kienet ġiet mibnija?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li x-xogħol ta' l- arbli għadu qiegħed jinħadem ġol-garaxx tal-Gvern.

Rigward it-tieni parti tal- mistoqsija, il-fażi ta' l-ewwel parti tax- xogħol fl-imsemmija funtana diġa' tlesta filwaqt li t-tieni fażi se titkompla fiż- żmien qarib.

Zejtun,Gnien Luqa Briffa psaj,Zejtun,Gnien Luqa Briffa gall,Zejtun,Gnien Luqa Briffa ŻEJTUN: ĠNIEN LUQA BRIFFA

L-ONOR.

JOSEPH PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Billi Ġnien Luqa Briffa fin- naħa ta' fuq tat-triq id- daħla ta' San Tumas, Żejtun qiegħed ikun il-mira ta' vandali u kaġun ta' xi mġieba aġġizzjonabbli minn żgħażagħ li jaqbżu l-kanċelli wara l-egħluq tagħhom fil-għaxija, jista' l- Ministru jirrakkomanda lid- dipartimenti konċernati viz il- pulizija u l-agrikoltura li ssir xi kwalita' ta' sorveljanza jew tibdil strutturali biex dan l-aġir jiġi kkontrollat?

ONOR.

LOUIS GALEA: Tajt struzzjonijiet lill-Pulizija sabiex izidu s- sorveljanza taghhom f'dan il-post.

Għawdex,CID/Sezzjoni tal-Forensika refa,Għawdex,CID/Sezzjoni tal-Forensika gall,Għawdex,CID/Sezzjoni tal-Forensika GĦAWDEX - CID/SEZZJONI TAL- FORENSIKA

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jiddikjara jekk hemmx fergħa (a) tas-CID u (b) tal-Forensika fid- distrett tal-pulizija f'Għawdex?

Jekk hemm, x'inhuma l-etajiet ta' dawk kollha f'kull fergħa, x'esperjenza għandhom u x'kienu l-kwalifiki li għandhom li nfluwenzat lis-superjuri tagħhom sabiex jagħżluhom għall-postijiet hekk delikati u sensittivi bħat- Taqsima ta' l- Investigazzjoni Kriminali u tal-Forensika?

ONOR.

LOUIS GALEA: F'Ghawdex ma hemmx la fergha tac-CID u lanqas tal- Forensika, izda hemm fergha li taghmel xoghol kontra d-drogi kif ukoll xoghol ta' nvestigazzjonijiet kriminali.

Hemm ukoll membru tal-Korp li jaghmel xoghol relatat mad- Dipartiment tal-Forensika.

F'kazijiet li jirrigwardaw attenzjoni specjalizzata issir hidma intensiva bejn it-Taqsima ta' l-Investigazzjoni Kriminali u tal-Forensika u l- Pulizija ta' Ghawdex.

Ghawdex,Munxar,Ghassa tal-Pulizija refa,Ghawdex,Munxar,Ghassa tal-Pulizija falm,Ghawdex,Munxar,Ghassa tal-Pulizija GĦAWDEX: MUNXAR - GĦASSA TAL- PULIZIJA

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l- Ministru jieħu ħsieb illi jagħmel dawk ix-xogħlijiet kollha neċessarji sabiex l-ilma ma jibqax jippenentra mix-xaftijiet tal- Munxar Police Station għall- plot adjaċenti bin-numru 46, Munxar Street, Munxar, Għawdex?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tlabt li jittieħdu passi biex jitkompla mill-aktar fis possibbli x-xogħol ta' kontrabejt u t-tqegħid ta' katusi ta' l-ilma tax- xita biex l-imsemmi nkonvenjent jiġi eliminat.

GAP Ltd,Haddiema rregolari refa,GAP Ltd,Haddiema rregolari fene,GAP Ltd,Haddiema rregolari GAP LTD - ĦADDIEMA RREGOLARI

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid meta l-ħaddiema li kienu rregolari se jingħataw impjieg regolari mal-GAP Ltd fit- Taflija, Għawdex?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jien informat li l-GAP Ltd waqfet mix-xogħol u għaddiet f'idejn likwidatur.

Għaldaqstant mhux il-każ li din il-kumpannija timpjega xi ħaddiema.

Jien informat ukoll li f'April ta' l-1989 il-ħaddiema rregolari li kien hemm mal-GAP kienu ġew trasferiti "on loan" ma' l-AWTS.

Dawk minnhom li għadhom hemm se jingħataw ħatra fi Grupp A mal-Gvern hekk kif jiġu konklużi d-diskussjonijiet li għaddejjin mal-Unions f'dan ir-rigward.

Port Hieles,Ftuh ufficjali refa,Port Hieles,Ftuh ufficjali taba,Port Hieles,Ftuh ufficjali PORT ĦIELES - FTUĦ UFFIĊJALII

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Rigward l- opening day Freeport 1992, x'inhi r-raġuni li l-ewwel sar ħafna reklamar anke f'gazzetti li l-Għawdxin se jkollhom mezz ta' trasport b'xejn lejn il- Freeport u mbagħad f'ħabta u sabta dan is- servizz ġie kkanċellat?

Jidhirlu l-Ministru li dan mhuwiex il-mod kif jiġu trattati l-Għawdxin?

X'passi ħa f'dan ir-rigward il-Ministru?

ONOR.

ANTON TABONE: Il-Gvern irid dejjem iħares lejn l- aspett soċjali w infrastrutturali tas-servizz tal-baħar bejn Malta u Għawdex.

Skejjel,Għawdex,Kupuni refa,Skejjel,Għawdex,Kupuni taba,Skejjel,Għawdex,Kupuni GĦAWDEX: SKOLA - KUPUNI

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Jista' l- Ministru jiddikjara jekk il-Ministeru tiegħu ġiex kkonsultat meta ġiet introdotta is-sistema tal- kupuni fis-sens illi parti mill-istipendju ta' l- istudenti Għawdxin jmur għax-xiri tal- kotba?

Jikkonsidra l-Ministru illi b'din is-sistema l-aktar li se jbatu huma l- istudenti Għawdxin peress illi tali miżura iżżid ma' l-ispejjeż li għandhom?

ONOR.

ANTON TABONE: Safejn hu magħruf is-sistema ta' kupuni li jidher li qed jirreferi għaliha l-Onor.

Interpellant ma ġietx introdotta.

Sadanittant tajjeb li wieħed jiftakar li l-Gvern preżenti beda jagħti sussidju ta' 30c għal kull jum ta' studju lil dawk l-istudenti Għawdxin li jkunu jsegwu kors ta' studju fl-Universita' jew f'xi kulleġġ ieħor f'Malta kemm-il darba l- kors ma jkunx jingħata f'Għawdex.

Din il-miżura l- Gvern ħadha biex itaffi l- ispejjeż żejda li jkollhom jagħmlu dawn l-istudenti.

Ghawdex,Ufficcju tat-Taxxi Interni refa,Ghawdex,Ufficcju tat-Taxxi Interni taba,Ghawdex,Ufficcju tat-Taxxi Interni GĦAWDEX - UFFIĊĊJU TAT-TAXXI INTERNI

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: X'kienet ir- raġuni amministrattiva li ġiegħlet lill-Gvern preżenti li l- Uffiċċju tat- Taxxi Interni minn Pjazza Indipendenza jieħdu Pjazza San Franġisk, Rabat, Għawdex?

Ta' min huwa l-post fil- Pjazza Indipendenza u b'liema titolu kien fih il- Gvern ta' Malta?

Hija l-intenzjoni tal-Gvern li jagħti lura dan il-post lill-proprjetarju tiegħu u għaliex?

ONOR.

ANTON TABONE: Hija l- politika tal-Gvern preżenti li jiġbor l- ikbar numru possibbli ta' dipartimenti tal-Gvern f'Għawdex f'lokal wieħed.

Kien għalhekk li f'dawn l-aħħar ħames snin ngħata bidu għal bini ta' Ċentru Amministrattiv Ġdid biex b'hekk l-impjegati ikollhom iktar kumdita' w ambjent ta' xogħol aħjar u fl- istess ħin il-pubbliku jkun jista' jinqeda mingħajr bżonn li joqgħod iterraq minn post għal ieħor.

S'issa f'dan iċ-ċentru ġew akkomodati l-Uffiċċju tal- Passaporti, tat- Teżor, tal- Kummerċ, tal-Kura ta' l- Anzjani, tad-Djar, il- Poliklinika tal- Gvern, il- Ministeru għal Għawdex u proprju nhar it-Tnejn 19 ta' Ottubru, 1992 ġie trasferit l- Uffiċċju tat-Taxxi Interni.

Iktar tard din il-ġimgħa għandu jiġi trasferit ukoll id- Dipartiment ta' l-Agrikoltura u ftit wara it-Taqsima tar- Rikonċiljazzjoni tad- Dipartiment tas-Sigurta' Soċjali.

Dalwaqt jiġi trasferit ukoll l-Uffiċċju tal- Lottu Pubbliku.

Iktar 'il quddiem iridu jiġu akkomodati wkoll f'dan iċ-ċentru w dipartimenti oħra biex flimkien ma' dawk li kien hemm qabel, jiġfieri, l-Uffiċċju tas-Saħħa, ta' l-Indafa Pubblika, tax- Xogħol u tas-Sigurta' Soċjali jagħmlu verament Ċentru Amministrattiv għal Għawdex.

Id-dar li kienet qed tintuża bħala Uffiċċju tat-Taxxi Interni hija b'kera u hija l- policy tal-Gvern li jagħti lura lill-proprjetarji dik il- proprjeta' privata li l-Gvern ma jibqagħlux użu tagħha.

Dip tas-Sahha,Skimmed milk degl,Dip tas-Sahha,Skimmed milk gall,Dip tas-Sahha,Skimmed milk DIPARTIMENT TAS-SAĦĦA - SKIMMED MILK

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Kemm jitqassam skimmed milk mid- Dipartiment tas-Saħħa?

Min hu intitolat li jieħdu b'xejn?

ONOR.

LOUIS GALEA: Id- Dipartiment tas-Sahha jqassam madwar 3,500 Kilo ta' 'Skimmed Milk' fix-xahar.

Intitolati li jiehdu b'xejn huma dawk il-kazi li jkollhom certifikat minn specjalista ta' l-Isptar u li ghandhom ukoll il-karta r-roza jew l-kartuna s-safra.

Dip tax-Xoghlijiet,Trakkijiet impressed degl,Dip tax-Xoghlijiet,Trakkijiet impressed falm,Dip tax-Xoghlijiet,Trakkijiet impressed DIPARTIMENT TAX-XOGĦLIJIET - TRAKKIJIET IMPRESSED

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Kemm hemm preżenta- ment trakkijiet impressed mal- Works Department fl-14-il distrett?

Meta bdew jaħdmu hemm u għalxiex jintużaw?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li n-numru ta' trakkijiet impressed mad- distrett imsemmi tat-Taqsima tax-Xogħlijiet huma 15.

Dawn bdew jaħdmu mal-Gvern hekk:

1980 - 3 1981 - 5 1983 - 1 1984 - 1 1985 - 1 1987 - 1 1988 - 1 1990 - 1 1992 - 1 Bħalissa dawn it-trakkijiet huma mqassmin fuq dan ix- xogħol:

Mal-gangs tal-patching tat-toroq (5);

Mal-gafef u ġarr ta' materjal (5);

Ma' l-istores (1);

Iġorru n-nies u materjal (2);

Innadfu Malta (1);

U distribuzzjoni ta' fuel u għodda (1).

Dip tax-Xoghlijiet,Karozzi impressed degl,Dip tax-Xoghlijiet,Karozzi impressed falm,Dip tax-Xoghlijiet,Karozzi impressed DIPARTIMENT TAX-XOGħLIJIET - KAROZZI IMPRESSED

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Kemm hemm preżentament karozzi impressed mal-Works Department fl-14-il distrett?

Kemm hemm karozzi tal-Gvern jaħdmu f'dan id-distrett?

Min jagħmel użu minnhom?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li n-numru ta' karozzi impressed mad- distrett imsemi tat-Taqsima tax-Xogħlijiet huwa erbgħa (4).

Il-vetturi tal-Gvern huma żewġ karozzi użati mill-perit u mill-manager tad-Distrett, van użat mill-Assistent tal-Manager u jeep.

PAPB Section,Kumputerizzazzjoni bork,PAPB Section,Kumputerizzazzjoni falm,PAPB Section,Kumputerizzazzjoni PAPB SECTION - KUMPUTERIZZAZZJONI

L-ONOR.

KARMENU BORG staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l- Ministru jara li tiġi mmodernizzata s- sistema tal-computer fl- uffiċċju tal-PAPB fejn il- periti privati jkollhom l- opportunita' li jiċċekkjaw il- movements tal-files tal-PAPB permezz tal-computer privat tagħhom u b'hekk jitħaffef ix- xogħol tad-dipartiment u żgur li jitnaqqas l-inkonvenjent li l-periti jkollhom jistennew sabiex jagħmlu dan ix-xogħol?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Aċċess għal Computer Network tal- Planning Services Division mill-individwi privati jagħti lok għal aktar problemi ta' sigurta'.

Iżda bħala parti mir-reviżjoni tal-proċess tad- Development Control it-tqassim aħjar ta' l-uffiċjal ġie identifikat bi priorita' sabiex jipprovdi aktar servizz u effiċjenza lill-periti, organizzazzjoni aħjar għall- pubbliku bi twaqqif ta' Planning Shop u post ta' diskussjoni u ġbir ta' informazzjoni bl-użu ta' Computer Network apposta.

Sadanittant, qed ikomplu jittieħdu l-passi sabiex jitjieb is-servizz għal tagħrif ta' rutina.

Djar tal-Gvern pora,Djar tal-Gvern hyzg,Djar tal-Gvern DJAR TAL-GVERN

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru għas- Sigurta' Soċjali: Jista' l- Ministru jgħid meta se tiġi solvuta l-problema ta' min irid jixtri d-dar li jabita fiha li jkun ħadha b'kera mingħand il- Gvern meta l- art li fuqha nbniet id-dar kienet tal- knisja?

Il-fatt li l-Knisja biegħet artijiet lill-Gvern, dan jaffettwa b'mod pożittiv lil dawn it-talin, fosthom dawk li jabitaw ġo djar tal-Gvern fil- Qasam tad-Djar ġo San Gwann?

ONOR.

GEORGE HYZLER: It- talbiet għal-xiri ta' flats jew djar jiġu kkonsidrati separatament wara li jiġi aċċertat li l-art hija f'idejn il- Gvern.

Kalafrana,Kumpens lir-residenti pora,Kalafrana,Kumpens lir-residenti hyzg,Kalafrana,Kumpens lir-residenti KALAFRANA - KUMPENS LIR- RESIDENTI

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru għas- Sigurta' Soċjali: Rigward il- mistoqsija parlamentari numru 4358 magħmula lilek fl-4 ta' Settembru, 1992, Seduta numru 51, dwar familji li kienu joqogħdu f'Kalafrana:-

(1) Kemm kien f'ammont ta' flus il-kumpens involut li ġie mħallas direttament mill-Malta Freeport Corporation;

(2) Fiex kien jikkonsisti;

(3) Il-Korporazzjoni għadha sal-lum tħallas dan il-kumpens; u

(4) Fejn jinsabu ż-żewġ plots lill-familji evakwati minn Kalafrana minħabba l- proġett tal-Freeport?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Billi l- Malta Freeport Corporation taqa' taħt il- Ministeru għas- Servizzi Ekonomiċi nitolbok tirreferi din il-mistoqsija lill-Ministru konċernat.

Marsaxlokk,Xatt is-Sajjieda,Bankijiet galm,Marsaxlokk,Xatt is-Sajjieda,Bankijiet falm,Marsaxlokk,Xatt is-Sajjieda,Bankijiet MARSAXLOKK: XATT IS-SAJJIEDA - BANKIJIET

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l- Ministeru jikkonsidra li jsiru bankijiet ġodda mal-kosta f'Xatt is- Sajjieda, f'Marsaxlokk?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li l-bankijiet ġodda għall-kosta f'Xatt is-Sajjieda, Marsaxlokk diġa' ġew ordnati u huwa ppjanat li jitwaħħlu fil- post fi żmien qasir.

Lija,Villa Francia bort,Lija,Villa Francia fene,Lija,Villa Francia LIJA - VILLA FRANCIA

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jara li jittieħdu passi immedjati sabiex il-Gvern jieħu f'idejh Villa Francia, Lija li tħallset b'legat lill- Gvern, u dan peress li qed isir ħsara fil-bini u fil-ġnien ta' l-istess villa?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ġejt informat li issa li ġew xolti xi materji legali li kien jonqos fir-rigward tat- trasferiment ta' Villa Francia lill- Gvern, il-proċeduri finali biex din issir proprjeta' tal- Gvern mistennija li jiġu finalizzati f'qasir żmien.

Attard,Pjazza,Restawr ta' fontana bort,Attard,Pjazza,Restawr ta' fontana falm,Attard,Pjazza,Restawr ta' fontana ATTARD: PJAZZA - RESTAWR TA' FONTANA

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Peress li l-fontana fil-Pjazza ta' Ħ'Attard għadha fi stat delapidat, jista' d-dipartiment jieħu passi immedjati biex tiġi restawrata?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Qed jiġu mistħarrġa x-xogħlijiet li hemm bżonn fuq din il-funtana biex tiġi restawrata skond prioritajiet simili.

Hal Far,Rimi ta' skart abew,Hal Far,Rimi ta' skart falm,Hal Far,Rimi ta' skart ĦAL FAR - RIMI TA' SKART

L-ONOR.

WISTIN ABELA staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: X'inhi r- raġuni li f'Ħal Far qed jintefa' kwantita' kbira ta' debris (ġebel, xaħx, eċċ) u minħabba f'hekk ħafna familji li s-soltu jmorru hemm isibuha diffiċli li jgħaddu ftit siegħat ta' rekreazzjoni?

Barra min hekk il-Ministru jaf li qed jinħoloq periklu għat-tfal li jkunu jilagħbu hemm?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Din hija problema kronika ta' nuqqas ta' sens ċiviku minn sezzjoni tal-pubbliku.

It-Taqsima tax-Xogħlijiet kienet, għadha u tibqa' tagħmel l-almu kollu biex akkumulu ta' debris bħal dak ta' Ħal Far jitneħħa.

Hamrun,Knisja tas-Samra,Kampnar cusl,Hamrun,Knisja tas-Samra,Kampnar falm,Hamrun,Knisja tas-Samra,Kampnar ĦAMRUN: KNISJA TAS-SAMRA - KAMPNAR

L-ONOR.

LOUIS CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jara li l-kampnar tal-Knisja tas-Samra il-Ħamrun u li qegħdin fi stat ħażin ħafna, jiġi rranġat kif kien diġa' imwiegħed madwar sentejn ilu?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Peress li ma jirriżultax li l-kappella tas-Samra hi proprjeta' tal- Gvern, din mhix inkluża fil- programm ta' tiswijiet korrenti.

Hamrun,Dawl cusl,Hamrun,Dawl falm,Hamrun,Dawl ĦAMRUN - DAWL

L-ONOR.

LOUIS CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jara li l-pjazza li hemm fejn jingħaqdu Triq Santa Venera, Misraħ il-Barrieri u Triq Villambrosa l-Ħamrun ikunu aktar imdawwla peress li qed ikun hemm wisq inċidenti tat- traffiku?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Il- Korporazzjoni Enemalta diġa' ingħatat struzzjonijiet biex tipprovdi dawl adegwat fil- lokal imsemmi mill-Onor.

Membru.

AIDS cusl,AIDS gall,AIDS AIDS

L-ONOR.

LOUIS CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Minn meta beda jaħdem l-HIV/AIDS helpline?

X'kien ir-response tal-pubbliku minn dak inhar 'il hawn?

Kif qed jaħdem dan il- helpline u xi pjanijiet hemm dwar dan is-servizz għaż- żmenijiet li ġejjin?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il- Helpline fetaħ fis-17 ta' Lulju, 1992.

Ninsab informat li minn mindu beda kellna mal-150 call.

It- telefonati kienu fil-biċċa l- kbira ġenwini u n-nies li wżaw il-Helpline esprimew is- sodisfazzjon tagħhom għall- għajnuna u t-tagħrif mogħti lilhom.

Hemm lok li nkomplu nagħtu promozzjoni lil dan is-servizz sabiex b'hekk nilħqu aktar l- iskop tagħna li nxerrdu informazzjoni korretta fuq is- suġġett fost il-pubbliku u l- aktar fost dawk li għandhom bżonn l-għajnuna.

Il-Helpline qed jopera jumejn fil-ġimgħa - nhar ta' Tnejn u nhar ta' Ġimgħa, mis-7 sad-9 p.m., fuq in-numru tat-telefon 245524.

It-telefonati jiġu meħuda b'sistema ta' roster minn għaxra min-nies voluntiera, fosthom infermiera, għalliema u counsellors li ngħataw taħriġ apposta fuq is- suġġett mill- Health Education Unit tad- Dipartiment tas-Saħħa.

Isir assessment regolari ta' l-użu tas-servizz u għalhekk estensjoni għal dan is-servizz tkun deċiża skond ma tkun il- ħtieġa.

Posta,Telf ta' ittri cusl,Posta,Telf ta' ittri zamf,Posta,Telf ta' ittri POSTA - TELF TA' ITTRI

L-ONOR.

LOUIS CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għat- Trasport u Komunikazzjoni: F'dawn l-aħħar tlett snin saru rapporti lill-Awtoritajiet tal- Posta dwar xi posta li "intilfet"?

Jekk fl-affermattiv, kienx fost il-posta mitlufa flus, money orders jew ċekkijiet?

Saru xi rapporti dwar dan minn organizzazzjonijiet, individwi jew kumpanniji, u x'kien l- ammont ta' flus involut f'kull każ, x'passi ittieħdu dwarhom u x'passi qed jittieħdu biex dan ma jerġax isir?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Kull Amministrazzjoni Postali tircievi rapporti dwar posta mitlufa.

Peress li records ta' posta ordinarja ma tinżammx fl- ebda Amministrazzjoni, jkun diffiċli ħafna biex wieħed jinvestiga dawn l-allegazzjonijiet meta l-oġġetti postali nvoluti jkunu mpustati b'mod ordinarju.

Ta' min wieħed isemmi li d- dipartiment dejjem avża li kull oġġett ta' valur mibgħut bil- posta għandu jiġi rreġistrat.

Permessi tal-bini bork,Permessi tal-bini falm,Permessi tal-bini PERMESSI TAL-BINI

L-ONOR.

KARMENU BORG staqsa lill-Ministru għall- Ambjent:

Jista' l-ministru jgħid x'kienu n-numri (sena b'sena) ta' l- applikazzjonijiet għal permessi tal-bini li saru minn 1970 sal-lum? 2.

Jista' l-Ministru jgħid x'kien in-numru ta' permessi tal-bini li nħarġu mis-sena 1970 sal-lum?

ONOR.

MICHAEL FALZON: In- numru ta' l-applikazzjonijiet għall-permessi tal-bini li saru mill-1970 sal-lum, sena b'sena huwa kif jidher hawn taħt:- Applikazzjonijiet

|SENA | PERMESSI|PERMESSI | | |TAL-BINI |MAĦRUĠA | | | | | | | | | |1970 |4010 | 5181 | |1971 |3830 | 4719 | |1972 |3920 | 4828 | |1973 |4010 | 4623 | |1974 |3480 | 4008 | |1975 |3770 | 3894 | |1976 |4470 | 4529 | |1977 |4927 | 4874 | |1978 |5233 | 5405 | |1979 |5590 | 4805 | |1980 |6820 | 6764 | |1981 |6199 | 7800 | |1982 |5696 | 6925 | |1983 |4925 | 6788 | |1984 |5600 | 6112 | |1985 |5426 | 6353 | |1986 |4937 | 6225 | |1987 |5442 | 5839 | |1988 |5124 | 5989 | |1989 |5856 | 5284 | |1990 |5034 | 5855 | |1991 |4629 | 6554 | |1992 |4554 | 4009 | |(sa | | | |30/9/| | | |92) | | |

In-numru ta' permessi li ħarġu jinkludu applikazzjonijiet ġodda, Renewals u Fresh Plans.

Bini bla permess velg,Bini bla permess falm,Bini bla permess BINI BLA PERMESS

L-ONOR.

GEORGE VELLA staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' issa l-Ministru jagħti l-informazzjoni mitluba fil-mistoqsija parlamentari numru 4726 tat-30 ta' Settembru, 1992, u liema informazzjoni kienet imwegħda li tingħata?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Nirreferi l-Onor.

Interpellant għall-informazzjoni li qed tingħata bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari numru 5326 billi dejjem jittieħdu passi kull meta jkun irrapurtat xi każ ta' bini llegali.

Ghawdex,Uzu ta' helicopter minn pazjenti bork,Ghawdex,Uzu ta' helicopter minn pazjenti gall,Ghawdex,Uzu ta' helicopter minn pazjenti GHAWDEX - UŻU TA' HELICOPTER MINN PAZJENTI

L-ONOR.

KARMENU BORG staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid:-

Kemm hu n-numru ta' pazjenti Għawdxin li għamlu użu mis-servizz tal- helicopter biex dawn inġiebu l-isptar Malta tul dawn l-aħħar 15-il sena?

Kemm kienu dawk il- pazjenti Għawdxin li għamlu użu mill-isptar San Luqa tul dawn l-aħħar 15-il sena?

ONOR.

LOUIS GALEA:Ma kenux jinżammu records qabel is-sena 1983 ta' dawk il-pazjenti li ttieħdu Malta bil-helicopter.

Mir-records eżistenti jirriżulta dan li ġej:-

| Sena | Numru| | | | | 1983 | 19 | | 1984 | 38 | | 1985 | 32 | | 1986 | 49 | | 1987 | 52 | | 1988 | 34 | | 1989 | 48 | | 1990 | 53 | | 1991 | 62 | | 1992 sa |34 | |Settembru| |

Mhux possibbli li nagħti figuri ta' dawk l-Ghawdxin kollha li marru għall- kura fl- Isptar San Luqa, billi dawn jinkludu mhux biss dawk li ntbagħtu mill-Isptar imma wkoll dawk li marru għal rashom bil- għajnuna tat-tabib tagħhom.

Pulizija,SAG,Garr ta' vannijiet abew,Pulizija,SAG,Garr ta' vannijiet gall,Pulizija,SAG,Garr ta' vannijiet PULIZIJA - SAG ĠARR TA' VANNIJIET

L-ONOR.

WISTIN ABELA staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' x-xogħol li għalih irrefera l-Ministru fit-tweġiba tiegħi għall-mistoqsija parlamentari numru 4901, biex jagħmel aktar sens, jista' jsir b'mezzi ta' trasport ieħor li ċert li jeżisti u mhux bil- vapur t'Għawdex?

ONOR.

LOUIS GALEA: Mogħti parir li m'hemmx ħtieġa għal mezz differenti ta' trasport.

Poliklinici,Tobba psaj,Poliklinici,Tobba gall,Poliklinici,Tobba

POLIKLINICI - TOBBA

L-ONOR.

JOSEPH PSAILA SAVONAstaqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Kemm hemm tobba jaħdmu fil- polikliniċi tal-Gvern?

Kemm ikunu jaħdmu f'ħin wieħed?

Qatt sar stħarriġ biex jidher kemm mill- pazjenti li jattendu hemm, fil-fatt xorta waħda jiġu referiti, l-isptar San Luqa?

It-tobba ta' dawn il- polikliniċi għandhom l- faċilita' li jxejnu pazjenti li jkunu jabbużaw b'dan is-servizz speċjalment dak domiċiljarji?

Mill-banda l-oħra jiġu reġistrati talb għal viżita fid-dar li minflok ma ssir din il-viżita d-dar isir djanjosi minn fuq it-telephone?

ONOR.

LOUIS GALEA: Hemm 97 tabib li jahdmu fic-Centri tas- Sahha ta' Malta u Ghawdex.

In-numru ta' tobba jvarja skond il-hin tal-gurnata:

Bejn it-8.00 a.m. u s-1.00 p.m. 64 tabib Bejn is-1.00 p.m. u l-5.00 p.m. 21 tabib Bejn il-5.00 p.m. u t-8.00 p.m. 30 tabib Bejn it-8.00 p.m. u t-8.00 a.m. (l-ghada) 21 tabib

Dawn jigu mqassmin fid- diversi Centri tas-Sahha u fil- Bereg, skond work plan stabbilit li hu bbazat fuq studju regolari tal-workload.

Sar stharrig xjentifiku ta' 'referal rates' mic-Centri tas- Sahha ghall- Isptar San Luqa li gie ppubblikat fl-1989 li wera li madwar 3% ta' pazjenti li jmorru fic-Centri tas-Sahha jigu riferuti ghal aktar investigazzjoni u kura.

Id-Dipartiment dejjem ibbaza l-azzjoni dwar abbuzi mis- servizz fuq ir- responsabilizzazzjoni u l-edukazzjoni tal- pubbliku biex isir uzu bil- ghaqal mis-servizzi offruti fic-Centri tas-Sahha.

Dan isir kemm fuq livell personali ma' l-individwi koncernati kif ukoll f'tahdidiet, intervisti u programmi fil-mezzi tax-xandir.

Kull telefonata li titlob vizta fid-dar tigi registrata sew b'inhar kif ukoll matul il- lejl.

B'inhar dawk biss li jitolbu hekk specifikament jinghataw parir fuq it-telefon flok issirilhom vizta.

Matul il-lejl, it- tobba ghandhom iktar diskrezzjoni ghalkemm ghandhom 'guidelines' precizi ta' kif ghandhom jezercitaw id- diskrezzjoni taghhom.

Cinema,Kontravenzjonijiet psaj,Cinema,Kontravenzjonijiet bong,Cinema,Kontravenzjonijiet CINEMA - KONTRAVENZJONIJIET

L-ONOR.

JOSEPH PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid:

Qiegħedx isir xi kontroll biex dak li baqa' miċ-ċinema jiġi salvagwardat?

Meta tqis in-numru żgħir ta' ċitazzjonijiet li jsiru hemm ma' l-medda ta' kontravenzjonijiet ma tikkonkludiex li dan mhux il-każ?

Jekk illum tista' tikri video film għal ħafna anqas mill-fare ta' dħul, jaħseb il-Ministru li iċ-ċinema għandu ħtieġa ta' aktar għajnuna f'dik li hi dixxiplina, kontroll u superviżjoni biex forsi aktar nies jitħajjru jaraw film fuq l-iscreen il- kbir?

Issir xi ko-ordinazzjoni bejn iċ-ċinema u l-kiri ta' video films biex ta' l-ewwel jiġi protett?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: Ma jidhirlix li s-suġġett ittrattat fil- mostoqsija huwa kompetenza tal-Ministeru tiegħi.

Pensjoni ta' l-irtirar musp,Pensjoni ta' l-irtirar hyzg,Pensjoni ta' l-irtirar PENSJONI TA' L-IRTIRAR

L-ONOR.

PHILIP MUSCAT staqsa lill-Ministru għas- Sigurta' Soċjali: B'referenza għar-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 4052 ninforma lill-Ministru li l- informazzjoni li tajtu kienet intqalet uffiċjalment f'seduta tal-Bord tat-Telemalta No. 397 li saret fl-10 ta' Ottubru 1988, jista' l-Ministru issa jirrispondi?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Nitlob lil Onor. Interpellant jirreferi l-mistoqsija tiegħu lil Ministru responsabbli mill- Korporazzjoni ta' Telemalta.

Birkirkara,Gazzia Street,Twaqqigh cusl,Birkirkara,Gazzia Street,Twaqqigh falm,Birkirkara,Gazzia Street,Twaqqigh BIRKIRKARA: GAZZIA STREET - TWAQQIGĦ

L-ONOR.

LOUIS CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: B'referenza għall- mistoqsija parlamentari tiegħi numru 5053 tat-13 ta' Ottubru ta' din is-sena, qiegħed nistaqsi l-istess domanda u nibgħatlek kopja tas-site plan recenti kif mitluba minnek taħt separate cover.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Il- possibbilta' li tinfetaħ din it-triq qed tiġi kkonsidrata.

Wieħed irid japprezza li peress li dan il-bini qiegħed fil- Village Core irid jiġi deċiż jekk għandux jitwaqqa' jew hux aħjar li jkun pprovdut aċċess għat-toroq ta' wara dan il- post, jiġifieri għall-inħawi ta' Sant'Antnin ħalli b'hekk it-traffiku jkun jista' joħroġ mill-qalba tar- raħal.

Dwana,Container tal-whisky pora,Dwana,Container tal-whisky dalj,Dwana,Container tal-whisky DWANA - CONTAINER TAL-WHISKY

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru tal- Finanzi: X'sar mill- whisky li kien miżmum mid-Dwana fil- container li kien inżamm f'Ħal Qormi magħruf bħala l-container ta' l-ilma?

Hu minnu jew le jekk dan il- whisky reġax lura bi Transhippment Shipping Bill (TSB)?

ONOR.

JOHN DALLI: Ix-xorb li għalih saret referenza fil- mistoqsija parlamentari għadu jinsab miżmum fl-imħażen tad- Dwana billi l-proċeduria fil- Qorti għadhom għaddejjin.

Skejjel,Gian Frangisk Abela,Studenti pora,Skejjel,Gian Frangisk Abela,Studenti mifu,Skejjel,Gian Frangisk Abela,Studenti SKEJJEL: GIAN FRANĠISK ABELA - STUDENTI

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid:

1) Kemm daħlu studenti fl- ewwel sena tas-VIth Form, Ġian Franġisk Abela, Msida? 2) F'kemm-il klassi tqassmu l-istudenti?

3) Kemm-il klassi minn dawn m'għandhomx għalliem tas- Systems of Knowledge u;

4) Meta jaħseb li se jkollhom l-ewwel lezzjoni ta' dan is- suġġett?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Nagħti tweġiba f'xi seduta oħra.

Ministeru ghall-Ikel,Agrikoltura u Sajd,Haddiema farn,Ministeru ghall-Ikel,Agrikoltura u Sajd,Haddiema gatl,Ministeru ghall-Ikel,Agrikoltura u Sajd,Haddiema MINISTERU GĦALL-IKEL, AGRIKOL- TURA U SAJD - ĦADDIEMA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: Jista' l- Ministru jgħid kemm għandu nies fid-dipartiment li jikkonċerna l-Ministeru tiegħu, b'arranġa- menti speċjali li jaħdmu sigħat inqas minn dawk stabbiliti miċ- Ċivil?

Jista' l-Ministru wkoll jgħid minn huma dawn il-ħaddiema u f'liema dipartimenti jaħdmu?

ONOR.

LAWRENCE GATT: Ma jirriżultalix li hemm impjegati fid-Dipartiment li qed jaħdmu sigħat inqas minn dawk stabbiliti miċ-Civil.

Importazzjoni ta' frott farn,Importazzjoni ta' frott gatl,Importazzjoni ta' frott IMPORTAZZJONI TA' FROTT

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: Jista' l- Ministru jgħid kemm ġie mportat frott bejn il-perjodu ta' Settembru u Ottubru, 1992?

ONOR.

LAWRENCE GATT: Mill-1 ta' Settembru sal-21 ta'Ottubru 1992 ġie impurtat dan il-frott:

|Larinġ |769.3 | tunnellata | | | |metrika | |Mandolina |57.3 | " | |Grapefruit|8.2 | " | |* Banana | 1330.9| " | |* Tuffieh |1162.1 | " | |* Lanġas |176.2 | " | |Pineapple | 5.1 | " | |Kiwi | 20.3 | " | |Avocado | 2.2 | " | |Pears | | | |Coconuts |2.0 | " | |Mangoes | 0.6 | " | |Kaki |0.1 | " | |Papaya |0.1 | " | |Limes | 0.1 | " | |Plums | 2.3 | " |

L-importazzjoni tal-Banana fetħet fl-1 ta' Ottubru u tat- tuffieħ u tal- lanġas fetħet fit-8 t'Ottubru bi ftehim ma' l-għaqdiet tal-bdiewa.

Banek,Rabat,Cash link farn,Banek,Rabat,Cash link bong,Banek,Rabat,Cash link BANEK - RABAT - CASH LINK

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas- Servizzi Ekonomiċi: Jista' l- Ministru jikkonsidra li jiġi provdut is-servizz tal-cash link fl- inħawi ċentrali tar- Rabat jew fil-banek li hemm ir- Rabat?

Jekk fl-affermattiv, meta?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: Hemm il-hsieb li dan is-servizz jigi nstallat fil-fergha tal- Mid Med Bank, ir-Rabat fil-bidu tas-sena ddiehla.

Kif qal tajjeb ic-Chairman tal-Mid Med nhar is-Sibt li ghadda waqt l- inawgurazjoni tal-ferghat l-gdida fiz-Zejtun il-Mid Med sejjer jirdoppja l- ATM's is-sena d-diehla.

Skejjel,Tas-Snajja',Studenti pora,Skejjel,Tas-Snajja',Studenti mifu,Skejjel,Tas-Snajja',Studenti SKEJJEL TAS-SNAJJA' - STUDENTI

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Riżorsi Umani: B'referenza għall-mistoqsija parlamentari fejn it-tweġiba li 1,721 studenti telqu mill- iskejjel tas-Snajja' qabel għalqu s-16-il sena bejn l-1987 u l-1992, qisu average ta' 350 student fis-sena, dan jista' jiġi mħares fl-isfond relattiv ta' kemm hija l-popolazzjoni totali ta' l-istudenti fl- iskejjel tas-Snajja' ta' Malta kollha subien u bniet.

Jiġifieri, id-dipartiment konċernat qiegħed jieħu ħsieb biex joħloq xi istituzzjoni biex jirrimedja għal dan l- eżitu li dawn l-istudenti li jidher biċ-ċar li posthom mhuwiex f'dawn l-iskejjel għax il-problema mhijiex l-iskola iżda l-istudenti li ntbagħtu hemmhekk għax is-sistema ma tipprovdi xejn aktar għalih biex hu jieħu l-edukazzjoni tiegħu?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Nagħti tweġiba f'xi seduta oħra.

Stabbilimenti ta' l-ikel,Levy nict,Stabbilimenti ta' l-ikel,Levy dalj,Stabbilimenti ta' l-ikel,Levy STABBILIMENTI TA' L-IKEL - LEVY

L-ONOR.

TONY NICHOLL staqsa lill-Ministru tal- Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid kemm inġabru flus minn Jannar 1992 - Settembru 1992, kemm f'Malta kif ukoll f'Għawdex mit-taxxa ta' l- expenditure levy fuq l-ikel mir-ristoranti?

ONOR.

JOHN DALLI: Bejn l-1 ta' Jannar u t-30 ta' Settembru, 1992 il- Gvern ġabar Lm832,493 minn Malta u Lm65,655 minn Għawdex bħala taxxa fuq l- infiq fuq servizzi mogħtija f'ristoranti.

Gzira,Triq Moroni,Traffiku nict,Gzira,Triq Moroni,Traffiku gall,Gzira,Triq Moroni,Traffiku GŻIRA: TRIQ MORONI - TRAFFIKU

L-ONOR.

TONY NICHOLL staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Minkejja diversi lmenti lill- Pulizija ta' kuljum tinkiser il- liġi f'Moroni Street, Gżira billi sewwieqa ta' vetturi ma jobdux is-sinjali tal-one way, jista' l-Ministru jieħu l-passi meħtieġa biex il-pulizija tagħmel sorveljanza stretta f'din it-triq biex twaqqaf dan l-abbuż?

ONOR.

LOUIS GALEA: Jien infurmat li l-Pulizija diga' hadet passi sabiex izzid is- sorveljanza taghha fi Triq Morini, il-Gzira.

Diversi persuni gew imharka dwar ksur tar-Regolamenti tat- Traffiku.

Vot kapitali Energija,Infiq gatg,Vot kapitali Energija,Infiq falm,Vot kapitali Energija,Infiq VOT KAPITALI ENERĠIJA - INFIQ

L-ONOR.

GEORGE GATT staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Kemm intnefqu flus mill-Vot Kapitali Enerġija mill-1 ta' Jannar, 1992 sat-30 ta' Settembru, 1992 minn Item 1 sa Item 4, maqsmumin item b'item?

ONOR.

MICHAEL FALZON: L- ispiża kapitali Enerġija bejn l-1 ta' Jannar, 1992 u t-30 ta' Settembru, 1992 kienet hekk:

|Item No. |Electici|Lm10,281,614| |2 |ty | | |Item No. |Gas |Lm | |3 | |492,075 | |Item No. |Petroleu|Lm | |4 |m |66,961 | | | |------------| | | |Lm10,840,650| | | |------------|

Monument tat-Tieni Gwerra gatg,Monument tat-Tieni Gwerra falm,Monument tat-Tieni Gwerra MONUMENT TAT-TIENI GWERRA

L-ONOR.

GEORGE GATT staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid kemm sewa ix-xogħol kollu li sar fuq il-monument tat- Tieni Gwerra - "Second World War Siege Memorial" kif ukoll jagħti breakdown ta' kif intnefqu l-flus u lil min ġiet mogħtija kull tender?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Kien hemm tender wieħed li jkopri x- xogħol kollu relatat mas-Second World War Siege Memorial.

Il-valur tat-tender kien ta' Lm470,000 u l-kuntratt ingħata lil Vassallo Builders Ltd.

It- tender kienet lump sum li tkopri l-items kollha u l- kuntrattur ma setax jitlob ħlas għal xogħol addizjonali.

Wieħed irid ifakkar ukoll li skond ftehim mal-George Cross Island Association il-Gvern Malti kellu jħallas Lm150,000 minn din is-somma waqt li l- kumplament jridu jiġu mill- GCIA.

Telemalta,Vot Kapitali,Infiq gatg,Telemalta,Vot Kapitali,Infiq falm,Telemalta,Vot Kapitali,Infiq TELEMALTA - VOT KAPITALI - INFIQ

L-ONOR.

GEORGE GATT staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Kemm intnefqu flus mill-Vot Kapitali Telemalta mill-1 ta' Jannar, 1992 sat-30 ta' Settembru, 1992 item 1,2,3?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel din il- mistoqsija lill-Ministru kkonċernat.

Enemalta,Impjant High voltage gatg,Enemalta,Impjant High voltage falm,Enemalta,Impjant High voltage IMPJANT - HIGH VOLTAGE

L-ONOR.

GEORGE GATT staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid jekk inxtarax impjant high voltage?

Jekk iva, x'kien?

Minn fejn?

U kemm sewa?

Tħaffru aktar boreholes?

Jekk iva, kemm?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Billi mhux ċar jekk l-Onor.

Interpellant hux qed jirreferi għal Korporazzjoni Enemalta jew għal Korporazzjoni għas- Servizzi ta' l-Ilma ma nistax inwieġeb din il-mistoqsija.

Nitlob lill-Onor.

Interpellant jiċċara kemm jista' jkun x'inhi l-informazzjoni li qed jitlob.

Enemalta,Vot Kapitali,Ilma,Infiq gatg,Enemalta,Vot Kapitali,Ilma,Infiq falm,Enemalta,Vot Kapitali,Ilma,Infiq VOT KAPITALI - ILMA INFIQ

L-ONOR.

GEORGE GATT staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid kemm intnefqu flus mill- Vot Kapitali Ilma sat-30 ta' Settembru, 1992 minn Item 2 sa Item 5 maqsumin kull item?

Kemm saru kilometri:

F'extensions; 2. renewals; 3.

Trunk mains?

Kemm inxtraw second hand class treatment plants?

X'sar dwar il-Public Relations Campaign?

ONOR.

MICHAEL FALZON: L- informazzjoni mitluba qegħda tinġabar u r- risposta tingħata f'seduta oħra.

Vot Kaptitali,Toroq,Infiq gatg,Vot Kaptitali,Toroq,Infiq falm,Vot Kaptitali,Toroq,Infiq VOT KAPITALI - TOROQ - INFIQ

L-ONOR.

GEORGE GATT staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid kemm intnefqu flus mill- Vot Kapitali, toroq sat-30 ta' Settembru, 1992 minn Item 1 sa Item 7 maqsumin item b'item?

Jista' l-Ministru wkoll jgħid:-

Liema huwa x-xogħol li sar mill-Gvern?

Liema huwa x-xogħol li sar mill-privat?

Dak li sar mill-Privat hux imħallas?

Għad fadal xogħol li sar li mhux imkejjel?

Jekk iva, għal kemm jammonta bejn wieħed u ieħor?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li sa l-aħħar ta' Settembru, 1992, intnefqu Lm4,585,154 imqassmin hekk:

Item 1: Lm1,298,845 Item 2: Lm 965,036 Item 3: Lm 247,839 Item 4: Lm1,867,233 Item 5: Lm 131,163 Item 6: Lm 74,488 Item 7: Lm 550

Peress li l-informazzjoni l- oħra mitluba mill-Onor.

Membru tirrikjedi aktar żmien biex tinġabar, din tingħata f'seduta oħra.

Birkirkara,Bypass,Zebra crossing cusl,Birkirkara,Bypass,Zebra crossing falm,Birkirkara,Bypass,Zebra crossing BIRKIRKARA BYPASS - ZEBRA CROSSING

L-ONOR.

LOUIS CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jara li fil-Bypass ta' Birkirkara in-naħa ta' l- Oratorju t-triq tiddawwal aktar u ssir zebra crossing, peress li ħafna ġenituri jakkumpanjaw lil uliedhom kemm għall- iskejjel kif wkoll għall-mużew li jinsabu n-naħa l-oħra tat- triq msemmija u li din bilfors trid tintuża?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tweġiba tingħata f'seduta oħra.

Birkirkara,Ta' Paris,Toroq musc,Birkirkara,Ta' Paris,Toroq falm,Birkirkara,Ta' Paris,Toroq Birkirkara,Tal-Qattus,Toroq musc,Birkirkara,Tal-Qattus,Toroq falm,Birkirkara,Tal-Qattus,Toroq BIRKIRKARA: TA' PARIS - TOROQ

L-ONOR.

CLAUDE MUSCAT staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li toroq f'Ta' Paris u f'Tal- Qattus f'Birkirkara jittranġaw u jingħatalhom it-tarmac?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Fil- preżent id-Dipartiment tat- Toroq qiegħed jipprepara programm ta' asfaltar ta' toroq għas-sena d-dieħla u t-toroq imsemmija se jiġu kkonsidrati sabiex jidħlu f'dan il- programm.

Rabat,Cimiterju ta' Infetti musc,Rabat,Cimiterju ta' Infetti gall,Rabat,Cimiterju ta' Infetti RABAT - ĊIMITERJU TA' INFETTI

L-ONOR.

CLAUDE MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-Pulizija ta' kontra l-vizzji ħadux passi dwar informazzjoni li ngħatat f'ġurnal lokali li qal li fiċ- ċimiterju ta' Infetti fir-Rabat kienet qed titkabbar il-ħaxixa?

Jekk iva, jista' l-Ministru jagħti informazzjoni dwar x'instab eżattament f'dan iċ- ċimiterju?

Meta saret it-tiftixa f'dan iċ-ċimiterju?

Il-Pulizija arrestat xi nies?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il- Pulizija ghamlet sorveljanza kemm f'dan il-post kif ukoll f'din il-lokalita'.

Ma nstab l-ebda hjiel ta' pjanti.

Riti sanatici musc,Riti sanatici gall,Riti sanatici RITI SANATIĊI

L-ONOR.

CLAUDE MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid jekk wara l-artiklu dwar is- sataniżmu li kienu ppubblikati ftit jiem ilu f'ġurnal ta' kuljum, ittieħdu passi mill- pulizija?

Jekk iva, jista' l-Ministru jgħid x'kienu dawn il-passi?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il- Pulizija kkonsidrat l-artikli in kwestjoni.

Qed isir stharrig biex wiehed jara jistax jigi stabbilit hemmx kaz ta' proceduri kriminali.

Abort musc,Abort gall,Abort ABORT

L-ONOR.

CLAUDE MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid jekk fl-aħħar ħames snin il-Pulizija waslulhiex informazzjoni dwar persuni forsi tobba ukoll, li kienu qed jagħmlu direttament jew indirettament l-abort?

Kemm kienu dawn il-każi u x'passi ittieħdu?

Sadanittant il-Pulizija kemm hi konxja li fil-pajjiż regolarment qed ikun hawn każi ta' l-abort?

X'qed isir biex dan il-ksur ta' liġi ma jissoktax u x'inhuma il-pieni marbuta miegħu?

ONOR.

LOUIS GALEA: Matul dawn l-ahhar hames snin il- Pulizija investigat zewg kazi ta' abort.

It-tnejn graw fl- 1992 u l-investigazzjonijiet ghadhom mhumiex konkluzi.

Fl- ebda kaz s'issa ma irrizulta li kien hemm xi tobba involuti.

Il-Pulizija tinvestiga bl- akbar serjeta' dawn id-delitti.

L-artikli 241, 242 u 243 tal- Kodici Kriminali, Kap 9.

Cimiterji,Serq minn kannierji musc,Cimiterji,Serq minn kannierji gall,Cimiterji,Serq minn kannierji ĊIMITERJI - SERQ MINN KANNIERIJI

L-ONOR.

CLAUDE MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'qed isir biex ikun assigurat li l- kannierji fiċ-ċimiterji tal- pajjiż ma jkunux post faċli minn fejn jinsteraq għadam għal skop ta' ritwali sataniċi?

Ġieli waslu rapporti li kannierji nstabu mitfuħa?

X'għamel id- Dipartiment tas- Saħħa dwar dan?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il- kannierji tac-cimiterji pubblici huma mkahhla sewwa sabiex jigi evitat serq ta' ghadam.

Meta jkun hemm rapporti li xi kannierja nstabet miftuha, din tinghalaq minnufih.

Ir-responsabbilta' tac- cimiterji parrokkjali hija tal- Kappillani rispettivi.

Prostituzzjoni musc,Prostituzzjoni gall,Prostituzzjoni PROSTITUZZJONI

L-ONOR.

CLAUDE MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm tressqu persuni l-Qorti, sena b'sena mill-1980, persuni akkużati bi prostituzzjoni u x'pieni ħadu?

X'kienu l-etajiet ta' dawn il-persuni u mil-liema lokalitajiet inqabdu jipprattikaw il-prostituzzjoni?

Dawn il-persuni fejn kienu jgħixu?

ONOR.

LOUIS GALEA: Bejn l- 1980 u 1992 dawn il-persuni tressqu quddiem il-Qorti dwar prostituzzjoni kif ser nghid:

|1980 |xejn | |1981 |1 | |1982 |xejn | |1983 |xejn | |1984 |xejn | |1985 |5 | |1986 |15 | |1987 |4 | |1988 |17 | |1989 |37 | |1990 |13 | |1991 |43 | |1992 |2 | | | |

L-eta' ta' dawn il-persuni kienu bejn is-sbatax (17) u disa w erbghin (49) sena.

Kien hemm sentenzi ta' habs u ta' hlas ta' multi u f'kazijiet ohra il-Qorti applikat il- Provvediment ta' l-Artiklu 12 ta' 1957 dwar il- 'Probation' ta' Hatjin.

Dawn il-persuni gejjin minn dawn il-postijiet: Qormi, Vittoriosa, Cospicua, Msida, Belt Valletta, Marsascala, Gzira, Zurrieq, Hamrun, Senglea, Paola, Safi, Floriana.

Dawn il-kazijiet gew maqbuda mill- Pulizija mill-Gzira, Cospicua, Msida, Qormi, Zabbar u Paola.

Birkirkara,Bypass,Crane bort,Birkirkara,Bypass,Crane gall,Birkirkara,Bypass,Crane BIRKIRKARA BYPASS - CRANE

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: F'Birkirkara Bypass hemm crane enormi li ilu wieqaf mix-xogħol għal dawn l- aħħar sentejn.

Peress li dan qed ikun ta' inkonvenjenza għan-nies li joqogħdu fi Triq Dun Karm, Birkirkara Bypass, Birkirkara u anke possibilment ta' periklu, jistgħu jittieħdu passi ħalli dan il-crane jitneħħa?

ONOR.

LOUIS GALEA: Filwaqt li ninsab infurmat li dan il- 'crane' qieghed fuq art privata, tlabt jigi rikonsidrat hux qed ikun ta' inkonvenjent ghall- pubbliku.

Pulizija,Korsijiet bort,Pulizija,Korsijiet gall,Pulizija,Korsijiet PULIZIJA - KORSIJIET

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: X'inhuma s- suġġetti li jsir tagħlim dwarhom fl-akkademja tal- pulizija, u x'korsijiet jingħataw?

ONOR.

LOUIS GALEA: Filwaqt li nirreferi lill-Onor.

Membru ghall-'Paper Laid' No. 112, Seduta Nru. 23, dwar Mistoqsija Parlamentari Numru 2204, ninformah li twaqqfet Kummissjoni li ilha tahdem minn Gunju 1992 biex tirrevedi il- kontenut u l-metodi ta' tahrig ta' dawn il-korsijiet mehtiega ghall-preparazzjoni tal-membri tal-Korp tal-Pulizija u hu mahsub li l- korsijiet li jmiss ikollhom tibdil fil- 'curricula'.

Qrati,Messaggiera bort,Qrati,Messaggiera fenj,Qrati,Messaggiera QRATI - MESSAĠĠIERA

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Min hu eliġibbli li japplika għal sejħa li saret għall- ingaġġ ta' court messengers?

Membru tal-Forzi Armati jista' japplika?

ONOR.

JOE FENECH: Is-sejħa għall-applikazzjonijiet għall- postijiet ta' messaġġier tal- Qorti fil-Qrati ta' Malta datata 18 ta' Awissu, 1992 u maħruġa mill-Uffiċċju tal-Prim Ministru (OPM Circular No. 87/92), hija miftuħa għall- ħaddiema tal-Gvern inklużi dawk mislufa ma' korpi parastatali fi grad mhux anqas minn Messanġġier I.

Rigward it-tieni parti tad- domanda din għandha tiġi riferita lill-Prim Ministru.

Files tal-Gvern bort,Files tal-Gvern fenj,Files tal-Gvern FILES TAL-GVERN

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jidhirlu l- Ministru li wasal iż-żmien li l-privileġġ li jgawdi l-Gvern dwar files governattivi jiġi ristrett biss għal kwestjonijiet li, jekk jiġu ppubblikati jkunu kontra l-interess pubbliku?

ONOR.

JOE FENECH: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li din il-materja qed tiġi studjata attivament fil-kwadru tar- reviżjoni sħiħa tal-Kodiċi tal- Proċedura Ċivili li qed ssir minn kumitat ad hoc tal- Permanent Law Reform Commission.

Mellieha,Ta' Penellu,Servizz ta' drenagg sana,Mellieha,Ta' Penellu,Servizz ta' drenagg falm,Mellieha,Ta' Penellu,Servizz ta' drenagg MELLIEĦA: TA' PENELLU - SERVIZZ TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

ALFRED SANT staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' jsir xi ħaġa biex fi Block B1, Flat 2, Qasam ta' Penellu, Mellieħa, fejn toqgħod Mrs Frances Zammit, - Flat tal-Gvern - isiru tiswijiet fis-sistema tad- drenaġġ u fit-twieqi?

ONOR.

MICHAEL FALZON: It- talba ta' l-Onor.

Membru ġiet riferuta lid- Dipartiment tal- Bini u Tiswija tad-Djar għall- konsiderazzjoni.