MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 72 It-Tlieta, 27 ta' Mejju, 1997 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 72

It-Tlieta, 27 ta' Mejju, 1997

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-9.10 a.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tlieta, 27 ta' Mejju, 1997

WERREJ MINUTI 733

MISTOQSIJIET -TWEĠIBIET ORALI 733

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA 742

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR L-IŻVILUPP INDUSTRIJALI

INDUSTRIAL DEVELOPMENT (AMENDMENT) BILL (IT-TIELET QARI) 743

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IL-PORTIJIET ĦIELSA TA' MALTA

MALTA FREEPORTS (AMENDMENT) BILL (IT-TIELET QARI) 744

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IT-TAXXA TAD-DWANA U TAS-SISA

CUSTOMS AND EXCISE TAX BILL (KUMITAT U TIELET QARI) 744

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-CONDOMINIA

CONDOMINIUM BILL (IT-TIENI QARI) 874

CUSTOMS AND EXCISE TAX BILL (KUMITAT U TIELET QARI- VOTAZZJONIJIET) 885

AĠĠORNAMENT 891

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 892

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB 903

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 71 li saret fis-26 ta' Mejju, 1997 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET -TWEĠIBIET ORALI

P.A. - FILE 3450/93

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Maria Camilleri) staqsa lill- Viċi Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kif l-Awtorita' ta' l-Ippjanar tat permess lil sid id-dar f'Nicholas Street, Mdina - kantuniera ma' Holy Cross Street - sabiex jagħmel bdil strutturali fil-faċċata tad-dar tiegħu meta l- Kumitat ta' l-Antikitajiet ma tax permess li jsir l-istess tibdil fil- faċċata tad-dar li taħbat sewwa sew quddiem id-dar imsemmija hawn fuq?

Jista' jara li l-permess li ħareġ mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar fl-1993 ġiex imġedded jew ix-xogħol qiegħedx isir bis-saħħa tal-permess li ħareġ fis-sena msemmija?

ONOR.

GEORGE VELLA (Viċi Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent): Ma jirriżultax li riċentement ġew rifjutati xi talbiet biex isiru xi alterazzjonijiet mal-faċċati ta' xi djar li jinsabu quddiem id-dar in kwestjoni.

Anzi mir-riċerki li saru jirriżulta li kienu ħarġu żewġ permessi differenti fit-28 ta' Lulju, 1989 u fit-13 ta' Ottubru, 1989 għal żewġt idjar separati li jinsabu faċċata ta' din id-dar.

Fiż-żewġ okkażjonijiet kien ġie mitlub il-kunsens tal-Kumitat ta' l-Antikitajiet.

Rigward dan is-sit, il-permess PA 3430/93 ġie maħruġ mill-Kummissjoni ta' Kontroll ta' Żvilupp fit-23 ta' Jannar, 1995 wara li l-każ ġie approvat mill-Heritage Advisory Committee li wara xi konsultazzjonijiet approva l- proġett.

Rigward it-tieni parti tal-mistoqsija jrid jingħad li x-xogħol għadu qed isir bis-saħħa ta' l-imsemmi permess.

Dan il-permess jorbot biss lis-sid biż-żmien li kellu jinbeda x-xogħol pero' ma jispeċifikax it-tul tal- validita' tiegħu.

Għaldaqstant is-sid m'huwiex marbut li jġedded il-permess peress li ma hemmx stipulat data ta' skadenza.

ENEMALTA - STREET LIGHTING

L-ONOR.

ĊENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Edwin Vassallo) staqsa lill- Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm sar street lighting ġdid f'dawn l-aħħar sitt xhur f'Malta u Għawdex?

F'liema belt jew raħal ġew stallati?

Kemm hija d-domanda għal-lampi ġodda minn kull kunsill lokali f'Malta u f'Għawdex?

X'inhi l-policy ta' Enemalta jekk kunsill lokali jkun irid jagħmel lampi ġodda fil-lokalita' tiegħu?

X'inhi l-policy ta' l-Enemalta jekk kunsill lokali jkun irid jagħmel dawl ġdid ta' bozoz jew reflectors: (i) fi ġnien pubbliku; (ii) fi ground ta' l- isports; (iii) fi playing field; (iv) għal xi monument; u (v) fi knisja parrokkjali?

ONOR.

LEO BRINCAT (Ministru tal-Finanzi u Kummerċ): It-tagħrif mitlub qiegħed jitqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra flimkien mal-policies li dwarhom intalab tagħrif.

MOSTA - TRIQ TA' XKORA - KWALITA' TA' ILMA

L-ONOR.

ĊENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Edwin Vassallo) staqsa lill- Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid għaliex illum fi Triq ta' Xkora, fil-Mosta, fejn qiegħed isir xogħol ta' drenaġġ minn meta beda x-xogħol imsemmi l-ilma fid-djar ta' dawn it-toroq qiegħed ikun mimli sadid u dan meta qatt ma nbidlu kanen ta' l-ilma?

ONOR.

JOE MIZZI (Ministru mingħajr Portafoll fi ħdan l-Uffiċċju tal-Prim Ministru) (f'isem il-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni): Il- Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma investigat il-każ minkejja li ma kenux waslu lmenti tan-natura kif riflessa fil-mistoqsija.

Diversi konsumaturi ġew mistoqsija minn uffiċjali tal-korporazzjoni dwar il- kwalita' ta' l-ilma fil-provvista tad-djar tagħhom.

Dawn il-konsumaturi kkonfermaw li qatt ma kellhom ilment fuq ilma bis-sadid.

F'każ li l-Onor.

Interpellant għandu xi każijiet bid-dettalji tal-konsumaturi dawn jiġu investigati individwalment.

BUĠIBBA - BDIL TA' MAINS TA' ILMA

L-ONOR.

ĊENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Edwin Vassallo) staqsa lill- Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid f'liema toroq fejn qiegħed isir l-proġett ta' Buġibba sar xogħol ta' bdil ta' mains ta' l-ilma?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni): Matul il-Proġett ta' Buġibba l-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma wettqet bdil ta' mains fi Triq il-Pijunieri, Triq il-Qawra, Triq in-Nawċiera u Triq ir-Rizzi.

Sar ukoll xogħol ta' devjazzjoni fi Triq Anetto Caruana u fil-bidu ta' Triq il-Pijunieri.

PBS - PROGRAMMI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Richard Muscat) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għat-tweġiba li ta fit-18 ta' Marzu, 1997 għall-mistoqsija parlamentari numru 4056, li fiha qal li l-iskeda tal-programmi tal-PBS kienet għadha sa dakinhar ma ġietx iffinalizzata, issa li għadda ħafna żmien minn meta ngħatat dik it- tweġiba, jista' l-Ministru jgħid jekk fl-iskeda preżenti u f'dik li jmiss tal-PBS hemmx inklużi programmi prodotti mill-Media Education and Broadcasting Centre?

Jekk fl-affermattiv, jista' jgħid liema huma l- programmi u min ħa, jew qed jieħu, ħsieb il-produzzjoni tagħhom?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): It-tliet programmi edukattivi li jidhru fl-iskeda kurrenti tal-PBS jinkludu:-

i).

"Versi Ħajja" fuq poeti fis-sillabu ta' studju tal-livell tas-sitt sena sekondarja; ii).

Tlaqna!" attivitajiet teatrali mużikali mill-iskejjel f'Jum il-Premjazzjoni; iii).

"Għanjiet il-Ħallieq" is-salmi bi spjega prattika moderna.

Bħas-soltu dawn il-programmi jieħu ħsiebhom u jipproduċihom l-MEBC tad- Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni.

MINISTERU TAL-ĠUSTIZZJA U KUNSILLI LOKALI - SAFAR

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm siefru delegazzjonijiet fid-dikasteru li għalih hu responsabbli mill-1 ta' Novembru, 1996 sat-30 ta' April, 1997?

X'kien l-iskop ta' kull safra?

Minn min kienet komposta d-delegazzjoni għal kull safra?

Kemm intnefqu flus għal kull safra?

ONOR.

CHARLES MANGION (Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-informazzjoni għadha qed tinġabar u risposta tingħata f'xi seduta oħra.

MINISTERU TAT-TURIŻMU - SAFAR

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l- Ministru jgħid kemm siefru delegazzjonijiet fid-dikasteru li għalih hu responsabbli mill-1 ta' Novembru, 1996 sat-30 ta' April, 1997?

X'kien l- iskop ta' kull safra?

Kemm intnefqu flus għal kull safra?

ONOR.

KARMENU VELLA (Ministru tat-Turiżmu): Qed nagħti l-informazzjoni mitluba :-

|DELEGAZZJONI |SKOP |INTEFQU| |TEDDY |Euro Chrie |LM 675 | |CAMILLERI |Conference | | |EDWARD ZARB |I.C.C.A. |LM 1470| |MIZZI | | | |MINISTER |LONDON WTM |LM 781 | | |FAIR | | |JAMES RIZZO |TOURISM |LM 298 | | |INFRAST- | | | |RUCTURE | | |EDWARD ZARB |CONFEX |LM 440 | |MIZZI | | | |MINISTER/PERS|I.T.B. FAIR|LM 978 | |.

SECRETARY | | | |MINISTER |MITT FAIR |LM 1056| |MINISTER/PERS|NTO PARIS |LM 1946| |. | | | |SECRETARY/CH.| | | |EXECUTIVE | | | |MINISTER |LIBYA |LM 449 |

MINISTERU GĦAX-XOGĦLIJIET PUBBLIĊI U KOSTRUZZJONI - SAFAR

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm siefru delegazzjonijiet fid- dikasteru li għalih hu responsabbli mill-1 ta' Novembru, 1996 sat-30 ta' April, 1997?

X'kien l-iskop ta' kull safra?

Minn min kienet komposta d- delegazzjoni għal kull safra?

Kemm intnefqu flus għal kull safra?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni): Lista kif mitluba mill-Onor.

Interpellant qiegħda titpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra.

MINISTERU TAD-DJAR - SAFAR

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jgħid kemm siefru delegazzjonijiet fid-dikasteru li għalih hu responsabbli mill-1 ta' Novembru, 1996 sat-30 ta' April, 1997?

X'kien l- iskop ta' kull safra?

Kemm intnefqu flus għal kull safra?

ONOR.

ALFRED PORTELLI (Ministru tad-Djar): Ma siefret l-ebda delegazzjoni bejn id-dati msemmija.

MINISTERU TAL-BIEDJA U SAJD - SAFAR

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm siefru delegazzjonijiet fid-dikasteru li għalih hu responsabbli mill-1 ta' Novembru, 1996 sat-30 ta' April, 1997?

X'kien l- iskop ta' kull safra?

Minn min kienet komposta id-delegazzjoni għal kull safra?

Kemm intnefaq għal kull safra?

ONOR.

NOEL FARRUGIA (Ministru tal-Biedja u Sajd):

|Delegazzjoni |Ufficjali/D|Ammont| | |elegati | | |EPPO/MPU |Ms |652.79| |Conference on |Christine | | |Almond |Tanti | | |Protection, | | | |Spain | | | |General |Prof. |395.39| |Fisheries |Carmelo | | |Council for |Agius | | |the | | | |Mediterranean,| | | |Cyprus | | | |Diplomatic |Mr. Joseph |1,431.| |Mediterranean |Galea |68 | |Fisheries |Prof. | | |Conference, |Carmelo | | |Italy |Agius | | | |Dr. F. | | | |Montanaro | | |FAO World Food|Hon.Noel |680.72| |Summit, Italy |Farrugia | | | |Mr George | | | |Carbone | | |81 st Session |Mr |406.10| |of the |F.Sarracino| | |European |Inglott | | |Commission on | | | |Agriculture,Hu| | | |ngary | | | |Auditing of | | | |Acconts of the| | | |European | | | |Associaton of | | | |State Lottery | | | |and Lotto, | | | |Switzerland |Mr. E. |150.32| | |Gauci Borda| | |FAO EUFMD 32nd|Dr.C.L. |418.00| |Session, Italy|Vella |* | |4 th Italian |Mr |472.85| |Protocol of |F.Sarracino|* | |Technical |Inglott | | |Assistance, | | | |Italy | | | |Export of |Mr. Paul |394.73| |Local Patatoes|Azzopardi |* | |- 1997, | | | |Holland | | | |EU Fisheries |Prof. |643.25| |Management |Carmelo |* | |Meeting, |Agius | | |France |Mr.Joseph | | | |Galea | | | |Dr F. | | | |Montanaro | | | |Mifsud | | |Libyan |Mr. Joseph |286.98| |TechnicalCommi|Borg |* | |ssion, Libya. | | | |Ministerial |Hon.

Noel |241.79| |Delegation to |Farrugia |* | |Holland |Mr George | | | |Carbone | | |Seminar on |Mr.Alexande|386.62| |Genetics and |r Meilak |* | |Breeding of | | | |Mediterranean | | | |Acquaculture | | | |Species, Spain| | |

*Dawn id-delegazzjonijiet saru kollha f' April għalhekk l-ammonti jistgħu ivarjaw xi ftit meta l-ufficjali jagħtu ir-rendikont tagħhom.

MINISTRU MINGĦAJR PORTAFOLL FL-UFFIĊĊJU TAL-PRIM MINISTRU - SAFAR

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Ministru Mingħajr Portafoll fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru jgħid kemm siefru delegazzjonijiet fid-dikasteru li għalih hu responsabbli mill-1 ta' Novembru, 1996 sat-30 ta' April, 1997?

X'kien l-iskop ta' kull safra?

Minn min kienet komposta d-delegazzjoni għal kull safra?

Kemm intnefqu flus għal kull safra?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Prim Ministru): Fil-perijodu bejn l-1 ta' Novembru 1996 sat-30 ta' April 1997 kien hemm tmienja u tletin (38) delegazzjoni tal-Korporazzjoni Telemalta li jinkludu fihom delegazzjonijiet li jirrelataw għal taħriġ barra minn Malta.

Dawn b'kollox ġew jiswew Lm41,727.93.

Ma nħossx li din l-informazzjoni għandha tingħata bid-dettall ta' kull safra individwali għax hija ta' natura kummerċjali u konfidenzjali.

Madanakollu jien lest li ngħaddi din l-informazzjoni lill-Onor.

Interpellant b'mod konfidenzjali.

MINISTERU TA' L-EDUKAZZJONI - TIPJIP FOST IŻ-ŻGĦAŻAGĦ

L-ONOR.

ĊENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Louis Galea) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu jagħmel il-Ministeru ta' l-Edukazzjoni biex irażżan jew jelimina t- tipjip fost tfal u żgħażagħ?

Hemm xi studju dwar smoking habits fost l-istudenti li l-ministeru jaf bih u qed jaħdem fuqu?

Jekk m'hemmx dan it-tip ta' studju, jaħseb il-Ministru li jkun utli li jsir ħalli jkollna stampa ċara ta' x'jaħsbu u x'jagħmlu ż-żgħażagħ dwar it- tipjip?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): Il-promozzjoni tas-saħħa fir-rigward tat-tipjip hija pprattikata fl-iskejjel statali mill-għalliema fil-livell primarju u mill- għalliema ta' diversi suġġetti fil-livelli l-oħra, b'mod partikolari dawk tal-personal and social education, ta' l-edukazzjoni ċivika, guidance teachers u oħrajn.

Isiru attivitajiet bħal kompetizzjonijiet ta' posters u slogans kontra t- tipjip.

Id-dipartiment jittratta l-perikli tat-tipjip bħala parti mill- edukazzjoni għal saħħa aħjar f'kull livell.

Fiċ-Ċentri ta' Martin Luther King u Savio College l-istaff tal-Guidance and Counselling Section, bil-kollaborazzjoni ta' l-Education Medical Service, l-istudenti kollha ta' Form IV ikomplu jiġu edukati dwar il-ħsara tat-tipjip.

Id-Dipartiment tal-Promozzjoni tas-Saħħa tad-Diviżjoni tas-Saħħa jesegwixxi taħdidiet dwar it-tipjip għat-tfal ta' l-iskejjel sekondarji.

Sar studju dwar smoking habits fost l-istudenti ta' bejn l-14 u s-16-il sena mill-Guidance and Counselling Section fis-sena 1993.

Dan is-survey kien jinvolvi 2,810 student.

Għadu kemm sar survey ieħor fil-Junior College fost 500 student ta' l- istess kulleġġ dwar is-smoking habits tagħhom.

Dan is-survey għadu qed jiġi analizzat.

REMEDIAL EDUCATION - EARLY LITERACY PROGRAMME

L-ONOR.

ĊENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Louis Galea) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għall-early literacy programme, jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx xi ħsieb li jitwal ir-remedial education biex jieħu wkoll il-klassijiet wara t-Tieni Klassi?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): Billi qegħdin fil-fażi evalwattiva ma nistgħux ngħidu għalissa jekk ir-remedial education b'xi mod hux sejjer jiġi estiż għal klassijiet li rrifera għalihom l-Onor.

Interpellant.

INFOLINE

L-ONOR.

ĊENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Louis Galea) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Skond l-INFOLINE (Ħarġa Nru. 24 li hi pubblikazzjoni ta' l-MLP) intqal li madwar 26% tat-tfal Maltin isibu problemi ta' qari bil-Malti.

Skond din l-istess pubblikazzjoni il-kawżi ta' dawn il-problemi jinkludu inadequate instruction of student teachers.

Jaqbel il-Ministru ma' din l-asserzjoni?

Jekk fl-affermattiv, jista' jgħid għaliex?

Hemm xi riċerka li tissostanzja dak li hemm fl-INFOLINE?

Jekk iva, jista' jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja ta' din ir-riċerka?

X'passi qed jieħu l-Ministru biex titjieb din l-istruzzjoni lil għalliema studenti?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

INFOLINE

L-ONOR.

ĊENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Louis Galea) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Fil-pubblikazzjoni tal- Partit Laburista INFOLINE ħarġa Nru. 24 intqal li twaqqaf kumitat ministerjali fil-qasam ta' l-early literacy biex jikkordina l-programm li kien inbeda mill-amministrazzjoni preċedenti.

Għaliex kumitat ministerjali u mhux kumitat dipartimentali?

Min huma l-membri ta' dan il-kumitat?

Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx minnhom li se jitħallas speċifikament għal dan ix-xogħol u jekk iva, kemm?

Dawn jirrappreżentaw lil xi għaqda partikolari jew ġew magħżula mill- Ministru fuq bażi individwali?

Meta hu maħsub li dan il-kumitat jippreżenta r-rapport tiegħu?

Il-Ministru se jippubblikah dan ir-rapport?

ONOR.

EDUKAZZJONI - PEDAGOGY COURSE

L-ONOR.

ĊENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Louis Galea) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm qed jattendu studenti fil-pedagogy course li nbeda mid-Diviżjoni ta' l- Edukazzjoni bħala riżultat tal-ftehim mal-unions ta' l-għalliema f'Ottubru li għadda?

Kemm minnhom huma residenti Malta u kemm f'Għawdex?

Kemm minnhom jgħallmu fis-settur primarju, fis-settur sekondarju, fis- settur tas-snajja', fis-settur post-sekondarju, u fis-settur privat u tal- knisja?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant hi:

Studenti fil-Padagogy Course for Part-Time and Casual Instructors (Mejju 1997) - 282

Studenti residenti Għawdex - 41 Studenti residenti Malta - 241

Studenti mis-Settur Primarju - 136 Studenti mis-Settur Sekondarju - 98 Studenti mis-Settur tal-Iskejjel tas-Snajja' - 25 Studenti mis-Settur Post Sekondarju - 4 Studenti mis-Settur tal-Knisja - 19

ESTS - RIFORMA

L-ONOR.

ĊENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Louis Galea) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk hux beħsiebu jkompli bir-riforma fl-ESTS li kienet qet titwettaq mill- amministrazzjoni preċedenti u li f'din is-sena skolastika kienet se tkun estiża għall-istudenti kollha fit-technology option classes?

Jista' l- Ministru jagħti dan it-tagħrif għallinqas qabel ma dawn l-istudenti jersqu għall-eżami finali ħalli jkunu jistgħu jitħejjew tajjeb għal din l-għażla?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): Il-Gvern beħsiebu jkompli fuq l-istess pjan, bir-riforma fl- ESTS.

L-Avviż Legali mistenni li jkun ippubblikat f'dawn il-ġimgħat li ġejjin.

MADAM SPEAKER (Onor. Myriam Spiteri Debono): L-Onor.

Joe Cassar, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE CASSAR: Jista' l-Ministru jgħidilna jekk it-TAS u l-ESTS humiex se jibqgħu separati jew jekk humiex se jiġu magħqudin flimkien b'xi mod fil-ġejjieni qarib?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE MIZZI: Jien naħseb li jekk l-Onor.

Joe Cassar jistenna daqsxejn sakemm joħroġ l-avviż legali jkun jaf eżatt x'se jiġri.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Joe Cassar.

ONOR.

JOE CASSAR: Minbarra l-ESTS jien semmejt ukoll it-TAS.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE MIZZI: Imma l-mistoqsija oriġinali ma kenitx titkellem dwar it- TAS u allura jista' jkun li l-mistoqsija m'hijiex in order.

(Interruzzjonijiet)

MTARFA - PROVVISTA TA' ILMA

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar x'qed iwassal biex partijiet mill-Imtarfa, b'mod partikolari l-cluster houses, qed ikollhom pressa verament baxxa ta' ilma u għall-ħin twil fil-fatt l-ilma lanqas biss jitla' fit-tankijiet?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR (Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni): Il-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma qed tikkordina mad-diriġenti tal-proġett ta' l-Imtarfa sabiex jitħaffru trinek jew kostruzzjoni ta' open ducts fi Triq il-Maqdes Ruman u b'hekk il- korporazzjoni tkun tista' tistalla main ġdid fil-parti tal-cluster house fejn hemm pressa baxxa.

Bħalissa l-main eżistenti huwa qadim u mblukkat u jeħtieġ li jinbidel.

Kultant din il-problema taggrava meta l-booster pump li tittrasferixxi l- provvista ta' l-ilma mill-ġibjun tal-Fiddien fir-Rabat lejn dan il-qasam residenzjali tkun mitfija minħabba li ma titħaddimx kontinwament.

AJRUPLANI MILITARI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: B'riferenza għar-risposta għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 5298 u speċifikament fil-parti tar-risposta li titkellem dwar 32 ajruplan militari li niżlu f'Malta, jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar mil-liema pajjiżi kienu dawn l-ajruplani u x'kien l-iskop taż-żjara tagħhom f'Malta?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH (Ministru għat-Trasport u Portijiet): L- approvazzjoni u l-iskop li għaliha ajruplani militari jinżlu Malta hija materja li taqa' taħt il-Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l- Ambjent.

L-Onor.

Interpellant huwa għalhekk mitlub li jgħaddi d-domanda lill-ministru konċernat.

MĠARR - ROMAN BATHS - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 5289, jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar jekk matul il-ġimgħat li għaddew sarx xi xogħol fis-sit indikat mingħajr ma fil-fatt kien hemm nies professjonisti fuq il-post?

Jista' l-Ministru jassigura li fil-post indikat, jekk isir xogħol, fil- fatt dan ix-xogħol isir b'nies professjonali preżenti?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li matul il-ġimgħat li għaddew ma sar l-ebda xogħol ġewwa r-reċint tas-sit fejn hemm il-fdalijiet ta' thermae Rumani fil-limiti ta' l-Imġarr.

L-informazzjoni li setgħet waslet lill-Onor.

Interpellant tista' tkun ibbażata fuq xi xogħol li sar matul it-triq li tagħti aċċess għal dan is- sit.

Dan twettaq minn soċjeta' volontarja bil-kollaborazzjoni tal-Kunsill Lokali ta' l-Imġarr.

Ix-xogħol li twettaq jikkonsisti fir-rikostruzzjoni tal-ħitan tas-sejjieħ li hemm mal-ġnub tat-triq -kienu mġarrfa mill- vandaliżmu u mill-elementi - kif ukoll fit-tħawwil ta' ftit siġar awtoktoni.

Dan ix-xogħol twettaq wara laqgħa li kellu fuq il-post wieħed mill-arkeoloġi mill-Mużew ta' l-Arkeoloġija mas-sindku tal-lokalita'.

Jien informat li x-xogħol li sar kien ta' livell għoli u eżemplari.

Jien nemmen li inizjattivi ta' dan it-tip għandhom jiġu inkoraġġiti u żviluppati, dejjem taħt superviżjoni mid-Dipartiment tal-Mużewijiet, kif sar f'dan il-każ.

IMPJIEGI - REĠISTRU TAX-XOGĦOL

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar jekk dawk li nqatgħu mir-reġistru tax- xogħol matul ix-xahar ta' Marzu, 1997 fil-fatt inqatgħux mir-reġistru għaliex marru jaħdmu jew għal xi raġuni oħra?

ONOR.

EDWIN S. GRECH (Ministru tal-Ħarsien Soċjali): Matul ix-xahar ta' Marzu 1997 kien hemm 495 persuna li waqfu jirreġistraw minn fuq l-ewwel parti tar-reġistru.

Minn dawn kien hemm 91 li nqatgħu mill-Korporazzjoni ta' Xogħol u Taħriġ għal raġunijiet varji.

404 persuni waqfu minn jeddhom.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Joe Cassar, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE CASSAR: Jista' l-Ministru jgħidilna x'jiġifieri "404 persuni waqfu minn jeddhom"?

Jiġifieri sabu xogħol jew ma sabux?

Saret investigazzjoni fuqhom?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Aħna l-investigazzjoni nagħmluha meta jkunu qed jirreġistraw għax-xogħol u mhux meta jitilqu mix-xogħol.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Joe Farrugia.

ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA: Xtaqt nistaqsi lill-Ministru x'kienu r- "raġunijiet varji" li semma fir-risposta tiegħu.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Hawnhekk m'għandix noti pero' jekk l-Onor.

Interpellant jagħmilli domanda bil-miktub nkun nista' nagħtih l- informazzjoni li qed jitlob.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, jien se naqra d-domanda oriġinali li għamilt jien lill-Ministru u li hu ma tax risposta għaliha.

Fid-domanda tiegħi jien għamilt riferenza għal mistoqsija parlamentari oħra u staqsejtu jekk fil-fatt dawk li nqatgħu minn jeddhom inqatgħux għaliex marru jaħdmu jew inkella għal xi raġuni oħra.

Id-domanda diġa' saret bil-miktub u għalhekk nistenna risposta issa.

F'mistoqsija parlamentari oħra l-Ministru kien qal li madwar 404 inqatgħu minn jeddhom mir-reġistrazzjoni u f'din id- domanda jien staqsejt jekk dawn in-nies inqatgħux mil-lista minn jeddhom għaliex marru jaħdmu jew inkella għaliex ħadu l-pensjoni.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Madam Speaker, m'għandix risposta għal din.

Jien naf li dawn inqatgħu minn jeddhom, jiġifieri jew sabu xogħol, jew kienu qed jirreġistraw u jaħdmu u fl-aħħar iddeċidew li jinqatgħu mir-reġistru ...

(Interruzzjonijiet) Mhux jaqtgħu qalbhom; kienu qed jaħdmu u jirreġistraw u issa sabu li ma jistgħux jibqgħu jagħmlu hekk iktar.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, ma jidhirlux il-Ministru li għal domanda daqshekk qasira u speċifika kellu jagħti risposta speċifika?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Madam Speaker, ir-risposta li nista' nagħti hija li f'Marzu 1997 kien hemm 495 persuna li waqfu jirreġistraw minn fuq l- ewwel parti tar-reġistru u minnhom 91 inqatgħu mill-Korporazzjoni ta' Xogħol u Taħriġ, ġeneralment għaliex inqabdu jaħdmu.

Imbagħad hemm oħrajn li minn jeddhom ma komplewx jirreġistraw għar-raġunijiet li jafuhom huma stess.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Joe Cassar.

ONOR.

JOE CASSAR: Imma jien naħseb li l-ETC tista' - jekk ma għamlithiex għax-xahar ta' Marzu tista' tagħmilha għax-xahar ta' April - tkun taf dawn l-404 persuni llum humiex jaħdmu u x'ġara minnhom.

Jekk l-ETC se tibqa' tagħmel l-istatistika hi - għadna ma nafux - żgur li għandha l-istatistika ta' April meta diġa' qegħdin f'Mejju.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Il-kumment li għamel l-Onor.

Interpellant ġie nnotat.

TIME SHARING - LEĠISLAZZJONI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l- Ministru jagħti tagħrif dwar fiex waslu l-preparamenti għal bdil maħsub fil- leġislazzjoni li tikkontrolla t-time sharing f'pajjiżna?

Meta hu maħsub li tinbidel din il-leġislazzjoni, jekk inhu l-każ li se jsir dan it-tibdil?

ONOR.

KARMENU VELLA: Nirriferi l-Onor.

Interpellant għar-risposta li tajt għall-mistoqsijiet parlamentari numru 3614 u 3275.

DJAR - IMGĦAX FUQ SELF

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jgħid meta hu mistenni li jitraħħsu r-rati ta' imgħax li jitħallsu minn min jieħu self mil-Lohombus Bank Ltd.?

Fiex waslu issa d- diskussjonijiet dwar dan is-suġġett mal-Lohombus Bank Ltd. u l-Ministru tal- Finanzi?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: It-taħdidiet mal-Lohombus Bank Ltd. dwar titjib fil-kondizzjonijiet tar-rati ta' l-imgħax fuq self għad-djar għadhom m'humiex konklużi.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Austin Gatt, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

AUSTIN GATT: Jista' l-Ministru jgħidilna min min-naħa tad- dipartiment jew tal-ministeru, qed imexxi d-diskussjonijiet mal-Lohombus u kemm saru laqgħat s'issa?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Madam Speaker, bl-amment ma ngħidlux kemm-il laqgħa saret, pero' aħna qed nagħmlu t-taħdidiet mal-Lohombus rigward it- titjib fil-kondizzjonijiet tar-rati ta' l-imgħax u meta jkun il-waqt jien inkun nista' nagħtih iktar informazzjoni.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, jekk il-Ministru m'huwiex f'pożizzjoni li jgħid bl-amment kemm-il laqgħa saret f'dan ir-rigward, jista' jgħid bl- amment min huma l-persuni li qed jieħdu sehem f'dawn id-diskussjonijiet min- naħa tal-Gvern?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jien nirrikkmandalu jagħmilli mistoqsija bil- miktub ħalli nkun nista' nwieġbu eżatt.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, il-Ministru ma jidhirlux li f'suġġett ta' daqshekk importanza hu għandu jkun jaf min qed jieħu sehem min-naħa tad- dipartiment f'dawn it-taħdidiet?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Madam Speaker, jien għalhekk qed ngħidlu hekk biex inkun iżjed preċiż ħalli ma jaqbiżlix xi ħadd.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Austin Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Billi mill-bidu nett din l-inizjattiva kienet issemmiet mill-istess Ministru malli l-Partit Laburista tela' fil-gvern u billi mill-budget li ġie ppreżentat ma jidhirx li hemm possibbilta' ta' żieda fis-sussidju minħabba li d-dipartiment, almenu għal din is-sena, ma għandux flus biżżejjed biex iżid l-ammont ta' sussidju li qed iħallas, allura jista' l-Ministru jgħidilna jekk almenu d-diskussjonijiet li qed isiru humiex impostati fuq tnaqqis għal din is-sena jew tnaqqis għas-snin li ġejjin?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Madam Speaker, kieku sibna qagħda finanzjarja tajba nassigurah li kien jibda kollox l-għada ta' l-elezzjoni, pero' minħabba l-qagħda finanzjarja verament ħażina li sibna ma stajniex nibdew inwettqu mill-għada dak li hemm fil-programm elettorali.

Naturalment għandna ħames snin ċans biex nagħmlu dan.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

L-Onor.

Anġlu Farrugia.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA (President tal-Kumitat Permanenti għall- Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi): Madam Speaker, nippreżenta l-Minuti konfermati għal-Laqgħa Numru 3 tal-Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi li saret fil-21 ta' Mejju 1997 u nirrapporta l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Att dwar Portijiet Ħielsa ta' Malta" mgħoddi mingħajr emendi.

Grazzi.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru Brincat.

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA

ONOR.

LEO BRINCAT: Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja ta' kuntratti għall-impjieg ta' persuni mal-Korporazzjoni Enemalta, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 5917.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Rapport mill-Kummissjoni Permanenti kontra l-Korruzzjoni tar-riżultat ta' l-investigazzjoni tal-każ Nru 43 - Rapport Nru 100.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, f'isem il-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Informazzjoni dwar ammissjonijiet ta' pazjenti fl-Isptar San Luqa f'Diċembru 1996 maqsuma skond l-eta', sess u l-gruppi differenti ta' djanjosi, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 5832; u

Tabella li tagħti informazzjoni dwar pazjenti li ntbagħtu għall-kura barra minn Malta matul l-1997 maqsuma skond il-gruppi ta' djanjosi, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 5833.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Noel Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Avviż Legali Nru 66 ta' l-1997 - Regolamenti ta' l-1997 dwar Liċenza għat-teħid ta' Veġetazzjoni tal-Baħar.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Avviż Legali Nru 67 ta' l-1997 - Ordni ta' l-1997 dwar l-Awtorita' tad- Djar (Trasferiment ta' Proprjeta') (Nru. 7).

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR L-IŻVILUPP INDUSTRIJALI

INDUSTRIAL DEVELOPMENT (AMENDMENT) BILL

MADAM SPEAKER: Il-Ministru jekk jogħġbu jipproponi t-Tielet Qari.

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO (Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l- Industrija): Madam Speaker, nipproponi t-Tielet Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Iżvilupp Industrijali.

MADAM SPEAKER: Min jissekonda jekk jogħġobkom?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Att dwar l-Iżvilupp Industrijali, Kap 325" ikun moqri t-Tielet Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet. nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri t-Tielet Darba u għadda.

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IL-PORTIJIET ĦIELSA TA' MALTA

MALTA FREEPORTS (AMENDMENT) BILL

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Madam Speaker, nipproponi t-Tielet Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Portijiet Ħielsa ta' Malta.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Att dwar il-Portijiet Ħielsa ta' Malta.

Kap 334" ikun moqri t- Tielet Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri t-Tielet Darba u għadda.

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IT-TAXXA TAD-DWANA U TAS-SISA

CUSTOMS AND EXCISE TAX BILL

L-Ordni għall-Kumitat ġie moqri.

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Michael Bonnici, President tal-Kumitati, jippresjedi.

(Ikompli mis-26 ta' Mejju, 1997)

Klawsola 11 - Impożizzjoni ta' taxxa tas-sisa fuq importazzjonijiet.

(Kont.)

Clause 11 - Imposition of excise tax on imports.

(Cont.)

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Chairman, qed ninnota li l-Prim Ministru m'huwiex qiegħed hawnhekk u forsi jkun aħjar li wieħed jistenna naqra sakemm jasal sabiex inkunu nistgħu nkomplu bid-diskussjoni li kellna l- bieraħ.

(Interruzzjonijiet) Il-Ministru Brincat qed jgħidli li l-Prim Ministru għandu appuntament ieħor dalgħodu.

Jien ukoll kelli appuntament l- Universita' pero' ġejt hawnhekk sabiex niddiskuti dan l-abbozz ta' liġi.

Din hi l-ewwel darba li qed ikollna diskussjoni pjuttost iddettaljata fuq dan l-abbozz ta' liġi mal-persuna li qed tippromwovi din it-tip ta' sistema ta' tassazzjoni u naħseb li għad baqa' ħafna punti li konna qed niddiskutu l-bieraħ u li ma kellniex risposta għalihom.

La l-Parlament issa qed jiltaqa' mid-9.00 a.m. sa nofs il-lejl jien nippretendi li m'għandniex immorru għal klawsoli oħra qabel ma jkollna risposta għad-domandi li għamilna.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Safejn naf jien - I stand to be corrected - il-punt li kien hemm outstanding kien l-insistenza li baqa' jagħmel l-Onor.

Bonnici fuq il-kwestjoni ta' studju ta' impact assessment.

Fil-fatt qajjimha xi tliet darbiet fl-interventi tiegħu u l-Prim Ministru rreaġixxa min-naħa tiegħu.

Ma nafx jekk kienx hemm xi punti oħra .

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-bieraħ konna proprju f'nofs id-dibattitu biex naraw din is-sistema ta' tassazzjoni fuq l-importazzjoni fil-verita' tagħmilx sens, kif se taffettwa l-prezzijiet u kif se jiġu affettwati s- setturi ta' l-ekonomija.

Konna qed inħarsu lejn diversi punti minn dan l- aspett u konna qegħdin f'nofs diskussjoni.

Jien nixtieq li nkomplu b'dik id-diskussjoni.

Dwar il-punt li semma l-Ministru, jien s'issa veru għad m'għandix risposta jekk dan il-Gvern għamilx studju ta' impact assessment u dan huwa importanti biex aħna nkunu nafu l-effett fejn qiegħed għax il-Prim Ministru qalilna li l-effett huwa b'mod ġenerali - qalilna li hemm prezzijiet li suppost se jorħsu u oħrajn li ovvjament se jiżdiedu - pero' xorta waħda għadna ma nafux x'se jkun l-effett ġenerali u lanqas x'se jkun l-effett fuq setturi partikolari.

Proprju l-bieraħ, fid-diskussjoni fl-istadju tat-Tieni Qari, l-Onor.

Dalli semma diversi prodotti li se jiġu affettwati u fil- winding up li għamel il-Prim Ministru ma tana l-ebda risposta għalihom.

U din hija l-problema għax dan il-Gvern donnu m'għamel l-ebda analisi dwar l- impatt fuq l-ekonomija.

U jrid jgħidilna jekk saritx analisi għaliex kull darba li nistaqsi dan lill-Prim Ministru kull darba jdur fuq suġġett ieħor.

Meta konna qed nitkellmu dwar l-impatt fuq l-għoli tal-prezzijiet, il- Prim Ministru qalilna li prodott importat u kkonsmat hawn Malta jidher li se jogħla - nafu li 80% tal-konsum huwa importat - u prodott manifatturat hawnhekk, li għandu l-levies fuqu, se jiġi affettwat b'mod differenti.

Jien li qed nistaqsi huwa xi studju seta' sar biex wieħed janalizza d- dikjarazzjonijiet li għamel hawnhekk il-Prim Ministru.

Ma naħsibx li tkun ħaġa għaqlija li wieħed jiġi għad-diskussjoni hawnhekk mingħajr ma jkun jaf l-impatt fuq l-ekonomija in ġenerali u fuq il-prezzijiet.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Jien nerġa' ntenni dak li ntqal il-bieraħ.

Huwa veru li kien sar studju mill-Gvern preċedenti dwar l-effetti tal-VAT imma kulħadd jaf x'devjazzjoni kien hemm bejn l-istudju nnifsu u r-riżultat attwali.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-Ministru qed jeħodna għad-diskussjoni ta' tliet snin ilu.

Jekk irid jagħmel hekk jien lest li mmur għal dik id-diskussjoni u nistaqsi lill-Ministru jgħidilna x'devjazzjoni kien hemm.

Aħna rridu naraw xi studji għamiltu li wrew li kien hemm din id-devjazzjoni li qed issemmu.

Donnu l-Ministru qed jgħid li tant kien hemm devjazzjoni li issa ma nħassx il-bżonn li jsir studju.

Hawnhekk nista' nirriferi għall- istatistika li semma l-Prim Ministru fil-Parlament il-Ħamis ta' qabel.

Din hija statistika maħruġa mill-Bank Ċentrali u turi li r-rata ta' inflazzjoni kienet pjuttost on a downward trend.

U la l-Prim Ministru uża din it-tabella biex jitkellem fuq l-inflazzjoni u poġġiha fuq il-Mejda tal-Kamra, wieħed ma jistax igħid li ma jemminx fiha għaliex inkella addio l-konsistenza.

Sur President, jien nerġa' nistaqsi għaliex ma sarux studji.

Dik hija l- mistoqsija u mhux billi wieħed joqgħod jgħidli għaliex ma kellux fiduċja fl- istudji li saru fil-passat.

Trid turina għaliex ma kellekx fiduċja fl- istudji tal-passat inkella se nimxu fil-għama.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, dan mhux kumment suġġettiv min-naħa tagħna.

Apparti l-monetary policy tas-Central Bank, li rrifera għaliha l- Prim Ministru fid-diskussjoni li kellna l-ġimgħa li għaddiet, hemm ir- rapport annwali tal-Bank Ċentrali li jitkellem waħdu.

Naħseb li iktar importanti minn hekk hemm il-ġudizzju tal-poplu li kien kapaċi jiżen l- impatt negattiv li l-VAT kellha fuq is-soċjeta' Maltija kemm fil-qasam kummerċjali kif ukoll fuq livell ta' konsumatur.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Huwa ċar li l-poplu kellu flus fil-but u kien iħossu fiduċjuż għall-futur.

Din il-fiduċja tilifha mill-elezzjoni 'l hawn.

Dik hija s-sitwazzjoni u dik hija r-reazzjoni tal-poplu.

Il-poplu llum jinsab imħawwad bit-tip ta' emendi li qegħdin ngħaddu u jaf li se jkollu jħabbat wiċċu ma' ħajja aktar għolja minħabba t-taxxi l-ġodda.

Il-bieraħ il-Prim Ministru pprova jdur mal-lewża.

Meta staqsejtu speċifikament fuq l- importazzjoni beda jdur fuq il-manifattura lokali u fuq affarijiet oħra.

Dak kollu li aħna nġibu minn barra għall-konsum tagħna - u nerġa' nirrepeti li dan jammonta għal-80% ta' dak li nikkonsmaw - se jogħla fil- prezz.

U se jogħlew fil-prezz anke dawk il-prodotti li bil-VAT kienu zero rated u li llum il-Gvern reġa' ħallihom bla taxxa imma peress li l- operaturi se jkollhom it-taxxa mposta fuqhom se jkollhom bilfors jaġġustaw il-prezzijiet.

Din hi ir-realta' u għalxejn noqogħdu ninħbew minnha jew nipprovaw ngħaddu ż-żmien bin-nies.

U għalhekk aħna kontra li jkun hawn tip ta' tassazzjoni li hija cascading, bħalma hija din is-sistema li qed tiddaħħal.

Din hija sistema retrograda li se tieħu l-pajjiż lura.

Din hija s-sistema li se tagħmilna mal-pajjiżi ta' l-Afrika u mhux mal-pajjiżi ta' l- Ewropa u hija sistema li l-kummerċ fil-pajjiż se tagħtih daqqa 'l isfel u mhux 'il quddiem.

U l-Ministru li huwa responsabbli mhux biss mill-finanzi imma wkoll mill-kummerċ imissu jafu dan.

Għalhekk aħna se nivvotaw kontra dawn it-tip ta' emendi li għandna hawn.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Sur President, qegħdin fi stadju ta' Kumitat u qed indaħħlu ħafna issues li ma naħsibx li huma fil-parametri tal-proċedura ta' kumitat, pero' dwar dan inħalli f'idejk biex tiddeċiedi.

Il-fatt huwa li l-Gvern Nazzjonalista u l-Onor.

John Dalli, li kien responsabbli għall- introduzzjoni tal-VAT, tilfu l-fiduċja tal-poplu u aħna ngħatajna mandat ċar biex inneħħu l-VAT.

Ngħaddi issa għall-punt tad-diskussjoni proprja.

Ir-rata tad-dazju jew sisa fuq l-imports hija ta' 15%, bħalma kienet fil- każ tal-VAT.

Id-differenza bażilari hija l-punt fejn qed tinġabar, jekk tinġabarx fl-aħħar minn fuq il-konsumatur - allura tgħaddi minn dawk il- proċessi kollha u jinġabru l-15% fuq it-totalita' bl-ispejjeż kollha li jkunu nkorporati - jew inkella tinġabarx at the first point of entry.

In- naħa l-oħra qed tibni t-teżi tagħha fuq dan il-punt dibattibbli biex issostni li l-introduzzjoni tal-VAT kienet ġustifikata.

Il-VAT hija sistema ta' tassazzjoni li l-poplu sfiduċja skjettament.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: L-Onor.

Mangion reġa' rrepeta t-teżi tat-taxxa tad- dazju li tinġabar fil-bidu u qiegħed jinjora kompletament il-fatt li d- dazju huwa cascading.

Din l-ispiża tan-negozju se tibqa' mwaħħla miegħu u se jkollha effett fuq il-marġini tal-profitti.

Dan kollu se jispiċċa b'15% fuq is-selling price.

Dak huwa l-mod kif dejjem inħaddmu d-dazji; hekk kienu jinħadmu sa l-1994 u hekk se jibqgħu jinħadmu jekk nerġgħu ndaħħlu - kif qed indaħħlu - sistema ta' dazji mingħajr refunds.

Dan huwa s-sewwa magħruf.

Dan huwa l-mod kif l-affarijiet qed isiru.

Issa għalxejn ngħidu x'nixtiequ li jsir.

Nerġa' nirrepeti dak li għidt il-bieraħ, jiġifieri li jekk in-negozjant irid jiffinanzja l-istocks se jkollu jiffinanzjahom bid- dazju, se jeħel l-interessi fuq id-dazju u se jkollu jagħmel insurance ta' l-istock tiegħu bid-dazju.

Jekk l-istocks tiegħu marru lura, ma nbiegħux, tkissrulu jew kellu wastages, il-cost ta' dawn huma kollha bid-dazju.

Id- dazju għalih huwa parti mill-prodott daqslikieku huwa l-prezz li mportah bih.

Is-sistema hi li min jikkalkola l-profitti tan-negozju tiegħu fit-tul bilfors ikollu jikkalkola l-persentaġġi fuq il-cost kollu, inkluż id-dazju.

U dan matematikament, nerġa' ngħid, ifisser ħaġa biss, li l-15% li tibda bih jiġi estrapolat bħala 15% fil-punt tal-bejgħ.

Mhux billi noqogħdu ngħidu li dan huwa 15% at the point of entry u l-ieħor 15% at the point of sale.

Ir-realta' hija li 15% cascading at the point of entry hija 15% at the point of sale.

L-istess ħaġa.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Apparti li nħoss li f'dan l-istadju nkunu out of order kull darba li nerġgħu naqgħu għall-prinċipji tal-liġi irrid ngħid li skond l-argumentazzjoni ta' l-Onor.

Dalli, meta sentejn ilu qlibna minn sistema ta' dazji għal sistema ta' VAT, kellu jkun hemm roħs fil-prezzijiet ta' prodotti importati.

Jien naħseb li kulħadd jaf jekk il-prezzijiet raħsux jew le minn dak iż-żmien sal-lum.

Is-sitwazzjoni għexniha lkoll flimkien u effettivament il-prezzijiet mhux talli ma niżlux talli splodew 'il fuq.

Dan huwa fatt aċċettat minn kulħadd.

Mr Chairman, it-tieni punt huwa li meta kumpannija ewlenija ta' awdituri ħadmet l-istrateġija tagħha fuq paper li eventwalment ġiet ippubblikata, jekk ma aġevolatx is-sistema l-ġdida ta' l-inqas uriet li din iżżomm l- istess livell tal-VAT.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, dan lanqas huwa veru.

L-istess kumpannija ta' awdituri għamlet analisi li kien jikkonsisti fi tliet kolonni, u konvenjentement l-Onor.

Mangion qed jinsa l-aħħar kolonna li hija dwar kif se taħdem din is-sistema.

L-Onor Mangion qed juża kolonna dwar kalkolu ta' x'jista' jiġri.

M'iniex se noqgħod nidħol fid-dettall imma dik l-istess karta li qed isemmi l-Onor.

Membru - u li qed jinsa l- aħħar kolonna tagħha li wriet kif se taħdem is-sistema - turi li bis- sistema li qed jipproponi l-Gvern tal-lum l-affarijiet se jogħlew drastikament.

ONOR.

CHARLES MANGION: L-Onor.

Dalli qed jinsa li meta hu kien ministru kien ippreżentalna studju fil-Parlament dwar l-effett tal-VAT.

Dan l- istudju kien juri li l-VAT ma kellhiex taffettwa l-għoli tal-ħajja imma effettivament l-istudji u l-kalkoli tiegħu marru kollha haywire.

Allura b'daqshekk ifisser li l-kalkoli ta' ħaddieħor ukoll huma ipotetiċi u mhux ta' min jorbot fuqhom!

Issa dawn m'humiex kalkoli tal-Gvern imma kalkoli ta' kumpannija ta' awdituri li għandha ċerta indipendenza u serjeta'.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, l-ewwelnett aħna m'għandniex il-kalkoli għaliex dan ma kellux id-diċenza la li jagħmel studji - il-bieraħ kellna konferma ta' dan mill-muta tal-Prim Ministru - u lanqas li jagħmel analisi taċ-ċirkostanzi.

It-tieni nett jien m'iniex qed ngħid li r-rapport huwa ipotetiku.

Jien qed ngħid li r-rapport li qed jikkwota minnu l-Onor Mangion għandu tliet kolonni - waħda kif taħdem il-VAT, oħra ipotetika u oħra dwar kif taħdem din is-sistema - u hu qed jagħżel il-kolonna ipotetika u qed jinsa l- kolonna li tgħid kif vera se taħdem din is-sistema l-ġdida.

Jiġifieri dan qed jagħżel li jaqbillu.

Dan ir-rapport li qed jikkwota hu stess juri li l- affarijiet se jogħlew bil-mod kif se taħdem din is-sistema l-ġdida.

Aħna għamilna l-istudji ta' kif kellhom jiġu l-affarijiet.

L-istudji huma dejjem studji imma ħafna milli għidna seħħ.

Minkejja dak li jgħidu n-naħa tal-Gvern, illum għandna sitwazzjoni fejn l-inflazzjoni hija għal kollox ikkontrollata.

Mhux veru li l-VAT qed toħloq pressjoni fuq il-prezzijiet.

Il-VAT toħloq pressjoni fuq il-prezzijiet darba kif tidħol.

U dan ġara bejn Jannar u Marzu ta' l-1995.

Illum qegħdin noħolqu pressjonijiet fuq il- prezzijiet mingħajr ebda bżonn u għalhekk huwa irresponsabbli dan li qed isir mill-Gvern illum.

Dik hija s-sitwazzjoni li qed niffaċċjaw.

Ir- rapporti li għamilna fil-fatt huma rapporti li jistgħu jiġu rrikonċiljati ma' l-affarijiet li fil-fatt ġraw.

THE CHAIRMAN: L-Onor.Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jien għandi quddiemi dan ir-rapport li qed jirriferi għalih l-Onor.

Mangion.

Kif qed jgħid l-Onor.

Dalli, dan ir- rapport jinkludi xenarju ipotetiku għax qed jassumi li n-negozjant se jnaqqas il-persentaġġ tal-profitt.

Issa jien ma naħsibx li meta l-Prim Ministru mar quddiem il-GRTU qalilhom li qed jippretendi li n-negozjanti jnaqqsu r-rata tal-profitt u allura ma jagħmilx sens li wieħed jiffoka fuq din il-kolonna.

Jien nista' nġiblek kwalunkwe riżultat li trid jekk inbiddillek il-mark-up tal-profitt.

Dan huwa sempliċement eżerċizzju aritmetiku pero' xorta jibqa' l-fatt li jekk wieħed jassumi li l-profitt jibqa' l-istess - li hija a fair assumption - bis-sistema l-ġdida jsib li dan l-eżempju ipotetiku m'huwa tajjeb u reali xejn.

Il-kolonna li tgħid "new system with cascade effect" turi kif dan il-cascading effect iġib żieda fil-prezzijiet u jġib ukoll sitwazzjoni fejn ir-revenue tal-gvern mhux se jmur tajjeb.

Jiġifieri l-problema hija li dan il-Gvern m'għamilx analisi tas-sitwazzjoni.

Qed niddiskutu l-impatt ta' dawn il-miżuri ta' tassazzjoni, li għandhom impatt importanti, u kull darba li nistaqsu lill- Gvern biex juri l-kalkoli li għamel jgħidilna li fil-passat il-kalkoli li saru ma għoġbuhomx jew ma emmnuhomx.

Jekk dan hu veru - u jien għidtilkom biex turuni fejn ma għoġbukomx - xorta waħda m'intomx eżenti milli tippreżentaw studju serju u xjentifiku dwar l-effetti tas-sistema.

Ikun ferm aħjar li kulħadd ikun jaf kif inhuma l-affarijiet.

Meta kellna l-laqgħa mas-self employed kien hemm min staqsa x'se jiġri b'din is-sistema l-ġdida u jien nistaqsi lill-Gvern jekk lil dawn huwiex qatt se jirrispondihom.

Jekk wieħed jikkalkola b'dawn l-eżempji li qed nagħtu jsib li prodott importat se jitla' minn 1.38% għal xi 5%.

Dawn huma eżempji li ilna nippubblikaw minn mindu ħarġet il-white paper pero' xorta bqajna b'silenzju sħiħ min-naħa tal-Gvern.

Jien qed nerġa' niġbed l- attenzjoni dwar il-fatt li dan il-Gvern ma jafx l-impatt x'se jkun, u jekk inhu hekk, allura ma jafx kif l-ekonomija u l-prezzijiet se jiġu affettwati.

Il-mandat ta' Gvern Laburista ġdid kien li jintroduċi sistema li biha jnaqqas l-għoli tal-ħajja.

Sur President, l-informazzjoni li għandu l-Gvern m'huwiex jurihielna imma aktar minn hekk jien nissuspetta li l-istudju lanqas biss sar.

F'dak il- każ allura, meta tiġi biex tkejjel kif se tevolvi s-sitwazzjoni u kif il- prezzijiet se jiġu affettwati, m'huwiex se jkollok a measuring stick ma' xiex timmarka.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Din ta' l-istudji qiegħda tieħu xejra ta' cliché.

Fil-fatt anke l-Onor.

Dalli qalilna li l-istudji dejjem huma studji.

Jirriżulta li l-istudji li saru min-naħa tal-Partit Nazzjonalista fil-gvern ma tawx ir-riżultat neċessarju.

Kif semmejt iktar kmieni l-fatti wrew mod ieħor u kien hemm devjazzjoni kbira, anke fuq dak li kien qed ibassar il- Gvern li jiġbor mill-VAT u dak li attwalment ġabar.

It-tbassir kien li jiġbor Lm110 miljun jew Lm120 miljun u attwalment il-Gvern Nazzjonalista ġabar Lm89 miljun.

Wieħed isib li, għalkemm suppost terz tad-dħul globali kellu jkun fuq l-importazzjoni, il-figuri juru persentaġġ totalment differenti.

Dan jindika li l-ġbir tal-Gvern mar haywire u li l-evażjoni mhux talli ma ġietx ikkontrollata talli kibret.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Mr Chairman, se nirriferi għat-tliet kolonni tar- rapport li rriferejt għalih aktar kmieni, jiġifieri "new system without cascade effect" u "new system with cascade effect" .....

(Interruzzjonijiet) Ovvjament inti taħdimha kif trid.

Consumption tax tista' titfgħalha cascading effect skond kemm trid timmanuvra.

Anke taħt il-VAT tista' tagħmilha jekk trid.

Effettivament insibu wkoll li l-profitt jiżdied jekk wieħed jaħdem bil-cascading effect.

(Interruzzjonijiet) Imma mhuwiex obbligatorju li jagħmel hekk.

Qed titkellem fuq każ ipotetiku għaliex qed tgħid li se jiddaħħal il-cascading effect.

Hekk għamiltu meta ntroduċejtu l-VAT.

L-istess effett kien hemm.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, se nagħmel l-aħħar żewġ kummenti għaliex milli jidher għalxejn qed nitkellmu hawn.

Issa jgħaddu din il-liġi u jibdew joperawha u mbagħad naraw il-prezzijiet kif ikunu fil-ħwienet.

Billi noqogħdu hawnhekk inparlaw fil-vojt inkunu qed nitilfu ż-żmien.

Is-sistema kif inhi hija cascading u jekk ma jirrealizzax dan l-Onor.

Mangion allura ma jafx x'inhu jagħmel il-Gvern tiegħu.

Din hija a cascading system.

Il-kumment l-ieħor huwa li nimmeravilja ruħi nisma' lill-Onor.

Leo Brincat jgħid li għax hu jassumi li r-rapporti ta' qabel ma kenux tajbin allura l-Gvern m'għandux għalfejn jagħmel rapporti u m'għandux għalfejn jagħmel analisi.

Kif gvern jaġixxi b'dan il-mod hija xi ħaġa beyond belief!

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Tony Abela.

ONOR.

TONY ABELA: Mr Chairman, fl-opinjoni tal-Ministru Brincat kollox mar haywire fil-ġbir tal-VAT imma jien ngħidlu li issa aħjar jibda jiffoka fuq it-taxxi l-ġodda.

Per eżempju, mhux veru li l-Gvern illum qiegħed jagħmel eżerċizzju biex ineħħi l-piż minn fuq 22,000 retailer.

Għalija dan huwa kliem ieħor kif qed jgħid lir-retailers li ma jafdahomx għaliex issa qed jimponi taxxa li jkun jista' jiġborha at source.

Mr Chairman, jien ma nafx kif il-Ministru Brincat ma jistaqsix kemm se tħallas biex tixtri computer wara l-1 ta' Lulju persuna li għandha intrapriża u ddaħħal iżjed minn Lm12,000 fis-sena.

Ir-risposta hija 20.3%.

U kemm se jkollu jħallas aktar the man in the street biex jixtri computer wara l-1 ta' Lulju?

Se jogħla b'9.4%.

Din hija l-verita' tal-fatti.

Il- Ministru jista' jmur jiċċekkja fi kwalunkwe ħanut - hawn madwar 228 outlet li jbigħu l-computers - u jsib li dak li qed ngħid huwa minnu u dan minħabba l-fatt li ħafna minn dawn il-computers m'humiex ġejjin mill- Ewropa.

Minkejja li fil-programm elettorali l-Partit Laburista nsista li se jmur għas-sistema ta' qabel l-1995, il-Gvern preżenti m'huwiex se jagħti l- eżenzjoni li kienet tingħata dak iż-żmien.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Chairman, jien ma stajtx nemmen lil widnejja meta smajt lill-Onor.

Mangion jgħid li jrid sistema bla cascading effect.

X'għamlu huma biex is-sistema ma jkollhiex a cascading effect?

Kieku s- sistema kienet magħmula b'mod differenti ma kienx ikun hemm a cascading effect pero' s-sistema li qed tiġi diskussa fil-Parlament għandha a cascading effect u allura, la hija sistema li tibni taxxa fuq taxxa fejn għandek il-profitt fuq it-taxxa, se jkun hemm impatt negattiv fuq l- ekonomija tagħna u wieħed ma jistax jaħrab mill-punt li s-sistema se twassal għal żieda fil-prezzijiet.

L-eżempju huwa wieħed ċar għax prodott li taħt il-VAT kien iqum Lm1.66 b'din is-sistema se jitla' għal Lm1.74.

Din hija xi ħaġa black on white.

Il-Ministru biex jagħti eżempju qal li jekk innaqqsu r-rata tal-profitt se nneħħu l-cascading effect.

Imma skużi, dik m'hijiex realta'.

Kieku s-sistema li qed tiġi ntrodotta hawnhekk għandha minn dawk il-karatteristiċi kont ngħid li l-Onor.

Mangion għandu raġun jgħid hekk imma s-sistema kif inhi hawnhekk turi bl-iktar mod ċar li l-prezzijiet ta' ħafna prodotti mportati se jogħlew u dan se jħalli effett ħażin.

M'huwiex daqshekk diffiċli biex wieħed jara liema prodotti se jiġu affettwati u allura min irid fost ir-retailers faċilment jista' jagħmel analisi serja ħalli jkun jaf fejn qiegħed, fis-sens li jkun jaf li hemm prodotti li se jiġu affettwati ftit u hemm prodotti li se jiġu affettwati ħafna iktar.

Id-diffikulta' hi li l-informazzjoni m'hijiex qed tingħata la lill-pubbliku u lanqas lir-retailers u allura dawn fil-maġġoranza tagħhom qegħdin f'sitwazzjoni fejn qed jagħmlu l-affarijiet fil-għama.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Gavin Gulia.

ONOR.

GAVIN GULIA: Jien naħseb li l-bieraħ il-Prim Ministru ta spjegazzjoni ċara meta qal li dan trid tħares lejh bħala pakkett sħiħ.

Per eżempju, meta semma l-manifattura intom bdejtu tinsistu li mhux dak kien il- punt li qajjimtu.

Barra minn hekk, qegħdin tgħidu wkoll li ċerti prodotti se jogħlew.

(Interruzzjonijiet) Imma din intom qegħdin tgħiduha.

Meta introduċejtu l-VAT kontu żbaljati kompletament fl-impact assessment li għamiltu u issa qegħdin tgħidulna li b'din is-sistema l-prezzijiet se jogħlew.

Kif nistgħu noqogħdu fuqkom meta qegħdin tgħidu li għamiltu studju akkurat imma fil-fatt żbaljajtu u mortu kompletament haywire!

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Nixtieq nagħmel punt ta' korrezzjoni għal dak li qal l-Onor.

Tony Abela.

Qed jikkonfermawli li d-duty on computers minn pajjiżi barra l-Unjoni Ewropea fil-preżent huwa ta' 4.9% plus VAT on duty u bis- sistema l-ġdida se jiġi 8.1%.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mela l-Ministru qed jikkonfermalna li l-prezz tal- computers se jogħla.

ONOR.

TONY ABELA: Fil-fatt se jogħla minn 4.9% għal 8.1%

ONOR.

LEO BRINCAT: Imma qabel kellek il-VAT on top of the duty.

ONOR.

TONY ABELA: Il-VAT kont teħodha lura u issa b'din it-taxxa ma terġax teħodha lura.

ONOR.

LEO BRINCAT: Imma l-konsumatur ma kienx jeħodha.

ONOR.

TONY ABELA: Dażgur li kien jeħodha l-konsumatur!

ONOR.

LEO BRINCAT: Imma mhux hekk kien jiġri fil-prattika.

Araw x'kien jiġri fil-prattika u mhux fit-teorija.

ONOR.

TONY ABELA: Immorru f'ħanut flimkien biex naraw x'jiġri fil- prattika.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Chairman, jien nixtieq nieħu eżempju ċar.

Il- computers se jogħlew minħabba l-fatt li r-rata tad-dazju fuqhom se titla' minn 4.9% għal 8.1%.

Barra minn hekk, se jkollhom 15% dazju u allura dawn se jogħlew u qed jagħmel tajjeb il-Ministru li qed jgħid li dawn se jogħlew, mhux kif qal waqt id-diskussjoni tal-bieraħ l-Onor.

Gavin Gulia.

L-Onor.

Tony Abela ħa eżempju - maħdum bħall-eżempju li għandna quddiemna - u wera li se jogħla imma l-Prim Ministru qallu li jrid iħares wkoll lejn dawk l-affarijiet li se jorħsu.

Ma qallux li mhux se jkun hemm żieda fil- prezzijiet imma dawwarlu d-diskors fuq il-locally manufactured products.

(Interruzzjonijiet) Hawnhekk kollox jiġi recorded.

L-Onor.

Gulia qalli li l-Gvern ma jistax jemminna meta ngħidu li l-ħajja se togħla.

Jien hawnhekk għandi studju ta' Mercieca & Manduca li juri li l- prezzijiet se jogħlew.

Allura x'loġika hi din li l-Gvern jiġi jgħid hawnhekk li aħna biss qed ngħidu li ċerti prodotti se jogħlew meta anke l- istess Prim Ministru qed igħid li hemm xi prodotti li se jogħlew!

Il-punt huwa li hemm prodotti li se jogħlew b'tant, hemm prodotti li se jogħlew b'iktar, hemm prodotti li se jogħlew b'inqas, hemm prodotti bil-levies li se jiġu affettwati mod u hemm locally oriented products li se jiġu affettwati mod ieħor.

Allura hija daqshekk diffiċli li wieħed jitlob lill- Gvern sabiex jurina x'se jkun l-impatt globali ?

Jien nazzarda ngħid għaliex mhux qed jagħmel dan.

Jien nissuspetta li dan l-istudju sar u l- Gvern mhux qed jurihulna - wara kollox m'huwiex daqshekk diffiċli biex tagħmlu - bħalma ġara fil-każ tar-rapport ta' l-IMF meta l-Prim Ministru kellu r-rapport quddiemu u għalkemm ma riedx jgħidilna x'fih fl-aħħar kellu jammetti li l-IMF qalet li din is-sistema hija ħażina proprju għaliex hija cascading u għandha impatt ħażin fuq l-għoli tal-ħajja.

Jien nerġa' nistaqsi: Għaliex il-Gvern ma jridx jurina l-istudju li sar?

Forsi għaliex ir-riżultat huwa negattiv!

Allura din hija t-trasparenza!

Il- Gvern għandu l-isfida li jurina li mexa b'serjeta' u b'sistema li wieħed jistenna mingħand gvern modern.

F'dan l-abbozz ta' liġi kellna klawsola fejn imxejna fuq sistema xjentifika u għidna li għandu jsir random sampling xjentifiku.

Jien qed nitlob lill-Gvern sabiex jurina l-istudju xjentifiku li qed nissuspetta li sar, għaliex hu mhux qed jgħidilna li ma sarx - il- poplu Malti dan li jrid jifhem - imma qiegħed kontinwament jirriferina għall-istudju li sar tliet snin ilu.

Jekk il-Gvern irid li niddibattu l-istudju ta' tliet snin ilu jien lest li niddibattih fid-dettall kemm hemm bżonn pero' naħseb li nkunu out of order jekk nagħmlu hekk.

Fil-fatt jien dejjem nitlob lill-Onor.

Membri sabiex jgħidulna x'jaħsbu li mar ħażin f'dak l-istudju u jekk m'humiex jaqblu miegħu jgħidulna għaliex.

Kif diġa' għidt, il-Prim Ministru hawnhekk uża r-rata uffiċjali ta' l-inflazzjoni - u dan il-Gvern għadu qed jużaha - sabiex jagħti żidiet fil-pagi u din turi li mhux veru kien hemm splużjoni fil-prezzijiet.

Veru li kien hemm prezzijiet li żdiedu, kien hemm prezzijiet li raħsu u kien hemm prezzijiet li setgħu jorħsu iktar, imma wieħed ma jistax jargumenta b'dan il-mod.

Dan nistgħu niddibattuh pero' naħseb li nkunu out of order.

Fil-fehma tiegħi inkunu in order meta ngħidu li din il-klawsola titratta dwar ir-ri-introduzzjoni ta' dazji across the board.

Aħna rridu naraw x'inhu l-impatt ta' dan fuq l-għoli tal- ħajja u l-Gvern jew mhux lest jew ma jistax jirrispondi.

Minflok ma jirrispondi qed jgħidilna li l-istudji tagħna ma kenux accurate.

Jekk qed niddibattu dak niddibattuh, imma nerġgħu niġu għall-punt li llum qed nagħmlu l-affarijiet fil-għama u l-poplu Malti jrid ukoll jirrealizzah dan.

Is-sistema li se jdaħħal il-Gvern m'hijiex dik li kien qed jgħid li se jdaħħal għax kien qalilna li se jġib id-dazji kif kienu imma fil-verita' d- dazji ma ġewx kif kienu.

Barra minn hekk issa hemm it-taxxi fuq is- servizzi, ħaġa li ma kienx qed jipproponiha qabel l-elezzjoni.

Il-Gvern għadu ma qalilniex x'inhu l-impatt ta' din is-sistema l-ġdida fuq l- ekonomija tagħna.

Hija faċli biex wieħed ineħħi l-impatt negattiv u jekk l- effett ta' 15% dazju se jkun negattiv fuq il-prezzijiet u l-Ministru jrid iżomm mal-wegħda li għamel qabel l-elezzjoni li l-prezzijiet se jorħsu, allura kulma għandu jagħmel huwa li jnaqqas ir-rata ta' 15%.

Naturalment imbagħad din għandha implikazzjonijiet fuq ir-revenue tal-gvern.

Għalhekk wieħed malajr jinduna li bis-sistema l-ġdida l-Gvern fil-fatt se jmur agħar u l-prezzijiet se jogħlew aktar.

Din is-sistema m'hijiex tajba għaliex inti qed iżżid id-dazju mal-prezz tal-prodott, il-cost tal-prodott qed jitla' u kollox qed jinħadem fuq costs aktar għoljin.

Allura barra li qed innaqqsu l-kompetittivita' ta' l- ekonomija qegħdin indaħħlu sistema fejn il-profitti jinħadmu fuq costs akbar u allura l-prezz jogħla iktar u l-Gvern se jispiċċa biex idaħħal inqas minn din is-sistema.

Hawnhekk id-diffikulta' reali hija li permezz ta' din il-klawsola se jiġu ntrodotti d-dazji fuq l-importazzjoni, għalkemm qed jissejħu sisa, u l-impatt ta' dan ma nafux x'inhu.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

George Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Mr Chairman, bħala skuża ripetuta għan-nuqqas tal-Gvern li jippreżenta dan ir-rapport, jekk sar, qed jingħad li l-istudju li kien sar dwar il-VAT ma kienx accurate.

Jiena m'iniex se nidħol fil- mertu ta' dan, pero' jien ma fhimtx eżattament jekk l-argument tal-Ministru huwiex li dak l-istudju sar ħażin jew li dawn l-istudji qatt ma jistgħu jkunu tajbin.

Jien nixtieq inkun naf x'inhi eżattament l-pożizzjoni li qed jieħdu n-naħa l-oħra fuq dan l-istudju.

Skond ir-risposta ovvjament inkunu nistgħu nidderieġu r-reazzjoni tagħna.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Joe Debono Grech.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Mr Chairman, jien m'iniex se nitkellem fuq it- teorija għax ili nisma' teoriji mill-bieraħ!

Li naf huwa li n-naħa ta' l- Oppożizzjoni dejjem kienet tgħid li bil-VAT l-affarijiet kellhom jorħsu.

Fid-dibattitu mgħaġġel dwar il-liġi tal-VAT - dak in-nhar lanqas kien ingħata dan il-ħin li qed jagħti l-Gvern illum - kien intqal li tant kienet tajba l-liġi dwar il-VAT li din għaddiet lejliet San Duminku - bil-banda għaddejja minn taħt il-gallariija - u l-klawsoli għaddew mingħajr ma ħadd iddiskutihom.

Kif tiġu hawnhekk tidħku bil-poplu!

Jekk il-VAT veru raħħset il-ħajja dawn l-ispjegazzjonijiet kollha jmisskom għaddejtuhom lill- poplu qabel l-elezzjoni.

Mhux veru li roħsu l-affarijiet.

Waħda mill-gideb li kontu tgħidu hawnhekk kienet li bit-tneħħija tad-dazji l-karozzi kienu se jorħsu.

Il-karozzi veru roħsu bil-VAT imma mbagħad għollejtulhom ir- registration fee.

Fejn kienu roħsu l-karozzi!

Fejn kien jieħu r-refund il- konsumatur!

Mhux veru li min kien jixtri karozza jew computer il-VAT kien jeħodha lura.

(Interruzzjonijiet) Imma jien fuq il-konsumatur qed nitkellem.

Intom daqqa ssemmu l-konsumatur u daqqa tgħidu li l-businessman ħalliel.

Kif qed jispjega l-Onor.

Josef Bonnici the man in the street jifhem li jekk jixtri computer se jieħu l-VAT lura.

Mhux veru.

Il-VAT taf kif kont teħodha lura?

(Interruzzjonijiet) Toqgħodx tiġi b'teoriji!

Intom dejjem għidtu li bil-VAT il-ħajja se torħos.

Mhux veru roħsot il- ħajja għax kieku roħsot kontu tirbħu l-elezzjoni.

Intom kontu tgħidu li l- VAT m'hu se jkollha l-ebda effett fuq il-prezzijiet.

Issa daqqa tgħidu li bil-liġi li se nagħmlu se jogħlew l-affarijiet, daqqa tgħidu li se jonqsu l- profitti u daqqa tgħidu li l-profitti se jogħlew.

Intom lil min qed tiddefendu?

Lill-konsumatur jew lin-negozjant?

Intom daqqa tgħidu li l- Gvern se jdaħħal anqas taxxi u daqqa tgħidu li din hija cascading u l- Gvern se jdaħħal iktar.

Xi spjegazzjoni tajtu qabel l-elezzjoni?

L-Onor.

Fenech Adami kien jgħid li l-VAT kienet se trebbaħkom l-elezzjoni u mbagħad wara li ħadtu tkaxkira bħal dik li ħadtu tibqgħu tgħidu li l-poplu jrid il- VAT.

Issa erġgħu spjegawhielu din lill-poplu u jekk terġgħu titilgħu daħħlu l-VAT, imma issa spjegaw kif roħsu l-affarijiet.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, jien naħseb li l-argument issa qed jiddeġenera ftit, fis-sens li l-punti tekniċi f'daqqa waħda qishom ġew abbandunati kompletament.

Jien ma nistax naċċetta t-tip ta' argumentazzjoni li qed issir min-naħa ta' l-Oppożizzjoni.

L-analisi globali u simplistika li għamlu għall-popolin fuq din il-liġi hija li issa kulħadd se jmur ħażin għax il-konsumatur se jħallas iżjed, in-negozjant se jaqla' inqas u l-Gvern se jdaħħal anqas.

Kieku qalu li xi sezzjoni se tmur tajjeb u sezzjoni oħra se tmur ħażin kien ikun hemm ftit kredibilita', anke kieku ma kenux korretti fl-assessment tagħhom, imma naħseb li fl-assessment li għamlet l-Oppożizzjoni qed turi nuqqas ta' serjeta' meta qed tgħid li across the board kulħadd se jmur ħażin b'din is-sistema.

Għaldaqstant jien nasal biex nikkonkludi li l-Oppożizzjoni mhux talli għamlet studju nieqes mis-serjeta' meta kienet fil-gvern, talli m'għamlet l-ebda studju serju issa li qiegħda fl-oppożizzjoni qabel għaddiet biex tagħmel din il-kritika.

It-tieni punt li xtaqt insemmi huwa li bl-ETP aħna daħħalna sistema kontra l-cascading effect.

L-ETS tista' forsi tbati xi ftit mill-cascading effect imma din hija soġġetta biss għal 5% u għalhekk fil-fehma tagħna din iżżomm il-cascading effect baxx.

Meta wieħed jipparaguna dan ma' dak li kien hemm fil-VAT, jara li minħabba r-rata ta' 15% din kienet ikkreat periklu fis-sistema għax ma kontux ħsibtu fih u fil-fatt fl-1989 u fl-1990 l-IMF stess kienu issuġġerewlkom li ddaħħlu l-VAT f'rata iżjed baxxa.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Joe Farrugia.

ONOR.

JOE FARRUGIA: Mr Chairman, mit-teorija għall-prattika hemm differenza enormi.

Mill-għada li ddaħħlet il-VAT - jiena nista' nitkellem għax għandi business - in-negozju waqaf zopptu u minn dak inhar 'l hawn ix- xogħol baqa' sejjer lura.

Dan ifisser li l-VAT kienet tajba?

Il-VAT ħadd ma riedha għax il-ħajja kollha għoliet, kemm l-oġġetti u kemm is-servizzi.

Dawn għolew mhux b'5%, 10% jew 15%, imma kien hemm fejn għolew anke b'100%.

U min bata?

Bata kulħadd, il-konsumatur u n-negozjant.

Jiġifieri inutli noqogħdu ngħidu li din it-taxxa m'hijiex tajba għaliex m'hemmx way oħra.

Il-poplu vvota biex ineħħi l-VAT u din se titneħħa.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jien ma rridx intawwal pero' l-fatt huwa li l- computers se jogħlew u mhux il-computers biss se jogħlew imma se jogħlew ruxmata affarijiet oħra u għalhekk hemm bżonn issir analisi dettaljata.

Minflok ma qed isir hekk, il-kelliema għan-naħa tal-Gvern qegħdin kull darba jmorru lura għal tliet snin ilu meta fil-fatt d-diffikulta' hija dwar x'se jogħla llum b'din is-sistema l-ġdida.

Issa niġu għal dak li qal l- Onor. Leo Brincat dwar il-mod kif l-Oppożizzjoni qed tagħmel il-kritika.

Jien hawnhekk għandi l-istqarrija taċ-Chamber of Commerce, ta' l-FOI u ta' l-Employers' Association li tgħid bl-iktar mod ċar li din is-sistema għandha d-difetti u mhux kif qal l-Onor.

Joe Farrugia li s-sistema hekk irridu nagħmluha.

Hemm diversi emendi li jridu jsiru biex ma jintlaqatx ħażin iċ-ċittadin Malti.

Qegħdin f'dan l-istadju ta' Kumitat biex wieħed jiċċara dawn l-affarijiet u m'għandniex għalfejn nattakkaw lill- Oppożizzjoni li qed tippolitiċizza kollox.

Kien hemm nies oħra u associations oħra li kkriktikaw is-sistema u saħansitra anke l-IMF tkellmet dwar dan.

Issa nispera li ma taħsbux li aħna qegħdin f'pożizzjoni li l-IMF tgħid li rridu aħna u l-associations jgħidu li rridu aħna!

Dan tafuh intom pero' nixtieq issa nimxi fuq punt ieħor li għandi fuq din il-klawsola.

Meta ħarġet il-white paper kien hemm sezzjoni dwar international commitments u dwar l-introduzzjoni tad-dazju.

Fil-white paper donnu hawn xi faċċata nieqsa - din ippubblikaha l-Gvern stess; ħalliha li kien hemm min ħareġ jgħajjar lili għaliex għidt li fiha l-problemi - għaliex l-unika sezzjoni li titkellem fuq international commitments tirriferi għall- Association Agreement li ġie ffirmat fl-1970 ma' l-EU u tgħid li "Article 5 of Annex 2 deals specifically with the reintroduction of customs duties" u tagħti tliet kondizzjonijiet fejn dan jista' jseħħ.

L-ewwelnett li ma jkunux aktar minn 20% - din hekk hi għax id-dazju se jkun ta' 15% - it- tieni li l-volum ma jkunx aktar minn 10% tat-trade li kien hemm fl-1969 u t- tielet li dawn huma neċessarji għar-raġuni ta' protezzjoni.

Jiġifieri dawn id-dazji jistgħu jiġu ntrodotti jekk ikunu jissodisfaw dawn it-tliet kondizzjonijiet.

Il-white paper ma tgħidx jekk jissodisfawhomx jew le imma tħalli d-diskussjoni mdendla.

Għalhekk jien nixtieq li l-Ministru jgħidilna x'ġara fuq dawn il-punti għaliex meta wieħed jaqra l-white paper u jaqra x'hemm ippjanat f'din il-liġi bilfors jasal għall-konklużjoni li hemm konflitt.

Mit-tliet kondizzjonijiet dwar ir-ri-introduzzjoni tad- dazji waħda biss qed tiġi sodisfatta skond dak li hawn fil-white paper u ż- żewġ punti l-oħra m'humiex qed jiġu sodisfatti.

Fil-fehma tiegħi din qabżitlu lill-Gvern għaliex ma semma xejn dwar l-implikazzjonijiet ta' dan imma sempliċement hemm general statement li jgħid that we meet international commitments.

Imma aħna ilna ngħidu ħafna li milli jidher we don't meet our international commitments u allura nixtiequ nkunu nafu jekk din il-klawsola hijiex se taffettwa dak l-agreement u rridu nkunu nafu x'inhi s-sitwazzjoni fuq dawn iż-żewġ punti.

Nistgħu naraw jekk din il- klawsola fuq ir-ri-introduzzjoni tad-dazji hijiex qed tikser l-agreement jew hijiex se tikkrea diffikultajiet lil pajjiżna?

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Naħseb li l-Prim Ministru diversi drabi rrifera għall- fatt li meta kien hawn taħdidiet ma' l-EU ħareġ ċar li Malta ma kienet qed tikser l-ebda obbligu internazzjonali.

L-ewwelnett dan il-punt ġie magħmul b'mod kategoriku kemm magħhom kif ukoll pubblikament u t-tieni nett ma kenitx kwestjoni ta' concessions jew negozjati.

Aħna la nnegozjajna ma' l- EU meta għandna nġibu l-liġi fil-Parlament u lanqas innegozjajna ma' l-EU jekk għandniex inbiddlu l-liġi jew le.

L-objections li tqajmu mill-EU kienu fuq il-kwestjoni tal-levies u dwar dan diġa' tkellem il-Prim Ministru.

Huma kienu taħt l-impressjoni li l-levies se jiġu phased out at a certain point in time meta fil-fatt iċ-ċirkostanzi kienu mod ieħor.

U għalkemm ovvjament dawn il-levies eventwalment iridu jiġu phased out, dan se jsir bħala parti mir-restructuring ta' Malta a tempo nostro.

Li kieku kien hemm Gvern Nazzjonalista fil-poter dawn il-levies diġa' ġew phased out għax hekk kien il-commitment.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: F'dan l-istadju m'iniex qed nidħol fuq il-kwestjoni tal-levies għaliex dik hija diskussjoni oħra u fil-gazzetti wkoll kien hemm li r-ri-introduzzjoni tad-dazji qajmet problema.

Jiena għandi d-dokumenti u nista' ngħid li n-negozjati li kellna ma' l-EU dwar il-levies kienu fuq erba' affarijiet - fuq il-birra, il-gallettini, il-ħut u xi affarijiet oħra.

L-EU għamlet il-pożizzjoni tagħha, aħna konna għamilna l-counter proposals u fuq hekk konna qegħdin nitkellmu.

Dan kien f'Awissu li għadda.

Milli nistgħu nifhmu d-diffikulta' li nqalgħet kienet fuq il- levies.

Jien hekk waslitli l-interpretazzjoni.

Ma naħsibx li huwa ġust li wieħed idawwar l-affarijiet bil-kontra jekk is-sitwazzjoni hija hekk.

Pero' l-punt huwa li l-Ministru ma rrispondinix u jien m'iniex se noqgħod nirrepeti.

Wara kollox jekk il-Gvern ma jridx jirrispondi ma jirrispondix.

Jien qed nagħmel id-dover tiegħi u l-poplu Malti jifhem li l-Gvern mhux qed jirrispondi.

Nerġa' ngħid li fil-white paper hemm żewġ klawsoli li at first glance - u mhux biss at first glance - jidher li dawn il-kondizzjonijiet li għandna fl- association agreements m'humiex qegħdin jiġu sodisfatti.

Min jagħmel l- eżami tal-Matsec u ma jirrispondix għall-mistoqsija li ssirlu jew jirrispondi fuq xi ħaġa oħra jeħel.

Jiġifieri llum għandna sitwazzjoni fejn din il-klawsola tidher li qed tikser żewġ kondizzjonijiet minn tlieta.

Jimporta jekk il-Gvern jgħidli kif din il-klawsola ma tiksirx il- kondizzjoni - qed naqra mill-white paper li ppubblika l-Gvern stess - li tgħid li d-duties jistgħu jerġgħu jiġu ntrodotti "if they are applied to a maximum volume of 10% of the total trade value of Maltese imports during 1969".

Skond il-kalkoli tiegħi din il-klawsola is going to be broken.

L-aħħar kondizzjoni hija li "they are necessary to protect new industries not existing at the time of entry into force of the agreement".

Dawn id- dazji m'humiex qegħdin hemmhekkk għall-protezzjoni għaliex, if anything, il- protezzjoni se tonqos peress li dawk il-prodotti li għandhom il-levies mhux se jkun hemm dazju fuqhom.

Jiġifieri l-mistoqsija hija speċifika: Din il- klawsola li qed niddiskutu tiġi f'konflitt ma' dawn il-klawsoli jew le?

Jekk mhux hekk jista' jispjegalna għaliex?

Jistgħu allura jispjegawlna x'diskussjonijiet saru?

Dan huwa agreement li ġie ffirmat mill-Gvern preċedenti u fil-gazzetti tal-lum stess hemm miktub li jrid ikompli jaqdina sakemm jiġi ffirmat xi ftehim ieħor.

Allura l-poplu Malti jrid isserraħ rasu li m'humiex qegħdin jinħolqu dawn it-tip ta' diffikultajiet f'dak l- agreement.

Din hija mistoqsija sempliċi u minflok ma l-Ministru Brincat jirrispondini għal mistoqsijiet sempliċi kull darba jgħidli: Imma l-Prim Ministru qal ...

Jiddispjaċini li l-Prim Ministru mhux qiegħed hawnhekk, imma l-Prim Ministru qal li m'għandniex international problems.

Kif jista' jkun li m'għandniex international problems b'dawn il-klawsoli li għandna hawnhekk?

Bilfors kien hemm xi diskussjoni għaliex l-klawsoli ta' dak l- agreement assolutament ma jagħmlux sens fil-konfront ta' din il-klawsola li qed niddiskutu.

Jekk il-Ministru ma jistax jirrispondina jagħlaq ħalqu imma mhux jibqa' jdawwarli s-suġġett fuq xi ħaġa oħra!

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: L-ewwelnett jiena bl-ebda mod ma dawwart is-suġġett anzi naħseb li issa qed niddevjaw ferm mill-parametri tal-liġi u morna lura għall-white paper meta kulħadd jaf li l-abbozz ta' liġi kien an evolution tal-white paper, iżjed u iżjed bl-emendi li ġew mgħoddija u miżjuda magħha.

It-tieni nett il-white paper identifikat l-international commitments ta' Malta u l-liġi kif imressqa hawnhekk indirizzathom billi ħalliet il- preferenza fuq prodotti li ġejjin mill-Ewropa - fis-sens li t-taxxa fuq prodotti ġejjin minn barra l-Ewropa tkun 35% ogħla - u prodotti lokali mhux se jkunu diskriminati favorevolment kontra prodotti mill-EU billi neħħejna l-ETI meta jkun hemm il-levies.

Bażikament dak huwa l-gist tagħha kollu u mhux veru li l-Gvern ta' qabel tkellem biss fuq erba' prodotti għaliex dak inhar kien hemm lista ta' 400 prodott li, jekk m'iniex sejjer żball, jirrappreżentaw nofs il-lista sħiħa ta' l-items li kien hemm koperti mill- levies dakinhar.

X'inhuwa l-interess ta' kulħadd meta jkun hemm an international obligation?

L-interess ta' kulħadd huwa li ma jsir xejn li jiddiskrimina kontra l-interessi tiegħu u aħna, bil-policy li ħadna u bl-abbozz ta' liġi li ppreżentajna, tajna sitwazzjoni adegwata biżżejjed għan-naħa ta' l-EU biex huma jkollhom moħħhom mistrieħ li m'hemm xejn diskriminatorju min-naħa tagħna kontra l-EU products.

Anzi aħna dan estendejnih ukoll għal non-EU products.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jien assolutament ma nistax nifhem.

Jien staqsejt fuq żewġ klawsoli li qegħdin fil-white paper u issa l-Ministru qalli li dawn inbidlu għaliex il-liġi evolviet minnha.

Jista' jgħidli kif dawn il- klawsoli m'għadhomx rilevanti issa?

Fil-liġi ovvjament m'għandna xejn fuq l-international commitments.

Jien qed ngħid li l-Ministru qed idawwarli s- suġġett għaliex ma nippretendix li jiġi jgħidli li dawn il-klawsoli m'għandniex niddiskutuhom f'dan l-istadju għaliex dawn qegħdin fil-white paper!

Din hija l-ewwel opportunita' li kellna s'issa sabiex niddiskutu b'mod dettaljat il-liġi u l-implikazzjonijiet tagħha, u dak huwa li qed nagħmel jien għax qed naqdi d-doveri tiegħi.

Din hija ħaġa li ppubblika dan il-Gvern stess, għadu ma bidel xejn minnha u l-implikazzjonijiet ta' dawn il-klawsoli għadhom hemmhekk f'agreement internazzjonali.

Allura bilfors wieħed irid jistaqsi x'ġara hawnhekk.

Il-Gvern ippubblika din il- white paper imma mbagħad donnu warrabha u lanqas biss irid jgħid jekk dawn il-klawsoli humiex qed jiġu miksura u x'negozjati saru.

It-tieni punt huwa li wieħed irid jifhem li hemm żewġ kategoriji ta' levies; hemm kategoriji li jridu jiġu traded off u hemm kategoriji oħra li jridu jistennew għaliex għad baqagħlhom iż-żmien.

Jien kont qed ninnegozja fuq dawn il-kategoriji u ma kelli l-ebda pressjoni mill-Unjoni Ewropea rigward levies oħra.

Aħna konna domna għaddejjin bid-diskussjonijiet għal xhur sħaħ u fil-fatt għandi d-dokumenti dwar dawn id-diskussjonijiet.

Imma issa x'ġara?

Il-Gvern ħa pass differenti għar-rigward tas-sħubija fl- Unjoni Ewropea, ħa pass differenti milli nkomplu nnaqqsu l-protezzjoni u ħa pass differenti milli jkollna suq wieħed ma' l-Ewropa u dan kollu wassal għal diffikultajiet.

Sur President, issa hawnhekk irridu niftakru li qabel ma daħlu l-levies aħna kellna prohibition on certain imports imma l-levies, li minn mindu daħlu dejjem bdew jonqsu, neħħew din il-prohibition.

Issa minħabba li dan il-Gvern se jdaħħal id-dazji ta' 15% li se jiġri huwa li se jkollu jnaqqas il-protezzjoni ta' 15% across the board.

Lili din ma tantx togħġobni għax filwaqt li veru li hemm levies li jistgħu jiġu mneħħija - fil-fatt aħna konna qed naħdmu biex inneħħu ċerti levies li ma kenux neċessarji u jekk il- Ministru jkellem liċ-Chamber of Commerce jew lill-Federation of Industry dawn malajr jagħtuh id-dettalji f'dan ir-rigward - hemm levies li huma neċessarji u sensittivi ħafna.

An across the board reduction ma tkunx ideali għaliex mat-tneħħija ta' ċerti levies wieħed irid jikkombina a restructuring programme biex jara li fl-Ewropa jkollu suq aħjar.

Per eżempju, jien niskanta kif m'għandniex free access għal-levies fuq il- gallettini u fuq affarijiet simili.

Fil-fatt kienu għaddejjin negozjati biex ikollna iktar aċċess għal dawn il-levies billi nnaqqsuhom minn fuq 'il barra.

Biex aħna jkollna iktar aċċess fl-Irlanda fejn nesportaw il- gallettini dawn riedu li aħna nnaqqsu l-levies fuq il-prodotti li ġejjin mill-Ewropa.

Jien ma nafx x'ġara iktar fuq dan ir-rigward għax xi sentejn ilu l-Unjoni Ewropea żiedet il-protezzjoni fuq il-gallettini - mhux dawk esportati biss minn Malta imma minn diversi postijiet - u fil-fatt in- negozjati għalhekk kienu għaddejjin.

Issa li nixtieq naf jien huwa li dan it-tip ta' proċess li wieħed qed inaqqas across the board mingħajr ma jiggwadanja xejn ...

Aħna konna lesti li min-naħa tagħna nnaqqsu l-levies u huma jnaqqsu l-levies tagħhom fuq ċertu tip ta' gallettini u għalkemm ma wasalniex fejn xtaqna - għax aħna konna nixtiequ li jneħħu l-levies kollha u huma xtaqu li aħna nagħmlu l-istess, pero' aħna ma stajniex nagħmlu hekk għax dan huwa prodott sensittiv - kienu għaddejjin dawn it-tip ta' diskussjonijiet imma mbagħad meta nbidlet it-triq inbidlu l-parametri.

Sur President, fil-fatt il-pożizzjoni ta' l-Unjoni Ewropea tidher li nbidlet għax jien kelli diskussjonijiet ma' diversi commissioners u bħala ministru responsabbli mill-industrija u mill-kummerċ kont ili naħdem fuq dan is-suġġett għall-aħħar sena u nofs ta' qabel l-elezzjoni mingħajr ma kelli diffikultajiet.

Irrid ngħid li l-ebda ambaxxatur u l-ebda commissioner qatt ma qal li għandna xi diffikultajiet, anzi dawn qalulna biex nibdew in-negozjati fuq dan ir-rigward meta nibdew ninnegozjaw għas- sħubija fl-Unjoni Ewropea u qalulna wkoll biex ma nagħmlu l-ebda tnaqqis across the board, kif qed jipproponi dan il-Gvern minħabba l-introduzzjoni tad-dazji.

Sur President, allura hawnhekk ikolli nerġa' nistaqsi jekk sarux xi diskussjonijiet jew xi komunikazzjoniet fuq dawn il-klawsoli biex 'il quddiem ħadd ma jgħid li qed tinkiser xi klawsola.

Jien li rrid huwa li ma jkollniex diffikultajiet għal pajjiżna u għalhekk qed nipprova niftaħ għajnejn il-Gvern u qed nipprova niddiskuti b'mod rational, b'mod loġiku u b'sens komun, pero' jiddispjaċini ngħid li s'issa l-Onor.

Membri tal-Gvern m'humiex qed jirrispondu għall-queries li qed isiru.

Jien m'iniex qed nivvinta d-diffikultajiet imma qed nuri lill-Gvern x'diffikultajiet jeżistu u qed nistenna risposta għalihom pero' s'issa għadni m'iniex sodisfatt bir- risposti li qed jingħataw.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Kif għidt iktar kmieni tajna l-assigurazzjonijiet neċessarji fuq l-obbligi internazzjonali tagħna u s'issa ħadd ma staqsa x'inhi l-pożizzjoni tagħna f'dan ir-rigward.

Jien ma nafx għaliex l-Onor.

Josef Bonnici qed jipprova joħloq id-dubji u s-suspetti at this point, pero' ma rridx inkun polemikuż u nippreferi nieqaf hawn.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jien kont ġentili ħafna fil-mod kif tkellimt.

Jien ma tkellimtx b'mod allarmista jew ipprovajt noħloq xi dubji u suspetti.

Onor. Brincat, inti bqajt ma rrispondejtnix għall-mistoqsijiet li għamiltlek.

(Interruzzjonijiet) Imma tgħidlix li qed nipprova noħloq id- dubji u s-suspetti!

Din bħal meta intom tgħidulna li aħna qed nimbottaw il- prezzijiet 'il fuq għax ngħidu li xi prezzijiet se jogħlew.

(Interruzzjonijiet) Imma mhux tiġi tgħidli li qed nipprova noħloq id-dubji u s-suspetti għax hawnhekk jien qed nagħmel xogħli.

THE CHAIRMAN: Iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l- emenda għall-klawsola 11 kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru fis- seduta Nru. 71 tas-26 ta' Mejju.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

THE CHAIRMAN: Skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 60 tat-12 ta' Mejju, 1997 din il-votazzjoni għandha tittieħed wara l-ħin tad-9.00 p.m tal-lejla.

Klawsola 12 - Eżenzjonijiet dwar importazzjonijiet.

Clause 12 - Exemptions on imports.

THE CHAIRMAN: Hemm rimarki?

L-Onor.

Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, l-eżenzjonijiet li hemm fl-Ewwel Skeda ta' klawsola 12 huma prattikament l-istess eżenzjonijiet li jeżistu llum taħt il-liġi dwar il-VAT - fil-fatt aħna għalhekk qed ngħidu li b'dan l- abbozz ta' liġi m'hu qed jinbidel xejn - imma qed jidħlu tliet eżenzjonijiet oħra.

Waħda minn dawn l-eżenzjonijiet tittratta dwar l- industrial capital equipment u din kellha tidħol bilfors - hawnhekk fejn jibdew iqumu l-komplikazzjonijiet - għax peress li s-sistema tar-refunds tneħħiet bilfors kellha tidħol xi tip ta' eżenzjoni f'dan ir-rigward.

Jien ma nafx kemm dawn japplikaw għal, ngħidu aħna, il-qasam tat-turiżmu u meta wieħed jara x'hemm eżentat fl-industrial capital equipment isib li hemm ħafna makkinarju li m'huwiex eżentat mid-dazju.

Fil-fatt ħafna affarijiet li jintużaw fil-qasam ta' l-industrija bħala kapital, bħal ngħidu aħna machinery spare parts, illum bil-VAT ma titħallas l-ebda taxxa fuqhom imma mill-1 ta' Lulju, minħabba li m'humiex inklużi f'dawn ix-schedules, se tibda titħallas it-taxxa fuqhom.

L-istess nistgħu ngħidu għal diversi prodotti li jintużaw fil-qasam ta' l-agrikoltura għaliex filwaqt li dawn illum huma eżentati mit-taxxa issa b'dan l-abbozz ta' liġi se jibda jitħallas id-dazju fuqhom.

Sur President, ta' min jgħid ukoll li partita 26 ta' l-Ewwel Skeda tgħid li dawk l-oġġetti kollha li għandhom levy - fil-fatt nixtieq li l-Ministru jikkonfermali li qed nifhmu tajjeb dan il-paragrafu - mhux se jkollhom ETI fuqhom.

Jiġifieri dawk il-prodotti li fuqhom għandhom levy ta' inqas minn 15% se jidħlu Malta b'din it-tip ta' levy meta kollox dieħel at 15%?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Hekk jirriżultali.

ONOR.

JOHN DALLI: Jien m'iniex qed nistaqsik x'jirriżultalek imma jekk huwiex hekk.

B'dan il-mod dawk l-affarijiet li għandhom il-levy - għax sibna li kellhom bżonn protezzjoni - issa mhux talli se nneħħulhom il-levy imma talli t-total duty fuq l-importazzjoni se nagħmluh inqas min-normal, jiġifieri issa se nagħtu inċentiv biex dawn l-affarijiet jiġu importati.

ONOR.

LEO BRINCAT: Onor. Dalli, l-ETI se tidħol fuq dawk l-affarijiet li għandhom levy iżjed baxxa.

ONOR.

JOHN DALLI: Imma din ma tirriżulta minn imkien fl-abbozz ta' liġi.

ONOR.

LEO BRINCAT: Nista' nikkonferma li l-Local Manufacturers (Promotion) Act se tiġi emendata permezz ta' regolamenti.

ONOR.

JOHN DALLI: Jekk dik il-liġi tiġi emendata se jintmessu l-levies.

Jiġifieri issa fejn il-levies jammontaw għal inqas minn 15% se nżiduhom għal 15%?

Kulma ridna nagħmlu kien li fil-liġi ngħidu "whichever is the greater".

Dik hi s-soluzzjoni u mhux toqogħdu tbagħbsu dawn l-affarijiet!

ONOR.

LEO BRINCAT: Naħseb li meta rriferejt għar-regolamenti li jemendaw il-Local Manufacturers (Promotion) Act stajt tajt impressjoni konfliġġenti u għalhekk ikun aħjar jekk nippreċiża l-pożizzjoni tagħna fuq dan ir- rigward.

Aħna ftehimna ma' l-Unjoni Ewropea li kull fejn ikun hemm levy se jkun hemm exemption mill-ETI.

F'każ li l-levy tkun inqas minn 15% din se titneħħa permezz ta' regolamenti, l-eżenzjoni ma tapplikax iżjed u l- prodott ikun soġġett biss għall-ETI.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, jien jiddispjaċini li qed ningħataw dawn it-tip ta' risposti.

Qed ngħid dan għax ftit ilu l-Ministru qal li ma kellux diskussjonijiet ma' l-Unjoni Ewropea u issa qed jgħid li għamlu ftehim ma' l-Unjoni Ewropea.

(Interruzzjonijiet) Inti ftit ilu għidt li ma ddiskutejtux dan l-abbozz ta' liġi ma' l-Unjoni Ewropea - din qiegħda recorded - u issa qed tgħid li ftehimtu ma' l-Unjoni Ewropea.

ONOR.

LEO BRINCAT: Jien għidt li ma' l-Unjoni Ewropea ma kienx hemm nuqqas ta' qbil dwar l-obbligi internazzjonali għax l-Onor.

Josef Bonnici ta wieħed x'jifhem li ma konniex qegħdin in order.

ONOR.

JOHN DALLI: Jien fhimtek tgħid li ma sarux diskussjonijiet.

Issa mbagħad naraw x'jgħidu r-records.

ONOR.

LEO BRINCAT: Ħalli nippreċiża x'għidt għax jien naf eżattament x'għidt.

Jien ma għidtx li aħna ma tkellimniex ma' l-Unjoni Ewropea.

Kulħadd jaf li kien hawn delegazzjoni hawn Malta imma peress li ċerti gazzetti bdew jallegaw li din id-delegazzjoni kienet ġejja Malta minħabba li kien hemm suspetti serji li aħna konna qed niksru l-obbligi internazzjonali, jien għidt li b'riżultat ta' dawn it-taħdidiet ħareġ ċar li Malta ma kenitx qed tikser l-obbligi internazzjonali tagħha, xejn iżjed u xejn inqas.

ONOR.

JOHN DALLI: Milli jidher l-esperti qed jissuġġerixxu lill-Ministru jagħmel xi regolamenti biex tiġi emendata l-Local Manufacturers (Promotion) Act.

Ma jafux l-esperti li meta tkun trid iżżid xi levy dan ma tistax tagħmlu billi sempliċement tagħmel xi regolamenti imma trid bilfors tgħaddi liġi?

(Interruzzjonijiet) Imma mhux bilfors li hekk irid isir!

ONOR.

LEO BRINCAT: Le!

ONOR.

JOHN DALLI: Ejjew nibdew mill-bidu ħalli nifhmu x'aħna ngħidu.

Sur President, aħna qed ngħidu li hemm levies li jammontaw għal inqas minn 15%.

Issa l-Ministru qed jgħid li fejn hemm levies mhux se jkun hemm ETI.

GĦalhekk jista' jirriżulta l-fatt li dawk il-prodotti li llum għandhom levy ta' inqas minn 15% mhux se tibda titħallas ETI fuqhom u se nibqgħu b'import tax ta' inqas minn 15% fuq ċerti prodotti.

Issa x'se jsir biex tiġi rranġata din is-sitwazzjoni?

Jien ngħid li kieku d-drafting ta' dan l-abbozz ta' liġi sar suret in-nies ma kenitx tinħoloq din il-problema.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, nerġa' ngħid li meta l-prodotti jkollhom il-levy fuqhom dawn se jkollhom exemption mill-ETI.

Fejn il-levy tkun inqas minn 15% din se titneħħa b'regolamenti, l-eżenzjoni ma tapplikax iżjed u b'hekk il-prodott ikun soġġett biss għall-ETI.

ONOR.

JOHN DALLI: Jien m'iniex se nitkellem iktar bħalma għamilt fil- klawsoli l-oħra kollha imma rrid ngħid li dan mhux il-każ.

Jekk il- Ministru jaħseb li jista' jiġbor 15% mid-dwana jien nista' ngħidlu minn issa li mhux se jiġborhom għax b'dan l-abbozz ta' liġi jkun illegali li jiġborhom.

Issa jagħmel hu u ma jien se ngħid xejn iżjed fuq dan ir- rigward għax ma nistax nifhem kif jibqgħu jsostnu xi ħaġa li hi żbaljata.

Aħna qed nipprovaw ngħinukom.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: L-esperti għadhom kif qed jerġgħu jikkonfermawli dak li għidt ftit ilu, jiġifieri li l-Local Manufacturers (Promotion) Act jista' jiġi emendat by regulation biex titneħħa xi levy.

Kieku ridna nżidu xi levy kont napprezza li rridu bilfors ngħaddu abbozz ta' liġi imma biex inneħħu levy l-liġi tista' tiġi emendata by regulation.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Ninu Zammit.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Sur President, jien ħassejt li kelli nagħmel intervent qasir biex ngħid xi ħaġa rigward l-Ewwel Skeda, partikolarment dwar dik il-parti li tittratta dwar l-eżenzjonijiet għall-qasam tal-biedja u s-sajd.

Meta wieħed jaqra ċerti gazzetti jieħu l-impressjoni li l-qasam tal-biedja u sajd se jkun eżenti mit-taxxa ta' l-importazzjoni, jiġifieri mill-ETI, u għalhekk ta' min jgħid lil min qed jismagħna fuq ir-radju li jekk wieħed jaqra t-tifsiriet tat-Tieni Taqsima tat-Tieni Skeda ta' dan l- abbozz ta' liġi jsib li f'paragrafu (e) l-frażi "oġġetti li jintużaw biss fl-agrikoltura u fis-sajd" tfisser

"... l-oġġetti speċifikati fit-Tariffa tad-Dwana li hemm fl-Ewwel Skeda ta' l-Att dwar id-Dazji ta' Importazzjoni li għandhom is- subintestaturi li ġejjin:",

u mbagħad għandek lista ta' 12-il linja ta' subintestaturi.

Fil-fatt meta wieħed jifli dawn l-affarijiet isib li mill-1 ta' Lulju fuq ħafna mill- oġġetti essenzjali li jintużaw fil-biedja u fis-sajd se jibda jkun hemm taxxa ta' mill-inqas 15% matul is-sena kollha, liema oġġetti sal-lum il- bidwi u s-sajjied qed jieħu r-refund tal-VAT għalihom.

Ħalli nsemmi xi eżempji ta' dan li qed ngħid.

Sur President, filwaqt li bil-liġi preżenti l-bidwi qed jieħu refund tal- VAT li jħallas fuq l-ispare parts ta' l-inġenji kollha li jintużaw fir- raba', bħal makna tad-dris u mutur tal-ħart, mill-1 ta' Lulju dan se jkollu jħallas it-taxxa ta' l-ETI ta' mill-inqas 15% fuq l-ispare parts kollha ta' dawn l-inġenji.

L-istess nistgħu ngħidu għall-pompi ta' l-ilma.

Aħna li tant niftaħru li rridu mmexxu l-qasam tal-biedja 'l quddiem nafu li dan il- qasam jista' jimxi 'l quddiem biss jekk ikun hemm l-ilma.

Imma minkejja dan, filwaqt li llum il-bidwi mhux qed iħallas taxxi fuq il-pompi ta' l- ilma li tant juża, mill-1 ta' Lulju dan fuqhom mill-inqas se jkollu jħallas taxxa ta' 15%.

Sur President, bħalma qal il-bieraħ sieħbi l-Onor.

John Dalli se jiddaħħlu wkoll dazji extra fuq il-fertilizers u filwaqt li sal-lum fuq iċ- chain-saws - dak l-apparat li l-bidwi juża biex jiżbor is-siġar il-kbar - il-bidwi kien jieħu refund tal-VAT li jkun ħallas, mill-1 ta' Lulju fuq dan l-apparat il-bidwi se jkollu jibda jħallas mill-inqas 15% taxxa ta' l-ETI.

L-istess nistgħu ngħidu għall-pressure washers li jintużaw ħafna mir- raħħala biex jaħslu l-irziezet tagħhom għax filwaqt li sal-lum fuq dan l- apparat il-bidwi kien qed jieħu r-refund tal-VAT lura mill-1 ta' Lulju dan fuqu se jibda jkollu jħallas mill-inqas 15% ETI.

Imbagħad għandek oġġett importanti ħafna.

Sur President, fil-qasam tal-biedja saret rivoluzzjoni importanti permezz tad-drip irrigation, pero' peress li dan l-apparat fih ammont ta' plastic, bħal pajpijiet, fittings, filters, viti u valves - nistgħu ngħidu li l- bidwi jkollu jixtri dan l-apparat kull sena għax minħabba li jitħalla fix- xemx iservi xi sena biss - issa l-bidwi se jibda jkollu jħallas 15% ETI fuqu.

Hawn ma rridux ninsew ngħidu wkoll li mill-1 ta' Lulju l-bidwi se jibda jkollu jħallas l-ETI fuq is-sheets u fuq il-films tal-plastic li jintużaw għas-serer.

Illum il-bidwi qed jimmodernizza ruħu billi qed jagħmel tunnels, li jkunu qishom serer żgħar, li jkunu baxxi żewġ piedi u jinfurrahom bix-sheets jew bil-films tal-plastic, imma filwaqt li sal-lum meta jixtri dan il-materjal il-bidwi qed jieħu r-refund tal-VAT, mill-1 ta' Lulju dan se jibda jkollu jħallas mill-inqas 15% ETI plus l-ETP.

(Interruzzjonijiet) L-Onor.

Fenech Adami qed ifakkarni li kemm il-films kif ukoll ix-sheets tal-plastic jiġu mill-pajjiżi ta' l-Asja u għalhekk fuq dawn, mill-1 ta' Lulju se jibda jkun hemm taxxa ta' madwar 29%.

Hawn ta' min isemmi wkoll il-generators ta' l-elettriku li jintużaw minn ħafna bdiewa, raħħala u sajjieda għax fejn illum meta jixtru dawn it-tip ta' generators qed jieħdu r-refund tal-VAT li hemm fuqhom, mill-1 ta' Lulju dawn se jibda jkollhom iħallsu d-dazju fuqhom.

Ta' min isemmi wkoll li fuq il-bini ta' serer se jibda jkun hemm it-taxxa ta' l-ETP u dan minbarra li jrid jitħallas id-dazju anke fuq il-materjal tal-plastic, tal-ħġieġ, tal- metall u ta' l-aluminium li jintuża biex jinbnew dawn is-serer.

Sur President, fil-fatt anke fuq il-bini tal-ġwiebi se tibda tidħol l-ETP u filwaqt li llum meta bidwi jkun irid jibni ġiebja jħallas il-VAT u mbagħad japplika biex jieħu refund, b'din il-liġi, li kif għidt se teqred lill-oqsma tal-biedja u sajd, il-bidwi se jkollu jħallas l-ETP mingħajr ma jieħu flus lura.

Per eżempju, sal- lum il-bidwi, ir-raħħal u s-sajjied qed jieħdu r-refunds kollha tal-VAT li jħallsu għas-servizzi ta' electrician u ta' plumber - kulħadd jaf li meta l-bdiewa jiġu biex iwittu l-pajpijiet tad- drip irrigation fir-raba' tagħhom iqabbdu lil xi plumber professjonali - imma mill-1 ta' Lulju dawn se jibda jkollhom iħallsu t-taxxi fuq dawn is- servizzi wkoll.

Sur President, punt ieħor li rrid nagħmel huwa li l-bdiewa jkollhom ibiddlu l-makna tat-tractor ta' ċertu kobor kull erba' jew ħames snin u biex bidwi jixtri makna tajba jkollu jonfoq madwar Lm1,000.

Sal-lum il- 15% VAT li jkun ħallas biex jixtri din il-makna qed jerġa' jeħodhom lura, pero' mill-1 ta' Lulju l-bidwi se jkollu jħallas l-ETI fuqha jekk mhux ukoll l-ETP.

Sur President, imbagħad hemm oġġetti oħra li m'humiex qegħdin imniżżlin f'din l-Iskeda, bħal ngħidu aħna l-weighing machines.

Kulħadd jaf li qabel ma l-bidwi, ir-raħħal u s-sajjied jieħdu l-prodotti tagħhom il-pitkalija, il-biċċerija u l-pixkerija dawn jiżnuhom u għal dan il-għan ovvjament ikollhom bżonn miżien.

Imma fejn sal-lum dawn qed jieħdu refund tal-VAT li jħallsu fuq il-miżien, mill-1 ta' Lulju dawn se jibda jkollhom iħallsu kemm l-ETI kif ukoll l-ETP meta jixtru dan l-apparat.

Sur President, jien naħseb li b'dan l-abbozz ta' liġi qed naqilbu lil pajjiżna ta' taħt fuq.

Skond kalkolu li għamilt - biex min qed jismagħni jifhem x'qed ngħid - illum jekk bidwi li jaħdem għal rasu ibigħ Lm12,000 fi prodotti, minn dawn għandu 45% spejjeż u dawn l-ispejjeż jikkonsistu b'mod partikolari fid-drip irrigation u fl-ispare parts.

Dan ifisser li bidwi li jbigħ Lm12,000 fi prodotti jħallas Lm5,400 minnhom fi spejjeż u jieħu refund ta' 15% VAT - jiġifieri ta' Lm810 - imma b'dan l-abbozz ta' liġi, peress li 70% ta' l-ispejjeż il-bidwi jrid jagħmilhom sena wara l-oħra għax huma consumables - hawn irrid ngħid lill-bdiewa kollha li f'dan l-abbozz ta' liġi l-consumables m'humiex eżentati mill-ħlas ta' l-ETI - dan se jibda jkollu jħallas 0.7 ta' 15% fuq Lm5,400 u għalhekk kull sena l-bidwi se jibda jħallas iżjed minn Lm567 fuq turnover ta' Lm12,000.

Ovvjament dawn il-Lm567 issa jew se jonqsu mill-qligħ tal-bidwi jew inkella se jkollu jagħmel tajjeb għalihom il-konsumatur.

Sur President, issa ħalli ngħid xi ħaġa fuq il-qasam tas-sajd.

Hawnhekk qisna qed nistadu u qed nipprovaw naqbdu l-ħut b'gamblu jinten għax permezz ta' dan l-abbozz ta' liġi s-sajjieda se jkollhom iħallsu aktar għas-snanar.

GĦalkemm is-sunnara hija l-iktar oġġett li juża s-sajjied dan l-abbozz ta' liġi qed jimponi taxxa fuq is-snanar tas-sajd ukoll.

Jiġifieri minkejja l- ħafna ftaħir li jsir f'dan il-Parlament issa lis-sajjied se nġiegħluh iħallas it-taxxa ta' l-ETI - jekk mhux ukoll ta' l-ETP għax dan jiġi determinat skond id-dħul tiegħu - fuq kull sunnara li jixtri.

Hemm ukoll oġġetti essenzjali oħra għall-qasam tas-sajd li dan l-abbozz ta' liġi mhux qed jeżentahom mit-taxxa meta sa llum is-sajjied kien jieħu refund tal-VAT li jkun jħallas.

Fil-fatt sal-lum fuq kull oġġett li jintuża għall-biedja u għas-sajd il-bidwi, ir-raħħal u s-sajjied kien qed jieħu refund tat-taxxa li jħallas, pero' mill-1 ta' Lulju 'l quddiem mhux hekk se jiġri.

Kif għidt diġa', issa anke fuq is-snanar se jkollu jħallas it-taxxi s-sajjied minkejja l-ftaħir kollu li smajna li lis-sajjied se ngħallmuh jaqbad il-ħut u jġibu b'mod ippreżentat tajjeb lill-mara tad-dar!

L-ewwelnett jekk sajjied jaqbad il-ħut u jkun madwar 100 mil 'il barra mill-kosta, b'liema mod jista' jwasslu għand il-mara tad-dar b'mod preżentabbli?

Dan jista' jagħmlu jekk ikollu l-freezers u l-ice making machines, imma hawnhekk lis- sajjieda qegħdin ngħidulhom li mill-1 ta' Lulju biex jixtru ice making machines u freezers se jibda jkollhom iħallsu 15% ETI u 6% ETP u jekk dawn ikunu ġejjin mill-Asja t-taxxa titla' aktar mill-famuża 25% li kienu juruna fuq it-television qabel l-elezzjoni.

Mr Chairman, min qed jippilota din il-liġi donnu jaħseb li s-sajjied għandu joħroġ bil-luzzu, joqgħod idur fil-bajja ta' Marsaxlokk jara ċ- ċumnija ta' Delimara u jerġa' jidħol lura!

Illum s-sajjied joħroġ 100 mil jew 150 mil 'il barra u allura għandu bżonn dawk li jissejħu navigational instruments and appliances bħalma huma l-global positioning system li tintuża mis-sajjied biex ikun jaf fejn hu u jara liema rotta jrid jaqbad.

Għandu bżonn il-global positioning system u l-echo sounder biex jara kemm hemm fond u jekk ikun bniedem tas-sengħa sewwa jkun jista' jara l-ħut 'il fejn jagħmel.

Jekk is-sajjied ikun għaddej fil-maltemp jew fid-dlam għandu bżonn radar u VHF radio ħalli jkun jaf x'hemm madwaru.

Jien qed insemmi biss dawn l-erba' affarijiet li s-sajjied li jixtrihom sat-30 ta' Ġunju se jieħu r-refund tal-VAT lura u jekk jixtri dan l-apparat wara l-1 ta' Lulju, skond kif qed jgħid il-Prim Ministru, se jibda jkollu jħallas l-ETI u l- ETP, jiġifieri bejn 20% u 30% iżjed.

Mr Chairman, irrid ngħid li din il-liġi hija ġennata għaliex se tkompli tgħolli l-ħajja u tnaqqas il-qligħ lis-sajjied, lir-raħħal u lill-bidwi u dan ovvjament se jkun rifless fl-għoli tal-prodotti li se jkompli jgħolli l- ispiża tal-ħajja f'pajjiżna.

Dan imur kontra dak li kien wiegħed il-Prim Ministru meta qal li se jneħħi l-VAT biex iraħħas il-prezzijiet.

Nispera li min qed jippilota l-liġi jagħti kas ta' dawn l-affarijiet li għadni kif semmejt għaliex inkella se nispiċċaw neqirdu l-industriji tal-biedja u s- sajd li l-Gvern preċedenti tant investa u għen sabiex ipoġġihom fuq sisien sodi.

Grazzi.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, jien smajt b'ċerta attenzjoni d-diskors - ħsibt li konna qegħdin fis-Second Reading! - li għamel il-kollega tiegħi u naħseb li l-unika ħaġa li nista' ngħidlu fiċ-ċirkostanzi hi biex jirriferi daqsxejn għall-abbozz ta' liġi nnifsu u jsib partita 28 ta' l- Ewwel Skeda li tgħid ċar u tond: "The importation of goods solely for agricultural or fishing use as defined in Part Two of the Second Schedule to this Act and when certified and approved as such by the Minister responsible for agriculture or the Minister responsible for fisheries, as the case may be.".

Hemmhekk hemm l-eżenzjonijiet kollha li qed nitkellmu dwarhom.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Ninu Zammit.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Għandu jkun hawnhekk hawn nies li qegħdin jitkellmu bil-Grieg, oħrajn qed jitkellmu bit-Tork u oħrajn bir-Russu!

Jiena se naqra x'hawn miktub f'paragrafu (e) tat-Tieni Taqsima tat-Tieni Skeda ħalli nitkellmu bil-Malti pur u ċar.

Dan il-paragrafu jgħid hekk: ""oġġetti li jintużaw biss fl-agrikolu u fis-sajd" tfisser l-oġġetti speċifikati fit-Tariffa tad-Dwana li hemm fl-Ewwel Skeda ta' l-Att dwar id-Dazji ta' Importazzjoni li għandhom is-subintestaturi li ġejjin: ...", u ma' l-affarijiet li hemm imsemmija m'hemmx dawk li semmejt jien.

F'dan il-paragrafu ma tawx l-ismijiet imma taw biss in-numri.

Hawn ġew għandna nittrattaw lil xulxin ta' nies u m'għandniex nagħtu n-numri biss.

Meta fittixna x'isarfu dawn in-numri sibna li dawk l-affarijiet kollha li għadni kif semmejt, jiġifieri l-ispare parts, il-pompi ta' l-ilma, id-drip irrigation u n-navigation equipment ma kenux inklużi.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Refalo.

ONOR.

MICHAEL ANĠELO REFALO: Sur President, taħt l-istess nomenklaturi jissemmew xi aġevolazzjonijiet għall-industrija tat-turiżmu.

Xtaqt konferma mingħand il-Gvern jekk dawn humiex l-istess oġġetti li kienu eżistenti taħt il-VAT u jekk kienx iż-żmien allura li wieħed iħares lejn l- istadju li kien wasal fih it-turiżmu u minflok ma jikkonċentra biss fuq il- lukandi jikkonċentra wkoll biex jaġevola espansjoni u titjib tal-prodott.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT (Prim Ministru): Jista', jekk jogħġbu, l-Onor.

Membru jispeċifika aħjar xi jrid jgħid, għaliex ma fhimtux eżatt?

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Refalo.

ONOR.

MICHAEL ANĠELO REFALO: Jien għidt li taħt il-VAT - ovvjament din kienet riproduzzjoni mill-IDA stess li hija mnissla mill-Aids to Industries Ordinance l-antika - kien hemm lista ta' prodotti u oġġetti li l-lukandi kienu jkunu jistgħu jimportaw duty free.

Dan kien isir sabiex ngħinu fil- kostruzzjoni tal-lukandi u anke fil-każ tar-refurbishments.

Il-punt li qed nagħmel hawn huwa jekk wasalx iż-żmien meta minbarra li nħarsu lejn il-bini ta' lukandi u r-refurbishment nibdew nħarsu wkoll lejn l-espansjoni ta' l- industrija tat-turiżmu, mhux sempliċement fil-carrying capacity, li tfisser ir-refurbishsment u l-bini ta' lukandi, imma anke d-diversifikazzjoni ta' l- offerta Maltija.

Fi kliem ieħor, jekk irrid nibni golf course x'hemm li jaġevolani?

Ma naħsibx li hemm wisq għaliex m'huwiex kostruzzjoni ta' lukanda.

Dan hu l-argument tiegħi.

THE CHAIRMAN: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Naħseb li huwa tajjeb li nieħdu nota ta' dan is- suġġeriment mhux biex nittrattawh issa imma biex niddiskutuh aktar 'il quddiem għaliex naħseb li ta' min iħares lejh.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, se nirritorna għall-punt li għamel l- Onor. Ninu Zammit rigward l-agrikoltura.

Il-Ministru Brincat qal li l-liġi tista' tagħtik eżenzjoni bil-konċessjoni tal-ministru responsabbli mill- agrikoltura, pero' huwa tajjeb li wieħed jenfasizza l-punt li l-items li semma l-Onor.

Zammit u bosta oħrajn ma jaqgħux taħt il-lista li l-liġi tgħid li huma prodotti għall-agrikoltura.

Allura dan ifisser li numru ta' prodotti li jintużaw għall-agrikoltura se jeħlu taxxi ġodda.

THE CHAIRMAN: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Naħseb li l-problema qed tinqala' għaliex f'partita 28 ta' l-Ewwel Skeda għandna "and" meta din trid tiġi "or".

Fil-fatt 'il quddiem se nressaq emenda fis-sens li din tiġi taqra:

"The importation of goods solely for agricultural or fishing use as defined in Part Two of the Second Schedule to this Act or when certified and approved as such by the Minister responsible for agriculture or the Minister responsible for fisheries, as the case may be".

Jiġifieri minflok "and" trid tiġi "or", għalhekk ma kontx qed nifhem x'inhu jintqal.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, jien naħseb li din l-emenda l-Prim Ministru ħaseb fiha issa għaliex aħna ngħatajna kopja ta' l-emendi kollha u safejn naf jien din ma tidhirx magħhom.

Jekk il-Prim Ministru ddeċieda li jżidha issa, wieħed jista' jaċċettaha, imma safejn naf jien din ma kenitx hemm qabel.

ONOR.

ALFRED SANT: L-Onor.

Ċensu Galea għandu dritt jinterpreta kif irid x'ħaseb u ma ħasibx il-Prim Ministru.

Dik affari tiegħu, pero' jien ċert li din l-emenda qed tidher fit-text li għandi quddiemi u ċert li kienet fl- intenzjoni tagħna meta għamilniha.

F'dan il-każ hemm problema fid-drafting u qed tiġi korretta.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Ninu Zammit.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Mr Chairman, nixtieq nistaqsi lill-Prim Ministru, ħalli nkunu ċari, jekk l-affarijiet li għadni kif semmejt - li skond kif inhu propost fil-liġi se tibda titħallas it-taxxa fuqhom, bħalma huma l- ispare parts ta' l-inġenji kollha, il-pompi ta' l-ilma, id-drip irrigation, ix-shades tal-plastic, in-navigation radars u s-snanar tas-sajd - humiex se jkunu eżenti.

Se ssir emenda biex teżentawhom jew mill-1 ta' Lulju l- bidwi, s-sajjied u r-raħħal se jkollhom iħallsu l-ETI u l-ETP fuqhom bir- rata ta' madwar 20% u 30%?

ONOR.

ALFRED SANT: Trid tifhem li hemm ċerti prodotti li jużawhom il- bdiewa u s-sajjieda fix-xogħol tagħhom u mbagħad jużawhom ukoll ċittadini konsumaturi oħra.

Meta jkunu qegħdin jużawhom il-bdiewa, il-ministru tal- biedja u sajd se jkollu d-dritt li jeżentahom.

Pero' imbagħad ma nistgħux li kull filter pump - jista' jużah kull ċittadin għas-swimming pool tiegħu - ngħadduh awtomatikament.

Jekk il-ministeru tal-biedja u sajd jiċċertifika li dan se jintuża in good faith iva.

Fil-każ ta' bidwi part- time ma nafx - speċjalment jekk ikun ċertu tip ta' bidwi part-time! - imma meta jkun konsumatur ħaġa oħra.

Dan huwa l-punt.

MR CHAIRMAN: L-Onor.

Ninu Zammit.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Sur Prim Ministru, jiġifieri inti qed tgħid li l- bdiewa part-time se jibdew iħallsu t-taxxa bilfors.

ONOR.

ALFRED SANT: Le, jien qed ngħid li hemm part-time u part-time.

Jekk jien m'iniex bidwi u qed nippoża ta' bidwi part-time il-ministru m'huwiex se jeżentani, imma jekk inkun bidwi part-time bona fide u l- ministru jkun jaf b'dan se jeżentani.

Dak kollox.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Mela dan ifisser li se nerġgħu mmorru għas-sistema l- antika li jkollok toqgħod tmur fid-dipartiment issib lil Peppu jew lil Ġanni biex tara jekk intix eżenti jew le, minbarra l-allegazzjonijiet ta' karti li jgħaddu minn taħt.

Mela se nerġgħu mmorru lura għas-sistema li tinqeda skond lil min taf!

Se nerġgħu niġu għall-istat tal-parrinu fejn biex bidwi, sajjied jew raħħal jieħu refund fuq oġġett li jintuża għax-xogħol tiegħu jrid ikollu l- parrinu!

Dan huwa kontra l-mod kif konna mexjin.

Kif qed jgħid il-Prim Ministru, jekk jien, Ninu Zammit, irrid nixtri pompa ta' l-ilma - m'għandix swimming pool imma ejja ngħidu li nagħmel swimming pool - biex nieħu r- refund fuqha jien irrid nipproduċi l-VAT No. Jekk jien se mmur nixtri pompa ta' l-ilma u nkun reġistrat ...

ONOR.

ALFRED SANT: Mhux VAT No., se nsemmuh xi ħaġa oħra.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Le, jien qed ngħidlek sal-lum.

Jekk nixtri pompa ta' l-ilma u lill-aġent nagħtih il-VAT No., nieħu r-refund.

Sal-lum il-bidwi li huwa reġistrat kien imur jixtri l-oġġetti u jieħu r-refund għax kien reġistrat.

Din hija komplikazzjoni bla bżonn u tal-ġenn.

Ma nafx għaliex dawn l-affarijiet li tant huma ċari m'intomx tarawhom daqshekk ċari.

Grazzi.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Ħalli nippreċiża x'aħna ngħidu.

Partita 28 ta' l- Ewwel Skeda tgħid:

"L-importazzjoni ta' oġġetti li jintużaw biss fl-agrikoltura u fis- sajd meta dawk l-oġġetti jkunu ċertifikati u approvati mill-Ministru responsabbli għall-agrikoltura jew mill-Ministru responsabbli għas- sajd",

u issa l-emenda tkompli tgħid "kif imfisser fit-Tieni Taqsima tat-Tieni Skeda li tinsab ma' dan l-Att".

Jiġifieri qabel kienet fid-diskrezzjoni tal-ministru li jgħid liema huma dawn l-oġġetti, imma issa l-emenda qiegħda tgħid lill-ministru li dawk biss li hemm fit-Tieni Skeda jista' jagħti l- permess għalihom.

L-emenda hekk naqraha jiena.

ONOR.

ALFRED SANT: Ħu paċenzja, aqra ftit x'jgħid it-test Ingliż.

ONOR.

JOHN DALLI: Imma fil-liġi t-test Malti jipprevali Normalment jiena t-test Ingliż naqra, pero' f'dan il-każ qed naqra t-test Malti għaliex it-test Malti jipprevali fil-liġi.

ONOR.

ALFRED SANT: Il-punt mhux dan.

Aħna qed nipprovaw nistabilixxu xi trid tagħmel il-liġi.

Jekk hemm żball fit-test Malti nirranġawh.

M'hijiex problema.

ONOR.

JOHN DALLI: Le, mhux żball.

Qed ngħidu x'inhu l-konċett.

ONOR.

ALFRED SANT: Ħalli nifhmu l-konċett l-ewwel.

Il-konċett ħudu mit- test Ingliż.

Neħħi "and" u għamel "or" u nitilqu minn hemm; dak ikun il- konċett.

Imbagħad naraw il-Malti huwiex konformi u f'każ li m'huwiex nibdluh, m'hijiex problema.

ONOR.

JOHN DALLI: Pero' m'għandix emenda ta' "and" u "or" hawn.

ONOR.

ALFRED SANT: Iva, mid-dehra lanqas bdejtu taqraw l-Ewwel Skeda.

ONOR.

JOHN DALLI: Imma fl-emenda li tajtna m'hemmx l-emenda fit-test Ingliż ta' "and" għal "or".

THE CHAIRMAN: L-emendi għadhom ma tressqux.

ONOR.

ALFRED SANT: Għandek raġun.

Jirriżulta li kemm fit-test Ingliż kif ukoll fit-test Malti hemm żball, as easy as that.

Imma ejja nikkonċentraw fuq x'inhu l-konċett u mbagħad nitilqu minn hemm.

Issa l- konċett huwa dan u jekk tippermettuli se naqrah bl-Ingliż:

"The importation of goods solely for agricultural or fishing use as defined in Part Two of the Second Schedule to this Act or when certified and approved as such by the Minister responsible for agriculture or the Minister responsible for fisheries, as the case may be."

Dak huwa l-konċett li dejjem kelli f'moħħi.

Issa qed naraw li t-test mhux qed ikun daqshekk preċiż.

Jekk issa qed naqblu fuq il-konċett ngħaddu biex nemendaw it-test.

ONOR.

JOHN DALLI: Le, fuq il-konċett m'aħniex naqblu.

Jien qed nifhem x'qed tipprova tagħmel imma fuq il-konċett ma naqblux għax fl-opinjoni tagħna l-aħjar li tibqa' kif inhi llum, li awtomatikament jieħdu refund ta' kollox u mhux għal kull ħaġa bidwi issa jrid imur fid-dipartiment jitlob permess.

Ċertament li ma naqblux ma' dan aħna.

ONOR.

ALFRED SANT: Issa taqbel miegħu jew ma taqbilx hija ħaġa differenti.

U lanqas m'huwa l-fatt li "kull ħaġa" għaliex fil-klawsola hemm li kull ħaġa, apparti minn dawk li huma definti fit-Tieni Parti ta' l- Iskeda.

Jiġifieri anke hemm m'aħniex qed naqblu fuq l-interpretazzjoni; għax aħna qegħdin ngħidu li huma eżenti dawk l-oġġetti li qegħdin imsemmija fit-Tieni Skeda u over and above that imbagħad ikollok il-permess tal- ministeru ta' l-agrikoltura jew tas-sajd.

Mr Chairman, hawnhekk se nipproponi l-emenda għall-Ewwel Skeda li rriferejt għaliha aktar kmieni:

"H" L-Ewwel Skeda

L-Ewwel Skeda għandha tiġi emendata kif ġej:-

(a) fit-test Malti tal-partita 18, minflok il-kellma "tielet" għandha tidħol il-kelma "tieni";

(b) fit-test Malti tal-partita 28, minflok il-kliem "fis-sajd meta" għandhom jidħlu l-kliem "fis-sajd kif imfisser fit-Tieni Taqsima tat- Tieni Skeda li tinsab ma' dan l-Att jew meta"; u fit-test Ingliż minflok il-kliem "and when" għandhom jidħlu l-kliem "or when";

(c) minnufih wara l-partita 28, għandha tidħol il-partita li ġejja:

L-importazzjoni ta' oġġetti minn istituzzjoni li ma tagħmilx profitt jew minn organizzazzjoni li ma tagħmilx profitt kif imfissra fit-Tieni Taqsima tat-Tieni Skeda li tinsab ma' dan l-Att.".

"H" First Schedule

The First Schedule shall be amended as follows:-

(a) In the Maltese text of item 18, for the word "tielet" there shall be substituted the word "tieni";

(b) In the Maltese text of item 28, for the words "fis-sajd meta" there shall be substituted the words "fis-sajd kif imfisser fit-Tieni Taqsima tat-Tieni Skeda li tinsab ma' dan l-Att jew meta" and in the English text for the words "and when" there shall be substituted the words "or when";

(c) immediately after item 28 there shall be inserted the following item:

The importation of goods by a non-profit making institution or a non-profit making organisation as defined in Part Two of the Second Schedule to this Act.".

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, f'isem il-Prim Ministru nressaq emenda li tgħid hekk:

"I" Is-subklawsola (4) tal-klawsola 12 għandha titħassar.

"I" Subclause (4) of clause 12 shall be deleted.

Din is-subklawsola qed titħassar għaliex qed tiġi mdaħħla fi klawsola 56.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-emenda "H" kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "H" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija l-emenda "I" kif imressqa u moqrija mill- Ministru tal-Finanzi u Kummerċ f'isem il-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "I" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 12 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

THE CHAIRMAN: Skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 60 tat-12 ta' Mejju din id-division tittieħed illejla wara l-ħin tad-9.00 p.m.

Klawsola 13 - Ħlas ta' taxxa tas-sisa fuq prodotti.

Clause 13 - Imposition of excise tax on products.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, din il-klawsola titkellem dwar l- impożizzjoni ta' l-excise tax on products li hija taxxa ta' 5% li tiġi mposta fuq il-livell ta' wholesale.

Fil-fatt din il-klawsola qed tiġi emendata in toto b'din l-emenda li se nipproponi:

"J" Minflok il-klawsola 13 għandu jidħol dan li ġej:

(1) Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta' dan l-Att, taxxa tas- sisa fuq prodotti għandha tkun imposta u miġbura mid-Direttur fuq kull bejgħ tan-negozju f'Malta ta' prodott taxxabbli li jsir lil bejjiegħ bl- imnut jew lil xi persuna oħra kemm-il darba dik il-persuna l-oħra ma jkollhiex ċertifikat ta' eżenzjoni validu li jkun japplika għal dak il- prodott jew ma tkunx persuna li lilha jsir il-bejgħ minn bejjiegħ bl- imnut.

(2) L-ETP għandha titħallas mill-bejjiegħ bir-rata ta' ħamsa fil- mija tal-valur taxxabbli tal-prodott.

(3) Meta xi persuna, barra minn bejjiegħ bl-imnut li jkun ħallas l- ETP, tagħmel bejgħ tan-negozju ta' prodott taxxabbli direttament lill- pubbliku ġenerali, l-ETP għandha titħallas fuq tnejn u tmenin fil-mija tal-valur taxxabbli.

(4) Fil-każ ta' bejgħ tan-negozju ta' prodott taxxabbli li fuqu tkun diġa' tħallset l-ETP mill-bejjiegħ, l-ETP għandha titħallas fuq il-valur taxxabbli tal-prodott nieqes l-ammont ta' ETP li jkun diġa' tħallas fuq il-prodott.

(5) Kull ammont ta' taxxa li jitnaqqas taħt is-subartikolu (4) ta' dan l-artikolu għandu jitħallas lura mid-Direttur jekk jintwera għas- sodisfazzjon tiegħu li l-ETP tkun tħallset u li s-subartikolu (4) ta' dan l-artikolu jkun ġie mħares:

Iżda d-Direttur jista' jistabbilixxi l-imsemmi ammont bħala persentaġġ jew persentaġġi tal-valur taxxabbli tal-prodott skond kif jista' jiġi preskritt.

(6) L-ETP m'għandhiex titħallas jekk il-bejgħ tan-negozju jsir minn persuna li n-negozju kollu tagħha ma jkunx, fit-tnax-il xahar li jagħlqu fl-aħħar jum ta' xi żmien ta' taxxa li jiġi minnufih qabel, qabeż it- tnax-il elf lira jew dak l-ammont ogħla kif jista' jiġi preskritt:

Iżda dwar l-ewwel tnax-il xahar wara l-bidu fis-seħħ ta' dan l-Att, dan is-subartikolu għandu jkun japplika b'dak il-mod u skond dawk il- kondizzjonijiet li d-Direttur jidhrulu li jkunu xierqa.".

"J" For Clause 13 there shall be substituted the following:

(1) Subject to the provisions of this Act, an excise tax on products shall be levied and collected by the Director on any business sale in Malta of a taxable product made to a retailer or to any other person unless such other person holds a valid certificate of exemption applicable to that product or is a person to whom the sale is made by a retailer.

(2) ETP shall be charged by the seller at the rate of five per cent of the taxable value of the product.

(3) Where any person, other than a retailer who has paid ETP, makes a business sale of a taxable product direct to the general public, ETP shall be charged on eighty-two per cent of the taxable value.

(4) In the case of a business sale of a taxable product on which ETP has already been paid by the seller, ETP shall be charged on the taxable value of the product exclusive of the amount of ETP already paid on the product.

(5) Any amount of tax excluded under subsection (4) of this section shall be refundable by the Director if it is shown to his satisfaction that ETP has been paid and subsection (4) of this section has been complied with:

Provided that the Director may determine the said amount by such percentage or percentages of the taxable value of the product as may be prescribed.

(6) ETP shall not be chargeable if the business sale is made by a person whose total business sales have not, in the twelve months ending with the last day of the immediately preceding taxable period, exceeded twelve thousand liri or such higher amount as may be prescribed:

Provided that in respect of the first twelve months after the coming into force of this Act, this subsection shall apply in such manner and under such conditions as the Director may deem appropriate.".

Sur President, din hija l-klawsola li ddaħħal il-konċett ta' l-ETP, tat- taxxa ta' 5% fuq prodotti fil-livell tal-grossa, jiġifieri meta l-prodott jgħaddi mill-grossist għal għand ir-retailer.

Qed jingħad ukoll li meta għandek kumpannija vertikali, jiġifieri li timporta, tiddistribwixxi, tagħmel l-ingrossa u huwa l-istess retailer, fuq ix-xogħol li hija tbigħ permezz tar-retail system tagħha, l-ETP tiġi charged fuq 82% of the retail price li tiċċarġja hi.

Il-liġi tiddeskrivi wkoll is-sistema kif ikun hemm refunds għal min iħallas parti jew l-ETP kollha.

Hemm ukoll is-sistema li persuna tista' tiġi eżentata permezz ta' ċertifikat li jgħid li għandha eżenzjoni valida milli tħallas l-ETP.

Din l-eżenzjoni mill-ETP tapplika fil-każ ta' negozji li għandhom inqas minn Lm12,000 bħala turnover, kif tispeċifika subklawsola 12(6).

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, din il-klawsola, bħal klawsola 11 qed tintroduċi konċett ta' taxxa.

Hija waħda mill-agħar klawsoli li għandna f'din il-liġi għaliex fiha għandna kalkolu average ta' x'jista' jkun l- added value tal-katina kollha tan-negozju.

Qed nipprovaw nikkalkolaw average ieħor ta' x'inhu l-added value kollu tan-negozju u għidna li dan l- added value nistgħu niġbruh kollu, 5% flok 15% u iktar, pero' l-cascading effect ta' dawn is-sistemi se joħloq dan il-mushroom effect fil-pajjiż fuq il-cost structure u fuq il-prezzijiet.

Kif spjegajt il-bieraħ, l-ewwel 15% li se nintaxxaw fl-ETI, minħabba l-fatt li s-sistema hija cascading, għar- raġunijiet kollha li spjegajna, se tkun 15% at the output level, jiġifieri fil-punt tal-bejgħ.

Fuq dak kollu se jerġa' jiġi ċċarġjat 5% oħra għaliex issa se tiġi ċċarġjata 5% anke fuq it-taxxa ta' 15%.

Jiġifieri jekk tieħu biss l-effett ta' dawn iż-żewġ taxxi flimkien diġa' qed nitkellmu fuq taxxa at the sales point ta' 21%.

Pero' mbagħad qegħdin indaħħlu ħafna konċetti oħra.

L-ewwelnett, fejn il-white paper kienet qed tgħid li se titħallas darba, l-ETP issa se titħallas kull darba li l-prodott jibdel l-idejn.

Il-liġi qiegħda tgħid li l-ETP se titħallas kull darba li l-prodott se jibdel l- idejn u jekk il-prodott jibdel l-idejn tliet darbiet, l-ewwel ikollok l-ETI u mbagħad kull darba li l-prodott jibdel l-idejn jeħel 5% ETP.

Hawnhekk naraw in-nuqqas ta' sempliċita' fis-sistema għaliex issa inti mill-kalkolu trid tgħodd il-prezz kif tahulek, l-ETP tneħħih mill-prezz u tiċċarġja l- ETP fuq l-ETP mneħħi mill-prezz.

Imbagħad qegħdin ngħidu - u hawn jaħasra fejn daħħalna l-konfużjoni għalxejn - li biex inneħħu dan ir-refund - li xi ħadd iffissa u kien ossessjonat li ried ineħħi u fl-opinjoni tiegħi qed nitfixklu f'saqajna - trid titħallas l-ETP f'kull stadju tan-negozju u, nerġa' nirrepeti, jekk l- oġġett jibdel l-idejn tliet darbiet, il-5% ETP se titħallas tliet darbiet.

Imma mbagħad qed ngħidulhom li l-ETP tinġabar darba biss u min ikun ħallasha d-darbtejn l-oħra japplika lid-direttur u jiġborha lura.

Issa hawnhekk hawn konċetti oħrajn dwar meta dak li jkun japplika lid-direttur biex jiġborha lura.

Jiġifieri jekk inti ħallast l-ETP u meta begħt ma begħtx lil xi ħadd li huwa konsumatur jew retailer, l-ETP li ħallast inti se jkollok tapplika lid-direttur biex tiġborha lura.

Pero' issa din m'hijiex ir-refund li kien hemm qabel imma hija refund differenti għax trid tagħmel applikazzjoni ad hoc, jiġifieri m'hijiex bħas-sistema ta' refunds kif inhi llum.

F'kull każ li għandek trid tagħmel applikazzjoni għar- refund u biex ma toqgħodx tapplika transazzjoni transazzjoni, takkumulahom.

Ħalli naraw kif se taħdem is-sistema.

Il-liġi sempliċement tgħid li tista' tapplika lid-direttur - nispera li jkun hawn regolamenti, u anke tistgħu forsi tikkopjaw xi ħaġa milli għandna issa fil-liġi dwar il-VAT u naraw kif se jsiru dawn ir-refunds - pero' issa d-direttur mhux biss irid jiddeċiedi jekk min japplika għandux dritt għar- refund talli jrid jiddeċiedi wkoll kemm se jagħtik refund, jekk jagħtikx kollox jew biċċa.

Qisek mort is-suq tal-Belt u qed tinnegozja dan ir-refund kemm ikun!

Jiġifieri fil-liġi qed indaħħlu dawn is-sitwazzjonijiet mingħajr koerenza ta' xejn.

Kollox imdendel!

Inti tmur tapplika lid- direttur, id-direttur jara jekk għandekx dritt għar-refund jew le, imbagħad jara jekk dan ir-refund jagħtihulekx.

Fil-liġi hawn li d-direttur jista' jiddetermina hu kemm jagħtik refund u mhux bilfors jagħtik kollox.

Qed indaħħlu din id-diskrezzjoni kontinwament, il-burokrazija antikwata li reġgħet dieħla fil-pajjiż fl-amministrazzjoni tat-taxxi.

Din hija burokrazija antikwata li biha sejrin lura fl-amministrazzjoni kollha.

Imbagħad għandna l-kwestjoni tat-82% għaliex kien hemm min staqsa: Imma jekk jiena nimporta u nbigħ direttament, kif se nħallas 5% fuq ir-retail value meta retailer li xtara mingħandi se jkun iffranka l-5% fuq il-profitt tiegħu?

Allura konna għamilna average ieħor u għidna li l-average profit tar-retailer huwa 20% u allura jekk nagħmel a profit of 20% jiġi t-82% li qed nitkellmu fuqu.

Issa aħna nafu li fir-retail hawn min jagħmel profitti ta' 5%, hawn min jagħmel profitti ta' 10% u hawn min jagħmel profitti ta' 100%, dejjem skond xi tbigħ.

U hawnhekk fejn qed indaħħlu fis- sistema dak li jien tkellimt dwaru l-bieraħ - l-arbitraġġ.

Għalhekk din hija retrograda.

Bil-VAT ma jeżistux dawn il-problemi għaliex kulħadd jieħu dak li jkun ħallas imma llum qed nagħmlu dan l-average u nafu ...

Per eżempju, il-boutiques kultant jagħmlu profitti ta' 100% at the retail stage.

Allura x'se nagħmlu?

Jiġifieri s-sistema m'hijiex tuned għar- realtajiet li għandna fis-suq tagħna.

Ħadna l-average ta' kollox u mexjin fuqu, imma ma tistax taħdem bl-average.

L-istatisticians jaħdmu bl-average u bil-means imma fil-ħajja ta' kuljum ma tistax taħdem bl-averages għaliex kieku kellek tara l-average Malti x'inhu, ma naħsibx li jkun japplika għall- ebda Malti li jgħix f'pajjiżna.

Jiġifieri dawn huma s-sistemi li dwarhom qed ngħidu lill-Prim Ministru li qed iħarbat id-dinja għalxejn għaliex qed jagħmel sistemi li se jieħdu lil pajjiżna lura għaż-żmenijiet fewdali fejn id-diretturi fil-burokrazija għandhom id-diskrezzjoni fuq il-popolazzjoni u ċ-ċittadin jiġi l-aħħar, f'dan il-każ anke fil-mentalita' ta' l- amministrazzjoni għaliex fejn qabel iċ-ċittadin kellu xi ħaġa dritta, jaf eżatt fejn qiegħed u ma kellu bżonn jitlob pjaċir lil ħadd fuq xejn, issa se ndaħħlu s-sistema ta' applikazzjonijiet u ta' negozjati mal-burokrazija tal-gvern.

Dan m'huwiex tajjeb.

Jien qiegħed nippriedka pero' x'jaċċetta u ma jaċċettax il-Gvern hija affari tiegħu għax huwa qed jamministra l- pajjiż illum.

Imma dan m'huwiex tajjeb għall-pajjiż.

Issa għamlu intom, nerġa' ngħid.

Iddaħħal ukoll il-konċett ta' threshold u, kif diġa' għidt fis-Second Reading, dan il-konċett huwa rasu 'l isfel u saqajh 'il fuq għaliex dan ma kellhomx jagħmluh, anke skond l-istess white paper.

It-threshold riedu jagħmluh - hekk jagħmel sens u hekk ukoll huwa s-suġġeriment tagħna - fuq min qed jixtri.

Lir-retailer li qed jixtri trid tittestja jekk ibigħx bi Lm12,000 jew le mhux lil min qed ibigħlu.

Dik hija t-threshold imma fil- liġi mhux hekk qiegħda, anzi qiegħda bil-maqlub.

Fil-liġi qiegħda li t- test ta' jekk tgħaddix bħala ETS jew ETP huwa fuq min jissupplixxi.

Ejjew nitkellmu fuq l-ETP għaliex fuqha qed nitkellmu issa.

It-test ta' Lm12,000 m'huwiex fuq ir-retailer li qed jixtri.

Retailer li jixtri mid- distributuri l-kbar se jeħel l-ETP għax id-distributuri l-kbar għandhom turnover ta' iktar minn Lm12,000.

Iridu jsibu lil xi ħadd li ma jbigħx Lm12,000 u jixtru mingħandu.

Kemm jistgħu jixtru dawn in-nies mingħand wholesalers li ma jbigħux Lm12,000?

Jekk ikollu erba' ħwienet jixtru mingħandu, f'ħakka t'għajn jaqbiżhom it-Lm12,000.

Dawn huma d-dettalji li suppost qed niddiskutu hawnhekk.

Arawhom dawn l-affarijiet, ħarsu lejhom sew għaliex ma jagħmlux sens.

I made my point.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Tony Abela.

ONOR.

TONY ABELA: Mr Chairman, jien nixtieq inkun naf fuq il-bejgħ tas- sigaretti.

Meta dawn jgħaddu mingħand il-wholesaler għal għand ir- retailer, dan se jiġi charged 5%.

Imbagħad il-wholesaler li jittrasferiixi s-sigaretti, li m'għandux 5% profitt fuq is-sigaretti, dan ukoll se jħallas 5%?

Jiġifieri se jħallas iżjed f'ETS milli efettivament huwa l- profitt tiegħu?

L-istess nistgħu ngħidu għall-petrol.

L-Enemalta se tiċċarġja lil tal- pompa tal-petrol 5% ETP fuq il-prodott li tagħtih biex ibigħ?

U jekk il- profitt ta' min ibigħ il-petrol huwa ta' inqas jew prattikament 5%, kif huwa qatt possibbli li fuq it-turnover tiegħu iħallas 5% bħala ETS?

Jien ma nista' nsib imkien fil-liġi fejn hemm esklużjoni.

Fil-fatt kellimt lill-Onor.

Gulia fuq din il-biċċa xogħol biex nara jekk jistgħux isiru xi exemptions għal dawn it-tip ta' affarijiet fejn m'hemmx dan it-tip ta' profitt.

THE CHAIRMAN: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Fuq ir-rimarki ta' l-Onor.

Dalli hemm affarijiet ripetuti mill-bieraħ u nerġa' ntenni li meta tħares lejn l-ETP bbażata fuq xi ħaġa li hija importata direttament mod, meta tħares lejn xi ħaġa li hija maħduma Malta mod ieħor, u meta tħares lejn xi ħaġa li hija importata b'value added maħdum Malta tara li t-taxation levels ivarjaw.

Jiġifieri r- retorika fejn l-Onor.

Dalli qiegħed dejjem jibqa' jinsisti fuq il-livell ta' 21% hija tajba pero' ma tillustrax l-istampa kollha kemm hi.

L-Onor.

Dalli ħadna lejn il-Konti Ruġġieru u semma kif din it-tip ta' sistema twassal lil Malta fil-Medju Evu.

Jien bir-rispett kollu ma naqbilx miegħu, aktar u aktar għaliex naf fil-prattika kif ħadmet u qed taħdem is- sistema tal-VAT, fejn it-tip ta' transazzjonijiet li jsiru bejn min qiegħed jipprovdi servizz jew min qiegħed jipprovdi prodott jistaqsik jekk dak huwiex bil-VAT jew bla VAT.

Tinħadem right through u mhux fis-suq tal- Belt inkunu qegħdin imma fis-suq tal-Kajr aktar minn ħaġa oħra u across the board imbagħad taħdem!

L-Onor.

Dalli għandu dritt jara u jippreżenta l-VAT bħala the optimum, bħala xi ħaġa l-aktar moderna jew l-aktar ultra-moderna - għaliex wara kollox din kienet il-baby tiegħu - imma bir-rispett kollu mhux kulħadd jaqbel miegħu u jien l-ewwel wieħed li ma naqbilx miegħu.

Is- sistema li qiegħda tiġi ppreżentata hawnhekk hija sistema raġonevoli maħduma għal, nerġa' ngħid, l-esiġenzi u l-bżonnijiet ta' Malta.

Issa jien ma stajtx nifhem ukoll jekk l-analisi u l-punt tiegħu ta' kif taħdem is-sistema ta' refunds kienx qed jagħmilha l-aktar mill-perspettiva ta' trakasserija li skond hu se jkollu s-settur privat meta jiġi biex iħaddem din is-sistema, jiġifieri l-operaturi tan-negozju jaraw li sistema bħal din hija kkomplikata u hija xi ħaġa li ddejjaqhom.

Bir-rispett kollu, din hija s-sistema li pproponew huma.

Meta konna qed nitkellmu magħhom qalulna li at this stage din is-sistema jixtiequ.

Aħna kellna sistema ta' ċertifikati li qiegħda kkontemplata fil-liġi, imma huma qalulna li jippreferu li minn dawn iż-żewġ alternattivi l-aktar li jħaddmu u jispeċifikaw hija din.

Jien personalment kont nippreferi s-sistema taċ- ċertifikati imma jekk huma jħossuhom iktar komdi biex ikunu salvagwardati minn double counting fuqha b'dan il-mod, jiena u sħabi ma kellna l-ebda problema biex nimxu b'din is-sistema.

Din hija sistema li minkejja l- kritika kollha li qed jagħmel għaliha l-Onor.

Dalli dehret attractive biżżejjed fiċ-ċirkostanzi għas-settur privat u qed tiġi implimentata.

Fuq dak li għandu x'jaqsam imbagħad ma' l-argumenti tiegħu dwar arbitraġġ li qed indaħħlu fl-ekonomija, eċċ., frankament m'iniex qed nifhem il-punt tiegħu.

Bħallikieku mhux dejjem f'ċerti miżuri ekonomiċi u finanzjarji u fiskali li jinħadmu across the board ċertu element ta' averaging joħroġ!

Anke fil-każ tal-VAT - jekk se nieħdu l-VAT - ċertament kien hemm ċertu sens ta' averaging li wassal lill-Onor.

Dalli u sħabu biex jaslu għal 15%.

Għaliex għażlu 15% u ma għażlux 10% jew 5% jew 2%?

U allura t-82% aħna jidhrilna li huwa average - jekk se nużaw dik il-kelma - raġonevoli fiċ- ċirkostanzi għaliex timmarka across the board il-mark-up averages li jista' jkun hemm fuq sorsi differenti ta' kif tinħadem jew ma tinħadimx l-ETP.

Meta imbagħad kull darba nisma' lill-Onor.

Dalli jgħidilna li se nibagħtu lill-pajjiż lura għall-Medju Evu għaliex se nneħħu l-VAT, jien nistaqsih x'inhi l-proposta tiegħu u tal-partit tiegħu kieku jerġgħu jersqu lejn l- elettorat.

Il-proposta tiegħu se tkun li jergħu jdaħħlu l-VAT?

Għax ma jgħidhiex ċara u tonda ħalli l-poplu jkun jaf fejn qiegħed?

Issa fir-rigward tal-mistoqsijiet li qajjem l-Onor.

Abela, il-ħsieb huwa - dawn għadhom qed jiġu diskussi kif għandu jkun mas-settur tas-sigaretti - li across the chain sal-punt fejn qed jinbiegħu s-sigaretti, il-prezz lill-konsumatur jibqa' l-istess u l-mark-ups u d-dħul ta' l-operaturi ekonomiċi down the chain jibqa' l-istess bħalma hu issa.

U allura din qed niddiskutuha biex bis-sistemi li huma afferenti għal dak is-settur partikolari jkun hemm levels li jkunu raġonevoli, aċċettabbli u fair għal kulħadd.

Fil-każ tal-kontroll l-istess ħaġa qed tinħadem u mhux se jkun hemm differenza bejn kif jiġi kkummerċjat il-petrol għaliex se nkunu qed inħaddmu s-sistema b'mod li kemm min ibigħu u kemm min jixtrih jibqa' fuq l- istess livell.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Meta tisma' lill-Prim Ministru tinduna li l-ħin kollu qiegħed jipperswadi ruħu li huwa fit-tajjeb, pero' huwa tajjeb li jkun qed jisma' dak kollu li jkun qed jingħad.

L-ewwelnett, l-operaturi ekonomiċi qalulu biex ma jbiddilx is-sistema li għandna llum - ma qalulux li din is- sistema ta' refund hija l-aħjar - imma ma semax minnhom.

Dawn komplew ikellmuh biex jimminimizzaw il-ħsara li se jagħmel bl-introduzzjoni ta' din il-liġi u waħda mill-affarijiet li ħasbu li setgħu jagħmlu kienet li jgħidulu biex minflok ma joħroġ ċertifikati li huma għal kollox soġġettivi lil min jinħarġu - u beżgħu minnha dik - jagħmel sistema ta' refunds u qarrbuh lejn is-sistema tal-VAT kif inhi llum bis-sistema preċiża ta' kif titħallas taxxa on added value fl-istadji kollha tal-proċess tal-kummerċ.

Din hija l-VAT kif inhi llum preċiż bid-differenza li r-refunds m'humiex awtomatiċi.

Din hi s-sistema li qed jipproponi hawn u li ressqitu lejha l- Kamra tal-Kummerċ.

Qalulu biex iżomm il-VAT u ressquh lejn sistema ta' VAT b'isem ieħor.

Qalilna li aħna wżajna l-averaging għaliex għamilna t-taxxa ta' 15%.

Mhux vera, dik hija t-tax rate.

L-averaging fiex jidħol?

Bħalma hu għandu l-5% ETP u l-15% ETI, dik hija t-tax rate u mhux l-average.

Fl- averaging qed jidħol il-valur fuqhiex tiġi applikata t-tax rate.

Hemm qed isir l-averaging li fil-VAT ma jeżistix.

Il-15% u l-5% iridu jiġu charged skond it-tax rate stabilita.

L-average tirrigwarda fuqhiex se napplika dik it-tax rate u dik mhux se napplikaha fuq l-attivitajiet tiegħi.

Kull ħanut mhux se jiġi ntaxxat skond l-attivita' tiegħu imma skond l-attivita' average li ġiet stabilita, u dan ifisser li min sejjer ħażin u min sejjer tajjeb.

Dik hija l-average.

Dak hu l-arbitraġġ li qed insemmi jien u għalhekk l-affarijiet huma ħżiena.

ONOR.

ALFRED SANT: L-inġenwita' ta' l-Onor.

Dalli in a way togħġobni.

Inġenwu r-raġel!

Għaliex?

Skużi jista' jgħidli x'inhi d-differenza bejn tax rate ta' 5%, tax rate ta' 15% u tax rate ta' 5% ikkalkolata fuq 82%?

Kieku m'għidniex 82% u għidna li min qiegħed fil-wholesale business u qed iħallas straight into the retail mhux se jħallas 5% ta' 82% imma se jħallas ETP ta' 4.2%, at that point l-Onor.

Dalli kien jgħidilha tax rate.

Mela l-konċetti ma jittrasferux minn naħa għall-oħra!

Konċettwalment kif qed naħdmu?

Qed niffaċċjaw l-affarijiet.

Kieku minflok ma għidna 5% ta' 82% f'dan il-każ għidna li se tkun 4.2% għal dan it-tip ta' negozju kien jgħidilha tax rate u mhux averaging.

Issa apparti minn hekk, fid-diskussjonijiet li kellna ma' l-operaturi ekonomiċi fuq l-ETP aħna stess ippreżentajnilhom żewġ alternattivi u dawn kienu jew ċertifikati jew sistema ta' refunds.

U r-raġuni li għaliha l- operaturi ekonomiċi fiċ-ċirkostanzi ppreferew ir-refunds kienet li jaraw komplikazzjoni fis-software u effettivament wasalna għall-konklużjoni li filwaqt li nżommu l-possibbilta' ta' ċertifikati, permezz ta' emenda li se nippreżentaw, il-liġi se tiġi tgħid li d-direttur jista' joħroġ ċertifikati u bħala matter of policy amministrattiva m'huwiex se joħroġ ċertifikati preċiżament minħabba din il-problema tas-software.

Dan qed isir għal raġunijiet prattiċi li aħna konxji tagħhom u se nkomplu nikkonsidrawhom b'dan il-mod.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Edwin Vassallo.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Il-Prim Ministru qed jagħtini x'nifhem li tkellmu mal-korpi kostitwiti fuq il-proposta ta' l-ETP.

ONOR.

ALFRED SANT: Bir-rispett kollu, naħseb li l-Onor.

Vassallo ma kienx hawn fis-Second Reading għax diġa' spjegajt li tkellimna ma' kulħadd għax tkellimna mal-unions u mal-membri ta' l-għaqdiet kostitwiti.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Jiġifieri l-ETP ġiet proposta lilkom jew intom ipproponejtuha lilhom?

ONOR.

ALFRED SANT: Il-proposta ta' l-ETP ħarġet min-naħa tal-Gvern, imbagħad iddiskutejna ma' l-għaqdiet kostitwiti, mal-unions u ma' nies oħra, speċjalment il-Malta Institute of Accountants, u ddiskutejna magħhom kif se tiġi implimentata.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Meta kontu qed tiddiskutu mal-kopri kostitwiti tajtuhom iktar minn proposta waħda jew tajtuhom biss il-proposta ta' l-ETP?

ONOR.

ALFRED SANT: Jiġifieri qed tistaqsi dwar kif tiġi implimentata l- ETP?

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Jien qed nistaqsi jekk meta bdejtu tiddiskutu dan il-mod ta' tassazzjoni mal-korpi kostitwiti, fuq l-agenda kellkomx iktar minn proposta waħda u mbagħad huma għażlu din, jew kellkomx din biss u huma qablu magħha.

ONOR.

ALFRED SANT: Jiddispjaċini jekk ma attendejtx għas-Second Reading il-bieraħ għax kont tifhem aktar.

Il-proċess li għamilna kien li għal tliet xhur wara l-elezzjoni kellna diskussjonijiet ma' l-għaqdiet kostitwiti kollha biex nisimgħu mingħandhom l-ideat u l-proposti.

Il-white paper li ħarġet f'Jannar ta' l-1997 tat il-proposti tal-Gvern dwar kif għandha ssir is-sistema l-ġdida ta' dazju u sisa u din kienet l-excise tax on imports, il-5% ETP u l-ETS, dak iż-żmien l-excise tax on selected services .

Fuq dik il-bażi komplejna d-diskussjonijiet ma' l-għaqdiet kostitwiti.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Meta tkellimna dwar it-taxxa fuq prodotti, jien kont hawn fis-Second Reading u smajtek titkellem.

S'hawnhekk kont fhimt.

Lill-korpi kostitwiti pproponejtulhom iktar minn sistema waħda ta' kif jiġu ntaxxati l-prodotti jew is-sistema tal-5% ETP biss?

ONOR ALFRED SANT: Le, imxejna skond kif l-ETP ġiet proposta fil-white paper.

Kien hemm xi għaqdiet, bħall-GRTU li għamlu kontro-proposti u bdew isejħulhom modified ETP.

At one stage, per eżempju, riedu li l-ETP tapplika biss fuq l-importazzjoni imma din ma kenitx aċċettabli għal raġunijiet internazzjonali.

Imbagħad ħarġu bi proposta oħra li kellha x'taqsam ma' ETP aktar wiesgħa anke applikabbli għas-suq lokali li aħna qiesna li ma kenitx prattikabbli, kemm amministrattivament u anke finanzjarjament.

(Interruzzjonijiet) Le, l-ETP kif inhi bħalissa ħarġet mingħand il-Gvern fil-white paper, imbagħad kien hemm kontro-proposti mingħand il-GRTU li ma ġewx maqbula.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-bieraħ semmejna xi diffikultajiet li jistgħu jinqalgħu f'ċerti setturi bħalma hu dak tas-saħħa u semmejna d-dentisti u t- tobba li jridu jixtru ċerti supplies bħal ingwanti eċċ., li fuqhom se jiġu ċċarġjati l-ETP u mhux se jkunu jistgħu jieħdu rifużjoni.

Din se toħloq diffikulta' ta' żieda fil-prezzijiet f'ċerti oqsma li huma pjuttost sensittivi u li jaffettwaw sewwa l-cost of living sewwa.

La wieħed qed jikkonsidra l-ETP għaliex ma jikkonsidrax ukoll li f'dawn is-setturi li diġa' ġew identifikati li huma eżenti mid-dazji, b'xi mod ikunu wkoll eżenti mill-ETP biex tassew ikollna impatt 'l isfel, u mhux 'il fuq, fuq l- għoli tal-ħajja fejn inkunu qed inżommu d-dentisti, t-tobba, eċċ fuq l- istess livell tal-lum u mhux ikun hemm imbottatura 'l fuq fil-prezzijiet tal-prodotti u s-servizzi li jużaw?

Possibbli li wieħed ma jistax isib sistema kif l-ETP ma jkollhiex impatt negattiv fuq il-prodotti u s-servizzi li joffru dawn is-setturi eżentati?

ONOR.

ALFRED SANT: Jiena nqis li l-proposti li għandna u li qed jiġu ppreżentati quddiem il-Parlament huma l-aħjar proposti li jistgħu jsiru fiċ- ċirkostanzi.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jien nagħlaq fuq il-punt li m'huwiex każ li aħna naqblu fuq kif wieħed jista' jagħmel sistema li ma tkunx qiegħda tagħti din l-imbottatura 'l fuq.

Din hi waħda mill-affarijiet għaliex aħna sostnejna li għandu jsir studju u analisi dettaljat ta' kif dawn l-impacts se jaffettwaw l-għoli tal-ħajja.

Is-sistema preżenti teżenta lil dawn is- setturi mit-tassazzjoni fuq il-prodotti li jixtru iżda din m'hijiex se tibqa' u għalhekk insostnu li s-sistema li se tiġi ntrodotta m'hijiex adattata għal pajjiżna meta għandna dawn l-operaturi kollha li se jiġu intaxxati iktar.

Naturalment dan se jgħaddi żieda fit-tassazzjoni lill- konsumatur u dan meta f'dawn is-setturi diġa' hemm eżenzjonijiet kemm taħt il-VAT u kemm taħt din il-liġi.

Jiġifieri aħna nsostnu li din is-sistema tista' tiġi modifikata b'mod li ma jkollokx din id-diffikulta'.

Il-Gvern donnu ma jaqbilx, pero' din hija waħda mill-affarijiet li tista' tagħti imbottatura 'l fuq lill-prezz ta' diversi servizzi u dan se jkollu effett negattiv.

ONOR.

ALFRED SANT: Nerġa' ngħid li kull perspettiva li jagħti l-Onor.

Bonnici fuq dawn it-transazzjonijiet hija mil-lat negattiv u nifhem l- istrateġija politika tiegħu.

Min-naħa l-oħra nerġa' ninsisti li f'dak li għandu x'jaqsam maċ-ċirkostanzi attwali jidhrilna li dak li qed nipproponu aħna huwa l-aktar adattat għaċ-ċirkostanzi.

L-istess dentist li semma hu jekk ikun reġistrat taħt dan l-Att - kif fil-fatt se jkun - jista' jibbenefika minn clawback ta' 16% fuq supplies li jixtri u mbagħad dak il- clawback jibbenefikah anke biex ikun jista' jevita l-piż li l-Onor.

Bonnici jindika li se jkollu jġorr.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiġifieri l-clawback se tkun tapplika wkoll għad- dentist?

GĦax meta qrajt il-liġi jien fhimtha li clawback ta' 16% qiegħda għal min jesporta.

Jekk hemm xi emenda f'dan is-sens naħseb li tajjeb li nkunu nafu biha.

ONOR.

ALFRED SANT: Jekk dentist ikun reġistrat taħt din il-liġi u jixtri prodott lokali eżenti mit-taxxa ta' l-importazzjoni jista' jagħmel claim għal 16%.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

JOSEF BONNICI: Imma l-prodott mhux neċessarjament huwa eżenti għax l-ingwanti jistgħu jiġu wżati għal diversi affarijiet.

ONOR.

ALFRED SANT: Inti għall-ingwanti tal-kesħa qed tgħid?

GĦax imbagħad le, taf.

ONOR.

JOSEF BONNCI: Le, imma hemm diversi ingwanti.

Jien ġieli immur għand id-dentist!

ONOR.

ALFRED SANT: Mhux għall-boxing gloves hux qed tgħid!

ONOR.

JOSEF BONNICI: Qed ngħid għas-surgical gloves.

ONOR.

ALFRED SANT: Dawk huma eżenti.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ma naħsibx li huma eżenti għax illum jekk tmur tixtrihom mingħand spiżjar se tħallas il-VAT fuqhom.

ONOR.

ALFRED SANT: Jekk huma eżenti għandu dritt għal clawback.

ONOR.

JOSEPH BONNICI: Il-problema hi li għandek diversi prodotti li m'humiex eżenti u li jiġu wżati f'dawn it-tip ta' servizzi li jagħti dentist u din toħloq diffikulta'.

ONOR.

ALFRED SANT: Il-punt li qed nagħmillek huwa li jekk huma eżenti mit-taxxa ta' l-imporatazzjoni għandu dritt għal clawback fuqhom.

ONOR.

JOSEPH BONNICI: Imma f'dan il-każ m'humiex eżenti.

Jiġifieri s- sistema m'hijiex se tkun bħal dik li għandna issa imma se jkollok imbottatura 'l fuq u din hija xi ħaġa negattiva.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l- emenda kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

THE CHAIRMAN: Skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru 60 tat-12 ta' Mejju, 1997 din id-division tittieħed wara l-ħin tad-9.00 p.m.

Klawsola 14 - Prodott taxxabbli.

Clause 14 - Taxable product.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, din il-klawsola tinkludi wkoll it-Tieni Skeda u għaliha għandna emenda estensiva li tgħid hekk:

"K" Fit-Tieni Skeda -

(a) minflok l-Ewwel Taqsima tagħha, għandu jidħol dan li ġej:-

"L-EWWEL TAQSIMA

Esportazzjonijiet

(1) Prodotti li jiġu esportati.

(2) Prodotti provduti lil persuna taxxabbli stabbilita f'Malta li twettaq in-negozju ta' organizzazzjoni jew finanzjar ta' l- esportazzjoni ta' prodotti, bil-għan ta' l-esportazzjoni ta' dawk il- prodotti minn dik il-persuna mingħajr il-kunsinna attwali ta' dawk il- prodotti lil dik il-persuna, sakemm l-oġġetti jiġu fil-fatt esportati mingħajr ebda proċessar jew tibdil fihom u bla ħsara għal dawk il- kondizzjonijiet, provi jew garanziji li d-Direttur jista' jordna jew jeħtieġ.

Prodotti f'depożt, provvisti minn ħwienet ħielsa minn dazju u attivitajiet ta' Port Ħieles

(1) Prodotti mibjugħin filwaqt li l-oġġetti jkunu f'depożt tad-dwana u liema bejgħ jagħmel il-Kontrollur tad-Dwana bis-saħħa ta' l-artikolu 36 ta' l-Ordinanza tad-Dwana jew ta' kull dispożizzjoni li temenda jew tissostitwixxi dak l-artikolu.

(2) Prodotti provduti lil operatur ta' ħanut ħieles minn dazju bis- saħħa ta', u skond liċenzja maħruġa taħt ir-Regolamenti ta' l-1991 dwar Ħanut Ħieles minn Dazju, jew taħt kull dispożizzjoni oħra li tidħol minflok dawk ir-regolamenti.

(3) Prodotti provduti minn jew lil kumpannija f'zona ta' port ħieles kif imfissra fl-Att dwar il-Portijiet Ħielsa ta' Malta meta dik il- provvista tkun tikkostitwixxi attivita' li l-imsemmija kumpannija jkollha liċenzja sabiex twettaqha skond dak l-Att.

Għoti ta' proviżjon u karburanti lil bastimenti u inġenji ta' l- ajru

(1) Prodotti provduti għall-għoti ta' karburanti u proviżjon ta' bastimenti li jivvjaġġaw fil-bogħod bil-baħar bil-għan li jwettqu attivitajiet kummerċjali, industrijali jew ta' sajd, ta' bastimenti li jintużaw sabiex jeħilsu jew jagħtu għajnuna fuq il-baħar, u ta' inġenji ta' l-ajru li jintuża minn linji ta' l-ajru li joperaw b'kumpens fit-traffiku internazzjonali.

(2) Karburanti provdut lil bastimenti li jintużaw għal sajd fl-ibħra lokali.

Ikel

Kull ikel, kif imfisser fit-Tieni Taqsima ta' din l-Iskeda, iżda bla preġudizzju għall-ETS li titħallas dwar provvista ta' ikel kif speċifikat skond ir-Raba' Skeda li tinsab ma' dan l-Att.

Oġġetti Farmaċewtiċi

Oġġetti farmaċewtiċi, kif imfisser fit-Tieni Taqsima ta' din l-Iskeda.

Saħħa u Welfare

(1) Organi umani, demm uman u ħalib uman.

(2) Prodotti provduti li jkollhom x'jaqsmu u jkunu essenzjali għall- provvista ta' servizzi fil-paragrafi (2) u (3) tal-partita 7 (Saħħa u Welfare) tat-Tielet Skeda li tinsab ma' dan l-Att u tkun essenzjali għall-isptar, istituzzjoni jew dar, skond il-każ, li jkunu qegħdin jipprovdu dawk is-servizzi.

Deheb

Deheb provdut lil jew mill-Bank Ċentrali ta' Malta.

Oġġetti stampati u oġġetti oħra

(1) Kotba, gazzetti, oġġetti stampati oħra u oġġetti oħra li jaqgħu taħt it-tifsira ta' "Oġġetti stampati u oġġetti oħra" li tinsab fit- Tieni Taqsima ta' din l-Iskeda.

(2) Informazzjoni elettronika, manjetika, ottika jew kull informazzjoni oħra li tinqara permezz ta' makni li, meta tiġi stampata, jkollha l-karatteristika ta' kotba, gazzetti u ta' xi għamla oħra ta' oġġetti stampati li jaqgħu taħt it-tifsira ta' "Oġġetti stampati u oġġetti oħra" li tinsab fit-Tieni Taqsima ta' din l-Iskeda.

Prodotti essenzjali

Ilma, karburanti u elettriku provduti minn awtorita' pubblika.

Prodotti msemmija fil-partiti 4, 8, 25, 27, 28 u 29 ta' l-Ewwel Skeda."; u

(b) Fit-Tieni Taqsima tagħha, minnufih wara t-tifsira (e) għandu jidħol dan li ġej:-

"(f) "Istituzzjoni li ma tagħmilx profitt" jew "organizzazzjoni li ma tagħmilx profitt" tfisser istituzzjoni jew organizzazzjoni:

(i) li l-għanijiet tagħha jinsabu mfissra sew fl-istatut tagħha;

(ii) li l-għanijiet tagħha jeskludu b'mod ċar l-għemil ta' profitt;

(iii) li l-istatut tagħha jkun jipprovdi li ebda parti mill-qliegħ jew proprjeta' tagħha ma jkun disponibbli b'mod sew dirett sew mhux dirett għal xi membru, proprjetarju jew azzjonist;

(iv) li, fil-fehma tad-Direttur, tkun immexxija u amministrata skond id-dispożizzjonijiet ta' l-istatut tagħha u bil-għan ta' l-iskopijiet minnha dikjarati;

(v) li ma tfittixx li b'mod sistematiku tagħmel xi profitt.".

"K" In the Second Schedule -

(a) for Part One thereof, there shall be substituted the following:-

"PART ONE

Exports

(1) Products which are exported.

(2) Products supplied to a taxable person established in Malta who carries on the business of arranging or financing the export of products, for the purpose of the export of those products by that person without the actual delivery of those products to that person, provided the products are actually exported without any processing or alterations, and subject to such conditions, evidence or security as may be imposed or required by the Director.

Products in bond, supplies by duty free shops and Freeport activities

(1) Products sold whilst they are in a customs bond and which sale is entered by the Comptroller of Customs pursuant to section 36 of the Customs Ordinance or any provision amending or replacing the said section.

(2) Product supplied to an operator of a duty free shop pursuant to and in accordance with a licence issued under the Duty Free Shop Regulations, 1991 or any other provisions amending or replacing the said regulations.

(3) Products supplied by or to a company within a freeport zone as defined in the Malta Freeports Act where the said supply constitutes an activity which the said company is licensed to carry on in terms of the said Act.

Provisioning and fuelling of ships and aircraft

(1) Products supplied for the fuelling and provisioning of vessels used for navigation on the high seas for the purpose of commercial, industrial or fishing activities, of vessels used for rescue or assistance at sea, and of aircraft used by airlines operating for reward in international traffic.

(2) Fuel supplied to vessels for the purpose of inshore fishing.

Food

Any food as defined in Part Two of this Schedule, but without prejudice to ETS chargeable in respect of the provision of food listed in the Fourth Schedule to this Act.

Pharmaceutical products

Pharmaceutical products as defined in Part Two of this Schedule.

Health and Welfare

(1) Human organs, human blood and human milk.

(2) Products supplied in connection with and essential for the provision of services referred to in paragraphs (2) and (3) of item 7 (Health and Welfare) of the Third Schedule by the hospital, institution or home, as the case may be, providing the said services.

Gold

Gold supplied to or by the Central Bank of Malta.

Printed matter and other articles

(1) Books, newspapers, other printed matter and other articles falling within the definition of "Printed matter and other articles" contained in Part Two of this Schedule.

(2) Electronic, magnetic, optic or any other machine readable media and any information which, in printed form, would have the characteristics of books, newspapers and any other printed matter falling within the definition of "Printed matter and other articles" contained in Part Two of this Schedule.

Essential products

Water, fuel and electricity supplied by a public authority.

Products mentioned in items 4, 8, 25, 27, 28 and 29 of the First Schedule."; and

(b) in Part Two thereof, immediately after definition (e) there shall be inserted the following new definition:-

"(f) "Non-profit making institution" or "non-profit making organisation" means an institution or organisation:

(i) whose objects are clearly defined in its statute;

(ii) whose objects expressly exclude profit making;

(iii) whose statute provides that no part of its income or property is available directly or indirectly to any member, proprietor or shareholder;

(iv) which, in the opinion of the Director, is managed and administered in accordance with the provisions of its statute and for the purpose of its stated objects;

(v) which does not systematically aim to make a profit.".

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Forsi l-Prim Ministru jista' jgħid jekk hemmx xi affarijiet sostanzjali li rridu nbiddlu bejn l-emenda u l-abbozz ta' liġi kif ippubblikat.

ONRO.

ALFRED SANT: Hekk kont se nagħmel fil-fatt.

Il-konċett wara l- emenda li qed nagħmlu huwa biex niċċaraw id-differenza fis-sustanza bejn il- liġi preżenti u l-liġi dwar il-VAT.

Inizjalment ħafna mit-Tieni Skeda, biex ngħid hekk, kienet ikkopjata mil-liġi dwar il-VAT fejn kien hemm insistenza fuq "the supply of" minħabba li l-VAT hija a trasaction tax u allura neħħejna l-kelma "the supply of" jew dak li huwa riferibbli għal dak it-tip ta' l-konċett u morna speċifikament fuq prodotti.

Jiġifieri fejn il- mudell oriġinali kien jgħid "the supply of products which" issa għamilniha "products which" u dan hu riferibbli għall-punt li waqt li l-kwestjoni tal- VAT hija riferibbli għas-supply of, l-ETP hija speċifikament taxxa fuq prodott at a certain stage u fuq din il-ħaġa l-bidliet saru skond il-pariri li tawna l-constituted bodies li ddiskutejna magħhom.

Imma l-konċett fundamentali huwa li fejn qabel fil-mudell oriġinali kien hemm, per eżempju, "the supply of a product "A", issa fid-definizzjonijiet li qed nagħmlu qed immorru għal product "A".

(Interruzzjonijiet) Sostanzjali fis- sens li jekk tħares lejn klawsola 14 issib li "any product shall be deemed to be a taxable product for the purpose of this Act" u allura jekk tirriferi għall-iskeda u jkollok "the supply of"...

ONOR.

JOHN DALLI: Jiġifieri sostanzjalment dak li huwa taxxabbli llum se jibqa' taxxabbli għada u dak li m'huwiex taxxabbli llum mhux se jkun taxxabbli għada.

Dik hi is-sustanza.

ONOR.

ALFRED SANT: L-istil ta' prodotti li kien hemm fit-Tieni Skeda oriġinali għadu hemm, ħlief li f'ħafna każi neħħejna l-frażi "the supply of".

THE CHAIRMAN: Hawn iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l- emenda kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "K" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 14 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 14, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 15 - Valur taxxabbli u prezz.

Clause 15 - Tax value and price.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, klawsola 15 tiddefinixxi l-value tat- taxxa u l-prezz għall-prodotti li se jaqgħu taħt l-ETP.

Fl-emenda li se nressaq insibu t-terminoloġija tad-definizzjoni ġdida fejn minflok "prodott taxxabbli" qed ngħidu "prodott" u fit-test Ingliż minflok "tax value" qed ngħidu "taxable value".

Din tiġi mid-definitions li konna għamilna fil-bidu fejn bdilna l-kliem "prodott taxxabli" u "tax value".

Għal dan il-għan nipproponi emenda li tgħid hekk:

"L" Fis-subklawsola (1) tal-klawsola 15 minflok il-kliem "prodott taxxabbli" kull fejn jinsabu għandha tidħol il-kelma "prodott", u fit- test Ingliż minflok "tax value" kull fejn jinsabu jidħlu l-kliem "taxable value".

"L" In subclause (1) of clause 15 for the words "taxable product" wherever these occur there shall be substituted the word "product", and for "tax value" wherever these occur there shall be substituted words "taxable value".

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, jiġifieri din il-klawsola qed tgħid li l- ETP se tiġi ċċarġjata fuq il-prezz kollu tal-prodott, inkluż kwalunkwe taxxa li tħallset fuqu, kemm jekk hi excise u anke jekk hi dazju, inkluż kwalunkwe servizz jew spejjeż li kien hemm fin-negozju biex jasal għal dak il-livell ta' prezz.

ONOR.

ALFRED SANT: Kif qed jgħid l-Onor.

Dalli, l-ETP se tiġi charged fuq the final price ta' dak il-prodott.

THE CHAIRMAN: Hawn iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l- emenda kif imressaq u moqrija mill-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "L" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 15 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 15, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 16 - Post fejn isir il-bejgħ tan-negozju.

Clause 16 - Place of business sales.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Chairman, din il-klawsola tiddefinixxi l-place of business sale jiġifieri fejn isir il-business sale skond id-definizzjoni li għamilna u fil-fatt għandi emenda għaliha li taqra hekk:

"M" Minflok il-klawsola 16 għandu jidħol dan li ġej:

Bejgħ tan-negozju jsir f'Malta jekk il-prodott mibjugħ ikun qiegħed f'Malta fil-ħin tal-bejgħ.".

"M" For clause 16 there shall be substituted the following:-

A business sale takes place in Malta if the product sold is in Malta at the time when the sale takes place.".

Jiġifieri riferibbli għal dak li ġie ppubblikat fl-abbozz ta' liġi qegħdin inneħħu l-aħħar parti li kienet tgħid "or is to be delivered or made available in Malta to the person buying the product".

Il-parir li ngħatajna anke mill-istituti professjonali kien li d-diċitura "or is to be delivered or made available in Malta to the person buying the product" kienet superfluwa u aktar minn hekk tkun qed tħawwad u tikkonfondi l-affarijiet.

Il-punt "when the sale takes place." hija iktar preċiża u ċara speċjalment għax "sale" hija definita b'mod preċiż fil-lista ta' definitions fi klawsola 2.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Jien naħseb li t-tneħħija ta' dik id-diċitura tista' tagħmilha aktar diffiċli għall-amministrazzjoni biex tieħu azzjoni f'każ ta' kuntrabandu.

Apparti minn din m'għandix iżjed kummenti.

ONOR.

ALFRED SANT: Tista' tgħidilna għaliex, jekk joġgħbok, Onor. Dalli?

ONOR.

JOHN DALLI: Għaliex jista' jkun li jkun hemm ċerti affarijiet li jistgħu jiġu for the supply u l-Kontrollur tad-Dwana jkollu provi li jkunu for the supply għal xi ħadd, pero' hawnhekk qed tgħid li sakemm is-sale ma sarx allura m'hemmx transazzjoni u l-affarijiet ma jkunux jistgħu jipproċedu.

ONOR.

ALFRED SANT: Fil-fatt il-punt li qed isemmi l-Onor.

Dalli kien issemma u kien tqajjem il-punt li d-definizzjoni ta' "sale" li qed tingħata fid-definition clause hija wiesgħa biżżejjed biex tkopri dan il-punt għaliex din tgħid li ""sale" includes the transfer of any good or product under any title."

ONOR.

JOHN DALLI: Dan huwa punt tekniku u nagħtikom parir li terġgħu tarawh.

Jiġifieri hawnhekk qed tgħidu li t-transfer irid ikun seħħ.

ONOR.

ALFRED SANT: I'm flexible fuq din imma l-punt tqajjem mill-Malta Institute of Accountants indipendentement u mill-Malta Institute of Taxation.

ONOR.

JOHN DALLI: Imma jien qed niġbed l-attenzjoni għaliha.

ONOR.

ALFRED SANT: Iva, jien qed neħodha f'dak l-ispirtu u se nitlob il- permess tal-Kumitat sabiex nipposponu din il-klawsola sakemm niċċekkjaw din il-kwestjoni.

THE CHAIRMAN: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u l-klawsola 16 u l-emenda "M" ġew posposti.

Klawsola 17 - Ċertifikat ta' eżenzjoni mill-ETP.

Clause 17 - Certificate of exemption from ETP.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, għal din il-klawsola nipproponi emenda li tgħid hekk:

"N" Il-klawsola 17 għandha tiġi emendata kif ġej:-

(a) fis-subklawsola (1) tagħha, minflok il-kliem "għandu joħroġ" għandhom jidħlu l-kliem "jista' joħroġ"; u

(b) minnufih wara s-subklawsola (3) għandu jidħol dan li ġej:-

"(4) Ċertifikat ta' eżenzjoni jista' joħroġ kif suġġett għal dawk il- limitazzjonijiet u kundizzjonijiet li jistgħu jiġu preskritti jew li jistgħu jiġu stabbiliti mid-Direttur fin-nuqqas ta' regolamenti li jkunu japplikaw għal dan u ċ-ċertifikat ikun validu biss jekk il- limitazzjonijiet u l-kundizzjonijiet li jkun suġġett għalihom jiġu osservati u mħarsa.".

"N" Clause 17 shall be amended as follows:-

(a) in subclause (1) thereof, for the words "shall be issued" there shall be substituted the words "may be issued"; and

(b) immediately after subclause (3) there shall be inserted the following:-

"(4) A certificate of exemption may be issued subject to such limitations and conditions as may be prescribed or as may be established by the Director in the absence of applicable regulations and the certificate shall be valid only if the limitations and conditions to which it is subject are observed and complied with.".

Din il-klawsola titkellem dwar dik il-possibbilta' li bdejna minnha li jew ikun hemm sistema ta' refunds jew inkella jkun hemm sistema ta' certification u min ikollu ċertifikat allura imbagħad jiġi eżentat mill- ETP.

Rigward l-emenda li għadni kemm ressaqt, irrid ngħid li r-raġuni għall- ewwel parti tagħha hija li fl-abbozz ta' liġi din kienet tgħid "A certification of exemption from ETP shall be issued by the Director" u hemmhekk qam il-punt li din hija tassattiva.

Id-direttur bilfors irid joħroġ, mhux ikollu l-fakulta' li joħroġ, u peress li kellna dak il-ftehim li diġa' tkellimt dwaru mal-korpi kostitwiti li jkun tajjeb, speċjalment fil-bidu, li taħdem biss sistema ta' refunds, mhux l-inqas minħabba l- kwestjoni tas-software, qalu - u kellhom raġun - li "shall be issued" tinbidel u ssir "may be issued" ħalli ma tkunx tassattiva.

Imbagħad rigward it-tieni parti ta' l-emenda nħass il-bżonn li tiżdied subklawsola oħra li tiddeskrivi l-mod kif joħroġ is-certificate of exemption u s-subklawsola ġdida li qed tiġi proposta toħroġ il-modalitajiet kif, f'ċerti kondizzjonijiet, id-direttur jista' joħroġ iċ-ċertifikat ta' exemption.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Kif diġa' esprimejt ruħi qabel, ma tantx jien ferħan wisq b'din il-biċċa xogħol ta' l-exemptions għaliex jistgħu jiġu abbużati.

Kont inkun aktar kuntent jekk l-ewwelnett ikun hemm regolamenti speċifiċi u l-eżenzjonijiet jingħataw taħt dawk ir-regolamenti biss biex ikun hemm level playing field għal kulħadd fuq kif se jingħataw dawn l-eżenzjonijiet; u t-tieni nett li bħalma jeżisti f'liġijiet oħra li għamilna reċentement, meta jingħataw dawn it-tip ta' ċertifikazzjonijiet, jekk jingħataw, għandhom jiġu ppubblikati fil-Gazzetta tal-Gvern biex kulħadd ikun jaf lil min qed jingħataw.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: L-ewwel emenda jien fhimt li qed tgħid li se jkun hemm diskrezzjoni doppja da parti tad-direttur għaliex hemm li "a certificate of exemption from ETP shall be issued by the Director".

Dan iċ-ċertifikat ta' eżenzjoni se jinħareġ lil "any registered person who shows to the satisfaction of the Director".

Jiġifieri d-direttur dejjem għandu diskrezzjoni hemmhekk, pero' qabel kienet li jekk id-direttur ikun sodisfatt li "for the due and proper functioning of this Act" għandu joħroġ ċertifikat għandu joħorġu.

Issa lid-direttur se nagħtuh iktar diskrezzjoni għaliex mhux biss se nagħtuh id-diskrezzjoni li l-persuna rreġistrata trid tipprova għas-sodisfazzjon tiegħu li għandu joħroġ ċertifikat - allura diġa' hemm diskrezzjoni - imma anke meta l-persuna tali tagħmel dan, jista' jerġa' jintalab ċertifikat għaliex se ninkludu l-verb "may".

It-tieni nett, rigward il-punt ta' l-Onor.

Dalli, hawnhekk qed nitkellmu fuq eżenzjoni li tista' tagħmel differenza bejn retailer jew ieħor għaliex jekk fhimt sew din l-eżenzjoni se tingħata lill-persuna li suppost tħallas l-ETP u allura peress li din tista' tagħmel differenza anke fis-suq bejn persuna u oħra, naħseb li din id-diskrezzjoni għandha tkun regolata b'xi mod.

Għandha tingħata diskrezzjoni pero' din għandha tkun soġġetta għal- linji ġenerali li jkunu prescribed.

Wara kollox meta joħorġ avviż legali kulma jiġri huwa li jiġi ppubblikat fil-Gazzetta tal-Gvern u mqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra, jiġifieri l-eżekuttiv lanqas għandu bżonn approval tal- Parlament, ħlief li l-Parlament ikun jista' fi żmien 21 ġurnata jimblokka dawk ir-regolamenti jekk l-Eżekuttiv jiddeċiedi li jpoġġiha fuq l-aġenda.

Jiġifieri għallinqas biex indejquha ftit u ndejquha b'mod legali, ma nistgħux ngħidu li din id-diskrezzjoni - li aħna kontra tagħha - tkun soġġetta - kif qal l-Onor.

Dalli - għal-linji li jkunu parti minn avviż legali?

ONOR.

ALFRED SANT: Iva, Sur President, naħseb li qed naqblu kemm ma' l- Onor. Dalli u kemm ma' l-Onor.

Borg għaliex jekk inħarsu lejn kif inhi miktuba subklawsola (4), kif proposta fl-emenda li għadni kemm ippreżentajt, insibu li din tgħid hekk:

"A certificate of exemption may be issued subject to such limitations and conditions as may be prescribed or as may be established by the Director...".

Issa fid-definition clause għandna li:

""prescribed" means prescribed by regulation, order or notice under this Act;""

Imbagħad subklawsola (4) kif proposta fl-emenda tkompli tgħid: "in the absence of applicable regulations ..."

Hemmhekk hemm marġini ta' diskrezzjoni imma naħseb il-punt li qajjem l- Onor. Dalli qed jiġi answered b'dan il-mod, għaliex meta qed nużaw "prescribed" din tfisser "prescribed by regulation, order or notice under this Act".

Jiġifieri għandna dik id-definizzjoni.

ONOR.

JOHN DALLI: Jekk dak huwa l-uniku mod li jistgħu joħorġu jekk ikunu "prescribed" ...

(Interruzzjonijiet) Pero' għamilt il-punt ukoll tal- pubblikazzjoni.

Jiġifieri llum jekk taħt il-Local Manufacturers (Promotion) Act xi ħadd jingħata eżenzjoni milli jħallas levy fuq xi prodotti, irid jiġi ppubblikat fil-Gazzetta tal-Gvern kultant żmien lil min ingħataw dawn l-eżenzjonijiet bid-dettalji, ħalli jkun hemm dan it-tip ta' kontroll.

Jien qed ngħid li f'dan il-każ għandu jsir l-istess.

Jekk jingħataw ċertifikati ta' eżenzjoni għandhom jiġu ppubblikati.

ONOR.

ALFRED SANT: Issa qed tagħmel punt ġdid, Onorevoli.

ONOR.

JOHN DALLI: Le, dan semmejtu aktar kmieni wkoll.

ONOR.

ALFRED SANT: Jien fhimtek qed tgħid li s-certificate of exemption irid joħroġ taħt legal notice li jien qed nifhem li qiegħda taħt id- definitions ta' din il-liġi, imma issa qed tagħmel punt extra u qed tgħid li għandu jiġi published lil min tkun qed tingħata din l-eżenzjoni.

ONOR.

JOHN DALLI: Jien l-ewwel għamilt żewġ punti; il-punt li għandu jkun prescribed biex ikun hemm a level playing field u li għandu jkun hemm pubblikazzjoni taċ-ċertifikati li jinħarġu.

ONOR.

TONIO BORG: Kif qiegħda l-emenda, id-direttur stess can defeat the purpose li jkunu prescribed billi ma jagħmel xejn (Interruzzjonijiet) Ir- regolamenti mhux id-direttur jagħmilhom!

Ma jagħmilx ir-regolamenti ħalli b'hekk ikollu aktar diskrezzjoni mentri aħna nixtiequ li kieku tkun prescribed biss.

Issa l-Onor.

Dalli qed jgħid, li jekk din m'hijiex aċċettabbli għall-Gvern għallinqas il-kondizzjonijiet li jagħmel u l-linji u l-policy li jagħmel id-direttur għandhom jiġu published fil-Gazzetta tal- Gvern.

Issa din ukoll m'hijiex l-aħjar soluzzjoni għaliex meta jkun avviż legali dan il-Parlament jista' jimblokkaha fi żmien 21 ġurnata minn mindu l- avviż legali jitqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra u hemm l-obbligu li tqiegħdu fuq il-Mejda tal-Kamra, mentri meta ma jkunx prescribed imma d-direttur jaqbad u jagħmel policy anke jekk jippubblikaha fil-Gazzetta tal-Gvern għallinqas ikun hemm l-element ta' pubbliċita', pero' dan il-Parlament ma jkunx jista' jimblokkaha kif għandu d-dritt taħt l-Att dwar l- Interpretazzjoni li kull avviż legali - u hawnhekk il-Prim Ministru qalilna li "prescribed" ifisser kull avviż legali - jrid bilfors jitqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra u dan il-Parlament can negative b'riżoluzzjoni dawk ir- regolamenti.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, nitlob il-permess tal-Kumitat sabiex nipposponu din il-klawsola ħalli nikkonsidraw il-punti li tqajmu mill-Onor.

Dalli u mill-Onor.

Borg f'dak li għandu x'jaqsam ma' publication ta' min jieħu exemption.

THE CHAIRMAN: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u l-klawsola 17 u l-emenda "N" ġew posposti.

Klawsola 16 - Post fejn isir il-bejgħ tan-negozju.

Clause 16 - Place of business sales.

(Posposta aktar kmieni fil-Kumitat)

ONOR.

ALFRED SANT: Fuq din il-klawsola, wara li tkellimna internament, qed inħossu li jekk nieqfu "when the sale takes place" - kif fil-fatt qed tgħid l-emenda - fuq il-linji li tawna l-Malta Institute of Accountants u l- Malta Institute of Taxation inkunu covered biżżejjed.

THE CHAIRMAN: Hawn aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-emenda "M" kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru aktar kmieni fil-Kumitat.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "M" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 16 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 16, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 18 - Ħlas ta' taxxa tas-sisa fuq servizzi.

Clause 18 - Charge to excise tax on services.

ONOR.

ALFRED SANT: Din il-klawsola qiegħda f'Taqsima V ta' dan l-abbozz ta' liġi u tittratta dwar is-sisa fuq is-servizzi.

Hawnhekk ukoll se nipproponi emenda li tgħid hekk:

"O" Il-klawsola 18 għandha tiġi emendata kif ġej:-

(a) fl-ewwel paragrafu tagħha, minflok il-kliem "tal-valur tat- taxxa totali" għandhom jidħlu l-kliem "tal-valur taxxabbli totali"; u

(b) minflok il-proviso li hemm miegħu għandu jidħol dan li ġej:-

"Iżda meta t-total tal-valur tas-servizzi ta' fornitur tas-servizzi ma jkunx, fit-tnax-il xahar li jagħlqu fl-aħħar jum taż-żmien ta' taxxa li jiġi minnufih qabel, jaqbeż is-sitt elef lira jew dak l- ammont ieħor ogħla li jista' jiġi preskritt, l-ETS ma titħallasx minn dik il-persuna dwar dak iż-żmien;

Iżda wkoll, dwar l-ewwel tnax-il xahar wara d-dħul fis-seħħ ta' dan l- Att, il-proviso li jiġi minnufih qabel dan għandu jkun japplika bl- istess mod u skond dawk il-kondizzjonijiet li d-Direttur jista' jqis li jkunu xierqa.".

"O" Clause 18 shall be amended as follows:

(a) in the first paragraph thereof, for the words "tax value" and "taxable period" there shall be substituted the words "taxable value" and "tax period" respectively; and

(b) for the proviso thereto, there shall be substituted the following:-

"Provided that where the total value of the services of a service provider has not, in the twelve months ending with last day of the immediately preceding tax period, exceeded six thousand liri or such other higher amount as may be prescribed, ETS shall not be chargeable on such person in respect of that period;

Provided further that in respect of the first twelve months after the coming into force of this Act, the immediately preceding proviso shall apply in such manner and under such conditions as the Director may deem appropriate.".

Sur President, din il-klawsola qed iddaħħal il-konċett ta' 5% on the total turnover ta' xi ħadd li jipprovdi s-servizzi u għalhekk biex inkunu ċari din hija sisa fuq it-turnover.

Hawn ta' min jgħid li din il-klawsola hija mfassla fuq partijiet minn leġislazzjoni ta' New Zealand u tal-Kanada u evidentement qed tiddefinixxi kull ħaġa li ma taqax taħt "goods" bħala servizz.

Jien informat li waħda mill-problemi li teżisti hija li l-ebda liġi tad-dinja li tirrigwarda t-taxxa ma wasslet biex tagħti a clear definition of a "service", jiġifieri mid-dehra m'hemm l-ebda definizzjoni preċiża ta' servizz.

Sur President, iktar 'il quddiem se niltaqgħu mad-definizzjoni ta' "exempt service" u mar-range ta' servizzi li huma eżentati minn din it-taxxa.

THE CHAIRMAN: Iktar rimarki?

L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, din il-klawsola se tintaxxa s-servizzi kif inhuma ntaxxati llum, jiġifieri bażikament, apparti xi eċċezzjonijiet li se nsemmu iktar 'il quddiem, dak kollu li huwa ntaxxat illum se jibqa' jiġi ntaxxat wara li jgħaddi dan l-abbozz ta' liġi.

F'din il-klawsola qed tissemma r-rata ta' 5% fuq is-servizzi u fil-fatt hawnhekk se tinħoloq problema minħabba l-materjal li jiġi pprovdut mas-servizz.

Aħna għandna sitwazzjoni fejn se titħallas taxxa ta' 5% fuq it-turnover kollu, pero' issa t-turnover kif se jiġi definit?

Jien naħseb li d-definizzjoni ta' turnover hija dik li jagħtu l-accountants, jiġifieri t-total sales ta' kumpannija li fih jinkludi wkoll dak il-materjal li wieħed bilfors ikollu jipprovdi meta jkun qed jagħti servizz.

Qed ngħid dan għax żgur li se niġu f'sitwazzjonijiet fejn servizz ikun qed iġorr miegħu t-taxxi ta' l-ETI u ta' l-ETP fuq il-materjal u mbagħad fuq dan kollu jkun hemm ukoll l-ETS u l- added value tas-servizz.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, hi ħaġa ċara li filwaqt li hemm servizzi li magħhom irid jiġi pprovdut materjal hemm ukoll servizzi oħra li magħhom ma jrid jiġi pprovdut l-ebda materjal.

F'każ ta' plumber il- materjal jew jista' jixtrih hu jew inkella jista' jixtrih il-klijent tiegħu u għalhekk dan jiddependi mill-ftehim li jkun hemm bejn il-plumber u l- klijent.

Min-naħa l-oħra jekk, per eżempju, tkun qed tinġieb washing machine fid-dar tal-klijent, hemmhekk huwa ċar li dak huwa każ ta' bejgħ ta' prodott u mhux ta' servizz.

Issa hawn ta' min isemmi wkoll li nistgħu niltaqgħu ma' ċerti każi fejn ikun qed jinbiegħ prodott u jkun qed jingħata servizz, bħal fil-każ ta' petrol station li jbigħ il-fuel u jagħti ċerti servizzi ta' tiswija imma f'dan il-każ is-servizz huwa separat mill-bejgħ tal-prodott.

Fil-fatt dan l-abbozz ta' liġi jikkontempla dawn l-affarijiet b'mod ċar u jikkontempla wkoll il-każ meta s-servizz huwa anċillari għat- transazzjoni u huwa l-main element tax-xogħol.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Jiġifieri qed nifhem sew li issa l-plumber - qed insemmi lill-plumber biex inkompli għaddej bl-eżempju li ta l-Prim Ministru - se jħallas ETS differenti jiġifieri skond jekk jidhirx li l-materjal xtrah hu jew il-klijent?

ONOR.

ALFRED SANT: Bir-rispett kollu dan l-argument huwa fuq il-bażi tat- transaction approach.

Aħna m'aħniex qed nitkellmu fuq it-transazzjoni imma qed inħarsu lejn it-turnover tal-plumber at the end of the day li fuqu għandu 5%.

Issa l-mod li bih juri t-transaction ħalli tirrifletti dik il- 5% hija affari interna ta' l-azjenda tiegħu.

ONOR.

JOHN DALLI: Issa ma għandniex noqogħdu nidħlu fl-argument tat- transaction approach għax it-total approach huwa l-kumulu tat-transactions.

Irridu nirrealizzaw li t-total ma jeżistix per se imma huwa l-funzjoni ta' dak li hemm fuqu jew maġenbu u għalhekk trid tgħid ta' xiex ikun it-total.

Jekk tintaxxa 5% fuq it-total tkun qed tintaxxa 5% fuq kull transazzjoni.

Din hi loġika.

Jekk inti tintaxxa 5% fuq it-total turnover tiegħek tkun qed tintaxxa 5% fuq it-transazzjonijiet kollha li tkun għamilt u għalhekk hawn ma għandniex indaħħlu l-argument tat-transaction approach.

ONOR.

ALFRED SANT: Qed insemmi t-transaction approach għax, per eżempju, qed ngħidu li fuq "din" it-transazzjoni ħallasna daqstant u fuq "din" it- transazzjoni ħallasna daqstant.

Jekk is-sum tat-transactions qiegħda taħt is-service business tiegħu huwa jgħid li fuq "din" se jiċċarġja daqstant u fuq "din" se jiċċarġja daqstant, imma dan mhux se jgħid hekk għal kull transazzjoni.

Il-5% qiegħda fuq the sum of the transactions which are recognisable as service transactions.

ONOR.

JOHN DALLI: Jien li qed ngħid huwa li se jkun hemm differenza jekk il-plumber jixtrix il-materjal hu u jekk jibgħatx lill-klijent jixtri l- materjal hu.

Per eżempju, issa ġejna f'sitwazzjoni fejn il-plumber jagħtini lista ta' l-affarijiet li għandi bżonn nixtri u mmur nixtrihom jien - issa jien ma nafx jekk fil-każ dan jiġinix irħas għax jekk immur nixtri jien u jibqa' xi wastage, bħal per eżempju, xi pipe żejjed, dan żgur li se jibqa' fil-garaxx tiegħi mentri kieku l-materjal iġibu l-plumber dan kien jużah għand ħaddieħor - ħalli t-turnover ikun tax-xogħol tal-plumber biss.

Din hi l-ekonomija organizzata li se ssir f'pajjiżna taħt din il- liġi!

Jien qed inqajjem dawn il-punti għax dawn m'humiex an accountant's view imma huma a realistic view tas-sitwazzjoni.

Din is-sistema żgur li m'hijiex se tkun effiċjenti la għal min ikun qed jagħti s-servizz, la għal min ikun qed jirċevih u lanqas għall-pajjiż in ġenerali għax biha se ndaħħlu a loose situation kullimkien.

F'dan il-każ id-distorting effect tat-taxxa hija ħażina għall-ekonomija u jien qed nerġa' nirripeti dawn l-affarijiet ħalli nipprova nfiehem li l-problema prinċipali f'dan ir-rigward hija li s-sistema ta' taxxi li se ndaħħlu se taffettwa d-deċiżjonijiet li jittieħdu f'dak li għandu x'jaqsam mal-kummerċ u man-negozju għax kif ġie pprovat fid-dinja kollha b'din is-sistema d- deċiżjonijiet li jittieħdu se jkunu inqas effiċjenti.

GĦalhekk b'din is- sistema ta' turnover se tinħoloq problema għax issa b'dan l-abbozz ta' liġi qed nagħtu ċans li bis-saħħa tagħna l-accountants kulħadd jibda jfittex l- aħjar accounting system għan-negozju tiegħu - għax issa jistgħu jsiru ħafna accounting systems mingħajr ma tkun qed tinkiser il-liġi - u issa t- turnover żgur li se jonqos f'ħakka ta' għajn.

Jien ngħid li ma għandniex nagħtu ċans li jsiru dawn l-affarijiet.

Sur President, issa wieħed jista' jara kif irid jorganizza l-affarijiet biex ma jidhirx li qed jagħmel ċertu turnover.

Ħalli nieħdu l-hairdresser.

Din issa x'se tgħidilhom lill-klijenti tagħha; biex iġibu x-shampoo u l- hair sprays magħhom!?

Accounting- wise il-hairdresser tista' tgħid li dawn l-ispejjeż għandhom jiġu ridotti mit-turnover tagħha.

Issa aħna se ndaħħlu dan il-logħob u għalhekk wieħed issa għandu jara li jagħmel regolamenti kontra dan it-tip ta' logħob.

Jien qed ngħid dawn l-affarijiet biex niftaħ għajnejn l-amministrazzjoni dwar xi problemi tekniċi li se jinqalgħu taħt din il-liġi għax naħseb li dawn l-affarijiet mhux kulħadd rahom.

Sur President, issa ħalli ngħid xi ħaġa fuq l-eżempju tal-petrol stations li ġab il-Prim Ministru.

Veru li f'każ ta' petrol station it-tiswija li ssir hija separata mill-bejgħ tal-fuel, pero' mbagħad xi ngħidu għall- ispare parts li jintużaw biex tkun tista' ssir it-tiswija?

GĦalhekk hawn qed tinħoloq l-istess problema li nħolqot fl-eżempji l-oħra li ġibna.

Jiġifieri hawnhekk qed ngħidu li meta wieħed ikollu ħsara fil-karozza se jkollu jixtri l-ispare parts hu u mhux il-mechanic?

Illum il-mechanic jixtri l-ispare parts hu, jekk iħallas il-15% VAT jeħodha lura, lill- klijent jiċċarġjah 15% fuq il-kont kollu u ma jkunx hemm additional charges.

Imma kieku l-mechanic juża l-istess proċedura taħt din il-liġi x'jiġri?

Fuq l-ispare parts il-klijent se jħallas 21% dazju u ETP, jekk dawn ikunu importati jeħel xi 8% oħra taxxa u mbagħad fuq l-ispare parts, fuq it-taxxi ta' l-ispare parts u fuq il-labour content se jħallas 5% oħra.

GĦalhekk issa l-mechanic jaqbillu jibgħat lill-klijent jixtri l-ispare parts hu ħalli t-turnover jidher biss ta' jdejn il-mechanic.

Imma hekk jaħdmu l-affarijiet!

Issa minħabba d-distortions ta' din il-liġi l-operat ta' l-azjendi tagħna se jirriduċi ruħu.

Sur President, issa ħalli ngħid xi ħaġa fuq it-thresholds.

Dan l-abbozz ta' liġi qed jgħid li t-threshold se jkun ta' Lm6,000 fuq kull min jagħti s- servizz, jiġifieri jekk negozjant imur għand accountant li ma għandux xogħol dan mhux se jeħel il-5%, allavolja dan jista' jkun negozjant kbir, imma jekk dan imur għand grupp ta' accountants li għandhom iktar minn Lm6,000 n-negozjant se jħallas 5%, kemm jekk dan ikun negozjant żgħir kif ukoll jekk ikun kbir.

GĦalhekk, anke hawn, il-konċett tat-threshold ġie maqlub rasu 'l isfel u saqajh 'il fuq.

Sur President, irridu niftakru wkoll li f'pajjiżna hawn ħafna individwi li fl-istess operazzjoni jagħtu servizz u jbigħu prodott.

Fil-fatt f'waħda mil-laqgħat li saret dan l-aħħar fuq dan ir-rigward kien hemm mara li qalet li hi filwaqt li tbigħ il-kpiepel tikrihom ukoll, jiġifieri f'dan il-każ din il-mara qed tagħmel retail u fl-istess ħin qed tagħti servizz.

Fejn hemm ir-retail ma tidħolx ETP u ma tidħolx ETS f'dak l-istadju għax l-ETP tkun tħallset qabel, pero' rigward l-ETS vis-a-vis t-threshold ta' Lm6,000 se naqsmu l-account tagħha u ngħidu li mill-kiri "daqshekk" biss hemm u allura se napplikaw it-threshold jekk għandhiex tħallas ETS fuq din?

(Interruzzjonijiet) Hawn għandna noqogħdu attenti u saqajna ma' l-art, f'ġieħ il-Bambin!

Allura aħna lil din il-mara se ngħidulha li se naħdmulha t-taxxa skond il-management accounts tagħha?

(Interruzzjonijiet) Dażgur li din hi soġġettiva, u kif!

B'dan il-mod se naħdmu aħna?

It-turnover irid ikun sħiħ.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: L-ewwelnett xtaqt nistaqsi lill-Gvern jekk jistax ikun hemm sitwazzjoni fejn, kif qed jgħid l-Onor.

Dalli, l-ETS titħallas ukoll fuq l-ETP.

X'inhu l-ħsieb fuq dan ir-rigward irrispettivament minn x'hawn miktub hawnhekk?

Sur President, ta' min isemmi wkoll li fil-proviso oriġinali hemm li l- eżenzjoni li tiċċarġja l-ETS tapplika għal dawk in-nies li fit-12-il xahar li jispiċċa with the last day of any taxable period ma jeċċedux it-turnover ta' Lm6,000.

Issa l-problema li tinħoloq hawnhekk hija waħda ta' time factor.

Jekk it-taxable period huwa ta' tliet xhur u fl-aħħar ta' dawn it- tliet xhur immur 12-il xahar lura, jien kif inkun naf li se jkolli turnover ta' inqas jew ta' iktar minn Lm6,000?

Veru li din it-taxxa m'hijiex indirizzata lejn il-konsumatur, pero' min hu dan is-self-employed li se jħallas 5% fuq it-turnover u ma jgħaddihiex fuq il-konsumatur?

GĦat-tielet domanda nixtieq inġib eżempju għax b'hekk naturalment inkunu nistgħu niftehemu aħjar.

Jien jidhirli li bis-sistema tal-VAT kienu ħarġu regolamenti mill-ministeru tal-finanzi biex koppja li tkun qed tibni jew tagħmel spejjeż oħra fuq l-ewwel dar tagħha tiġi eżentata milli tħallas ċertu ammont ta' VAT.

Issa jien qed nifhem sew li, per eżempju, fuq il- ġebla se jkun hemm 5% ETP - ma jidhirlix li l-ġebla hija eżentata taħt is- second schedule - imbagħad se jkun hemm ukoll 5% fuq is-servizz li l- kuntrattur se jagħti lil dawn l-għarajjes?

Qed nistaqsi dan għaliex illum din l-eżenzjoni teżisti u naħseb li l-għarajjes, permezz tar-rappreżentanti tagħhom f'dan il-Parlament, għandhom interess ikunu jafu jekk humiex se jiġu f'sitwazzjoni aħjar jew agħar permezz ta' din il-klawsola.

Fil- programm elettorali l-Partit Laburista ma qalx li se tiġi ntrodotta klawsola dwar taxxa fuq is-servizzi.

Is-servizzi ma ssemmewx fil-kampanja elettorali, anzi ġew esklużi għaliex qalulna li se jagħmlu l-livelli ta' dazji u taxxi li kien hemm qabel l-1 ta' Jannar, 1995.

Issa qabel l-1 ta' Jannar, 1995 ma kienx hemm taxxi fuq is-servizzi ħlief fuq l-ikel.

ONOR.

ALFRED SANT: Għandek żball.

ONOR.

TONIO BORG: L-unika differenza bejn din is-sistema ta' taxxa u l- VAT huma r-riċevimenti tat-tiġijiet għax mill-bqija l-istess servizzi li kienu taxxabbli taħt is-sistema tal-VAT se jkunu taxxabbli hawnhekk, anzi f'ċerti aspetti, speċjalment fuq il-banking charges, li kienu eżentati qabel għidna li issa mhux se jiġu eżentati.

Imma dik narawha iktar tard meta niġu għax-schedule.

ONOR.

ALFRED SANT: Ħalli nibdew fuq l-aħħar punt.

Dażgur li qabel l-1994 kien hemm taxxi fuq is-servizzi.

Aħna għidna li se ndaħħlu sistema ta' dazji u sisa ekwivalenti għal dik li kien hemm qabel, jiġifieri bl-ebda mod ma kien eskluż il-konċett ta' sisa fuq is-servizzi.

L-Onor.

Dalli tana l-eżempju ta' xi ħadd li jiġi bżonn is-servizz ta' plumber u jien se nieħu eżempju ta' xi ħadd li jiġi bżonn is-servizz ta' mechanic u dan juża' spare parts importati mill-Ġappun.

Taħt is-sistema tal-VAT dawn l-ispare parts kellhom dazju fuqhom jew le?

Dażgur li kellhom dazju fuqhom.

Meta l-mechanic idaħħal dawk l-ispare parts fix-xogħol tiegħu u jkun qed jippreżenta fattura lill-konsumatur, qed jiċċarġjah 15% VAT jew le?

Dawk il-15% VAT għandu cascading tad-dazju tal-prodott mill- Ġappun?

Jiġifieri hawnhekk m'aħna qed nitkellmu fuq xejn ġdid bħala prinċipju.

Mela anke taħt is-sistema tal-VAT is-servizz provdut mill- mechanic jinkludi prodott li fuqu għandu element ta' taxxa ta' dazju għax ġej mill-Ġappun u fuqu l-konsumatur irid iħallas 15% VAT.

Issa ma joqgħodx jgħidli li dak ma jidhirx bħala spiża lill-mechanic għax il-konsumatur qed iġorru.

Mela x'inhi din li we're making a mountain out of a molehill fuq dan il-punt?

(Interruzzjonijiet) Le, issa jekk jogħġbok ħallini nispiċċa għax jien ħallejtek tispiċċa l-argument tiegħek.

Le, m'hi 4% xejn għax id- dazju fuq il-Ġappun kien qawwi mhux ħażin u mbagħad on top of that kien hemm 15% VAT.

Issa qed ngħidu li l-liġi bl-ebda mod ma timpedi lil dak li jipprovdi servizz milli fuq l-invoice tiegħu jniżżel l-affarijiet item by item.

Din diġa' qed issir fuq il-prodotti li jinxtraw u s-servizzi li jingħataw u nistgħu nipproċedu b'dan il-mod, imma l-Onor.

Dalli qal li din ma ddiskutejnihiex.

Dażgur li ddiskutejniha din u tkellimniha anke mal- Kamra tal-Kummerċ u qbilna li l-invoice issir item by item ħalli fuq il- parti li għandha x'taqsam mas-servizz titħallas il-5% u, jekk irid, il- bniedem li jipprovdi s-servizz jipproċedi b'dak il-mod.

Din hija kwestjoni ta' kalkoli.

Jekk il-materja li qed tuża hija parti sostanzjali mis-servizz mod u jekk hija parti relattivament żgħira mis-servizz mod ieħor.

Kulħadd irid jara kif għandu jqabbel fuq din il-ħaġa.

Jien ma naqbilx ma' l-Onor.

Dalli - diġa' tkellimniha din - li business li jipprovdi prodotti u fl-istess ħin jipprovdi servizzi m'għandux ikollu żewġ branhces tat-turnover tiegħu, il-branch relatata mas-servizz u l- branch relatata mal-prodott.

X'hemm ħażin fiha!

M'hemm xejn ħażin li jagħmel hekk u mbagħad għandu jiġi ntaxxat skond jekk t-turnover huwiex fis- servizz li qed jipprovdi jew fil-prodott.

Il-komplikazzjonijiet li qed jara l-Onor.

Dalli jien personalment m'iniex qed narahom.

Rigward il-punt li qajjem l-Onor.

Tonio Borg fuq il-housing irrid ngħid li l-istess provvedimenti jew ekwivalenti għal dak li jeżisti llum se jiġu provduti, mhux permezz ta' din il-liġi imma permezz ta' regolamenti tal- housing li huma afferenti ma' dak li jeżisti llum.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Jien nixtieq nikkonkludi u naturalment imbagħad kulħadd jagħmel fattih.

Rigward il-kwestjoni tal-mechanic illum id-differenza fid- dazju jekk l-affarijiet ikunu ġejjin minn barra mill-Ewropa hija ta' 4%, bejn wieħed u ieħor.

Issa qed nitkellmu fuq l-ETI, dazju li ġej minn barra ta' 8% - jiġifieri 23% - plus l-ETP fuqhom ta' 5%, jiġifieri bejn wieħed u ieħor hemmhekk għandek 30%.

Dik hi d-differenza u se tagħmel 5% fuq dawn it- 30%.

Issa jekk il-Prim Ministru ma jarax differenza f'dawn ...

Naturalment ma tistax iġġiegħel lit-trux jisma' u ma tistax tgħid lil min huwa għama biex jara.

Huwa ovvju li we are barking up the wrong tree.

Rigward taż-żewġ branches l-istess.

Naturalment hu ma jarahiex il- problema imma jien qed naraha.

Il-liġi hu qed jagħmilha u allura issa naraw x'se jiġri meta din tiġi fis-seħħ.

Id-dnub huwa li l-esperti tiegħu ma spjegawlux - forsi għax ma rawhomx huma wkoll - il-problemi li jistgħu jeżistu.

ONOR.

ALFRED SANT: Kultant il-persuna kkonċernata ma tkunx għamja jew truxa imma jkollha tunnel vision, għax huwa tajjeb li titkellem fuq il- Ġappun u l-4% imma naħseb li l-Onor.

Dalli nesa li prodott jista' jkun daħal b'servizz u fuqu jkollu levy ta' 50%.

Allura jekk daħal prodott b'levy ta' 50% f'servizz provdut għandek 15% fuq 50%, imma l-Onor.

Dalli l- każ li għandna quddiemna jarah u l-każijiet l-oħra fejn il-VAT tgħabbiet b'cascading effect fuq prodotti bil-levy ma jarahomx.

Kulħadd għandu t- tunnel vision tiegħu.

Fir-rigward ta' dak li għandu x'jaqsam mal-mod kif wieħed jista' jipprevedi l-effett tal-liġi fuq il-qsim ta' transazzjonijiet min-naħa għall-oħra, tkellimna mhux biss ma' l-esperti tagħna imma anke ma' l-esperti ta' l-għaqdiet tan-negozju u anke ma' l-esperti li għandhom x'jaqsmu ma' l-għaqdiet professjonali u ma qajmux il-problemi kbar li qed jara l-Onor.

Dalli li minn molehill qed jagħmel muntanja.

ONOR.

JOHN DALLI: Skużi taf!

Din ma nistennihiex mingħand il-Prim Ministru.

Mela xi ħadd se jattiralek l-attenzjoni għal affarijiet biex tikkontrollah!

Xi ħadd se jgħidlek: Isma', kif qed tagħmel int qed tiftaħli bieb, agħlaquli!

Issa jekk il-Prim Ministru stenna li l-constituted bodies jaħdmu miegħu biex jagħlqilhom il-bibien ta' l-evażjoni, allura jiddispjaċini ngħid li veru għandna t-taħwid hawnhekk.

ONOR.

ALFRED SANT: Jien ma nistax nifhem lill-Onor.

Dalli għax filli qed jitkellem dwar il-problemi ta' kif in-negozju se jittratta dan ix-xogħol li għandu quddiemu u f'daqqa waħda minn problema ta' kif se jittratta n- negozju li għandu quddiemu għamilha problema ta' kontroll.

Mhux ta' b'xejn li ħadd ma seta' jifhem kif daħħal it-taxxa tal-VAT għax filli qed jagħmilha mod faċli kif idaħħal taxxa, filli qed jagħmilha mod kif idaħħal il-kontroll u qed jgħaffeġ u jħawwad iż-żewġ problemi flimkien.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Chairman, bl-intervent li għadu kif għamel il- Prim Ministru fuq is-servizzi nġib għajnejja wara widnejja.

Il-Prim Ministru għadu kif qalilna li qatt ma qalu li mhux se jkun hemm taxxa fuq is-servizzi, imbagħad immur naqra l-programm elettorali tal-Partit Laburista u nsib li jgħid hekk:

"Fuq kollox it-taxxa nġusta tal-VAT żiedet il-piż fuq il-familji Maltin billi għolliet il-ħajja.

Għall-ewwel darba ċ-ċittadin Maltin qed ikollu jħallas it-taxxa fuq kull servizz li jixtri".

Issa jew dak li qalilna l-Prim Ministru llum huwa żbaljat jew dak li qal qabel l-elezzjoni permezz tal-programm elettorali kien żbaljat.

Imma ma jistax ikollok it-tnejn, you can't have the cake and eat it.

Allura jew jgħidilna li dak il-mandat li għandu mingħand il-poplu biddlu għax dak iż- żmien kien żbaljat, jew inkella llum huwa żbaljat.

Il-verita' hi li din is- sezzjoni b'mod partikolari qed tintroduċi taxxa fuq is-servizzi minkejja li fil-programm elettorali tal-Partit Laburista kien hemm ħafna stqarrijiet kontra li s-servizzi jiġu ntaxxati.

Allura aħna qed ngħidu li l-Gvern m'għandux mandat biex jintaxxa dawn is-servizzi għax hu kien qal proprju l- kontra.

Il-problema tal-mandat elettorali mmorru dejjem għaliha għaliex huwa mportanti li l-poplu jifhem x'kien iwiegħed u kif qed jaġixxi dan il- Gvern.

Hawn m'aħniex ngħidu sempliċement li neħħejna l-isem tal-VAT.

Il- VAT riedet titneħħa u rridu naraw jekk il-liġi li qed tissosstitwiha hijiex timxi skond il-mandat.

Wieħed mill-argumenti tal-Prim Ministru kien li f'ċerti każi kien hemm cascading effect b'mod partikolari bil-levies.

Iva, kien hemm każi fejn il- cascading kien ħażin u għalhekk l-intenzjoni, anke ta' dan il-Gvern, kienet li dawn ma jibqgħux hemm.

Allura wieħed ma jistax jiġġustifika sistema ġenerali, bħalma hi din li se tiġi ntrodotta, fuq xi ħaġa li kien għad kellha d-difetti u li bil-mod il-mod kienet qed tiġi mnaqqsa u mneħħija sakemm ikollna sistema ta' negozju ma' l-Ewropa fejn ma jkollniex dazji u levies fuq il-prodotti li jiġu mill-Ewropa.

Jiġifieri wieħed ma jistax jiġġustifika xi ħaġa li ma saritx b'mod tajjeb, fis-sens li setgħet tinbidel u kienet tista' tinbidel, billi jintroduċi sistema ġdida li għandha dan id-difett right through.

Hawnhekk l-iktar li jinkwetani huwa meta nara dan it-tip ta' raġunar qisu dak li jkun jiġi f'pożizzjoni fejn irid jiġġustifika dak li qed jagħmel b'xi ħaġa oħra.

Is-sens ta' dak li qed jagħmel issa - taxxa fuq is-servizzi - m'hemmx mandat għaliha.

Din suppost li kienet waħda mill-affarijiet li għamlet l-VAT inġusta u allura dik it-taxxa għandna l-istess difett li kien jikkritika l-Prim Ministru qabel l-elezzjoni.

Din hija xi ħaġa li ma tistax taħrab minnha, Onor. Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Ċertament, Sur President, ma nirrikonoxxix il- pożizzjoni ta' l-Onor.

Bonnici bħala xi espert fuq dak li pprometta l- Partit Laburista fid-dokumenti elettorali tiegħu.

Infakkru f'dak li għidt fis-Second Reading il-bieraħ li l-wegħda tagħna kienet formali - struttura ta' sisa u ta' dazji ekwivalenti għal dak li kien hemm qabel l-1995.

Nerġa' nfakkru li dak iż-żmien kien hemm, iva, sistema ta' sisa, ta' dazji u ta' taxxi fuq is-servizzi.

Jiġifieri l-ekwivalenza hemmhekk qiegħda.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Jiena ma nemminx li l-Prim Ministru biss għandu dritt jinterpreta l-manifest elettorali għaliex dan huwa dokument pubbliku li jaqrawh in-nies - jew għallinqas suppost li jaqrawh in-nies - qabel ma jivvotaw.

Mela tajba din!

Aħna tlifna l-mandat elettorali tagħna li nidħlu fl-Unjoni Ewropea għaliex ma dħalniex ma' l-ewwel grupp - tant li l- Prim Ministru, dak inhar Kap ta' l-Oppożizzjoni, kien ressaq mozzjoni ta' sfiduċja sitt xhur biss wara li erbaħna bi 13,000 vot - imbagħad hawnhekk għandna klawsola li qed tmur direttament kontra l-manifest elettorali u jippretendu li l-Oppożizzjoni tivvota favur tagħha!

Aħna nivvotaw kontra tagħha mhux għaliex aħna kontra t-taxxa fuq is-servizzi imma għaliex aħna ma nistgħux nippermettu li dan il-Gvern, bil-maġġoranza li għandu, jikser il-mandat elettorali tiegħu.

Nisimgħu tant dwar mandati elettorali!

Qabel l-elezzjoni aħna konna nargumentaw li huwa tajjeb li jkun hemm taxxa fuq is-servizzi għaliex f'ekonomija moderna - ħa nuża aġġettiv li jħobb juża l-Prim Ministru - huwa sew li jkollok taxxa mhux biss fuq il-prodotti imma anke fuq is-servizzi.

Anke l-manifest elettorali - li kkwota tant tajjeb l-Onor.

Bonnici - li jikkritika l-fatt li t-taxxa kienet fuq is-servizzi kollha, juri li l-Gvern m'għandux mandat li jdaħħal taxxa fuq is-servizzi.

Il-programm elettorali tal-Partit Laburista kien jgħid:

"Gvern Laburista jneħħi l-VAT u flokha jdaħħal struttura ta' taxxi u dazji ekwivalenti għal dawk li kienu fis-seħħ qabel l-1 ta' Jannar 1995.".

Jista' l-Prim Ministru jgħidilna liema kienu t-taxxi fuq is-servizzi qabel l-1 ta' Jannar, 1995?

It-taxxi fuq is-servizzi li kien hemm qabel l-1995 kienu - jikkorreġini l- Onor. Dalli - fuq l-ikel fir-ristoranti, liema taxxa ta' 10% kienet ġiet introdotta fl-1990 - kien hemm ċerti eżenzjonijiet minnha ukoll - imbagħad kien hemm ir-room tax u t-taxxa fuq il-flus li toħroġ meta ssiefer, jekk dan jista' jiġi meqjus bħala taxxa fuq is-servizzi.

U tant dan kien il- mandat elettorali li fil-fatt fil-budget speech ixxellef ftit u l-lista ta' servizzi li kellhom jiġu ntaxxati kienet lista limitata.

Fil-fatt l-ewwel isem ma' kienx ETS imma kien SS - Selected Services.

B'dan, il-Gvern Laburista kien donnu qed jgħid lill-poplu: Skużawni, m'iniex se noqgħod eżatt eżatt mal-mandat elettorali imma se nbiddlu ftit, se nagħmlu ristrett.

U l-lista ta' servizzi li se jiġu ntaxxati b'din is-sistema hija l-istess lista ta' servizzi li kienu jiġu ntaxxati taħt il-VAT, bl- eċċezzjoni ta' wedding receptions.

Jiġifieri din kienet id-differenza bejn ħaġa u oħra, li qabel kienu jiġu ntaxxati r-riċevimenti tat-tiġijiet u issa le.

U jekk jidħol id-divorzju jkun hawn iktar tiġijiet għaliex tiżżewweġ darbtejn u allura tiġi eżentat darbtejn!

Għalhekk iridu d- divorzju l-Prim Ministru!

Kienu jgħidu tant fil-kampanja elettorali li msieken il-plumbers, il-bajjada u l-electricians għaliex dawn kollha se jiġu ntaxxati.

Jien kważi ammirajt, sa ċertu punt, il-mod ta' kif fi żmien sitt xhur bl-ikbar kalma l-Gvern beda jinterpreta l-mandat elettorali b'mod li, iva, kellna mandat biex nintaxxaw is-servizzi.

Jekk dan kien jeżisti, ma nafx fejn kien jeżisti.

Li hu żgur hu li dan ma ntqal fl-ebda meeting li sar mill-Prim Ministru.

Issa malli għaddiet l-elezzjoni u qegħdin f'dan il-Parlament - qed ngħid dan ħalli jibqa' on record - il-mandat elettorali tal-Partit Laburista qed jiġi nterpretat b'tali mod li jinkludi taxxa mhux fuq xi servizzi imma fuq is-servizzi kollha li qabel kienu jiġu ntaxxati bil-VAT.

Aħna ma nistgħux naċċettaw sitwazzjoni fejn xi ħadd jinganna n- nies biex jagħtih mandat elettorali u mbagħad wara li jingannahom jinterpretaha dan il-mandat elettorali bħala li kien jinkludi t-taxxa fuq is-servizzi.

Għalina dan imur kontra l-mandat elettorali, aħna ma nistgħux nippermettuh u għalhekk se nitolbu division fuq din il-klawsola.

ONOR.

ALFRED SANT: Jiena napprezza l-qalb tenera ta' l-Onor.

Borg li wara li fela l-commitments tagħna, issa bl-akbar sens ta' irġulija qed jgħid li ma jaqbilx magħhom u allura għalhekk se jivvota kontra.

Evidentement nesa' li minn 15%, it-taxxa fuq is-servizzi waqgħet f'ħafna każi għal 5% u f'ċerti każi spiċċat xejn ukoll.

Nemmen allura li għandu jiddikjara hawnhekk li jaqbel li għandha titneħħa t-taxxa tal-VAT sabiex tiddaħħal sistema ta' taxxi li tkun konformi mal-qalb sabiħa li għadu kemm esprima vis-a-vis is-servizzi Maltin u Għawdxin.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l- emenda kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "O" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 18 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

THE CHAIRMAN: Skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 60 tat-12 ta' Mejju, 1997, din id-division tittieħed wara l-ħin tad-9.00 p.m.

Klawsola 17 - Ċertifikat ta' eżenzjoni mill-ETP.

Clause 17 - Certificate of exemption from ETP.

(Posposta aktar kmieni fil-Kumitat)

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, fid-diskussjoni li kellna aktar kmieni fuq din il-klawsola kien hemm suġġeriment ta' l-Onor.

Dalli sabiex indaħħlu xi ħaġa extra u għal dan il-għan se nipproponi din l-emenda:

"P" Minnufih wara s-subklawsola (4) għandu jidħol dan li ġej:

"(5) Il-Ministru għandu mhux aktar tard mit-tieni ġimgħa ta' kull xahar jippubblika fil-Gazzetta lista tal-persuni li jkunu ngħataw eżenzjoni skond dan l-artikolu matul ix-xahar ta' qabel.".

"P" Immediately after subclause (4) there shall be inserted the following: "(5) The Minister shall not later than the second week of each month publish in the Gazette a list of the persons who were granted an exemption in accordance with this section in the preceding month.".

Dwar din m'għandi xejn xi nżid ħlief li ngħid li naħseb li hija miżura tajba.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-emenda "N" kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried

L-emenda "N" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda "P" kif imressqa u moqrija mill- Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "P" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija Klawsola 17 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 17, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 19 - Servizz taxxabbli.

Clause 19 - Taxable service.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, din il-klawsola tagħti definizzjoni ta' x'inhu taxable service u hija magħmula minn żewġ subklawsoli qosra li huma self-explanatory.

Pero' hemm bżonn ta' emenda sabiex tinbiddel id- diċitura ta' l-ewwel subklawsola biex issir aktar preċiża u sabiex nikkoreġu spelling mistake fit-tieni subklawsola tat-test Ingliż.

Għalhekk nipproponi emenda li tgħid hekk:

"Q" Fis-subklawsola (1) tal-klawsola 19 minflok il-kliem "kemm-il darba ma jkunx" għandhom jidħlu l-kliem "u ma jkunx", u fis-subklawsola (2) fit-test Ingliż minflok il-kelma "therefore" għandha tidħol il-kelma "therefor".

"Q" In subclause (1) of clause 19 for the words "unless it is" there shall be substituted the words "and it is not", and in subclause (2) for the word "therefore" there shall be substituted "therefor".

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l- emenda kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "Q" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 19 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 19, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata sabiex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 20 - Provvista ta' servizz.

Clause 20 - Provision of a service.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, f'din il-klawsola għandna l- inkwadrament ta' "provision of a service" li hija meħudha minn partijiet tal-leġislazzjoni Kanadiża u ta' New Zealand fejn iqum il-punt li semmejt aktar kmieni dwar x'inhuwa service.

Din il-klawsola tgħid li "provision of a service" - din hija d-diċitura legali - hija xi ħaġa li m'hijiex "a good"; anything which is not a good is a service.

Pero' hawnhekk ukoll se nipproponi emenda li hija żieda ta' żewġ dettalji oħra li qegħdin inżiduhom proprju sabiex inkomplu nagħtu aktar firxa lid-definizzjoni ta' "service".

Għalhekk nipproponi din l-emenda:

"R" (a) Il-klawsola 20 għandha tiġi enumerata bħala s-subklawsola (1) tagħha.

(b) Il-paragrafu (e) tas-subklawsola (1) għandha tiġi enumerata mill- ġdid bħala l-paragrafu (g) tagħha.

(c) Minnufih wara l-paragrafu (d) tas-subklawsola (1) għandu jidħol dan li ġej:

"(e) il-provvista ta' ikel elenkat fil-Ħames Skeda li tinsab ma' dan l-Att;

(f) il-provvista ta' dokument li jagħti jedd lil persuna għal xi servizz;".

(d) Minnufih wara s-subklawsola (1) għandha tidħol din is- subklawsola ġdida li ġejja:-

"(2) Għall-għanijiet ta' dan l-artikolu u tal-Ħames Skeda li tinsab ma' dan l-Att, ikel tinkludi xorb.".

"R" (a) Clause 20 shall be renumbered as subclause (1) thereof.

(b) Paragraph (e) of subclause (1) shall be renumbered as paragraph (g) thereof.

(c) Immediately after paragraph (d) of subclause (1) there shall be inserted the following:

"(e) the provision of food listed in the Fifth Schedule to this Act;

(f) the provision of a document entitling a person to a service;".

(d) Immediately after subclause (1) there shall be inserted the following new subclause:

"(2) For the purpose of this section and of the Fifth Schedule to this Act, food includes beverages.".

Sur President, peress li b'din l-emenda daħħalna l-Ħames Skeda, din l- iskeda issa trid tinqara in line ma' l-emenda.

Il-Ħames Skeda kienet parti mit-Tielet Skeda li pero' inqalgħet minn hemmhekk u daħlet bħala l- Ħames Skeda.

Din pero' baqgħet l-istess ħlief għal xi emendi żgħar.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Jiġifieri fil-kontenut m'hemmx tibdiliet ta' x'servizz huwa taxxabbli jew le?

ONOR.

ALFRED SANT: Le, safejn naf jien hemm xi rtokki fuq it-Tielet Skeda kif kienet oriġinarjament.

Jiġifieri hemm ċerti prodotti at the margin u ċerti servizzi at the margin koperti bis-servizzi.

ONOR.

JOHN DALLI: Jiġifieri l-pastizzi u l-qassatat għadhom taxxabbli bħalma huma taxxabbli llum!

ONOR.

ALFRED SANT: Ma nafx dwar il-pastizzi u l-qassatat speċifikament għaliex hawnhekk qed nitkellmu fuq sandwiches, toast, chips tal-patata ...!

THE CHAIRMAN: Onor. Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Fil-fatt kien hemm żmien fejn il-qassatat ma kenux soġġetti għal-levy imbagħad ġew.

Kienet ukoll qamet kwestjoni dwar jekk quiche Lorraine taqax taħt qassatat jew le u fil-fatt hemm kawża li għadha pendenti.

Pero' ma nafx għaliex kellu jissemma spjegatament li "qassatat" jaqgħu taħt "ikel".

ONOR.

ALFRED SANT: Fil-fatt "qassatat" qiegħda mdaħħla fit-text tal- liġi.

THE CHAIRMAN: Onor. Prim Ministru naħseb li jkun aħjar jekk tressaq l- Iskeda formalment ħalli nimxu mal-proċedura.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, inressaq formalment il-Ħames Skeda li tgħid hekk:

"S" Minnufih wara r-Raba' Skeda għandha tidħol din l-iskeda ġdida li ġejja:-

"Il-Ħames Skeda PROVVISTA TA' IKEL SUĠĠETT GĦAT-TAXXA TAS-SISA FUQ IS-SERVIZZI

(Artikolu 20 (e)) 1.

(1) Il-provvista ta' ikel li jkun tajjeb għall-konsum immedjat, sew jekk dak l-ikel jiġi kunsmat fil-post fejn ikun provdut sew jekk le, li jikkonsisti fi: (a) ikliet jew snacks; (b) ġelat jew prodotti li jkun fihom il-ġelat barra minn family packs, u lollipops tas-silġ; iżda esklużi: (i) il-provvista ta' ikel fi club li jservi ikel esklussivament lill- membri u mistednin tagħhom; (ii) il-provvista ta' ikel minn canteen li jkun jinsab f'area ta' xogħol jew studju u li jiġi esklussivament servut lil haddiema jew studenti f'dak il-post.

(2) Għall-finijiet tal-paragrafu (1) ta' din il-partita - (a) "ikliet jew snacks" tfisser u tinkludi: (i) ikliet sħan jew kesħin inklużi antipasto u deżerta; (ii) sandwiches, toast, chips tal-patata, sausage rolls, pizza, pastizzi, qassatat u snacks simili; (iii) gallettini, kejkijiet, ħelu u oġġetti simili, iżda esklużi dawk siġillati f'pakketti mill-manifattur u provduti f'dak il-pakkett siġillat oriġinali, u dawk l-oġġetti li kull wieħed waħdu jiżen 500 gramma jew aktar; (b) "family packs" tfisser ġelati ta' volum ta' mhux anqas minn 500 millilitru; (c) "membri" tfisser persuni li jkunu soċji ta' club u li jkollhom il-miżata tagħhom imħallsa bil-quddiem għal perijodu ta' mhux anqas minn sena u li isimhom ikun jidher fuq il-kotba jew reġistri tal-club; (d) "mistednin" tfisser persuni li jkunu akkumpanjati minn xi membru waqt li jkun fil-club.

Il-provvista ta' servizzi ta' catering inkluż outside catering, iżda eskluża l-provvista ta' servizzi ta' catering f'riċeviment ta' tieġ.".

"S" Immediately after the Fourth Schedule there shall be inserted the following new schedule:-

"Fifth Schedule

PROVISION OF FOOD SUBJECT TO EXCISE TAX ON SERVICES

(Section 20(e)) 1.

(1) The provision of food which is suitable for immediate consumption, whether such food is consumed at the place where it is provided or not, consisting of: (a) meals or snacks; (b) ice-cream or products containing ice-cream except in family packs, and ice lollies; but excluding: (i) the provision of food in a club exclusively provided to members and their guests; (ii) the provision of food by a canteen situated in a work or study area exclusively provided to workers or students therein.

(2) For the purposes of paragraph (1) of this item - (a) "meals or snacks" means and includes: (i) hot and cold dishes including antipasto and dessert; (ii) sandwiches, toast, potato chips, sausage rolls, pizza, pastizzi, qassatat and similar snacks; (iii) biscuits, cakes, confectionery and similar items, but excluding those sealed in a package by the manufacturer and supplied in that original sealed package and those items which individually weigh 500 grammes or more; (b) "family packs" means ice-creams of not less than 500 millilitres in volume; (c) "members" means persons who are members of a club and who have paid their subscription in advance for a period of not less than one year and whose names appear on the club's books or registers; (d) "guests" means persons who are accompanied by a member while inside the club.

The provision of catering services including outside catering but excluding the provision of catering services at a wedding reception.".

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l- emenda "R" kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "R" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija l-emenda "S" kif imressqa u moqrija mill- Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "S" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 20 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 20, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 21 - Servizzi eżentati.

Clause 21 - Exempt services.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, din il-klawsola tiddefinixxi x'inhu "exempt service" u magħha għandna wkoll it-Tielet Skeda.

Dak li għidna li ġara fil-klawsola ta' qabel qegħdin issa nissiġġillawh b'din l-emenda.

Jiġifieri hawnhekk għandna tliet affarijiet; għandna l-klawsola innifisha li qed tiddefinixxi x'inhu exempt service; għandna t-Tielet Skeda li tirriferi għal-lista ta' servizzi li qegħdin eżenti li għandna emenda għaliha sabiex inneħħu minnha l-partita li ħadna taħt il-Ħames Skeda; imbagħad għandna emenda oħra li biha qed ngħidu li flimkien ma' servizzi eżenti ndaħħlu servizzi eżenti mogħtija min-nutara barra l-pajjiż, l-istess kif qed nagħmlu għal-legal procurator.

Għalhekk se nipproponi dawn l- emendi:

"T" It-Tielet Skeda

Fit-Tielet Skeda, it-TIENI TAQSIMA kollha għandha titħassar, u l-partiti ta' l-ewwel parti għandhom jiġu emendati kif ġej:-

(a) fil-partita 2, il-paragrafi (b) sa (g) għandhom jiġu enumerati mill-ġdid bħala l-paragrafi (a) sa (f) tagħha, u minflok il-paragrafu introduttorju u l-paragrafu (a) għandu jidħol dan li ġej:-

"Il-provvista ta' kull servizz elenkat f'dan il-paragrafu meta l-persuna li għaliha jintgħamlu ma tkunx residenti f'Malta:";

(b) fil-partita 3, minnufih wara l-kliem "Servizzi fil-port" fit- titolu tagħha għandhom jiżdiedu l-kliem "u fil-port ħieles", u minnufih wara l-paragrafu (3) tagħha, għandu jiżdied dan il-paragrafu ġdid li ġej:

"(4) Il-provvista ta' kull servizz minn jew lil kumpannija f'zona ta' port ħieles kif imfissra fl-Att dwar il-Portijiet Ħielsa ta' Malta meta dik il-provvista tkun tikkostitwixxi attivita' li dik il-kumpannija jkollha liċenzja li twettaq skond l-imsemmi Att.";

(c) fil-partita 5, minflok il-kelma "Provvista" fit-titolu tagħha, għandha tidħol il-kelma "Provvisti", u fil-paragrafu (1) tiegħu, minflok il-kliem "provvista" kull fejn tinsab għandha tidħol il-kelma "proviżjonament";

(d) fil-partita 6, minflok il-kliem "it-Tieni Taqsima ta' din l- Iskeda." għandhom jidħlu l-kliem "l-artikolu 19 ta' dan l-Att.";

(e) fil-partita 13, minflok il-kliem minn "(1) mgħax" sa "din l- Iskeda." għandu jidħol dan li ġej:-

"il-provvista ta' kreditu, servizzi bankarji u servizzi oħra speċifikament għal dak li għandu x'jaqsam ma':

(1) mgħax impost fuq self jew għoti ta' kreditu;

(2) mgħax impost fuq l-għoti ta', jew negozjar f'garanziji ta' kreditu jew kull garanzija oħra għall-flus;

(3) transazzjonijiet, inkluża kull negozjazzjoni, dwar il-flus, biljetti ta' flus u muniti li normalment jintużaw bħala valuta legali:

Iżda ebda ħaġa f'din il-partita m'għandha ssir b'mod li jolqot id- dispożizzjonijiet tal-partita 10 ta' din l-Iskeda.";

(f) minflok il-partiti 20 u 21 għandu jidħol dan li ġej:

Servizzi li jingħataw minn dipartimenti tal-gvern u kull awtorita' pubblika oħra.

(1) Il-provvista ta' kull servizz minn xi dipartiment tal-gvern u kull awtorita' pubblika oħra.

(2) Il-provvista ta' servizzi ta' aġenzija li għandhom x'jaqsmu mal- lottu u l-lotteriji, u dawk il-provvisti l-oħra li jkollhom x'jaqsmu mal- logħob ta' l-azzard hekk kif il-Ministru jista' japprova.

Servizzi fi ħdan l-istess Grupp.

Il-provvista ta' kull servizz minn kumpannija waħda lill-oħra meta ż- żewġ kumpanniji jkunu membri ta' l-istess grupp ta' kumpanniji kemm-il darba d-Direttur ikun sodisfatt li l-ħolqien ta' kumpannija jew kumpanniji fi ħdan il-grupp ikollu bħala skop ewlieni tiegħu l-evażjoni tat-taxxa; u għal dan il-għan "grupp ta' kumpanniji" jkollha l-istess tifsira mogħtija lill-istess frażi bl-artikolu 42 ta' l-Att ta' l-1993 dwar it-Taxxa fuq Dokumenti u Trasferimenti:".

"T" Third Schedule

In the Third Schedule the words "PART ONE" and the words and contents of "PART TWO" shall be deleted, and the items of the former Part One shall be amended as follows:-

(a) in item 2, paragraphs (b) to (g) shall be renumbered as paragraphs (a) to (f) thereof, and for the introductory paragraph and paragraph (a) there shall be substituted the following:-

"The provision of any of the services listed in this paragraph when the person to whom they are provided is not resident in Malta:";

(b) in item 3, for the title "Port services" there shall be substituted "Port and Freeport services", and immediately after paragraph (3) thereof, there shall be added the following new paragraph:

"(4) Services provided by or to a company within a freeport zone as defined in the Malta Freeports Act where the said provision constitutes an activity which the said company is licensed to carry on in terms of the said Act.";

(c) in item 5, for the words "Supply" in the title thereof, there shall be substituted the word "Supplies", and in paragraph (1) thereof, for the word "provision" wherever it occurs there shall be substituted the word "provisioning";

(d) in item 6, for the words "Part Two of this Schedule." there shall be substituted "Section 19 of this Act.";

(e) in item 13, for the words from "(1) interests" to "of this Schedule.", there shall be substituted the following:-

"the provision of credit, banking and other services specifically in relation to:

(1) interest charged on the making of any advance or the granting of credit;

(2) interest charged on the granting of, or any dealing in, credit guarantees or other security for money;

(3) transactions, including negotiation, concerning currency, bank notes and coins normally used as legal tender:

Provided that nothing in this item shall be construed as affecting the provisions of item 10 of this Schedule.";

(f) for items 20 and 21 there shall be substituted the following:-

Services by government departments and any other public authority

(1) The provision of any service by any government department and any other public authority.

(2) The provision of agency services related to lotto and lotteries, and such other provisions related to gambling as may be approved by the Minister.

Inter Group Services

The provision of any service by one company to another when both companies are members of the same group of companies unless the Director is satisfied that the creation of a company or companies within the group has for its main purpose the avoidance of tax; and for this purpose "a group of companies" shall have the same meaning assigned to the phrase by section 42 of the Duty on Documents and Transfers Act, 1993.".

"U" Tielet Skeda

Fil-partita 2 minflok il-kliem "avukati, prokuraturi legali, accountants, awdituri," għandhom jidħlu l-kliem "avukati, prokuraturi legali, nutara pubbliċi, accountants, awdituri,".

"U" Third Schedule

In item 2, for the words "advocates, legal procurators, accountants, auditors," there shall be substituted the words "advocates, legal procurators, notaries public, accountants, auditors,".

Kif għidt aktar kmieni, it-tieni emenda qed indaħħluha sabiex mas- servizzi li qed jiġu eżentati jiżdiedu wkoll is-servizzi tan-nutara, taħt ċerti kondizzjonijiet li huma applikabbli għall-professjonijiet oħra.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Ir-rimarka li rrid nagħmel hawnhekk hija li fil- ġeneralita' tagħhom l-eżenzjonijiet li qed jingħataw jirrispekkjaw is- sitwazzjoni li teżisti llum.

Jiġifieri dak kollu li hu ntaxxat illum se jkun intaxxat wara li tgħaddi din il-liġi.

Safejn naf jien hemm żewġ eċċezzjonijiet, waħda li semma l-Onor.

Borg, tar-receptions tat-tiġijiet u hemm eċċezzjoni oħra li se jkollha effett sostanzjali.

Din l-eċċezzjoni hija li meta tgħaddi din il-liġi l-ġdida se jibdew ikunu ntaxxati s- servizzi bankarji.

Jien ma nafx għalfejn għażilna li filwaqt li nħallu servizzi finanzjarji oħra, bħal insurance, m'humiex intaxxati, daħħalna ....

(Interruzzjonijiet) Le, l-emenda tkopri biss transazzjonijiet f'negozjar ta' flus u m'għandhiex x'taqsam mas-servizzi l-oħra tal-banek.

Din mhix teskludi s-servizzi tal-banek.

Jien ma nafx għalfejn daħħalna t- taxxa fuq servizzi ta' banek u ma ħallejniex servizzi bankarji non-taxable bħalma kienu.

THE CHAIRMAN: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Iva, qegħdin nagħmlu hekk għaliex inħossu li hija ħaġa ġusta li dawn is-servizzi jiġu ntaxxati daqs ħaddieħor.

M'hemmx burdens ekonomiċi u finanzjarji kbar.

Il-banek huma f'pożizzjoni li qegħdin igawdu tajjeb mis-servizzi fil-pajjiż u naħseb li jkun tajjeb li anke n-negozju tagħhom iġorr parti mill-piżijiet.

ONOR.

JOHN DALLI: Il-Prim Ministru hu aware li l-Mid-Med Bank diġa' għollew r-rati tagħhom ta' dawn is-servizzi b'mod sostanzjali sabiex ikopru din it-taxxa u se jfisser ukoll issa li l-Mid Med Bank se jgħollu s- servizzi tagħhom wara ...

(Interruzzjonijiet) U issa naturalment qegħdin ngħidu lill-Bank of Valletta sabiex jagħmlu l-istess.

Issa kważi kważi ġiet tassattiva għaliex issa se jkunu ntaxxati bil-5% fuq dawn is-servizzi.

ONOR.

ALFRED SANT: Il-fatt li qed tintuża l-kelma "tassattiva" jġiegħelni mbagħad inkompli nikkonferma li f'moħħ ċerti nies minn fostna, l- idea ta' kompetizzjoni m'hijiex prevalenti u qisna qegħdin naċċettaw li ma teżistix kompetizzjoni f'dan il-pajjiż.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Chairman, meta ntroduċejna l-VAT aħna qgħadna attenti li s-servizzi finanzjarji ma npoġġuhomx fi żvantaġġ fil-qasam internazzjonali.

Fil-fatt jekk tħares lejn is-sistemi Ewropej tara li hemm it-trend biex is-servizzi bankarji finanzjarji ma jiġux intaxxati u għalhekk ikunu eżentati mill-VAT.

Issa hawnhekk qed indaħħlu taxxa fuq is- servizzi bħalma għandha l-VAT bażikament, pero' se npoġġu s-settur bankarju - li aħna rridu nippromovuh u qbilna anke f'dan il-Parlament li rridu nippromovuh bħala settur li jkun pilastru ieħor ta' l-ekonomija tagħna - fi żvantaġġ vis-a-vis ċentri oħra finanzjarji li m'għandhomx din it-tip ta' tassazzjoni fuqhom.

U allura jien nixtieq nerġa' nistaqsi x'tip ta' analisi saret fuq l-effett li dan se jkollu fuq is-settur finanzjarju.

Jien nifhem li l-Prim Ministru jidhirlu li dawn is-servizzi għandhom jiġu ntaxxati as a point of principle - għalkemm dan imur kontra l-mandat - imma l-impatt ta' dan x'inhu?

Ħarisna lejh?

Mhux fuq l-għoli tal-ħajja biss issa qed ngħidu imma anke fuq il-kompettivita' tas-settur finanzjarju.

ONOR.

ALFRED SANT: Jien assolutament ma nistax nifhem kif qed jingħad li ħaġa bħal din se tinċidi fuq il-kompetittivita' tal-banek.

Aktar u aktar meta l-banek f'pajjiżna jinsabu magħrufa li dejjem imorru tajjeb mhux li jmorru ħażin.

(Interruzzjonijiet) L-Onor.

Bonnici qed jgħid li huma protetti; safejn naf jien anke issa għadhom protetti.

Allura jekk għadhom protetti, dawn m'għandhomx iġorru parti mill-piż ta' l-affarijiet?

Kif nistgħu nagħmlu l-argument favur il-kompetizzjoni meta mbagħad fl-istess nifs ngħidu li dawn huma protetti!

Jew ħaġa jew oħra!

U jekk hi oħra, allura hi oħra.

Issa apparti minn hekk, taħt is-sistema tal-VAT il-banek kienu exempt without credit u allura kienu qegħdin iħallsu 15% fuq il- purchases kollha tagħhom.

Allura mhux se jmorru tajjeb bit-tneħħija tal- VAT?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-punt huwa li l-Prim Ministru qal li dawn qed jagħmlu profitti għaliex għadhom protetti.

Huwa veru li s-settur finanzjarju tagħna għadu f'ċertu element protett, pero' it-tendenza hija li jkollna settur inqas protett u iktar deregulated.

Safejn naf jiena din baqgħet xorta d-direzzjoni ta' dan il-Gvern u allura jkun tajjeb jekk wieħed jaħseb ukoll f'ċirkostanzi li se jwasslu għas-settur bankarju u finanzjarju li jkun at par ma' setturi oħra barra u li kemm jista' jkun ma jkollux tassazzjoni mposta fuq dawn it-tip ta' servizzi.

Dan minbarra naturalment l-effett ħażin li din ikollha fuq min jieħu dawn is-servizzi.

Jiġifieri hawnhekk qed nara konflitt ma' l-iskop ġenerali li jkollna deregulation fil-financial sector - forsi tgħidli li 'l quddiem tista' terġa' tneħħiha meta tneħħi any elements of protection li għad għandhom - imma ma naħsibx li hija xi ħaġa effiċjenti u jien nixtieq inkun naf kemm qed jistma l-Gvern li se jdaħħal minn dawn is-servizzi.

Xi ħadd ħadimha din?

Ħalli nkunu nafu verament is-settur bankarju x'piż se jkollu jgħaddi fuq il-kunsumatur u x'piż se jkollu jerfa' wkoll.

Din it-tip ta' informazzjoni hija informazzjoni li has been lacking right through the whole discussion, informazzjoni dwar l-impatt kwantitattiv tal-miżuri li qed jiġu ntrodotti sabiex din il-Kamra u l-poplu jkun informat bl-impatt ta' dawn it-tip ta' miżuri.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Fuq kalkolu ta' malajr malajr, anke meta wieħed iħares lejn il-financial statements li jippubblikaw il-banek, wieħed jara li mit- taxxa fuq is-servizzi tal-banek, il-Gvern se jdaħħal bejn wieħed u ieħor Lm600,000.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Bertu Pace.

ONOR.

BERTU PACE: Mr Chairman, safejn naf jien meta l-Gvern Nazzjonalista kien introduċa l-VAT kien għamel taxxa fuq is-servizzi li joffru l-banek, bħal per eżempju min ikollu safety deposit locker u anke fuq is-servizz tas-security.

Il-banek li jqabbdu lill-membri tal-Group 4 Securitas jew tar-Revenue Security Corps jiġu jiswewhom madwar Lm0.5 miljun.

Sabiex il-banek jagħmlu offsetting ta' parti minn dawn l-ispejjeż kienu jagħmlu claims fuq il-paper transactions li huma jagħmlu ta' kuljum.

Jiġifieri bil-VAT, il-Gvern Nazzjonalista ukoll kien daħħal taxxi fuq is- servizzi tal-banek.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Aħna hawnhekk qed nitkellmu fuq is-servizzi li jagħtu l-banek, mhux li jirċievu.

Is-servizzi li jagħtu l-banek ma kenux taxxabbli ħlief f'xi eċċezzjoni tas-safety deposit box kif qed jgħid l- Onor. Pace, imma b'din il-liġi l-Gvern se jiġbor Lm600,000 f'taxxa minn dawn is-servizzi biss.

Jiġifieri l-banek se jiċċarġjawk talli jibagħtulek ittra, talli jibagħtulek l-istatements, talli jinnegozjawlek letter of credit u affarijiet oħra bħal dawn.

ONOR.

TONIO BORG: Sur President, l-Onor.

Pace qed jgħidilna li l-partit tiegħu tela' fil-gvern biex ineħħi l-VAT, imbagħad fl-istess nifs qed jgħidilna li anke bis-sistema tal-VAT dawn kienu ntaxxati.

Għaliex l- argument ta' l-Onor.

Pace - jekk fhimtu sew - huwa li anke l-Gvern Nazzjonalista ntaxxa, permezz tal-VAT, is-servizzi bankarji u allura aħna m'għandniex għalfejn nitkażaw li se jiġu ntaxxati s-servizzi tal-bank charges.

Imma skużi, l-argument nagħmlu bil-kuntrarju, apparti li dak li qal l-Onor.

Membru m'huwiex veru.

Intom għidtu li se tneħħu l-VAT u issa ġġibli l-argument li qed tagħmlu dawn it-taxxi fuq dawn is-servizzi għaliex taħt il-VAT hekk kien isir ukoll!

Ħalli naraw iż-żewġ skedi għar-rigward ta' banking services.

Fil-liġi dwar il-VAT, taħt it-titolu "credit, banking and other services" kien eżentat the granting negotiation of credit and the management of credit by the person granting it.

GĦalhekk, jekk kull sitt xhur il-Lohombus Bank Ltd. iżomm administration fee li mingħalija tammonta għal Lm1 ...

Hawn ta' min jgħid li jeżistu dubji dwar kemm din il- fee hija legali għax din hija forma indiretta ta' interessi, imma madanakollu kulħadd jintaxxaha u fil-fatt jien meta nirċievi l-account - naħseb li f'Malta m'hawnx xi ħadd li mhux midjun mal-Lohombus Bank Ltd. jekk għandu d-dar tiegħu - ikun hemm imniżżla l-administration fee ta' Lm1, bħalma jagħmlu l-banek li meta jagħtu l-credit iżommu 1% administration fee.

Din il-fee kienet eżentata mit-taxxa taħt il-liġi tal-VAT.

(Interruzzjonijiet) Hawn qed nitkellmu fuq il-management u mhux fuq is- self.

Min għamilha din għamilha bi skop għax filwaqt li għal dak li għandu x'jaqsam ma' eżenzjonijiet ikkopjajna kollox, din m'hijiex ikkopjata.

Hawnhekk ma' nistgħux ngħidu li l-espert inqabżitlu xi linja imma ra x'tgħid il-liġi dwar il-VAT fuq dan ir-rigward u ħoloq xi ħaġa ġdida.

Tant hu hekk li filwaqt li hemm ċerti affarijiet li huma identiċi għal-liġi dwar il-VAT, hemm ċerti affarijiet li baqgħu imħollijin barra deliberatament.

Biżżejjed ngħid li filwaqt li qabel kienu eżentati the granting negotiation and the management issa huwa eżentat biss il-provision of credit.

Hawn ikun tajjeb jekk ngħid ukoll li taħt il-liġi dwar il-VAT l-administration fees jew xi charges oħra tal-bank kienu eżentati imma issa l-partit li qal li se jneħħi l-VAT se jintaxxa dik il-ħaġa li kienet eżentata mill-VAT, jiġifieri dak li jgħidu li hemm ħażin taħt il-liġi tal-VAT se jħalluh u dak li hemm tajjeb se jneħħuh.

Din tant saret b'intenzjoni li issa l-Prim Ministru qalilna espressament - fil-fatt jien kważi ġejt żvijat ftit bl- emenda li saret u kont se mmur ngħid lill-Onor.

Dalli li din se tiġi emendata - li din iċ-charge fuq l-administration fee se ssir xorta waħda.

Sur President, issa min se jiżżewweġ għandu l-konsolazzjoni - din jien nammettiha - li mhux se jeħel VAT fuq ir-riċeviment pero' se jeħel it-taxxa fuq il-bini ta' l-ewwel dar għalkemm issa l-Prim Ministru assigurana li taħt din il-liġi fuq dan ir-rigward se jipprova jagħti l-istess eżenzjonijiet li kien hemm taħt il-liġi dwar il-VAT.

Irid jittieħed ukoll in konsiderazzjoni l-fatt li skond l-istatistika hemm 17,000 persuna li għandhom loan mal-Lohombus Bank Ltd. u dan l-ammont qiegħed dejjem jikber għaliex kulħadd jixtieq li jtejjeb il-kondizzjoni tiegħu.

Wieħed għandu jammetti wkoll li f'Malta għandna kondizzjonijiet ta' self favorevoli ħafna.

(Interruzzjonijiet) Issa l-Gvern se japprofitta ruħu wkoll miż- żieda li saret fuq iċ-charges biex idaħħal xi ħaġa li taħt il-liġi "kiefra" tal-VAT ma kenitx teżisti!

Jien l-ewwel għidt li ġejt żvijat għax meta fl- emenda rajt il-kelma "transactions" ħsibt li t-transactions tal-bank se jiġu eżentati, pero' fil-fatt se jiġu eżentati biss it-transactions dwar il- flus - wara kollox dawn huma eżentati fil-liġi tal-VAT - jiġifieri dawk it- transactions li wieħed jagħmel meta jmur isarraf il-flus qabel ma jsiefer.

GĦalhekk f'din l-emenda ma hawn xejn ġdid ħlief li se tiġi introdotta taxxa ta' 5% u żgur li ħadd m'hu se jipperswadini li din mhux se tiġi trasferita lill-konsumatur, partikolarment lill-għarajjes li tant tkellimna dwarhom.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Nixtieq nagħmel mistoqsija rigward il-hire purchase agreements ħalli nippreċiża s-sitwazzjoni.

Naturalment fil-hire purchase agreements hemm element ta' interessi u ta' administration fees.

Issa filwaqt li naf li l-interessi m'humiex taxxabbli, l-administration fees se jkunu taxxabbli bil-5% mill-1 ta' Lulju 'l quddiem?

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Nixtieq inżid ma' dak li qed jgħid l-Onor.

Dalli billi nistaqsi jekk il-proċess ta' discounting li hemm fuq il-bills of exchange mal-banek huwiex taxxabbli wkoll fuq il-valur tal-bills of exchange.

ONOR.

ALFRED SANT: L-ewwel ħalli nibda nitkellem fuq dak li għandu x'jaqsam mal-qalb tenera li qed juri llejla l-Onor.

Borg!

Dan f'daqqa waħda qisha qed tmissu qalbu għal settur li l-Onor.

Bonnici għadu kemm sejjaħlu protett.

Imma minkejja li dan is-settur huwa protett u minkejja r- retorika kollha li saret fuq il-kompetizzjoni f'daqqa waħda ried iżomm it- targa biex jiddefendi s-settur finanzjarju u dan kollu għaliex is-settur finanzjarju se jintmiss b'taxxa ta' 5% fuq is-servizzi għal dak li għandu x'jaqsam biss ma' l-amministrazzjoni u mhux ma' l-interessi u ma' l- imgħaxijiet.

L-Onor.

Borg semmielna wkoll il-kwestjoni tal-Lohombus Bank Ltd.

Donnu li l-Onor.

Membru nesa li l-klijenti xorta ma kenux jieħdu refund għall- input tax li kienu jħallsu fuq il-purchases tal-Lohombus Bank Ltd.

Irrid ngħid ukoll li bil-liġi dwar il-VAT is-servizzi bankarji kienu ntaxxati, direttament jew indirettament, u mhux ma kenux intaxxati.

GĦalhekk ejjew inkunu realistiċi.

Biex nirrispondi lill-Onor.

Gatt u lill-Onor.

Dalli jkun tajjeb jekk ngħid li dawk l-affarijiet li għandhom x'jaqsmu ma' l-amministrazzjoni se jkunu soġġetti għal sisa ta' 5%.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Allura qed ngħidu li għal dak li għandu x'jaqsam ma' l- amministrazzjoni tal-bills of exchange eżistenti li jaqgħu due mill-1 ta' Lulju 'l quddiem se jkunu ntaxxati bil-5%?

ONOR.

ALFRED SANT: Fil-fatt Partita 13 (1) tat-Tielet Skeda ssemmi:

"interests charged on the making of any advance or the granting of credit;".

Jiġifieri ċ-charges biss huma soġġetti għat-taxxa.

ONOR.

JOHN DALLI: Allura dan ifisser li issa l-administrative charge fil- bill of exchange hija taxxabbli.

(Interruzzjonijiet) Dażgur li din qabel ma kenitx taxxabbli!

THE CHAIRMAN: Iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l- emenda "T" kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "T" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda "U" kif imressqa u moqrija mill- Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "U" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 21 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 21, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 22 - Valur taxxabbli.

Clause 22 - Tax value.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, din il-klawsola qed tiddefinixxi "taxable value" u fil-fatt għandi emenda - din konna tkellimna dwarha meta konna qed niddiskutu d-definitions - biex minflok il-kliem "tax value" indaħħlu "taxable value".

GĦalhekk nipproponi din l-emenda:

"V" Fit-test Ingliż tas-subklawsola (1) tagħha, minflok il-kliem "the tax value" għandhom jidħlu l-kliem "the taxable value".

"V" In subclause (1) thereof, for the words "the tax value" there shall be substituted the words "the taxable value".

Din hija kwestjoni ta' terminoloġija li diġa' semmejnieha l-bieraħ u qed nagħmlu din l-emenda għaliex inġibditilna l-attenzjoni li l-frażi "tax value" m'hijiex diċitura tajba u għalhekk qed indaħħlu minflokha "taxable value".

THE CHAIRMAN: Hemm rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l- emenda kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "V" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 22 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 22, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 23 - Post tal-provvista ta' servizz.

Clause 23 - Place of provisions of service.

ONOR.

ALFRED SANT: Din il-klawsola tittratta dwar il-post fejn jiġu pprovduti s-servizzi.

Din tgħid kif jiġi kkonsidrat li servizz qed ikun ipprovdut f'Malta u taħt liema kondizzjonijiet.

Fil-fatt hawnhekk ukoll għandi emenda li tgħid hekk:

"W" Il-klawsola 23 għandha tiġi emendata kif ġej: (a) Id-dispożizzjoni preżenti għandha tiġi enumerata mill-ġdid bħala subklawsola (1) tagħha;

(b) fis-subklawsola (1) minflok il-kelma "Malta -" għandha tidħol il- kelma "Malta.", u l-proviso għaliha għandu jitħassar; u

(c) minnufih wara s-subklawsola (1) għandha tidħol is-subklawsola li ġejja:

"(2) Meta s-servizz jigi provdut lil persuna li tkun residenti f'Malta u l-fornitur tas-servizz ma jkunx residenti f'Malta u ma jkunx reġistrat għall-għan ta' dan l-Att, dik il-persuna li tkun reġistrata f'Malta għandha titqies bħala li tkun hi nnifisha ipprovdiet dawk is- servizzi filwaqt li kien għaddej bl-attivita` tan-negozju tiegħu u d- dispożizzjonijiet ta' dan l-Att, inkluż l-obbligu biex japplika għar- reġistrazzjoni u li jagħti rendikont u għall-hlas tat-taxxa, għandhom ikunu japplikaw skond hekk.".

"W" Clause 23 shall be amended as follows:

(a) The present provision shall be renumbered as subclause (1) thereof;

(b) in subclause (1), and for the word "Malta:" there shall be substituted the word "Malta.", and the proviso thereto shall be deleted; and

(c) immediately after subclause (1) there shall be inserted the following subclause:

"(2) Where the service is provided to a person who is resident in Malta and the service provider is not resident in Malta and is not registered for the purpose of this Act, the said person who is registered in Malta shall be deemed to have himself provided those services in the course or furtherance of his business activity and the provisions of this Act, including the obligation to apply for registration and to account for and to pay the tax, shall apply accordingly.".

THE CHAIRMAN: Hemm rimarki?

L-Onor.

George Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Jekk qed nifhem tajjeb l-iskop ta' din l-emenda huwa biex jekk kemm-il darba s-service provider ma jkunx residenti f'Malta allura l-Malti li jkun se jħallas inaqqas 5% u jgħaddi dan l-ammont ...

Issa skond ir-reġim li qed jiġi stabilit is-service provider irid ikollu turnover ta' iżjed minn Lm6,000 biex ikun liable għal din it-taxxa u din se tkun indipendenti minn dak it-turnover.

ONOR.

ALFRED SANT: Imma issa għandna xi ħaġa ġdida li għandha x'taqsam mas-services li huma regolati bil-liġi.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Ovvjament wieħed għandu jassumi li barra minn Malta s-service provider irid ikollu turnover ta' aktar minn Lm6,000.

Fil- fatt għandi dubji serji kemm Maltin se jkollhom turnover ...

ONOR.

ALFRED SANT: Imma tiskanta għax, kif għidt diġa', għandna figuri uffiċjali li juru li f'dan is-settur hemm madwar 50% jew 60% li huma taħt dik il-figura.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Imma xi kultant tkun trid tara sewwa sew x'inhuma jgħidu l-figuri.

Jekk, per eżempju, f'dawk il-figuri hemm inklużi l-part- timers dik allura hija storja differenti.

F'Malta għandna rreġistrati madwar 21,000 part-timer.

ONOR.

ALFRED SANT: Imma mhux meta tqassamhom settur settur għax imbagħad tara li għandek l-istess proporzjon right through.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Huwa veru li ħafna minn dawn il-part-timers jaqilgħu inqas minn Lm6,000, pero' aħna qed nitkellmu fuq kumpanniji u r- retailers ma jkunux part-timers imma fulltimers.

Fil-fatt qed inħoss li xi kultant id-diskussjoni qed tiġi spostjata għax filwaqt li l-argument tal- Prim Ministru japplika għall-part-timers ma japplikax għan-negozjanti li qed nitkellmu fuqhom u li qed nagħtu eżempji tagħhom.

GĦalhekk nixtieq li l-Prim Ministru jiċċara din l-informazzjoni biex inkunu nafu fuq xiex qed nitkellmu.

ONOR.

ALFRED SANT: Jien kont għamilt dak l-argument meta kont qed nitkellem mat-technicians tad-dipartiment tal-finanzi u mbagħad ikkonkludejt li l-argument huwa indipendenti minn dan il-punt li qed tagħmel int għax jekk tanalizza settur settur issib l-istess fenomenu fis- setturi kollha.

Sur President, biex nippreċiża dak li għidt lill-Onor.

Hyzler irrid inżid ngħid ukoll li t-threshold ma japplikax għall-foreign service provider imma l-ammont iċċarġjat by reverse mechanism jifforma parti mit-total sales of the receiver, jekk huwa wkoll ikun service provider.

THE CHAIRMAN: Iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l- emenda kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "W" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 23 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 23, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 24 - Persuni li jwettqu attivitajiet taxxabbli għandhom ikunu reġistrati.

Clause 24 - Persons carrying on taxable activities to be registered.

ONOR.

ALFRED SANT: Permezz ta' din il-klawsola se nibdew deħlin fl- aspetti li għandhom x'jaqsmu ma' l-amministrazzjoni tal-liġi u tar- reġistrazzjoni u din tispjega kif wieħed jirreġistra bħala persuna li tkun għaddejja b'taxable activities.

Fil-fatt se nipproponi emenda - minflok il- frażi "taxable activity" qed indaħħlu "business activity" - li tgħid hekk:

"X" (a) Fis-subklawsola (1) minflok il-kliem "attivita` taxxabbli" għandhom jidħlu l-kliem "attivita` tan-negozju", u minflok il-kliem "dispożizzjonijiet l-oħra" għandha tidħol il-kelma "dispożizzjonijiet";

(b) Fis-subklawsola (3) minflok il-kliem "wieħed u għoxrin jum" għandhom jidħlu l-kliem "wieħed u tletin jum".

(c) Fis-subklawsola (4) minflok il-kliem "attivita` taxxabbli" għandhom jidħlu l-kliem "attivita' tan-negozju".

(d) Fis-subklawsola (6), fit-test Ingliż tagħha, minflok il-kliem "first taxable period" għandhom jidħlu l-kliem "first tax period".

"X" (a) In subclause (1) for the words "taxable activity" there shall be substituted the words "business activity", and for the words "other provisions" there shall be substituted the word "provisions".

(b) In subclause (3) for the words "twenty one days" there shall be substituted the words "thirty one days".

(c) In subclause (4) for the words "carry a taxable activity" there shall be substituted the words "carry on a business activity".

(d) In the English text of subclause (6) for the words "first taxable period" there shall be substituted the words "first tax period".

Sur President, amministrattivament din il-klawsola hija bbażata fuq Artiklu 13 tal-liġi dwar il-VAT.

Ovvjament hawnhekk sar xi tibdil u ħadna into account il-fatt li l-istruttura tat-taxxa hija differenti mill- istruttura tal-VAT u ħadna wkoll into account il-fatt li se jkun hemm carry- over tar-reġistranti taħt il-VAT bħala reġistranti taħt din il-liġi.

F'din il-klawsola qed inbiddlu wkoll il-perijodu ta' 21 ġurnata għal 31 ġurnata għax nixtieq li f'dan ir-rigward inkunu konformi ma' l-iskadenzi amministrattivi right across the law u għalhekk qed indaħħlu dan il-konċett kullimkien.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l- emenda kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried

L-emenda "X" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 24 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 24, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 25 - Tħassir ta' reġistrazzjoni Clause 25 - Cancellation of registration

ONOR.

ALFRED SANT: Din il-klawsola titkellem dwar l-aspetti amministrattivi f'dak li għandu x'jaqsam mal-kanċellazzjoni tar- reġistrazzjoni.

Fil-fatt għandi emenda għal din il-klawsola li tgħid hekk:

"Y" (a) Minflok il-kliem "attivita' taxxabbli" jew "attivitajiet taxxabbli" kull fejn jinsabu fil-klawsola, għandhom jidħlu l-kliem "attivita' tan-negozju" jew "attivitajiet tan-negozju" rispettivament.

(b) Fis-subklawsola (1) tagħha, il-kliem "ma twettaqx jew" għandhom jitħassru.

(c) Fit-test Ingliż, kull fejn jinsabu, minflok il-kliem "taxable period" għandhom jidħlu l-kliem "tax period".

"Y" (a) For the words "taxable activity" or "taxable activities" wherever these occur, there shall be substituted the words "business activity" and "business activities" respectively.

(b) In subclause (1) thereof, the words "does not carry on or" shall be deleted.

(c) For the words "taxable period" wherever these occur in the English text there shall be substituted the words "tax period".

Mill-ġdid, din il-klawsola hija bbażata fuq Artiklu 14 tal-liġi dwar il-VAT pero' saret bidla fiha, fuq il-parir tal-VAT Office, fuq il-bażi ta' esperjenza sabiex nagħmluha easier to manage.

Tawna wkoll parir fuqha il- constituted bodies u kien hemm ukoll Deloitte & Touche li kkummentaw fuq il- ħtieġa li trid issir b'dan il-mod.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "Y" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 25 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 25, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 26 - Persuna reġistrata għandha tavża lid-Direttur b'tibdil fl- istatus.

Clause 26 - Registered person to notify Director of change of status.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, din hija klawsola ġdida, u dan sabiex tieħu into account il-possibbilta' li wieħed jibdel minn tip ta' sisa għal tip ieħor ta' sisa skond l-istatus tiegħu u l-ħtieġa li persuna reġistrata tinnotifika lid-direttur bil-bidla ta' l-istatus.

Hawnhekk se nipproponi emenda - li torbot ma' dak li għadni kemm għidt rigward il-31 jum - li tgħid hekk:

"Z" Fil-klawsola 26, minflok il-kliem "wieħed u għoxrin jum" għandhom jidħlu l-kliem "wieħed u tletin jum", u minflok il-kelma "taxxabbli" kull fejn tidher għandhom jidħlu l-kliem "tan-negozju".

"Z" In clause 26, for the words "twenty one days of the occurrence" there shall be substituted the words "thirty one days of the occurrence", and for the word "taxable" there shall be substituted the word "business".

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "Z" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 26 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 26, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 27 - Tħassir ta' reġistrazzjoni ma jeħlisx persuna minn responsabbilta'.

Clause 27 - Liabilities not affected by ceasing to be registered person.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, għal din il-klawsola se nipproponi emenda, f'isem il-Prim Ministru, li tgħid hekk:

"AA" Fil-klawsola 27, il-kliem ", jew mill-fatt illi, kienet persuna reġistrata u d-Direttur ħassar ir-reġistrazzjoni ta' dik il-persuna" għandhom jitħassru, u fit-test Ingliż tagħha, minflok il-kliem "shall not be affected", għandhom jidħlu l-kliem "shall not affected".

"AA" In clause 27, for the words ", or by the fact that, being a registered person, the Director cancels that person's registration" shall be deleted, and for the words "shall not affected" there shall be substituted the words "shall not be affected".

Din tirriżultali li it follows ħafna minn Artiklu 17 tal-liġi dwar il-VAT, imma wara konsultazzjoni mal-konsulenti tagħna ddeċidejna li nagħmluha ftit aktar ċara u biddilna ftit l-aħħar biċċa.

Ir-raġuni prinċipali għalfejn sar dan kien sabiex ikun hemm iktar ċarezza.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Jiġifieri wara li għaddejna din il-parti tar- reġistrazzjoni, il-bottom line hu li kull min fil-pajjiż jagħmel xi attivita' ekonomika, żgħir kemm hu żgħir - part-timer jew fulltimer - irid jirreġistra għat-taxxa, kif qed jagħmel illum.

ONOR.

LEO BRINCAT: Dan dejjem għamilnih ċar anke mill-bidu li ressaqna l-white paper innifisha.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru f'isem il- Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "AA" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 27 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 27, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 28 - Żmien ta' attivita' taxxabbli.

Clause 28 - Time of taxable activity.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, għal din il-klawsola nipproponi emenda li tgħid hekk:

"AB" Il-klawsola 28 għandha tiġi emendata kif ġej:-

(a) minflok in-nota marġinali u s-subklawsoli (1) sa (3) għandu jidħol dan li ġej:

"Żmien ta' attivita' tan-negozju.

(1) Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet l-oħra ta' dan l-aritkolu -

(a) il-bejgħ ta' prodott għandu jitqies li jseħħ fil-waqt li l- prodott ikun konsenjat jew mod ieħor isir disponibbli għall-persuna li tixtri l-prodott;

(b) il-provvista ta' servizz għandha titqies li sseħħ fid-data meta jitwettaq is-servizz.

(2) Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet tas-subartikolu (3) ta' dan l- artikolu meta jiġi riċevut ħlas mill-persuna li twettaq l-attivita' tan-negozju qabel iż-żmien stabbilit skond is-subartikolu (1) ta' dan l-artikolu, il-bejgħ jew il-provvista msemmija qabel għandhom jitqiesu sal-limitu tal-ħlas hekk magħmul, li jseħħu f'dak iż-żmien li jkun ġie qabel.

(3) Meta tinħareġ fattura ta' taxxa qabel iż-żmien stabbilit skond id- dispożizzjonijiet tas-subartikolu (1) ta' dan l-artikolu, jew qabel it- tmiem ta' wieħed u tletin jum li jiġu wara ż-żmien stabbilit kif imsemmi qabel, il-bejgħ jew il-provvista msemmija qabel għandhom jitqiesu sal-limitu tal-valur ta' dik il-fattura, li jseħħu f'dak iż- żmien meta tinħareġ il-fattura."; u

(b) fis-subklawsola (4) minflok il-kliem "għal xi żmien b'konsiderazzjoni" għandhom jidħlu l-kliem "tul xi żmien b'konsiderazzjoni", u fil-paragrafu (b) minflok il-kliem "fattura fiskali" għandhom jidħlu l-kliem "fattura ta' taxxa".

"AB" Clause 28 shall be amended as follows: (a) for the marginal note and subclauses (1) to (3) there shall be substituted the following:

"Time of business activity.

(1) Subject to the other provisions in this section -

(a) the sale of a product shall be deemed to take place at the time when the product is delivered or otherwise made available to the person buying the product;

(b) the provision of a service shall be deemed to take place on the date when the service is performed.

(2) Subject to the provisions of subsection (3) of this section when payment is received by the person carrying on a business activity before the time determined in accordance with subsection (1) of this section, the sale or provision aforesaid shall, to the extent of the payment so made, be deemed to take place at such earlier time.

(3) When a tax invoice is issued before the time determined in accordance with the provisions of subsection (1) of this section or before the expiration of thirty-one days following the time determined as aforesaid, the sale or provision aforesaid shall, in respect of the value of that invoice, be deemed to take place at the time when the invoice is issued."; and

(b) in subclause (4) for the words "performed for a period" there shall be substituted the words "performed over a period".

Jekk niftakar tajjeb hawnhekk ħarisna lejn Artiklu 9 tal-liġi dwar il-VAT, biss ipprovajna nissimplifikawha ftit aktar u qed niddeterminaw ukoll iż- żmien tal-provision of service for sale of product.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

George Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Jista' jkun li skond ir-regolamenti dwar, per eżempju, professional services, it-time of supply m'huwiex l-istess?

Jidher li se jkun hemm differenzi bejn it-time of supply kif jidher fid- draft legal notice u dak kif qed jiġi deskritt hawnhekk.

ONOR.

LEO BRINCAT: Nikkonferma li diġa' ħarġu l-provvedimenti li qed jirriferi għalihom l-Onor.

Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Naturalment dawk ir-regolamenti fil-fatt għandi kopja tagħhom quddiemi.

ONOR.

LEO BRINCAT: Ħsibtek staqsejt jekk humiex se joħorġu.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Il-kumment tiegħi kien li t-time of supply kif qed jiġi determinat fil-liġi m'huwiex identiku għat-time of supply kif qed jiġi deskritt f'dawn ir-regolamenti.

Anzi biex nikkwota, filwaqt li fil- liġi qed ngħidu li t-

"time of supply involving a provision of services shall be deemed to take place on the date when the services are performed,"

fir-regolamenti tal-professional services, it-time of supply huwa "the earlier of", jew id-date tat-tax invoice or receipt jew inkella when a payment is made.

ONOR.

LEO BRINCAT: Nikkonfermaha.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Ir-rilevanza naturalment hija li inti marbut bil-perijodu biex tibgħat ir-return.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Nirriferi lill-Onor.

Hyzler għall-parti fil-klawsola li tgħid "or as may be prescribed".

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HZYLER: Il-kelma "prescribed" hija marbuta biss mas- subklawsola (4) jew inkella hija riferibbli għas-subklawsoli l-oħra kollha?

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Gulia.

ONOR.

GAVIN GULIA: L-Onor.

Hyzler għandu raġun, pero' il-query tiegħu hija sodisfatta proprju b'subklawsola (4) għax huwa qed jirriferi għall- kliem "periodically or from time to time", fejn hemm il-ħlasijiet, u allura "or as may be prescribed", jekk hija allaċjata ma' subklawsola (4), tissodisfa pjenament dak li qiegħed jgħid hu.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Mhux eżattament, pero' I am not going to press the point.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki jekk jogħġobkom?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "AB" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 28 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 28, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 29 - Żmien ta' taxxa.

Clause 29 - Taxable period.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, din il-klawsola tirriferi għal dak li huwa t-taxable period u se nipproponi emenda għaliha li taqra kif ġej:

"AC" Il-klawsola 29 għandha tiġi emendata kif ġej:

(a) minflok il-kliem "taxable periods" fit-test Ingliż kull fejn jinsabu, għandhom jidħlu l-kliem "tax periods";

(b) fil-paragrafu (a) tas-subklawsola (1) fit-test Ingliż minflok il- kliem "of three month" għandhom jidħlu l-kliem "of three months";

(c) minflok is-subklawsola (3) għandu jidħol dan li ġej:-

"(3) Id-Direttur jista', jew minn jeddu jew fuq applikazzjoni bil- miktub minn persuna reġistrata, iqiegħed lil dik il-persuna fil- kategorija B jekk il-valur totali ta' l-attivitajiet tan-negozju ta' dik il-persuna -

(a) ma jkunux fit-tnax-il xahar li jintemmu fl-aħħar jum taż-żmien ta' taxxa li jiġi minnufih qabel, jaqbżu tnax-il elf lira dwar il- bejgħ ta' prodotti jew sitt elef lira dwar provvista ta' servizz, jew dawk l-ammonti l-oħra li jistgħu jkunu preskritti minn żmien għal żmien; jew

(b) x'aktarx li ma jaqbiżx dawk l-ammonti fi żmien tnax-il xahar li jibdew fl-ewwel jum ta' kull żmien ta' taxxa; jew

(c) dik il-persuna tkun bejjiegħ bl-imnut.";

(d) minflok il-kelma "taxxabbli" kull fejn din tinsab fis-subklawsola (4) għandhom jidħlu l-kliem "tan-negozju";

(e) fil-paragrafu (b) tas-subklawsola (5) il-kliem "il-paragrafu (c) ta'" għandha titħassar; u

(f) fis-subklawsola (b) fit-test Ingliż minflok il-kliem "person change from" għandhom jidħlu l-kliem "person changes from".

"AC" Clause 29 shall be amended as follows:

(a) for the words "taxable periods" wherever these occur, there shall be substituted the words "tax periods";

(b) in paragraph (a) of subclause (1) for the words "of three month" there shall be substituted the words "of three months";

(c) for subclause (3) there shall be substituted the following:-

"(3) The Director may, whether on his own initiative or on written application by a registered person, place that person in category B if the total value of that person's business activities -

(a) has not in the twelve months ending with the last day of the immediately preceding tax period, exceeded twelve thousand liri in respect of the sale of products or six thousand liri in respect of the provision of services or such other amounts as may, from time to time, be prescribed; or

(b) is not likely to exceed those amounts in the period of twelve months beginning on the first day of any tax period;

(c) such person is a retailer.";

(d) for the word "taxable" wherever it occurs in subclause (4) there shall be substituted the word "business";

(e) in paragraph (b) of subclause (5) the words "paragraph (c) of" shall be deleted; and

(f) in subclause (6) for the words "person change from" there shall be substituted the words "person changes from".

Sur President, hawnhekk aħna rrikorrejna għal New Zealand law li kienet applikabbli bejn l-1986 u l-1987 - li bażikament kienet tirriferi ħafna għal a single stage consumption tax, vis-a-vis wholesaler or retailer - u għal-leġislazzjoni fir-Repubblika ta' Fiji.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Jiena hawnhekk qiegħed nifhem sew li jekk ikun retailer se jaqa' f'kategorija "B"?

Biex nispjegaw lil kulħadd, kategorija "B" tinkludi dawk li jibagħtu return kull 12-il xahar.

Hekk hu?

Jiġifieri, retailer li jbigħ Lm2 miljun fis-sena, għaliex huwa supermarket, se jibgħat return darba fis-sena?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Ma kienx hemm limitu fuq l-ammont tar-return.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Fl-opinjoni tiegħi din hija flaw f'dak li huwa threshold.

Fil-fatt hija a flaw going through il-liġi kollha; żball, kunsentura fil-liġi kollha, ta' kif qed nistabilixxu x'inhuma t-thresholds.

Voldieri aħna qed ngħidu li retailer li huwa supermarket kbir, li jbigħ b'Lm2 miljun fis-sena, għaliex huwa retailer, se jibgħat return darba f'sena.

THE CHAIRMAN: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, jien qed nifhem x'inhuwa l-brunt ta' dak li jrid jgħid l-Onor.

Dalli imma l-Onor.

Membru għadu forsi mhux qed jiffoka fuq punt wieħed, ċioe' li at the retail stage m'għadniex qegħdin niġbru taxxa aktar.

Mela f'dak li għandu x'jaqsam ma' x'inhu għaddej at the retail stage huwa immaterjali għall-fini ta' din il-liġi u mhux bħal fil-każ tal-VAT fejn ir-retail stage huwa kruċjali biex tiġbor massa kbira ta' taxxa.

Huwa importanti li jkun hemm ir-records u l-cash registers imma aktar minn hekk le.

Hawnhekk tajjeb li nfakkar li d-definizzjoni ta' "retailer" kif inhija fi klawsola 2 tgħid li:

""Retailer" means a person whose business consists wholly or mainly in the sale of products by retail".

Min qiegħed f'dik it-tip ta' sitwazzjoni u allura huwa retailer, m'għandux għalfejn jimxi ...

Jekk huwa retailer u xi ħaġa oħra allura hemmhekk tinqaleb il-pożizzjoni.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Bis-sistema li qegħdin indaħħlu, ir-retailer se jkun qed jiġbor it-taxxa biex jagħmel tajjeb għat-taxxa li jkun ħallas qabel u dawn, kif għidna, se jkunu fil-prezzijiet.

ONOR.

ALFRED SANT: Bir-rispett kollu, ejja nkunu għallinqas conceptually honest f'dak li qegħdin ngħidu.

ONOR.

JOHN DALLI: Jien qiegħed inkun conceptually honest.

ONOR.

ALFRED SANT: In terms ta' ġbir tat-taxxa mhux se jkun hemm aktar il-funzjoni li r-retailer jiġbor it-taxxa biex jgħaddiha direttament lill- gvern.

ONOR.

JOHN DALLI: Le, ir-retailer se jkun qed jiġbor it-taxxa għaliex it- taxxa jkun għaddiha lill-gvern qabel.

ONOR.

ALFRED SANT: Le, le.

ONOR.

JOHN DALLI: Ir-retailer ikun għadda t-taxxa lill-gvern kif xtara, ma' l-ETP.

ONOR.

ALFRED SANT: Ir-retailer se jkun ħallas it-taxxa bħala ETP u allura mhux se jkun tax collector.

Issa ejja ma noqogħdux inbiddlu l- kliem.

ONOR.

JOHN DALLI: Il-concept huwa li r-retailer ikun ħallas it-taxxa malli xtara u jrid jiġborha malli jbigħ.

Dan huwa l-warping li qed isir.

Pero' l-punt tiegħi huwa dwar l-audit trail.

Jiġifieri dawn in-negozji l- kbar, x'audit trails se nżommulhom jekk irridu nżommu l-kontroll li kien hemm qabel bil-VAT?

Ta' return darba f'sena, bħall-income tax?

ONOR.

ALFRED SANT: Jekk jirriżulta li l-audit trail jintilef inbiddlu ċ- ċirkostanza, imma bħalissa l-perception li għandna m'hijiex dik.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l- emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "AC" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 29 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 29, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 30 - Denunzji.

Clause 30 - Tax returns.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, din il-klawsola tirriferi għal tax returns u se nipproponi emenda għaliha li taqra kif ġej: "AD" Klawsola 30 għandha tiġi emendata kif ġej:-

(a) fis-subklawsola (1) minflok il-kliem "qabel l-aħħar jum" għandhom jidħlu l-kliem, "qabel il-ħmistax-il jum" u minflok il-kliem "żmien ta' taxxa, mingħajr" għandhom jidħlu l-kliem "żmien ta' taxxa ta' dik il-persuna, mingħajr"; u

(b) fit-test Ingliż tas-subklawsola (2) minflok il-kliem "taxable period" għandhom jidħlu l-kliem "tax period".

"AD" Clause 30 shall be amended as follows:-

(a) In subclause (1) for the words "taxable period, without" there shall be substituted the words "tax period of that person, without"; and

(b) in the English text of subclause (2) for the words "taxable period" there shall be substituted the words "tax period".

Jirriżultalna li din hija a simplified version ta' Artiklu 16 tal-liġi dwar il-VAT li jekk jirriżultali tajjeb kien maqsum f'ħafna sub-artikli u allura ġie ssuġġerit li tiġi ssimplifikata.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Bis-simplifikazzjonijiet kollha fil-liġi l-Ministru qed jikkonferma li m'hemm l-ebda simplifikazzjoni fir-return u li r-return irid jibgħatha kulħadd.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "AD" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 30 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 30, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' liġi.

Klawsola 31 - Eżenzjoni mill-obbligu li ssir denunzja.

Clause 31 - Exemption from obligation to furnish return.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, hawnhekk qed nirriferu għal exemption from obligation to furnish return u għandi emenda li tgħid hekk:

"AE" Fis-subklawsola (2) tal-klawsola 31 minflok il-kliem "attivita' taxxabbli" għandhom jidħlu l-kliem "attivita' tan-negozju".

"AE" In subclause (2) of clause 31 for the words "taxable period during which he carries on any taxable activity" there shall be substituted the words "tax period during which he carries on any business activity".

ONOR.

LEO BRINCAT: L-oriġini ta' din il-klawsola qiegħed fil-liġi dwar il-VAT, pero' once again ħassejna li għandna nagħmluha aktar speċifika.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "AE" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 31 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 31, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 32 - Bażi ta' konteġġi.

Clause 32 - Accounting basis.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, hawnhekk qed nitkellmu dwar dak li huwa l-accounting basis u hawnhekk ukoll nipproponi emenda li taqra hekk:

"AF" Il-klawsola 32 għandha tiġi emendata kif ġej:-

(a) fit-Test Ingliż, minflok il-kliem "payments basis" u "taxable period" kull fejn jinsabu għandhom jidħlu l-kliem "payment basis" u "tax period" rispettivament; u

(b) fis-subklawsola (2) minflok il-kliem "persuna reġistrata, jordna" għandhom jidħlu l-kliem "persuna reġistrata jew b'inizjattiva tad- Direttur innifsu, jordna".

"AF" Clause 32 shall be amended as follows:-

(a) for the words "payments basis" and "taxable period" wherever these occur there shall be substituted the words "payment basis" and " tax period" respectively; and

(b) in subclause (2) for the words "registered person, direct" there shall be substituted the words "registered person or on the Director's own initiative, direct".

Mr Chairman, fuq din il-klawsola li tikkonċerna, kif għidt aktar kmieni, l- accounting basis kien hemm artiklu fir-regolamenti tal-liġi dwar il-VAT li deherilna li kien pjuttost vag.

Effettivament kellna konsultazzjonijiet ma' l-Institute of Accountants u l-Institute of Taxation wara li ħarġet il- white paper u billi anke huma stess ħassew li l-liġi dwar il-VAT innifisha ma kenitx ċara biżżejjed ħassejna li għaċ-ċarezza kellna nemendaw xi ftit, kif għadna kif indikajna.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, nixtieq li l-Ministru jispeċifika x'ma kienx ċar fil-liġi dwar il-VAT u li issa ġie ċċarat aktar.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, li ġara kien li taħt il-liġi dwar il- VAT ma kienx hemm artiklu speċifiku li kien jieħu ħsieb f'dan id-dettall xi jkun accounting basis - fil-fatt kollox kien maħsub b'regolamenti - u aħna dehrilna li għandna nagħmlu klawsola speċifika fil-liġi kif ipproponejna.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "AF" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 32, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 32, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi

Klawsola 33 - Dettalji li għandhom jingħataw u jitħejjew meta jsir tibdil fil-bażi ta' konteġġi.

Clause 33 - Particulars to be furnished and prepared where change in

accounting basis takes place.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, din il-klawsola tirriferi għall- particulars li għandhom jiġu pprovduti u ppreparati meta jkun hemm xi tibdil fl-accounting basis li jkun qed jiġi applikat.

Għal din il-klawsola wkoll għandi emenda li tgħid hekk:

"AG" Fil-klawsola 33, minflok il-kliem "taxable period" fit-test Ingliż u "attivita' taxxabbli" kull fejn jinsabu għandhom jidħlu l-kliem "tax period" u "attivita' tan-negozju" rispettivament.

"AG" In clause 33, for the words "taxable period" and "taxable activity" there shall be substituted the words "tax period" and "business activity" respectively.

THE DEPUTY CHAIRMAN (L-Onor.

Anġlu Farrugia): Hemm rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill- Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-Emenda "AG" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 33, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: Aye) Carried.

Klawsola 33, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 34 - Taxxa li għandha titħallas meta jsir tibdil fil-bażi ta' konteġġi.

Clause 34 - Tax payable where change in accounting basis takes place.

ONOR.

LEO BRINCAT: Din il-klawsola titkellem dwar tax payable fejn ikun hemm tibdil fl-accounting basis li qed jiġi applikat u fil-fatt dwar dan niftakar li kien hemm anke konsultazzjonijiet u sarulna wkoll suġġerimenti mill-Malta Institute of Accountants.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija klawsola 34.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 34 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 35 - Kalkolu ta' taxxa li għandha titħallas.

Clause 35 - Calculation of tax payable.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, din il-klawsola tikkonċerna l-kalkolu tat-tax payable u se nipproponi emenda għaliha li tgħid hekk:

"AH" Fil-klawsola 35 -

(a) minflok il-kliem "taxable period" fit-test Ingliz u "attivita` taxxabbli" kull fejn jinsabu ghandhom jidhlu l-kliem "tax period" u "attivita` tan-negozju" rispettivament; u

(b) minflok il-kliem "ammont ta' taxxa dwar attivita`" fis- subklawzola (3) ghandhom jidhlu l-kliem "ammont ta' taxxa li ghandu jithallas dwar attivita`".

"AH" In clause 35 -

(a) for the words "taxable period" and "taxable activity" there shall be substituted the words "tax period" and "business activity" respectively; and

(b) for the words in the Maltese text of subclause (3) "ammont ta' taxxa dwar attivita`" there shall be substituted the words "ammont ta' taxxa li ghandu jithallas dwar attivita`".

Bażikament hawnhekk qed nitkellmu dwar deductions li jiġu allowed kontra t- tax chargeable or payable u daħħalna anke l-konċett tal-credit notes u tal- bad debts.

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "AH" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 35 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Carried.

Klawsola 35, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 36 - Ħlas ta' taxxa.

Clause 36 - Payment of tax.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, din il-klawsola titkellem dwar il-ħlas ta' taxxa u se nipproponi, f'isem il-Prim Ministru, emenda għaliha li tgħid hekk:

"AI" Fis-subklawsola (1) tal-klawzola 36 -

(a) minflok il-kliem "(1) Kull persuna" għandhom jidħlu l-kliem "(1) Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta' dan l-Att, kull persuna";

(b) fit-test Ingliż, kull fejn jidhru l-kliem "taxable period" għandhom jidħlu l-kliem "tax period"; u

(c) il-kliem "kif kalkolata skond id-dispożizzjonijiet ta' l-artikolu 35 ta' dan l-Att" għandhom jitħassru.

"AI" In subclause (1) of clause 36 -

(a) for the words "(1) Every registered person" there shall be substituted the words "(1) Subject to the provisions of this Act, every registered person";

(b) for the words "taxable period" wherever these occur there shall be substituted the words "tax period"; and

(c) the words "as calculated in accordance with the provisions of section 35 of this Act" shall be deleted.

Sur President, din hija close ħafna pero' m'hijiex ibbażata esklussivament fuq il-VAT.

Jirriżulta li l-klawsola rilevanti tal-VAT kellha flaw inerenti fiha li ma kenitx ċara ħafna dwar meta l-pagament kellu jsir u aħna dehrilna wkoll li l-payment seta' jiġi regolat b'mod differenti.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn aktar rimarki?

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried

L-emenda "AI" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 36 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 36, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 37 - Fattura fiskali.

Clause 37 - Tax invoice.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, din il-klawsola tirriferi għal tax invoice.

Fil-fatt hawnhekk ukoll se nipproponi, f'isem il-Prim Ministru, emenda li taqra kif ġej:

"AJ"Klawsola 37 għandha tiġi emendata kif ġej:-

(a) fis-subklawsola (1), minflok il-kliem "prodott taxxabbli jew li tkun qed twettaq xi attivita' taxxabbli għal xi persuna oħra għandha tipprovdi lil dik il-persuna l-oħra fattura fiskali li jkun fiha" għandhom jidħlu l-kliem "xi prodott jew li tkun qed twettaq xi servizz għal xi persuna oħra għandha tipprovdi lil dik il-persuna l-oħra fattura ta' taxxa, jew irċevuta, li jkun fiha";

(b) fis-subklawsola (2), minflok il-kliem "prodott taxxabbli" u "preskritti." għandhom jidħlu l-kliem " xi prodott" u "preskritti:" u minnufih wara s-subklawsola, għandu jiżdied magħha dan il-proviso li ġej:

"Iżda meta jsir bejgħ bi kreditu, l-irċevuta għandha tinħareġ meta jitħallas il-prezz.";

(c) fis-subklawsoli (3) u (4), minflok il-kliem "fattura fiskali" kull fejn jinsabu għandhom jidħlu l-kliem "fattura ta' taxxa"; u

(d) fis-subklawsola (4), minflok il-kliem "attivita' taxxabbli", "minn persuna reġistrata oħra" u "mill-persuna reġistrata l-oħra" għandhom jidħlu l-kliem "attivita' tan-negozju", "minn persuna oħra" u "mill-persuna l-oħra" rispettivament.

"AJ"Clause 37 shall be amended as follows:-

(a) In subclause (1), for the words "a taxable product or provides a taxable service to another person shall provide to that other person a tax invoice containing" there shall be substituted the words "any product or provides any service to another person shall provide to that other person a tax invoice, or a receipt, containing";

(b) in subclause (2), for the words "a taxable product" and "prescribed," there shall be substituted the words "any product" and "prescribed:" and immediately after the subclause, the following proviso shall be added thereto:

"Provided that where a sale is made on credit, the receipt shall be issued when the price is paid.";

(c) In subclauses (3) and (4), in the Maltese text thereof, for the words "fattura fiskali" wherever they occur there shall be substituted the words "fattura ta' taxxa"; and

(d) In subclause (4), for the words "taxable activity","by another registered person" and "by the other registered person" there shall be substituted the words "business activity", "by another person" and "by the other person" respectively.

Din il-klawsola hija bbażata fuq Artiklu 39 tal-liġi dwar il-VAT pero' bid- differenza li qabel kien hemm riferenza għar-riċevuta u mhux għat-tax invoice.

Barra minn hekk f'subklawsola (4) tagħha qed nagħmlu riferenza għall-hekk imsejjaħ "reverse charge mechanism" biex nipproteġu lil-local service providers.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Pero' jekk qed nifhem sew ir-riċevuti huma nklużi f'din il-klawsola, hux hekk?

ONOR.

LEO BRINCAT: Iva.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Vassallo.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Jiġifieri qed nifhem sewwa li din il-klawsola torbot anke lir-retailers biex jagħtu riċevuta?

ONOR.

LEO BRINCAT: L-obbligu qiegħed fuq kulħadd.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Nixtieq inkun naf jekk waqt il-konsultazzjonijiet li l-Gvern kellu mal-korpi kostitwiti kienx hemm min oppona għal din il- proċedura.

ONOR.

LEO BRINCAT: Ma jirriżultalix.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Jiġifieri ħadd ma oppona għal din is-sistema ta' riċevuta?

ONOR.

LEO BRINCAT: Jien attendejt għal-laqgħat kollha u ma jirriżultalix li kien hemm xi ħadd li oppona.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Jiġifieri huwa fatt li taħt din is-sistema tal- ħanut xorta waħda jrid jagħti riċevuta.

Mela dak li qabel kien ħażin issa sar tajjeb!

ONOR.

LEO BRINCAT: Aħna fejn qatt tkellimna kontra l-irċevuta?

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Forsi qed ngħaddih bħala kumment jien.

Tista' tgħidli wkoll jekk l-accounting għal din it-taxxa hux se jkun magħmul mir- reġistru għall-bejgħ ...?

Jiġifieri retailer irid iżomm reġistru tal-bejgħ u reġistru li juri x-xiri, bit-tax account, u jrid juri wkoll ir-reġistru għall-ispejjeż l-oħra kollha mħallsa?

ONOR.

LEO BRINCAT: Iva.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: U jrid iżomm il-kontijiet kollha bħalma kien iżommhom qabel bis-sistema tal-VAT?

ONOR.

LEO BRINCAT: Iva.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Jiġifieri l-amministrazzjoni ma nbidlitx minn żmien il-VAT sal-lum.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Retailer irid iżomm l-informazzjoni kollha li turi xi xtara u x'biegħ fuq is-sistema li qed nispjegaw f'din il-liġi.

M'aħniex qegħdin ngħidu li retailer jibqa' jagħmel stocktaking kif qed jagħmel kull fil-għaxija - hu u l-mara tiegħu - għaliex it-taxxa tkun tħallset fl- istadju ta' l-ETP.

Issa r-retailer irid jibqa' jżomm il-kotba tiegħu tajjeb kif kien iżommhom qabel u naħdmu minn hemm.

Fuq dik il-bażi mbagħad għandu r-return li jrid jagħmel kull sena u d-direttur għandu wkoll il- fakulta' li jagħmel l-ispezzjonijiet tiegħu.

Jiġifieri x-xogħol tiegħu huwa ħafna inqas milli kellu qabel.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Dwar dan nixtieq ngħid lill-Prim Ministru li l- amministrazzjoni li hawn f'din il-liġi hija preċiż bħal dik li hemm fil- liġi dwar il-VAT u ma naf bl-ebda artiklu jew regolament li jgħid li r- retailer kellu joqgħod jagħmel l-istocktaking kuljum.

Assolutament mhux hekk.

L-amministrazzjoni li hija mposta fuq ir-retailer illum b'din il- liġi li qed ngħaddu, bir-regolamenti magħha, hija l-istess bħall- amministrazzjoni li kienet imposta fuqu qabel.

Ir-retailer huwa kostrett jagħti l-istess riċevuti, iżomm l-istess kotba, iżomm l-istess accounting u l-istess dokumentazzjoni bħalma qed jagħmel illum.

U dan jirriżulta mhux minn interpretazzjoni imma jirriżulta black on white mir-regolamenti li kienu jeżistu qabel taħt il-liġi dwar il-VAT u mir-regolamenti li issa se jidħlu in vigore.

Jekk wieħed iqabbilhom isib li għandek l-istess ħteġijiet u li ma nbidel kważi xejn.

ONOR.

ALFRED SANT: U jien ngħid li jekk wieħed iqabbel eżattament x'kellu jagħmel ir-retailer taħt il-liġi dwar il-VAT u x'se jkollu jagħmel taħt din is-sistema jsib li kollox inbidel.

Taħt is-sistema tal-VAT ir- retailer kellu jżomm ir-records il-ħin kollu għaddejjin biex ikun jista' jħallas lura lill-gvern it-taxxa li jkun ġabar.

Dik spiċċat għax ir- retailer m'hu se jkollu jiġbor xejn aktar taxxa issa.

Ir-retailer se jkun ħallas it-taxxa fuq il-livell ta' l-ETP u m'għandux għalfejn joqgħod regolarment, kuljum, kull ġimgħa jew kull tliet ijiem jiżgura li ġabar biżżejjed VAT għall-gvern skond l-istocks li għandu.

U m'għandux għalfejn joqgħod jgħix aktar bil-ħsieb li se jiġi xi ħadd fuqu u joqgħod jiġri warajh biex iżomm kollox in line.

L-Onor.

Dalli huwa ovvjament maqtugħ mir-retailers.

Jien f'dawn l-aħħar sentejn tlieta ltqajt ma' retailers li qaluli li wara x-xogħol kien ikollhom iqattgħu ħin twil - huma u n-nisa tagħhom - jagħmlu l-istocktaking sabiex iżommu r-records updated, just in case xi ħadd imur ifittixilhom.

Dan spiċċa issa, Onor. Dalli.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Jien nista' nassigura lill-Prim Ministru li ma nqtajt minn ħadd.

ONOR.

ALFRED SANT: Ir-riżultat ta' l-elezzjoni ma jurix hekk.

ONOR.

JOHN DALLI: Ir-riżultat ta' l-elezzjoni juri t-tfesfis fil-widnejn u l-wegħdiet fiergħa u ta' ingann li saru lin-nies u li llum qed jidhru li ma twettqux.

ONOR.

ALFRED SANT: Sour grapes ngħidulha din.

ONOR.

JOHN DALLI: U dan il-ħafna tiġbid ta' diskors li qed nisimgħu issa huwa appuntu għaliex il-liġi li għandna llum hija kkopjata mil-liġi dwar il-VAT, distorted b'mod li se toħloq ħafna spejjeż żejda lil kulħadd.

Dan huwa l-bottom line ta' dak kollu li qegħdin nagħmlu.

U lill-Prim Ministru, li qed joqgħod jgħid li nqtajna min-nies u li qed juża din ir- retorika kollha, ngħidlu li l-istess ħteġijiet li hemm taħt il-liġi dwar il- VAT huma l-istess ħteġijiet preċiż li qed jimponi taħt din il-liġi l-ġdida.

U ma joqgħodx jiġi jgħidli li qabel kellhom joqogħdu jagħmlu l- istocktaking kuljum għax min bellagħlu din bellagħhielu sa griżmejh.

Mhux veru li dan kien isir għaliex ma kienx hemm għalfejn isir.

Jekk qabel ir- retailer, il-part-timer, il-bidwi u s-sajjied kien jenħtieġilhom iżommu l- kotba u r-reġistru bit-tax account b'kollox, illum, Sur Prim Ministru, bir- regolamenti li ħriġt int il-ġimgħa l-oħra, dawn kollha jridu jibqgħu jżommu r-reġistri tagħhom bl-istess mod.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, l-iskiżofrenja tan-naħa ta' l- Oppożizzjoni saret ambulanti issa għaliex effettivament li qed jiġri huwa li minn naħa jgħidulna li qed nillaxkaw, li qed niftħu u li qed innaqsu u nitilfu r-revenue, u min-naħa l-oħra jgħidulna li żammejna l-istess piżijiet.

Ejja nkunu trasparenti f'dawn l-affarijiet.

Min jaqra r- regolamenti u l-burden tal-liġi kif inhi jara ċar li r-retailers m'humiex se jibqgħu tax collectors u allura l-impenn u l-piżijiet amministrattivi li kien hemm fuqhom taħt is-sistema l-antika issa se jispiċċaw.

Din qiegħda ċara.

Jekk l-Onor.

Dalli huwa daqshekk maqtugħ min-nies, nistiednu sabiex jisma' ftit it-tapes tal-freephone li għandna u jara d-differenza bejn il- tip ta' rimarki u mistoqsijiet li għandna fuq il-freephone issa u t-tip ta' rimarki u mistoqsijiet li kien ikollu fuq il-freephone tal-VAT.

ONOR.

JOHN DALLI: Nista' nassigura lill-Prim Ministru li llum ħadd m'hu qed jifhem xejn.

ONOR.

ALFRED SANT: Naħseb li l-assigurazzjoni li qed jagħti l-Onor.

Dalli hija assigurazzjoni oħra storpjata bħall-assigurazzjonijiet li kien jagħti qabel l-aħħar elezzjoni li l-VAT suppost kellha ttellef l-elezzjoni lill- Partit Laburista.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, jiġifieri qed nifhem sew li l-Prim Ministru qed jgħid li r-retailers m'hemmx bżonn iżommu kotba?

ONOR.

ALFRED SANT: Qiegħed ngħid li l-piżijiet amministrattivi u l- piżijiet ta' kontroll fuq ir-retailers m'għadx hemm bżonnhom bl-istess mod kif kien hemm bżonnhom qabel.

Dażgur li għad hemm bżonn tant piżijiet ta' tmexxija amministrattiva, imma ħafna u ħafna inqas milli kien hemm bżonn taħt il-liġi dwar il-VAT.

ONOR.

JOHN DALLI: Ħafna anqas!

Jew iżżomm il-kotba jew ma żżommx il- kotba.

ONOR.

ALFRED SANT: L-ewwel ħaġa hija li dawn m'għandhomx għalfejn jaħsbu aktar in terms li se jgħaddu l-flus li qed jiġbru lill-gvern.

Spiċċaw minn tax collectors.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

JOHN DALLI: Dawk ikunu diġa' ħallsuhom, kif diġa' għidtlek.

ONOR.

ALFRED SANT: Dan x'argument hu li tgħid diġa' ħallsuhom!

ONOR.

JOHN DALLI: Dażgur li diġa' ħallsuhom!

Dawn ħallsuhom mingħajr refund.

ONOR.

ALFRED SANT: L-Onor.

Dalli qed jgħid li dawn diġa' ħallsuhom, pero' l-argument m'huwiex jekk ħallsuhomx jew le imma jekk ir-retailers għadhomx u humiex se jibqgħu collectors għall-gvern, jiġifieri xi ħadd li jiġbor it-taxxa għall-gvern għal ċertu żmien, jistorjaha u mbagħad jagħtihielu lura.

Dak ix-xogħol spiċċa u r-retailer mhux se jibqa' l- bniedem, il-unit jew l-amministrazzjoni li jiġbor it-taxxa għall-gvern, iżommha f'account separat u jagħtihielu lura fuq bażi regolari.

Din issa spiċċat u allura awtomatikament - ipso facto - il-burden amministrattiv u ta' kontroll naqas, pero' xorta waħda qed nibqgħu ninsistu - u se nibqgħu ninsistu - fuq il-cash registers.

U dan għar-raġunijiet ta' fiskalita' morali u għaliex il-konsumatur għandu kull dritt legali li jirċievi r- riċevuta tiegħu, xejn iktar u xejn inqas.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Il-Prim Ministru jrid jifhem li s-sitwazzjoni llum hija t-timing ta' meta titħallas it-taxxa.

Fejn qabel ir-retailer għal kulma kien jixtri kien jieħu t-taxxa lura u mbagħad kien jerġa' jiġborha meta jbigħ u jagħtiha lill-gvern - u allura lill-gvern kien jagħtihielu wara li jkun ġabarha u forsi jkun użaha fil-cash flow tiegħu - illum se jkun ħallas it-taxxa meta xtara, se jġorrha miegħu l-ħin kollu sakemm ibigħ u meta jbigħ jiġborha lura.

Jiġifieri se jkun qed jiġbor it-taxxa għall- gvern għaliex se jkun qed jiġbor it-taxxa li jkun ħallas meta xtara u mhux meta biegħ.

Jekk wieħed janalizza x'inhu jiġri verament isib li dan huwa li qed jiġri.

Ir-retailer qed iħallas it-taxxa lill-gvern mhux meta jbigħ imma meta jixtri u allura jkun irid iġorr il-piż tagħha fil-flow kollu ta' kemm idum iżomm l-istocks tiegħu.

U mhux niġu ngħidu li meta jbigħ se jkun qed jiġbor it-taxxa.

Dan se jkun qed jiġbor it-taxxa għax ikun ħallasha diġa'.

Dik hi d-differenza u lir-retailer għamilnielu pjaċir.

Fil-każ ta' dokumentazzjoni, lill-Prim Ministru nerġa' nirripetilu li r-regolamenti li ħarġu s'issa juru l-istess piżijiet ta' amministrazzjoni li r-retailer għandu llum.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki, jekk jogħġobkom?

Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: B'risposta għal dan li għadni kemm smajt se jkolli sempliċement nirriferi għal xi ħaġa li qal l-Onor.

Dalli nnifsu iktar kmieni matul din is-seduta, fejn qal li min ma jridx jisma' ma jismax u min ma jridx jara ma jarax.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Iktar rimarki?

L-Onor.

Edwin Vassallo.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: F'idejja għandi rapport rigward l-impatt tal-VAT fuq il-bejjiegħa u n-negozjanti u, għall-informazzjoni ta' kulħadd u anke for the record, jekk ikollok tagħmel l-eżerċizzju li tħassar il-kelma VAT u ddaħħal ETP u ETS issib li l-obbligazzjonijiet baqgħu kif kienu.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Iktar rimarki, jekk jogħġobkom?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru tal- Finanzi u Kummerċ f'isem il-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "AJ " għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 37 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 37, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 38 - Noti ta' kreditu u noti ta' debitu.

Clause 38 - Credit and debit notes.

ONOR.

ALFRED SANT: Din hija klawsola teknika li titkellem dwar l-użu ta' credit and debit notes u dwar kif se jinħadmu dawn in-notes u dawn l- obligations.

Din għandna emenda għaliha - li mill-ġdid għandha x'taqsam ma' l-użu ta' ċerta terminoloġija li konna ċċarajna fid-definitions tagħna - li tgħid hekk:

"AK" Fil-klawsola 38, minflok il-kliem "fattura fiskali" u "attivita' taxxabbli" kull fejn jinsabu għandhom jidħlu l-kliem "fattura ta' taxxa" u "attivita' tan-negozju" rispettivament.

"AK" In clause 38, for the words "taxable activity" wherever these occur there shall be substituted the words "business activity".

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "AK " għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 38 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 38, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 39 - Djun li ma jistgħux jinġabru.

Clause 39 - Bad debts.

ONOR.

ALFRED SANT: F'din il-klawsola qegħdin nitkellmu fuq aspett pjuttost tekniku ta' kif se titħaddem l-amministrazzjoni u din għandha x'taqsam ma' l-użu u mat-trattament tad-djun li ma jkunux se jitħallsu u ta' l-affarijiet li għandhom jitħallsu u ma jitħallsux.

GĦandna emenda teknika oħra, li tirriżulta mill-bdil fit-terminoloġija li għamilna meta konna qed inħarsu lejn id-definitions ukoll, liema emenda tgħid hekk:

"AL" Il-klawsola 39 għandha tiġi emendata kif ġej:-

(a) Minflok il-kliem "attivita' taxxabbli" kull fejn jinsabu għandhom jidħlu l-kliem "attivita' tan-negozju"; u

(b) Fi tmiem is-subklawsola (1), minflok il-kliem "għal dik l- attivita' taxxabbli." għandhom jidħlu l-kliem "għal dik l-attivita'.

It-tnaqqis isir mit-taxxa dovuta fil-waqt li tkun permessa u tista' tinġieb 'il quddiem.".

"AL" Clause 39 shall be amended as follows:-

(a) For the words "taxable activity" and "taxable period" wherever these occur there shall be substituted the words "business activity" and "tax period" respectively;

(b) At the end of subclause (1), for the words "for the taxable activity." there shall be substituted the words "for the activity.

The deduction shall be made from the tax due at the time it is allowed and may be carried forward.".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Xtaqt nistaqsi lill-Prim Ministru x'interpretazzjoni jagħti għall-kliem li jinsab fil-paragrafu (d) tas-subklawsola 39 (1) fejn hemm:

"the registered person has taken all reasonable steps to recover the bad debt;".

ONOR.

ALFRED SANT: L-interpretazzjoni tiegħi hija li jkun verament fittex li jitħallas u mhux ikun ħalliha hemmhekk u tkun xi ħaġa li qiegħda hemm taparsi se titħallas u ma titħallas qatt.

GĦalhekk dan, b'xi mod jew ieħor, irid juri li ħa passi raġonevoli biex jiġbor il-bad debts tiegħu.

ONOR.

JOHN DALLI: Imma daqshekk m'huwiex biżżejjed għal-liġi.

Per eżempju, fil-liġi ta' l-income tax hemm stipulat li bad debt jiġi written off meta jkun hemm sentenza ta' qorti u allura bniedem ma jkunx ħa all reasonable steps jekk ma jidħolx il-qorti.

Issa din fiha l-problemi tagħha u m'iniex qed nissuġġerixxi li għandna nagħmlu l-istess għaliex ħafna drabi dan ifisser li trid iddum - il-qorti m'hijiex l-iktar ħaġa effiċjenti li għandna fil-pajjiż - għaddej għal ħafna snin.

Pero' lanqas m'huwa biżżejjed li tgħid li jkun ħa l-passi kollha meħtieġa, għaliex kulħadd se jiġi jgħidlek hekk.

Jiġifieri jrid ikun hemm xi ħaġa li torbot, għax nerġa' nistaqsi: X'jiġifieri ħadt il-passi kollha meħtieġa?

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Fil-fatt aħna m'aħniex qed ngħidu "l-passi meħtieġa kollha" imma qed ngħidu "l-passi raġonevoli kollha".

ONOR.

JOHN DALLI: Iva, imma li qed ngħid jiena huwa li għal dawn it-tip ta' definizzjonijiet - u naħseb li l-avukati jagħtuna parir - għadna daqsxejn fi stat fluwidu u jew se nħalluha għad-diskrezzjoni tad-direttur biex jiddeċiedi jekk bniedem ħax il-passi kollha raġonevoli jew le ...

(Interruzzjonijiet) Tajjeb!

Qegħdin jagħmluli aċċenn li iva.

Hekk imissna nagħmlu!

U mela le!

Issa qegħdin nesaġeraw!

Jiġifieri se nħallu f'idejn id-direttur li jiddeċiedi jekk jien ħadtx il-passi raġonevoli li xi ħaġa hija bad debt jew le!

ONOR.

ALFRED SANT: Jien ma għamiltlek l-ebda sinjal.

ONOR.

JOHN DALLI: Jiena min-naħa ta' l-advisors qed ngħid.

ONOR.

ALFRED SANT: Imma dawk outside the House qegħdin.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Onor. Dalli, jekk jogħġbok indirizza lis-Sedja.

ONOR.

JOHN DALLI: Iva, kumbinazzjoni kont qed inħares 'l hemmhekk.

Imma mhux hekk għandu jkun.

ONOR.

ALFRED SANT: Jien kont se nistaqsi għas-suġġerimenti tiegħek fuq din il-ħaġa.

Inti x'tissuġġerixxi?

ONOR.

JOHN DALLI: Le, il-liġi mhux jien qed nagħmilha imma inti.

Jiena nissuġġerixxi biex tħalli l-affarijiet kif kienu għax konna għaddejjin aħjar.

Il-problemi qed toħloqhom inti u solvihom inti.

ONOR.

ALFRED SANT: Kollox sew!

Fiċ-ċirkostanzi, Sur President, ma narax li nistgħu nbiddlu t-text li għandna quddiemna.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Iktar rimarki, jekk jogħġobkom?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "AL " għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 39 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 39, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 40 - Stima ta' taxxa.

Clause 40 - Assessment of tax.

ONOR.

ALFRED SANT: Din il-klawsola - issa dħalna fit-Taqsima VIII ta' dan l-abbozz ta' liġi - titkellem dwar assessment of tax u hija bbażata fuq artiklu 29 tal-liġi dwar il-VAT, pero' se nipproponi emenda għaliha li tgħid hekk:

"AM" Fil-klawsola 40 -

(a) Is-subklawsola (1) għandha titħassar;

(b) Is-subklawsoli (2), (3) u (4) għandhom jiġu enumerati mill-ġdid (1), (2) u (3) rispettivament; u

(c) Fis-subklawsola (3), kif enumerata mill-ġdid, minflok il-kliem "jew taxxa iżjed." għandhom jidħlu l-kliem "jew taxxa iżjed u l-ammont hekk dovut għandu jitħallas fi żmien wieħed u tletin jum minn meta l- avviż jiġi notifikat.".

"AM" In clause 40 -

(a) Subclause (1) shall be deleted;

(b) Subclause (2), (3) and (4) shall be renumbered as (1), (2) and (3) respectively; and

(c) In subclause (3), as renumbered, for the words "or further tax." there shall be substituted the words "or further tax and the amount so due shall be payable within thirty-one days from the service thereof.".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Rimarki, jekk jogħġobkom?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hi l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "AM" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 40 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 40, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 41 - Stima titqies korretta ħlief fil-proċedimenti ta' appell.

Clause 41 - Assessment deemed correct except in proceedings on appeal.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, din il-klawsola hija kontinwazzjoni ta' l-istess proċedura amministrattiva.

Hawnhekk qegħdin nitkellmu dwar assessments li huma deemed correct ħlief dawk li jkunu fil-proċeduri ta' appell quddiem il-qorti.

Din hija parti oħra minn Artiklu 29 tal-liġi dwar it-Taxxa li qed tiġi carried over amministrattivament.

Għal din il- klawsola wkoll għandi emenda li tgħid hekk:

"AN" Fil-klawsola 41, minflok il-kliem "kif imsemmi hawn fuq, kull stima" għandhom jidħlu l-kliem "kif imsemmi hawn fuq u bla ħsara għad- dispożizzjonijiet ta' l-artikolu 43 ta' dan l-Att, kull stima".

"AN" In clause 41, for the words "as aforesaid every such assessment" there shall be substituted the words "and subject to the provisions of section 43 of this Act, every such assessment".

Klawsola 43, li niltaqgħu magħha ftit iktar 'il quddiem, tirrigwarda l- limitazzjoni ta' żmien għall-issue ta' assessment jew ta' emenda għall- assessment.

L-Onor.

Austin Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, ma naħsibx li b'xi mod f'xi liġi tista' tgħid - ħlief ovvjament fil-każijiet ta' l-appelli fejn m'hemmx dubju li you are disputing the assessment made - li l-ammont li huwa claimed taħt l- assessment huwa neċessarjament stat ta' fatt u ma tistax tikkontestah taħt kwalunkwe liġi oħra.

Per eżempju, m'għandix dubju li jekk nista' nipprova li d-direttur abbuża mill-poter tiegħu li joħroġ l-assessment - jista' jkun li ma jkunx ground for appeal taħt klawsola 44 - jien nista' nattakka dak l- assessment taħt l-abbuż ta' poter.

Jista' jkun li dan - m'iniex qed ngħid li huwa l-każ u naħseb li se nġebbidha ftit imma jista' jkun li jiġri - ħareġ l-assessment fuq a non-taxable person.

Issa jekk jista' jagħmel l- appell biss it-taxable person ...

(Interruzzjonijiet) Huwa veru li jien qed inġebbidha to extremes imma kif inhi drafted din il-klawsola qiegħda tgħid li jekk inti ma tinkwadrahx fid-drittijiet ta' l-appelli taħt klawsola 44 allura dak huwa stat ta' fatt kontra kulħadd u ħadd ma jista' jappella minnu.

Jiġifieri the way it is drafted ċertament li tikkozza ma' diversi liġijiet oħra li jagħtuk il-poteri kemm fuq il-bażi ta' leġislazzjoni amministrattiva kif ukoll taħt liġijiet ġenerali fejn inti tista' tikkontesta deċiżjonijiet amministrattivi kif inhuma dawn.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Iva, imma bir-rispett kollu din hija waħda mill- affarijiet amministrattivi li qed nieħdu over mil-liġi dwar il-VAT.

ONOR.

AUSTIN GATT: Anke jekk inhuwa hekk, jekk kienet ħażina fil-liġi dwar il-VAT ma jfissirx li għandha tibqa' hekk.

Allura fejn jaqblilna qed ngħidu li l-liġi dwar il-VAT kienet tajba u fejn ma naqblux magħha nbiddlu.

Jiena qed nirrimarka fuq l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna.

Issa jekk kienet hekk qabel paċenzja, imma naħseb li f'dan il-Parlament nitgħallmu rridu.

ONOR.

ALFRED SANT: Amministrattivament qegħdin jgħidulna li f'dan il-każ bħala amminstrazzjoni huwa tajjeb li s-sistema tal-VAT titkompla taħt din il-liġi.

Dan huwa l-parir amministrattiv u legali li għandna, speċjalment mil-lat ta' ġbir ta' taxxa, u aħna mexjin fuqu.

Jien naħseb li bir-raġun mexjin fuqu għaliex il-prattika qiegħda miexja f'dik id-direzzjoni.

ONOR.

AUSTIN GATT: Meta l-Prim Ministru qed jirriferi għall-parir legali ma nafx huwiex qed jirriferi għall-pariri legali ta' l-advisors fuq it- taxxa qua taxxa jew inkella għall-parir legali li ġej minn xi ħadd bħall- Attorney General li għandu overview ħafna iktar wiesgħa tal-liġijiet kollha tal-pajjiż, għaliex il-problema tiegħi hija dwar il-liġijiet l-oħra u mhux dwar il-fiscal laws tal-pajjiż.

ONOR.

ALFRED SANT: Ovvjament, l-uffiċjal li qed isemmi l-Onor.

Gatt kien involut fid-drafting ta' din il-liġi u meta tqanqlu dawn l-argumenti kien qiegħed preżenti u parti mill-parir legali ingħata minnu wkoll.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki, jekk jogħġobkom?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "AN " għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 41 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 41, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 42 - Prova ta' denunzji u stimi.

Clause 42 - Evidence of returns and assessments.

ONOR.

ALFRED SANT: Din il-klawsola hija bbażata fuq parti oħra ta' Artiklu 29 tal-liġi dwar il-VAT.

Biex inkunu iktar ċari fil- preżentazzjonijiet amministrattivi, li ġara huwa li dan l-artiklu ġie maqsum f'diversi provvedimenti biex ikunu iktar iffokati.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Billi nifhem l-utilita' ta' provision bħal din, forsi jkun utli jekk tiżdied xi sentenza fejn ikun hemm xi mod ta' ċertifikazzjoni tal-kopja għax, kif inhi drafted, bażikament qegħdin ngħidu li kull photocopy irridu noqogħdu fuqha, mentri jien insostni li f'każijiet normali d-direttur, l-assistent direttur jew xi ħadd ieħor almenu għandu jiċċertifika fuq ir-responsabbilta' tiegħu li dik hija kopja vera ta' l-oriġinal.

ONOR.

ALFRED SANT: Il-punt li kellna hawnhekk kien li jekk għandu l- kompetenza li jirċievi dawn it-tip ta' dokumenti, it-tribunal minnu nnifsu għandu wkoll ir-responsabbilta' li jiżgura li dak li qed jiġi ppreżentat lilu jkun awtentiku u allura fuq dan il-punt l-argument huwa li ma toħloqx iktar affarijiet li jistgħu jdewmu l-affarijiet amministrattivi għaliex miżura bħal dik li qed isemmi l-Onor.

Gatt tista' tintuża sempliċement bħala skuża biex il-proċedura ddum.

Minnu nnifsu t-tribunal għandu l- kompetenza u anke l-obbligu - ipso facto, ġaladarba huwa mgħobbi b'dan id- dmir - li jiżgura li dak li jiġi ppreżentat lilu jkun awtentiku.

ONOR.

AUSTIN GATT: Ma tantx nista' naqbel ma' din l-interpretazzjoni.

It-tribunal ma għandu l-ebda funzjoni li jiggarantixxi jekk id-dokument huwiex veritier jew le.

Ladarba t-tribunal jirċievi d-dokument u min jippreżentah jgħid li dak huwa kopja ta' l-oriġinal u jgħid li qed jippreżentah f'isem id-direttur, it-tribunal bilfors irid jaċċettah.

Hekk tgħid klawsola 42.

Issa jien qed ngħid li, kif fil-prassi legali tagħna kull min jippreżenta dokument - u avukat f'kawża ordinarja jippreżenta numru ta' dokumenti f'isem il-klijent - jerfa' r-responsabbilta' billi jiċċertifika fuq id-dokument li dik hija kopja vera ta' l-oriġinal u jiffirma fuqha, hekk ukoll għandu jagħmel min fit-tribunal qiegħed jirrappreżenta lid-direttur.

Qabel ma jippreżentah, dan għandu jikteb fuq id-dokument stess li huwa kopja vera.

Jiena ma naħsibx li ħaġa bħal din b'xi mod se ttawwal il-proċedura, u almenu jkollok il-persuna li qed tassumi r-responsabbilta' ta' dan id-dokument għaliex b'dan il-metodu li għandna hawnhekk ħadd m'hu qed jassumi din ir-responsabbilta'.

ONOR.

ALFRED SANT: Bir-rispett kollu, ma nistax naqbel miegħek.

Hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq dokumenti li huma sottomessi mid-direttur u on behalf tad-direttur.

Jiġifieri din m'hijiex persuna li qiegħda taġixxi fil-kariga personali tagħha imma hija persuna li qiegħda taġixxi fil-kariga uffiċjali tagħha.

GĦalhekk minn dak il-lat iktar u iktar anzi għandu - u wieħed jassumi li hu hekk, u t-tribunal imbagħad huwa konfortat li jinvestiga dak li qed jasallu - jissottometti dokumenti veritieri.

ONOR.

AUSTIN GATT: Jien naħseb li hemm żewġ problemi f'dak li qed jgħid il-Prim Ministru.

L-ewwel waħda hija li b'dan l-argument li qed jagħmel, ir-responsabbilta' se tinxteħet kollha fuq id-direttur meta dan ma jkunx fiżikament hu li qed jippreżenta d-dokument għax ikun rappreżentat minn uffiċjal, avukat jew xi ħadd ieħor.

Allura b'dan l-argument tal-Prim Ministru qisna qegħdin nitfgħu kollox fuq id-direttur għaliex hu qed jgħid li d-dokument huwa dak oriġinali.

It-tieni nett għandek ukoll il-problema tal-possibbilta' - ma naħsibx li din għandna neskluduha pero' kellna każ riċenti fil-qorti

t'Għawdex fejn il-proċess intilef - li jintilfu d-dokumenti.

Jiġifieri jiena kulma qed nitlob hawnhekk huwa - u se nieqaf fuq din; m'iniex se nkompli nargumenta - li min fiżikament ikun qed jagħmel presentazzjoni quddiem il-qorti, jiċċertifika li dak huwa veru kopja ta' l-oriġinal, ħaġa li ssir kuljum fil-qrati kollha.

ONOR.

ALFRED SANT: Ma nħossx li jkun utli li nimxu fuq din il-linja meta d-dokument ikun qed jiġi ppreżentat minn stanza uffiċjali għaliex wara kollox, kif diġa' għidt, dan qed jippreżentah fuq bażi uffiċjali u allura l-istess persuna li tkun qiegħda hemm on behalf tad-direttur tista' tiċċertifika hi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija klawsola 42.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 42 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 43 - Preskrizzjoni għall-ħruġ ta' stima jew emenda ta' stima.

Clause 43 - Limitation of time for issue of an assessment or an amendment of assessment.

ONOR.

ALFRED SANT: Hawnhekk għadna fuq l-istess linja ta' assessment of tax u l-kondizzjonijiet amministrattivi li jillimitaw u jiddefinixxuha.

Din il-klawsola fil-fatt titkellem dwar il-limitazzjoni jew preskrizzjoni għall-ħruġ ta' stima jew emenda ta' stima.

Mill-ġdid din hija bbażata fuq Artiklu 29 tal-liġi dwar il-VAT, pero' għaliha għandna emenda - li hija pjuttost żieda - li tgħid hekk:

"AO" Minflok il-klawsola 43 għandha tidħol din il-klawsola li ġejja:

(1) Meta xi persuna reġistrata tkun għamlet denunzja dwar xi żmien ta' taxxa, id-Direttur ma jkunx jista' joħroġ stima wara li jgħaddu sitt snin mit-tmiem taż-żmien ta' taxxa li dwaru tkun intbagħtet id-denunzja.

(2) Meta ssir stima mid-Direttur skond il-paragrafu (a) tas- subartikolu (1) ta' l-artikolu 40 ta' dan l-Att, id-Direttur ma jistax jerġa' jiftaħ dik l-istima wara li jiskadu sitt snin mid-data minn meta tkun saret.".

"AO" For clause 43 there shall be substituted the following:

(1) Where any registered person has made a return in respect of any tax period, it shall not be lawful for the Director to issue an assessment after the expiration of six years from the end of the tax period in respect of which the return was furnished.

(2) Where an assessment is made by the Director under paragraph (a) of subsection (1) of section 40 of this Act, it shall not be lawful for him to reopen that assessment after the lapse of six years from the date it was made.".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm rimarki?

L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, xtaqt nistasqsi kif se jaħdmu dawn is-sitt snin?

Jiġifieri hawnhekk qegħdin ngħidu li l-assessment irid joħroġ fi żmien sitt snin minn mindu d-direttur jirċievi return u li ma tistax issir revizjoni ta' l-assessment?

Jiġifieri kull darba li qed toħroġ assessment jew re-assessment jew changed assessment tkun qed iġġedded it-terminu ta' sitt snin oħra?

Jiġifieri din hija bħal preskrizzjoni?

ONOR.

AUSTIN GATT: Id-distinzjoni forsi hija - kif jgħidu l-avukati - bejn il-preskrizzjoni u l-perijodu perentorju.

Il-preskrizzjoni hija li kull darba li tinterrompi inti tkun erġajt bdejt.

Per eżempju, jekk nieħdu assessment as at 31st December, 1996 within six years dan irid joħroġ, imbagħad within 2008 tista' terġa' tirrevedi.

Imma dan jista' jsir at the final period - u allura perijodu perentorju of twelve years - jew jekk inti għamilt the additional assessment within 2,008 erġajt irbaħt sitt snin oħra so you can go to 2,014 u tibqa' sejjer hekk?

ONOR.

ALFRED SANT: Jien naħseb li l-emenda hekk qed tgħid, jiġifieri għandek sitt snin biss li fuqhom tista' tagħmel assessment jew re- assessment.

ONOR.

AUSTIN GATT: Pero', jekk fhimt sew, l-emenda tgħid li you issue your original assessment within six years, imbagħad hemm li you can re- issue an additional assessment in another six years.

Allura the total period is twelve years not six.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Gulia.

ONOR.

GAVIN GULIA: Iva, fil-fatt l-Onor.

Austin Gatt għandu raġun, jiġifieri l-ewwel għandek six years, imbagħad għandek six years oħra, jiġifieri b'kollox 12-il sena, pero' huwa very unlikely li jinqala' l-każ.

ONOR.

AUSTIN GATT: Subklawsola 43 (2) titkellem fuq "an additional assessment".

Jien naħseb li biex inkunu aktar ċari għandha tidħol klawsola, l-istess bħalma hemm, per eżempju, fuq il-preskrizzjoni tal- kambjali fejn għandek id-dekadenza, which would make it much clearer that that second period cannot be extended.

U la qed nitkellmu fuq 12-il sena, forsi l-Gvern jikkonsidra li jnaqqas ftit il-perijodu, għaliex jien naħseb li wara 12-il sena altru li tkun insejthom ir-raġunijiet u l-oġġezzjonijiet tal-kont!

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Rigward it-12-il sena naħseb li għandna nħalluha kif inhi.

Naraw kif immorru 12-il sena oħra imbagħad!

Rigward il-punt l-ieħor naħseb li jkun tajjeb li niċċekkjaw ftit tajjeb u għalhekk nitlob il- permess tal-Kumitat sabiex nipposponu din il-klawsola.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u l-klawsola ġiet posposta.

Klawsola 44 - Appelli minn stimi.

Clause 44 - Appeals against an assessment.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, din il-klawsola qed titkellem fuq appelli kontra assessments, u hija meħuda, ħlief għal xi tibdiliet, minn Artikli 32 u 30 tal-liġi dwar il-VAT.

Hawnhekk ukoll għandi emenda li tgħid hekk:

"AP" Minflok is-subklawsoli (1) u (2) tal-klawsola 44 għandu jidħol dan li ġej: "44.

(1) Kull min ma jaqbilx ma' decizjoni tad-Direttur li tkun tikkonsisti fi stima ta' taxxa jew dwar ir-reġistrazzjoni ta' persuna taħt dan l-Att jew li jkun jaqa' taħt l-ETI, jista', sew personalment jew permezz ta' l-aġent tiegħu, jagħmel appell minn dik id-deċizjoni lit-Tribunal fi żmien tletin jum mid-data li fiha l-avviż ta' stima jiġi notifikat lilu jew mid-data meta jkun ġie notifikat mid-Direttur b'avviz ta' dik id-deċiżjoni jew minn meta jiġi stabbilit mill- Kontrollur tad-Dwana, li jaġixxi f'isem id-Direttur, xi tkun l-ETI dovuta.

(2) L-appell li jsir skond dan l-artikolu jista' jsir minħabba li jinqala' xi punt rilevanti dwar mertu jew ġurisprudenza iżda li ma jkunx dwar il-klassifika ta' xi oġġetti skond it-Tariffa tad-Dwana murija fl-Ewwel Skeda li tinsab ma' l-Att dwar id-Dazji ta' Importazzjoni (Kap. 337) li għandhom jiġu stabbiliti skond id- dispożizzjonijiet ta' l-Att imsemmi bħallikieku l-kwistjoni kellha x'taqsam mad-dazju li kellu jitħallas taht dak l-Att:

Iżda kull appell li jsir bis-saħħa ta' dan l-artikolu għandu jsir f'dik l-għamla u b'dak il-mod hekk kif jista' jiġi preskritt.".

"AP" For subclauses (1) and (2) of clause 44 there shall be substituted the following: "44.

(1) Any person dissatisfied with a decision of the Director consisting in an assessment of tax or relating to the registration of a person under this Act or to the liability to ETI, may, either personally or by his agent, lodge an appeal from such decision to the Tribunal within thirty days of the date upon which the notice of assessment has been served upon him or the date upon which he has been served by the Director with a notice of the said decision or from the determination by the Comptroller of Customs, acting on behalf of the Director, of the ETI due.

(2) The appeal under this section may be made on the ground of any relevant point of fact or of law other than on the classification of any goods under the Customs Tariff set out in the First Schedule to the Import Duties Act (Cap.

337) which shall be determined in accordance with the provisions of the said Act as if the question related to duty chargeable under that Act:

Provided that any appeal under this section shall be made in such form and manner as may prescribed.".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn rimarki?

L-Onor.

Austin Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Ma fhimtx jekk taħt subklawsola 44 (2) hemmx il- perijodu stabilit meta jsir l-appell.

Taħt subklawsola (1) għandek 30 ġurnata, taħt subklawsola (3) għandek 30 ġurnata wkoll, pero' f'subklawsola (2) qed tisfuġġili jekk hemmx perijodu stabilit.

ONOR.

ALFRED SANT: F'subklawsola 44 (2) hemm: "The appeal under this section may be made ..."

ONOR.

AUSTIN GATT: Ma naħsibx li tista' tapplika subklawsola (1) għal subklawsola (2) għaliex billi qed jiddistingwi l-każijiet jista' jkun hemm interpretazzjoni li l-perijodu msemmi f'subklawsola (1) mhux neċessarjament japplika għal subklawsola (2).

ONOR.

ALFRED SANT: Il-parir li għandi huwa li tkun superfluwa li nagħmluha għaliex toħroġ awtomatikament mill-mod kif inhi miktuba.

Jiġifieri dak li għidna bejnietna hawnhekk jirriżulta mill-mod kif inhi miktuba diġa'.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "AP" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 44 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 44, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 45 - Twaqqif tat-Tribunal dwar it-Taxxa tas-Sisa.

Clause 45 - Establishment of the Excise Tax Tribunal.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Chairman, għal din il-klawsola għandi emenda li tgħid hekk:

"AQ" Fis-subklawsola (2) tal-klawsola 45 minflok il-kliem "Imħallef." għandha tidħol il-kelma "Mħallef:" u minnufih wara għandu jidħol din il-proviso li ġej:-

"Iżda l-Ministru jista' jaħtar diversi Chairmen u membri biex joqogħdu fit-Tribunal, iżda jkunu biss Chairman u żewġ membri partikolari li joqogħdu għal kull każ partikolari.".

"AQ" In subclause (2) of clause 45 for the words "removed." there shall be substituted the word "removed:" and immediately thereafter there shall be inserted the following proviso:-

"Provided that the Minister may appoint several Chairmen and members to sit on the Tribunal, only one Chairman and two members shall sit on any one case.".

Hawnhekk għadna għaddejjin dwar kif se jaħdmu s-sistemi ta' l-appelli u hawnhekk qegħdin nitkellmu dwar it-twaqqif ta' Excise Tax Tribunal - kellna riferenzi għalih fi klawsoli preċedenti - sabiex ikun jista' jiġġudika dwar il-każi li jittressqu quddiemu.

Din hija bbażata fuq il-provvedimenti ta' Artikli 34 u 35 tal-liġi dwar il-VAT, kif ukoll minn partijiet ta' Skeda 6 ta' l-istess liġi u tipprovdi għal kif jista' jitwaqqaf it-tribunal, b'chairman u żewġ membri li jkunu qegħdin appuntati mill-ministru u jkun hemm ukoll reġistratur tat-tribunal.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "AQ" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 45 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 45, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 46 - Taxxa addizzjonali u imgħax.

Clause 46 - Additional tax and interest.

ONOR.

ALFRED SANT: B'din il-klawsola dħalna f'Taqsima X tal-liġi fejn qed nitkellmu dwar konsiderazzjonijiet li għandhom x'jaqsmu dwar l- additional tax u l-imgħax fuq l-additional tax.

Għal din il-klawsola wkoll għandi emenda li tgħid hekk:

"AR" Minflok il-klawsola 46 għandu jidħol dan li ġej:-

(1) Kull min, billi jkun meħtieġ japplika għal reġistrazzjoni taħht dan l-Att, jagħmel dik l-applikazzjoni wara li jgħaddi ż-żmien stabbilit fl-artikolu 24 ta' dan l-Att, jista' jeħel taxxa addizzjonali f'ammont li jkun ekwivalenti għal jew ogħla minn - (a) tnejn fil-mija tat-taxxa dovuta, jekk ikun hemm, għall-ewwel zmien ta' taxxa li jiġi wara r-reġistrazzjoni; u

(b) għoxrin lira

għal kull xahar jew parti minnu li jgħaddi mid-data meta jkun imissha saret l-applikazzjoni skond l-imsemmi artikolu u l-ewwel data li fiha tintbagħat ir-registrazzjoni lid-Direttur u d-data meta dik il-persuna tiġi reġistrata mid-Direttur.

(2) Kull min, billi jkun meħtieġ jibgħat denunzja tat-taxxa għal xi żmien ta' taxxa, jibgħat dik id-denunzja wara li jgħaddi ż-żmien stabbilit bl-artikolu 30 ta' dan l-Att, jista' jeħel taxxa addizzjonali f'ammont li jkun ekwivalenti għall-ogħla minn -

(a) tnejn fil-mija tat-taxxa dovuta, jekk ikun hemm;

(b) għoxrin lira

għal kull xahar jew parti minnu li jgħaddi mid-data meta jkun imissha saret id-denunzja tat-taxxa skond dan l-Att u d-data meta din tintbagħat lid-Direttur.

(3) Meta ssir stima għal żmien ta' taxxa fiċ-ċirkostanzi msemmija fl- artikolu 40 ta' dan l-Att, it-taxxa addizzjonali tkun dovuta għal dak iż-żmien f'ammont li jkun ekwivalenti għal għoxrin fil-mija tat-taxxa li ma tkunx ġiet dikjarata.

(4) Meta tintbagħat lid-Direttur minn persuna reġistrata denunzja tat- taxxa li jkun fiha dikjarazzjoni bin-nieqes tat-taxxa dovuta u dik il- persuna tikxef dik id-dikjarazzjoni bin-nieqes qabel ma tiġi notifikata bi stima għal dak iż-żmien, hija tista' teħel taxxa addizzjonali f'ammont li jkun ekwivalenti għal għaxra fil-mija tat- taxxa dikjarata bin-nieqes.

(5) Għandu jkun dovut mgħax fuq kull taxxa (iżda eskluża t-taxxa addizzjonali) li ma titħallasx sad-data meta tkun imissha titħallas skond dan l-Att, bir-rata ta' wieħed fil-mija għal kull xahar jew parti minnu li matulu dik it-taxxa tibqa' mhux imħallsa jew b'kull rata oħra li tista' tiġi preskritta.".

"AR" For Clause 46 there shall be substituted the following:-

(1) Any person who, being required to apply for registration under this Act, makes such an application after the expiration of the time laid down in section 24 of this Act, shall be liable to additional tax in an amount equivalent to the higher of -

(a) two per cent of the tax due, if any, for the first tax period following registration; and

(b) twenty liri

for every month or part thereof that elapses from the date on which the application should have been made in terms of the said section and the earlier of the date on which the registration is furnished to the Director and the date when that person is registered by the Director.

(2) Any person who, being required to furnish a tax return for a tax period, furnishes that return after the expiration of the time laid down in section 30 of this Act, shall be liable to additional tax in an amount equivalent to the higher of -

(a) two per cent of the tax due, if any;

(b) twenty liri

for every month or part thereof that elapses from the date on which the tax return should have been furnished in accordance with this Act and the date when it is furnished to the Director.

(3) Where an assessment is made for a tax period in the circumstances referred to in section 40 of this Act, additional tax shall be due for that period in an amount equivalent to twenty per cent of the under- declared tax.

(4) Where a tax return furnished to the Director by a registered person for a tax period contains an understatement of the tax due and that person makes a disclosure of such an understatement before he is served with an assessment for that period, he shall be liable to additional tax in an amount equivalent to ten per cent of the under- declared tax.

(5) Interest shall be due on any tax (but excluding additional tax) which is not paid by the date on which it becomes payable in accordance with this Act, at the rate of one per cent for each month or part thereof during which the said tax remains unpaid or at such other rate as may be prescribed.".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "AR" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 46 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 46, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 47 - Kawża mid-Direttur.

Clause 47 - Suit by the Director.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, din il-klawsola titkellem dwar il- mod li bih id-direttur ikun jista' jipproċedi biex jiġbor dak li huwa dovut lilu u anke jqisu bħala dejn ċivili.

Anke hawnhekk, din hija bbażata fuq Artiklu 47 tal-liġi dwar il-VAT, b'xi bidliet li m'humiex daqstant importanti.

Għal din il-klawsola għandi emenda li tgħid hekk:

"AS" Fis-subklawsola (2) tal-klawsola 47 minflok il-kliem "taxxa u ta' taxxa addizzjonali" kull fejn jinsabu għandhom jidħlu l-kliem "taxxa, taxxa addizzjonali u mgħax".

"AS" In subclause (2) of clause 47 for the words "tax and additional tax" wherever they occur there shall be substituted the words "tax, additional tax and interest".

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Din il-klawsola bażikament hija l-istess bħalma hemm fil-liġi dwar il-VAT u allura m'għandix kummenti dwarha.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "AS" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 47 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 47, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 43 - Preskrizzjoni għall-ħruġ ta' stima jew emenda ta' stima.

Clause 43 - Limitation of time for issue of an assessment or an amendment of assessment.

(Posposta aktar kmieni fil-Kumitat )

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, nitlob il-permess tal-Kumitat sabiex nirtira emenda "AO" li proponejt aktar kmieni fil-Kumitat.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u l-emenda ġiet irtirata.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, se nipproponi din l-emenda minflok l- emenda li għadha kemm ġiet irtirata:

"AT" Minflok il-klawsola 43 għandha tidħol din il-klawsola li ġejja:

(1) Meta xi persuna reġistrata tkun għamlet, jew għandha tagħmel, denunzja dwar xi żmien ta' taxxa, id-Direttur ma jkunx jista' joħroġ stima wara li jgħaddu sitt snin mit-tmiem taż-żmien ta' taxxa li dwaru tkun intbagħtet jew kellha tinbagħat id-denunzja.

(2) Meta ssir stima mid-Direttur skond il-paragrafu (a) tas- subartikolu (1) ta' l-artikolu 40 ta' dan l-Att, id-Direttur ma jistax jerga' jiftaħ dik l-istima wara li jiskadu sitt snin mid-data minn meta tkun saret.".

"AT" For clause 43 there shall be substituted the following:

(1) Where any registered person has made, or is to make, a return in respect of any tax period, it shall not be lawful for the Director to issue an assessment after the expiration of six years from the end of the tax period in respect of which the return was or should have been furnished.

(2) Where an assessment is made by the Director under paragraph (a) of subsection (1) of section 40 of this Act, it shall not be lawful for him to reopen that assessment after the lapse of six years from the date it was made.".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "AT" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 43 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 43, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 48 - Titolu eżekuttiv.

Clause 48 - Executive title.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, hawnhekk għadna għaddejjin fuq il- kwestjoni ta' kif se tiġi amministrata t-taxxa addizzjonali u l-enforcement tagħha u għadna qed insegwu l-mudell fil-fatt ta' kif titkellem u taħdem il- liġi dwar il-VAT.

Hawnhekk qed nitkellmu dwar kif jaħdem it-titolu eżekuttiv tad-direttur meta jiġi biex jagħmel l-enforcement tiegħu u qegħdin nimxu fuq il-mudell - b'tibdiliet żgħir - ta' Artiklu 48 tal-liġi dwar il-VAT.

Għal din il-klawsola nipproponi emenda li tgħid hekk:

"AU" Fil-klawsola 48 -

(a) fis-subklawsola (2) minflok il-kliem "taxxa u taxxa addizzjonali" għandhom jidħlu l-kliem "taxxa, taxxa addizzjonali u mghax"; u

(b) minnufih wara s-subklawsola (2) għandha tidħol din is-subklawsola ġdida li ġejja: "(3) Ebda oppożizzjoni ma għandha twaqqaf il-ħruġ jew l-esekuzzjoni ta' xi att esekuttiv maħruġ bis-saħħa ta' titolu esekuttiv imsemmi f'dan l-artikolu jew il-bejgħ b'irkant li jsiru bi prosegwiment ta' dak l-att jew il-ħlas li jsir mir-rikavat ta' dak il-bejgħ u ebda oppożizzjoni jew riserva fiċ-ċedola ta' depożitu ma għandha twaqqaf l- iżbank ta' xi somma depożitata fil-Qorti wara l-esekuzzjoni ta' xi att esekuttiv bħal dak imsemmi qabel.".

"AU" In clause 48 -

(a) in subclause (2) for the words "tax and additional tax" there shall be substituted the words "tax, additional tax and interest", and for the words "payment request is" there shall be substituted the words "payment is"; and

(b) immediately after subclause (2) there shall be added the following new subclause:

"(3) No opposition shall stay the issue or execution of any executive act issued on the strength of an executive title mentioned in this section or the sale by auction in pursuance thereof or the paying out of the proceeds of such sale and no opposition or reservation in the schedule of deposit shall stay the paying of any sum deposited in Court following any such executive act as aforesaid.".

L-Onor.

Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Din il-klawsola hija wkoll lifted mil-liġi dwar il- VAT, pero' l-Prim Ministru ma jidhirlux li l-emenda li qed issir hija daqsxejn draconian, fis-sens li qed tagħti poter assolut u ħadd ma jista' jaġixxi bl-ebda mod kontra xi azzjoni li jieħu d-direttur?

ONOR.

ALFRED SANT: Ġejt assigurat li n-nuqqas ta' dan fil-liġi dwar il- VAT qed toħloq problemi kbar ta' implimentazzjoni.

Issa wieħed jista' jaqbel jew ma jaqbilx mal-liġi, imma taxxa hija taxxa.

Amministrattivament kien hemm u għad qed ikun hemm problemi kbar għal meta wieħed jiġi biex jinforza xi ħaġa.

ONOR.

JOHN DALLI: Hawnhekk qed nitkellmu - I stand to be corrected - fuq meta tiġi sekwestrata proprjeta' jew inkella oġġetti u sabiex jiġu mibjugħa.

Jiġifieri hawnhekk qed ngħidu li ladarba jkun hemm sekwestru ħadd ma jista' jagħmel xejn u jibqa' għaddej kollox.

Hekk jeżisti f'liġijiet oħra fejn il-Gvern ikun irid jasserixxi l-pożizzjoni tiegħu, jew inkella qed nagħmluha hekk għax komda għall-amministrazzjoni?

Nerġa' ngħid li mhux il-pariri kollha finalment huma pariri li fil-kontest ġenerali għandhom jiġu aċċettati.

ONOR.

ALFRED SANT: Fil-fatt, l-informazzjoni li qed ningħata hija li din inbidlet biex titnaqqas it-thrust tagħha fil-liġi dwar il-VAT għaliex jidher li hemm każ kostituzzjonali li qed jindika li l-liġi dwar il-VAT se tiġi kkontestata u allura din qed tiġi llimata 'l isfel.

Il-punt li qed tagħmel inti qed nifhmu imma, milli qed jgħiduli, kif se tkun issa hija inqas draconian milli hija fil-liġi dwar il-VAT.

Riferibbli għaliha huwa subartiklu 48 (3) tal-liġi dwar il-VAT.

ONOR.

JOHN DALLI: Imma kif inhi fil-liġi dwar il-VAT qed tagħmel riferenza għall-Code of Organisation and Civil Procedure, jiġifieri qed tgħid li l-liġi dwar il-VAT se timxi skond il-Kodiċi Ċivili u n-"no opposition" qiegħda fuq il-payment of any sum deposited.

Hawnhekk qed tiġi estiża u mhux talli m'hijiex qed tiġi llimata 'l isfel imma qed tiġi llimata 'l fuq.

Hawnhekk minbarra li qegħdin ngħidu li ma tistax issir oppożizzjoni fuq kif se jitħallsu l-proceeds of sale, qegħdin ngħidu wkoll li ma tistax issir oppożizzjoni fuq l-istay of execution of any executive act.

Dik żidniha, għax kulma hawn fil-liġi eżistenti hija "and no opposition or reservation in the schedule of deposit shall stay the paying of any sum deposited".

Issa fl-emenda hemm dik u hemm ukoll li "no opposition shall stay the issue or execution of an executive act".

Mela qed nillimawha 'l fuq mhux l' isfel.

ONOR.

ALFRED SANT: Qed niġi assigurat mill-Attorney General li kif inhi qiegħda hija anqas draconian mil-liġi dwar il-VAT.

L-ispjegi legali li tawni forsi l-Onor.

Gavin Gulia jifhimhom tajjeb, pero' jiena fl-opinjoni tiegħi jekk nipprova nittrasmettihom lilek ma nasalx.

Li nistgħu nagħmlu huwa li nieħdu sospensjoni żgħira u jispjega lilek hu direttament.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Għalija, jekk l-Attorney General qed jgħid hekk kollox sew, pero' nerġa' ngħid li fir-realta' qed nara li żdiedu.

Pero' finalment la qed jgħidu hekk l-esperti nibqgħu għaddejjin.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "AU" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 48 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 48, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 49 - Setgħat li għandhom x'jaqsmu ma' oġġetti mportati.

Clause 49 - Powers relating to imported goods.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, din il-klawsola qiegħda titkellem dwar il-poteri li għandu d-direttur vis-a-vis il-prodotti li huma mportati u tispjega allura mbagħad kif il-Customs Ordinance u l-Import Duties Act jidħlu fil-mod kif jaħdem u juża l-poteri tiegħu l-istess direttur.

Din hija meħuda minn artiklu 50 tal-Liġi dwar il-VAT.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija klawsola 49.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 49 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 50 - Privileġġ speċjali.

Clause 50 - Special privilege.

ONOR.

ALFRED SANT: Din il-klawsola titkellem dwar il-fatt li d-direttur għandu jingħata privileġġ speċjali vis-a-vis l-assets ta' persuna li t- taxable activity tagħha tkun qiegħda tiġi assessed.

Mill-ġdid din hija meħuda minn Artiklu 51 tal-liġi dwar il-VAT.

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija klawsola 50.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 50 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 51 - Garanzija għal taxxa dovuta.

Clause 51 - Security for tax due.

ONOR.

ALFRED SANT: Din il-klawsola tkompli fl-istess linja amministrattiva fejn id-direttur ikollu l-mezz li jkollu security għal taxxa li hija dovuta lid-dipartiment.

Din il-klawsola wkoll hija meħuda kważi tale quale minn Artiklu 52 tal-liġi dwar il-VAT.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Irrid ngħid - anke għal min qed jismagħna - li m'aħniex ngħaddu rimarki fuq dawn il-klawsoli għaliex, kif qed jgħid il- Prim Ministru stess, dawn huma kkoppjati mil-liġi dwar il-VAT u għalhekk huma diġa' tested.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 51.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 51 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 52 - Żmien iqsar għall-egħmil ta' denunzja.

Clause 52 - Shorter period for the delivery of a return.

ONOR.

ALFRED SANT: F'din il-klawsola għadna qegħdin nitkellmu fuq l- istess linja ta' impenn u ta' amministrazzjoni ta' din il-liġi u qegħdin nitkellmu dwar perijodu iqsar biex return jiġi assessjat.

Din hija meħuda tale quale minn Artiklu 54 tal-liġi dwar il-VAT.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hjija klawsola 52.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 52 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 53 - Approprjazzjoni ta' ħlas.

Clause 53 - Appropriation of payment.

ONOR.

ALFRED SANT: F'din il-klawsola nibqgħu għaddejjin fuq l-istess linja, ċioe' dik li qed indaħħlu sistema amministrattiva dwar kif tiġi implimentata l-liġi min-naħa tad-direttur.

Din il-klawsola, li hija meħuda minn Artiklu 55 tal-liġi dwar il-VAT, titkellem dwar approprjazzjoni ta' ħlas pero' hawn xi affarijiet oħra li huma dovuti minn persuna taxxabbli lid-direttur u x'għandu jagħmel id-direttur biex japproprja dan il-ħlas.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija klawsola 53.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 53 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 54 - Ħlas lura ta' taxxa.

Clause 54 - Refund of tax.

ONOR.

ALFRED SANT: Hawnhekk deħlin f'parti ġdida tal-liġi, liema parti titkellem dwar refunds u relief mit-taxxa.

Din il-klawsola tiddeskrivi kif jingħataw ir-refunds.

Biss qabel ma nkompli nitkellem fuq il-klawsola xtaqt nipproponi emenda li tgħid hekk:

"AV" Fil-klawsola 54 -

(a) Fis-subklawsola (1), minflok il-kliem "tlett snin" għandhom jidħlu l-kliem "sitt snin";

(b) Is-subklawsoli (2), (3), (4) u (5) għandhom jitħassru; u

(c) Minnufih wara s-subklawsola (1) għandha tidħol din is-subklawsola ġdida li ġejja:

"(2) Meta persuna reġistrata tixtri prodott li fuqu tkun tħallset l- ETI u l-ETP u dak il-prodott kien ikun eżentat mill-ETI li kieku kien importat mill-imsemmija persuna għall-finijiet murija fl-Ewwel Skeda li tinsab ma' dan l-Att, li ma tkunx eżenzjoni minn dawk elenkati fil- partita 26 ta' l-Ewwel Skeda, dik il-persuna għandha titqies li jkollha dritt għal ħlas lura bir-rata ta' sittax fil-mija tal-prezz tal-prodott mixtri jew kull perċentaġġ ieħor li jista' jiġi hekk preskritt:

Iżda dwar il-lukandi, il-ħlas lura qabel imsemmi jkun bir-rata ta' tnax fil-mija jew kull perċentaġġ ieħor li jista' jiġi hekk preskritt.".

"AV" In clause 54 -

(a) In subclause (1), for the words "amount properly payable", "of three years" and "of the period." there shall be substituted the words "amount payable", "of six years" and "of the said period." respectively;

(b) subclauses (2), (3), (4) and (5) shall be deleted; and

(c) immediately after subclause (1) there shall be inserted the following new subclause:

"(2) When a registered person buys a product on which ETI and ETP has been paid, and such a product would have been exempt from ETI had it been imported by the said registered person for the purposes set out in the First Schedule to this Act, other than an exemption listed under item 26 of the First Schedule, such person shall be entitled to a refund at the rate of sixteen per cent of the price of the product purchased or such other percentage as may be prescribed:

Provided that in respect of hotels, the refund aforesaid shall be at the rate of twelve per cent or such other percentage as may be prescribed.".

Sur President, dwar dak li għandu x'jaqsam ma' l-emenda li għadni kemm qrajt, din irriferejna għaliha fis-Second Reading u anke matul id- diskussjonijiet li qamu matul il-Committee Stage.

Permezz ta' din l-emenda qed indaħħlu l-possibbilta' li industrija li tesporta u li tuża jew tixtri materjal supplied jew maħdum f'Malta li hu soġġett għall-ETP jew għall-ETI, talli tkun għamlet dik ix-xirja - dejjem jibqa' l-fatt li industrija bħal din għandha l-possibbilta' li timporta hi direttament dak il-materjal jew prodott mingħajr ma tħallas id-dazju għaliex hija exempt peress li hija industrija ta' l-esportazzjoni - tingħata refund ta' 16% fuq ix-xirjiet li tagħmel.

Fil-każ ta' lukanda r-refund ikun ta' 12% fuq il-prodotti li hija tixtri minn Malta u li jkunu soġġetti għall-ETI u l-ETP.

Dan isir għar-raġuni li meta qed nitkellmu fuq xiri minn Malta, tajjeb li naġevolaw imma tajjeb ukoll li nżommu lill-industriji Maltin on a level playing field ma' dak li jista' jiġi f'kompetizzjoni magħhom minn barra.

Aħna nħossu li fil-fatt il-persentaġġi magħżula huma tali li bħala average għandhom jaġevolaw - naf li l-Onor.

Dalli jgħid li dan hu arbitrage - u jagħtu inċentiv lill-industrija lokali li jsibu aktar suq fost l-export oriented industries.

Meta ngħidu export oriented industries ma nkunux qed nirriferu biss għal dawk l-industriji li jesportaw aktar minn 95% tal- produzzjoni tagħhom imma anke għall-industriji li jesportaw ċertu persentaġġ ta' l-output tagħhom u li dik il-parti tal-persentaġġ li huwa esportat tgawdi minn dan ir-refund.

Fejn jidħlu l-lukandi, kif diġa' spjegajt fis-Second Reading, din hija ta' 12%, fis-sens li l-lukandi għandhom ukoll ir-ristoranti u dawn qegħdin f'kompetizzjoni ma' ristoranti barra l-lukandi li m'humiex parti minn hotel complex.

Allura ħassejna - u wara diskussjoni mar-rappreżentanti tal-korpi kostitwiti qbilna - li tkun fair li l-lukandi jingħataw vantaġġ jew refund analogu għal dik li jingħataw l-industrija, imma fil-każ tagħhom, peress li għandhom din il-parti mill-istabiliment tagħhom li hija restaurant, biex inkunu qegħdin inżommu level playing field kemm jista' jkun bejnhom u bejn ir-ristoranti barra l-lukandi li ovvjament m'humiex parti minn hotel complex, ir-refund qed nagħmluh ta' 12%.

Ta' min jgħid ukoll li parti oħra minn din il-klawsola hija adattazzjoni - fl-opinjoni tiegħi adattazzjoni fidila ħafna - ta' Artiklu 56 tal-liġi dwar il-VAT.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Nerġa' nirrepeti li dawn ir-refunds li qegħdin jingħataw f'din il-klawsola huma meħtieġa għaliex se titneħħa s-sistema tar- refunds awtomatiċi li teżisti llum u minħabba f'hekk għandna dawn il- problemi.

Allura hawnhekk qegħdin nipprovaw inraqqgħu biex naraw kif se nsolvu dawn il-problemi.

Biex nifhmu sewwa x'inhu jiġri, hawnhekk qegħdin ngħidu li jekk kumpannija li tesporta tixtri prodott minn Malta u dak il- prodott setgħet timportah mingħajr ETI - jiġifieri hemm dawn iż-żewġ kondizzjonijiet, min qed jixtri jrid ikun export-oriented u l-prodott li se jixtri jrid ikun prodott li kieku ġie mportat dirett minn barra jkun eżenti mill-ETI - allura din tieħu lura 16% tal-prezz bħala kumpens u b'hekk nipprovaw nekwiparaw ix-xiri minn Malta max-xiri minn barra.

Issa jekk wieħed jassumi li l-prezz net, jiġifieri mingħajr taxxa, huwa l-istess minn barra u minn Malta, l-aġevolazzjoni, jiġifieri l-inċentiv biex jixtri minn Malta huwa ta' 1%, id-differenza bejn 16% u 15%?

Dan hu li qegħdin ngħidu?

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Irridu nagħmluha ċara li aħna m'aħniex nitkellmu biss fuq industrija imma qegħdin nitkellmu wkoll fuq registered persons li għandhom id-dritt li jimportaw minn barra.

Jiġifieri l-industrija is a subset ta' dawn ir-registered persons li taħt xi liġi jew oħra, bħall-MIBA, per eżempju, għandhom id-dritt li jimportaw minn barra duty free.

Issa jekk minflok jagħmlu hekk jixtru minn Malta prodotti li huma soġġetti għall- ETI jew għall-ETP, dawn huma ntitolati għal 16% refund.

GĦalkemm din jiena dejjem nispjegaha in terms ta' export-oriented industries, din tapplika wkoll għal registered persons taħt din il-liġi li taħt xi liġi jew oħra għandhom id-dritt li jimportaw oġġetti u materjal duty free għall-użu tagħhom.

ONOR.

JOHN DALLI: Jiġifieri hawnhekk qegħdin ngħidu - u qed nirrepeti biex inkun ċar li fhimt - li kull min għandu xi permess mill-gvern jew xi awtorita' oħra governattiva li jimporta oġġetti mingħajr dazju, jekk dan l- istess oġġett jixtrih minn Malta fuqu se jkollu refund ta' 16%.

Imma din kif se tinħadem?

Se jkollu refund ta' 16% on the purchase price?

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Dan se jkollu refund ta' 16% fuq il-purchase price ta' dak li jixtri minn Malta.

ONOR.

JOHN DALLI: Mela qegħdin ngħidu li dan se jieħu refund ta' 16% fuq il-purchase price.

Jiġifieri issa d-deċiżjoni li jrid jieħu hija li jrid iqabbel il-prezz tal-local product less 16% mal-prezz li kieku jimportah minn barra mingħajr taxxa.

Jiġifieri l-prodott minn Malta se nneħħulu t- taxxi li jkunu tħallsu fuq ir-raw material tiegħu, l-ETSs, l-ETPs u spejjeż oħra li qed nikkalkolaw li jammontaw għal 16% u mbagħad min se jixtri jrid iqabbel dak il-prezz mal-prezz li kieku jimportah minn barra.

Issa se niġi għal-lukandi.

Fil-każ tal-lukandi, l-argument li l-lukanda għandha r-ristoranti ma jreġix.

Għaliex?

GĦaliex aħna issa qegħdin nitkellmu fuq il-prodott u l- loġika hija li prodott magħmul Malta rridu nagħtuh break ta' 16% biex ikun kompetittiv jew biex nipperswadu lil xi ħadd li qed jopera hawn Malta biex jixtri dak il-prodott u mhux prodott minn barra, u din taħdem on a product by product basis.

Issa jekk il-lukandi għandhom l-għażla li jixtru prodott minn Malta u prodott minn barra, allura biex inkomplu bil-loġika rridu napplikaw l-istess ammont ta' 16%.

Meta jkolli dawn it-tip ta' problemi, jiena nibda ngħid: GĦalfejn se nagħmilha din?

What is the objective?

Fil- fatt x'qed nagħmel?

I am weighing down the Maltese product biex nekwiparah għad-deċiżjoni ta' x'se nixtri mal-prodott impurtat.

Issa jekk jixtrihx xi bank offshore, tixtrihx industrija jew tixtrihx lukanda treġi l-istess sitwazzjoni.

Allura jiena naħseb li huwa żball li fir-rigward tal-lukandi nitkellmu fuq rata ta' 12%.

Jiena nifhem li l-lukanda tista' tkun qed tikkompeti ma' ristoranti oħrajn pero' m'huwiex dan il-mod kif tneħħi dik il-problema għaliex din qed tagħmilha inqas attraenti għal-lukanda biex tixtri mil-lokal.

Il-lukanda m'hijiex se tiddeċiedi x'se tixtri skond fejn se tużah, jekk hux f'bedroom jew fir-restaurant, imma se tieħu deċiżjoni fuq il-prodott li se tixtri.

Jekk jiena, per eżempju, nixtri quilt għal- lukanda rrid inqabbel il-prezz ta' dik il-quilt kieku ġibtha direttament minn barra - u għax jiena lukanda nista' nġiba duty free - mal-prezz li kieku nixtriha minn Malta less 16% kieku jiena fabbrika.

Jiena ma nafx iniex nimposta l-argument tajjeb pero' l-argument l-istess għandu jreġi u l- loġika tiegħi tgħidli li m'għandux ikun hemm differenza.

Il- valorizzazzjoni tat-tax impact li rridu nneħħu mill-prodott Malti m'għandux jagħmel differenza skond min se jixtri, u jekk m'aħniex se nagħmlu hekk allura jista' jkun li kulma qed ngħidu huwa li l-lukanda mhux se jkun jaqblilha tixtri prodott lokali imma jkun jaqblilha tixtri direttament minn barra.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: L-ewwelnett hija ħaġa ċara li f'dak li għandu x'jaqsam ma' lukandi ħafna mill-imports u purchases tagħhom f'dak li għandu x'jaqsam ma' ikel u affarijiet bħal dawn m'hijiex problema.

Imma meta wieħed iħares lejn it-tip ta' purchases li se jkunu interessati l-aktar fihom, bħalma huma fittings, furnishings, wooden material, għamara curtains etc., hemmhekk jidħol il-kontest kompetittiv vis-a-vis ir-ristoranti lokali, u dan huwa l-punt kollu.

Issa jekk inti lil-lukandi tagħtihom 16% across the board kif tagħti lill-industrija, m'hemmx dubbju li dak is-16% across the board se jkunu qegħdin jużawh ukoll biex jiffittjaw u jgħammru r- ristoranti tagħhom.

Allura dawn se jkunu qed jingħataw inċentiv vis-a-vis ir-ristoranti ta' barra u l-aktar mod straight forward li nstab, li kien hemm qbil fuqu u li aċċettaw anke r-rappreżentanti tal-lukandi, huwa li minflok nagħmlu 16% fuq il-lukandi u mbagħad naraw kif se niġbdulhom xi ħaġa lura li ma tagħmilx sens - u ċertament li aħna ma qbilniex li l-istess trattament jiġi estiż lir-ristoranti, jiġifieri li r-ristoranti jkollhom l- istess trattament ta' 16% fis-suq lokali għaliex dawn fil-parti l-kbira jikkejterjaw għas-suq lokali - ikun hemm 12% bħala tnaqqis across the board f'dak li jixtru l-lukandi.

Dan jagħmel sens u huwa ġustifikat għax wara kollox is-16% japplika wkoll għall-purchases li l-lukandi jagħmlu għar- ristoranti tagħhom across the board on average u dak iservihom biex jagħmlu pont mas-suq lokali.

Huwa veru li wieħed jista' jgħid li din bħala proċedura jew bħala metodoloġija m'hijiex eleganti biżżejjed jew li hija clumsy jew m'hijiex straight forward imma jiena naraha li għandha s- sempliċita' ta' l-eleganza.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Din m'hijiex kwestjoni ta' eleganza imma kwestjoni ta' realta'.

Jekk il-lukanda timporta prodott direttament minn barra dan il- prodott xorta ETI free se jkun, indipendentement jekk tkunx se tużah fil- kmamar jew fir-ristoranti.

Hekk jew mhux hekk?

ONOR.

ALFRED SANT: Ippermettili punt.

Il-kalkolu huwa li l-persentaġġi li qegħdin jissemmew jistgħu jkunu ta' inċentiv over and above il-fatt li tidħol straight through.

Jekk wieħed jagħmel il-kalkoli across the board, jiġifieri mhux fuq ċerti prodotti biss, speċjalment f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-industrija lokali, jista' jasal għall-konklużjoni li 16% u 12% jikkompensaw plus.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

JOHN DALLI: Jiddispjaċini, imma din m'hijiex kwestjoni ta' across the board.

Din hija sitwazzjoni ta' product by product basis.

(Interruzzjonijiet) Hawnhekk m'hawn l-ebda rabta li l-lukanda jew hu min hu jrid jixtri mil-lokal biex ikun intitolat għal din.

Jiġifieri lukanda tista' tgħid li oġġett "A" jaqblilha tixtrih minn barra u oġġett "B" jaqblilha tixtrih minn Malta.

Jiġifieri din se tinħadem on a product by product basis.

ONOR.

ALFRED SANT: F'dawn l-aħħar snin jidher li qed ikun hemm numru ta' industriji u lukandi li kemm jista' jkun b'mod konxju qegħdin jipprovaw jagħmlu local sourcing tal-purchases tagħhom.

ONOR.

JOHN DALLI: J'Alla jkun hekk għax dan ifisser li niżviluppaw lokalment.

ONOR.

ALFRED SANT: Imma anke meta l-local sourcing ikun marginally inqas kompetittiv minn dak importat għandek is-security of supply għal uħud minnhom.

Allura hemmhekk, at the margin, nemmen li jista' jkun hemm sourcing policies which go across the board rather than focusing on item by item by item.

ONOR.

JOHN DALLI: Hawnhekk qegħdin naqblu pero' l-policies li ttieħdu fl- antik, fejn ħafna nies speċjalizzaw u allura l-kwalita' tagħhom hija ħafna aħjar milli qatt kienet qabel, ġiegħlu lil ħafna lukandi - anke meta jagħmlu l-furnishings - jagħmlu local sourcing.

Dan huwa tajjeb u għandu jsir pero' li qed nipprova ngħid huwa li dawn it-tip ta' discounts - for want of another word - se jidħlu fil-formula tal-purchasing decision ta' kulħadd.

Kull deċiżjoni ta' purchasing li wieħed jagħmel tiddependi mill- prodott; jekk hija għamara se jieħu deċiżjoni u jekk huma purtieri se jieħu deċiżjoni separata li tista' tkun ukoll differenti.

Pero' f'kull deċiżjoni li se jieħu, sew jekk irid jixtri purtieri għar-ristorant ta' lukanda jew inkella jekk irid jixtri purtieri għall-kmamar, fil-formola tad-deċiżjoni tiegħu jekk jimportahom se jimportahom duty free u se jiffranka l-15% kemm jekk huwa ristorant u kemm jekk huwa lukanda.

Imma dak il-15% huwa l- istess persentaġġ li se tiffranka l-manifattura u li se jiffranka wkoll l- offshore bank.

Allura issa trid tqabbel x'discount se jingħata mil-lat tal- prodott lokali biex jiġi ekwiparat mad-duty free status ta' barra ħalli tinċentiva lil min se jieħu d-deċiżjoni biex jiddeċiedi.

Jien ma nistax nitkellem b'mod iktar sempliċi u loġiku minn hekk.

Fl-opinjoni tiegħi ma tistax tgħid li għaliex hija lukanda tidħol ir-rata ta' 12% u għax hija fabbrika tidħol ir-rata ta' 16%.

Nifhem ukoll li hemm il-problema tal- kompetittivita' imma dawn huma l-problemi li għandna quddiemna.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Alfred Sant.

ONOR.

ALFRED SANT: Jiena naħseb li naqbel mal-konsiderazzjonijiet kollha li semma' l-Onor.

Dalli pero' mhux neċessarjament niffolowjah meta jgħid li se jkun hemm assessment on a product by product bases fil-mod kif isiru l- affarijiet għaliex is-sourcing jista' jsir fuq bażi aktar wiesgħa jekk ikun hemm xi forma ta' assessments li on average mexjin tajjeb fuqhom u xorta waħda nemmen li t-tactic li sibna, given the constraint li semmejt fuq il-problema tar-ristoranti lokali vis-a-vis il-lukandi, hija raġonevoli.

Dawn l-affarijiet ma tistax tgħid li huma perfetti għaliex qatt ma jkunu perfetti pero' naħseb li huma raġonevoli u safejn naf jien kemm min-naħa tal-lukandiera u kemm min-naħa tar-ristoranti kulħadd qed iqishom li huma fair fiċ-ċirkostanzi tal-lum.

Dan apparti mill-fatt li jekk jidher li ħadna xi granċ fir-ratios li qed nagħmlu, il-liġi tippermetti flessibbilta' li nkunu lesti neżerċitawha f'konsultazzjoni mas- setturi konċernati.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Il-kummenti tiegħi huma biex nieħdu l-argument to it's logical conclusion biex jekk b'dawn it-tip ta' refunds qegħdin nipprovaw nagħmlu xi ħaġa ħalli nirrestitwixxu sitwazzjoni li kienet se tkun detrimentali għall-prodott lokali we go the whole hog u ma nagħmluhiex inqas attraenti għal dan is-settur sostanzjali f'Malta.

Dan hu l-kumment tiegħi.

(Interruzzjonijet).

ONOR.

ALFRED SANT: Ippermettili nirreaġixxi fuq dan il-punt.

Il-liġi tippermetti wkoll ċerta flessibbilta'.

Jekk jirriżulta li ċerti product sectors m'humiex ta' detriment għar-ristoranti, wieħed jista' anke jvarja dik il-ħaġa product category by product category.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

JOHN DALLI: Allura nagħmluha.

ONOR.

ALFRED SANT: Imma we have to stay loyal to the concepts vis-a-vis ir-ristorantiera u ma nagħtux vantaġġ extra lil-lukandiera.

ONOR.

JOHN DALLI: Jien qed nifhem u għalhekk I am coming back fejn ma naqblux u mhux fejn naqblu.

Għalhekk id-distortions li daħħalna huma ħżiena.

Qabel ma kienx hawn dawn il-problemi; dawn issa daħlu.

Forsi veru li dan il-lukandiera aċċettawh, pero' finalment il-lukandier se jqabbel fejn jaqbillu, jiġifieri jekk 12% ma tikkonvenilux allura jġib il-prodott minn barra.

Allura huwa l-local source li se jitlef u mhux il-lukandier.

ONOR.

ALFRED SANT: Li nista' ngħid huwa li in terms tal-policy industrijali tagħna - tal-pajjiż wara kollox - nistgħu nżommu din is- sitwazzjoni taħt konsiderazzjoni u nkunu lesti b'mod flessibbli li nagħmlu adjusting skond iċ-ċirkostanzi li jinqalgħu.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Safejn naf jien, subklasola 54 (2) li qiegħda tiġi mħassra - għaliex l-emendi l-oħra ma tantx dħalt fihom - kienet l-unika subklawsola li torbot lid-direttur li jħallas ir-refunds f'ċertu żmien.

Issa ma nafx jekk hijiex qiegħda tiġi transposed x'imkien ieħor.

(Interruzzjonijiet.)

Ladarba qegħdin jgħiduli li qiegħda tiġi transposed allura m'hemmx problema.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "AV" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 54 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 54, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 55 - Mgħax fuq ħlas lura li jsir tard.

Clause 55 - Interest on late refunds.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, mill-ġdid f'din il-klawsola għadna għaddejjin fuq kif se jsiru r-refunds u x'jiġri meta jkun hemm late refunds.

Din hija adaptation oħra ta' Artiklu 56 tal-liġi dwar il-VAT u hija riferibbli anke għall-punt li għadu kemm tqajjem mill-Onor.

John Dalli.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 55.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 55 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 56 - Ħelsien mit-taxxa.

Clause 56 - Relief from tax.

ONOR.

ALFRED SANT: Din il-klawsola titkellem dwar kif jingħata r-relief mit-taxxa u x'inhuma l-mekkaniżmi li bihom tingħata.

Anke din il-klawsola hija meħuda mil-liġi dwar il-VAT.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Hawnhekk ukoll se nagħmel kumment amministrattiv u I'm not going to harp on the point.

Safejn naf jien il-liġi tal-VAT kienet tħalli lid-direttur fid-diskrezzjoni li jnaqqas u jaħfer it-taxxa addizjonali f'ċerti każijiet biss u mhux fil-każijiet kollha.

Issa din il- klawsola qiegħda tagħtih din id-diskrezzjoni fil-każijiet kollha.

Għalfejn qed ngħid hekk?

Irrid ngħid li meta konna qegħdin naħdmu l-liġi tal-VAT qgħadna attenti li ma nidħlux fl-istess problemi ta' l-Income Tax Act fejn il-prassi fid-dipartiment kienet li jwaħħlu taxxi addizjonali enormi li mbagħad saru daħka għaliex kulħadd kien jaf li kif tmur tkellimhom minn Lm10,000 jinżlulek għal Lm1!

GĦalhekk jiena dejjem kont ninsisti li m'għandniex nidħlu f'dawn il-ħmerijiet imma li kemm jista' jkun għandna nagħmlu taxxi addizjonali u penali li jkunu reasonable imma li jiġu enforzati.

Kienu jagħmlulek penali ta' Lm10,000 jew Lm20,000 u lanqas kont tilħaq tiftaħ ħalqek li ma jniżluhielekx għal Lm1!

L-affarijiet mhux hekk għandhom ikunu.

Fl-opinjoni tiegħi din m'hijiex serjeta'.

Jien m'iniex qed ngħid li dawn l-affarijiet saru f'dawn l-aħħar sitt xhur.

Dawn l- affarijiet ilhom isiru s-snin u li konna pprovajna nagħmlu kien li ma nħallux sistema li tista' tiddeġenera ruħha fl-istess mod.

Dan hu l-appell li rrid nagħmel.

Aħna rridu nibqgħu għaddejjin imma jekk jista' jkun fl- amministrazzjoni jrid ikun hemm ċerta serjeta' li jekk hemm penali dawn ikunu raġonevoli u executable u ma jkunx hemm logħob magħhom.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Jiena naqbel ma' l-Onor.

Dalli fuq din il-ħaġa, Sur President, pero' nemmen li dak li qegħdin nippreżentaw ma jmurx kontra dak li qed jgħid hu, anzi jippreservah.

Inċidentalment għandi emenda li jmissni ddikjarajtha qabel u li tgħid:

"AW" "Minflok il-klawsola 56 għandu jidħol dan li ġej:-

Id-Direttur jista', fid-diskrezzjoni tiegħu, inaqqas jew jaħfer taxxa addizzjonali li tista' tiġi stmata jew imposta skond dan l- Att.".

"AW" For clause 56 there shall be substituted the following:-

The Director may in his discretion mitigate or remit any additional tax which may be assessed or imposed under this Act.".".

Aħna neħħejna l-kliem "other than additional tax imposed under subsection (1) of section 46 of this Act" għaliex qalulna li dik kienet superfluwa u kif inhi issa hija ħafna aktar ċara u ma tapplikax għall-interessi u penal taxes li huma kkontemplati f'sezzjonijiet oħra tal-liġi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Il-parti li neħħejna kienet tillimita d-diskrezzjoni tad-direttur.

Issa neħħejna l-limitu tad-diskrezzjoni u jista' jaħfer kollox.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Naħseb li l-punt ta' l-Onor.

Dalli huwa korrett u għalhekk nitlob il-permess tal-Kumitat sabiex din l-emenda tiġi rtirata u tibqa' kif kienet qabel.

L-amministraturi jkunu jridu aktar saħħa f'idejhom biex ikunu jistgħu jenforzaw il-liġi aħjar imma jkun hemm żmenijiet fejn imbagħad ma tridx tagħtihom kollox f'idejhom.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u l-emenda AW ġiet irtirata.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 56.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 56 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 57 - Arranġamenti internazzjonali.

Clause 57 - International arrangements.

ONOR.

ALFRED SANT: Hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq arranġamenti internazzjonali li għandhom x'jaqsmu ma' kif se tapplika u ma tapplikax it- taxxa vis-a-vis refunds u vis-a-vis obbligi oħra.

Ħafna minnha hija adattazzjoni ta' Artiklu 57 tal-liġi dwar il-VAT, kważi bl-istess terminoloġija u l-istess mod kif kienet ġiet ippreżentata.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 57.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 57 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 58 - Nuqqas ta' applikazzjoni għal reġistrazzjoni, jew li jinżammu jew jingħataw records u denunzji.

Clause 58 - Failure to apply for registration to keep or deliver records and returns.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, din il-klawsola titkellem dwar meta jkun hemm failure li wieħed japplika għar-reġistrazzjoni jew iżomm jew jiddeliverja r-records jew ir-returns kif suppost.

Fil-fatt għal din il- klawsola għandna emenda żgħira li tgħid hekk:

"AX" Fil-klawsola 58, minflok il-kliem "mill-Qorti:-" għandhom jidħlu l- kliem "mill Qorti." u l-proviso li hemm warajha għandu jitħassar.

"AX" In clause 58, for the words "by the Court:" there shall be substituted the words "by the Court." and the proviso thereafter shall be deleted.

Sur President, ninsab informat li din hija meħuda verbatim minn Artiklu 62 tal-liġi dwar il-VAT, biss żidna l-multi u l-penali.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "AX" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 58 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 58, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 59 - Nuqqasijiet f'records, denunzji, fatturi u transazzjonijiet.

Clause 59 - Irregularities in records, returns, invoices and transaction.

ONOR.

LEO BRINCAT: Din il-klawsola titkellem dwar irregolaritajiet fir- records, fir-returns, fl-invoices u anke fit-transazzjonijiet li jistgħu jsiru.

L-istess bħall-klawsola ta' qabel, din hija meħuda mil-liġi dwar il-VAT, din id-darba minn Artiklu 63.

Hemm ukoll xi emendi għal dawk li huma multi, li ovvjament huma aktar għoljin.

F'isem il-Prim Ministru se nipproponi emenda għal din il-klawsola li taqra kif ġej:

"AY" It-test Malti tal-klawsola 59 għandu jiġi emendat kif ġej:-

(a) Minflok il-kliem "59.

Kull persuna li xjentement - (a) tonqos" għandhom jidħlu l-kliem "59.

Kull persuna li - (a) xjentement tonqos"; u

(b) Fil-paragrafi (e) u (f) minflok il-kelma "fiskali" kull fejn tinsab għandhom jidħlu l-kliem "ta' taxxa".

"AY" In the Maltese text of clause 59: -

(a) For the words "59.

Kull persuna li xjentament - (a) tonqos" there shall be substituted the words "59.

Kull persuna li - (a) xjentement tonqos"; and

(b) In paragraphs (e) and (f) for the word "fiskali" wherever it occurs there shall be substituted the words "ta' taxxa".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm rimarki?

L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Nerġa' nfakkar li m'hemmx kummenti fuq dawn il- provisions għaliex huma meħudin mil-liġi eżistenti tal-VAT.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ f'isem il-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "AY" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 59, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 59, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi

Klawsola 60 - Ħtija regolari.

Clause 60 - Regular convictions.

ONOR.

LEO BRINCAT: Din il-klawsola titkellem dwar regular convictions, jiġifieri dwar min ikun għamel ċerti offiżi kontra l-operat tad- dipartiment.

Din saret fuq suġġeriment tal-VAT Department innifsu għaliex jirriżulta li kien hemm regular offenders li diversi drabi ġew jaqgħu u jqumu u bħala legislators ħarisna anke lejn il-UK enforcement powers ta' l- 1986.

Jiġifieri din għamilniha biex ikun hemm aktar serjeta' għal min ikun regolari fl-offiżi tiegħu.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Edwin Vassallo.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Jista' l-Ministru jgħidilna jekk waqt il- konsultazzjonijiet li saru kienx hemm xi ħadd li ppropona jew inkella oppona għal din il-klawsola?

ONOR.

LEO BRINCAT: GĦaIl-klawsola speċifikament le, għalkemm kien hemm xi suġġerimenti minn korpi kostitwiti biex inkunu xi ftit iktar ġenerużi f'dawn l-affarijiet, pero' aħna sostnejna l-argument li dak li qed nagħmlu ma vvintajniehx aħna minn żniedna imma biex ngħid hekk huwa parti mill- istandard ta' leġislazzjoni internazzjonali.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Qed nifhem tajjeb li l-ebda korp kostitwit ma oġġezzjona jew oppona għal din il-klawsola?

ONOR.

LEO BRINCAT: Le.

Jien naħseb li kont ċar fl-ispjegazzjoni tiegħi.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Qed nagħmel din il-mistoqsija għax huwa importanti li for the record inkunu nafu.

ONOR.

LEO BRINCAT: Jien m'iniex qed indur mal-lewża.

Li qed ngħid hu li jekk niftakar sew sal-ġimgħa li għaddiet stess, meta kellna l- konsultazzjonijiet, kien hemm min talab li dawn il-klawsoli jiġu riveduti għax deherlu li kienu draconian.

GĦalhekk aħna erġajna ħarisna lejhom imma iktar saħħaħna l-fehma tagħna għax rajna li ma konna qed nagħmlu xejn li tmur 'il hinn minn dak li jagħmlu pajjiżi Ewropej oħrajn.

Fil-fatt, kif għidt diġa', din il-klawsola hija very much in line ma' l-enforcement power tal-liġijiet li għandhom ġewwa l-Ingilterra, liema liġijiet għaddewhom madwar għaxar snin ilu.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Jien ninsab konxju tal-fatt li meta kienet dieħla l- VAT ir-retailers partikolarment tant kienu ħaduha bi kbira li, jekk tiftakar, Onor. Brincat, kienu ħarġu b'karikatura f'pubblikazzjoni lokali.

(Interruzzjonijiet) Allura llum, ladarba s'issa donnu ħadd ma oġġezzjona, nista' nitolbok li temenda subklawsola 60 (2), speċjalment fejn hemm li "... il-Qorti għandha tordna s-sospensjoni għal żmien determinat ta' mhux inqas minn ġimgħa ..."?

ONOR.

LEO BRINCAT: Aħna ħassejna li dan m'huwiex xi item li għandna nagħmlu kompromess fuqu imma jekk għandek xi oġġezzjoni għal dan aħna lesti li nisimgħuh.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Jien naħseb li din id-deċiżjoni ma ħaduhiex l- esperti imma ħadtuha intom, jiġifieri din id-deċiżjoni kienet waħda politika.

Qabel intom kontu tgħidu li l-Gvern Nazzjonalista jqis lis- sidien tal-ħwienet ħallelin imma issa dan nistgħu ngħiduh għalikom u għalhekk ikun aħjar jekk toqogħdu attenti f'dan ir-rigward għax illum intom qed tkomplu żżidu fuq dak li kien hemm.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, id-differenza fundamentali hi li fi żmien il-Gvern Nazzjonalista r-retailers kienu tax collectors u issa bil- bdil li se nagħmlu, permezz ta' din il-liġi, dawn mhux se jibqgħu iktar tax collectors.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: GĦalkemm issa mhux se tħalluhom jiġbru t-taxxi se tagħtuhom piż ikbar.

Issa intom lir-retailers qed tqisuhom iktar minn kriminali!

Jekk dawn mhux se jibqgħu tax collectors għaliex se tgħabbuhom b'dan il-piż kollu?

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, ma għandix xi nżid fuq dan ir-rigward.

Kif diġa' għidt, rigward din il-klawsola aħna qegħdin in line mal- leġislazzjoni Ewropea.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Il-Ministru qed jgħid kontradizzjoni hawnhekk għaliex l- ewwel qed jgħid li r-retailers mhux se jibqgħu tax collectors, jiġifieri mhux se jibqa' jkollhom il-flus f'idejhom, u mbagħad qed jgħid li min ma jagħtix riċevuta se jingħalaqlu l-ħanut.

Din x'kontradizzjoni hi!

Jekk lil dawn se neħilsuhom mill-ġbir tal-VAT issa kif se nagħlqulhom il-ħanut jekk ma jagħtux riċevuta!

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Sur President, jien xtaqt inkompli nitkellem fuq dan il-punt għaliex ġieli jibda jidħolli d-dubju li ċertu tibdil kważi sar għall-gost.

Qed ngħid dan għax, per eżempju, fejn qabel kien hemm priġunerija ta' sentejn, klawsola 62 li se nitkellmu fuqha iktar 'il quddiem qed tqassar dan iż-żmien - fil-fatt hemm ukoll fejn iż-żmien twal - għal mhux iżjed minn tliet xhur.

Frankament in-naħa l-oħra m'hijiex qed tgħid għalfejn qed tagħmel dan it-tibdil ħlief li biex niġu in line ma' liġijiet oħra Ewropej.

Jien s'issa għadni ma nafx għal liema liġijiet qed jirriferu u għalhekk għadni ma fhimtx ir-raġuni li għaliha sar dan it- tibdil.

Apparti minn hekk xtaqt ngħid ukoll li għalkemm klawsola 60 tgħid li s-sospensjoni ta' liċenzja, permess, warrant jew awtorizzazzjoni oħra ma għandhiex tkun ta' inqas minn ġimgħa, ma tgħidx kemm l-aktar li tista' tkun, bil-konsegwenza li issa jekk il-qorti ma teħux grazzja ma' xi ħadd - aħna nafu li l-forka qiegħda għall-iżvinturat - din tista' teħodlu l- liċenzja anke għal dejjem.

Issa hawn biex nallaċċja ma' dak li qal il-kollega tiegħi l-Onor.

Dalli rrid ngħid li għallinqas fit-teorija qed ngħidu li l-operatur ekonomiku mhux se jibqa' tax collector u għalhekk suppost li l-piena għal dan in- nuqqas b'din il-liġi tonqos u mhux tiżdied.

Hawnhekk għandna sitwazzjoni fejn qed nagħtu l-poter lill-maġistrat li lil min jinstab ħati jeħodlu l- liċenzja anke għal dejjem.

Jien naħseb li jkun aħjar jekk ma nidħkux bina nfusna billi nsemmu l-perijodu ta' ġimgħa għaliex xorta ma għandna rabta ta' xejn hawnhekk.

Fil-fatt qed niskanta ħafna kif ma kien hemm l-ebda reazzjoni sostanzjali dwar dan, partikolarment mill-GRTU, għaliex li xi ħadd jgħid lill-Gvern biex jerġa' jaħsibha hija storja differenti milli jkun hemm reazzjoni daqsxejn iktar sostanzjali.

Qed ngħid dan għax hawnhekk qed nilagħbu bil-ħobżna ta' kuljum.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Vassallo.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Sur President, aħna konxji mill-fatt li għandu jkun hemm enforcement u tant hu hekk li klawsoli 58 u 59 għaddejnihom.

Jien inħoss li jkun aħjar jekk for the record nenfasizza li aħna nemmnu fil- moralita' fiskali u dażgur li nemmnu fl-enforcement.

Aħna li qed ngħidu huwa li la r-retailers mhux se jibqgħu tax collectors m'għandux ikollhom żieda fil-pieni.

Ir-riċevuta fiskali kienu jgħidu li kienet ħażina imma llum din ġiet carried over u saret tifforma parti importanti minn dan l- abbozz ta' liġi u minħabba din iċ-ċirkostanza aħna nħossu d-dmir li nopponu għad-deċiżjoni tal-Gvern, hi x'inhi l-liġi Ewropea.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Rigward il-punt li tqajjem dwar dik il-parti li tgħid "... għal żmien determinat ta' mhux inqas minn ġimgħa ...", se nikkonsulta ruħi ma' l-esperti.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Fir-realta', permezz ta' dan l-abbozz ta' liġi, il- Gvern qed jurina l-ħmara u jqabbżilna d-debba għaliex għalkemm qed ngħidu li r-retailers m'humiex tax collectors il-verita' hi - minn hawn toħroġ il- verita' - li lil dawn irridu ngħallquhom għaliex issa t-taxxa se tiġi kkontrollata minn kemm se jbigħu għal kemm se jixtru u dan minħabba li dawn se jħallsu t-taxxa fuq dak li jixtru qabel ma jiġbruha.

Illum ir-retailers qed iħallsu t-taxxa wara li jiġbruha imma b'dan l-abbozz ta' liġi s- sitwazzjoni tagħhom se ssir ħafna agħar għaliex se jkollhom iħallsu t-taxxa qabel ma jiġbruha.

Sur President, ma' dan irrid ngħid ukoll li mhux veru li r-retailers mhux se jibqgħu tax collectors.

Tant hu hekk li dan l-abbozz ta' liġi qed jorbothom b'regolamenti u b'pieni, fosthom li jagħlqilhom il-ħanut, jekk ma jagħtux riċevuta.

Jien m'iniex kontra l-enforcement - jekk ġejt akkużat għal xi ħaġa żgur li ma ġejtx akkużat li jien kontra l-enforcement - pero' jien kontra li ma ngħidux l-affarijiet kif inhuma.

Fil-fatt jien għalhekk qed noġġezzjona għal dawn it-tip ta' klawsoli u mhux għax jien kontra li fil-pajjiż ikun hawn l-enforcement.

Jien favur li jkun hawn enforcement qawwi fil-pajjiż pero' jien kontra l-ingann u kontra li lin-nies ngħidulhom li huma meħlusin minn kollox pero' jekk jiżbaljaw jinqatlu bil-ġuħ, kif qed jingħad f'din il-klawsola.

Fil-fatt din il-klawsola qed turi x'qed nagħmlu u li qed nagħmlu huwa li qed ngħidu lil tal-ħwienet li se naqtgħulhom il- ħobżna ta' kuljum.

Jekk il-Gvern qed jgħid li lir-retailers neħħilhom kull responsabbilta' ta' taxxa, għalfejn qed iħoss il-bżonn li jagħmlilhom dan il-piż?

Irrid nerġa' nenfasizza li jien m'iniex kontra l-enforcement fi kwalunkwe każ pero' nixtieq li verament nifhem il-bżonn ta' din il- klawsola, ġaladarba lir-retailers suppost li neħħejnielhom il-piż kollu.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il- Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Jien naħseb li l-qofol ta' dan kollu huwa dwar regular offenders, jiġifieri hawnhekk qed nitkellmu dwar xi ħadd li jagħmel iktar minn erba' offiżi f'24 xahar.

GĦalhekk hawn irridu nagħmlu distinzjoni bejn dak li jagħmel offiża waħda jew tnejn u ieħor li jagħmel l- offiżi b'mod konsistenti.

Fil-fatt lanqas il-leġislatur ma ġibdilna l- attenzjoni dwar dan u l-uniku uffiċċju li ġibdilna l-attenzjoni dwar dan kien il-VAT Department li qalulna li prattikament il-liġijiet preżenti donnhom ma jagħmlux distinzjoni bejn minn ikun għamel żball darba - żball jista' jagħmlu kulħadd - u bejn xi ħadd li jkun qed jabbuża regolarment b'mod li kważi jkun qed jagħmilhom with impunity.

Fil-fehma tagħna l-uniku punt li ta' min wieħed iħares lejh għat-tieni darba huwa dak li semma l- Onor. Hyzler meta qal li għalkemm fi klawsola 60 insibu li s-sospensjoni ma tridx tkun ta' inqas minn ġimgħa ma tgħidx kemm tista' ddum l-iktar u għalhekk aħna lesti li nemendaw din il-klawsola biex tiġi li s-sospensjoni tkun not more than one month and not less than one week.

Għalhekk, Sur President, nitlob il-permess tal-Kumitat sabiex nipposponu din il-klawsola sakemm titlesta l-emenda.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u l-klawsola ġiet posposta.

Klawsola 61 - Tfixkil ta' uffiċjali.

Clause 61 - Obstruction of officials.

ONOR.

LEO BRINCAT: Klawsola 61 tittratta dwar tfixkil ta' uffiċjali fil- qadi ta' dmirijiethom.

Din il-klawsola hija standard u ħadniha minn Artiklu 64 tal-liġi dwar il-VAT, pero' rrid ngħid li jidher li kien hemm awment fil-kwestjoni tal-penali.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Filwaqt li fil-liġi dwar il-VAT il-multa kienet minn Lm10 sa Lm100 u l-priġunerija kienet ta' tliet xhur, issa l-multa żdiedet minn Lm200 sa Lm1,000 u l-priġunerija telgħet għal sitt xhur.

Hawnhekk ta' min jistaqsi jekk inħassitx xi ħtieġa għal dan l-awment għaliex frankament jien ma nifhimx li din il-bidla saret biss biex niġu in line mal-liġijiet Ewropej u mhux għax, per eżempju, l-esperjenza tal-liġi dwar il-VAT uriet li din il-bidla kienet meħtieġa.

Issa, għallinqas fit- teorija, ir-retailer mhux se jkollu iżjed flus tal-gvern għaliex dawk il- flus se jkun diġa' għaddihom meta jkun xtara l-prodotti.

L-agħar ipotesi hija li ma jkunx ta l-biljett tal-lotterija, jiġifieri dan in-nuqqas huwa marbut biss mal-fatt - għallinqas hekk qed nipprovaw nibilgħuha - li ma jkunx ta l-biljett tal-lotterija.

Kif għidt diġa', jekk ir-retailer ikun ħallas lill-wholesaler dan diġa' jkun ħallas it-taxxa tal-gvern u għalhekk imbagħad ma jkollux iktar flus f'idejh, jiġifieri at this point il-pieni kien imisshom jonqsu u mhux jiżdiedu.

Jekk il-Ministru jikkonvinċini li l- liġijiet Ewropej huma in line ma' dan inbaxxi rasi imma m'iniex konvint li dan huwa l-każ.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Bir-rispett kollu din ma tridx tħares lejha mil-lenti ta' avukat.

Jien m'iniex qed ngħidlek dan b'xi preġudizzju kontra l- professjoni tagħkom imma għalkemm m'iniex daqshekk familjari mal-qrati jirriżultali li fil-prattika ħafna drabi jiġri li l-maġistrati japplikaw il- minimum tas-sentenza u għalhekk l-effett ta' l-element deterrenti li kien hemm f'dan ir-rigward ma kienx qed jinħass.

Aħna m'aħniex qed inżidu dawn il-pieni biex nitfgħu lin-nies il-ħabs jew biex nimponu xi pieni bħal dawn imma biex għallinqas wieħed iħoss li quddiemu verament għandu deterrent.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Sur President, lili li jinkwetani huwa l-fatt li l-ewwel nilleġislaw u mbagħad nipprovaw inbenġlu dak li nkunu lleġislajna.

Ftit ilu kont qed nisma' programm li kienu qed jieħdu sehem fih l-Onor.

Lino Spiteri, l-Onor.

John Dalli, is-Sur Vince Farrugia u xi ħadd għan-naħa ta' l-FOI - fil-fatt f'dan il-programm inqalgħet il-kwestjoni taż-żieda fil- priġunerija għall-ewwel darba - u l-Onor.

Spiteri kkummenta li għalxejn qed indaħħlu l-ħabs hawnhekk għax kulħadd jaf li jekk akkużat iqabbad żewġ avukati tajba żgur li ma jmurx il-ħabs, lanqas jekk ikun akkużat bi qtil.

Sur President, jien ma nħossx li din hija serjeta' għax issa jew se nilleġislaw biex il-liġi tiġi inforzata jew se nilleġislaw biex il-liġi ma tiġix inforzata.

Issa jien m'iniex nifhem l-iskop ta' dan it-tibdil fil- pieni.

Kieku l-Onor.

Membri tan-naħa tal-Gvern qalulna li rridu nżidu l- pieni għax, per eżempju, taħt ir-reġim tal-VAT ġew akkużati 3,000 ruħ u minnhom ġew illiberati 2,700 u l-oħrajn il-maġistrat tħassarhom u ma tahomx il-piena li kien jistħoqqilhom forsi kont nifhimha, imma jien din m'iniex konvint minnha anzi pjuttost ...

ONOR.

LEO BRINCAT: Kif għidt diġa' jien m'iniex midħla ta' dawk il- quarters imma l-multa ta' Lm10 kienet saret xi ħaġa ta' kuljum u għalhekk aħna nħossu li għandu jkun hemm verament deterrent serju.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 61.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 61 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 62 - Reat ġenerali.

Clause 62 - General offence.

ONOR.

LEO BRINCAT: Din il-klawsola qed tittratta dwar offiżi ta' natura ġenerali u fil-fatt din hija meħuda minn Artiklu 66 tal-liġi dwar il-VAT.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Din il-klawsola qed tkompli turi li hawn kontradizzjoni għaliex fejn qabel konna qed ngħidu li hemm bżonn nagħfsu l- pieni issa f'din il-klawsola qed ngħidu l-kontra.

F'partijiet oħra tal- liġi żidna l-pieni u hawnhekk għal xi raġuni jew oħra - lanqas jien ma rrid niġi interpretat li jien kontra l-enforcement - naqqasna l-piena ta' priġunerija, minn sentejn - kif inhi fil-liġi dwar il-VAT - għal tliet xhur.

Jekk il-Ministru jagħtina r-raġuni għal dan jien l-ewwel wieħed inkun nista' ngħidlu fair enough.

Kien hemm xi każijiet fejn kienu qegħdin jaħarbulna?

Jien kont nippretendi li din kellha tkun ix-xibka ta' l-aħħar, fis-sens li jekk ħarabli minn kullimkien qed naqbdu hawnhekk.

Mela allura fit-teorija din għandha tkun l-iktar waħda iebsa biex jekk ma nsibx fuqhiex naqbad, naqbad fuq din.

Sur President, dwar dan is-suġġett jien għadni sal-lum skantat kif ma kienx hemm reazzjoni mill-partijiet interessati, anke fid-dawl ta' dik ir- rivista li rrifera għaliha l-kollega tiegħi l-Onor.

Vassallo fejn inġabet karikatura ta' bojja - għalkemm ma tantx hemm xebh naħseb li dawn kienu qed jirriferu għall-ex-Ministru Dalli - u ħarġu b'ċerta vjolenza fuqha.

Hawn irrid infakkar li dan kien lejliet li sar l-istrajk ġenerali.

GĦalhekk issa qed niskanta kif qed jiżdiedu l-multi u f'ċerti każijiet anke l- priġunerija u qisu m'hu qed jiġri xejn.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Gavin Gulia.

ONOR.

GAVIN GULIA: Ir-raġuni li għaliha saru ċerti emendi hija li, kif spjega tajjeb il-Ministru, kienu qed jiġu applikati l-pieni minimi u dawn kienu baxxi.

Rigward ir-reat ġenerali li jissemma fi klawsola 62 irrid ngħid li l-piena minima diġa' hija xi ftit iebsa u għalhekk ħallejnieha kif kienet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Kif għidt diġa', b'din il-liġi r-retailer se jkollu inqas responsabbilta' għax minħabba li l-flus ikun diġa' għaddihom lill-gvern meta jkun ħallas lill-wholesaler, meta jbigħ mhux se jirċievi flus tal-gvern u r-responsabbilta' prinċipali tiegħu se tkun li jagħti l- biljett tal-lotterija, jiġifieri r-riċevuta.

GĦalhekk m'iniex nifhem il- loġika wara l-idea li l-pieni qed jiżdiedu minflok jonqsu.

Jien nista' jifhem l-argument li l-piena minima ta' Lm10 hija baxxa u għalhekk jenħtieġ li tittella' xi ftit pero' hawn mhux il-minimum biss qed jogħla imma anke l- maximum, li ma kienx qed jiġi applikat.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Gavin Gulia.

ONOR.

GAVIN GULIA: Il-prattika kienet qed turi li l-maġistrati kienu iktar disposti li jersqu lejn il-minimum imma la togħla l-piena minima bilfors trid togħla l-piena massima wkoll.

GĦalhekk b'dan il-mod aħna ssalvagwardajna l-minimum ceiling.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 62.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carrried.

Klawsola 62 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 63 - Reati minn uffiċjali ta' korpi ta' persuni u minn prinċipali u diretturi.

Clause 63 - Offences by officers of bodies of persons and by employers and directors.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, din il-klawsola tirrigwarda offiżi li jistgħu jsiru minn uffiċjali jew bodies of persons u anke min-naħa ta' min iħaddem u d-diretturi.

Fil-fatt aħna ħassejna li dwar dan, kellna nimxu fuq Artiklu 67 tal-liġi dwar il-VAT.

Pero', f'isem il-Prim Ministru se nressaq emenda għat-test Ingliż li tgħid hekk:

"AZ" Fit-test Ingliż tal-klawsola 63, minflok il-kliem "63.(1) When" għandhom jidħlu l-kliem "63.(1) Where".

"AZ" In clause 63, for the words "63.(1) When" there shall be substituted the words "63.(1) Where".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

George Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: M'hemmx rimarki ħlief li ovvjament dan huwa każ fejn l-ikkopjar mil-liġi dwar il-VAT sar ħażin.

Voldieri fil-liġi dwar il- VAT kienet "where" u hawnhekk ġiet ikkopjata ħażin.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ f'isem il-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "AZ" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 63 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 63, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 60 - Ħtija regolari.

Clause 60 - Regular convictions.

(Posposta aktar kmieni fil-Kumitat)

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, għall-klawsola 60 nipproponi din l- emenda f'isem il-Prim Ministru:

"BA" Fis-subklawsola (2) tal-klawsola 60, minflok il-kliem "ta' mhux inqas minn ġimgħa" għandhom jidħlu l-kliem "ta' mhux inqas minn ġimgħa u mhux iżjed minn xahar".

"BA" In subclause (2) of clause 60 for the words "of not less than one week" there shall be substituted the words "of not less than one week and not more than one month".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "BA" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 60, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 60, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 64 - Prosekuzzjoni.

Clause 64 - Prosecution.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, din il-klawsola tirrigwarda l- prosekuzzjoni.

Fil-fatt hawnhekk imxejna fuq Artiklu 68 tal-liġi dwar il- VAT, biss għandna emenda għall-aħħar subklawsola u din se nipproponiha f'isem il-Prim Ministru:

"BB" Fis-subklawsola (6) tagħha, il-kliem "(minbarra f'illi jsemmi l-fatti li jikkostitwixxu r-reat)" għandhom jitħassru, u minnufih wara s- subklawsola għandu jidħol dan il-proviso li ġej:

"Iżda d-Direttur jew uffiċjal ieħor kif imsemmi qabel jista' jsemmi l- fatti li jikkostitwixxu r-reat qabel ma jagħti xhieda.".

"BB" In subclause (6) thereof, the words "(other than that of stating the facts constituting the offence)" shall be deleted, and immediately after the subclause there shall be inserted the following proviso:

"Provided that the Director or other officer as aforesaid may state the facts constituting the offence before giving evidence.".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ f'isem il-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "BB" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 64, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor.Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 64, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 65 - Multa f'każ ta' kompromess.

Clause 65 - Compromise penalty.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, din il-klawsola tittratta dwar penali ta' kompromess u hija meħuda mil-liġi dwar il-VAT, speċifikament minn Artiklu 69.

F'isem il-Prim Ministru se nipproponi emenda għat-test ta' din il-klawsola li tgħid hekk:

"BC" Fit-test Ingliż tas-subklawsola (1) tagħha minflok il-kliem "with the said offender" għandhom jidħlu l-kliem "with the offender".

"BC" In subclause (1) thereof for the words "with the said offender" there shall be substituted the words "with the offender".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm rimarki?

L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Din il-klawsola wkoll ittieħdet mil-liġi dwar il-VAT ħlief għall-fatt li tneħħa proviso li kien jgħid hekk:

"Provided that any forfeiture contemplated in this Act as a consequence to an offence to which section 65 of this Act applies and to which the agreement relates shall, notwithstanding such agreement, still take effect unless the offender elects to pay also to the Commissioner a sum equivalent to the value of the goods liable to such forfeiture together with any amount of tax due thereon.".

Artiklu 65 tal-liġi dwar il-VAT kien jitkellem dwar l-importazzjoni, u l- proviso li għadni kemm ikkwotajt kien jgħid li, anke jekk kien hemm xi ħaġa fuq l-importazzjoni, din riedet titħallas ukoll lill-commissioner qabel ma dan ikun jista' jagħmel compromise penalty fuq xi akkużi oħrajn.

Għalfejn neħħejnih dak il-proviso?

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Id-drafters qed jikkonfermawlna li dan tneħħa fuq suġġeriment tal-VAT Department innifsu li kienu sabuha aktar konvenjenti li ma tibqax inkorporata fil-liġi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ f'isem il-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "BC" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 65 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 65, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 66 - Reati li għandhom x'jaqsmu ma' importazzjonijiet taxxabbli.

Clause 66 - Offences relating to taxable importations.

ONOR.

LEO BRINCAT: Din il-klawsola tittratta dwar offiżi relatati ma' importazzjonijiet taxxabbli.

Din ukoll hija meħuda mil-liġi dwar il-VAT, preċiżament minn Artiklu 65.

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija klawsola 66.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 66 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 67 - Tqassim u notifika ta' avviżi, eċċ. Clause 67 - Delivery and service of notices, etc.

ONOR.

LEO BRINCAT: Din il-klawsola li hija l-ewwel waħda fit-Taqsima XIII tittratta dwar id-delivery and service of notices, eċċ. Hawnhekk ukoll għandna emenda - qed inressaqha f'isem il-Prim Ministru - li taqra kif ġej:

"BD" Fis-subklawsola (6) tagħha, minflok il-kliem "dan is- subartikolu, is-Sibt" għandhom jidħlu l-kliem "dan is-subartikolu, taħbat is-Sibt".

"BD" In the Maltese text of subclause (6) thereof, for the words "dan is- subartikolu, is-Sibt" there shall be substituted the words "dan is- subartikolu, taħbat is-Sibt".

Għalkemm din il-klawsola as such hija ġdida, fil-fatt parti sostanzjali minnha hija meħuda minn Artiklu 58 tal-liġi dwar il-VAT u kellna wkoll input min-naħa tal-korpi kostitwiti fuqha.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "BD" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 67 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor.Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 67, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 68 - Rappreżentanti.

Clause 68 - Representatives.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, din il-klawsola tittratta dwar representatives u hija wkoll merfugħa mil-liġi dwar il-VAT, preċiżament minn Artiklu 59.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija klawsola 68.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 68 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 69 - Mgħax.

Clause 69 - Interest.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, din il-klawsola tittratta dwar interest, tittratta dwar l-Income Tax Act u l-Income Tax Mangement Act ta' l-1994 u hija meħuda minn Artiklu 60 tal-liġi dwar il-VAT.

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija klawsola 69.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 69 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 70 - Setgħa għal eżenzjoni u għall-għemil ta' regolamenti.

Clause 70 - Power to exempt and make regulations.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, din il-klawsola tittratta dwar il- poter li jsiru eżenzjonijiet u regulations u hija meħuda minn Artiklu 61 tal-liġi dwar il-VAT b'ċerti adattazzjonijiet.

Bażikament il-ħsieb kien iktar wieħed ta' consolidation.

Hawnhekk, f'isem il-Prim Ministru, se nipproponi emenda li tgħid hekk:

"BE"Fi klawsola 70:

(a) fil-paragrafu (e) tas-subklawsola (2), minflok il-kliem "ta' l- imsemmija attivitajiet taxxabbli;" għandhom jidħlu l-kliem "ta' l- imsemmija attivitajiet tan-negozju;" u minnufih wara għandu jiżdied dan il-paragrafu ġdid li ġej:-

"(f) jeħtieġ li jkun hemm il-mezzi u l-makni li bihom il-persuni reġistrati għandhom jaħżnu, jipproċessaw u jipproduċu dokumenti u tagħrif ieħor.", u l-kliem "u kull regolamenti bħal dawk japplikaw minkejja kull ħaġa kuntrarja li tinsab f'dan l-Att." għandhom jitħassru;

(b) is-subklawsola (3) għandha titħassar; u

(c) is-subklawsola (4) għandha tiġi enumerata mill-ġdid bħala s- subklawsola (3) tagħha.

"BE"In clause 70:

(a) in paragraph (e) of subclause (2), for the words "of the said taxable activities," there shall be substituted the words "of the said business activities;" and immediately thereafter there shall be added the following new paragraph:-

"(f) requiring the means and the machines whereby registered persons are to store, process and produce documents and other information.", and the words "and any such regulations shall apply notwithstanding anything to the contrary contained in this Act." shall be deleted;

(b) subclause (3) shall be deleted; and

(c) subclause (4) shall be renumbered as subclause (3) thereof.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ f'isem il-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "BE" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 70 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 70, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 71 - Tħassir ta' l-Att dwar Taxxa fuq il-Valur Miżjud u riżerva.

Clause 71 - Repeal of the Value Added Tax Act, 1994 and saving.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, din il-klawsola tikkonċerna r-repeal ta' l-Att dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud u riżerva.

Hawnhekk ukoll għandi emenda li qed inressaq f'isem il-Prim Ministru:

"BF" Fis-subklawsola (2) ta' klawsola 71 minflok il-kliem "Att dwar it- Taxxa fuq il-Valur Miżjud" għandhom jidħlu l-kliem "Att ta' l-1994 dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud", u l-kliem "bla ħsara għad- dispożizzjonijiet tas-subartikolu (3) ta' dan l-artikolu," għandhom jitħassru.

"BF" In subclause (2) of clause 71 the words ", subject to the provisions of subsection (3) of this section," shall be deleted.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

George Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Peress li dak li kien hemm provdut fil-liġi dwar il-VAT huwa saved b'din it-transitory provision, għandi nifhem li għal dawk is-servizzi li ġew provduti qabel l-1 ta' Lulju, 1997 u li allura wieħed se jibqa' jirċievi l-ħlas tagħhom wara Lulju 1997, wieħed irid jagħmel return tal-VAT indipendentement mir-return li jrid jagħmel taħt ir-reġim il- ġdid?

Ħalli nagħti eżempju.

Jiena, fil-każ tiegħi, li nipprovdi servizzi ta' avukat, se nkun wettaqt xogħol qabel Lulju, li pero' jista' jiġi billed sitt xhur jew sena oħra.

Skond il-klawsola rilevanti t-time of supply huwa the date of performance or the dates when billed, whichever is the earlier, u allura se jkun hemm perijodu fejn that supply should be governed by the VAT regime and not by the new regime.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Il-punt li semma l-Onor.

Hyzler huwa validu, biss qed jikkonfermawli li fit-transitory provisions hemm klawsola speċifika li tipprovdi għal continuous services.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Jiġifieri klawsola 73?

ONOR.

LEO BRINCAT: Iva.

Dik għad irridu niġu għaliha.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Le, ma naħsibx li jkoprih dan il-każ għax għadni kif tajtu daqqa t'għajn issa.

ONOR.

LEO BRINCAT: Jien hekk qed niġi nformat mil-legal drafters pero' nerġa' nikkonferma ħalli nkunu korretti.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: It-transitory provisions li jinsabu fi klawsola 73 jitkellmu biss dwar refunds fuq stocks in hand u fuq kuntratti.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Barra dan, hawnhekk jien għandi problema oħra.

Meta aktar kmeini fid-dibattitu rriferejt għat-tneħħija tal-proviso tar-refund tat-taxxa, li kien jgħid li d-direttur kien marbut iħallas within a month, qaluli li issa ġejja wara.

S'issa għadha ma ġietx din u nixtieq inkun naf meta ġejja.

ONOR.

ALFRED SANT: Il-punt li qiegħed iqajjem l-Onor.

Dalli jiġi trattat meta nressqu l-klawsoli ġodda.

(Interruzzjonijiet) Għandna numru ta' klawsoli ġodda li rridu nittrattawhom ukoll.

Taħsbux li wasalna fl-aħħar, baqa' x'naqdfu!

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Jien m'għandix rimarki fuq klawsola 71 jekk kemm-il darba hemm provdut għal din id-domanda tiegħi fi klawsola oħra.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Jien naħseb li din id-diffikulta' qiegħda tqum għaliex in-naħa ta' l-Oppożizzjoni għad m'għandhomx it-transitory provisions f'idejhom.

Onor. Hyzler ħalli naqralek minn subklawsola 73 (10) kif se tkun proposta aktar 'il quddiem.

Din is-subklawsola tgħid:

"Continuous services

(10) Where on or after the first July, 1997, a payment is received or a tax invoice is issued for services to which subsection (4) of section 29 of this Act refers, and that payment or tax invoice refers to a period (in this section referred to as "the period of the business activity") which commences before the first July, 1997, and ends on or after that date, the business activity that is to be treated as a separate business activity by reference to that payment or tax invoice in accordance with the said subsection shall be deemed to be a business activity for a period commencing on the said date and the taxable value of the said business activity shall, save as the Director may otherwise allow, be a proportion of the taxable value that would otherwise stand to be determined in accordance with the other provisions of this Act which corresponds to the proportion which the period commencing on the said date and ending on the last day of the period of the business activity bears to the period of the business activity.".

Nittama li l-Onor.

Hyzler fehem xi ħaġa għaliex jien ma fhimt xejn.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Fil-fatt qed nieħu gost li l-Prim Ministru qed jgħid hekk għaliex ovvjament din il-klawsola ma tantx tikkombaċja ma' l- islogan ta' sistema sempliċi, eċċ., eċċ. Pero' inħalluha għall-mument.

ONOR.

ALFRED SANT: Bir-rispett kollu, min kiteb dan l-iscript ma kienx qed jaħseb fl-islogans imma kien qed jaħseb kif jista' jagħti interpretazzjoni l-aktar preċiża fuq il-każ li qajjimt int. (Interruzzjonijiet)

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Dan kollu jipprova li mhux kollox tista' tirriduċih għas-sempliċita', pero' ma jimpurtax.

Jien qed nassumi li din il-klawsola probabbilment issolvi parti mill-problema għax qed tirriferi to a continuous service.

Pero' jien mhux għal dawk biss kont qed nirriferi.

Ejjew nieħdu każ ta' servizz li ġie provdut minn avukat u għal xi raġuni jew oħra l-avukat ikun għadu ma ħariġx il-kont - forsi kontra kif jaħsbu wħud f'din il-Kamra - ta' xi ħaġa li tkun għalqet sitta jew seba' xhur ilu.

Ovvjament dan m'huwiex każ ta' a continuous service imma huwa każ ta' servizz li beda u spiċċa.

Issa f'dawk il-każijiet fejn għadhom ma ħarġux il-kontijiet u allura jien qed nipprevedi perijodu fejn wieħed se jibda jirċievi ħlasijiet ta' kontijiet ta' servizz li għalaq qabel l-1 ta' Lulju 1997, kif se nakkonta għalihom?

Kif se jikkonta għalihom is-service provider?

Jien qed nissuspetta li se noħorġu b'xi soluzzjoni li dan ikun irid jinkludihom f'return ieħor u allura se jkollna perijodu indefinit fejn ikollok timla two returns.

Dan huwa l-argument tiegħi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Naħseb li jkollna risposta preċiża minn hawn u ftit ieħor għal dak li għandu x'jaqsam ma' kif qegħda miktuba l-liġi, imma naħseb li wieħed irid jagħmel distinzjoni bejn kont li ħareġ tard għax min kellu joħorġu ħarġu tard meta mhux suppost li għamel hekk, u kont li ħareġ meta suppost ħareġ imma ġie wara ċ-changeover.

Jien naħseb li meta kont joħroġ tard għaliex min suppost joħroġ il-kontijiet huwa careless jew slack il-liġi m'għandhiex tipprovdi għalih, imma meta l-kont ħareġ meta kellu joħorġ u ġie wara l-bidla allura hemmhekk il-liġi għandha tipprovdi għalih.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Imma qiegħda tipprovdi fil-fatt?

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Gavin Gulia.

ONOR.

GAVIN GULIA: Is-servizz li jkun ingħata qabel l-1 ta' Lulju u jkun għadu ma ġiex billed sa l-1 ta' Lulju jaqa' taħt ir-reġim ta' din il- liġi.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Minn fejn jirriżulta dan?

ONOR.

GAVIN GULIA: Eventwalment joħorġu regolamenti - sakemm wieħed ma jridx jagħmilha ċara issa - proprju fuq dan il-mod ta' ħlas.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Allura jien nagħti parir lill-ħabib tiegħi biex ifittex joħroġ il-kontijiet qabel l-1 ta' Lulju ħalli mhux biss idaħħal il- flus qabel imma wkoll sabiex il-klijent jiffranka t-taxxa.

(Interruzzjonijiet) Jekk inti għandek għal qalbek il-klijent, you bill him issa.

ONOR.

GAVIN GULIA: Din il-problema li qed iqajjem l-Onor.

Hyzler tinqala' ħafna ma' l-avukati.

Kienet inqalgħet l-istess kwestjoni wkoll meta ġiet introdotta l-liġi dwar il-VAT, imbagħad sussegwentement ġew stabiliti cutting lines.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

George Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Meta ġiet introdotta l-VAT kien sar suġġeriment - fil-fatt kont għamiltu jien f'lagħqa semi-formali li kellna jien u l-Onor.

Dalli flimkien ma' grupp ta' avukati - u l-Ministru Dalli dak il-ħin stess kien aċċettah mingħajr ebda tlaqliq u għamel a cut-off date li kienet differenti mill-1 ta' Jannar.

Fil-fatt għax-xogħol ġudizzjarju kienet saret, jekk ma niżbaljax, għat-30 ta' Ġunju ta' l-1995.

Pero' that was an arbitrary decision taken there and then li qatgħet u neħħiet kwalunkwe ambigwita'.

Pero' dak kien għax-xogħol ġudizzjarju li kien għall-perijodu ta' ċertu tul.

Issa jien mhux għal dak it-tip ta' xogħol qed ngħid imma għal fejn għandek partikolarment xogħol professjonali.

Dan mhux għall- professjonijiet biss japplika imma għal kwalunkwe servizz li toħroġ kont għalih wara ċertu żmien.

Jekk ix-xogħol beda u spiċċa qabel l-1 ta' Lulju, x'se jiġri?

ONOR.

GAVIN GULIA: F'każ li l-kont isir wara l-1 ta' Lulju jaqa' taħt din il-liġi u mhux taħt il-liġi dwar il-VAT.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Pero' s'issa għad m'għandniex regolamenti f'dan is-sens.

Hux hekk?

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: L-Onor.

Hyzler qed isemmi l-kwestjoni ta' l-avukati imma jien se nsemmi l-kwestjoni tal-periti wkoll.

Jekk perit għamel applikazzjoni għal pjanta sentejn ilu, ix-xogħol tlesta u l-perit għadu ma tħallasx u allura għadha la nġabret il-VAT u lanqas affarijiet oħra ....

ONOR.

GAVIN GULIA: Ix-xogħol li qed jirriferi għalih l-Onor.

Hyzler huwa fejn is-servizz ingħata, ġie konkluż u l-kont għandu ma nħariġx.

Jekk il- kont jinħareġ wara l-1 ta' Lulju jaqa' taħt din il-liġi; jekk jinħareġ qabel jaqa' taħt il-liġi dwar il-VAT.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Mela qegħdin naqblu li kemm-il darba kont jinħareġ qabel l-1 ta' Lulju jaqa' taħt ir-reġim tal-VAT.

Qed nifhem ukoll li m'hemmx time limit għax dan il-perijodu m'huwiex qed jiġi capped.

(Interruzzjonijiet) Mela ladarba mhux qed jiġi capped, se ngħaddu perijodu ....

ONOR.

GAVIN GULIA: Jien qed ngħidlek għall-billing.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Ħalli nikkonċentraw fuq il-kwestjoni li qed titqanqal issa.

Qed nitkellmu biss fuq billing li sar qabel l-1 ta' Lulju u ma tħallasx.

Meta jitħallas dak il-kont, dak se jitħallas taħt ir-reġim il-ġdid meta m'hemmx provdut għalih.

Jekk inti tinterpretaha loġikament, li se jiġri huwa li inti għandek flus tal-VAT f'idejk li ma tafx x'se tagħmel bihom u allura trid timla VAT return.

Allura dan iwasslek għall- konklużjoni li se ngħaddu perijodu f'ħajjitna fejn se nimlew żewġ returns, kemm tal-VAT kif ukoll ta' l-ETS u allura ovvjament dan ifisser li s- sistema li qed jipproponi l-Gvern hija anqas sempliċi amministrattivament.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Jien naħseb li l-argument ta' l-Onor.

Membru qed jiġi apprezzat, min-naħa l-oħra ma nafx kemm il-liġi għandha tipprovdi fid- dettall għal affarijiet hekk.

Hawnhekk naqbel ma' l-argument li għamel l- Onor. Dalli dalgħodu fejn qal li għandu jkollna regolamentazzjoni dwar dan permezz ta' legal notice.

Fuq il-linji li se jkollna, se jkollna l-parti transitorja li ġejja aktar tard - klawsola 73 - li minnha mbagħad joħorġu legal notices li jridu joħorġu in time.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Jekk tistaqsi lili x'naħseb li għandu jsir għalija hija ħaġa sempliċi, fis-sens li kemm-il darba jsir dak il-ħlas bil- VAT b'kollox - li ovvjament qed nimmaġinaw li huma persentaġġi żgħar - dak jiġi kkalkolat ma' l-income totali kif inhu u jagħti 5% minnu lid-direttur.

Voldieri bażikament is-service provider se jkollu 15% VAT f'idejh li mit- total se jħallas 5%.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Gavin Gulia.

ONOR.GAVIN GULIA: Hekk hu.

Minħabba l-kumplessita tal-każijiet li jistgħu jinqalgħu, kif qed isemmi l-Onor.

Hyzler, jiġifieri fejn kultant il- billing isir qabel imbagħad il-ħlas isir wara, huwa maħsub, kif spjegajt qabel, li joħorġu regolamenti biex jagħmlu tajjeb għal dawn iċ-ċirkostanzi.

Jien informat li kien ġara l-istess taħt il-liġi dwar il-VAT fejn sussegwentement kienet ħarġet regolamentazzjoni biex niċċirkoskrivu dawn il-każijiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Pero' infakkar lill-Onor.

Gulia li taħt il-liġi dwar il-VAT, il-konsultazzjoni dwar dan saret qabel ma ġiet ippubblikata l- liġi u mhux wara.

Voldieri li nixtieq jien hu li once li din il-liġi tgħaddi - wieħed jispera li ma nqattgħux ħafna ljieli hawnhekk flimkien, naturalment mhux minħabba l-kumpannija! - inkunu nafu fejn sejrin anke f'affarijiet oħra.

ONOR.

GAVIN GULIA: Il-każijiet li semma l-Onor.

Hyzler huma fejn għandek billing li jsir qabel u jitħallas wara jew inkella xogħol li jitlesta qabel l-1 ta' Lulju u l-kont jintbagħat wara; jiġifieri qegħdin nitkellmu fuq ċirkostanzi li huma identifikati tajjeb.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "BF" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 71 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 71, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 72 - Emendi għall-Att dwar id-Dazji ta' Importazzjoni.

Clause 72 - Amendments to Import Duties Act.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, din il-klawsola tikkonċerna emendi għall-Import Duties Act u fil-fatt għandna wkoll emenda li se nressaq f'isem il-Prim Ministru:

"BG"Fil-klawsola 72 minflok is-subklawsola (2) għandu jidħol dan li ġej:

"(2) Mal-bidu fis-seħħ ta' dan l-Att, il-Kontrollur għandu, skond l- artikolu 27 ta' l-Att dwar id-Dazji ta' Importazzjoni, jerġa' jistampa l- Ewwel Skeda li tinsab ma' l-imsemmi Att dwar id-Dazji ta' Importazzjoni, li tkun turi l-emendi li jkunu saru bis-saħħa tal-paragrafu (a) tas- subartikolu (1) ta' dan l-artikolu.".

"BG" In clause 72 for subclause (2) there shall be substituted the following:-

"(2) On the coming into force of this Act, the Comptroller shall, in accordance with section 27 of the Import Duties Act, make a reprint of the First Schedule of the said Import Duties Act, showing the amendments affected in virtue of paragraph (a) of subsection (1) of this section.".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Din hija l-emenda li qiegħda tgħid li issa se jkollna bilfors ngħollu r-rati ta' dazju ta' affarijiet li jiġu minn barra mill- Ewropa għar-rata minima ta' 8.1%.

Issa jien nista' nasal għall- konklużjonijiet tiegħi personali ta' x'se jiġri, pero' kif inhi qiegħda fil- liġi jfisser li ma jista' jkun hemm ebda rata inqas minn 8.1%?

Jiġifieri dak li huwa zero rated se jiġi 8.1%?

Jekk l-ebda rata ma tista' tkun inqas minn 8.1% m'hemmx lok għal 0%.

ONOR.

ALFRED SANT: Le, Onor. Dalli, oqgħod attent x'qed ngħidu.

Aħna qed ngħidu: "... in respect of goods which are liable to excise tax ...."

Jiġifieri goods that are not liable to excise tax għaliex huma zero rated - din qajjimtha jien ukoll - at that point mhumiex marbuta bit-8.1%.

Qed tifhmu l-punt?

ONOR.

JOHN DALLI: Onor. Prim Ministru, jien m'iniex qed nitkellem dwar dawn u m'iniex qed nirriferi għal mediċinali jew ikel.

ONOR.

ALFRED SANT: Le, le lanqas jien ma qed nitkellem fuq mediċinali.

ONOR.

JOHN DALLI: Hemm goods that are liable to excise tax u fin-non-EU imports list huma zero rated.

ONOR.

ALFRED SANT: Jien staqsejt speċifikament fuq din il-ħaġa.

Jekk unilateralment il-Gvern Malti jiddeċiedi li items fil-customs duty tariff ikunu zero rated bħala excise tax - per eżempju, diġa' tkellimna fuq dawk il-prodotti li għandhom levy, liema prodotti l-excise tax fuqhom se tkun zero - il-Gvern jista', taħt il-mod kif qed tiġi fformulata din, jagħmel dik customs duty taħt it-8.1%?

U r-risposta legali li ngħatajt kienet "iva".

Nista' nerġa' nikkonferma biex inkunu on the safe side.

(Interruzzjonijiet) Qed jikkonfermawli li meta k-Gvern jiddeċiedi li jeżenta prodott mill-ETI taħt din il-formolazzjoni li għandna hawnhekk, allura għandu l-liberta' li t-8.1% jew iżommha, jew inaqqasha jew itajjarha.

Qiegħed inkun preċiż hekk?

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Jekk dik hija l-interpretazzjoni vis-a-vis l-ETI .....

(Interruzzjonijiet) Fejn l-ETI hija ta' 15%, jista' jkun hemm rata ta' 0% fid-dazji ta' barra l- EU?

ONOR.

ALFRED SANT: Le, ma jistax, minħabba li taħt l-Association Agreement Malta hija marbuta li tagħti preferenza ta' 35%, prodott bi prodott, jiġiferi mhux across the board, lill-EU.

ONOR.

JOHN DALLI: Jiġifieri kull fejn hemm ETI irid ikun hemm bilfors 8.1% dazju, anke fejn illum huwa zero rated.

ONOR.

ALFRED SANT: Iva, minimum of.

ONOR.

JOHN DALLI: Fil-lista ta' l-oġġetti li jien semmejt fis-Second Reading ma ħadtx dan into consideration għaliex assumejt li se jibqgħu zero rated.

Issa qed tagħtini aħbar tajba oħra!

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ f'isem il-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "BG " għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 72 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried

Klawsola 72, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex isir parti mill- Abozz ta' Liġi.

Klawsola 73 - Dispożizzjonijiet tranżitorji.

Clause 73 - Transitory provisions.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, għal din il-klawsola nipproponi emenda f'isem il-Prim Ministru li tgħid hekk:

"BH" Minflok il-klawsola 73 għandha tidħol il-klawsola li ġejja:

"Dispożizzjonijiet transitorji.

(1) L-aħħar perjodu ta' taxxa ta' persuna reġistrata għall- finijiet ta' l-Att ta' l-1994 dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud, għandu jagħlaq fit-tletin ta' Ġunju 1997.

(2) Minkejja d-dispożizzjonijiet tas-subartikolu (1) ta' dan l- artikolu, id-denunzja li trid issir skond dan l-Att għandha ssir mhux aktar tard mill-ħmistax-il jum tat-tieni xahar li jiġi wara x-xahar li fih il-perjodu ta' taxxa ta' persuna reġistrata kien, ħlief għad- dispożizzjonijiet tas-subartikolu (1) ta' dan l-artikolu jagħlaq skond l-Att ta' l-1994 dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud.

Rifużjoni ta' input tax mitluba.

(3) Kull input tax kalkolata skond dan l-artikolu għandha tiġi rifuża lid-Direttur mhux aktar tard mill-wieħed u tletin ta' Diċembru, 1997, b'dak il-mod u taħt dawk il-kondizzjonijiet kif jista' jiġi preskritt.

(4) Kull persuna li hi persuna reġistrata għall-finijiet ta' l-Att ta' l-1994 dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud għandha taħdem l-input tax msemmija fis-subartikolu (3) ta' dan l-artikolu u li trid tiġi rifuża lid-Direttur billi tikkalkola dik it-taxxa b'waħda jew l-oħra miż-żewġ formuli li ġejjin, u billi f'dik id-data li tiġi preskritta jagħmel dikjarazzjoni fuq formola provduta mid-Direttur.

(a) dik il-persuna għandha tagħmel dikjarazzjoni fejn jiġu elenkati dawk l-oġġetti li dik il-persuna jkollha bħala ħażniet kummerċjali fit- 30 ta' Ġunju, 1997, li tkun tindika l-input tax li intalbu minnu dik il-persuna dwar dawk l-oġġetti:

Iżda għall-finijiet ta' dan is-subartikolu, oġġetti miżmuma bħala ħażna kummerċjali minn dik il-persuna

(i) għandhom jinkludu ħażniet kummerċjali li jkunu proprjeta' ta' dik il-persuna u li jkunu qegħdin jinżammu b'kunsinna minn persuna oħra;

(ii) bla ħsara għad-dispożizzjonijiet tal-paragrafu (iii) ta' dan il- paragrafu ma għandhomx jiġu inklużi ħażniet kummerċjali miżmuma b'kunsinna minn dik il-persuna u li jkunu proprjeta ta' persuna oħra;

(iii) għandhom jinkludu oġġetti miżmuma b'kunsinna minn dik il- persuna jekk ikunu jagħmlu parti minn ħażniet kummerċjali proprjeta' ta' persuna li ma jkollhiex post ta' negozju f'Malta u jekk l-oġġetti jkunu suġetti għat-Taxxa fuq il-Valur Miżjud li fuqhom dik il-persuna tkun talbet kreditu għall-input tax;

(b) dik il-persuna għandha tikkomputa kif ġej:

X x A = Input Tax li trid tiġi rifuża Y

fejn:- X hi l-input tax totali li ġiet mitluba minn dik il-persuna skond l- Att ta' l-1994 dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud, għal perjodu ta' taxxa kollha li jibdew mill-ewwel perjodu ta' taxxa u li jagħlqu ma' l- aħħar perjodu ta' taxxa ta' dik il-persuna.

Y hi n-numru ta' ġimgħat fil-perjodu li -

(i) jibda fil-jum meta l-Kummissarju rreġistra lil dik il-persuna skond id-dispożizzjonijiet ta' l-Att ta' l-1994 dwar it-Taxxa fuq il- Valur Miżjud; u

(ii) jagħlaq fit-tletin ta' Ġunju, 1997;

A hi wieħed minn dawn iż-żewġ numru li ġejjin;

jew 2 fil-każ li l-persuna tikkwalifika biex tiġi kkunsidrata bħala intrapriża industrijali;

jew 10 f'kull każ ieħor:

B'dana li għall-finijiet ta' dan is-subartikolu intrapriża industrijali tfisser intrapriża li tmexxi, jew li fl-opinjoni tad- Direttur, kellha l-ħsieb li tmexxi, negozju li jikkonsisti fil- produzzjoni, manufattura jew titjib ta' xi prodott u tinkludi intrapriża dwar lukanda.

(5) kull persuna għandha tissottometti dikjarazzjoni flimkien mal- konteġġi skond l-azzjoni magħżula skond id-dispożizzjonijiet tas- subartikolu (4) ta' dan l-artikolu, liema dikjarazzjoni għandha tiġi ffirmata, fuq kull paġna tagħha, minn dik il-persuna, jew fil-każ ta' korp ta' persuni, mill-uffiċjali prinċipali ta' dak il-korp ta' persuni u mill-persuna responsabbli għaż-żamma tal-kotba tan-negozju tal-persuna:

Iżda fejn il-persuna tkun għażlet li tieħu l-azzjoni msemmija fil- paragrafu (a) tas-subartikolu ta' dan l-artikolu u l-inptu tax totali li trid tiġi rifuża lid-Direttur hi aktar minn ħamsin elf liri, dik id- dikjarazzjoni għandha tiġi ċertifikata minn accountant u awditur pubbliku iċċertifikat.

(6) Kull input tax li trid tiġi rifuża skond id-dispożizzjonijiet tas- subartikolu (4) ta' dan l-artikolu tista' tiġi paċuta kontra kull kreditu ta' taxxa dovut lill-persuna skond id-dispożizzjonijiet ta' l- Att ta' l-1994 dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud.

(7) Minkejja d-dispożizzjonijiet l-oħra ta' dan l-artikolu, fejn jirriżulta lid-Direttur f'kull żmien illi l-input tax li trid tiġi rifuża ma ġietx kalkolata kif suppost jew li ġiet kkalkolata fuq bażi ta' informazzjoni skorretta, id-Direttur jista' jirrevedi l-ammont f'dak il-perjodu massimu kif jista' jiġi preskritt.

(8) Kull persuna li tiffirma jew tiċċertifika xi dikjarazzjoni tirriżulta li tkun invalida skond il-paragrafu (7) ta' dan l-artikolu għandha tkun responsabbli solidalment mal-persuna ammont ta' taxxa dovuta mill-persuna.

(9) Meta xi dikjarazzjoni li tkun falza jew mhix korretta tikkostitwixxi reat skond dan l-Att jew xi liġi oħra, l-obbligu tal- ħlas ta' taxxa skond dan l-artikolu għandu jkun bla preġudizzju għal kull piena li tista' titwaħħal għal dak ir-reat.

Servizzi kontinwi.

(10) Meta fi jew wara l-ewwel ta' Lulju, 1997, jiġi riċevut xi ħlas jew tinħareġ fattura għal servizzi li dwarhom jirreferi s-subartikolu (4) ta' l-artikolu 28 ta' dan l-Att, u dak il-ħlas jew dik il-fattura jkunu jirreferu għal żmien (f'dan l-artikolu msejjaħ "iż-żmien ta' l- attivita' ta'; negozju) li jibda qabel l-ewwel ta' Lulju, 1997 u jtemm f'dik id-data jew wara dik id-data, l-attivita ta' negozju li għandha titqies bħala attivita' ta' negozju separata b'riferenza għal dak il-ħlas jew fattura ta' taxxa skond id-subartikolu imsemmi għandha tiġi kkunsidrata bħala attivita' ta' negozju għal żmien li jibda fid- data imsemmija u l-valur taxxabbli ta' l-attivita' ta' taxxa imsemmija għandu jkun, ħlief hekk kif id-Direttur jista' jippermetti xort'oħra, sehem tal-valur taxxabbli li kieku kellu xort'oħra jiġi stabbilit skond id-dispożizzjonijiet l-oħra ta' dan l-Att li jikkorrespondi għas-sehem li ż-żmien li jibda fid-data msemmija u jtemm fl-aħħar jum taż-żmien ta' l-attivita' ta' negozju għandu bi proporzjon għaż-żmien ta' l-attivita' ta' negozju.

Importazzjoni ta' oġġetti meħlusa qabel l-ewwel ta' Lulju, 1997.

(11) Meta xi oġġetti jiġu importati ġewwa Malta qabel l-ewwel ta' Lulju, 1997, u ż-żmien meta d-dazju ta' importazzjoni għandu jinħadem skond l-Att dwar id-Dazji ta' Importazzjoni jew, meta ma jkollux jitħallas dak id-dazju ta' importazzjoni, iż-żmien meta kien hekk jinħadem li kieku kellu jitħallas, jaħbat f'dik id-data jew warajha, dik l-importazzjoni għandha titqies li tkun seħħet f'dik id-data.

Tifsir ta' ċerti kuntratti.

(12) Meta, fl-esekuzzjoni ta' kuntratt magħmul qabel id-data meta dan l-Att jibda jseħħ, jiġu prodotti jew provduti servizzi fl-ewwel ta' Lulju 1997 jew wara dik id-data, u l-bejgħ ta' dawk l-oġġetti jew il- provvista ta' dawk is-servizzi hija attivita' ta' negozju, dak il- kuntratt għandu jitfisser, għall-għanijiet kollha ta' kull liġi, daqslikieku l-persuna li lilha jkun sar dak il-bejgħ jew li lilha tkun saritilha dik il-provvista kienet intrabtet li tħallas, b'żieda mal- ħlas stiputal fil-kuntratt jew skond l-istess kuntratt, ammont ekwivalenti għat-taxxa li għandha titħallas fuq dak il-bejgħ jew dik il-provvista taħt dan l-Att minflok it-taxxa dovuta skond l-Att ta' l- 1994 dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud, u l-input tax totali li trid tiġi rifuża lid-Direttur hi aktar minn ħamest elef lira, dik id- dikjarazzjoni għandha tiġi ċertifkata minn accontant u awditur pubbliku ċċertifikat.

Arranġamenti oħra

(13) Fejn l-arranġamenti tranżitorji għall-applikazzjoni ta' dan l- Att mhumiex speċifikati fid-dispożizzjonijiet ta' dan l-artikolu, dawn għandhom ikunu dawk kif jista' jiġi preskritt.

Kummissarju għandu jagħti informazzjoni, eċċ. lid-Direttur.

(14) Il-Kummissarju tat-Taxxa fuq il-Valur Miżjud għandu jagħti d- data u l-informazzjoni kollha lid-Direttur hekk kif ikun meħtieġ biex jingħata effett sħiħ lid-dispożizzjonijiet ta' dan l-Att u għall- amministrazzjoni tiegħu.".

"BH" For Clause 73 there shall be substituted the following clause

"Transitory Provisions"

73.(1) The last tax period of any registered person for the purposes of the Value Added Tax Act, 1994, shall end on the thirtieth June, 1997.

(2) Nothwithstanding the provisions of subsection (1) hereof, the said return to be furnished in terms of the said Act, shall be furnished by not later than the fifteenth day of the second month following the month during which the tax period of a registered person would have but for the provisions of subsection (1) hereof have ended in terms of the Value Added Tax Act 1994.

"Refund of input tax claimed" (3) Any input tax determined in accordance with the provisions of this section shall be refunded to the Director by the thirty first December 1997, in such manner and subject to such conditions as may be prescribed.

(4) A person who is a registered person for the purposes of the Value Added Tax Act, 1994 shall account for the input tax referred to in subsection (3) of this section and refundable to the Director by calculating the said tax in accordance with either of the following two formulae and the filing on such date as may be prescribed of a statement in a form supplied by the Director:

(a) Such person shall prepare a statement listing the goods held as trading stock by that registered person as on the thirtieth June 1997, showing the input tax claimed by the said person in relation to those goods:

Provided that for the purposes of this sub-section, goods held as trading stock by a person:

(i) shall include trading stock belonging to the person and held on consignment by another person;

(ii) subject to the provisions of paragraph (iii) of this paragraph shall not include trading stock held on consignment by the person and belonging to another person;

(iii) shall include goods held on consignment by the person if they form part of the trading stock belonging to another person who does not have a place of business in Malta and if the goods are subject to Value Added Tax on which the person claimed a credit for input tax; or

(b) Such person shall compute the following:

X x A = Input tax refundable Y

Where -

X is the total input tax claimed by the said person in terms of the Value Added Tax Act, 1994, for all the tax periods commencing from his first tax period and ending with the last tax period of that person;

Y is the number of weeks in the period that -

(i) commences on the day when the Commissioner registered the person in terms of the provisions of the Value Added Tax Act, 1994; and

(ii) ends on the thirtieth June, 1997;

A is either of the following two numbers;

2 in the case where the person qualifies to be considered an "industrial undertaking"; or

10 in any other case.

Provided that for the purposes of this section "industrial undertaking" means an undertaking carrying on or which, in the opinion of the Director, intended to carry on, a trade which consists in the production, manufacture or improvement of any product and includes an undertaking relating to a hotel;

(5) Every person must submit a statement together with the workings of the option chosen in accordance the provisions of subsection (4) thereof, which statement must be signed, on each sheet thereof, by the said person, or in the case of a body of persons, by a principal officer of that body of persons and by the person responsible for the book keeping functions of the business of the person:

Provided that where a person has chosen to take the option referred to in paragraph (a) of subsection (4) of this section and the total input tax refundable to the Director is more than five thousand liri the said statement shall be certified by a certified public accountant and auditor.

(6) Any input tax refundable in accordance with the provisions of subsection (4) of this section shall be set off against any excess tax credit owed to the person in virtue of the provisions of the Value Added Tax Act, 1994.

(7) Notwithstanding the other provisions of this section, where it results to the Director at any time that the input tax to be refunded to the Director has been properly computed or that it was computed on the basis of incorrect information, the Director may revise the amount within a time limit as may be prescribed;

Provided that where a person does not account for the input tax due to the Director in accordance with subsection (4) of this section, the Director shall make an assessment of the amount which, in his opinion, is the input tax refundable to the Government, and that person shall, in accordance with the provisions of this Act, be liable to pay the tax so assessed.

(8) Any person signing or certifying the statement which results to be invalid in terms of this section shall be jointly and serverally liable for the amount of tax due to the Director.

(9) Where any false or incorrect statement constitutes an offence under this Act or any other law, the liability to tax in terms of this section shall be without prejudice to any liability for any penalty which may be imposed for the said offence.

Continuous services

Importation of goods before the first July, 1997

(11) Where any goods are imported into Malta before the first July, 1997, and the time at which import duty is to be computed in terms of the Import Duties Act or, where no such import duty is payable, the time at which it would be so computed had it been payable, falls on or after the said date, the said importation shall be deemed to have taken place on the said date.

Interpretation of certain contracts (12) Where, in the execution of a contract made before the date on which this Act comes into force, any products or services are sold or provided on or after the first July, 1997, and the sale or provision of the said products or services is a business activity, that contract shall, for all the purposes of any law, be interpreted as if the person to whom that sale or provision is made had bound himself to pay, in addition to the consideration stipulated in or in accordance with the said contract, an amount equivalent to the tax chargeable on this sale or provision under this Act in lieu of the tax chargeable under the Value Added Tax Act, 1994:

Provided that this subsection shall not apply where it results from the contract and from all the relevant circumstances that the consideration determined in accordance with that contract had already made provision for the tax chargeable under this Act.

Other arrangements

(13) Where the transitional arrangements for the application of this Act are not specified in the provisions of this section, they shall be such as may be prescribed.

Commissioner to furnish information etc., to the Director

(14) The Commissioner of Value Added Tax shall be furnish all data and information to the Director may be necessary for giving full effect to the provisions of this Act and for the due administration thereof.".

THE CHAIRMAN: Hemm rimarki?

L-Onor.

Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Sur President, qed ninnota li f'parti mill- emenda hemm li se jkun permess li individwu jagħmel set-off mat-taxxa li jkollu jieħu taħt il-VAT.

Qed nifhem tajjeb li dak huwa l-iskop li għalih qed isir dan is-set-off, ċioe' biex inżewġu ż-żewġ sistemi?

Jien qed nieħu l-impressjoni li kulma mmorru dejjem qegħdin inneħħu r-wrapping paper - qisna qed nilagħbu dik il-logħba li jilagħbu t-tfal fil-parties ta' pass the parcel - billi kull darba nneħħu karta u fl-aħħar se nsibu xi sorpriża li tgħidilna "this is VAT"!

Għaliex bil-mod il-mod hemmhekk qegħdin naslu.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, din l-emenda tistabilixxi l-closing taxable period tal-VAT bħala l-aħħar ta' Ġunju u minkejja din id-deċiżjoni kulħadd jista' jagħmel return tal-VAT skond kif regolat mil-liġi dwar il- VAT.

Jiġifieri bniedem li jmissu jissottometti return f'Diċembru jagħmlu f'Diċembru, imma ovvjament basta sat-tax period end of June.

Din tkopri subklawsoli (1) u (2).

Minn subklawsola (3) sa subklawsola (9) qed nitkellmu dwar il-mechanics dwar l-input tax claimed refundable to government.

Din kienet frott il- konsultazzjonijiet varji li kellna mal-constituted bodies u tikkonċerna bażikament jew l-option ta' physical stocktake jew inkella għandek id-duty payable refundable to government jew fuq ten weeks, jew fil-każ ta' industrija, two weeks.

Tajjeb li wieħed jgħid li meta ġejna għad- definizzjoni ta' "industrija" ikkonsidrajna various options imma sibna li l- iktar waħda all embracing kienet li d-drafters jieħdu definizzjoni ta' l- industrija mill-Aids to Industries Ordinance.

Imbagħad subklawsoli (10), (11) u (12) huma simili għall-liġi dwar il-VAT u jkopru fil-fatt l-istess areas kemm fuq importation of goods u anke dwar interpretation of contracts.

Subklawsola (13) ġiet introdotta sabiex tagħti iktar flessibbilta' filwaqt li subklawsola (14) tirrigwarda d-dritt li d-direttur jagħti l- informazzjoni kollha meħtieġa lill-Kummissarju tat-Taxxi Nterni.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Joe Borg.

ONOR.

JOE BORG: Sur President, subklawsola (8) qed tistabilixxi joint and several liability għal persuna li tiffirma jew tiċċertifika statement which results to be invalid.

Jiena qed nara din bħala esaġerata, fis-sens li normalment jekk persuna jirnexxilha tipprova għallinqas li hija bonafide, jiġifieri per eżempju, ġiet ipprovduta informazzjoni ħażina u hi ma setgħetx tivverifika dik l-informazzjoni ħażina, għandha tkun eżonerata mir-responsabbilta'.

Jiġifieri għandha tkun jointly and severally liable jekk hija - biex ngħid hekk - in mala fede jew negliġenti, imma jekk hija tkun in buona fede, jiġifieri għamlet l-almu tagħha kollu biex tipprova tivverifika dawn l-affarijiet pero' minkejja dan kollu ġiet ingannata, m'għandhiex tinżamm responsabbli in solidum.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

George Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Biex inkompli fuq dan l-argument, Mr Chairman, xtaqt nistaqsi xi tfisser il-kelma "invalid".

Jiġifieri "invalida" f'liema sens?

Kienu hija fraudulent, fis-sens li hemm xi animu to defraud the Government u ma jagħmilx return kif suppost forsi wieħed jifhem, imma mhux meta qed tgħid "invalida" qisek qed tagħti x'tifhem li saret, per eżempju, fuori termine jew saret ħażin fis-sens ta' mod żbaljat.

Ma jidhirlux il- Ministru li forsi qegħdin ngħabbu lil dawn il-persuni b'piżijiet daqsxejn żejda?

Anzi f'dan il-kontest anke niġbed l-attenzjoni għall-fatt li f'dawn l- aħħar ftit ġimgħat jew xhur saret moda li l-VAT Department iħarrek, jibgħat ittra uffiċjali, per eżempju lill-accountant tal-kumpannija li jkun iffirma r-return għaliex ikun il-persuna li ssottomettiet ir-return, meta dan ma jkunx uffiċjal tal-kumpannija.

Din it-tip ta' azzjoni qajmet ċertu ammont ta' inkwiet ma' dawn l-accountants.

Issa f'dan l-artiklu qisna qegħdin anke nestendu għal statements li huma invalidi.

Xi tfisser il- kelma "invalidi" f'dan il-kontest jiena m'iniex żgur.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, qed jikkonfermawli li subklawsola (8), li dwarha tkellmu l-Onor.

Borg u l-Onor.

Hyzler, hija bażikament l-istess bħal-liġi dwar il-VAT għal dak li għandu x'jaqsam ma' regulations and transitory provisions.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Sadanittant xtaqt immur proprju għal subklawsola (1) kif proposta f'din l-emenda fejn għandna: "L-aħħar perjodu ta' taxxa".

Qed nifhem tajjeb li dan qed jimplika li t-30th of June hija l- aħħar ġurnata ta' l-aħħar tax period ta' kulħadd?

ONOR.

LEO BRINCAT: Iva, nikkonferma.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Allura ħalli norbot daqsxejn ma' l-argument li għamilt ftit ilu fejn jiena kont għidt li, jekk jinterpreta loġikament x'għandu jsir b'dawk il-flus li wieħed jiġbor wara d-dħul fis-seħħ ta' din il-liġi, wieħed jasal biex jgħid li dawk huma flus tal-VAT Department li jrid bilfors jagħti rendikont tagħhom permezz ta' return oħra.

U r- risposta min-naħa ta' l-Onor.

Brincat jew l-Onor.

Gulia kienet li dik se nipprovdu għaliha by regulation.

Kif se nipprovdu għaliha by regulation jekk issa se jkun hemm stabilit fil-liġi stess li this is the last tax period u allura ma jistax jiġi kkreat an ulterior tax period by regulation?

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

L-Onor.

Joe Borg.

ONOR.

JOE BORG: Fuq subklawsola 73 (8) il-Ministru qalilna li din hija meħuda mil-liġi dwar il-VAT.

Jista' jekk jogħġbu jikkwotalna l-artiklu għaliex ma nistgħux insibuh?

Qed nirriferi għall-joint and several liability.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Gulia.

ONOR.

GAVIN GULIA: Sur President, rigward dak li rrifera għalih l-Onor.

Hyzler nista' ngħid li qed jgħid sewwa pero' l-prinċipju jibqa' l-istess, kif spjegajt qabel, jiġifieri ġaladarba wieħed ma ħariġx il-kont sat-30 ta' Ġunju ta' din is-sena, allura japplikaw dawk ir-regolamenti li eventwalment se joħorġu abbażi ta' dawk il-kriterji li tkellimna fuqhom, irrespective minn dik is-subklawsola li qed jirriferi għaliha hu.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Aħna qegħdin nirriferu għall-billing li sar qabel u l-flus li għadhom ma nġabrux sa l-1 ta' Lulju, 1997.

Il-flus li għandek f'idejk li allura jinkludu VAT, kif se tagħti rendikont tagħhom lid- dipartiment kemm-il darba mhux se jkollok possibbilta' li tagħmel return oħra?

ONOR.

GAVIN GULIA: Skond kif qaluli l-esperti, dawn se jiġu covered bir- regolamenti li tkellimna dwarhom qabel.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Imma l-punt hu li ma tistax tagħmel regolament li jmur kontra dak li għandek fil-liġi.

Il-liġi qed tistabilixxi li sat-30 ta' Ġunju jrid ikun hemm the last tax period.

Jiġifieri lanqas ikollok il- possibbilta' to file another return.

ONOR.

GAVIN GULIA: Jekk inti ħriġt il-kont qabel it-30 ta' Ġunju, 1997 inti trid tiċċarġja skond il-VAT imma jekk inti ħriġt il-kont wara hemm ir- regolamenti li tkellimna dwarhom qabel.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Qegħdin naqblu mija fil-mija; jekk inti ħriġt il- kont qabel it-30 ta' Ġunju, 1997 ovvju li trid toħorġu bil-VAT.

Issa d- domanda tiegħi kienet: Meta sena u nofs oħra l-klijent tal-professjonist, hu min hu, jogħġbu jħallas, u s-service provider ikollu f'idejh il-flus tal-VAT, x'se jagħmel bihom u kif se jagħti rendikont?

Jiena qed nissuġġerixxi li bilfors irid jagħmilhom fuq return oħra għaliex dak huwa li loġikament wieħed għandu jassumi.

Issa jekk hu dak il-każ, allura trid tipprovdilu l-possibbilta' li jagħmel return oħra.

ONOR.

JOHN DALLI: Il-problemi ta' din it-transizzjoni huma ħafna.

L- ewwelnett ma tistax tgħid li fl-aħħar ta' Ġunju tieqaf il-VAT għaliex bilfors ikun hemm almenu return oħra li tkopri transazzjonijiet sa l-aħħar ta' Ġunju.

Jiġifieri wara l-1 ta' Lulju, 1997 bilfors irid ikun hemm almenu return waħda - meta jmissek skond ir-rotation li kienet teżisti bil- VAT kemm il-yearly u kemm il-monthly - li fiha inti se tirrapporta t- transazzjonijiet kollha sa l-aħħar ta' Ġunju dwar x'ġara u ma ġarax; l- input u l-output tax tiegħek sa dakinhar.

Jiġifieri bilfors irid ikun hemm xi ħaġa hekk.

Imbagħad hemm ukoll il-problema tal-kuntratt u tat-transazzjonijiet li ġew kompjuti fil-perijodu sa l-aħħar ta' Ġunju u għal xi raġuni jew oħra ġew invoiced fl-Lulju u 'l quddiem.

Jiġifieri hawnhekk qegħdin ngħidu li għaliex dawn ġew invoiced f'Lulju allura m'humiex se jkunu covered mil-liġi dwar il-VAT li kienet in vigore meta saret it-transazzjoni?

Jiġifieri għaliex jkun hemm wieħed traskurat u ma ħariġx il-kontijiet, se ngħidu li allura l-billing mhux se jsir skond il-VAT u se jsir skond il-liġi l-ġdida?

Imbagħad hemm il-problema l-oħra ta' continuous contracts, jiġifieri f'każ per eżempju ta' kuntratt ta' xi ħadd li qed jibni dar.

Dawn il- continuous contracts fuqiex se jiġu stabiliti?

Se naqtgħu linja f'Ġunju u ngħidu li dak li sar f'Ġunju huwa bil-VAT u dak li sar wara Ġunju huwa mingħajr VAT?

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Joe Borg.

ONOR.

JOE BORG: Mr Chairman, it-text ta' subklawsola 14 fejn hemm:

"The Commissioner of Value Added Tax shall furnish all all data and information to the Director may be necessary for giving full effect to the provisions of this Act and for the due administration thereof.",

għandu bżonn ftit tal-polishing.

Hemm "all" żejda, imbagħad wara "to the Director" trid tidħol il-kelma "as" :

ONOR.

LEO BRINCAT: Iva, fil-fatt l-Onor.

Borg għandu raġun.

THE CHAIRMAN: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, naħseb ikun aħjar li f'dan l-istadju nitlob il-permess tal-Kumitat sabiex nipposponu din il-klawsola.

THE CHAIRMAN: Hawn talba biex din il-klawsola tiġi posposta.

Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u l-klawsola ġiet posposta.

KLAWSOLA ĠDIDA 74 NEW CLAUSE 74

ONOR.

LEO BRINCAT: F'isem il-Prim Ministru nitlob il-permess tal-Kumitat sabiex inressaq Klawsola Ġdida 74 għall-Ewwel Qari.

L-iskrivan tal-Kamra qara n-nota marġinali u l-klawsola tqieset li nqrat l- Ewwel Darba skond l-Ordni Permanenti Nru. 101

ONOR.

LEO BRINCAT: F'isem il-Prim Ministru nipproponi t-Tieni Qari ta' Klawsola Ġdida 74:

"BI" Minnufih wara l-klawsola 73 għandha tidħol din il-klawsola ġdida li ġejja:

"Drittijiet regolati bil-liġi.

Meta dritt jew konsiderazzjoni oħra li jitħallsu dwar servizz ikunu regolati bil-liġi u l-ETS ikollha titħallas mill-fornitur ta' dak is-servizz, dak id-dritt jew dik il-konsiderazzjoni jkunu jistgħu jiżdiedu b'ħamsa fil-mija.".

"BI" Immediately after Clause 73 there shall be inserted the following new clause:

"Fees regulated by law.

Where a fee or other consideration payable in respect of a service is regulated by law and ETS is payable by the person providing that service, it shall be lawful to increase such fee or consideration by five per cent.".

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi li Klawsola Ġdida 74 tkun moqrija t-Tieni darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Il-mozzjoni għaddiet u Klawsola Ġdida 74 ġiet moqrija t-Tieni Darba.

ONOR.

LEO BRINCAT: Nipproponi li Klawsola Ġdida 74 tkun tifforma parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Mr Chairman, din il-klawsola bażikament hija self-explanatory u titkellem dwar il-fees regulated by law.

Ma naħsibx li hemm aktar x'wieħed iżid.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Jiġifieri hawnhekk qed ngħidu li l-perizji, il-fees ta' l-avukati, il-fees tan-nutara u l-fees kollha li huma regolati bil-liġi għandhom jogħlew fil-prezz b'5%.

ONOR.

LEO BRINCAT: Għandhom id-dritt li jogħlew.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Jien qed nifhem li jekk, per eżempju, ikun hemm sentenza ta' qorti li tikkundanna lil xi ħadd iħallas l-ispejjeż tal-kawża inklużi l-ispejjeż ta' l-avukat, allura kważi bis-saħħa ta' din il-klawsola biss - hawnhekk se niddikjara ftit interess - wieħed ikun jista' iżid 5% mal-kont maħruġ mil-liġi, għax il-liġi tistabilixxi t-tariffa.

Ħafna drabi fis-sentenza jkun hemm "bl-ispejjeż tal-kawża", jiġifieri jiena nista' nassumi allura li l-ispejjeż tal-kawża, inkwantu se niġi ntaxxat 5% fuq it- turnover, jiżdiedu b'5% għar-rigward dawk is-servizzi li huma taxxabbli.

Naħseb dan hu s-sens ta' din il-klawsola.

ONOR.

LEO BRINCAT: Hekk jidher, pero' nikkonferma mal-legal drafters.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Rigward il-problema li qajjem l-Onor.

Tonio Borg, l-ispejjeż ġudizzjarji m'humiex biss jekk jistgħu jew ma jistgħux jiżdiedu imma għandek titolu eżekuttiv.

Voldieri inti ma tistax arbitrarjament jew b'din il-liġi sempliċement iżżid ma' dik it-tariffa u jkollok titolu eżekuttiv fl-istess nifs.

Għalhekk nistieden lin-naħa tal- Gvern sabiex jikkonsidraw din il-problema.

ONOR.

GAVIN GULIA: Nikkonferma dak li qal qabel l-Onor.

Tonio Borg.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Imma tista' tagħmel recovery ta' dik iż-żieda fit-titolu eżekuttiv li jkollok fuq il-kumplament ta' l-ispejjeż ġudizzjarji?

Dak huwa l-argument.

Ma rridux ninsew li meta ssir taxxa ta' spejjeż legali l-VAT ma kenitx qed tiġi kkonsidrata, ċioe' din kienet qed toħroġ mingħajr il-VAT.

Issa, bis-sistema l-ġdida, il-5% żieda ovvja li se ssir - għaliex għandi nifhem li l-5% kulħadd se jibda jżidhom - ...

ONOR.

GAVIN GULIA: F'dan il-każ tapplika l-istess sitwazzjoni bħal tal- VAT.

Jiġifieri meta għandek titolu eżekuttiv u tiġi biex tesegwih, tesegwixxi fuq is-sorte, pero' ma tinkludix l-ETS.

Qiegħda bħal tal-VAT.

ONOR.

JOHN DALLI: Le, ma jistax ikun.

Mela issa veru għandna VAT b'kollox; VAT system through and through, right through, A to Z. X'jiġifieri tgħid li hi bħall-VAT meta din hija ħaġa li għamiltu issa u qed tgħidu li m'hijiex taxxa separata imma hija parti mill-prezz!

Jew ħaġa jew oħra!

Issa meta niġu għat-title, nibdluh ukoll allura!

ONOR.

GAVIN GULIA: L-Onor.

Dalli għandu dritt jesprimi l-opinjoni tiegħu fuq x'inhu VAT u x'mhuwiex għaliex hekk jew b'hekk diġa' esprima ruħu diversi drabi f'dan is-sens.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija li Klawsola Ġdida 74 tkun tifforma parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola Ġdida 74 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 73 - Dispożizzjonijiet transitorji.

Clause 73 - Transitory provisions.

(Posposta aktar kmieni fil-Kumitat)

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, f'isem il-Prim Ministru nipproponi emenda għal subklawsola 73 (12) li tgħid hekk:

"BJ" Fit-test Malti tas-subklawsola (12) tal-klawsola 73 kif propost fl- emenda il-kliem minn "u l-input tax totali li trid tiġi rifuża" sal- kliem "awditur pubbliku ċertifikat" għandhom jitħassru, u minnufih f'tarf l-istess subartikolu għandu jiżdied il-proviso li ġej:

"Iżda dan is-subartikolu ma għandux japplika jekk jirriżulta mill- kuntratt u miċ-ċirkostanzi kollha relevanti li l-konsiderazzjoni determinata skond dak il-kuntratt tkun diġa ħasbet għat-taxxa dovuta skond dan l-Att".

"BJ" In the Maltese text of subclause 12 of clause 73 as proposed in the amendment the words from "u l-input tax totali li trid tiġi rifuża" to the words "awditur pubbliku ċertifikat" shall be deleted, and immediately at the end of the same subsection there shall be added the following proviso:

THE CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Din vera meħuda mil-legal notice, pero' l-legal notice għandha paragrafu qabilha fejn tiddefenixxi "invalid" x'inhi, li issa ġiet imħollija barra għal kollox b'dan il-lifting li sar.

F'din il-legal notice hawn: "Any person signing or certifying an application which results to be invalid in terms of paragraph 2 ....", u paragraph 2 jiddefenixxi "invalid" x'jiġifieri u jgħid "grossly misreported".

ONOR.

LEO BRINCAT: Naħseb li l-Onor.

Dalli u l-Onor.

Borg għandhom raġun u se nipprovaw nirranġaw mad-drafters sabiex nipprovaw nikkwalifikaw kif indikat.

ONOR.

GAVIN GULIA: Għal dak li ġibdilna l-attenzjoni għalih l-Onor.

Hyzler rigward il-kwestjoni tal-billing, fejn għandek "a continuous contract" dan huwa kontemplat taħt subklawsoli (10) u (12), imbagħad fejn hemm il-problema l-oħra tal-billing li jsir qabel it-30 ta' Ġunju, 1997 dan jiddependi minn jekk tkunx għamiltu on an invoice basis jew on a payment basis.

Jekk tkun għamiltu on an invoice basis before the 30th June and you account for VAT in the last return closing 30th June, f'dak il-każ imbagħad jitħallas skond il-VAT, pero' f'każ li l-ħlas isir upon a payment basis u l- ħlas isir wara l-1 ta' Lulju, 1997, f'dak il-każ japplika r-reġim il-ġdid.

Mr Chairman, jekk jogħġbok ippermettilna nikkonsultaw ruħna ma' l- esperti.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, f'isem il-Prim Ministru se nressaq emenda oħra li tgħid hekk:

"BK"Minnufih wara s-subklawsola (14) għandha tidħol is-subklawsola li ġejja:

"(15) Għall-finijiet tas-subartikolu (8) ta' dan l-artikolu, dikjarazzjoni tkun invalida fejn jirriżulta li t-tagħrif ma jkunx twassal sew b'mod grossolan.".

"BK"Immediately after subclause (14) there shall be added the following subclause:

"(15) For the purposes of subsection (8) of this section, a statement is invalid where it results that the information has been grossly misreported.".

THE CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Hawnhekk qed ngħidu li din teżisti diġa' fil-liġi dwar il-VAT bħad-90% tal-klawsoli l-oħra li hemm f'dan l-abbozz ta' liġi.

Issa jista' l-Ministru jgħdilna "grossly misreported" jekk hijiex tradotta għal "grossolan" fil-liġi dwar il-VAT?

(Interruzzjonijiet) U iva, ħalluha għaddejja ma' l-oħrajn!

THE CHAIRMAN: Hawn iktar rimarki?

Onor. Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Fl-emenda għal subklawsola (5) hemm xi ħaġa nieqsa u m'hijiex qed tagħmel sens għaliex qed tgħid:

"Every person must submit a statement together with the workings of the option chosen in accordance the provisions of subsection (4) ... "

Naħseb li hemm il-kelma "with" nieqsa.

ONOR.

LEO BRINCAT: Iva, naħseb li l-Onor.

Bonnici għandu raġun.

THE CHAIRMAN: Hawn iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-emenda "BH" kif imressqa u moqrija mill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ f'isem il-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "BH" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija l-emenda "BJ" kif imressqa u moqrija mill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ f'isem il-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "BJ" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija l-emenda "BK" kif imressqa u moqrija mill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ f'isem il-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "BK" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 73 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 73, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

KLAWSOLA ĠDIDA 75 NEW CLAUSE 75

ONOR.

LEO BRINCAT: F'isem il-Prim Ministru nitlob il-permess tal-Kamra biex inressaq Klawsola Ġdida 75 għall-Ewwel Qari.

L-Iskrivan tal-Kamra qara n-nota marġinali u Klawsola Ġdida 75 tqieset li nqrat l-Ewwel Darba skond l-Ordni Permanenti Nru. 101.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, f'isem il-Prim Ministru nipproponi t- Tieni Qari ta' Klawsola Ġdida 75:

"BL" Minnufih wara l-klawsola 74 għandha tiżdied din il-klawsola ġdida li gejja:

"Kif tapplika din it-taqsima.

Id-dispożizzjonijet ta' din it-Taqsima ta' dan l-Att għandhom ikunu japplikaw biss għal attivitajiet tan-negozju li jikkonsistu fil- bejgħ ta' prodotti u l-provvista ta' servizzi.".

"BL" Immediately after Clause 74 there shall be added the following new clause:

"Applicability of this Part.

The provisions of this Part of this Act shall apply only to business activities consisting in the sale of products and the provision of services.".

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi li klawsola ġdida 75 tkun moqrija t-Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Il-mozzjoni għaddiet u Klawsola Ġdida 75 ġiet moqrija t-Tieni Darba.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, f'isem il-Prim Ministru nipproponi li Klawsola Ġdida 75 tkun tifforma parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Mr Chairman, rimarka li xtaqt nagħmel hija li din għandha tidħol ma' Part VI biex nagħmluha ċara li dik il-parti tapplika biss għall-ETP u l-ETS, għax inkella tista' tinftiehem li tapplika wkoll għall-ETI.

ONOR.

JOHN DALLI: Biex tiġi applikabbli għal Part VI trid tiġi renumbered li tidħol f'Part VI għax hekk qiegħda f'Part XV.

ONOR.

LEO BRINCAT: Rigward dan, fl-aħħar tal-Kumitat nistgħu nagħtu l- awtorizzazzjoni lill-Iskrivan tal-Kamra sabiex jagħmel ir-renumbering li jkun hemm bżonn.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Jekk qed nifhem sew, għax issa tant hemm emendi li se nibda nitħawwad, dan l-artiklu jgħid "the provisions of this part".

Jien naħseb li hawn qed jirriferi għal Part XV, it-transitory provisions u kulma jaqa' taħtha.

Dawn japplikaw għall-ETP u għall-ETS imma ma japplikawx għall-ETI.

Jiġifieri hekk tfisser u mhux mod ieħor, ħalli nkunu ċari x'qed infissru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Nikkonferma.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Joe Borg.

ONOR.

JOE BORG: Hawnhekk irridu ngħidu "the provisions of Part VII of this act shall apply only to..." jekk triduha tapplika għal Part VII.

ONOR.

LEO BRINCAT: Aktar tard nipproponi li jsir ir-renumbering mill- Iskrivan tal-Kamra.

THE CHAIRMAN: Aħna qegħdin nieħdu nota tagħha, imbagħad x'ħin l-abbozz ta' liġi jgħaddi mill-istadju tal-Kumitat l-Iskrivan tal-Kamra jista' jiġi awtorizzat li jagħmel ir-renumbering, barra li jkun jista' jikkoreġi xi żbalji ta' l-ortografija.

L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Dan m'huwiex xi żball ta' l-ortografija.

(Interruzzjonijiet) Ejjew nifhmu x'irridu ngħidu imbagħad naraw jekk dak li qed niftiehmu dwaru huwiex rifless fil-liġi.

Part XV kif inhi issa u t- trasitory privisions ma japplikawx għall-ETI.

Hekk irridu?

Jekk ma rridux hekk allura rridu nemendaw il-liġi.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Austin Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, jekk fhimt sew il-Ministru qal li l- provision li tgħid: "The provisions of this part of this act shall only apply to business activities consisting in the sale of products and provision of services...." iridha tapplika għal Part VII biss.

Jekk hu hekk ma tistax tiġi taħt Part XV imma trid tiġi New Clause 30A, imbagħad nagħtu l-poter lill-Iskrivan tal-Kamra ħalli jagħmel ir-renumbering minn hemmhekk.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, l-Attorney General qed jikkonfermali li proċeduralment hawnhekk qegħdin korretti u se nikkwotah verbatim: "Din hi klawsola ġdida li bilfors trid tiġi diskussa fl-aħħar u qed jingħad li tapplika biss għal Part VII u titpoġġa hemm meta tiġi renumbered.

Jekk tagħmel riferenza miktuba għal Part VII tiġi kerha meta tpoġġiha f'postha".

Jien m'għandix x'inżid ma' dak li qal l-Attorney General.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi li Klawsola Ġdida 75 tkun tifforma parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola Ġdida 75 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

KLAWSOLA ĠDIDA 76 NEW CLAUSE 76

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, nitlob il-permess tal-Kamra sabiex f'isem il-Prim Ministru nressaq Klawsola Ġdida 76 għall-Ewwel Qari.

L-iskrivan tal-Kamra qara n-nota marġinali u l-klawsola tqieset li nqrat l- Ewwel Darba skond l-Ordni Permanenti Nru. 101.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, f'isem il-Prim Ministru nipproponi t- Tieni Qari ta' Klawsola Ġdida 76:

"BM" "Minnufih wara l-klawsola 75 għandha tiżdied din il-klawsola ġdida li ġejja:-

"Il-ħlas lura jista' jsir bi tpaċija mat-taxxa dovuta.

(1) Meta persuna registrata li tibghat denunzja tat-taxxa dwar zmien ta' taxxa, ikollha jedd ghal hlas lura skond id- dispozizzjonijiet ta' dan l-Att, dak il-hlas lura jista' jsir bi tpacija mat-taxxa dovuta ghal dak iz-zmien.

(2) Kull hlas lura, jew parti minnu, dovut lil persuna registrata ghal zmien ta' taxxa li dwaru ma ssirx tpacija mat-taxxa dovuta ghal dak l-istess zmien skond id-dispozizzjonijiet tas-subartikolu (1) ta' dan l-artikolu, ghandu jithallas fiz-zmien stipulat specifikat fl- artikolu 77 ta' dan l-Att.".

"BM" "Immediately after Clause 75 there shall be added the following new clause:-

"Refund may be set off against tax due.

(1) Where a registered person who furnishes a tax return in respect of a tax period, is entitled to a refund in terms of the provisions of this Act, such refund may be set off against the tax due for that period.

(2) Any refund, or part thereof, due to a registered person for a tax period which is not set off against the tax due for that same period in accordance with the provisions of subsection (1) hereof, shall be paid within the time limit specified in section 77 of this Act.".

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi li Klawsola Ġdida 76 tkun moqrija t-Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Il-mozzjoni għaddiet u Klawsola Ġdida 76 ġiet moqrija t-Tieni Darba.

ONOR.

LEO BRINCAT: F'isem il-Prim Ministru nipproponi li Klawsola Ġdida 76 tkun tifforma parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Mr Chairman, biex ngħid hekk, din hija frott tal-konsultazzjoni li kellna mal-constituted bodies biex l-ETP li tkun tħallset tkun tista' tiġi offset skond l-ETP received fir-return sottomess lid-direttur.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Mr Chairman, m'huwiex ċar jekk din il-klawsola hijiex meħuda mil-liġi dwar il-VAT u f'liema parti tinstab.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, il-kumment tiegħi huwa li permezz ta' din l-emenda l-ftit differenzi li kien hemm mil-liġi dwar il-VAT issa qed jittneħħew ukoll.

Issa daħħalna s-set-off tar-refunds li kellna ndaħħlu fis-sistema ta' l-ETP li issa qed titħallas f'kull stadju.

Ma ninsewx li skond din il-liġi l-ETP m'hijiex qed titħallas fl-aħħar stadju imma kull darba li l-prodott ibiddel l-idejn, imbagħad fejn tħallas żejjed għandek tingħata refund u issa qed ngħidu li se jkun hemm set-off.

X'differenza hemm mis-sistema tal-lum?

This is the system that we are operating today, through and through.

Jien irrid nagħmel l-enfasi li b'din il-klawsola erġajna qrobna preċiż lejn is-sistema tal-VAT li qed inħaddmu llum.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Qrobna jew tbegħidna, min-naħa tagħna din xorta tibqa' a single stage tax.

ONOR.

JOHN DALLI: Imma skużi taf, nistgħu nagħtu d-definizzjonijiet li rridu.

Jien, jekk irrid, nista' meta jkun hemm ix-xemx ngħidilha qamar u meta jkun hemm il-qamar ngħidlu xemx!

Pero' ma nafx kif taxxa li qed titħallas f'kull stadju u se jingħata refund għall-istadji fejn mhux suppost tkun tħallset, tista' ssejħilha a single stage tax.

Tista' ssejħilha li trid wara kollox!

THE CHAIRMAN: Hemm iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi li Klawsola Ġdida 76 tkun tifforma parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola Ġdida 76 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

KLAWSOLA ĠDIDA 77 NEW CLAUSE 77

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, nitlob il-permess tal-Kamra biex f'isem il-Prim Ministru nressaq Klawsola Ġdida 77 għall-Ewwel Qari.

L-Iskrivan tal-Kamra qara n-nota marġinali, u l-klawsola tqieset li nqrat l- Ewwel Darba skond l-Ordni Permanenti Nru. 101.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, f'isem il-Prim Ministru nipproponi t- Tieni Qari ta' Klawsola Ġdida 77:

"BN" "Ħlas lura jrid isir fi żmien preskritt.

(1) Bla ħsara għad-dispożizzjoni ta' dan l-Att, meta d-Direttur ikun meħtieġ li jħallas lura xi ammont lill-persuna reġistrata skond id-dispożizzjonijiet ta' dan l-Att, id-Direttur għandu jħallas lura lil dik il-persuna reġistrata l-ammont li hu meħtieġ li jħallas lura mhux iżjed tard mir-raba' xahar li jiġi wara d-data li fiha kellha tintbagħat id-denunzja tat-taxxa ta' dik il-persuna reġistrata jew li fiha id-Direttur jirċievi d-denunzja, skond liema tiġi l-iktar tard.

(2) Meta persuna reġistrata tkun naqset li tħallas lid-Direttur dwar xi żmien ta' taxxa, kollha kemm hi jew parti minnha, xi taxxa li kellha titħallas fiż-żmien li kienet dovuta d-Direttur jista' jpaċi ma' l-imsemmija taxxa, kull ammont jew parti minn xi ammont li xort'oħra jkollu jitħallas lura lil dik il-persuna reġistrata skond id- dispożizzjonijiet ta' dan l-Att u meta ma jkunx hemm qbil dwar xi taxxa kif intqal qabel id-Direttur jista' jittardja kull ħlas lura dovut sal-limitu ta' l-ammont ta' taxxa li dwarha ma jkunx hemm qbil.

(3) Meta, dwar xi żmien ta' taxxa, xi persuna reġistrata tkun naqset li tibgħat id-denunzja għal xi żmien ta' taxxa kif meħtieġ skond dan l- Att, id-Direttur jista' jżomm il-ħlas ta' kull ammont li għandu jitħallas lura skond is-subartikolu (1) ta' dan l-artikolu, sakemm dik il-persuna reġistrata tikkonforma ruħha kif meħtieġ u tħallas dak l- ammont li għandu jitħallas.

(4) Meta, dwar denunzja mibgħuta jew li għandha tintbagħat minn xi persuna reġistrata, ikun japplika s-subartikolu (2) jew (3) ta' dan l- artikolu, id-Direttur għandu jagħti avviż bil-miktub lill-persuna reġistrata fiż-żmien speċifikat fis-subartikolu (1) ta' dan l- artikolu.

(5) Ħlas lura li jkun dovut skond xi dispożizzjoni ta' dan l-Att għandu jitħallas mingħajr il-ħtieġa ta' ebda approprjazzjoni oħra minbarra dan l-Att b'ordni ffirmata mill-Ministru.".

Immediately after Clause 76 there shall be added the following new Clause:-

"BN" "Refund to be made within a time-limit.

(1) Subject to the provisions of this Act, where the Director is required to refund any amount to any registered person pursuant to any of the provisions of this Act, the Director shall refund to that registered person the amount required to be refunded not later than the end of the fourth month following the date on which the return of that registered person was due to be made or was received by the Director, whichever is later.

(2) Where any registered person has in respect of a tax period, failed to pay to the Director, in whole or in part, any tax payable on the due date the Director may set off, against the said tax, any amount or any part of any amount otherwise refundable to that registered person under the provisions of this Act and where any tax as aforesaid is in dispute the Director may delay any refund due up to the amount of the disputed tax.

(3) Where, in respect of a taxable period, any registered person has failed to submit a return for any taxable period as required by this Act, the Director may withold payment of any amount refundable in accordance with subsection (1) of this section, until the registered person has complied with that requirement and paid the amount of tax payable.

(4) Where, in relation to the return furnished or to be furnished by any registered person, subsection (2) or subsection (3) applies, the Director shall give notice in writing to the registered person accordingly within the period specified in subsection (1) of this section.

(5) A refund due in accordance with any provision of this Act shall be payable without any further appropriation other than this Act by warrant under the hand of the Minister.".

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi li Klawsola Ġdida 77 tkun moqrija t-Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Il-mozzjoni għaddiet u Klawsola Ġdida 77 ġiet moqrija t-Tieni Darba.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, f'isem il-Prim Ministru nipproponi li din il-klawsola tkun tifforma parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Din il-klawsola kienet tqajmet iktar kmieni mill-Onor.

Dalli u kellna nagħmlu riferenza għaliha min-naħa tagħna.

ONOR.

JOHN DALLI: L-artiklu li ġie mneħħi kien jgħid li r-refund irid jitħallas xahar wara li ssir il-claim u hawn qed ngħidu erba' xhur wara.

Jiġifieri qed ngħidu li meta jkun hemm rikjesta għal refund minflok xahar se jkun hemm erba' xhur.

ONOR.

LEO BRINCAT: Dan nikkonfermah u ngħid li qed isir minħabba s-set- off.

ONOR.

JOHN DALLI: Dan huwa claim for refund.

(Interruzzjonijiet) Imma meta m'għandux set-off x'jagħmel, għandu refund.

(Interruzzjonijiet) Iva, x'imkien hemm li jrid iħallas 1% interessi.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Jista' l-Ministru jgħidilna minflok liema artiklu qed tidħol din il-klawsola?

Għax jekk fhimt tajjeb din qed tidħol minflok xi artiklu.

(Interruzzjonijiet) Imma din tirriferi għal xi artiklu ieħor.

Nistgħu nikkjarifikaw ħalli nkunu nafu fejn qegħdin?

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Gavin Gulia.

ONOR.

GAVIN GULIA: Il-perijodu ta' erba' xhur għamilnih proprju minħabba s-set-off.

Jiġifieri minn mindu jsir is-set-off u jibqa' excess ikun hemm erba' xhur.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Hawnhekk ukoll nibda nikkonfondi jien.

Meta qed nitkellmu fuq jekk isir is-set off u jibqa' excess, again qed nitkellmu fuq sistema ta' returns fejn se jkun hemm it-taxxa li hija dovuta lill- individwu.

Allura x'differenza hemm mil-lum?

Hawn ftit ftit daħħalna l- istess amministrazzjoni, l-istess regolamenti, l-istess schedules u l- istess proċeduri, kollox bħalma għandna llum.

M'għandna xejn differenti.

GĦandna l-istess administrative hassle li konna ngergru dwaru u l-istess piżijiet amministrattivi fejn kulħadd irid iżomm l-istess irċevuti, jagħmel l-istess kontijiet u jżomm l-istess kotba ta' jekk huwiex part-time jew jekk huwiex retailer.

Kollox l-istess għandna.

Din hija mera kompleta ta' x'għandna llum bil-VAT.

GĦalhekk jien nerġa' nistaqsi għalfejn qegħdin naħlu ż-żmien f'dan il- Parlament sabiex ngħaddu liġi ġdida li hija l-istess bħal dik li qegħdin inneħħu.

Issa hawnhekk qegħdin ngħidu li jekk ikollok set-off u jkollok bilanċ favorik fis-set-off se tingħata dan il-bilanċ.

Imma l-bilanċi mis- set-off kif se jirriżultaw?

Se jkun hemm xi sistema fejn fuq ir-return se jirrapportaw l-input tax?

Issa dawn minflok input tax se nsejħulhom refunds u filwaqt li l-liġi dwar il-VAT kellha provvedimenti u sezzjonijiet sħaħ biex tirregola l-input tax, fejn hemm spjegat x'inhi u kif għandha tiġi claimed, issa fuq ir-refunds m'għandna xejn.

Ir-refunds jittieħdu skond kif jiddeċiedi d-direttur, jekk teħux refund jew le jiddeċiedi d- direttur, kif issir il-claim u kemm tkun jiddeċiedi d-direttur u fuq kemm se tieħu refunds jiddeċiedi d-direttur.

Qisna daħħalna l-konċett ta' l- input tax mingħajr il-provvedimenti li kien hemm fil-liġi dwar il-VAT.

Skużawni tafux, imma din m'hijiex serjeta' .

THE CHAIRMAN: Il-mostoqsija hi li Klawsola Ġdida 77 tkun tifforma parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola Ġdida 77 għaddiet u ġiet ordnata biex tifforma parti mill-Abbozz ta' Liġi.

KLAWSOLA ĠDIDA 78 NEW CLAUSE 78

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, nitlob il-permess tal-Kamra sabiex f'isem il-Prim Ministru nressaq Klawsola Ġdida 78 għall-Ewwel Qari.

L-Iskrivan tal-Kamra qara n-nota marġinali u l-klawsola tqieset li nqrat l- Ewwel Darba skond l-Ordni Permanenti Nru. 101.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, f'isem il-Prim Ministru nipproponi t- Tieni Qari ta' Klawsola Ġdida 78:

"BO" "Żamma ta' records.

(1) Kull persuna reġistrata għandha żżomm records sew u biżżejjed tat-transazzjonijiet kollha ta' l-attivitajiet tan-negozju tiegħu sabiex sew id-data, il-valur u x-xorta ta' dawk it- transazzjonijiet, it-taxxa, jekk ikun il-każ, li titħallas fuqhom u t- tnaqqis permezz dwarhom, sew kull tagħrif ieħor li jista' jiġi preskritt, ikunu jistgħu jiġu verifikati bla ebda xkiel.

(2) Ir-records msemmija fis-subartikolu (1) ta' dan l-artikolu għandhom jinżammu u jinħażnu b'dak il-mod, ikun fihom dawk id-dettalji u jkollhom sostenn f'dawk id-dokumenti u kontijiet hekk kif jistgħu jiġu preskritti u għandhom jinżammu għal żmien mill-anqas ta' tliet snin mit-tmiem tas-sena kalendarja li jkunu jirreferu għaliha.".

"BO" Immediately after Clause 77 there shall be added the following new clause:-

"Keeping of records.

(1) Every registered person shall keep proper and sufficient records of all transactions of his business activities to enable the date, the value and the nature of such transactions, the tax, if any, chargeable thereon and the deductions allowable in respect thereof, and any such other information as may be prescribed, to be readily ascertained.

(2) The records referred to in subsection (1) of this section shall be kept and stored in such manner, contain such details and be supported by such documents and accounts as may be prescribed and shall be retained for a period of at least three years from the end of the calendar year to which they relate.".

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi li Klawsola Ġdida 78 tkun moqrija t-Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Il-mozzjoni għaddiet u Klawsola Ġdida 78 ġiet moqrija t-Tieni Darba.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, f'isem il-Prim Ministru nipproponi li Klawsola Ġdida 78 tkun tifforma parti mill-Abbozz ta' Liġi.

THE CHAIRMAN: Hawn rimarki?

L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, din il-klawsola ġdida li qed nagħmlu hawnhekk hija enfasi fuq l-amministrazzjoni li jrid ikun hemm fit-taxxa.

Il-bieraħ jiena għamilt il-punt li fir-regolamenti li nħarġu l-ġimgħa l- oħra, kull min hu reġistrat - kemm jekk hu part-timer li jaqla' Lm1,000 fis-sena u kemm jekk hu retailer - għandu l-istess piżijiet amministrattivi li jeżistu llum, u dan joħroġ mir-regolamenti.

Wara li l- Prim Ministru merieni u qrajtlu r-regolamenti li ħareġ, ir-risposta tiegħu kienet: "Issa naraw", u llum ippreżentalna din il-klawsola ġdida li daħħalha fil-liġi biex jenfasizza li kull persuna reġistrata trid iżżomm il- kotba bit-tax account u bid-dokumenti b'kollox.

Jiġifieri din hija l- istess ħaġa li hemm fir-regolamenti.

Mela din il-klawsola m'hi xejn ħlief enfasi li l-amministrazzjoni li tant qed ngħidu li hemm taħt il-VAT u li tant wegħedna lin-nies li se nneħħuha fil-fatt se tibqa' u se tibqa' b'ċerta forza u fl-istess livell.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Joe Borg.

ONOR.

JOE BORG: Li xtaqt nistaqsi jiena huwa: X'inhu eżattament l-iskop wara din il-klawsola?

Dawn ir-records għaliex qed jinżammu?

Fil-Kodiċi Kummerċjali għandek li l-kummerċjant irid iżomm 'l hekk imsejħa trade books u hemm l-iskop li dawn iservu bħala xiehda prima facie tal-kontenut tagħhom.

Hemm ukoll li jekk huwa jiġi dikjarat fallut allura jista' jkun hemm każ ta' falliment frawdolenti u affarijiet oħra bħal dawn.

Barra minn hekk, jekk dan qed jingħad għal skopijiet ta' taxxa jew ta' assessment, jekk m'iniex sejjer żball, il-perijodu li fih jista' jkollok revised assessment huwa ta' sitt snin.

Mela x'inhu l-iskop li dawn għandek biss rabta ta' tliet snin għalihom?

Għaliex bl-istess argument allura dawn għandhom jinżammu għallinqas għal perijodu ta' sitt snin.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Austin Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Jekk nista' nżid ma' din il-parti konklużiva ta' l- Onor. Borg, biex inkunu fair kemm mal-kummerċjanti kif ukoll mad-direttur li jrid jamministra din it-taxxa, filwaqt li fil-klawsola preċedenti qed ngħidu li assessment jista' joħroġ fi żmien sitt snin minn kull tax period li jkun hemm u barra minn hekk jista' joħroġ additional assessment jew revised assessment f'perijodu ta' sitt snin oħra, jiġifieri jkun akkumulattiv - u jiena l-ewwel tlabt jekk dan huwiex perijodu preskrittiv jew perijodu ta' dekadenza u ngħatajt l-informazzjoni li qed jiġi kkonsidrat bħala perijodu ta' dekadenza, jiġifieri perijodu perentorju - hemm ukoll perijodu ta' 12-il sena fejn id-direttur jista' jagħmel query ta' kwalunke tax period u f'dan l-istess perijodu ta' 12-il sena jrid ikun hemm l-evidenza available jekk tmur favur il-kummerċjant.

Allura jekk din il-klawsola irridu norbtuha ma' l-informazzjoni li hija neċessarja biex ikun hemm l-assessment u biex ikun hemm ġudizzju mit-tribunal, ma rridux ninsew li eventwalment jista' jkun hemm appell.

GĦalhekk jiena naħseb li m'huwiex ġust li tgħid lill-kummerċjant sabiex iżomm il-kotba għal tliet snin meta fil-fatt għandek perijodu ta' 12-il sena li fih jista' jsir l- assessment u hemm ukoll il-perijodu ta' appell u allura ċertament li jkun hemm bżonn ta' dawn id-dokumenti meta t-tribunal jiġi biex jiġġudika.

Fil- fatt jekk nieħdu analoġija ma' l-income tax insibu li l-perijodu taż-żamma tad-dokumenti flimkien mal-perijodu li għandu d-direttur biex jagħmel ex- officio assessments huma l-istess u jekk m'iniex żbaljat huma ta' tmien snin.

Jiġifieri naħseb li jkun aktar fair jekk fil-każ ta' l-ex-officio assessments ikollna perijodu ta' 12-il sena, dejjem jekk se jibqa' ta' 12- il sena.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

George Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Nixtieq nenfasizza ftit dan il-punt anke fil- kontest tas-sempliċita' li dan l-abbozz ta' liġi qiegħed jipprova jippromwovi.

Hemm wisq perijodi differenti għall-kummerċjanti.

L-Onor.

Gatt semma mill-inqas tlieta jew erba' u prattikament il-kummerċant se jżomm l-istess kotba.

Jiġifieri kważi kważi ta' min wieħed jikkonsidra li jżomm perijodu wieħed biex inqas inħawdu l-imħuħ.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Il-Gvern min-naħa tiegħu jemmen li l-obbligu għandu jkun għal tliet snin biss, pero' ovvjament jekk it-taxpayer jaħseb li jista' jsir assessment fir-rigward tiegħu naħseb li sta għalih li jżomm dawn ir-records minn rajh.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Austin Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Ejja ninsew għalissa l-additional assessment u nieħdu biss the original assessment.

Jiena ma naħsibx li għandna nitfgħu l- obbligu fuq il-povru kummerċjant u ngħidulu li jekk jaħseb li d-direttur jista' jagħmillu assessment allura għandu jżomm il-kotba.

Jiena naħseb li għandna niggwidawh suret in-nies.

Jekk id-direttur għandu dritt jagħmillu assessment fi żmien sitt snin allura għandna ngħidulu biex iżomm il-kotba għal sitt snin u b'hekk ikun kopert u mhux qisu qed ifittex ix- xorti biex jara jekk id-direttur huwiex se jagħmillu assessment jew le.

Ħalli nerġa' nsemmi l-income tax.

Fl-income tax il-perijodi jikkombaċjaw għaliex hemm il-loġika u naħseb li f'dan il-każ għandu jkun hemm l-istess perijodu.

Jekk l-extended period huwa ta' 12-il sena, hawnhekk għandu jkun 12-il sena wkoll.

Jiena b'dan il-mod argumentajt fil-klawsola preċedenti.

Naħseb li fi 12-il sena nilħqu nagħmlu nofs l-istorja ta' Malta u mhux noqogħdu nagħmlu assessment fuq persuna!

Jiġifieri seta' kien perijodu inqas, pero' jekk dan il-Gvern għażel li jagħmel perijodu ta' 12-il sena allura l-obbligu għandu jkun ta' 12-il sena.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija li Klawsola Ġdida 78 tifforma parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola Ġdida 78 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

KLAWSOLA ĠDIDA 79 NEW CLAUSE 79

ONOR.

LEO BRINCAT: F'isem il-Prim Ministru, nitlob il-permess tal-Kamra sabiex inressaq Klawsola Ġdida 79 għall-Ewwel Qari.

L-Iskrivan tal-Kamra qara n-nota marġinali u l-klawsola tqieset li nqrat l- Ewwel Darba, skond l-Ordni Permanenti Nru. 101.

ONOR.

LEO BRINCAT: F'isem il-Prim Ministru nipproponi t-Tieni Qari ta' Klawsola Ġdida 79:

"BO" Minnufih wara l-Klawsola 78 għandha tidħol din il-klawsola ġdida li ġejja:

"Dispożizzjoni biex ma tiġix evitata t-taxxa.

Għall-għanijiet tas-subartikolu (6) ta' l-artikolu 12 u l-proviso li hemm ma' l-artikolu 17 ta' dan l-Att, id-Direttur jista' jqis bħala persuna waħda lil żewġ persuni jew iktar li jkunu qegħdin iwettqu attivita` tan-negozju jekk ikun sodisfatt li l-firda ta' dawk l- attivitajiet tan-negozju jkollhom bħala għan ewlieni tagħhom l- evażjoni tat-taxxa.".

"BO" Immediately after Clause 78 there shall be substituted the following new clause:-

"Anti-avoidance provision.

For the purposes of subsection (6) of section 12 and the proviso to section 17 of this Act, the Director may treat as one person two or more persons carrying on a business activity if he is satisfied that the separation of such business activities has for its main purpose the avoidance of tax.".

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi li Klawsola Ġdida 79 tiġi moqrija t-Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Il-mozzjoni għaddiet u l-Klawsola Ġdida 79 ġiet moqrija t-Tieni Darba.

ONOR.

LEO BRINCAT: Nipproponi li Klawsola Ġdida 79 tkun tifforma parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Sur President, din il-klawsola tispjega lilha nnifisha.

Hija an anti- avoidance provision biex ma nispiċċawx kulħadd taħt it-Lm12,000 u Lm6,000 u anke biex nevitaw ċertu fragmentation li jista' jsir.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Austin Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Naħseb li hawnhekk hawn is-soltu problema li dejjem tqum fil-liġijiet fiskali.

Fuqhiex qegħdin nitkellmu hawnhekk?

Qegħdin nitkellmu fuq evasion jew fuq avoidance?

L-aħħar linja ta' din il-klawsola tgħid ''jkollhom bħala għan ewlieni tagħhom l-evażjoni tat-taxxa".

Il-liġi dwar it-taxxa kien għallimhieli Dr. Karmenu Mifsud Bonnici - naħseb li għallem ħafna minna hawnhekk - u safejn naf jien it-traduzzjoni ta' "evażjoni tat-taxxa" hija "evasion of tax" u mhux "avoidance of tax".

Aħna tgħallimna wkoll li waqt li l-evasion hija llegali, aħna l-avukati kważi għandna l-obbligu li nagħtu l-pariri lill-klijenti tagħna how to avoid tax.

(Interruzzjonijiet) Iva, splitting hairs, but very important hairs in this case!

Hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq xi ħaġa li hija bażika.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

George Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Mr Chairman, din hija klawsola pjuttost importanti għaliex ovvjament se jsiru diversi attentati minn azjendi biex jipprovaw jevitaw it-taxxa, speċjalment it-taxxa kif ġiet formulata.

GĦaliex l-ovvju - għalkemm ma naħsibx li hemm għalfejn nagħti indikazzjonijiet għaliex dawn tant huma ovvji li min jaf kemm hawn kummerċjanti li diġa' qegħdin jaħsbu f'metodu ta' kif jevitaw li jħallsu t- taxxa fil-framework tal-liġi - huwa li minn sena għall-oħra wieħed ibiddel il-kumpannija, jiġifieri jżomm kumpannija għas-snin li huma bil-fart u kumpannija għas-snin li huma biż-żewġ.

Allura s-sena li jmissek bil-fart ittella' t-turnover imma tara li ma taqbiżx it-threshold ta' Lm12,000 jekk inti wholesale u Lm6,000 jekk inti tipprovdi servizz, u s-sena ta' wara jkun imissek topera bil-kumpannija l-oħra.

Issa safejn se nwasslu d-discretion tad-direttur li jindaħal fi kwestjonijiet li huma within the framework tal-liġi?

GĦaliex li wieħed jabbuża fis-sens li huwa jikser il-liġi huwa mod, pero' meta inti tagħti din it-tip ta' discretion huwa daqsxejn perikoluż għaliex wieħed għandu jkollu l-liberta' li jopera within a framework u within the rules li tistabbilixxi l-liġi.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki, jekk jogħġobkom?

Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, jekk tippermettili nixtieq nikkonferma kif Klawsola Ġdida 79 ġiet emendata mil-legal consultants tagħna.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Jiena ma nafx x'inhuma l-pariri li ngħataw pero' bil- Malti qiegħda tajba.

Bl-Ingliż li hija ħażina għaliex il-kelma "avoidance" trid tiġi "evasion".

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Skond l-Attorney General stess it-test Ingliż għandu jitħalla l-istess kif inhu u jinbidel biss dak tal-Malti.

ONOR.

AUSTIN GATT: Ħalli naqra testwalment x'qed ngħidu fit-test Malti, fl-aħħar linja.

Hawnhekk qegħdin ngħidu:

"... jkollhom bħala għan ewlieni tagħhom l-evażjoni tat-taxxa.".

Din it-traduzzjoni tagħha hija "the avoidance of tax".

Issa "evażjoni" bl- Ingliż tiġi "avoidance" jew "evasion"?

Aħna x'irridu "avoidance" jew "evasion"?

THE CHAIRMAN: L-Onor.

George Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Sakemm l-espert jiddeċiedi bejn il-kelma "avoidance" u "evasion", nixtieq ikolli risposta dwar x'jixtieq dan il- Parlament li d-direttur jiddeċiedi fil-każ li żewġ kumpanniji bl-istess shareholders u bl-istess diretturi jibdew joperaw sena iva u sena le.

Dawn id-direttur se jikkonsidrahom bħala persuna waħda għal dan l-iskop?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: GĦalkemm moralment naqbel perfettament ma' dak li kien qed jgħid l-Onor.

Austin Gatt qed terġa' tinġibidli l-attenzjoni mil- legal consultants tagħna li jekk tagħmel "evasion" li hija ħaġa llegali huwa diffiċli ħafna biex tipprovaha għaliex ikollok każ ta' frodi.

Allura qegħdin jirrikkmandaw li minflok jinbidel it-test Ingliż jinbidel it-test Malti.

Jiġifieri t-titlu tal-klawsola fit-test Malti jiġi "Dispożizzjoni biex ma tiġix evitata t-taxxa" u fit-test Ingliż jibqa' "Anti-avoidance provision".

THE CHAIRMAN: L-Onor.

George Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Bir-rispett kollu, issa assolutament ma nistgħux naqblu għaliex li wieħed jipprova jevita li jħallas it-taxxa f'sens legali hija ħaġa normali li jagħmilha kuljum.

Issa bis-serjeta' naħseb li ma nafux x'qegħdin ngħidu għaliex li wieħed m'għandux jevadi t-taxxa naqblu mija fil-mija dwarha imma l-moralita' fiskali sa hemm għandha twassal.

Pero' li inti tagħmel l-affarijiet biex tnaqqas il-piż tiegħek tat-taxxa huwa ovvju.

Jiena naħseb li se noqtlu ħafna accountants bil-ġuħ, per eżempju, għax illum xogħlhom kważi huwa dak biss.

GĦalhekk irridu nkunu ċari u ma jistax ikun li kull ħaġa li jkun hemm daqsxejn ta' kontroversja fuqha nitfgħuha fuq xi ħadd ieħor, jew il-legal experts, jew il-GRTU ...

Qisu l-Gvern telaq mill-punto di partenza li jrid ibiddel l-isem ta' din il- liġi għaliex kulma fadal biex din tkun bħal-liġi dwar il-VAT huwa l-isem u xi miżuri oħra li jgħarrqu s-sistema!

Il-bqija hawnhekk għandna l-VAT in a corrupted form u kull ħaġa li nsibu diffikulta' fuqha jgħidulna li ssuġġerewielhom dak u l-ieħor jew il-legal experts.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: L-ewwelnett, Mr Chairman, hemm punt sempliċi ħafna.

Jekk din hija daqstant bħall-VAT allura l-Oppożizzjoni m'għandhiex diffikulta' tivvota favurha u tgħaddi mhux b'maġġoranza imma b'maġġoranza lampanti.

Jiġifieri m'hemmx għalfejn noqogħdu sejrin hekk għaliex meta wieħed jipprova jirkeb żewġt iżwiemel f'daqqa jispiċċa biex jinfetaq, u l- Oppożizzjoni qiegħda tinfetaq.

Jien ma ħadtx sehem f'dan id-dibattitu imma fuq din il-klawsola nista' ngħid li dak li għadu kemm qal l-Onor.

George Hyzler huwa barka mhux ta' ħmerijiet imma ta' affarijiet li jmorru kontra l- prinċipju tal-moralita' fiskali.

GĦaliex?

X'inhi l-emenda li għandna hawnhekk?

Ejja nittrattawha bis-serjeta' li jistħoqqilha u mhux noqogħdu ngħidu lill-Ministru li qiegħed jagħmel affarijiet li qalhomlu ħaddieħor.

Anzi huwa bil-maqlub.

F'din il-parti l-kritika li qiegħda tagħmel l- Oppożizzjoni jmissha twassalha biex loġikament taqbel ma' l-emenda kif qiegħda ssir.

Għaliex?

GĦaliex l-emenda - u aħjar tinftiehem bl-Ingliż għaliex hija ċara bejn "avoidance" u "evasion" iżjed milli bil-Malti - tgħid:

For the purposes of subsection (6) of section 12 and the proviso to section 17 of this Act,...."

- u allura qiegħed tħares lejn fejn l-Oppożizzjoni stess semmiet li jista' jkun hemm diffikulta' f'min jibbenefika mill-miżuri li fiha l-liġi attwali kif għamel il-punt l-Onor.

Dalli l-bieraħ fis-Second Reading u anke llum f'ċerti ħinijiet -

"... the Director may treat as one person two or more persons carrying on a business activity ...".

- mela jekk hemm tnejn min-nies li qed jagħmlu business activity li fil- fatt hija waħda, jista' jittrattahom bħala persuna waħda -

"..... if he is satisfied that the separation of such business activities has for its main purpose the avoidance of tax.".

Hawnhekk ''avoidance'' hija l-kelma korretta u huwa ġustifikat li ssir din l-emenda proprju għal dak li għadu kemm qal l-Onor.

George Hyzler u avukati oħra, accountants oħra u financial consultants oħra bħali, ħalli ma neskludi lil ħadd.

Jekk din ma tidħolx, dawk kollha minna li qegħdin f'dawn is-setturi jkollna nagħtu l-parir biex tinstab il-loophole li jkun hemm jekk ma jkunx hemm din il-klawsola u toqgħod tagħmel intrapriża żgħira li taqa' taħt it-Lm12,000 fil-każ tal-provvediment ta' prodotti u Lm6,000 fil-każ ta' provvediment ta' servizzi.

Issa hawnhekk il-leġislatur - u jiena fuq din biss qed nitkellem - qiegħed jgħid: ''Jiena qiegħed nagħmel dak il-provvediment hemmhekk, taqbel jew ma taqbilx miegħu, imma mhux għaliex qed nagħmel dak il-provvediment hemmhekk imbagħad inti tidħolli minn hawnhekk u to avoid it legalment - għaliex kif qed jgħid l-Onor.

George Hyzler l-avoidance hija legali għalkemm xorta waħda hija mmorali - tagħmilli żewġ intrapriżi, għaliex jekk tagħmilli hekk jiena se nittrattak bħala intrapriża waħda.''

Din hija l-essenza tagħha.

Mela it is an anti- avoidance measure u l-Oppożizzjoni kellha raġun tgħid li bil-Malti trid tiġi "evitata" u mhux "l-evażjoni" imma fil-prinċipju tagħha dik hija n- natura ta' l-emenda.

U n-natura ta' l-emenda hija korretta u anzi hija konsonanti ma' dak li qalet l-Oppożizzjoni l-bieraħ.

Jiena qrajtha f'"The Times" għaliex ma kontx hawnhekk u x'ħin dħalt għidt li hija korretta u osservajtu u ddejjaqt li rajtu dak il-provvediment imma għallinqas torbot li qed tieħu miżura kontra l-possibbilta' li hemmhekk infetħet tieqa li jkun hawn Maltin, Għawdxin u Kemmunisti li jisfruttawha anke jekk ma nagħtuhomx parir aħna li qegħdin fis-settur li nagħtu ħafna pariri, inkluż jien.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Jiena nifhem li qegħdin nidentifikaw minn qabel li wieħed jista' jipprova joħroġ minn taħt il-kappa tat-taxxa u allura ma niddejjaqx li qegħdin nagħlqu dik it-tieqa.

Li niddejjaq pero' huwa li finalment hawnhekk qegħdin nagħtu diskrezzjoni lil xi ħadd li jrid jieħu din it-tip ta' deċiżjoni.

Nieħdu l-eżempju ta' żewġt aħwa bajjada li jaħdmu flimkien.

Min se jiddeċiedi li dawn qed jaħdmu bħala persuna waħda jew inkella individwalment?

Fuq liema kriterju d-direttur se jiddeċiedi u jgħidilhom li huma one firm?

Għaliex imorru flimkien u jużaw l-istess sellum u allura għall-finijiet tat-threshold jakkumula l-income kollu tagħkom meta dawn jista' jkollhom arranġament differenti li jaqsmu mmedjatament id-dħul illi jkollhom u joperaw b'mod kompletament differenti?

Jiġifieri fuq liema kriterji se jittieħdu dawn id-deċiżjonijiet?

Kif ifettillu d-direttur?

Jiena hawnhekk fejn niddejjaq meta jkollna daen it- tip ta' provvedimenti.

(Interruzzjonijiet) Ma tistax tagħmilha tassattiva.

Mela l-mod kif joperaw in-nies tista' tilleġislah?

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Mr Chairman, jiena ningħaqad ma' dak li qal sieħbi l-Onor.

Lino Spiteri ftit qabel.

Dwar din il-kwestjoni tat-tax avoidance għalkemm fil-prinċipju tgħallimna li hemm distinzjoni netta bejn "avoidance" u "evasion" għall-iskopijiet tat-taxxa, jekk wieħed iħares lejn l-Income Tax Act isib li Artiklu 51 jitkellem speċifikament fuq tax avoidance u jagħti dik id-diskrezzjoni li qed isemmi l-Ministru.

Dan l- artiklu jgħid hekk:

"Where any scheme which reduces the amount of tax payable by any person is artificial or fictitious or is in fact not given effect to, the Commissioner shall disregard the scheme...".

U f'subsection (2) jkompli jgħid:

"Where any person, as a direct or indirect result of any scheme of which the sole or main purpose was the obtaining of any advantage which has the effect of avoiding, reducing or postponing liability to tax, or of obtaining any refund or set-off of tax, has obtained or is in a position to obtain such an advantage, the Commissioner shall, by order in writing, determine the liability to tax or the entitlement to a refund or set-off of tax ...".

Jiġifieri anke taħt l-Income Tax Act il-kummissarju għandu element ta' diskrezzjoni, u jrid ikollu dan il-poter biex nevitaw li jkun hemm dawn l- iskemi fitizzji mhux marbutin man-negozju u ntiżi biss biex jaħarbu t- taxxa u mhux biex jgħinu u jippromwovu n-negozju.

Dawn huma paper schemes li l-għan tagħhom huwa biss li ma titħallasx it-taxxa.

Allura l- kummissarju, anke taħt il-liġi ta' Income Tax, jingħata dik il-fakulta' li jagħmel l-assessment tiegħu jew inkella jinjorahom kompletament.

Fil-każ ta' l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna tant għidna dwar abbuzi - u kien hemm ukoll suġġerimenti kif jistgħu jsiru ċerti affarijiet u ċerti skemi biex it-taxxa ma titħallasx - li huwa ġust li l-kummissarju jkollu d- diskrezzjoni li janalizza ċerti skemi.

U għandu dritt li jkollu din id- diskrezzjoni għaliex effettivament ir-records li jinżammu bħala riżultat ta' din it-taxxa - u r-records iridu jinżammu, u dan norbtu mal-moralita' fiskali u mal-ġbir tat-taxxa - iridu jintużaw għal skopijiet ta' income tax.

Jiġifieri jew f'waħda jew fl-oħra qegħdin nagħlqu u nippromwovu l- prinċipju tal-moralita' fiskali u allura meta ngħidu li meta qegħdin nagħmlu dawn id-distinzjonijiet donna qegħdin nintroduċu xi prinċipji li fl- ebda liġi oħra ma jipprevalu, naħseb li nkunu qegħdin nimmislijdjaw lill- Kamra Kif diġa' għidt, dawn huma skemi intiżi purament u sempliċement biex it-taxxa tiġi moħbija jew sabiex naħarbu l-liability tat-taxxa u kemm fl-income tax u kemm f'liġijiet oħra hemm din il-fakulta' tal-kummissarju u allura l-istess prinċipju qegħdin napplikawh għal din il-liġi u naħseb li fl-aħħar mill-aħħar hemm raġuni ġustifikata għal dan.

Dan iktar u iktar għaliex jista' jkollok każ fejn bniedem ikun ġabar it- taxxa u żammha għalih għaliex ivvintalek xi skema u allura Allaħares ma tagħtix dawn id-diskrezzjonijiet li aħna rbatnihom mar-random checks li hu obbligat li jagħmel il-kummissarju.

Fil-fatt fi klawsola partikolari għidna li l-kummissarju kultant żmien jagħmel random checks pero' jekk filwaqt li nagħtuh dik il-fakulta', biex inżommu l-kontroll ngħidu li dawn huma fitizzji pero' legalment tista' tpinġihom li jagħtu lok ta' avoidance u mhux evasion u allura għandhom jiġu aċċettati, verament inkunu qegħdin nilludu lilna nnfusna.

Jiena naħseb li nkunu qegħdin nidħku bina nfusna meta ngħidu li rridu nissanaw il-moralita' fiskali u l-ġbir leġġittimu tat- taxxa dovuta, hi x'inhi t-taxxa, kemm jekk tkun taxxa diretta jew inkella taxxa indiretta taħt il-liġi li għandna quddiemna.

GĦalhekk il-fatt li żammejna l-istess prinċipji li japplikaw fl-Income Tax Act naħseb li hija l- għażla t-tajba u hekk għandha tibqa' fil-liġi li għandna quddiemna.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

George Hyzler.

ONOR.

GEORGE M. HYZLER: Mr Chairman, l-ewwelnett il-kritika ta' l- Oppożizzjoni kienet għaliex kien hemm konfużjoni bejn "evasion" u "avoidance" bil-Malti u bl-Ingliż.

Dak il-punt ġie apprezzat u fil-fatt ġie ċċarat.

It-tieni ħaġa kien li ċċarajna li kontra dak li ħsibna oriġinarjament l-intenzjoni tal-leġislatur hija li jirrestrinġi l- avoidance.

(Interruzzjonijiet) Mela qegħdin naqblu.

Jekk inti tista' tillimita l-avoidance allura f'ġieħ il-moralita' fiskali ejja naqblu fuqha, imma jekk qegħdin naħsbu li l-unika possibbilta' ta' avoidance huwa li iktar minn persuna waħda jistgħu jifiridu l-attivitajiet tan-negozju tagħhom, allura għadna lanqas bdejna għaliex il-possibbiltajiet ta' avoidance huma ferm iktar wesgħin minn hekk.

Dawn jiena m'iniex se noqgħod nidħol fihom, pero' diġa' tajt eżempju wieħed ta' avoidance kif nifhem jiena ta' kumpannija li topera bil-mod ta' żewġ u fart u ma tiġix milquta minn din il-klawsola għaliex m'hijiex persuna waħda jew tnejn li qegħdin jifirdu l-attivita' tan-negozju tagħhom.

Dawn qegħdin jinnegozjaw f'sena u f'sena oħra.

Allura jien qed niġbed l-attenzjoni tal-Gvern li jekk huwa ....

(Interruzzjonijiet) Iftaħ iżjed jekk trid tiftaħ iżjed imma jiena kulma rrid huwa li dak li trid tagħmel tagħmlu b'mod ċar, trasparenti, u sempliċi.

Dawn l-affarijiet ilna niftaħru bihom u frankament f'din il- liġi rajna kollox ħlief sempliċita', trasparenza u ġustizzja.

(Interruzzjonijiet) Ix-xogħol żgur li se jonqos, u diġa' beda jonqos.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, nixtieq li f'isem il-Prim Ministru nressaq emenda għal din il-klawsola ġdida biex nemenda t-titlu b'mod formali.

"BQ" Fit-test Malti tal-Klawsola 79 ġdid in-nota marġinali tagħha għandha tiġi sostitwita bil-kliem "Dispożizzjoni biex it-taxxa ma tiġix evitata'', u minflok il-kliem ''l-evażjoni tat-taxxa'' għandhom jidħlu l-kliem ''li tiġi evitata t-taxxa.".

''BQ'' In the Maltese text of New Clause 79, the marginal note shall be substituted with the words "Dispożizzjoni biex it-taxxa ma tiġix evitata'', and for the words ''l-evażjoni tat-taxxa'' there shall be substituted the words ''li tiġi evitata t-taxxa".''.

THE CHAIRMAN: Hemm iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ f'isem il-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "BQ" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija li Klawsola Ġdida 79, kif emendata, tkun tifforma parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola Ġdida 79, kif emendata, għaddiet u ġiet ordanta biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 1 - Titolu fil-qosor u bidu fis-seħħ.

Clause 1 - Short title and commencement.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, Klawsola 1 taqra kif ġej: 1.

"Dan l-Att jista' jissejjaħ l-Att ta' l -1997 dwar it-Taxxa tad- Dwana u tas-Sisa u għandu jibda jseħħ f'dik id-data jew f'dawk id-dati li l-Ministru responsabbli għall-finanzi jista' jistabilixxi b'avviż fil-Gazzetta, u dati differenti jistgħu jiġu hekk stabbiliti għal dispożizzjonijiet differenti jew għal għanijiet differenti ta' dan l- Att.".

THE CHAIRMAN: Hemm iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija Klawsola 1.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

THE CHAIRMAN: Skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 60 tat-12 ta' Mejju, 1997 din id-division tittieħed wara l-ħin tad-9.00 p.m.

It-titolu għadda u ġie ordnat biex isir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, nitlob il-permess tal-Kumitat sabiex l- Iskrivan tal-Kamra jkun awtorizzat li jikkoreġi xi żbalji ta' l- ortografija, jagħmel xi emendi żgħar u r-renumbering li jista' jkun hemm bżonn.

THE CHAIRMAN: Hawn qbil?

L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Għalkemm fil-liġi tal-VAT ma kenux tawni dan il- permess, jiena nagħtihulhom.

Il-Kumitat qabel li l-Iskrivan tal-Kamra jkun awtorizzat li jikkorreġi xi żbalji ta' l-ortografija, jagħmel xi emendi żgħar u r-renumbering li jista' jkun hemm bżonn.

Fis-7.50. p.m il-Kamra rriżumiet u l-Ministru tal-Finanzi rrapporta progress u talab il-permess sabiex il-Kumitat jerġa' jiltaqa' fid-9.00p.m.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Madam Speaker, għandni ninformak li ntlaħaq qbil f'din il-Kamra, fis-sens li allavolja għad trid issir il-votazzjoni fuq ċerti klawsoli, skedi u emendi fl-Istadju tal-Kumitat, is-Sedja tista' tgħaddi biex tpoġġi l-mistoqsija fuq it-Tielet Qari sabiex imbagħad illejla nieħdu votazzjoni fuq kollox, inkluż fuq it-Tielet Qari.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Nikkonferma dak li għadu kemm qal l-Onor.

Dalli.

MADAM SPEAKER: Skond qbil milħuq bejn iż-żewġ naħat tal-Kamra ngħaddu issa għat-Tielet Qari ta' dan l-abbozz ta' liġi.

Għaldaqstant nitlob lill- Ministru sabiex jekk jogħġbu jressaq it-Tielet Qari f'isem il-Prim Ministru.

ONOR.

LEO BRINCAT: Madam Speaker, f'isem il-Prim Ministru nipproponi t- Tielet Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi dwar it-Taxxa tad-Dwana u tas-Sisa.

MADAM SPEAKER: Min jissekonda, jekk jogħġobkom?

ONOR.

GEORGE VELLA: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hija li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex ikompli jemenda l-Att dwar it-Taxxa tad-Dwana u tas-Sisa" ikun moqri t- Tielet Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MADAM SPEAKER: Skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru 60 tat-12 ta' Mejju 1997 din id-division tittieħed aktar tard wara l-ħin tad-9.00 p.m..

Ngħaddu issa għall-item li jmiss fuq l-aġenda.

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-CONDOMINIA

CONDOMINIUM BILL

L-ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mis-26 ta' Mejju, 1997.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Tony Abela huwa in possession.

ONOR.

TONY ABELA: Madam Speaker, inkompli ma' dak li kont qed ngħid il- bieraħ qabel ġejt vulgarment interrott mill-ħin.

Din il-liġi ma tistax tkun aċċettabbli u prattikabbli jekk il-kerrej jew l-utilista ta' proprjeta' se jiġi totalment eliminat minn kull responsabbilta' u minn kull dritt li qiegħed jingħata.

Il-kerrej irid bilfors jiġi nkluż fi stadju iżjed 'il quddiem ta' din il-liġi jew jiġi nkluż fid-definizzjoni biex jitqies bħala wieħed mill-condomini ta' din il-proprjeta', altrimenti aħna nistgħu nispiċċaw illi jkollna proprjeta' okkupata minn, per eżempju, erba' sidien, ċenswalist u kerrej u l-erba' sidien biss se jkollhom il-piż sabiex jirranġaw.

Is-sid, li ma jistax jgħolli l-kera lill-kerrej, se jkun responsabbli jħallas is-sehem tal-partijiet komuni tax-xogħlijiet li huma neċessarji u l-kerrej ma jipparteċipax f'dawn l-ispejjeż.

Jiġifieri l- kerrej mhux biss jista' joqgħod jitnikker biex iħallas il-kera, talli lanqas se jikkontribwixxi għas-sehem tal-manutenzjoni, l-indafa u improvements oħrajn fil-partijiet komuni.

Madam Speaker, apparti li bilfors irridu nagħtu definizzjoni tajba ta min hu l-condominus, irridu nikkalkolaw ukoll importanza oħra meta qegħdin ngħidu x'inhu condominium.

Aħna qegħdin neliminaw il-parti tal-garages li ġieli jkunu jifformaw parti minn blokk ta' appartamenti u f'dan il-kas, utilisti jew sidien ikollhom partijiet komuni ta' parti wżata bħala garages.

Illum nafu li l-awtoritajiet jesiġu mingħand min ikun se jtella' blokk appartamenti sabiex joħloq garage space għal dawk is-sidien li jkunu se joqogħdu fihom.

Per eżempju, bniedem li japplika għal blokk ta' sitt appartamenti f'San Pawl il-Baħar ma jingħatax il-permess jekk m'hux kapaċi jipprovdi għallinqas garage space għal karozza għal kull appartament.

Fejn se nirregolaw dawn il-proprjetajiet, irridu nirregolaw ukoll kif jimxu r- relazzjonijiet fil-garage area taħt l-istess blokk jew li jista' jkun jifforma parti minnu.

Madam Speaker, naħseb li kemm inti fil-professjoni tiegħek, kemm jien u kemm diversi nies oħra hawnhekk, ilkoll nafu li jkun hemm ħafna flats li jkollhom it-taraġ jew lift li jibqa' nieżel għall- garage area u jista' jkun hemm ċerti ducts ta' arja jew shafts li jibdew mill-garage area u jibqgħu telgħin sa fuq nett.

Jiġifieri ma jistax ikun li naqtgħu linja dritta u napplikaw il-liġi biss għal-livell ta' l- appartamenti imma rridu noħolqu xi ħaġa simili għal-livell ta' taħt.

Klawsola li nħadmet tajjeb u li naħseb għandna nikkonsidrawha meta nkunu qed niddiskutu din il-liġi fl-istadju ta' Kumitat hija dik dwar is-sistema ta' cluster houses fl-Imtarfa.

Kull min xtara waħda minn dawn id-djar ġie obbligat li jixtri garage taħt l-istess binja.

L-obbligi hemmhekk huma li bħala sidien dawn iridu jipparteċipaw f'dawn il-partijiet komuni.

U hawn nimxi pass ieħor u ngħid illi jien kont nesiġi wkoll illi parti minn dan il- kuntratt jgħid li min ibigħ l-appartament irid jassoċja miegħu wkoll il- garage space jew il-garage li hemm fl-istess condominium.

Jagħmel sens illi min xtara flat u garage jerġa' jbigħhom it-tnejn f'daqqa biex iżomm entita' waħda.

Jiena qed ngħid li fejn il-permess tal-bini ngħata bil-premessa li jsiru garage spaces għandha tibqa' regola li torbot il-kuntratt tas-sid illi jekk hu xtara appartament u garage irid jerġa' ibigħhom it-tnejn f'daqqa.

Meta speċjalment ikollok taraġ tal-komun jew xaftijiet li jibqgħu neżlin sal-garage area rridu ndaħħlu l-klawsoli ta' kif jipparteċipaw u jikkontribwixxu n-nies għall-partijiet komuni.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Mangion, on a personal explanation.

ONOR.

CHARLES MANGION: Jiena naqbel mal-punt li qed iqajjem l-Onor.

Abela, fis-sens illi jrid ikollok kontinwita' bejn iż-żewġ units.

Meta nkunu qed nitkellmu fuq garage qed nitkellmu fuq entitajiet separati u distinti li jappartjenu lil bniedem wieħed, filwaqt li dik tal-common parts hija xi ħaġa li tappartjeni lil kulħadd.

Id-distinzjoni tista' tinqala' - anke a terminu tal-liġi - fejn għandek garage spaces li forsi m'humiex definiti.

F'dan il-każ m'aħniex qed nitkellmu fuq garage imma fuq sempliċement spazju fejn isir parking.

Jiġifieri f'dak il-każ għandek a common area fejn kulħadd ikollu spazju available.

Dik taqa' taħt din il- liġi, imma meta inti għandek bniedem li għandu l-garage separat u mbagħad għandu l-partijiet komuni, naħseb li nkunu qegħdin immorru daqsxejn oltre jekk inġiegħluh ibigħ l-individual unit ukoll, li hija proprjeta' assoluta ta' bniedem wieħed.

Hawnhekk qed ngħidu li is-sehem indiviż tal-common part ma jistax jinbiegħ biex nassiguraw li ma jkunx hemm konfużjoni.

Pero' irridu noqogħdu attenti wkoll li ma jkunx hemm infringement fuq id-dritt ta' l-individwu fuq il-proprjeta' tiegħu.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Mugliett.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Id-definizzjoni tal-Ministru dwar x'jikkostitwixxi common areas ma tinkludix id-drive-in ta' dawn il-garages.

Allura jekk ma tinkludix id-drive-in fid-definizzjoni - għal garages qed ngħid u mhux għal car spaces - is-sid jispiċċa jbigħ il-garages individwali forsi lis-sidien tat-tenements ta' fuqhom u teknikament it-titlu tad-drive- in jibqa' ta' l-iżviluppatur.

Imbagħad jiġri, bħalma ġara f'każ li jolqot lili, li dan ibigħ id-dritt ta' l-aċċess lil terzi li m'għandhomx x'jaqsmu ma' dak il-condominium u dan b'effett negattiv fuq it-tgawdija ta' dak il- condominium.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

CHARLES MANGION: Filwaqt li għall-punt li qanqal il-kollega tiegħi li d-drive-in ta' partijiet komuni għandha tiġi inkluża naħseb li wieħed jista' jikkonsidra li jagħmel emenda, ma rridux ninsew li l-liġi ma ssemmix l-ownership imma ssemmi l-enjoyment tal-partijiet komuni.

Kull min għandu garage għandu d-dritt għal dan l-enjoyment għax għandu d-dritt ta' l- aċċess, id-dritt li jużaha u d-dritt li ma jagħmlulux ingombru f'nofs id- drive-in.

Forsi dan ikollu l-ħsieb li juża d-drive-in biex jagħmel xi żvilupp.

Dawk il-possibilitajiet sa ċertu punt ma tistax iċċaħħadhom lid- developer, once li jġib il-permess neċessarju.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Abela.

ONOR.

TONY ABELA: Madam Speaker, klawsola 6 titkellem fuq id-drittijiet tal-condomini u f'subklawsola 6 (3) nsibu mniżżel hekk:

"Condominus ma jistax jiddisponi mid-drittijiet tiegħu fil-partijiet komuni separatament mid-drittijiet tiegħu fil-partijiet li huwa jkollu b'mod separat pro diviso; lanqas ma' jista' jiddisponi mid-drittijiet tiegħu fil-partijiet li huwa jkollu b'mod separatat pro diviso separatement mid-drittijiet tiegħu fil-partijiet komuni.".

Ma' din norbot il-klawsola 7 li tgħid hekk:

"Ebda sehem mid-drittijiet komuni ma jista' jiġi diviż jew imneħħi mingħajr ma jkun hemm il-kunsens tal-condomini kollha.".

Mela x'inhi l-pożizzjoni ta' bniedem li għandu terran b'bitħa fuq wara - jiġifieri l-bejt ma jużahx - jekk joħroġ il-permess sabiex jibnu sular ieħor u wieħed mill-istess sidien ta' l-appartamenti l-oħra jkun irid jixtri sehmu indiviż tal-bejt?

Jien naħseb li fi klawsola 7 irridu nżidu l- kliem "ebda sehem ma jiġi trasferit sakemm jekk mhux lil sid ieħor ta' proprjeta' fl-istess korp ta' bini".

Jekk bniedem jirnexxilu jixtri ammont sostanzjali minn bejt u jkollu l-permess biex jibni, x'jiġri jekk ikun hemm min hu nteressat li jieħu parti u jkun hemm min ma jkunx jiflaħ għall- ispiża?

Allura filwaqt li naqbel li dawn ma jbigħux id-drittijiet tagħhom lil barranin, min-naħa l-oħra naħseb li sid ta' flat ieħor f'dak il-blokk għandu jkollu d-dritt li jixtri s-sehem indiviż ta' bejt.

Issib diversi nies li jkollhom terran u jgħidulek li m'humiex interessati jħallsu għall- manteniment mit-taraġ 'il fuq.

Forsi dan veru ma jkunx jagħmel użu minnu ħlief li jkollu tank u television aerial fuq il-bejt, pero' jien naħseb li għandu jkun hemm id-dritt li l-condominus jista' jirrinunzja għal drittijiet fil-partijiet komuni, basta lil sid jew sidien oħra ta' l-istess condominium.

Madam Speaker, niġi issa għal subklawsola 9(1) li tgħid hekk:

"Dawk il-condomini li ma jkunux bi ħsiebhom jibbenefikaw minn dak it- tibdil jew tiġdid li jista' jagħti lok għal użu separat minn kull condominus huma eżentati milli jikkontribwixxu għall-ispejjeż relattivi.".

Pero' fejn se taqta' l-linja li tgħid minn fejn condominus m'huwiex se jutilizza l-partijiet komuni?

U hawn hu l-qofol kollu.

Għaliex?

Għaliex jekk bniedem għandu dritt iwaħħal tank ta' l-ilma jew television aerial fuq il-bejt, xi darba se tinqala' xi ħsara u jrid jitla' jirranġah, bħalma jekk tinstadd il-katusa min joqgħod fis-sular ta' fuq irid jikkontribwixxi sabiex tiġi rranġata l-ħsara.

Allura f'dak is-sens jien ma nistax nara għaliex dan il-bniedem, bl-skuża li ma jutilizzax il-proprjeta' b'użu normali, jista' ma jħallasx sakemm aħna ma ngħidux li l-eċċezzjoni li bniedem jirranġa tank ta' l-ilma u aerial tat-television m'hijiex ikkonsidrata bħala użu normali.

Hemm ukoll il-kwestjoni ta' spejjeż esaġerati u tibdil dekorattiv.

Jiġifieri meta bniedem jirranġa t-taraġ, aħna se nidħlu fil-meritu ta' kif irid jirranġa u ngħidu jekk iridx ikun madum jew irħam?

Naħseb li aħna rridu nagħmlu skeda b'riferenza għal klawsola 9 li tiddefinixxi minimum standards diċenti.

Madam Speaker, din il-liġi tgħid ukoll li għandu jkun hemm bniedem li jieħu ħsieb il-partijiet komuni u qegħdin insejħulu amministratur.

Pero' x'se jiġri mill-pożizzjoni ta' amministratur jekk in-nies li joqogħdu f'condominium, għax hemm nuqqas ta' qbil bejniethom, ma jagħżlux amministratur?

Naf li hemm bord li għandu dritt jaħtar lil xi ħadd hu, imma dan se jkun wieħed mill-condomini jew jista' jkun bniedem minn barra?

Fil- każ li jinħatar bniedem minn barra, ma naħsibx li kull min hu pensjonant huwa komdu li joqgħod jieħu ħsieb blokk ta' appartamenti u jidħol responsabbli legalment bħala amministratur jekk mhux se jiġi kkompensat.

Mela hawnhekk irridu ndaħħlu kriterju biex bniedem li se jkollu l- management ta' partijiet komuni m'għandux iħossu f'sitwazzjoni mbarazzanti biex jitlob management fee.

F'Malta hawn diversi blokkijiet - kemm jien u kemm il-Ministru għamilna kuntratti ta' postijiet tipo St. Paul's Court f'Buġibba u l-flats li hemm iktar 'il ġewwa bħal La Vallette Court u oħrajn - fejn min ikun amministratur ta' xi wieħed minnhom jieħu bejn 10% u 12% charge talli jkun responsabbli, għaliex il-liġi tgħid li jekk dan jinstab ħati li ma ħax ħsieb il-proprjeta' jista' jitkeċċa.

Mela għal dak l- amminstratur li veru jagħmel xogħlu għaliex m'għandniex ngħidu li oltre d- dritt li jiġbor l-ispiża għandu jingħata persentaġġ għalih?

Dan nistgħu nistabilixxuh aħna biex la jkun esaġerat u lanqas miżeru għax jekk dan jimtela' bit-trab irid imur jinħasel u s-sapuna hu jrid jixtriha.

(Interruzzjonijiet) Issa bl-ETP jew bl-ETS xorta jrid jixtriha.

(Interruzzjonijiet) Issa tara kemm se torħos!

Jien ngħid li għandna nistabilixxu ammont sabiex nikkumpensawh.

Naħseb li jekk nagħmlu dan, ikun hawn min jagħti servizz professjonali għax jaf li jekk jieħu ħsieb 10 blokkijiet ta' flats se jaqlagħha mhux ħażin u jaf li oltre l-ispejjeż li jagħmel se jibqagħlu ċertu ammont għalih.

Madam Speaker, din il-liġi tistabilixxi wkoll min irid iħallas għal ċerti spejjeż li jsiru bejn sular u ieħor.

Huwa fatt magħruf li meta jinbena blokk ta' appartamenti, sakemm bniedem ma jiddeċidix li jgħaddi l-piping minn ġos-saqaf meta jkun qed jingħata l-konkos, dan ġeneralment jiġi mgħoddi minn taħt il-madum tas-sular ta' fuqu.

Fil-fatt, f'ħafna kuntratti nsibu li meta wieħed jiġi biex jagħmel il-madum irid jagħti pre- avviż permezz ta' ittra biex l-ieħor ikun jista' jgħaddi l-piping mis-saqaf biex jiġu evitati l-problemi.

Allura naħseb li f'subklawsola 12(3) għandna ngħidu li "il-condominus tas-sular t'isfel għandu jħallas l-ispiża f'każ ta' ħsara għat-tibjid u d-dekorazzjoni tal-bejt u sabiex jgħaddi piping ġdid tad-dawl li jista' jkun hemm bżonn f'dak il-każ", għax jekk il- piping se jsir a benefiċċju ta' dak li jgħix fis-sular t'isfel ma' jagħmilx sens li jħallsu ta' fuq.

Madam Speaker, fi klawsola 14 qegħdin ngħidu li jekk condominium ikollu ħsara konsiderevoli jew jispiċċa totalment, kwalunkwe sid ta' waħda mill- proprjetajiet għandu dritt ibigħ b'subbasta l-proprjeta' kollha.

Jien ma naqbilx li minħabba kapriċċ ta' wieħed mis-sidien - għax jista' jkun bniedem li ma joqgħodx hemm - li jkun jaqbillu li l-proprjeta' tinbiegħ biex il-condomini li għandu hemm ġew jitkeċċew ...

Imbagħad għidli fejn trid tpoġġihom lil dawn in-nies!

Kif inhi l-liġi llum tgħid li jekk ikun hemm il-ħsara sta għas-sid li jirrimedja u jerġa' jirranġa u mbagħad jgħolli l-kera b'10% ta' l-ispiża li jkun għamel, pero' f'dan il-każ qed nitkellmu fuq xi ħaġa differenti.

Mela jekk jien sid ta' appartament, malli jkun hemm ħsara sostanzjali jew jaqa' l-bini jaqbilli nagħżel li jmur fis-subbasta u tinbiegħ l-art mingħajr l-ebda piż jew obbligazzjoni oħra għax min se jerġa' jibni mhux se jkun obbligat li jipprovdi residenza oħra għal dawk in-nies li kienu jgħixu hemm.

Mill-banda l-oħra, jekk jien għandi flat f'ambjent tajjeb u nkun ħallast proprju għall-area li jkun fih, għaliex is-sid tal-proprjeta' ta' fuqi għandu jobbligani li nbigħu?

Mela jekk is-sid ta' livell differenti jew wieħed mis-sidien l-oħrajn għandu dritt li a spejjeż tiegħu jerġa' jibni dak il-livell, għandu jkun hemm l- għażla li dik il-parti ma tinbiegħx għaliex forsi jien inkun kuntent nerġa' nonfoq Lm10,000 jew Lm15,000 - tista' tħallashomli l-insurance jekk inkun inxurjat - u nerġa' nibni l-appartament tiegħi, milli nieħu l-Lm10,000 li jmissni mill-bejgħ tal-proprjeta' u biex nerġa' nistabilixxi residenza jkolli mmur f'ambjent differenti.

Għaliex jien naħseb li min se jixtri dan il-blokk flats m'huwiex se jibnih biex ma jaqla' xejn minnu imma jibnih biex wara jagħmel profitt, and it makes sense li jagħmel profitt.

Allura f'dan il-każ jew irridu nżidu proviżjonijiet biex nieħdu ħsieb id- drittijiet tar-residenti l-oħrajn li minkejja d-diżastru li jkun sar ikunu jridu jibqgħu joqogħdu hemmhekk, jew inkella rridu ...

Sfortunatament naf li dan jagħti lok għas-sistema li kellna qabel, pero' ma naħsibx li għandna nieħdu d-dritt tar-residenza lil xi ħadd.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Forsi wieħed jista' jispjega aktar x'jiġri f'każ li blokk jinqered għal kollox jew jinqered b'mod sostanzjali li jagħmilha mpossibbli għar-residenti ta' dak il-blokk li jibqgħu jgħixu fih.

F'din il- liġi għadna ma ġejniex għall-kwestjoni ta' postijiet li jkunu mikrija.

Jiġifieri min għandu blokk flats u jrid jikrihom individwalment - kemm jekk il-kirja tkun saret taħt il-liġi ta' l-1935 kif ukoll jekk tkun saret mill- 1995 'l hawn - anke f'każ li l-blokk jiġi distrutt, is-sid xorta se jibqa' marbut b'dawk l-obbligi li għandu skond il-liġi u fil-prattika se jerġa' jispiċċa l-qorti jekk dawn iġiegħluh jerġa' jibnilhom dik il-proprjeta'.

Din hija r-realta' tas-sitwazzjoni.

Jekk bniedem ikollu flat ta' ħdax jew tnax-il filata b'tul ta' 80 pied u jkun jixtieq jerġa' jibnih bi flusu, x'jiġri f'każ li l-co-owners ma jaqblux?

Aħna dejjem nagħtu l-ewwel dritta ta' qbil bejn il-partijiet għax dak huwa l-element kuntrattwali u huwa prinċipju li l-liġi tirrispekkjah u tirrispettah minn isfel sa fuq.

Qed ngħidu li f'każ ta' nuqqas ta' qbil ma tistax tħalli l-każ hemmhekk u ħadd ma jieħu xejn għaliex inkella nkunu qegħdin nerġgħu nkissru l-prinċipju ta' dan l-istess istitut li qegħdin nintroduċu.

Forsi wieħed jista' jiħdol iktar fil-fond biex jara jekk bniedem li kellu flat fit-tielet sular u ġie distrutt kompletament, jibqagħlux id-dritt li jikkontribwixxi sabiex jinbena mill-ġdid.

ONOR.

TONY ABELA: Dak li qed ngħid jien.

ONOR.

CHARLES MANGION: Imma fil-każ tal-kirjiet il-konċett huwa differenti għaliex din il-liġi s'issa ma tidħolx f'dawk li huma kirjiet.

ONOR.

TONY ABELA: Naħseb li jkun importanti li meta niġu għal dan il- punt fl-istadju ta' Kumitat nikkonsidraw serjament li ndaħħlu dan il- proviso għaliex fuq kollox anke l-Kostituzzjoni tagħtina dritt għar- residenza tagħna u ma nistgħux immorru kontra dak id-dritt.

Madam Speaker, niġi issa għal subklawsola 14 (9) li tgħid:

"Meta condominus iqis li s-sehem tiegħu dwar xi spejjeż kif stabbilit fis-subartikolu (7) ta' dan l-artikolu ma jkunx wieħed ġust ..."

għandu dritt għal applikazzjoni lill-bord u din għandha ssir mhux iżjed tard minn tliet xhur minn meta hu jiġi nformat bl-ammont ta' l-ispiża li jrid joħroġ.

Jien naħseb li fejn wieħed ma jkunx qed jaqbel ma' l-ieħor huwa mportanti li jibgħat ittra reġistrata għax b'dan il-mod ikun qed jingħata riċevuta awtomatikament.

Madam Speaker, il-klawsoli segwenti jkomplu jitkellmu fuq l- amminsitrazzjoni u fuq il-funzjonijiet ta' l-amministratur.

Jien naħseb li l-piż ta' l-amministratur dejjem għandna nżommuh li huwa nomine għaliex jekk amministratur jinstab ħati ta' kawża bejn żewġ condomini, jekk ikun għamel xogħlu sew ma nistgħux nippretendu li dan għandu jinżamm responsabbli personalment għal dak li jkun ġara f'dik l-entita' jew f'dik il-proprjeta'.

GĦalhekk naħseb li ma' subklawsola 17 (1) li tgħid:

"GĦar-rigward ta' kull ħaġa li jkollha x'taqsam mal-partijiet komuni tal-condominium, l-amministratur għandu r-rappreżentanza tal-condomini kollha kif ukoll il-kapaċita' ġudizzjarja u legali li jħarrek u li jiġi mħarrek.",

irridu nżidu li jekk dan se jiġi mfittex għandu jiġi mfittex fis-sens li huwa rappreżentant ta' nies oħrajn.

Naħseb li għandna nżidu wkoll li jkun id-dover tiegħu li jinforma lill-condomini tal-proprjeta' fuqhiex qed ifittxuh.

Qed ngħid dan għaliex forsi hu jkun lest li jmur il-qorti jew quddiem il-bord, filwaqt li jekk din il-problema tkun fuq spiża ta' xi Lm50, il-condomini - li forsi jkunu jammontaw għal sebgħa - jiddeċiedu li joħorġu l-flus bejniethom ħalli jevitaw il-problemi.

Għalhekk apparti dan l-abbozz ta' liġi, li huwa t-teorija, l-amministratur għandu jkun prattiku u għandu jsib dik il-linja - darba kien hemm għalliem li din il-linja kien isejħilha grey area - li tistabilixxi meta wieħed ikun irid jieħu deċiżjoni waħdu u meta wieħed ikun irid imur lura għand is-sidien tal-proprjeta' biex jieħdu d-deċiżjoni flimkien.

Madam Speaker, jien nixtieq nagħlaq l-intervent tiegħi billi nifraħ lill- Ministru talli ressaq dan l-abbozz ta' liġi għaliex il-bżonn tiegħu ilu jinħass is-snin.

Forsi 'l quddiem għad naslu biex nitkellmu fuq tipi differenti ta' proprjeta', bħal maisonettes, għax anke hawnhekk teżisti l- ħtieġa li jiġu regolati ċerti affarijiet.

Jien nispera li din il-liġi ma ddumx ma tidħol fis-seħħ u tkun ċara biżżejjed ħalli b'hekk nevitaw li jsiru ħafna kawżi.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Nirringrazzjak.

Iktar rimarki?

L-Onor.

Sandro Schembri Adami.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Madam Speaker, il-bniedem ma jitwelidx biex sempliċement ikun qed jeżisti imma biex jgħix ma' l-oħrajn u għalhekk meta nitkellmu fuq il-konċett tal-condominium irridu ngħidu li f'soċjeta' huwa importanti li l-bniedem jitgħallem joħloq relazzjonijiet ma' oħrajn u fejn ma jaqbilx magħhom jipprova jsib is-soluzzjonijiet.

Fil-fatt dan l-abbozz ta' liġi għamilnih proprju għal dan l-għan għax aħna nemmnu li meta l- bnedmin ikunu qed jgħixu flimkien irid ikollhom normi li jirregolaw l- attivita' tagħhom u l-mod kif joperaw l-area li jgħixu fiha.

Quddiem dan il-Parlament għadha kif tressqet leġislazzjoni finanzjarja u dan ikompli juri li wieħed mill-impenji tal-leġislatur huwa li jara li l- ħidma tal-gvern tkun sostnuta mill-finanzi tal-pajjiż.

GĦalhekk huwa importanti li l-liġijiet jiġu emendati minn żmien għal żmien biex dawn jibqgħu dejjem jirriflettu l-bżonn li l-ħidma tal-gvern ikollha l- finanzjament meħtieġ u l-istruttura legali preċiża.

Pero' dan m'huwiex kollox għall-Parlament għax wara kollox aħna qed ngħixu f'soċjeta' ta' bnedmin u għalhekk dan l-abbozz ta' liġi li qed jiġi propost għandu importanza soċjali kbira, speċjalment meta nieħdu in konsiderazzjoni li dan jitkellem fuq proprjeta' li għandha partijiet komuni.

Dalgħodu smajt lil wieħed jagħmel riflessjoni u jistaqsi - mhux f'din il- Kamra - min kellu jkun il-ministru li jressaq dan l-abbozz ta' liġi.

Dan l- abbozz ta' liġi huwa mressaq mill-Gvern Laburista għax għandu kuxjenza soċjali, pero' min kellu jkun il-ministru li jressaq dan l-abbozz ta' liġi?

Minħabba li dan l-abbozz ta' liġi jkopri diversi problemi relatati ma' l- issue ta' l-akkommodazzjoni soċjali kien hemm min staqsa - jien ma naqbilx ma' dan għalkemm wieħed għandu kull dritt li jifforma din l-opinjoni - għaliex ma ressaqx dan l-abbozz ta' liġi l-Ministru Portelli.

Fil-fatt kien hawn min qal ukoll li dan l-abbozz ta' liġi jittratta dwar il-common parts ta' kostruzzjoni u għalhekk minħabba li dan il-qasam jaqa' taħt il- ministeru għax-xogħlijiet pubbliċi u kostruzzjoni messu ressaq dan l-abbozz ta' liġi l-Ministru Buhagiar.

Jien ngħid li għalkemm dan l-abbozz ta' liġi għandu kontenut li jixref sew fuq l-għatba tal-Ministru Buhagiar huwa propizju li dan jitressaq mill-Ministru responsabbli mill-ġustizzja għax din se tkun liġi ġdida u mhux kontroversjali li se tirfina l-Kodiċi Ċivili, għalkemm il-kelma "tirfina" m'hijiex il-kelma preċiża.

Aħna qed ngħidu li l-Kodiċi Ċivili rregola l-komunjoni tal-beni u l- jeddijiet tal-co-owners matul il-komunjoni b'mod tajjeb imma issa għandna nħarsu lejn dawk is-sistemi ta' ġurisprudenza li bil-mod kif ħadmu taw ir- riżultati tagħhom.

Jien naħseb li dan l-abbozz ta' liġi, li huwa ntiż li jirregola l-condominia u li jwaqqaf il-bord li jaqta' l-kwestjonijiet li jistgħu jinqalgħu dwar dan ir-rigward, huwa riflessjoni ta' dak li għandna fis-sistema Taljana.

Jien ngħid li huwa tajjeb li għandna din ir- riflessjoni għax ħafna mill-istituti li jissemmew fil-Kodiċi Ċivili huma preċiżament riflessi minn dak is-sors.

L-għeruq tagħhom ħarġu min dak li huwa l-Kodiċi Taljan u l-Kodiċi Napoleoniku li dwaru kelli okkażjoni li nidħol f'ċertu dettal.

Huwa importanti li wieħed jivvalorizza u dan huwa l- iskop tal-leġislatur.

Jekk aħna ma nkunux au courant ma' dak li ġara inutli noqogħdu niġu hawn u nressqu l-proposti tagħna.

Jekk ikollok idea li ma tkunx armonizzata mas-sistema li inti se tintegra, jew li diġa' għandek, inti se jkollok kakofonija ta' diversi artikli u ma jkollokx orkestra tajba.

Dan l-abbozz ta' liġi għandu 41 klawsola li flimkien jintroduċu istitut li għandu jaħdem pari passu ma dak li huwa diġa' pprovdut fil-Kodiċi Ċivili.

L-Onor.

Tony Abela għamel riferenza għall-Prof.

Ganado, wieħed mill-aqwa professuri li kellna fl-Universita' u li ta ħafna kontribut.

Dan il- professur kien tkellem dwar il-bżonn li l-idea ta' l-istitut tal- condominium tiġi żviluppata f'pajjiżna, iżda donnu kellha tkun waħda mis- sentenzi tal-qrati li tat spinta għal din l-idea tal-condominium.

Wieħed mill-ġudikanti kien qal li ladarba aħna nħarsu lejn is-sistema Taljana bħala sors għandna ndaħħlu l-idea tal-condominium fis-sistema tagħna.

Iżda jien ċert li biex wasalna biex indaħħlu dan l-istitut ġdid fis-sistema legali ta' pajjiżna, wieħed ma ħarisx biss lejn is-sors Taljan.

Jiena ċert li wieħed ra kif fil-fatt jista' jarmonizza sistema ġdida mas-sistema eżistenti.

M'għamilniex sempliċiment window shopping għal sistema u adottajniha f'pajjiżna.

Il-leġislatur kien għaqli biżżejjed li ħares biss lejn ċerti sistemi li jgħoddu għal pajjiżna.

Per eżempju, aħna ħadna ħafna sorsi ta' leġislazzjoni għal pajjiżna mis-sistema Anglo-Sassona, pero' fir-rigward tal-qasam ċivili ma nistgħux nadottaw din is-sistema u fil-fatt ma adottajnihiex għal dan l-istitut.

Fl-Ingilterra hemm diversi ideat li ħadmu, partikolarment fil-qasam tal-housing fejn għandhom il- konċett ta' estate managers u corporative societies, pero' aħna ma nistgħux nużawhom għas-sistema ta' pajjiżna.

Jien nemmen li hawnhekk il- fattur determinanti huwa dak ta' armonizzazzjoni sabiex ma jkollniex leġislazzjoni meħuda minn parti u minn oħra u b'hekk ikollna sistema mġenġla u li ma toħroġx b'mod univoco.

Il-leġislatur Malti ikkonsulta żgur il-kodiċijiet li jien għamilt riferenza għalihom fejn għandna l-konċett tal- co-ownership għaliex insibuhom imsemmija u jien ngħid li, għalkemm b'mod aktar fjakk minn dak li għandna fil-kodiċi tagħna, dawn is-sources jgħinu biex nikkompletaw il-lakuna li kellna fis-sistema.

Waħda mill-funzjonijiet tagħna hawnhekk hija li noħolqu leġislazzjoni li tagħti kas il-valur tal-ġustizzja.

Jien inħobb ngħid li jrid ikollna leġislazzjoni li tkun razzjonali, effettiva u li tipprova tersaq lejn il- valur tal-kompletezza.

U dan huwa dak li qed jipproponi l-Gvern illum u mill-mod ta' kif tkellmet s'issa l-Oppożizzjoni jidher li hi tikkondividi dak li għidna.

Aħna qed ngħidu li f'din il-liġi hemm il-valur tal- kompletezza pero' dan qatt m'hu biżżejjed.

U għalhekk huma tajbin ċerti kummenti bħal dak li qanqal il-kollega tiegħi fil-professjoni, l-Onor Tony Abela, speċjalment fejn semma l-konċett ta' garaxx u kien tajjeb li l- Ministru ġibed l-attenzjoni dwar garage space.

Imbagħad l-Onor.

Mugliett żviluppa l-idea billi qal li fil-frażi "garage space" irid ikollna wkoll definizzjoni ta' drive-in.

Hawnhekk tidħol l-importanza ta' l- interpretation clauses u l-importanza li nagħtu ċerti definitions.

Żgur li dan l-abbozz ta' liġi huwa avvanz fuq li kellna qabel pero' ma naħsibx li l-leġislatur irid jieqaf hawn.

Per eżempju, madwar tliet snin ilu l- Parlament Taljan approva diversi emendi dwar il-bjut u nafu wkoll li fl- Italja għandhom policy approvata fuq common parts u fuq galleriji.

Ċertament li dawn huma ħwejjeġ li aħna nistgħu nitgħallmu minnhom.

Kif kont qed ngħid, fl-1992 f'sentenza tal-Prim Awla tal-Qorti Ċivili, fil- kawża Borg vs Cachia, intqal li wasal iż-żmien li l-leġislatur jikkonsidra leġislazzjoni li tirregola l-condominia.

F'dan il-każ il-qrati tagħna taw indizji ċari ta' kif is-sistema legali ta' pajjiżna tista' tiġi mtejba.

Forsi l-Gvern Nazzjonalista dak iż-żmien kellu affarijiet aktar importanti x'jagħmel u jista' jkun ukoll li din il-liġi kienet fuq l-aġenda politika tiegħu.

Pero' fil-fatt ma għamluhiex u llum huwa l-pjaċir tagħna li qed inressqu din il-liġi.

Madam Speaker, ħalli issa nħarsu ftit lejn xi affarijiet relatati mal-liġi li wieħed jista' jitkellem dwarhom.

Jiena naħseb li l-liġi li għandna quddiemna se tkompli tgħin biex ikun regolat aħjar l-użu tas-servizzi komuni u se tgħin ukoll fil-mod ta' kif il- persuni jgħixu ħajjithom flimkien.

Aħna qed inħarsu lejn il-modus vivendi tal-persuni li jkunu qed jgħixu fi blokki li jkunu jikkonsistu f'numru ta' appartamenti u qed ngħidu li din il-liġi għandha skop soċjali li jkompli jgħin sabiex il-partijiet li jgħixu fil-blocks jgħixu f'armonija flimkien Kull min jaħdem fil-kostitwenza jisma' b'ħafna problemi bejn nies li jkunu jgħixu fl-istess blokk u li jkollhom xi jgħidu dwar il-common parts.

Jien ma naħsibx li b'din il-liġi se nsibu s-soluzzjoni pero' dejjem inkunu qegħdin noqorbu lejn miżuri preventivi.

Madam Speaker, il-liġi tipprovdi wkoll li wieħed li jkun jgħix fi blokk ta' iżjed minn appartament wieħed ma jistax jirrinunzja għall-użu tas- serviżżi komuni, għallinqas sakemm ma jbigħx l-appartament tiegħu, għaliex r-rinunzja fiha nfisha tkun qed isservi biex ikun imminat l-iskop tal-liġi.

Mela sakemm l-invidiwu ma jkunx biegħ l-appartament tiegħu l-użu tas- servizz komuni ma jistax jirrinunzja għalih.

Din qed nagħmluha tassattiva b'tali mod li tkun tista' tinħoloq ħajja aktar feliċi għal dawn in-nies li jgħixu fi blokk ta' appartamenti.

F'ċerti każijiet il-liġi tagħti l- possibbilta' biex isir ftehim komuni bejn is-sidien ta' l-appartamenti fil- blokk, jiġifieri l-liberta' tal-partijiet se tibqa' hemm.

Aħna m'aħniex nirrestrinġu l-possibbilta' ta' ftehim bejn il-partijiet, pero' qed ngħidu li din il-liġi trid fil-fatt taħseb ukoll għall-problemi li jistgħu jinqalgħu jekk xi numru ta' sidien jiddeċiedu li jagħmlu xi xogħlijiet fil- blokk.

Aħna hawnhekk dħalna f'kontroversja dwar jekk sid ikunx irid jagħmel xogħol fi blokk li jkun mikri lil xi ħadd u rridu naraw kif se nattakkaw din il-problema.

Min-naħa waħda għandek il-kerrej li jgħidlek li m'għandux interess li jagħmel xogħlijiet għaliex il-post mhux tiegħu u min-naħa l- oħra għandek l-interessi tas-sid.

Din il-liġi qed taħseb sabiex jekk numru ta' sidien jiddeċiedu li jridu jagħmlu xi xogħlijiet fil-blokk, dawn ma jistgħux iġiegħlu lil sidien oħra jikkontribwixxu għall-ispejjeż.

Madam Speaker, hawn qed nitkellmu dwar blokk ta' flats pero' ħalli nkunu ftit realistiċi u ngħidu li fil-verita' uħud mill-abitanti jistgħu jkunu sidien, uħud jistgħu ikunu inkwilini - l-interess tas-sid jista' jkun akbar mill- interess ta' l-inkwilin - u wħud jistgħu jkunu inkwilini barranin on a short term lease.

Il-fattur tax-short term lease u long term lease huwa ta' min wieħed jikkonsidrah.

Hemm ukoll is-sitwazzjoni ta' - u din qed tiġri - meta jkollok blokk li jkollu appartament vojt minħabba xi kawża ta' suċċessjoni jew wara li l- qorti tordna li l-post jingħalaq minħabba, per eżempju, xi sejba ta' drogi.

Hemm ukoll każi ta' nies li jkunu joqogħdu fl-istess blokk ta' flats u ma jkunux jitkellmu bejniethom u allura ma jkunux jistgħu jaslu għal xi forma ta' ftehim.

Hawnhekk huwa fejn tidħol l-importanza ta' l-amministratur u ta' kif dan se jirrelata ma' nies li għandhom interessi diversi.

Madam Speaker, importanti wkoll li jkollna a proper definition ta' common parts.

X'inhuma common parts?

Jien għamilt riferenza għad-Dipartiment tal- Bini u Tiswija tad-Djar li wkoll għandu r-responsabbiltajiet tiegħu fejn jidħlu common parts, limitatament għal dawk li huma xogħlijiet tal-gvern qua sid as opposed ta' xogħlijiet li huma responsabbilta' ta' l-inkwilin.

Ċerti xogħlijiet li hu marbut li jagħmel - m'iniex qed ngħid għall-Gvern Laburista jew għall-Gvern Nazzjonalista - ħafna drabi l-gvern jista' jesonera lilu nnifsu milli jagħmilhom.

Allura naħseb li anke f'dan il- qasam huwa importanti li jkollna rethinking dwar dan li qed nipproponi.

Madam Speaker, hemm diversi aspetti oħra li joħorġu minn dan l-abbozz ta' liġi.

Biex dan ix-xogħol ikun jista' jitwettaq huwa neċessarju li wieħed jagħti tgawdija aħjar lil dawk li jkunu jgħixu fil-blokk.

Anke hawn, il- konċett ta' embellishment huwa differenti mill-konċett li tipprova tirranġa dak li diġa' hemm fil-post.

Trid issir definizzjoni ta' ħsarat fil-post u tat-tip ta' ħsarat li għandek.

Jekk inti, minħabba li għandek dawk il- ħsarat ittejjeb il-post, x'inhi l-pożizzjoni tiegħek quddiem il-liġi?

F'każijiet bħal dawn jien nemmen li jrid ikun hemm il-qbil unanimu bejn is- sidien li joqogħdu fil-blokk ta' l-appartamenti.

Rigward it-tiswijiet tas-soqfa l-Ministru Mangion qal li l-liġi taħseb biex l-ispejjeż isiru mis-sidien taż-żewġ appartamenti li għalihom dan is- saqaf ikun in komuni.

Forsi anke hawnhekk, il-leġislatur irid imur oltre minn dan; forsi rridu naħsbu għal titjib ta' skemi diġa' eżistenti biex lill-privat inkunu nistgħu ngħinuh anke finanzjarjament.

Madam, Speaker, il-liġi taħseb ukoll biex ikun hemm l-amministratur.

Dan ikun vestit bil-poter u għandu funzjonijiet speċifiċi li jara li blokk ta' aktar min tliet appartamenti jinżamm fi stat tajjeb.

Xi tfisser "stat tajjeb" jista' jkun xi ftit neboluż u lili jfakkarni fil-konċett tal-bonus pater familias, jiġifieri li inti trid tieħu ħsiebu daqslikieku huwa tiegħek, anke jekk huwa mikri għandek jew anke jekk inti co-user.

Għalhekk huwa importanti li waħda mill-funzjonijiet ta' l-amministratur - u hawn naqbel ħafna ma' l-Onor.

Tony Abela - tkun li jlaqqa' r-residenti mill- inqas darba fis-sena u jara li jagħmel ċertu smiegħ ta' lmenti biex ikun jista' jaġixxi fl-aħjar interess tal-partijiet.

Madam Speaker, din il-liġi wkoll taħseb biex jitwaqqaf bord għall- condominia biex jisma' l-kwestjonijiet bejn dawk li jgħixu fi blokki ta' l- appartamenti.

Il-bieraħ l-Onor.

Borg staqsa jekk hemmx bżonn li jkun hemm imħallef jew ġudikant f'dan il-bord u jien naħseb li, speċjalament fejn ikollok kwestjonijiet jaħarqu u kwestjonijiet legali, ġudikant jista' jgħin ħafna.

Aħna ma konniex nistennewha mingħand l-Onor.

Borg li jitkellem b'dan il-mod u żgur li l-Onor.

Membru ma kienx ressaq din it-tip ta' kritika għar-rigward tat-tribunal industrijali.

Hemm bżonn li l-affarijiet ngħiduhom b'ċertu sens.

Il-Gvern qed jipproponi li dan il-bord ikun ifformat minn maġistrat jew imħallef - ħalli ngħidu ġudikant - bħala president u żewġ persuni oħra maħtura mill-President ta' Malta, is-simbolu ta' l-unita' nazzjonali, u d-deċiżjoni tal-bord tkun finali, jiġifieri l- kwestjonijiet ma jkunux jistgħu jitressqu għall-appell, pero' fl-appell jitqajmu biss punti ta' liġi.

Kien hemm min staqsa jekk at this point jistgħux jitqanqlu punti ta' reasonableness, kif tidher fil-ġurispudenza Ingliża.

Ir-risposta għal din id-domanda hija le, anzi ngħid li għall- prinċipju ta' l-armonizzazzjoni jien ma naqbilx li għandha tidħol.

Madam Speaker, jien naħseb li dak li qed jiġi propost joħloq kultura ġdida fil- pajjiż fejn kulħadd irid jibda jitgħallem jgħix aħjar flimkien u b'mod li wieħed jirrispetta aktar lill-ieħor.

Hawnhekk xtaqt li nagħmel ftit punti dwar ċerti klawsoli.

Id-definition ta' "condominium" kif qiegħda fi klawsola 2 tgħid:

"Condominium huwa bini jew grupp ta' bini fejn il-proprjeta' jew it- tgawdija tal-partijiet komuni...".

Hawnhekk il-kelma "proprjeta`" neħodha bħala proprjeta` immobiljari, kif distinta minn mobiljari, u għalhekk hawn żewġ konċetti, ċioe' proprjeta` li inti għandek exclusive ownership tagħha u tista' tagħmel li trid biha u proprjeta` li m'hijiex tiegħek imma li għandek id-dritt għat-tgawdija tagħha.

Dawn iż-żewġ konċetti jorbtu u huma importanti bħala risposta għal ħafna mill-kummenti li qanqal l-Onor.

Tony Abela.

Wieħed irid iħares lejn il-kummenti validi li qanqal l-Onor.

Abela against dawn iż-żewġ distinzjonijiet, jiġifieri proprjeta` li hija assoluta u esklussiva ta' l- individwu u proprjeta` li m'hijiex esklussiva imma li l-individwu għandu biss it-tgawdija libera tagħha.

Klawsola 3 ta' l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna tgħid li l- partijiet ma jistgħu jagħmlu ebda ftehim li jmur kontra ċerti dispożizzjonijiet.

Il-leġislatur qiegħed jgħid li għalkemm il-prinċipju ta' dak li jiftiehmu fuqu l-partijiet f'kuntratt iħoll u jorbot, dan ma jgħoddx għal dawn l-artikli msemmija fi klawsola 3.

Din hija liġi superjuri u allura kull ftehim li jmur kontrihom m'għandu jkollu l-ebda effett.

Klawsola 5 titkellem dwar il-partijiet komuni tal-condominium u tispeċifikahom.

Hawnhekk għandna an exhaustive list tal-partijiet komuni tal-condominium u allura s'issa, sakemm ma nagħmlux l-emendi fl- istadju tal-Kumitat, dak li ppropona l-Onor.

Abela dwar id-drive-in u dak li ppropona l-Onor.

Jesmond Mugliett dwar il-garage space ma jistax jittieħed bħala li jifforma parti minn subklawsola 5(1).

Dan wieħed irid jarah fil-kwadru li l-gvern, qua gvern, għandu jħoss ruħu responsabbli li jirranġa dawk il-common parts li qegħdin fi proprjeta` tiegħu.

Jien naħseb li wasal iż-żmien li d-Dipartiment tal-Bini u Tiswija tad-Djar jibda jerfa' bis-serjeta' din ir-responsabbilta'.

Sur President, klawsola 9 tittratta dwar spejjeż esaġerati jew tibdil dekorattiv li huwa konċett importanti ħafna u fil-fatt din il-klawsola tgħid hekk:

"Dawk il-condomini li ma jkunux bi ħsiebhom jibbenefikaw minn dan it- tibdil jew tiġdid li jista' jagħti lok għal użu separat minn kull condominus huma eżentati milli jikkontribwixxu għall-ispejjeż relattivi.".

Pero' wieħed hawnhekk ma jsibx id-definizzjoni preċiża ta' x'inhuwa "tibdil dekorattiv."

U naħseb li l-leġislatur irid jara li din tiġi wkoll mifhuma b'mod aħjar.

Subklawsola 8(3) tgħid hekk:

"M'għandux isir dan it-tibdil jew tiġdid li ġej fil-partijiet komuni kemm-il darba ma jkunx hemm il-kunsens unanimu tal-condomini kollha.".

Hawnhekk jien nistaqsi għaliex għandu jkun hemm dan il-ftehim unanimu.

GĦaliex m'għandux ikun hemm due terzi?

Jista' jiġri li f'condominium ta' għaxra jkun hemm wieħed li jżomm milli jsir dan it-tibdil fil-post.

Paragrafu (a) ta' subklawsola 8(3) jgħid li m'għandux isir tibdil li jibdel l-estetika u d-dehra tal-condominium.

Għalkemm bir-raġun kollu diversi drabi kkritikajna lill-Planning Authority, jiena naħseb li jekk se nżommu l-istess kriterji anke hawnhekk irid ikun hemm il-Planning Authority għax huwa importanti li aħna nottemporaw ruħna ma' dak li normalment nagmlu f'sitwazzjonijiet oħra.

Naħseb li kulħadd jaqbel li għandu jkun hemm qbil unanimu dwar dak li jgħid paragrafu (b):

"dak li jolqot b'mod sostanzjali l-użu jew it-tgawdija ta' xi parti komuni minn xi wieħed mill-condomini."

Rigward dak li jgħid paragrafu (ċ) ta' subklawsola 8(3) "dak li jista' jippreġudika l-istabilita` jew is-sigurezza tal-bini" jiena nemmen li jekk isiru alterazzjonijiet strutturali li jridu jinżammu anke f'unit partikolari, wieħed għandu jara li jkun hemm inġinier jew perit li jkollu l- approvazzjoni ta' kulħadd sabiex dan ikun jista' jsir.

Klawsola 12 imbagħad titkellem dwar il-manutenzjoni u t-tiswija tas- soqfa.

Hawnhekk tajjeb li wieħed jikkjarifika l-punt li l-membri kollha tal-condominium jagħmlu użu mis-saqaf.

(Interruzzjonijiet) Madam Speaker, veru li ilna hawnhekk ħafna sigħat imma nixtieq li sħabi taż-żewġ naħat tal- Kamra jżommu ftit ordni.

Darba kien hawn min għamel kjass f'gazetta għax xi ħadd minn hawn ġew beda jidħak.

MADAM SPEAKER: Kompli Onor. Schembri Adami.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Madam Speaker, kont qed nitkellem dwar il- klawsola li tittratta dwar il-manutenzjoni u t-tiswija tas-soqfa.

Meta saqaf ikun parti komuni, l-ispejjeż li jkunu jridu jsiru għall-manutenzjoni u għat-tiswija ordinarja u straordinarja ta' dak is-saqaf għandhom isiru nofs mill-condominus tas-sular t'isfel u n-nofs l-ieħor mill-condominus tas-sular ta' fuq.

Hawnhekk wieħed irid jikkjarifika għax naħseb li din il-klawsola toħloq iktar problemi milli fil-fatt qiegħda ssolvi.

L-ispiża ta' dan is-saqaf għandha toħroġ fi kwoti ndaqs bejn il-partijiet sabiex il- maintenance tas-saqaf ikun jista' jsir b'mod xieraq.

Fi klawsola 13 insibu li:

"Il-condominus li jkollu proprjeta` assoluta u użu assolut ta' parti mill-arja jew ta' l-arja kollha ta' fuq il-condominium jista' jibni strutturi ġodda, b'dan illi ma jkunx miżmum milli jagħmel dan it- titolu tiegħu li jkollu bħala proprjetarju u li dawk l-istrutturi ma jkunux jikkaġunaw xi ħsara fl-istabilita`...".

Jiena nemmen hawn ukoll li l-condominus li jokkupa s-sular ta' fuq u li għandu l-air space jew li huwa f'agreement mal-condomini l-oħra biex jittrasferixxi l-parti tal-bejt għandu jara li at his own expense isiru lift u staircase.

Hawnhekk wieħed irid jistaqsi dwar l-issue tal-property insurance.

Din se tkun jew inkella għandha tkun obbligatorja, bħal fil-każ tal-motor insurance?

U la qed nitkellmu fuq common parts b'mod relatat, forsi b'mod korollari wkoll, allura l-condomini jistgħu jaqblu bejniethom li jżommu, per eżempju, pets fid-djar tagħhom?

X'inhuma dawk in-noise levels li fil-leġislazzjoni Ingliża jiffiguraw ħafna fuq dan is-suġġett?

Il-leġislatur ħaseb għalihom?

Meta aħna konna qegħdin nitkellmu dwar l-importanza li l-liġi tkun tirrispondi għall-esiġenzi tas-soċjeta' aħna għidna li jistgħu jiġu ntrodotti emendi oħra.

Allura l-proposta tiegħi hija li għandha tidħol ukoll emenda dwar in-noise levels anke fil-common parts.

Huwa importanti li nibdew naħsbu anke fuq dawn il-linji.

Per eżempju, għandna naħsbu biex nintroduċu dak li huwa noise transmission values, sound insulation values?

Huwa importanti li dawn jiġu ntrodotti permezz ta' roof slabs biex wieħed jillimita l-ħsejjes.

MADAM SPEAKER: Jekk jogħġobkom, baqa' għaxar minuti għad-9.00 p.m. u nitlobkom iżżommu ftit tal-kwiet.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Madam Speaker, hawnhekk qed nitkellmu fuq ħsejjes fil-partijiet komuni u donnu li l-ħsejjes qed nagħmluhom aħna stess!

Ħaġa oħra li wieħed ta' min isemmi rigward din il-liġi hija fejn tidħol l- istallazzjoni ta' dish antennae fuq il-bjut.

Jien ma nafx jekk il- leġislatur ħasibx fuqhom, pero' huwa fatt li dawn id-dish antennae illum qed jidħlu u għalhekk ta' min jaħseb ftit dwar dan.

Ta' min wieħed jitkellem ftit ukoll dwar min għandu jħallas għall-ħsarat fis-saqaf li jiġu kkaġunati permezz ta' water leakage minn xi tank fejn allura jkun hemm constant penetration ta' l-ilma.

Huwa importanti li jekk qed nitkellmu dwar li għandu jkollna amministratur li jkollu funzjonijiet speċifiċi li l-liġi titkellem dwarhom, naraw ukoll li jkollna resident associations li jkunu jaħdmu b'mod komplimentari għal dawk li huma l-funzjonijiet u d- dmirijiet ta' l-amministratur.

Ir-resident associations ħadmu b'mod tajjeb f'sistemi ta' leġislazzjoni barra l-pajjiż u ma nara l-ebda raġuni għaliex m'għandhomx jaħdmu ugwalment f'pajjiżna.

Madam Speaker, jiena nagħlaq billi ngħid li ż-żewġ naħat għandna naqblu fuq din il-liġi li hija waħda ta' portata soċjali li tolqot lis-soċjeta' fil-mod ta' kif jgħixu n-nies flimkien.

B'din il-liġi qegħdin ngħidu x'inhuma d-drittijiet ta' nies li jgħixu fl-istess blokk ta' flats u anke li l-komportament tagħhom għandu jkun regolat b'mod tajjeb u jekk dan ma jsirx allura tidħol il-possibbilta' li jkun hemm ir-rimedju permezz ta' l- amministratur.

Jekk imbagħad l-amministratur ma jsolvix id-diffikulta', is- soluzzjoni tal-liġi hija dejjem li trid tmur il-qrati u nispera li għallinqas dawn jagħtu iktar għajnuna sabiex is-soluzzjonijiet jissolvew.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Aktar rimarki?

L-Onor.

Jesmond Mugliett.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Madam Speaker, nirringrazzja lill-kollega tiegħi l-Onor.

Sandro Schembri Adami tal-ħames minuti li kkonċedili f'din it-tieni seduta maratona!

(Interruzzjonijiet) Madam Speaker, huwa tajjeb ħafna li din il-Kamra għandha quddiemha din il-liġi li tirregola l-condominia u huwa tajjeb għaliex il-qasam tal-housing huwa parti essenzjali ta' l-assets li għandu l-pajjiż u mhux sewwa li minħabba lakuna fis-sistema ġudizzjarja tagħna nħallu dan il-housing stock jitmermer.

Għalhekk kien wasal iż-żmien li nibdew nirregolarizzaw anke dan il-qasam.

Madam Speaker, irrid ngħid li hemm żewġ aspetti f'din il-liġi li jinkwetawni; wieħed minnhom huwa l-fatt li din il-liġi hija waħda retroattiva.

M'hemmx klawsola speċifika fl-abbozz ta' liġi li tgħid li l- liġi hija retroattiva pero' l-interpretazzjoni li tawni nies li staqsejt, fosthom anke l-Avukat Ġenerali li kien hawn preżenti l-bieraħ, hija li din il-liġi hija retroattiva bil-konsegwenzi li ħaġa bħal din iġġib magħha.

M'iniex kontra li din il-liġi tkun retroattiva imma ma nħossx li dan l- abbozz ta' liġi jidħol biżżejjed fl-implikazzjoni ta' dan l-aspett retroattiv ta' din il-liġi.

Per eżempju, l-abbozz ta' liġi fih ħafna definizzjonijiet u klawsoli li jistipulaw x'inhuma l-partijiet komuni u fosthom insibu li l-art li fuqha jkun mibni l-condominium għandha titqies bħala parti komuni.

L-istess għandu jitqies il-bejt tal-condominium sakemm ma jkunx hemm xi ħaġa miktuba fil-kuntratti tat-titli tad-diversi tenements.

Bid-definizzjoni ta' x'jikkostitwixxi parti komuni kif insibu f'dan l-abbozz ta' liġi dan jista' jaffetwa ħażin il-mod kif kienu żviluppati u kif saru alterazzjonijiet f'tenements fil-passat, tenements li kif tgħaddi din il-liġi nibdew ngħidulhom condominia u se nagħti xi eżempji.

Ta' spiss niltaqgħu ma' każi ta' żvilupp fuq xi bejt li ma jkun hemm l- ebda indikazzjoni ta' kif inhu diviż imma ssib li s-sidien tat-tenements differenti jkunu tellgħu washroom fuq bejt li mhux diviż.

Issa meta tgħaddi din il-liġi x'se jiġri minn żviluppi bħal dawn meta qed ngħidu li dak il- bejt issa qed jiġi meqjus bħala parti komuni?

X'se jiġri minn dak il- benefikat li jkun sar?

Apparti l-bejt qed ngħidu wkoll li anke l-art tal- condominium hija mejqusa parti komuni, pero' ħafna drabi nsibu li llum il- ġurnata jew anke fil-passat sidien ta' ground floor tenement kienu jassumu li dik l-art ta' taħthom hija tagħhom u żviluppaw u ħaffru basement garage jew bir jew ġiebja u issa kif tgħaddi din il-liġi dawn se jiġu fil- pożizzjoni li għamlu żvilupp fuq proprjeta' li suppost hija komuni.

Il-liġi tgħid ukoll li l-ebda wieħed mis-sidien tal-condominium ma jista' jiddisponi mit-tgawdija ta' parti minn użu komuni.

Issa aħna nafu li hemm każi fejn owner ta' ground floor tenement għamel xi alterazzjoni u minflok baqa' jidħol għall-flat tiegħu mill-parti komuni beda jidħol mit-triq.

Issa din il-liġi kif se tibda taffettwa alterazzjonijiet bħal dawn?

Jien naħseb li huwa importanti li meta nibdew ngħarblu fil-fond din il-liġi anke fi stadju ta' Kumitat naraw sew kif din il-liġi se taffettwa condominia eżistenti.

Anke f'dak li jirrigwarda condominia eżistenti li għandhom kuntratt, x'se jagħmlu l-amministraturi?

Iridu jressquh mill-ġdid għall- approvazzjoni tal-bord?

Iridu jbiddluh biex ikun konformi ma' dak li tgħidilna l-liġi?

Din hija grey area oħra vis-a-vis proprjetajiet eżistenti li naħseb li l-liġi għandha tikkonsidra.

Aktar kmieni fis-seduta l-Onor.

Austin Gatt qal li din il-liġi qed tgħaddi malajr u qal li hemm bżonn li forsi nagħtu ftit breathing space ħalli anke nieħdu l-veduti ta' korpijiet kostitwiti fuq dan is-suġġett.

MADAM SPEAKER: Onorevoli, ippermettili ninterrompik għaliex sar il-ħin.

Tibqa' in possession?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Iva, nibqa' in possession.

MADAM SPEAKER: Saru d-9.00p.m.

A tenur tal-Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 60 tat-12 ta' Mejju, 1997 il-Kamra issa tirriżolvi ruħha f'Kumitat biex jittieħdu l-votazzjonijiet li ntalbu waqt l-istadju tal-Kumitat.

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IT-TAXXA TAD-DWANA U TAS-SISA

CUSTOMS AND EXCISE TAX BILL

L-Ordni għall-Kumitat ġie moqri.

FIL-KUMITAT

L-Onor Anġlu Farrugia, Viċi President tal-Kumitati, jippresjedi.

(Ikompli minn aktar kmieni fis-seduta)

THE DEPUTY CHAIRMAN: Skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 60 tat-12 ta' Mejju, 1997 se nibda sabiex inpoġġi l-mistoqsija fuq klawsola 2 kif emendata, liema votazzjoni intalbet fis-Seduta Nru. 71 tal-bieraħ, 26 ta' Mejju.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Din id-division tittieħed issa.

VOTAZZJONI NRU: 44

FAVUR : 35

L-Onor.

KONTRA : 34 L-Onor.

|Abela Tony |Galea Pace | | |Victor | |Agius Francis |Gatt Austin | |Bonnici Josef |Gonzi Lawrence| |Bonnici |Hyzler George | |Michael | | |Borg Joe |Mifsud Bonnici| | |Antoine | |Borg Tonio |Mugliett | | |Jesmond | |Cassar Joe |Muscat Claude | |Dalli John |Muscat Richard| |D'Amato Helen |Psaila Savona | | |Joe | |De Marco Guido|Pullicino | | |George | |Debono |Pullicino | |Giovanna |Orlando | | |Jeffrey | |Deguara Louis |Refalo Michael| |Farrugia Jean |Tabone Anton | |Pierre | | |Fenech Adami |Vassallo Edwin| |Eddie | | |Frendo Michael|Vella John | |Galea Censu |Zammit Ninu | |Galea Louis |Zammit Dimech | | |Francis | | | |

Klawsola 2, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Issa skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 60 tat-12 ta' Mejju, 1997 se nqiegħed il-mistoqsija, waħda wara l-oħra u mingħajr intervall, fuq l-emendi, klawsoli u skedi li għalihom intalbet votazzjoni aktar kmieni fis-seduta tal-lum.

Il-mistoqsija hi l-emenda "G" għal klawsola 11 kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

VOTAZZJONI NRU: 45

FAVUR : 35 L-Onor.

KONTRA : 34 L-Onor.

L-emenda "G" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 11 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Jien informat li hawn qbil li din il-votazzjoni tittieħed issa stess.

VOTAZZJONI NRU: 46

KONTRA : 34 L-Onor. |Abela Tony |Galea Pace | | |Victor | |Agius Francis |Gatt Austin | |Bonnici Josef |Gonzi Lawrence | |Bonnici |Hyzler George | |Michael | | |Borg Joe |Mifsud Bonnici | | |Antoine | |Borg Tonio |Mugliett | | |Jesmond | |Cassar Joe |Muscat Claude | |Dalli John |Muscat Richard | |D'Amato Helen |Psaila Savona | | |Joe | |De Marco Guido|Pullicino | | |George | |Debono |Pullicino | |Giovanna |Orlando Jeffrey| |Deguara Louis |Refalo Michael | |Farrugia Jean |Tabone Anton | |Pierre | | |Fenech Adami |Vassallo Edwin | |Eddie | | |Frendo Michael|Vella John | |Galea Censu |Zammit Ninu | |Galea Louis |Zammit Dimech | | |Francis | | | |

Klawsola 11, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 12 u l-iskeda, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried

ONOR.

MEMBRU: Division.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Din id-division tittieħed issa stess.

VOTAZZJONI NRU: 47 FAVUR : 35 L-Onor. |Abela Carmelo |Farrugia Noel | |Abela Joseph |Grech Edwin | |Agius Chris |Gulia Gavin | |Attard |Herrera Jose' | |Montalto John | | |Bartolo |Mangion Charles| |Evarist | | |Borg Karmenu |Mintoff Dom | |Brincat Leo |Mizzi Joe | |Buhagiar |Pace Bertu | |Charles | | |Buhagiar Louis|Portelli Alfred| |Camilleri |Refalo Anton | |Maria | | |Cardona Chris |Sant Alfred | |Chircop Karl |Sceberras | | |Trigona Alex | |Cilia Joe |Schembri Adami | | |Sandro | |Dalli Helena |Spiteri Lino | |Debono Grech |Vassallo Adrian| |Joe | | |Farrugia Anglu|Vella George | |Farrugia Joe |Vella Karmenu | |Farrugia | | |Michael | |

KONTRA : 34 L-Onor. |Abela Tony |Galea Pace | | |Victor | |Agius Francis |Gatt Austin | |Bonnici Josef |Gonzi Lawrence| |Bonnici |Hyzler George | |Michael | | |Borg Joe |Mifsud Bonnici| | |Antoine | |Borg Tonio |Mugliett | | |Jesmond | |Cassar Joe |Muscat Claude | |Dalli John |Muscat Richard| |D'Amato Helen |Psaila Savona | | |Joe | |De Marco Guido|Pullicino | | |George | |Debono |Pullicino | |Giovanna |Orlando | | |Jeffrey | |Deguara Louis |Refalo Michael| |Farrugia Jean |Tabone Anton | |Pierre | | |Fenech Adami |Vassallo Edwin| |Eddie | | |Frendo Michael|Vella John | |Galea Censu |Zammit Ninu | |Galea Louis |Zammit Dimech | | |Francis |

Klawsola 12 u l-Iskeda, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda "J" għal klawsola 13 kif imressqa u moqrija mill-Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

VOTAZZJONI NRU: 48 FAVUR : 35 L-Onor. |Abela Carmelo |Farrugia Noel | |Abela Joseph |Grech Edwin | |Agius Chris |Gulia Gavin | |Attard |Herrera Jose' | |Montalto John | | |Bartolo |Mangion | |Evarist |Charles | |Borg Karmenu |Mintoff Dom | |Brincat Leo |Mizzi Joe | |Buhagiar |Pace Bertu | |Charles | | |Buhagiar Louis|Portelli | | |Alfred | |Camilleri |Refalo Anton | |Maria | | |Cardona Chris |Sant Alfred | |Chircop Karl |Sceberras | | |Trigona Alex | |Cilia Joe |Schembri Adami| | |Sandro | |Dalli Helena |Spiteri Lino | |Debono Grech |Vassallo | |Joe |Adrian | |Farrugia Anglu|Vella George | |Farrugia Joe |Vella Karmenu | |Farrugia | | |Michael | |

L-emenda "J" għaddiet.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 13 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Ġejt informat li din hawn qbil li din il-votazzjoni tittieħed issa stess.

VOTAZZJONI NRU: 49

Klawsola 13, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 18 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor.Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor.Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

VOTAZZJONI Nru. 50 FAVUR: 35 L-Onor. |Abela Carmelo |Farrugia Noel | |Abela Joseph |Grech Edwin | |Agius Chris |Gulia Gavin | |Attard |Herrera Jose' | |Montalto John | | |Bartolo |Mangion Charles| |Evarist | | |Borg Karmenu |Mintoff Dom | |Brincat Leo |Mizzi Joe | |Buhagiar |Pace Bertu | |Charles | | |Buhagiar Louis|Portelli Alfred| |Camilleri |Refalo Anton | |Maria | | |Cardona Chris |Sant Alfred | |Chircop Karl |Sceberras | | |Trigona Alex | |Cilia Joe |Schembri Adami | | |Sandro | |Dalli Helena |Spiteri Lino | |Debono Grech |Vassallo Adrian| |Joe | | |Farrugia Anglu|Vella George | |Farrugia Joe |Vella Karmenu | |Farrugia | | |Michael | |

Klawsola 18, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 1.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

VOTAZZJONI NRU.

Klawsola 1 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Fid-9.18 p.m. il-Kamra rriżumiet u l-Viċi President tal-Kumitati rrapporta l-Abbozz ta' Liġi mgħoddi b'emendi.

MADAM SPEAKER: Skond il-ftehim milħuq issa se ngħaddi sabiex nerġa' npoġġi l-mistoqsija fuq it-Tielet Qari ta' dan l-Abbozz ta' Liġi.

Il-mistoqsija hija li l-Att msejjaħ "Att biex jipprovdi għall- impożizzjoni ta' taxxa tas-sisa fuq importazzjonijiet, prodotti u servizzi minflok is-sistema ta' taxxa fuq il-valur miżjud" ikun moqri t-Tielet Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MADAM SPEAKER: Din id-division tittieħed issa stess.

VOTAZZJONI NRU.

52 FAVUR : 35 L-Onor.

Il-mozzjoni għaddiet u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri t-Tielet Darba u għadda.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Nitlob lill-Viċi Prim Ministru sabiex jekk jogħġbu jressaq l-Aġġornament tal-Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar it-Tnejn, 2 ta' Ġunju, 1997 fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Mozzjonijiet

L-Ewwel Qari ta' Abbozz ta' liġi li jemenda l-Att dwar l-Amministrazzjoni tat-Taxxa.

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi dwar Condominia - it-Tieni Qari (Kont);

Abbozz ta' Liġi biex jagħmel Provvedimenti Speċjali dwar Proċeduri quddiem Qrati -it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Awditur Ġenerali u l-Uffiċċju Nazzjonali tal- Verifika - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jħassar l-Att dwar Nomini mill-Oppożizzjoni - it-Tieni Qari; u

Xi aġenda oħra li tista' tiġi kkomunikata aktar tard.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni tal-Proprjeta' Industrijali - Kumitat Permanenti

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Awtorita' Marittima ta' Malta - Kumitat Permanenti

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Eurocontrol - Kumitat Permanenti

MADAM SPEAKER: Skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 60 tat-12 ta' Mejju, 1997 il-Kamra hija aġġornata għal nhar it-Tnejn, 2 ta' Ġunju, 1997 bl- aġenda kif komunikata mill-Viċi Prim Ministru.

Fid-9.18 p.m. il-Kamra aġġornat bl-agenda kif komunikata mill-Viċi Prim Ministru.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

SKEJJEL - TA' L-INGLIŻ - STUDENTI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jindika liema hija l-figura korretta tan-numru ta' studenti li jiġu Malta biex jitgħallmu l-Ingliż fl- English Language Schools, jekk huwiex 30,000 kif ġie rapportat li qal hu (f'The Times tat-12.5.97) meta kien jikkonkludi induction course fil- Magister Academy f'San Ġiljan, jew 40,000 kif ġie rrapportat li qal il- Ministru tat-Turiżmu fl-istess post jumejn qabel, liema figura ġiet ukoll rapportata f'The Times ta' nhar il-Ġimgħa 9 ta' Mejju?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

MINISTERI GOVERNATTIVI - ADVISERS

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk Adviser f'Ministeru għandux l-awtorita' li joħroġ ċirkolari lill-impjegati taċ-Ċivil?

ONOR.

ALFRED SANT: Naħseb li l-Onor.

Membru qed jirriferi għal ħruġ ta' ċirkolari fuq livell Dipartimentali u mhux għal xi ċirkolari li tkun tapplika għas-Servizz Pubbliku kollu.

F'dak il-każ, għalkemm ċirkolari Dipartimentali normalment għandha tinħareġ mill-kap tad-Dipartiment, ma jidhirlix li tkun saret xi rregolarita jekk Adviser f'Ministeru jiċċirkola xi dokument uffiċjali bħala meżż ta' komunikazzjoni.

SKEJJEL - GĦALLIEMA

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm applikazzjonijiet pendenti għal warrants: a) temporanji; u b) permanenti?

Kemm hawn barranin li għandhom warrant ta' għalliema?

Il-barranin jingħataw warrant temporanju jew permanenti?

Qatt kien hemm każi fejn kellhom jitneħħew xi warrants mingħand għalliema?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Hemm 11-il applikazzjoni għal Warrant Permanenti pendenti minħabba li ċ-ċertifikati meħtieġa ma ġewx mgħoddija ma' l- applikazzjoni.

Hawn sebgħa u tletin (37) barranin li għandhom warrant ta' għalliema, ħamsa (5) minnhom jgħallmu fl-iskejjel ta' l-istat u tnejn u tletin (32) jgħallmu fl-iskejjel privati.

Il-barranin jingħataw warrant temporanju għax biex tieħu warrant permanenti jrid ikollok ċittadinanza Maltija.

Kien hemm tlett (3) każi fejn kellhom jitneħħew il-warrants mingħand l- għalliema.

Dan sar għax dawn l-għalliema ma kenux intitolati għal warrant permanenti.

Floku huma ngħataw warrant temporanju.

KUNSILL MALTI GĦALL-ISPORT

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il darba kien preżenti l-Onor.

Joe Cilia għas-seduti miżmuma mill-Kunsill Malti għall-Isport?

ONOR.

GOZO CHANNEL - CHARTER TRIPS

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: B'riferenza għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari tiegħi numru 5467, jista' l-Ministru jgħid kemm saru charter trips?

F'liema ġranet u ħinijiet saru dawn l-istess charter trips?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li mill-Erbgħa 9 ta' April sal- Ħadd 19 ta' Mejju, 1997 saru charter trip kull nhar ta' Erbgħa, Ħamis, Ġimgħa u Ħadd fid-9.00 a.m. u huwa previst li jibqgħu jsiru l-istess trips sas-Sibt, 1 ta' Ġunju, bejn iċ-Ċirkewwa u l-Imġarr.

Dan barra is-servizzi normali ta' l-iskeda li fuqhom vjaġġaw ukoll dawn il-passiġġieri.

BUĠIBBA - PROĠETT

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari tiegħi numru 5470, jista' l-Ministru jgħid kemm ħarġu tenders?

Kemm ingħataw direct orders sal-lum?

F'kull każ, kemm kien l-ammont tad- direct orders?

Liema kumpanniji ngħataw dawn id-direct orders?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Kif diġa' għidt fit-tweġiba tiegħi tar-risposta parlamentari numru 5470, l-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Membru tkun tista' tingħata hekk kif ix-xogħlijiet ikunu lesti.

ĊENSIMENT TAL-POPOLAZZJONI U DJAR

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: B'riferenza għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari tiegħi numru 459 tat-13 ta' Jannar li għadda, jista' l-Ministru jgħarraf lill-Kamra jekk id- dipartiment inkarigat mill-aħħar Ċensiment huwiex f'qagħda li joħroġ tagħrif dwar aspetti parzjali bħal ngħidu aħna l-housing, eċċ?

ONOR.

LEO BRINCAT: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li l-proċess tar- rapporti taċ-Ċensiment tal-Popolazzjoni u Djar 1995 jinsab fi stadju avvanzat, iżda tagħrif parzjali dwar ċerti rapporti jista' jingħata mill- Uffiċċju taċ-Ċensiment.

SVPR - UFFIĊĊJU TAS-SUPRETENDENT

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jikkonferma l-Ministru li fl-Uffiċċju tas-Supretendent ta' l-Isptar San Vincenz de Paule twaħħal ir-ritratt tal- Prim Ministru, Alfred Sant?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Fl-uffiċċju tas-Supretendent Mediku tar- residenza San Vincenz de Paule hemm ritratt tal-Prim Ministru Dr.Alfred Sant li ġie ffirmat minnu waqt il-ftuħ ta' spiżerija ġdida f'San Vincenz fis-7 ta' Mejju 1997 u mogħti lis-Supretendent bħala tifkira ta' din l- okkażjoni.

ETC - KORSIJIET

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 5586 u t-tweġiba mogħtija fid-19 ta' Mejju, 1997, jista' l-Ministru jgħid kemm mill-parteċipanti f'kull kors mogħti mill-ETC kienu qed jirreġistraw fl-ewwel parti tar- reġistru?

ONOR.

EDWIN GRECH: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 5816:

Marzu 1997 --------------

|Isem |Tul |Numru |Numru ta' | |tal-Kors|ta' |ta' |reġistrant| | |ħin |parteċi|i | | |f'si|panti |Rġiel | | |għat| |Nisa | |Office |135 |36 |5 |16 | |Skills x| | | | | |3 Groups| | | | | |Retail x|30 |37 |11 |15 | |3 Groups| | | | | |Managing|30 |9 |1 |0 | |Markets | | | | | |Computer|15 |515 |46 |53 | |Skills x| | | | | |34 | | | | | |Groups | | | | | |Typing x|22.5|30 |1 |13 | |4 Groups| | | | | |Basic |160 |12 |4 |0 | |Electron| | | | | |ics | | | | | |Auto |160 |9 |4 |0 | |Electric| | | | | |al | | | | | |Handyman|200 |19 |19 |0 | |Woodwork|160 |13 |12 |0 |

April 1997 ----------

|Isem |Tul |Numru |Numru ta' | |tal-Kors |ta' |ta' |Reġistrant| | |ħin |parteċi|i | | |f'sig|panti |Rġiel | | |ħat | |Nisa | |Storekeep|36 |20 |6 |0 | |ers | | | | | |Legal |110 |6 |3 |2 | |Clerk | | | | | |Wages |21 |12 |5 |7 | |Clerk | | | | | |Sage |20 |16 |1 |2 | |Desk Top |30 |17 |4 |1 | |Publishin| | | | | |g | | | | | |Managing |35 |16 |1 |1 | |Finance | | | | | |Managing |15 |14 |1 |0 | |People | | | | | |Driver/ |30 |17 |17 |0 | |Delivery | | | | | |Computer |15 |321 |26 |34 | |Skills x | | | | | |21 Groups| | | | | |Spray |160 |13 |7 |0 | |Painting | | | | | |Auto |160 |20 |14 |0 | |Mechanica| | | | | |l | | | | | |RAC |160 |18 |8 |0 | |Welding |80 |6 |3 |0 | |MIG | | | | |

SPTAR SAN LUQA - ORTHOTICS/PROSTHETICS

L-ONOR.

JOSEPH ABELA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Persuni affettwati bil-polio kif ukoll mard konness mas-saqajn jinqdew mis-Sezzjoni ta' l-Orthotics and Prosthetics fl-Isptar San Luqa, fejn hemm xi persuni stranġieri li ilhom bosta snin jiġu kull xahar f'Malta biex jieħdu l-qisien ta' l-hekk imsejħa calipers dawn imorru pajjiżhom u jagħmlu x-xogħol neċessarju.

Persuni b'diżabilita' qegħdin ibatu b'din is-sistema peress li minn meta ssir l- ordni l-ewwel darba u sakemm titlesta jgħaddu bosta xhur.

Qed ibatu wkoll persuni b'diżabilita' li tinqalalhom il-ħsara wara xi żmien fid-dawl ta' dan kollu. (a) Jista' l-Ministru jiftaħ workshop u jpoġġi nies kwalifikati li jistgħu jieħdu taħt idejhom dan ix-xogħol? (b) Tista' kull persuna tingħata xi calipers biex b'hekk titnaqqas it-tbatija żejda li f'ċerti ċirkostanzi persuni nvoluti ma jkunux jistgħu jmorru għax-xogħol?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Workshop attrezzati jeżistu fl-OPU.

L-iżvilupp ta' l-OPU u s-servizzi li joffru fil-futur, huma dipendenti fuq il-policy li se tiġi addattata.

Jista jkun li wieħed jimmira lejn sitwazzjoni fejn l-OPU ma jiddependix mill-barranin.

Dan is-suġġett jrid jiġi diskuss ma' min jista jagħtina l-aħjar parir.

S'issa għadna niddependu ħafna fuq il-barranin.

In-nies impjegati, it-tmexxija u l-funzjoni ta' l-OPU jkollhom bżonn jiġu riveduti fil-kontest tal-policy addattata.

Kull pazjent li għandu bżonn jew hu maħsub li għandu bżonn xi orthosis, jiġi rriferut lill-OPU.

Jiġu assessjati/eżaminati biex wieħed jiddentifika l-bżonnijiet tagħhom.

Imbagħad, wieħed jista jiddeċiedi kif dawn il- bżonnijiet jistgħu jiġu milħuqa.

Jekk il-bżonnijiet ma' jistgħux jiġu milħuqa fil-livell lokali, il-pazjent jiġi rreferut għall-clinic li jkun jmiss ma' l-orthotist li jkun ġej minn barra.

Jekk ikun indikat li l-pazjent għandu bżonn xi othoses, eż. calipers, il- qisien jew/u il-forma jittieħdu fl-ewwel clinic.

Fit-tieni clinic, il- calipers jiġu pprovati u rranġati skond il-bżonn.

Il-caliper komplut jingħata lill-pazjent fit-tielet clinic.

Il-maġġoranza ta' pazjenti li jsofru bil-polio f'Malta u Għawdex, li ġew irriferuti l-OPU ingħataw lightweight cosmetic calipers (moderni).

F'xi ċirkostanzi, il-pazjenti stess urew xewqa li jkollhom calipers konvenzjonali (tal-ħadid).

ĦABS ĊIVILI - PRIĠUNIERI

L-ONOR.

JOSEPH ABELA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm hemm żgħażagħ taħt il-25 sena fil-Faċilita' Korrettiva ta' Kordin?

ONOR.

ALFRED SANT: Fl-20 ta' Mejju 1997, in-numru ta' priġunieri taħt il- 25 sena kien ta' 68.

KAROZZI - IMPORTAZZJONI

L-ONOR.

JOSEPH ABELA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew importati karozzi minn Jannar sa April 1997?

ONOR.

LEO BRINCAT: Mhux ċar għal liema karozzi tirriferi l-mistoqsija; biss wieħed jista' jgħid li bejn Jannar u April 1997 ġew importati 3,130 karrozza tal-passiġġieri saloon cars.

PULIZIJA - INĊIDENTI TAT-TRAFFIKU

L-ONOR.

JOSEPH ABELA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm ġew irrapportati inċidenti tat-traffiku lill-Pulizija bejn Jannar u April ta' din is-sena?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li n-numru ta' inċidenti tat-traffiku li ġew rapportati lill-Pulizija bejn Jannar u April ta' din is-sena kien ta' 5067.

VALLETTA - FOOTBALL GROUND

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 5744 ċioe' jista' jgħid fiex se tikkonsisti l-għajnuna tal-Gvern fl-iżvilupp tal-ground tal-football tal-Valletta F.C?

Meta hu maħsub li jinbeda x-xogħol meħtieġ?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba mogħtija għall-mistoqsija parlamentari numru 5744.

SKEJJEL - EŻAMIJIET

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 5743 ċioe' jgħid kemm tfal kellhom eżamijiet tal-Common Entrance Examinations dan ix-xahar?

Kemm minnhom m'attendewx għal xi sezzjoni ta' eżami?

Minn dawn kemm jirriżulta li m'attendewx minħabba anzjeta' jew problemi psikoloġiċi oħra marbuta ma' l-istess eżamijiet?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba mogħtija għall-mistoqsija parlamentari numru 5743.

SPTAR SAN LUQA - MARD

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jirrispondi l- partijiet (i) u (ii) tal-mistoqsija parlamentari numru 5252 u ċioe' b'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru W35 (109/97), jista' l- Ministru jara jekk jistgħux jingħataw il-figuri b'age group and sex: (i) f'Diċembru 1996 inkluż; (ii) bħala każijiet separati (i.e. numru ta' każijiet differenti f'Diagnosis groups flok numru totali ta' admissions)?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Se nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra t-tagħrif mitlub mill-Onor.

Interpellant.

SAĦĦA - PAZJENTI MIBGĦUTA BARRA GĦAL KURA

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jirrispondi l- mistoqsija parlamentari numru 5251 ċioe' jista' jgħid kemm intbagħtu pazjenti Maltin barra minn Malta għall-investigazzjoni u/jew kura fl-ewwel erba' xhur ta' din is-sena?

F'liema diagnosis group kienu dawn il- każijiet?

Kemm minnhom ma kkwalifikawx mill-means test u b'hekk il-pazjent kellu jħallas għal biljett ta' l-ajru hu stess?

Kemm hu kkalkolat id-dħul tal-pazjent sabiex ma jkollux għalfejn iħallas il-biljetti ta' l-ajru?

Kemm ilu ma jiġi rivedut dan it-treshold?

Jidhirlu l-Ministru li dan għandu jiġu rivedut b'mod partikolari f'każijiet fejn: (i) pazjent ikun minorenni u b'hekk ikollu jiġi akkumpanjat minn ġenitur; (ii) pazjent ikollu jagħmel żmien twil barra minn Malta u b'hekk familjarji ikollhom spejjeż akbar għall-akkomodazzjoni; u (iii) pazjent ikollu jsiefer minn żmien għal żmien għall-kura?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Mill-1.1.97 sat-30.4.97 intbagħtu 143 pazjent.

Id-diagnosis group kienu skond ma jidher fit-tabella li se titqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra.

Ma kkwalifikawx mill-means test 89 pazjent.

Pazjent ma jridx ikollu iżjed minn Lm2,500 flus il-bank, shares proprjeta, etc.. u ma jridx jaqbeż il-Lm55 paga fil-ġimgħa għal persuna waħedha.

Dan l-ammont jiżdied b'Lm5 fil-ġimgħa għal kull persuna fil-familja.

Meta pazjent ikollu jsiefer għall kura iżjed minn darba fl-istess sena, id- dħul fil-ġimgħa ma jridx jaqbeż il-Lm75 għal persuna waħedha meta dan il- pazjent ikollu jsiefer it-tieni jew iżjed drabi fl-istess sena.

Dan l- ammont jiżdied ukoll b'Lm5 fil-ġimgħa għal kull persuna fil-familja (l- ammont ta'flus il-bank jibqa' l-istess).

It-treshold ġie rivedut l-aħħar fl-1991 (1.4.91)

L-aħħar parti tal-mistoqsija se tiġi kkonsidrata.

SAĦĦA - CORONARY ARTERY BYPASS GRAFTS

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jirrispondi l- mistoqsija parlamentari numru 2950 u ċioe' jista' jgħid meta bdew isiru l- coronary artery bypass grafts u Angioplasty f'pajjiżna b'mod regolari matul is-sena kollha?

Kemm saru xahar b'xahar, matul l-1996?

Kemm saru sena b'sena, mill-1986 'il hawn: - (a) f'pajjiżna u (b) lill-pazjenti Maltin barra minn Malta?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Il-Coronary Artery Bypass Grafts bdew isiru f'Malta mill-10 t'April 1995 minn team mediku residenti permanenti fl- Isptar San Luqa.

L-angiolasties bdew isiru f'Malta mid-29 ta' Mejju, 1995.

Matul is-sena 1996 saru hekk:

OPEN HEART SURGERY PTCA (CABG/VALVES ETC)

Jannar 31 30 Frar 29 43 Marzu 34 27 April 34 33 Mejju 36 33 Gunju 23 30 Lulju 26 17 Awissu 37 41 Settembru 25 28 Ottubru 25 27 Novembru 26 24 Dicembru 23 13 349 346

Minn 1986 sall-1996 in-numru ta' operazzjonijiet tal-qalb li saru kien hekk:

F'MALTA INGHILTERRA

1986 40 37 1987 40 92 1988 50 126 1989 50 115 1990 50 156 1991 60 229 1992 70 223 1993 80 284 1994 80 270 1995 226 24 1996 349 -

UNIVERSITA' - STUDENTI

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 2012, jista' l-Ministru jgħid: (i) dawk l-istudenti universitarji li se japplikaw għax-xogħol tas-sajf se jingħataw opportunita' ta' xogħol fis- Settur Pubbliku biss? (ii) L-istudenti fis-Sixth Form tal-Gvern se jingħataw opportunitajiet ta' xogħol?

Jekk fl-affermattiv f'liema settur/i?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: L-istudenti universitarji kollha, li applikaw biex jaħdmu matul il-fażi tax-xogħol, se jingħataw l-opportunita' li jaħdmu f'dipartimenti tal-Gvern u Korpi Parastatali, skond proġetti mfassla apposta għalihom minn dawn l-istess entitajiet.

Madankollu, l-istudenti kollha li għażlu li jaħdmu fl-iskema ta' Servizz fil-Komunita' se jingħataw l-opportunita' li jintbagħtu jaħdmu ma' l-organizzazzjonijiet volontarji fi ħdan din l-iskema.

L-istudenti tas-Sixth Form m'humiex intitolati għax-xogħol tas-sajf kif kien jiġri taħt l-amministrazzjoni Nazzjonalista.

SPORT

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għat-tweġiba li ta fl-24 ta' Marzu, 1997 għall-mistoqsija parlamentari numru 4271, jista' l-Ministru jgħid jekk l- emendi proposti għall-Istatut tal-Kunsill Malti ta' l-Isport ġewx diskussi mill-kunsill?

Jista' jgħid ukoll kemm-il laqgħa kellu l-kunsill minn meta ġie rikostitwit?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

HFCA - TLIELAQ TAL-KAROZZI

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għat-tweġibiet li ta għall-mistoqsijiet parlamentari numri W202 (Seduta 42) u 4117 (Seduta 47) dwar il-bini ta' ċirkwit għat-tlielaq tal-karozzi, jista' l-Ministru jgħid ma' min qed tiġi diskussa l-materja in kwestjoni?

Jista' l-Ministru jgħid xi proposti rċieva s-Segretarjat għaż-Żgħażagħ, Sport, Kultura u Arti mingħand il-Ħal Far Circuit Association?

Jista' igħid ukoll jekk is-Segretarjat talabx il- veduti tal-Korporazzjoni Maltija ta' l-Iżvilupp dwar is-suġġett u x'kien il- parir tal-K.M.Z.?

ONOR.

ŻGĦAŻAGĦ U SPORT - SAHRA LILL-IMPJEGATI

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għat-tweġibiet li ta għall-mistoqsijiet parlamentari numri 3386 (Seduta 35) u 4185 (Seduta 47) dwar is-sahra li tħallset lill-impjegati tad-Dipartiment taż-Żgħażagħ u Sport għall- attivitajiet li saru fil-qasam taż-żgħażagħ, jista' l-Ministru jgħid kif irriżultaw fl-ewwel tweġiba dawk li hu sejjaħ "ineżattezzi" li kważi rduppjaw l-ammont li tħallas f'sahra fit-tweġiba għat-tieni mistoqsija fil- konfront ta' l-ewwel waħda?

ONOR.

KUNSILL NAZZJONALI TAŻ-ŻGĦAŻAGĦ

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għat-tweġibiet li ta għall-mistoqsijiet parlamentari numri 2884 (Seduta 34) u 4186 (Seduta 47) dwar it-tindif li suppost li kellu jsir fl-Uffiċċju tal-Kunsill Nazzjonali taż-Żgħażagħ, il- Ministru hu f'pożizzjoni li jikkonferma li dak li stqarr fit-tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 4186 effettivament sar u għadu jsir?

ONOR.

KUMMISSJONI REGATTA

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għat-tweġibiet li ta s'issa f'din il- Kamra għall-mistoqsijiet parlamentari li saru dwar il-Kummissjoni Regatta:- 1) billi jirriżulta li sew il-membri maħtura inizzjalment mis-Segretarju Parlamentari biex jiffurmaw il-Kummissjoni Regatta u sew il-membri l-oħra li ġew aktar tard ikkooptjati jattendu l-laqgħat tal-Kummissjoni jieħdu sehem attiv fl-Organizzazzjoni tar-Regatta tal-31 ta' Marzu u ta' 8 ta' Settembru, u jagħmlu xogħol fl-amministrazzjoni u l-koordinazzjoni tat- tiġriet u fl-organizzazzjoni in ġenerali; (ii) billi jirriżulta wkoll li la l-membri maħtura mis-Segretarju Parlamentari u lanqas il-membri l-oħra li ġew ikkooptjati ma jitħallsu tax-xogħol li jagħmlu, jista' l-Ministru jgħid x'inhi d-differenza bejn il-membri maħtura mis-Segretarju Parlamentari biex jiffurmaw il-Kummissjoni Regatta u l-membri l-oħra li s-Segretarju Parlamentari kkooptja aktar tard?

Jikkonferma l-Ministru li l- kompożizzjoni tal-Kummissjoni kienet allura fil-bidu żbaljata?

ONOR.

SPORT FOR ALL

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għat-tweġiba li ta għall-mistoqsija parlamentari numru 4191 dwar il-programm Sport for All, jista' l-Ministru issa jgħid x'inhi t-tifsira politika li l-Gvern preżenti jagħti lill- programm Sport for All?

Jista' jgħid ukoll xi pjani għandu l-Gvern biex dan il-programm jitħaddem?

Jista' jgħid meta se jinħatru l-membri tal- Bord li se jmexxu l-programm?

Jista' jgħid ukoll jekk huwiex se jinħatar Segretarju Eżekuttiv?

ONOR.

UNIVERSITA' - XIRI TA' KOTBA

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid, b'mod ġenerali x'kotba xtrat l- Universita' ta' Malta matul dawn l-aħħar sitt xhur?

ONOR.

RABAT - SANTU SPIRTU

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 5385, jista' l-Ministru jgħid x'inhu x-xogħol li qed isir f'Santu Spirtu, fir- Rabat?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Matul dawn l-aħħar snin, id-Dipartiment tal- Kostruzzjoni u l-Manutenzjoni tal-Bini esegwixxa xi eżerċizzji ta' manutenzjoni f'dan il-bini.

Fil-programm għal din is-sena kien ippjanat illi jsir xi xogħol fuq xi travi ta' l-injam, u xi xogħol ieħor konness ma' dan ir-rigward.

Pero' dan l-aħħar ġejna nformati illi ġie deċiż illi dan ix-xogħol jiġi mwettaq mis-sezzjoni ta' l-Arkivji u l-Libreriji Pubbliċi fi ħdan il-Ministeru ta' l-Edukazzjoni.

IMPJIEGI - REĠISTRAZZJONI GĦAX-XOGĦOL

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm nies li kienu qed jirreġistraw fl-ewwel parti tar-reġistru ġew impjegati b'kuntratt definit bejn Novembru, 1996 u Marzu, 1997?

ONOR.

EDWIN GRECH: Il-Korporazzjoni ta' Xogħol u Taħriġ m'għandhiex rekord ta' kemm nies ġew impjegati b'kuntratt definit.

DIPARTIMENT TAL-MUŻEWIJIET - KURATURI

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk ħarġux ir-riżultati għall-ħatra ta' kuraturi u assistenti kuraturi li hu semma fis-Seduta tad-19 ta' Mejju (Seduta 68) bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 5369?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li wara l- intervisti li saru għall-ħatriet t'iżjed Kuraturi u Assistenti Kuraturi fid- Dipartiment tal-Mużewijiet - li semmejt fit-tweġiba tiegħi għall-mistoqsija numru 5369 (Seduta 68, 9/5/95) - ir-riżultati li ħarġu s'issa kienu għall- ħatra ta' żewġ Kuraturi u Assistent Kuratur (dan ta' l-aħħar biex iservi f'Għawdex) fis-Sezzjoni ta' l-Arkeoloġija, u għall-ħatra ta' Kuratur fis- Sezzjoni ta' l-Etnografija.

Huwa mistenni li r-riżultati għall-ħatriet l-oħrajn ma jdumux ma jkunu magħrufa.

PULIZIJA - SPEZZJONIJIET

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm saru spezzjonijiet mill-pulizija ġo discos ġewwa Paceville għat-tfal taħt is-16-il sena mill-1 ta' Jannar, 1996 'il hawn?

X'kien ir-riżultat?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li mill-1 ta' Jannar 1997 'l hawn il- Pulizija qabdet tlett żgħażagħ taħt is-16-il sena ġewwa discos.

Spezzjonijiet mill-Pulizija f'postijiet ta' divertiment isiru fuq bażi regolari.

FORZI ARMATI - ROAD BLOCKS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' road blocks illi ġew organizzati mill- membri tal-Forzi Armati mill-1.9.96 'il hawn?

Kemm ġew arrestati nies u mgħoddija f'idejn il-pulizija mill-Armata waqt dawn ir-road blocks?

X'kienu r-reati li dawn il-persuni allegatament ikkommettew?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li matul il-perjodu mill-1 ta' Settembru sat-30 ta' April 1997, il-Forzi Armati wettqu 523 road block f'Malta u 108 f'Għawdex.

B'kollox ġew iċċekkjati 5,386 vettura.

Matul dan il-perjodu, 35 persuna ġew mgħoddija lill-Pulizija minħabba sejbiet ta' ammonti żgħar ta' droga.

Ġew irrapportati wkoll 186 kontravenzjoni li kollha, eventwalment, ġew riferuti lill-Pulizija.

STABBILIMENTI TA' DIVERTIMENT - TFAL TAĦT L-ETA'

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' sidien ta' stabbilimenti ta' divertiment ġewwa Paceville illi tressqu l-Qorti mill-1996 'il hawn talli biegħu xorb alkoħoliku lil tfal taħt is-16-il sena?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi ma tressaq ħadd.

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk jeżistux regolamenti illi jikkontrollaw il-ħin tad-dħul ta' tfal taħt is-16-il sena ġewwa stabbilimenti ta' divertiment meta dawn ma jkunux akkumpanjati mill-ġenituri tagħhom?

Jekk le, wasal iż-żmien biex dan jiġi kkonsidrat?

ONOR.

ALFRED SANT: Ir-regolamenti ta' l-1995 dwar iż-Żamma ta' Bon Ordni f'Lokalitajiet ta' Divertiment (AL 124 ta' 1995) jkopru s-suġġett imqajjem mill-Onor.

Interpellant.

PULIZIJA - REATI F'PACEVILLE

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' reati li se nsemmi ġewwa Paceville mill-1986 'il hawn sena b'sena:- qtil; attentat ta' qtil; ferimenti ta' natura gravi; ferimenti ta' natura ħafifa; każi konnessi mad-drogi; atti kontra l-morali pubblika; stupru; u serq?

ONOR.

ALFRED SANT: L-informazzjoni mitluba qegħdha tinġabar u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

PIXKERIJA - BEJGĦ TA' ĦUT

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien il-valur ta' ħut mibjugħ mill-Pixkerija fix-xhur (xahar b'xahar) minn Jannar sa April, 1997 kif ukoll kemm kienu l- istess valuri fl-istess xhur fil-ħames snin preċedenti sena b'sena wkoll?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.Membru hi kif tidher hawn taħt.

Valur ta' Hut Mibjugh fil-Pixkerija (Lm) Xahar 1997 1996 1995 1994 1993 1992 Jannar 66,940 46,335 17,064 27,885 47,329 50,097 Frar 85,019 31,360 39,964 33,811 21,080 36,491 Marzu 52,714 64,110 34,104 68,714 37,281 19,699 April 62,468 59,806 46,749 23,838 45,938 33,908

MINISTERU TAL-FINANZI U KUMMERĊ - IMPJEGATI

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew impjegati persuni: (a) b'kuntratt indefinit; (b) b'kuntratt definit; (ċ) konsulenti; u (d) kemm ingħataw transfers fil-Korporazzjoni Enemalta minn Ottubru, 1996 s'issa?

Jista' l- Ministru:- (i) jindika l-grad jew gradi; (ii) jpoġġi kopja tal-kuntratt relattiv f'każ ta' (b) u (ċ); u (iii) l-postijiet li fihom kien esegwit it- transfer f'każ (d)?

ONOR.

LEO BRINCAT: A B'Kuntratt Indefinit --------------------

Mill-1 ta' Ottubru 1996 sad-data li fiha nġabar it-tagħrif mitlub, il- Korporazzjoni EneMalta impjegat Analista (Laboratorju) u tmienja u għoxrin (28) Technician bil-kundizzjonijiet kif stipulati fil-Ftehim Kollettiv.

B. B'Kuntratt Definit ------------------ Ġie impjegat Analista (Laboratorju) bħala konsulent għal sitt (6) xhur bejn is-7 ta' Ottubru 1996 u is-6 t'April 1997.

Tliet (3) apprentisti bdew il-perijodu ta' tliet (3) snin taħriġ taħt l-iskema ta' Apprentistat Tekniku fl-1 ta' Ottubru 1996.

Ħames (5) Plant Operators Trainees bdew il-perijodu ta' sena taħriġ fid-9 ta' Ottubru 1996.

Kopja tal-kuntratti tal-persuna msemmija qegħdin jiġu rriferuti kif intalab.

Fil-każ tal-konsulenti, il-kuntratt kien verbali.

Transfers ---------

|Taqsima ta' |22 | |l-Amministrazzjoni | | |Taqsima tal-Finanzi |12 | |Taqsima ta' l-Elettriku |48 | |Taqsima tal-Gass |2 | |Taqsima tal-Petroleum |18 | |Uficcini |9 | |Ministerjali/Dipartiment | | |tal-Gvern | |

ŻABBAR - TISWIJA TA' TOROQ

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Peress li wara ħafna snin ir-residenti li joqogħdu fl- area magħrufa "Tal-Ħofra" f'Ħaż-Żabbar għadhom jistennew biex isiru għadd ta' toroq, jista' l-Ministru jgħid x'passi ttieħdu s'issa jew xi pjanijiet hemm għal futur sabiex dawn ir-residenti ma jibqgħux b'dan l-inkonvenjent?

Jista' l-Ministru jagħti prijorita' u kull appoġġ lil Kunsill Lokali ta' Ħaż-Żabbar biex dawn it-toroq jiġu asfaltati, tarmakjati u bis-servizzi kompluti?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Saret laqgħa mal-Kunsill Lokali fuq il-post sabiex jibda jsiru preparamenti biex is-servizzi li jridu jitqiegħdu fit- triq jsiru mil-aktar fis possibbli.

Qiegħed isir ukoll studju dwar il- livelli peress li f'ċerti toroq ma hemmx żbokk ta' l-ilma.

IRZIEZET - REĠISTRAZZJONI

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: B'riferenza għat-tweġiba mogħtija għall-mistoqsija parlamentari numru 2617 dwar il-qasam tal-poultry, jista' l-Ministru jgħid meta se tiġi ppreżentata l-white paper dwar is-suġġett irriferut għalih hawn fuq?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Il-white paper f'forma ta' draft regulations dwar registrazzjoni ta' rziezet għaż-żamma tat-tjur għall-produzzjoni tal-bajd u tas-simna ġiet impoġġija fuq il-Mejda tal-Kamra fl-14 ta' Frar, 1997 waqt id-diskors tiegħi dwar il-Vot tal-Ministeru tal-Biedja u Sajd.

Kopji ta' dawn ir-regolamenti ġew imqassma lill-produtturi konċernati f'diversi okkazjonijiet fosthom f'laqgħa li saret għalihom ġewwa Haż-Żabbar fl-14 ta' Marzu, 1997 u f'laqgħa oħra li saret fil-Ministeru fit-23 ta' April, 1997.

Kopja ta' dawn ir-regolamenti ngħatat lill-kull produttur li mar jinnotifika fid-Dipartiment tas-Servizzi Veterinarji.

INDUSTRIJA TAL-BROILERS

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: B'riferenza għat-tweġiba mogħtija għall-mistoqsija parlamentari numru 2618 dwar l-industrija tal-broilers, jista' l-Ministru jgħid meta hu maħsub li tiġi mressqa l-white paper dwar l-imsemmija industrija?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Nirriferi l-Onor.

Interpellant għar-risposta li tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 5919.

PITKALIJA - PRODOTT AGRIKOLU

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid sena b'sena mill-1992 sa l-1996 kif ukoll fl-ewwel erba' xhur ta' l-1997, kemm kien l-ammont ta' prodott agrikolu li l-bdiewa Għawdxin ġabu fil-Pitkalijia ta' Malta kif ukoll kemm kien il-valur ta' l- imsemmi prodott fil-perijodi mitluba?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Il-valur ta' prodott agrikolu li l-bdiewa Għawdxin ħattu fiċ-Centru tal-Pitkalija ta' Malta kien hekk:

|Sena |Valur | |1992 |Lm 486,463 | |1993 |Lm623,100 | |1994 |Lm695,848 | |1995 |Lm680,126 | |1996 |Lm713,537 | |1997 |Lm217,288 | |(Jannar-April) | |

Ma jinzammx rekord tal-Piz ta' dan il-prodott.

TRAINING GRANTS

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija: Jista' l-Ministru jgħid jekk l-amministrazzjoni tat- training grants li huma disponibbli skond l-Industrial Development Act humiex se jibqgħu f'idejn il-Korporazzjoni ta' Xogħol u Taħriġ?

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Iva, l-amministrazzjoni tat-training grants li huma disponibbli skond l-Industrial Development Act se jibqgħu f`idejn il-Korporazzjoni ta` Xogħol u Taħriġ.

VAT - VAT FUQ IL-KOSTRUZZJONI

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid meta hu maħsub li tispiċċa l-iskema li biha dawk li jkunu qegħdin jibnu jew ilestu xi proprjeta' ikollhom it-taxxa tal-VAT imħallsa fuq il-kostruzzjoni u finishes mogħtija lura?

ONOR.

ALFRED SANT: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta mogħtija fil-mistoqsija parlamentari numru 5937.

VALLETTA - TRIQ SAN KARLU

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l-Ministru jara li l-fond Nru. 20, fi Triq San Karlu, il-Belt Valletta li bħalissa huwa vojt, titranġalu l-gallarija jew titwaqqa' għal kollox stante li din hi ta' perikolu kbir?

ONOR.

FREDDIE PORTELLI: Jien informat li dan il-post mhuwiex tal-Gvern u għalhekk id-Dipartiment tal-Bini u Tiswija ta' Djar ma jistax jintervjeni kif qed jissuġġerixxi l-Onor.

Interpellant.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB

MINISTERU TAL-ĦARSIEN SOĊJALI - HOSPITALITY

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm intnefaq bħala hospitality mid-dikasteru li għalih hu responsabbli mill-1 ta' Novembru, 1996 sat-30 ta' April, 1997, maqsum skond kull ministeru, segretarjat, dipartiment jew enti?

ONOR.

EDWIN GRECH: Il-flus li ntnefqu bejn l-1 ta' Novembru, 1996 u t-30 ta' April 1997 bħala hospitality mill-Ministeru, dipartimenti u entitajiet oħra li jifformaw id-dekasteru tal-Ministru tal-Ħarsien Soċjali hu kif ġej:

|Ministeru tal-Ħarsien|Lm1,414.00 | |Soċjali | | |Dipartiment |Lm69.00 | |tal-Finanzi u | | |Amministrazzjoni | | |Korporazzjoni |Lm281.00 | |tax-Xogħol u Taħriġ | | |Sedqa - Aġenzija |Lm124.86 | |kontra d-Droga u | | |l-Alkoħol | |

Id-dipartimenti u entitajiet oħra li m'humiex imsemmija hawn fuq ma nefqu xejn.

JUM IL-ĦADDIEM

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Billi fil-messaġġ li ħareġ għal Jum il-Ħaddiem il-Ministru stqarr li fost it-tliet sfidi li l-Gvern qiegħed jiffaċċja hemm l-impenn tal-Gvern li joħloq ix-xogħol, u billi fl-istess messaġġ il-Ministru qal li l-ħolqien ta' l-impiegi hu priorita' assoluta għall-Gvern, jista' l-Ministru jgħid:- 1) liema huma b'mod konkret l-inizjattivi, il-programmi u/jew il-proġetti li ħaddem fl-aħħar sitt xhur jew li beħsiebu jħaddem fil-ġimgħat li ġejjin biex joħoloq ix-xogħol; u 2) liema kienu l-miżuri li ħa fl-aħħar sitt xhur jew li beħsiebu jieħu fil-ġimgħat li ġejjin għall-istess għan?

ONOR.

EDWIN GRECH: Ġaladarba l-Onor.

Interpellant qed jikkwota mill- messaġġ tiegħi f'Jum il-Ħaddiem, nitolbu jaqra dan il-messaġġ sa l-aħħar għaliex proprju fil-paragrafu ta' qabel l-aħħar għandu jsib it-tweġiba lesta.

Barra minn hekk, naħseb li l-Onor.

Interpellant kien hawnhekk meta poġġejt fuq il-Mejda tal-Kamra r-rapport dwar il-Korporazzjoni ta' Xogħol u Taħriġ.

Fl-istqarrija ministerjali li għamilt, tkellimt dwar kif irridu nagħmlu l- ETC pro-attiva permezz ta' programmi, inizjattivi u skemi friski li jikkontribwixxu, fost oħrajn, għall-ħolqien tax-xogħol.

IMPJIEGI - REĠISTRAZZJONI GĦAX-XOGĦOL

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm persuni bdew jirreġistraw għall-ewwel darba minn Novembru, 1995 sa April, 1996 u jagħti l-informazzjoni xahar b'xahar?

ONOR.

EDWIN GRECH: In-numru ta' nies li bdew jirreġistraw għall-ewwel darba minn Novembru 1995 sa April 1996 huwa kif ġej:

|Novembru 1995 |459 | |Dicembru 1995 |213 | |Jannar 1996 |407 | |Frar 1996 |302 | |Marzu 1996 |293 | |April 1996 |301 |

IMPJIEGI - ĦADDIEMA

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew impjegati ħaddiema mal-Gvern, korporazzjonijiet, enti jew kumpanniji kontrollati mill-Gvern mill-1 ta' Novembru, 1996 sat-30 ta' April, 1997 u jagħti l-informazzjoni maqsuma skond kull dipartiment, korporazzjoni, enti jew kumpannija u jindika wkoll il-grad ta' l-impjegat?

ONOR.

EDWIN GRECH: Bejn l-1 ta' Novembru, 1996 u l-aħħar ta' April, 1997 ġew impjegati dawn il-ħaddiema fid-dekasteru tiegħi:

Mal-Ministeru:

Assistent Personali tal-Ministru Żewġ xufiera tal-Minstru.

Dawn it-tlieta ġew impjegati b'kuntratt għal sena li beda jseħħ minn nhar id-29 t'Ottubru, 1996.

Ma' l-Aġenzija Sedqa:

Persuna waħda fi grad ta' Eżekuttiv; Żewġ persuni fi grad ta' Counsellor; persuna waħda fi grad ta' Community Worker; Tlett persuni fi grad ta' Social Worker; Persuna waħda fi grad ta' Care Worker; Persuna waħda fi grad ta' Medical Officer; Persuna waħda fi grad ta' Nurse; u Persuna waħda fi grad ta' Social Work Support.

Mal-Korporazzjoni tax-Xogħol u Taħriġ:

Persuna waħda fi grad ta' Executive Officer.

SIGURTA' SOĊJALI - PENSJONIJIET

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jara li l-persuna mill-Mosta li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament u li hi legalment separata b'mod bonarju minn żewġa llum mejjet, tingħata l-pensjoni flok ir-relief li qed tieħu, għax qed tbati finanzjarjament?

X'emendi fil-liġijiet viġenti għandu jkun hemm biex dawn l-affarijiet f'każijiet bħal dawn jirranġaw?

ONOR.

EDWIN GRECH: Il-benefiċċjarja se tiġi nformata biċ-ċirkostanzi kollha tal-każ tagħha mid-Dipartiment tas-Sigurta' Soċjali.

Dwar it-tieni parti tal-mistoqsija ninforma lill-Onor.

Interpellant li sa mill-ħolqien tal-liġi dwar is-Sigurta' Nazzjonali fl-1956, id-dritt għall- Pensjoni għar-Romol kien marbut mad-dritt tal-manteniment.

Fejn dan id- dritt ma kienx jeżisti, l-Pensjoni għar-Romol qatt ma tħallset.

DIPARTIMENT TA' L-EDUKAZZJONI - SOFTWARE EVALUATION COMMITTEE

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid min huma l-membri tas-Software Evaluation Committee fi ħdan id-Dipartiment ta' l-Edukazzjoni u kemm jitħallsu?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Peress li dan il-kumitat jitratta dwar Software Review, ikun għaqli jekk l-ismijiet ma jkunux ippubblikati.

Imma jekk l- Onor. Interpellant jixtieq ikun jaf l-ismijiet jien nista' nagħtihomlu verbalment.

MINISTERU TAL-ĠUSTIZZJA U KUNSILLI LOKALI - IMPJEGATI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid bejn l-1 ta' Novembru, 1996 u l-31 ta' Marzu, 1997 kemm ġew impjegati persuni on a casual basis fid-dikasteru li għalih hu responsabbli, inkluż korpi statutorjament indipendenti, korporazzjonijiet u kumpanniji li fihom il-Gvern għandu nteress u jekk fl- affermattiv, jindika fejn u f'liema grad?

ONOR.

CHARLES MANGION: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-ebda persuna ma giet impjegata on a casual basis fid-Dipartimenti li taghhom jien responsabbli.