MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Uffiċjali u Rivedut) IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 563 L-Erbgħa, 10 ta' Lulju, 1996 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati Malta Prezz Lm1 IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 563

L-Erbgħa, 10 ta' Lulju, 1996

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament il-Palazz, il-Belt Valletta fis-6.05 p.m.

Talba Seduta Nru. 563

L-Erbgħa, 10 ta' Lulju, 1996

WERREJ

MINUTI 109

MISTOQSIJIET-TWEĠIBIET ORALI 109

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA 115

MOZZJONIJIET

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR INDĦIL BARRANI (L-EWWEL QARI) 116

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IT-TAXXA FUQ L-INCOME

INCOME TAX (AMENDMENT) BILL (KUMITAT) 116

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IS-SIGURTA' SOĊJALI

SOCIAL SECURITY (AMENDMENT) BILL (IT-TIENI QARI) 139

AĠĠORNAMENT 141

MISTOQSIJIET- IMWIEĠBA BIL-MIKTUB 145

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 562 li saret fid-9 ta' Lulju, 1996 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET-TWEĠIBIET ORALI

FMSS - EMANUEL FARRUGIA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Edwin S. Grech) staqsa lill- Ministru għall-Iżvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jikkonferma li bejn Lulju ta' l-1992 u Novembru ta' l-1993 l-Inġ.

Emanuel Farrugia kellu karozza mikrija tal-Fondazzjoni għax-Xjenzi u Servizzi Mediċi?

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru għall-Iżvilupp Soċjali): Informat li l- karozza li kien juża l-Inġ.

Emanuel Farrugia fil-biċċa l-kbira ta' dak il- perijodu kienet proprjeta' tal-Fondazzjoni għax-Xjenzi u Servizzi Mediċi.

SAĦĦA - MEDIĊINI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Edwin S. Grech) staqsa lill- Ministru għall-Iżvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jinvestiga għaliex il- mediċina Nitomen jew Netroberzine f'forma ta' pilloli li prinċipalment tintuża għall-pazjenti fl-Isptar Mount Carmel mhijiex disponibbli fil- preżent?

Il-Ministru jaf li din il-mediċina diġa' ilha nieqsa għal aktar minn gimgħatejn u minħabba f'hekk xi pazjenti sejrin lura fil-kura tagħhom?

Jista' l-Ministru jgħid x'qed isir biex tiġi rimedjata din is-sitwazzjoni li qed tkun ta' detriment għall-pazjenti?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li għalkemm id-Diviżjoni tas-Saħħa kellha kuntratt għax-xiri tal-mediċina Tetrabenazine 25mg tad-ditta Roche- UK, ġara li meta ġiet ikkonfermata t-tieni konsenja d-ditta Roche-UK qalet li m'għadhomx jagħmlu din it-tip ta' mediċina u għalhekk il-kuntrattur xtaq li jabbanduna l-kuntratt.

Wara sejħa oħra għal offerti d-Diviżjoni tas- Saħħa kkonfermat ordni ma' ditta barranija għall-prodott ta' Cambridge-UK, liema konsenja waslet fil-medical stores u se titqassam.

MR SPEAKER: L-Onor.

Alfred Portelli, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Meta d-Diviżjoni tas-Saħħa toħroġ l-offerti biex jinġiebu l-mediċini minn barra, din toqgħod tistenna li l-ewwel jispiċċa l- istock kollu li jkun available?

MR SPEAKER: L-Onor.

Louis Deguara.

ONOR.

LOUIS DEGUARA (Segretarju Parlamentari): Bħalissa qed naqilbu minn sistema manwali ta' stock cards għal sistema komputerizzata.

Wieħed kien qed jipprevedi li se jinħolqu ċerti diffikultajiet f'dak il-perijodu ta' transizzjoni minn sistema għall-oħra peress li tkun trid tagħmel stock- taking u ddaħħal fil-computer 'il fuq minn 4,000 item differenti.

Fil-fatt li kien jiġri huwa li meta l-istock level ta' ċerti mediċini jibda jonqos kien jerġa' joħroġ tender ieħor.

F'dan ir-rigward is-sistema qed tinbidel fis-sens li t-tenders qegħdin jingħataw għal iktar tul ta' żmien, jiġifieri għal perijodu ta' sentejn jew tlieta biex il-provvista tkun żgurata.

Bis- sistema komputerizzata se jkollna l-vantaġġ li appena l-istock level jibda nieżel u jilħaq ċertu livell awtomatikament jibda l-proċess għall-ordni tat- tieni parti, jiġifieri l-aġent ikollu kuntratt għal tliet snin imma jkun marbut li jissupplixxi skond id-domanda li jkollna.

Qabel konna noħorġu tender, per eżempju, għal provvista ta' sentejn sħaħ u kienet tinġieb il- konsenja kollha f'daqqa fil-medical stores.

Ħafna drabi kien jiġri li f'dak il-perijodu ta' sentejn kien joħroġ prodott ġdid u wieħed kien jibda jippreskrivi l-mediċina l-ġdida u l-istock il-qadim kien jibqa' hemm fuq l- ixkaffa.

Għalhekk fil-medical stores konna qed nispiċċaw naħlu ħafna spazju b'mediċini li spiss kienu jiskadu sempliċement għaliex il-mediċina ma tibqax tiġi preskritta.

MR SPEAKER: L-Onor.

Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Il-Ministru qed jgħid li dan jiġri għax it-tobba jduru għal mediċini iktar riċenti.

Allura x'inhi r-raġuni li meta n-nies tmur l-isptar ma ssibx ċerti mediċini - qed nirriferi l-aktar għal dawk il-mediċini li huma għaljin - minkejja li d-dipartiment ikun jaf kemm għandu stocks?

Qed ngħid dan għaliex il-Ministru għadu ma tanix tweġiba għall-mistoqsija parlamentari li kont għamiltlu fejn kont semmejtlu każ ta' pensjonant li jieħu xorta ta' mediċina - lill-Ministru kont anke tajtu l- isem ta' din il-mediċina - li tikkonsisti f'pakkett ta' 20 pillola - dawn lanqas biss iservuh għal ġimgħa - liema mediċina tiswa madwar Lm5, li jfisser li f'xahar dan jonfoq aktar minn Lm20 għall-marda partikolari li għandu.

MR SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Fil-fatt dan il-każ issemma kemm-il darba u se nerġa' nirrepeti l-proċedura biex forsi fl-aħħar tidħol fl-imħuħ.

Il- mediċina partikolari li qed jirriferi għaliha l-kollega tiegħi mhijiex fil- formularju u hemm ċerta proċedura li wieħed irid isegwi għall-procurement tagħha u nista' ngħid li minn mindu tiġi preskritta sakemm tinxtara jgħaddu bejn sitta u tmien ġimgħat.

Bħalissa qed tiġini f'rasi l-Proscara, mediċina ġdida li m'hijiex fil- formularju.

Din l-ewwel tiġi preskritta mill-konsulent tal-pazjent, it- talba tal-konsulent imbagħad tgħaddi għand id-Drugs and Therapeutics Committee li jara jekk hux veru qed jintlaħqu dawk il-kriterji li jkun hemm stabiliti biex tiġi wżata dik il-mediċina partikolari u wara tibda l- proċedura biex tinxtara.

Fil-fatt bħalissa hemm xi 21 pazjent li qegħdin jieħdu l-Proscara.

Wieħed irid japprezza wkoll li dawn il-mediċini partikolari jinxtraw fi kwantitajiet żgħar.

Dan ifisser li sakemm jgħaddu dawk is-sitta jew tmien ġimgħat inkunu qed nirċievu stock ta' mediċina għal pazjent wieħed biss u jekk din il-mediċina partikolari tkun preskritta għal żewġ pazjenti, jista' jiġri li l-ewwel pazjent jingħata biss nofs id-doza ta' xahar biex in-nofs l-ieħor jingħata lit-tieni pazjent, ħalli mbagħad meta jasal l-istock l- ieħor din terġa' tinqasam bejn l-istess żewġ pazjenti.

Dan isir biex kemm jista' jkun jinqdew il-pazjenti kollha.

Irrid ngħid li meta l-mediċina ma tkunx fuq il-formularju, bħal fil-każ li qed insemmi, allura bilfors ikun hemm ċertu dewmien biex din tiġi akkwistata u ġieli kien hemm każi fejn mediċina kellha tinġieb direttament minn barra.

Meta mediċina bħal din ikun hemm talba ripetuta għaliha, din titressaq quddiem il-kumitat u mbagħad titniżżel fil-formularju, u ladarba titniżżel fil-formularju tibda tinxtara bis-sistema tat-tenders fejn il- provvista imbagħad tkun ċetament akbar mid-domanda.

SPTAR SAN LUQA - KAFETTERIJA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Edwin S. Grech) staqsa lill- Ministru għall-Iżvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jikkonferma li l- bitħa li tinsab fil-blokk prinċipali ta' l-Isptar San Luqa se tiġi konvertita f'kafetterija jew pizzerija?

Jekk dan huwa l-każ ma jidhirlux il-Ministru li jkun aħjar li jitkompla x-xogħol tar-refurbishment milli jinbeda xi proġett ġdid li lanqas kien ippjanat bħala parti mill-proċess tar-refurbishment?

ONOR.

LOUIS GALEA: Fil-pjan oriġinali għar-refurbishment kien hemm anke impressjoni artistika ta' kif il-bitħa ċentrali tista' tiġi trasformata u għalhekk mhux minnu li f'dan il-pjan ma kienx hemm riferenza ċara għar-refurbishment tal-bitħa ċentrali .

Jien ma naqbilx li s-servizz ta' kafetterija diċenti għall-istaff m'huwiex importanti meta wieħed jikkonsidra l-effett li dan għandu fuq il- moral ta' l-istaff ta' l-isptar.

Nixtieq inżid li dan il-proġett bl-ebda mod ma jfixkel ix-xogħol tar-refurbishment.

Dwar l-użu tal-bitħa ċentrali għal dan l-iskop nirriferi l-Onor.

Interpellant għat-tweġiba mogħtija għall-mistoqsija parlamentari numru 33548.

SPTAR SAN LUQA - NEFQA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Edwin S. Grech) staqsa lill- Ministru għall-Iżvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienet in- nefqa totali tax-xogħol kollu li għadu kif tlesta fuq l-ewwel fażi tal- proċess tar-refurbishment ta' l-Isptar San Luqa?

Jista' l-Ministru jgħid għal liema użu se jkunu t-tliet swali li tlestew u x'qed iżomm milli dawn it-tliet swali jibdew jintużaw?

Il-Ministru jikkonferma li hemm il-ħsieb li dawn it-tliet swali se jinfetħu separatament fuq medda ta' xhur?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li n-nefqa totali għar- refurbishment ta' l-ewwel tliet swali kienet ta' Lm566,528.

Dawn it-tliet swali se jkunu għall-pazjenti ta' l-ortopedija u se tintuża sistema ta' graded care, jiġifieri sala minnhom se tkun għan-nisa u għall- irġiel imħallta għal każijiet ta' trawma akuta u immediate pre-op/post-op care ta' kirurġija elettiva u żewġ swali ġenerali, waħda għall-irġiel u l- oħra għan-nisa, fejn titkompla il-kura akuta.

L-ewwel sala bdiet tintuża fid-9 ta' Ġunju 1996 u hu ppjanat li ż-żewġ swali l-oħra jkunu miftuħa sa l-aħħar ta' Lulju 1996.

Dan qed isir sabiex jiġi ttestjat li kollox qed jaħdem kif suppost u biex jiġi assigurat li jkun hemm staffing adegwat ħalli l-istandards ta' kura u s-servizzi li jiġu mogħtija minn dawn is-swali l-ġodda jkunu ta' livell għoli.

SPTAR SAN LUQA - REFURBISHMENT

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Edwin S. Grech) staqsa lill- Ministru għall-Iżvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-pjan finali li jkopri l-fażijiet kollha tal-proċess tar- refurbishment ta' l-Isptar San Luqa?

Nixtieq inkun naf jekk hemmx pjanijiet separati għax-xogħlijiet ta' kull fażi, kif ukoll meta beħsiebu jinbeda u jitlesta x-xogħol fuq kull fażi u l-istima tan-nefqa għal kull fażi?

ONOR.

LOUIS GALEA: F'dan l-istadju ma jidhirlix li għandi npoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-masterplan li kien miftiehem u li beda jiġi mplimentat fil-bidu ta' l-1994.

It-tweġiba għat-tieni parti tal-mistoqsija hi fl-affermattiv, pero' ma nistax nagħti tweġiba preċiża dwar kull fażi peress li bħalissa qed issir reviżjoni ta' dan il-masterplan biex jinkludi xi ħtiġijiet u ideat ġodda.

L- ispiża totali tar-refurbishment mistennija tlaħħaq Lm10 miljun.

SPTAR SAN LUQA - REFURBISHMENT

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Edwin S. Grech) staqsa lill- Ministru għall-Iżvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'qed iżomm milli tinħareġ it-tender għat-tieni fażi tal-proċess tar-refurbishment fl- Isptar San Luqa?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li wara li tlesta x-xogħol preparatorju fuq it-tender tat-tieni fażi, bdew jiġu riveduti ċerti aspetti ta' l-ispeċifikazzjonijiet minħabba li effettivament bdiet tintuża waħda mis-swali l-ġodda u ġie deċiż ukoll li parti minn waħda mis-swali tat-tieni fażi tiġi żviluppata f'cardiac intensive care unit biex titnaqqas il- pressjoni fuq l-ITU prinċipali mill-cardiac surgery.

B'hekk ikunu jistgħu jsiru aktar operazzjonijiet tal-qalb kif ukoll inkunu qed noħolqu back-up għall-ITU.

PIXXINA NAZZJONALI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru tal-Ġustizzja u Kultura: Jista' l-Ministru jgħid x'arranġamenti kien hemm fil-pixxina nazzjonali f'Tal-Qroqq fil-perijodu Jannar 1996 sa Ġunju 1996 biex ikun hemm kontinwament persuna waħda, jew iktar, li tista' tagħti l-ewwel għajnuna f'każ ta' bżonn?

X'apparat hemm fuq il-post biex tingħata l-ewwel għajnuna?

ONOR.

MICHAEL ANGELO REFALO (Ministru tal-Ġustizzja u Kultura): Il- pixxina nazzjonali tagħmel parti mill-kumpless ta' faċilitajiet sportivi ta' l-Universita' u allura ma taqax taħt ir-responsabbiltajiet ta' dan il- ministeru.

Xorta waħda ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-Gvern, permezz tal-ministeru tiegħi, għandu ishma fil-kumpannija li tamministra dawn il-faċilitajiet u minn stħarriġ li sar jirriżultali li bejn is-7.00 a.m. u l-10.00 p.m. minn nhar ta' Tnejn sa nhar ta' Ġimgħa dejjem ikun hemm persuna li tista' tagħti l-ewwel għajnuna f'każ ta' bżonn filwaqt li fis- Sibtijiet u l-Ħdud ikun hemm żewġ persuni.

Informat ukoll li fuq il-post hemm tagħmir ta' salvataġġ u ta' first aid.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-Gvern irranġax il- pixxina ta' Marsascala u x'ammont ta' flus nefaq?

Nixtieq inkun naf jekk ix- xogħol tħallasx direttament mill-Gvern jew inkella l-Gvern hux se jirrifondi dawn l-ispejjeż lil min fil-fatt għamilhom?

Hemm xi ħsieb li l- Gvern jgħaddi din il-pixxina f'idejn ħaddieħor?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOE.

MICHAEL ANGELO REFALO: Mr Speaker, f'dan il-Parlament spiss kienu jsiru domandi dwar l-istat li tinsab fih il-pixxina nazzjonali li kienet inbniet xi żmien ilu f'Marsascala.

Nixtieq ngħid li sal-lum din il-pixxina għadha mikrija b'kuntratt lil Amateur Swimming Association iżda ġara li l- ASA m'għadhiex tuża dik il-faċilita', bil-konsegwenza li din tinsab mitluqa u qed tiġi vandalizzata.

Il-ministeru kellu talba mill-Marsascala Waterpolo Club fejn qalu li kienu lesti li jagħmlu xogħol volontarju fuq din il-pixxina u fil-fatt il-partijiet waslu fi ftehim biex il-Gvern joħroġ Lm10,000, li jitħallsu fuq ir-riċevuti jew kontijiet li jiġu sottomessi mill-waterpolo club ta' Marsascala, filwaqt li l-club jagħmel ċertu xogħol volontarju.

GĦalkemm ir-rabta li hemm bejn il-Gvern u l-waterpolo club ta' Marsascala hija rabta ċoff - għaliex ħadd ma jista' jalloka xi ħaġa waqt li din qiegħda għand ħaddieħor - il-ministeru ħass li dan kien arranġament tajjeb biex nippreservaw dak li kien qed jaqa' biċċiet.

Meta l-ministeru kiteb lill-waterpolo club ta' Marsascala, qabel ma beda x-xogħol u qabel ma tħallsu l-flus, għamilha ċara li dan huwa arranġament temporanju u li ma kien hemm ebda rabta dwar min għandu juża kif ukoll dwar x'użu jsir minn din il-pixxina.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Il-Ministru qed jagħtina x'nifhmu li filwaqt li din il-pixxina għadha mikrija lill-ASA, dawn abbandunawha totalment u spiċċat biex ġiet ivvandalizzata u kienet qed taqa' biċċiet.

Nixtieq nistaqsi jekk fil-kuntratt oriġinali ma' l-ASA kienx hemm xi dritt legali li bih il- Gvern seta' jieħu lura din il-pixxina wara dawk is-snin kollha ta' abbandun?

Dan qed ngħidu għax peress li l-Gvern daħal f'"rabta ċoff" ma' Marsascala Waterpolo Club, bilfors li dawn ma jkollhomx kuraġġ li jagħmlu xogħol u spejjeż meta jafu li m'għandhom xejn fiż-żgur.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL ANGELO REFALO: Mr Speaker, jien ġejt ippreparat għad- domanda dwar il-pixxina nazzjonali li qiegħda fl-Imsida u weġibt lill-Onor.

Mizzi dwar il-pixxina ta' Marsascala minn dak li niftakar.

Il-kuntratt bejn l-ASA u l-Gvern ma sarx fi żmien dan il-Gvern imma fi żmenijiet oħra u ma nafx x'fihom dawn il-klawsoli u lanqas naf jekk hemmx l-obbligi li qed isemmi l-Onor.

Vella.

Għalhekk, fiċ-ċirkostanzi ma nixtieqx nippreġudika la naħa u lanqas oħra.

GĦar-rigward l-istat attwali tal-pixxina naħseb li kull membru ta' din il- Kamra għandu japprezza li minkejja li fl-imgħoddi kien hemm xi nuqqas ta' xi ħadd il-Gvern preżenti u l-club ta' Marsascala ingħaqdu flimkien biex jirranġaw dik il-ħsara li kienet qed tikkaġuna ċertu lment.

Pero' hawnhekk ma nistax ngħid li din il-pixxina se tingħata lil wieħed jew lil ieħor.

Kulħadd jaf x'kienu l-pattijiet bejn il-ministeru u l-club ta' Marsascala dwar it-tiswija tal-pool u l-ministeru se jonora l-obbliġi tiegħu billi offra Lm10,000 għall-impjanti u għal xogħol ieħor, filwaqt li x-xogħol volontarju li kellu jsir sar.

Fl-aħħar mill-aħħar ngħid li ma qgħadniex nistennew li xi ħadd forsi jagħmel tajjeb għad-danni u nistennew biex naraw jekk forsi hemmx xi tort ta' xi ħadd, imma qbadna u ħadna l- miżuri meħtieġa biex nirranġaw dan l-impjant

ONOR.

GOERGE VELLA: Mr Speaker, jien nammira l-mod kif il-Ministru jirnexxilu joħroġ minn din il-kwestjoni.

Jien mhux qed ngħid li l- Ministru għandu jfittex lil min hu responsabbli u lanqas ma nippretendi li l-Ministru jkun jaf il-klawsoli kollha li fih il-kuntratt.

Biss jien nippretendi - hawn naħseb li l-Ministru jaqbel miegħi - li meta kien qed jara dak l-abbandun u dak l-istat ta' deterjorament tal-pixxina, naħseb li kien fl-interess tal-Ministru li jara x'jista' jagħmel biex għallinqas jissalvagwarda dawk il-miljuni ta' liri li kienu ntnefqu fuq dan il- proġett.

Fil-fatt il-club ta' Wied il-Għajn ilu jitlob ħafna biex jieħu ħsieb din il-pixxina.

Allura f'dan iż-żmien kollu l-Ministru ma kienx interessat iħares lejn il-kuntratt biex jara jekk kienx hemm xi mezz legali biex din il-pixxina ma tkompliex titkisser?

Issa se jmur jarah il-kuntratt għaliex qed ngħidulu aħna jekk hemmx xi klawsola f'dan ir-rigward?

Jien nippretendi li l-Ministru għandu jkun jaf b'din il-klawsola.

ONOR.

MICHAEL ANGELO REFALO: L-ewwel ħaġa jien neskludi bl-iktar mod kategoriku li setgħu ntnefqu miljuni ta' liri fuq dik il-pixxina; u jekk verament intnefqu miljuni allura ngħid li kien sar serq fil-wiċċ.

Nixtieq inżid li fil-fatt jien ħadt passi ftit wara li assumejt ir- responsabbilta' għall-isport u dan wara li rċevejt dawk l-ilmenti u dik it- talba li semmejt.

MR SPEAKER: L-Onor.

Alfred Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Mr Speaker, waqt li wieħed japprezza x-xogħol volontarju li qed jagħmlu l-membri tal-kumitat u volontiera oħra, nixtieq nistaqsi lill-Ministru jekk kemm-il darba l-kumitat bediex jitħallas against dawk l-irċevuti li qed jippreżenta, għax skond l-informazzjoni li għandi mhuwiex jitħallas?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL ANGELO REFALO: Mr Speaker, illum jien ġejt biex inwieġeb kwalunkwe ħaġa li għandha x'taqsam mas-sitwazzjoni ta' sigurta' fil-pixxina nazzjonali f'Tal-Qroqq u ma naf xejn fir-rigward ta' jekk hux qed jitħallas il-club ta' Wied il-Għajn jew le.

Kulma nista' ngħid huwa li l-impenn li hemm min-naħa tal-ministeru beħsiebna nonorawh sa l-aħħar ċenteżmu.

Jien ma naħsibx li l-Ministru għandu hekk, su due piedi, jiġi mistoqsi dwar affarijiet li suppost jjieħu ħsiebhom il-finance officer fl-uffiċċju tiegħi.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' l-Ministru jivverifika dwar jekk il-kontijiet li ġew sottomessi s'issa fuq xogħol li sar fil-fatt tħallsux u f'każ li ma tħallsux jara kif jirrimedja?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL ANGELO REFALO: Mr Speaker, jien qed nissorprendi ruħi li l- Oppożizzjoni qed tikkritikana għax forsi l-kontijiet m'humiex jitħallsu puntwalment wara li dħalna għal impenn bħal dak (Interruzzjonijiet) Ippermettili ftit.

Jien ma nistenna grazzi mingħand ħadd għax kieku kelli ngħix bil-grazzi mmut bil-ġuħ, pero' dawn huma domandi li qed isiru biex jitfgħu dell ikrah.

Il-punt li nixtieq nagħmel huwa li jien qiegħed hawn biex inwieġeb fuq affarijiet ta' policy u jekk niġi mitlub biex nirrispondi fuq fatti dettaljati nesiġi li jkolli mistoqsija bil-miktub.

Illum jien weġibt fejn kont naf u fejn ma kontx naf għidt li ma nafx.

Nista' ngħid pero' li fil-25 ta' Lulju l-club ta' Wied il-Għajn stedinni biex niftaħ din il-pixxina u dan ifisser li dawn huma kuntenti bl-arranġamenti li hemm.

PORT ĦIELES - CRANES

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-cranes il-ġodda li għandha bżonn il-Korporazzjoni tal-Freeport humiex qed jinkrew jew humiex qed jinbnew mill-kumpannija l-ġdida ta' Ħal-Far li fiha hemm jaħdmu l-ħaddiema li kienu mal-Malta Shipbuilding?

ONOR.

JOSEF BONNICI (Ministru għas-Servizzi Ekonomici): Il-cranes il- ġodda għat-Terminal 2 tal-Freeport qed jinbnew mill-kumpanija l-ġdida ta` Hal-Far.

DJAR SUBSTANDARD - STATISTIKA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid jekk tinżammx statistika dwar dawk id-djar meqjusa bħala substandard?

Jekk fl- affermattiv, tista' tagħti breakdown dwar kemm hemm, fejn jinstabu u x'passi se jittieħdu?

ONOR.

CENSU GALEA (Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd): Jien informat li ma' tinżammx statistika ta' postijiet meqjusa bħala substandard.

Madankollu d-Dipartiment għall-Akkomodazzjoni Soċjali jżomm statistika ta' applikanti li jiddikjaraw fl-applikazzjoni tagħhom li għandhom post substandard.

Dawn l-applkanti huma maqsuma kif ġej fuq bażi ta' lokalita:

|Attard |2 |Mġarr |1 | |Balzan |2 |Mosta |11 | |Vittorios|17 |Mqabba |5 | |a | | | | |B'Kara |50 |Msida |27 | |(Paris/Mr| | | | |ieħel | | | | | | |Naxxar |4 | |B'Bugia |8 |Pieta' |6 | |Cospicua |59 |Qormi |31 | |Dingli |/ |Qrendi |6 | |Fgura |5 |Rabat |18 | |Floriana |30 |Paola |26 | |Għargħur |1 |Safi |1 | |Għaxaq |4 |St |13 | | | |Julians | | |Gozo |8 |San |8 | | | |Ġwann | | |G'Mangia |2 |San Pawl|2 | |Gudja |/ |Siġġiewi|3 | |Gzira |25 |Sliema |25 | |Hamrun |30 |Sta. |1 | | | |Luċia | | |Senglea |31 |St |15 | | | |Venera | | |Kalafrana|/ |Tarxien |19 | |Kalkara |7 |Ta' |3 | | | |Xbiex | | |Kirkop |3 |Valletta|87 | |Lija |3 |M' Scala|5 | |Luqa |5 |Żabbar |23 | |Marsa |40 |Żebbuġ |6 | |M'Xlokk |2 |Żejtun |13 | |Mdina |1 |Żurrieq |7 | |Mellieħa |3 | | |

MR SPEAKER: L-Onor.

Portelli, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jista' l-Ministru jgħidilna jekk dawn iċ-ċifri li għadu kemm qara jinkludux postijiet li qegħdin f'kerrejjiet, speċjalment fil-każ tal-Belt Valletta fejn hemm 87 post substandard?

Nixtieq nistaqsi wkoll jekk id-Dipartiment għall-Akkomodazzjoni Soċjali jew l-Awtorita' tad- Djar humiex qegħdin jaħdmu fuq statistika biex ikunu jafu n-numru ta' kerrejjiet, fejn qegħdin u kemm hemm nies jgħixu fihom?

ONOR.

CENSU GALEA: Mr Speaker, ir-risposta li tajt qiegħda ċara, fis-sens li dawn il-postijiet jiġu ddikjarati substandard mill-applikanti stess u kif jirriżulta mir-risposta li ħejjejt għad-domanda li jmiss, meta niġu biex ninvestigaw il-korrettezza ta' kull claim, spiss insibu li post la jkun substandard u lanqas ma jkun ta' periklu.

Mr Speaker, għar-rigward ta' statistika fuq il-kerrejjiet nista' ngħid li f'dawn l-aħħar tmienja jew disa' snin l-Awtorita' tad-Djar - flimkien mad-Dipartiment għall-Akkomodazzjoni Soċjali - kienet kontinwament impenjata biex tiġbor tagħrif fuq l-applikanti li għandha reġistrati magħha.

Minkejja li għad m'hemmx statistika li tgħid kemm hawn kerrejjiet illum l- Awtorita' tad-Djar għandha statistika ferm iktar aġġornata u reali dwar x'inhuma dawn il-problemi u fl-aħħar tliet snin dawn l-applikanti ġew magħrufa f'kategoriji differenti proprju biex ikun jista' jsir ix-xogħol li hemm bżonn kif ukoll jingħataw għajnuniet bl-iskop li jiġu ndirizzati problemi partikolari.

Nixtieq ngħid li f'Lulju ta' l-1995 l-Awtorita' tad- Djar ħarġet skema li permezz tagħha l-persuni li kellhom applikazzjoni pendenti quddiem id-Dipartiment għall-Akkomodazzjoni Soċjali setgħu jibbenefikaw minn għajnuna diretta ta' flus u dan kien possibbli proprju għaliex l-Awtorita' tad-Djar kienet taf fejn huma l-postijiet li għandhom bżonn it-tiswija.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddi għal Tqegħid ta' Karti fuq il-Mejda.

Il-Ministru għall-Iżvilupp Soċjali.

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 133 ta' l-1996 - Regolamenti ta' l-1996 dwar il- Liċenzjar ta' Laboratorji Dijanjostiċi Mediċi Privati.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Falzon.

ONOR.

MICHAEL FALZON (Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 132 ta' l-1996 - Regolamenti ta' l-1996 dwar Rati ta' Allowance għal Studenti tas-Sixth Form.

MR SPEAKER: Grazzi.

Ngħaddi għal stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet.

Il-Viċi Prim Ministru.

MOZZJONIJIET

ONOR.

GUIDO de MARCO (Viċi Prim Ministru u Ministru ta' l-Affarijiet Barranin): Mr Speaker, nitlob il-permess tal-Kamra biex inressaq abbozz ta' liġi għall-ewwel qari mingħajr avviż.

MR SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR INDĦIL BARRANI

FOREIGN INTERFERENCE (AMENDMENT) BILL

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GUIDO de MARCO: Mr Speaker, nipproponi l-Ewwel Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att li jemenda l-Att dwar l-Indħil Barrani, Kap. 300".

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

MICHAEL BONNICI: Nissekonda.

MR SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att ta' l- 1996 li jemenda l-Att dwar l-Indħil Barrani, Kap. 300" jiġi moqri l-Ewwel Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri l-Ewwel Darba.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IT-TAXXA FUQ L-INCOME

INCOME TAX (AMENDMENT) BILL

L-ordni għal Kumitat ġie moqri

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Michael Bonnici, President tal-Kumitati, jippresjedi.

Ikompli mid-9 ta' Lulju, 1996

Klawsola 15 - Tħassir ta' artikoli 53, 54 u 55 ta' l-Att prinċipali.

(Kont.)

Clause 15 - Repeal of sections 53, 54 and 55 of the principal Act.

(Cont.)

THE CHAIRMAN: Hemm rimarki?

L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Klawsola 15 qiegħda tneħħi l-personal deductions u r-rebates li kienu jingħataw sal-lum.

Il-Ministru spjega li ladarba issa għolla daqstant it-threshold tad-dħul li mhux soġġett għat- taxxa, allura m'hemmx iktar skop għal personal deductions u għal dawk ir- rebates li kienu jkunu relatati maċ-ċirkostanzi tal-familja, bħal, per eżempju, jekk wieħed hux miżżewweġ u allura għandu mara xi jmantni, jekk għandux xi tfal, jekk għandux dependent relatives u ċirkostanzi oħra bħal dawn.

GĦidna wkoll li għalkemm is-sistema li qed nintroduċu hija iktar sempliċi mis-sistema attwali, pero' din m'hijiex ġusta jew ekwa daqs is- sistema attwali.

L-argument li l-Income Tax Act m'għandhiex tkun strument li tilħaq skopijiet soċjali relatati mad-daqs tal-familja - il-Ministru jsostni li għal dan il-għan għandu jkun hemm miżuri oħra leġislattivi - ma jreġix fin-nuqqas ta' eżistenza ta' dawn il-miżuri alternattivi biex jagħmlu tajjeb.

Huwa minnu li sar tibdil fir-rati taċ-children's allowance, imma t-tibdil f'dawn ir-rati żgur li mhux se jagħmel tajjeb għat- tneħħija ta' dawn il-personal deductions u t-tax rebates.

Jien ma nixtieqx intawwal fuq dan l-argument biss nixtieq nagħmilha ċara li l-Oppożizzjoni ma taqbilx ma' dan li qed isir għaliex m'hemm l-ebda raġuni għaliex taxpayer m'għandux ikollu d-dritt li jħallas inqas taxxa f'ċirkostanzi partikolari bħal meta jkollu dependent relative incapacitated minħabba l-eta' - u għalhekk ma jkollux dħul - jew għandu relative li hija housekeeper tiegħu, jew meta jkollu life insurance fuqu u fuq il-mara, jew f'każ meta jkun hemm spejjeż ta' hospitalisation, tobba u dentisti konstatati u approvati mill-Kummissarju tat-Taxxi Interni, u fil-każ meta jsiru donazzjonijiet lill-għaqdiet filantropiċi approvati mill-Ministru stess.

L-Oppożizzjoni topponi klawsola 15 li tabolixxi l-personal deductions u r-rebates li kienu jipprovdu għal trattament differenzjali skond id-daqs tal-familja u aħna nsostnu li din hija miżura inekwa u anti- soċjali u għalhekk ma nistgħux nivvotaw favur tagħha.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, jien il-bieraħ spjegajt il-konċetti wara din il-bidla kbira li għamilna fis-sistema tat-taxxa.

Minbarra li ssimplifikajna s-sistema b'mod drastiku, dan li għamilna se jħalli ħafna vantaġġi għall-ġbir tat-taxxa.

L-ispin-off reali li se jkollna hija effiċjenza ferm ikbar li wieħed issa jistenna ladarba tneħħiet l-ħafna amministrazzjoni żejda u għalhekk id-Dipartiment tat-Taxxi Interni se jkun jista' jikkonċentra l-isforzi tiegħu biex min suppost iħallas it-taxxa jħallasha.

Irrid infakkar li bis-sistema tal-VAT qegħdin nagħfsu fuq il-mod kif għandu jiġi ddikjarat business turnover biex b'dan u b' affarijiet oħra s- sistema tibda tingrana ħalli min għandu jħallas it-taxxa jibda jħallasha u b'hekk indaħħlu din it-tip ta' kultura f'dan il-pajjiż.

Dan huwa l-ħsieb wara dawn l-affarijiet li qegħdin nagħmlu u mhux biex sempliċement ngħidu kemm għamilna sistema faċli.

Jien għidt li t-teżi tagħna hi li ladarba għandna sitwazzjoni fejn il-gidma ta' l-income tax se tkun xejn jew ftit f'livelli ta' dħul li ma tista tgħidilhom baxxi - bniedem miżżewweġ li jaqla' Lm10,000 se jibda jħallas 15% fuq l-income totali tiegħu - aħna naħsbu li ma jaqbilx li nużaw l-għodda tal-liġi tat-taxxa tad-dħul biex inwettqu ċerti strateġiji pożittivi fil-kamp soċjali jew ekonomiku.

Jiena qed ngħid li rridu nkomplu nirranġaw jew niżviluppaw għodod oħrajn li diġa' għandna fil-pajjiż.

Fil-fatt diġa' rranġajna prattikament dak kollu li sostanzjalment kellu bżonn jiġi rranġat fil-liġi ta' l-income tax u għalkemm jista' jkun li hemm xi dettall li għad irid jiġi rranġat m'aħniex se nwaqqfu din ir-riforma kollha minħabba xi dettall li għad irid isir fil- futur.

Meta nsemmu health schemes u affarijiet bħal dawn irridu noqogħdu daqsxejn attenti fuq xiex qed nitkellmu għax wara kollox il-gvern diġa' qed joffri b'xejn il-faċilitajiet tas-saħħa u ta' l-edukazzjoni.

Jiena nemmen li jekk il-gvern qed joffrilek dawn l-affarijiet b'xejn u inti tagħżel li tmur tħallas għalihom dik hija biċċa tiegħek u naħseb li l-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici f'qalbu jemmen hekk ukoll.

Ladarba l-gvern qed joffrilek dawn il-faċilitajiet ta' livell tajjeb u b'xejn ma narax għaliex il-gvern imbagħad għandu joqgħod jerġa' jagħtik inċentiv għax inti qed tagħżel li ma tużax is-servizzi li hu qed iħallas għalihom!

Irridu ngħidu li meta għandek sptar, l-overheads hemm qegħdin.

Is-sitwazzjoni ta' pajjiżna hi li l-gvern qed iħallas biex jagħtik is-servizz u qed iħallas ukoll l-overheads biex jekk inti jkollok bżonn tal-kura teħodha b'xejn fl-isptarijiet tiegħu.

Jiena qed ngħid li meta nkunu oġġettivi u nħarsu lejn l-affarijiet b'din l- ottika, finalment naslu biex fil-futur ikollna sistema sustainable.

Aħna għandna noqogħdu ngħidu li dawn is-servizzi qed noffruhom b'xejn u jekk dak li jkun jagħżel li jmur band'oħra jien għandi noqgħod nissussidjah u dan nagħmlu bilfors bil-liġi tat-taxxa!

Jiena qed ngħid li jekk xi gvern jagħżel li jissussidja lil min irid imur fi sptarijiet privati b'xejn, għandu jagħmilha b'liġi ad hoc jew jagħmilha permezz tal-liġijiet l-oħra li għandna tas-servizzi soċjali.

Anke jekk xi ħadd irid jissussidja lil min imur fl-iskejjel privati dan għandu jagħmlu b'mod ieħor u mhux bil-liġi tat- taxxa.

Rigward kif wieħed jista' jaġevola lil min jieħu life insurances nixtieq ninforma lill-Onor.

Mifsud Bonnici li din jien diġa' qed nistudjaha fil- liġi l-ġdida li se ngħaddu dwar l-insurances.

Bniedem tista' taġevolah fir- receipts li jirċievi minn pensjonijiet, per eżempju, u kif inti tintaxxa l- mod kif they accrue lill-kumpannija ta' l-assikurazzjoni matul is-snin.

Aħna mhux ma nemmnux fl-ideat sublimi ta' l-għajnuna - dażgur li nemmnu! - imma qed ngħidu li m'huwiex il-każ li nagħmluhom through the Income Tax Act imma għandna nagħmluhom ad hoc biex ikunu aktar iffokati preċiż lejn dak li rridu nagħmlu.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Ġejna f'sitwazzjoni fejn il-Partit Laburista qiegħed jassigura l-għażla kemm fil-kamp tas-saħħa kif ukoll fil- kamp ta' l-edukazzjoni permezz ta' strumenti fiskali u l-Partit Nazzjonalista fil-gvern - li jinsisti fuq l-għażla - qiegħed ineħħi l- possibbilta' li permezz ta' strumenti fiskali jkun hemm l-għażla reali.

Għaliex?

Għax il-Ministru għadu kif qal li ladarba l-gvern qed jipprovdi servizzi tas-saħħa b'xejn għal kulħadd, allura min jagħżel li ma jutiliżżax dawn is-servizzi u jutilzza servizzi privati bi ħlas m'għandux ikollu konsiderazzjoni fil-ħlas tat-taxxa billi jkollu deduzzjoni għall-ispejjeż li attwalment jagħmel u li jkunu ġew approvati mill-Kummissarju tat-Taxxi Interni.

Din hija bil-maqlub ta' l-evoluzzjoni tal-ħsieb tal-Partit Laburista.

L-uniku mezz biex wieħed verament jassigura l-għażla effettiva hu li min jagħżel is-servizz privat irid bilfors ikollu konsiderazzjoni fuq l-ammont ta' taxxa u m'hemmx ġustifikazzjoni għaliex il-Gvern jgħid li l- overheads xorta se jitħallsu, għax b'dak l-argument il-gvern m'għandux jissussidja jew jagħti sovvenzjoni - illum il-ġurnata din telgħet għal Lm5.5 miljun fis-sena - lill-iskejjel tal-Knisja biex proprju jassigura l- għażla fit-tagħlim; proċess li bdih Gvern Laburista bi ftehim proviżorju li sar fl-1986 u li tkompla taħt Gvern Nazzjonalista.

Pero' li issa nisimgħu lill-Ministru tal-Finanzi jgħid li m'għandniex nagħtu konsiderazzjoni għall- finijiet ta' income tax ta' dawn il-burdens finanzjarji tal-familji fl- oqsma tas-saħħa u ta' l-edukazzjoni hija xi ħaġa tassew sorprendenti.

Apparti l-kwestjoni ta' teorija u ideoloġija, ejja nieħdu l-każ kif qed tiġi prospettata s-sitwazzjoni mill-Gvern b'dawn l-emendi.

Jekk nieħdu individwu li m'huwiex miżżewweġ u li jaqla' Lm9,000 fis-sena, dan se jħallas bit-35% fuq l-aħħar Lm1,000, jiġifieri ammont ta' Lm350 f'taxxa.

Issa jekk dan l-individwu jkun sfortunat u f'dik is-sena jagħmel spiża ta' Lm1,000 fuq hospitalisation minbarra din is-somma se jkollu jħallas ukoll Lm350 f'taxxa lill-gvern, mentri kif inhi s-sistema llum, una volta dik l- Lm1,000 tiġi approvata mill-Kummissarju tat-Taxxi Interni u wara wkoll l- approvazzjoni tat-Tabib Prinċipali tal-Gvern, dik l-Lm1,000 jeħodha bħala personal deduction.

Jidhirli li ċirkostanzi ta' hospitalisation żgur li m'għandhomx jaffetwaw is-sistema simplifikata li qed idaħħal il-Gvern fejn ġiet abolita s-sistema tar-rebate.

Jiġifieri anke jekk ma taċċettax ir- rebates relatati għad-daqs tal-familja, ċerti personal deductions għandek tħallihom.

Jiena semmejt Lm1,000 hospitalisation, pero' ħalli nieħdu lil Gasan, per eżempju, li jaqla' aktar minn Lm10,000 u allura jħallas bil-35%, jiġifieri Lm350 fuq kull Lm1,000.

Jekk dan ifettillu jagħti donazzjoni ta' Lm300 fis-sena lill-OASI jew lill-Caritas, per eżempju, bis-sistema preżenti m'hu se jħallas xejn fuq dik is-somma, pero' kif ġejja issa fuq dawk it-Lm300 se jkollu jħallas ukoll 35%, jiġifieri Lm105.

Kulħadd jifhem li tagħmel kemm tagħmel aġevolazzjoni, billi tgħolli t-threshold ta' l- ammont taxxabbli u anke billi tbaxxi r-rati tat-taxxa kif tbaxxew għal ċerti income brackets, xorta waħda m'hemm assolutament l-ebda ġustifikazzjoni li ċerti deductions għandhom jitneħħew.

Fil-każ ta' l-edukazzjoni l-istess ħaġa għax jekk aħna verament irridu li 'l quddiem jkun hemm l-għażla għall-iskejjel privati u dawk tal-Knisja, irridu nużaw l-istrument fiskali biex din l-għażla tkun effettiva għax inkella l-familji li m'għandhomx il-mezzi ma jkollhomx il-benefiċċju ta' l- għażla.

Jekk ma nagħtux din l-għażla dawn se jkollhom bilfors jaċċettaw is- servizzi li joffri l-Istat, fejn nittamaw li xi darba dawn s-servizzi verament ikunu jipparagunaw ma' dawk tal-Knisja u tal-privat għax sfortunatament illum l- istat ta' affarijiet mhux hekk.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 15.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Il-klawsola 15 għaddiet u ġiet ordnata li ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 12 - Emenda ta' l-artikolu 30 ta' l-Att prinċipali.

Clause 12 - Amendment of section 30 of the principal Act.

(Posposta mid-9 ta' Lulju)

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, nitlob il-permess tal-Kumitat biex emenda "C" li ġiet proposta fid-9 ta' Lulju 1996 tiġi rtirata.

MR CHAIRMAN: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u emenda "C" ġiet irtirata.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, għal klawsola 12 nipproponi emenda ġdida biex tieħu post emenda "C".

"F" Klawsola 12 għandha tiġi emendata kif ġej:

(1) minnufih qabel il-paragrafu (a) tagħha għandu jidhol dan il- paragrafu ġdid:

"(a) fil-paragrafu (d) tas-subartikolu (1) tiegħu, minflok il-kliem "fis-subartikolu (7) ta' l-artikolu 53 ta' dan l-Att;" għandhom jidħlu l-kliem "fis-subartikolu (9) tiegħu;"";

(2) minnufih wara l-paragrafu (b) tagħha għandu jidħol dan il- paragrafu ġdid:

"(c) fis-subartikolu (6) tiegħu, minflok il-kliem "tas-subartikoli (4) u (5) ta' dan l-artikolu" għandhom jidħlu l-kliem "tas-subartikoli (4), (5) u (5A) ta' dan l-artikolu"";

(3) il-paragrafi (a), (b) u (c) tagħha għandhom jiġu enumerati mill- ġdid bħala (b), (d) u (e) rispettivament;

(4) fil-paragrafu (a) tagħha kif issa rinumerat (b), il-kelma "Maltija" għandha titħassar minn kull fejn tinsab; u

(5) fil-paragrafu (c) tagħha kif issa rinumerat (e), minflok il-kliem "fit-tletin ta' Settembru" għandhom jidħlu l-kliem "fil-wieħed u tletin ta' Diċembru".

"F" Clause 12 shall be amended as follows:

(1) immediately before paragraph (a) thereof, there shall be inserted the following new paragraph:

"(a) in paragraph (d) of subsection (1) thereof, for the words "in subsection (7) of section 53 of this Act;" there shall be substituted the words "in subsection (9) hereof;"";

(2) immediately after paragraph (b) thereof there shall be inserted the following new paragraph:

"(c) in subsection (6) thereof, for the words "subsections (4) and (5) of this section" there shall be substituted the words "subsections (4), (5) and (5A) of this section"";

(3) paragraphs (a), (b) and (c) shall be renumbered (b), (d) and (e) respectively;

(4) in paragraph (a) now renumbered (b) thereof, the word "Maltese" shall be deleted wherever it occurs; and

(5) in paragraph (c) now renumbered (e) thereof, for the words "the thirtieth day of September" there shall be substituted the words "the thirty first day of December".

Mr Chairman, waqt li konna qed niddiskutu din il-klawsola, li prattikament tinvolvi lill-membri ta' komunitajiet ekklesjastiċi u lill- komunita' ekklesjastika nnifisha, kont għidt li se nistudjaw il- possibbilta' li nagħmlu xi emendi u nixtieq ngħid li wara illi studjajna bir-reqqa l-implikazzjonijiet li fiha din il-klawsola, ħassejna li anke mil- lat tekniku bl-emenda li pproponejt issa qegħdin aħjar.

Biex nispjega daqsxejn fil-qosor nibda biex ngħid li hawnhekk għandna l-mod kif jiġu ntaxxati l-komunitajiet ekklesjastiċi.

Qegħdin ngħidu li komunita' ekklesjastika naturalment tiġi ntaxxata fuq l-income tagħha u dan jinkludi wkoll l-income tal-membri tagħha, jiġifieri l-membri tal-komunita' ekklesjastika jiddikjaraw l-income personali tagħhom bħala l-income tal- komunita'.

Pero' hawnhekk għandna eċċezzjoni, fis-sens illi jekk l-income ta' membru jkun ta' aktar minn Lm1000 allura Lm1000 biss jiġi magħdud bħala income tal-komunita'.

Dan għaliex?

Għax fil-fatt il-komunita' se tingħata Lm1000 deduction għal kull membru li jagħmel parti minnha.

Imbagħad il- membri tal-komunita' li jaqilgħu aktar minn Lm1000 - skond il-proviso li jeżisti fl-Att prinċipali - jiġu ntaxxati personalment fuq l-income kollu tagħhom.

Jiġifieri kulma qed isir hawnhekk huwa setting off ta' deductions minn wieħed għall-ieħor biex nassiguraw li la jkun hemm double deduction u lanqas double taxation fuq l-income

flowing kemm direttament lejn il-komunita' kif ukoll direttament lejn il- membru tal-komunita' jew inkella anke li qed jagħmel id-dikjarazzjoni tiegħu lill-komunita'.

GĦalkemm wieħed jammetti li l-mod kif qiegħda huwa daqsxejn komplikat, dan il-mekkaniżmu jaħdem biex jassigura li la jkun hemm riduzzjonijiet doppji u lanqas taxxa doppja fuq l-income.

THE CHAIRMAN: Hemm iktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Id-diffikulta' ma ġietx solvuta u se ngħid għaliex.

Skond klawsola 12, paragrafu (a), għandna li fid-dħul tal- komunita' ekklesjastika jiġi inkluż id-dħul ta' l-individwu sa Lm1,000.

GĦalhekk d-dħul ta' l-individwu m'huwiex ikkalkolat ħlief fuq dik l- Lm1,000.

Issa f'paragrafu (b) qed tiġi ntrodotta subklawsola ġdida, il-5A li tgħid li:

"... community shall be entitled to a further deduction against its income ..."

ta' Lm1,000 oħra.

Din il-further deduction hija xi ħaġa ġdida u għalhekk irid ikun hemm ġustifikazzjoni għaliex issa qed tiġi inserita.

Naturalment din qed tiġi inserita ħalli tagħmel tajjeb għall-fatt li t-threshold ta' l- individwu tela' u għalhekk tal-komunita' qed ngħolluhom ukoll.

GĦaliex issa qed tagħti a further deduction meta Lm1,000 diġa' hija kontemplata?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Li qed ngħidu huwa li qabel il-komunita' kienet tiġi ntaxxata fuq l-income kif ikun ikkalkolat - jiġifieri fuq l-income li tirċievi hi direttament bħala komunita' u fuq l-income tal-membri tagħha sa Lm1,000 - u mbagħad kienet tingħata rebate għal kull membru tal-komunita'.

Issa dan ir-rebate se jispiċċa u għalhekk qed ngħidu li l-komunita' se tingħata tnaqqis dirett mill-income ta' Lm1,000 minflok ir-rebate li kienet tingħata mill-kont tat-taxxa, jiġifieri waħda qiegħda tissostitwixxi lill- oħra.

Billi aħna qed ngħidu li l-komunita' se tingħata tnaqqis ta' Lm1,000 għal kull membru tal-komunita', dawk il-membri fil-komunita' li jaqilgħu iktar minn Lm1,000 aħna se neħduha li Lm1,000 minn dak li se jaqilgħu huwa income għall-komunita' u b'hekk inkunu nnewtralizzajna l-effett għal dawk il-membri tal-komunita' li qed jaqilgħu iktar minn Lm1,000.

Dan għaliex imbagħad dawn l-istess membri li jaqilgħu aktar minn Lm1,000 se jiġu ntaxxati abbażi personali fuq l-income totali tagħhom, irrispettivament mill-Lm1,000.

GĦal dawk li jaqilgħu iktar minn Lm1,000 dan l-eżerċizzju se jkollu a neutralising effect peress li qed tagħti Lm1,000 allowance lil kull membru tal-komunita'.

Jekk m'iniex sejjer żball, fil-liġi eżistenti diġa' hemm li jekk il- komunita' qed tħallas hi stess lil xi membru tagħha, jiġifieri jekk il- komunita' tagħti rimunerazzjoni lil xi membru fil-komunita' nnifisha - għax jien ma nafx kemm hemm minn dawn il-każi għax jista' jkun li m'hemm xejn - li jiġri huwa li l-komunita' li tkun qed tagħmel il-pagament tkun qed tnaqqsu mill-income tagħha bħala spejjeż.

GĦalhekk aħna qed ngħidu li ma tingħatax deduction ta' Lm1,000 għal dak il-membru għax dik l-Lm1,000 - jew tkun kemm tkun - tkun diġa' qed titnaqqas mill-income bħala spejjeż tal- komunita' biex ma jkunx hemm double deduction.

Is-sistema qiegħda tipprova tħares lejn l-eventwalitajiet kollha u l-oġġettiv huwa li ma jkunx hemm double taxation fuq l-istess income, kif ukoll ma jkunx hemm double deductions fl-ebda eventwalita'.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Il-pożizzjoni llum hija li l-komunita' qiegħda tingħata rebate ta' ¥155 għal kull membru - mhux biss għal dawk il- membri li għandhom dħul tagħhom - u jekk hemm komunita' li ħadd mill-membri tagħha m'għandu dħul, din xorta tingħata rebate ta' ¥155.

Fil-fatt subartiklu 57 (16) ta' l-Att prinċipali jgħid:

"In case of an ecclesiastical community as defined in subsection (7) of section 53 of this Act, there shall be granted a tax rebate of one hundred and fifty-five liri in respect of every individual who was a member ......".

ONOR.

JOHN DALLI: Biex inkunu preċiżi, il-¥155 huwa tax rebate, jiġifieri huwa tnaqqis mil-liability tat-taxxa.

Hanwhekk mhux qed nitkellmu fuq tax rebate.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Issa qegħdin nagħtu deduction ta' l- income, jiġifieri tnaqqas ¥1,000 in respect of every member u mhux fil-każ biss ta' min għandu dħul.

Imma mbagħad hemm il-proviso li jgħidlek li fil- każ ta' min huwa mħallas mill-komunita' stess, il-komunita' ma tingħatax din il-personal deduction.

ONOR.

JOHN DALLI: Ir-raġuni hija għaliex il-komunita' tkun diġa' qed tnaqqas mill-income tagħha dak il-ħlas li kienet tagħti lil dak il-membru.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Iva, imma qabel kienet tnaqqsu.

Din l- esklużjoni kienet diġa' hemm u meta l-komunita' kienet tħallas lill-membru tagħha is-¥750 bħala personal deduction ma kenitx teħodhom imma xorta kienet tieħu rebate ta' ¥155 in respect of that member.

Issa l-komunita' se tibqa' ma tnaqqasx l-¥1,000 u m'hijiex se tieħu l-further reduction li kienet tagħmel tajjeb għar-rebate.

Allura jiena ngħid li din għandha tingħata allavolja jkun membru li huwa mħallas mill-istess komunita'.

ONOR.

JOHN DALLI: Fil-fatt qabel ir-rebate ukoll ma kienx jingħata pero' fil-proviso għas-subartiklu 57 (16) hemm:

"Provided that no rebate shall be granted under this subsection in respect of an individual member who receives any remuneration or other income from the ecclesiastical community of which he is an individual member.".

Id-dipartiment prattikament kulma għamel huwa li ċaqlaq ir-regolamenti li kien hemm qabel b'konsegwenza tat-tibdil li għamilna pero' l-konċetti ma biddluhomx.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Din ma tagħmilx sens għaliex ladarba m'intix qed tikkalkola d-dħul tal-membru trid tagħti deduction lill- komunita'.

Jiena m'iniex f'komunita' ekklesjastika u ma tantx għandi aspirazzjonijiet li nidħol f'xi komunita' għax hawn biżżejjed membri ta' komunitajiet ekklesjastiċi fil-pajjiż!

Jien il-punt tiegħi għamiltu u issa jsemmgħu leħinhom huma.

ONOR.

JOHN DALLI: Din kienet an anti-evasion clause biex l-income ma jinqasamx fuq ħafna individwi u b'hekk wieħed ikun jista' prattikament jevadi t-taxxa.

Nerġa' ngħid din hija transpostion ta' kif kienet is-sistema.

S'issa ma jidhirx li kien hemm problemi fit-tħaddim ta' din il-klawsola u ma jidhirlix li hemm lok għal tibdil.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Forsi tajjeb li ngħidu li qabel kienu jħallsu 20% fuq dan l-Lm1,000 u kienu jieħdu rebate ta' Lm155 mit-taxxa.

ONOR.

JOHN DALLI: Se nżieduhom bħalma żiedna lil ħaddieħor.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Frankaw Lm200?

ONOR.

JOHN DALLI: Le, frankaw id-differenza bejn Lm200 u Lm155, jiġifieri Lm45.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija l-emenda għal klawsola 12 kif imressqa mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda għal klawsola 12 għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 12 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 12 kif emendata għaddiet u ġiet ordnata sabiex isir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 16 - Emenda ta' l-artiklu 56 ta' l-Att prinċipali.

Clause 16 - Amendment of section 56 of the principal Act.

THE CHAIRMAN: Rimarki.

Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, għall-klawsola 16 qed nipproponi din l- emenda:

"G" Klawsola 16 għandha tiġi emendata kif ġej:

(1) fis-subparagrafu (c) tal-paragrafu (a) tagħha, minflok il-kliem "Għal kull lira mill-bqija 35c";" għandhom jidħlu l-kliem "Għal kull lira mill-bqija 35c";

(2) minnufih wara s-subparagrafu (c) tal-paragrafu (a) tagħha għandu jidhol dan is-subparagrafu ġdid (d):

"(d) fil-każ ta' kull persuna oħra -

Għal kull lira fuq l-ewwel Lm 1000 15c Għal kull lira fuq l-Lm 1000 ta' wara 20c Għal kull lira fuq l-Lm 1000 ta' wara 25c Għal kull lira fuq l-Lm 1500 ta' wara 30c Għal kull lira fuq il-bqija 35c";

(3) fit-test Malti tal-paragrafu (b) tagħha, iż-żewġ tifsiriet li hemm fil-paragrafu (d) tas-subartikolu (2) għandhom jiġu emendati kif ġej:-

(a) fit-tifsira ta' "individwu mwieled barra minn Malta", minflok il- kliem "ma kenux domiċiljati f'Malta jew ordinarjament residenti f'Malta" għandhom jidħlu l-kliem "ma kenux domiċiljati f'Malta jew ma kenux ordinarjament residenti f'Malta"; u

(b) fit-tifsira ta' "riċevut f'Malta", minflok il-kliem "trasferita minn Malta" għandhom jidħlu l-kliem "trasferita barra minn Malta"; u

(4) Fil-paragrafu (d) tagħha, fit-tieni proviso li hemm għas- subparagrafu (i) tal-paragrafu (a) tas-subartikolu (11), minflok il- kliem "fis-subparagrafu (i) jew (ii) tas-subartikolu (2)" għandhom jidħlu l-kliem "fis-subparagrafu (i) jew (ii) tal-paragrafu (a) tas- subartikolu (2)".

"G" Clause 16 shall be amended as follows:

(1) in subparagraph (c) of paragraph (a) thereof, for the words "For every lira of the remainder 35c";" there shall be substituted the words "For every lira of the remainder 35c";

(2) immediately after subparagraph (c) of paragraph (a) thereof there shall be inserted the following new subparagraph (d):

"(d) in the case of any other person -

For every lira of the first Lm 1000 15c For every lira of the next Lm 1000 20c For every lira of the next Lm 1000 25c For every lira of the next Lm 1500 30c For every lira of the remainder 35c";

(3) in the Maltese text of paragraph (b) thereof, the two interpretations in paragraph (d) of subsection (2) shall be amended as follows:-

(a) in the interpretation of "individwu mwieled barra minn Malta" for the words "ma kenux domiċiljati f'Malta jew ordinarjament residenti f'Malta" there shall be substituted the words "ma kenux domiċiljati f'Malta jew ma kenux ordinarjament residenti f'Malta"; and

(b) in the interpretation of "riċevut f'Malta", for the words "trasferita minn Malta" there shall be substituted the words "trasferita barra minn Malta"; and

(4) in paragraph (d) thereof, in the second proviso to subparagraph (i) of paragraph (a) of subsection (11), for the words "in subparagraph (i) or (ii) of subsection (2)" there shall be substituted the words "in subparagraph (i) or (ii) of paragraph (a) of subsection (2)".

Mr Chairman, f'din il-klawsola qegħdin indaħħlu r-rati l-ġodda li se japplikaw minn issa 'l quddiem.

Qegħdin nittrasportaw ukoll paragrafi li qabel kienu jagħmlu parti minn artikli 57 u 58 ta' l-Att prinċipali li issa se jitħassru.

Qegħdin indaħħlu wkoll ħafna emendi li huma konsegwenzjali għal emendi oħrajn li diġa' għamilna bħal, per eżempju, it-tibdil li għamilna dwar l-ugwaljanza tas-sessi.

Qegħdin naġġornaw ukoll is-sistema ta' taxxa li se tkun applikabbli għal dawk li huma returned migrants u li qegħdin jgħixu f'Malta bħala residenti permanenti biex din ninkorporawha mas-sistema l-ġdida.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Peress li l-artiklu li kien jikkontempla t- tax rebates huwa artiklu 57 u mhux 56, wieħed bilfors irid jagħmel riferenza għal dan l-artiklu meta jikkonsidra dawn l-emendi.

Artiklu 56 li qed jiġi emendat kien jiddistingwi bejn dawk li huma intitolati għat-tax rebate under section 57 li kien jipprovdi għal rebate fil-każ tal-mara, fil-każ tat-tfal u f'ċirkostanzi oħra.

Dan l-artiklu issa qed jitħassar kompletament u l-ewwel osservazzjoni li rrid nagħmel hija li nixtieq li wieħed jirrifletti illi s-sistema tat-tax rebate ġiet introdotta mill-Gvern Nazzjonalista ftit tas-snin ilu u ġiet ikkwalifikata bħala riforma.

Issa dik is-sistema riformatriċi qed tiġi abolita u qed tiġi sostitwita bis- sistema li kienet teżisti qabel, jiġifieri dik bir-rata progressiva skond l- income, bid-differenza li r-rati u t-threshold huma totalment differenti minn qabel.

Qabel kien hemm iċ-chargeable income u issa t-total income u ċ- chargeable income huma l-istess ħaġa għax m'hemmx iktar il-personal deductions taħt Part VI ta' l-Income Tax Act.

Mela ftit taż-żmien ilu daħlet is-sistema tat-tax rebate li ġiet imsejħa bħala riforma u issa din qed tiġi kkonsidrata sistema superata u qed tiġi sostitwita bl-istess sistema li kien hemm qabel!

Issa se ngħid xi ħaġa dwar ir-rati u t-thresholds.

Essenzjalment dawn huma li fuq l-ewwel Lm3,000 individwu ma jħallasx taxxa pero' jibda jħallas fuq kull Lm1 li jdaħħal 'l fuq mit-Lm3,000; u fil-każ ta' wieħed miżżewweġ ma jħallasx taxxa fuq l-ewwel Lm4,000 kemm-il darba l-income tal-mara jew tal-partner tiegħu ma jkunx qed jiġi intaxxat separatament minn tiegħu.

Hawnhekk terġa' tidħol il-kwestjoni ta' prinċipju.

F'każ ta' bniedem li jkun jaqa' taħt unit familjari fejn it-tnejn ikunu jaħdmu u l-income ta' wieħed ikun ġej minn sorsi li hemm f'paragrafi (a), (b) jew (d) ta' subsection 4 (1) ta' l-Att prinċipali - liema paragrafi jikkwalifikaw lil dak l-individwu biex ikollu income tax return separat - se jiġri li fuq it-Lm3,000 tar-responsible taxpayer m'hijiex se titħallas taxxa u fuq it-Lm3,000 ta' l-ispouse jew l-ieħor li għandu l-income assessed separat, ma titħallasx taxxa lanqas u għalhekk dan il-unit familjari mhux se jħallas taxxa fuq l-ewwel Lm6,000.

Mill-banda l-oħra, fil-każ ta' bniedem li ma jistax jużufruwixxi mill-benefiċċju ta' income tax return separat jibda jħallas it-taxxa hekk kif jaqbeż Lm4,000 u mhux kif jaqbeż is-Lm6,000, nonostante d-daqs tal-familja u ċ-ċirkostanzi l-oħra kollha li jistgħu jaggravaw il-każ.

Għalkemm amministrattivament dan jista' jkun konvenjenti ħafna, se nissagrifikaw il-ġustizzja soċjali għall- effiċjenza amministrattiva.

Din il-ħaġa m'hijiex aċċettabbli għall-Oppożizzjoni peress li l-ġustizzja soċjali se tiġi sagrifikata għall-effiċjenza amministrattiva.

L-effiċjenza amministrattiva rriduha u hemm bżonnha imma qabel kollox irridu nassiguraw il-ġustizzja soċjali.

Mela għandna sitwazzjoni ta' bniedem li ma jistax jużufruwixxi mill-benefiċċju li ma jħallasx taxxa fuq l-ewwel Lm6,000 - kif jużufruwixxi ħaddieħor - imma jkollu jħallas it-taxxa malli jiskorri l- ewwel Lm4,000 u dan indipendentement mid-daqs tal-familja.

Din is-sitwazzjoni m'hijiex aċċettabbli għax hija inekwita' soċjali u għalhekk l-Oppożizzjoni topponiha.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, nixtieq nitkellem fil-qosor fuq dan il- punt.

Jien ma nistax nifhem fejn qed nissagrifikaw il-ġustizzja soċjali għax fil-fatt m'aħna nissagrifikaw xejn.

Ftit ta' snin ilu tajna benefiċċju lin-nisa li jaħdmu - qabel ma kellhomx - biex ma jibqgħux iħallsu t-taxxa bl-ogħla rata mill-ewwel sitt ħabbiet li jaqilgħu.

Jekk b'din qed nagħmlu x'inġustizzja soċjali ma' xi ħaddieħor, jien ma nifhimhiex u ma naċċettahiex.

Jekk l-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici qed jaħseb hekk affarih, imma r-realta' hija li tista' tħares lejn ħaġa b'żewġ modi, bħalma tista' tħares lejn tazza u tgħid li nofsha mimlija jew li nofsha vojta.

Aħna nħarsu lejn din il-miżura bħala aġevolazzjoni għan- nisa miżżewġa li jaħdmu.

Qabel ma kienx hemm din l-aġevolazzjoni u kulħadd kien iħallas it-taxxa minn għonqu.

Issa s-sitwazzjoni m'għadhiex hekk għax tajna aġevolazzjoni sostanzjali lin-nisa li jaħdmu.

Biex din iddawwarha u tgħid li għax għamilna hekk, qed nagħmlu inġustizzja ma' ħaddieħor jien assolutament ma nifhimhiex.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Meta titratta lil xi ħadd b'mod preferenzjali fil-kamp tal-fisku u meta m'hemmx ġustifikazzjoni għal dak it- trattament tkun qed tagħmel inġustizzja ma' min ma titrattax bl-istess mod.

ONOR.

JOHN DALLI: Ġustifikazzjoni hemm għax aħna qegħdin ngħidu li l- pajjiż għandu bżonn nisa li jaħdmu u mhux tajjeb li wara li jagħmlu sagrifiċċju barra minn darhom isibu li l-biċċa l-kbira ta' l-income tagħhom huwa intaxxat.

Dawn in-nisa kienu qed jaraw li l-biċċa l-kbira minn dak li kienu qed jaqilgħu għall-familja tagħhom kienu qed iħallsuh f'taxxa.

Din hija l-ġustifikazzjoni u jekk din m'hijiex aċċettabbli għall-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici affarih.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Skużi!

Meta l-pajjiż introduċa s-sistema fejn żewġ partners li qed jaħdmu setgħu jagħmlu income tax return separata, seta' ngħata l-istess trattament fil-każ ta' żewġ partners fejn wieħed minnhom ma jaħdimx, fis-sens li jew jagħmlu income tax return separata jew ikollhom aġevolazzjoni fiskali fuq l-ewwel income daqs l- income akkumulat tat-tnejn qabel ma tibda titħallas it-taxxa.

Jien qed ngħid li l-istess benefiċċju għandu jingħata lil kulħadd u żgur li hemm argumenti għaliex dan għandu jingħata fejn hemm partner wieħed biss li qed jaqla' income għax dan ikun qed jissagrifika ruħu iktar.

Fuq din il-ħaġa ma nistgħux naqblu għax din hija l-inekwita'.

It-tieni punt li nixtieq nagħmel jirrigwarda l-emendi kollha li qegħdin nagħmlu imma partikolarment dwar il-fatt li qegħdin inneħħu minn fuq il- ktieb tal-liġi l-provvediment li kien jeżisti sal-lum dwar kif jiġi ntaxxat id-dħul.

Skond subklawsola 1(2) ta' dan l-abbozz, dan it-tibdil se jibda japplika għall-income minn ċertu year of assessment.

Il-provvedimenti tal- lum se jitneħħew mil-liġi qishom qatt ma kienu, pero' d-dipartiment għadu jintaxxa income ta' snin l-imgħoddija u allura jekk il-provvedimenti tal- lum jitneħħew, dawn ma jistgħux jiġu applikati aktar għas-snin l- imgħoddija.

Għaldaqstant irid ikun hemm jew klawsola li tħalli dawn il- provvedimenti fil-liġi jeżistu jew inkella jibqgħu jeżistu fil-liġi t- tnejn u tagħmel differenza li m'hemmx repeal imma li għal income minn ċertu year of assessment tibda tapplika din u għal income ta' snin ta' qabel, jibqa' japplika r-reġim l-antik.

Jista' jsir ukoll provvediment ġenerali għal kollox, imma ma jistax jitħassar l-artiklu tal-liġi eżistenti għax inkella dan ma jkunx jista' jiġi applikat.

X'imkien irid isir dik li ngħidulha "saving clause", to save the sections in respect of income tas- snin l-imgħoddija.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Jiena qed niċċekja anke ma' l-Att prinċipali għax billi din il-liġi tinbidel prattikament kull sena - f'termini ta' rati u affarijiet oħra bħal dawn - kont qed nassumi illi hemm xi artiklu li awtomatikament jilqa' għal dawn it-tip ta' tibdiliet li jsiru minn sena għal sena.

Jiġifieri peress li kważi kull sena jinbidlu r-rebates jew ir- rati tat-taxxa - anke qabel kienu jinbidlu - naturalment l-istess għandu japplika hawn.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Iva japplika, imma jekk aħna nagħmlu repeal inti trid iżżid ma' li hemm u tgħid li din tidħol għall-income from year of assessment so and so u tħalli jeżistu dak li hemm għall-income tax minn ta' qabel.

Hekk issalvaha, inkella trid tagħmel saving clause ġenerali.

ONOR.

JOHN DALLI: Kollox sew.

F'każ li m'hemmx lesti nagħmlu din is- saving clause.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Fir-rigward ta' l-income ta' nies li jew kienu joqogħdu jew li twieldu barra minn Malta u li huma trattati b'mod differenti, is-sistema li se tiġi ntrodotta hija xi ftit differenti mis- sistema eżistenti.

Ma nafx jekk din is-sistema hijiex se taġevolahom għax il-minimum li jridu jħallsu jidhirli li hu l-istess kullimkien.

ONOR.

JOHN DALLI: Hekk hu.

Jiġifieri jekk hemm xi aġevolazzjoni din tkun waħda żgħira biex tirrifletti l-aġevolazzjoni li jingħata lil kulħadd.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma una volta li hija l-istess għaliex se tbidluhom?

Naħseb li b'dan il-mod se tikkonfondu l-pożizzjoni tagħhom.

ONOR.

JOHN DALLI: Dan kellna nagħmluh għax ma stajniex inżommu sistema ta' taxxa ta' din il-kategorija ta' nies mas-sistema l-ġdida ta' taxxa għaċ- ċittadini l-oħra.

Jekk aħna se nneħħu r-rebates, se nneħħu s-sistema ta' rebates għal kulħadd.

Dawn ukoll kienu jaħdmu b'sistema ta' taxxa li kien fiha r-rebates, liema rebates kienu differenti minn tal-Maltin.

Iż-żidiet li kienu jingħataw fil-budgets biex jagħmlu tajjeb għall-għoli tal-ħajja ma kienux jingħataw lil dawn in-nies u allura għalkemm bdew indaqs, id-distakk beda jikber u kien hemm ħafna minn dawn il-komplikazzjonijiet.

Jiġifieri issa li s-sistema tar-rebates spiċċat qed ngħidu li din spiċċat anke għal dawn u huma wkoll se jiġu għas-sistema tal-gross income kif inhuma l- oħrajn.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jiena nifhem ir-raġuni imma naħseb li din se toħloq inkonvenjent kbir.

ONOR.

JOHN DALLI: Jiena naħseb li dawn fil-fatt se jifhmu aktar kemm se jħallsu.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Issa subparagrafu (e) ta' paragrafu (b) ta' klawsola 16 jgħid hekk:

"The rates mentioned in paragraphs (a), (b) and (c) of this subsection shall apply only to any individual who is entitled to a further personal deduction of five hundred liri in any year of assessment up to the year of assessment 1972, and, in event of his demise, to his widow.".

Hawnhekk qed nitkellmu dwar widow u widower, hux hekk?

ONOR.

JOHN DALLI: Le, fil-fatt dik se tinbidel f'surviving spouse u naħseb li nkunu covered.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Dik tapplika wkoll għas-subparagrafu (b) tal-paragrafu (d) tal-klawsola 16 li jgħid hekk:

The widow shall be entitled to elect to be charged to tax in the same manner and under the same conditions as her late husband and charged at the rates laid down ..."

ONOR.

JOHN DALLI: Iva, qed ngħidu li dawk jiġu "the surviving spouse".

Fil-fatt f'paragrafu (f) imbagħad daħħalna wkoll il-konċett ta' konjugi responsabbli.

Dawn ġew covered bl-emendi li għamilna qabel.

Irridu nagħmlu dan li qed tissuġġerixxi inti biex minflok il-kelma "widow" jidhru l-kliem "surviving spouse" u qed nifhmu li dan irid isir ukoll f'paragrafu (b).

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Issa r-rimarka l-oħra li jmiss hija dwar paragrafu (e) ta' klawsola 16 li jgħid hekk:

"the proviso to subsection (17) thereof shall be deleted.".

Hawnhekk qed nitkellmu fuq id-dħul ta' ħaddiema Maltin li jaħdmu barra u l- mod kif jiġu ntaxxati.

Il-proviso ta' paragrafu (d) ta' subartiklu 56(17) jgħid hekk:

"Provided that when any such reduction is effected, the amount of Social Security contributions by which the tax is so reduced shall not qualify as a deduction for the purposes of subparagraph (ii) of paragraph (b) of subsection (1) of section 53.".

X'inhi r-raġuni li din qed tinbidel?

ONOR.

JOHN DALLI: Dan għaliex fis-sistema l-ġdida meta qed nitkellmu fuq gross, qed nitkellmu fuq gross mingħajr tnaqqis ta' social security fis- sistema kollha.

Allura din issa tiġi ekwiparata bħal każi l-oħra

Mr Chairman, forsi hawnhekk ikun aħjar jekk formalment nipproponi li klawsola 16 tiġi posposta.

MR CHAIRMAN: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u l-klawsola ġiet posposta.

Klawsola 17 - Tħassir ta' l-artikoli 57 u 58 ta' l-Att prinċipali.

Clause 17 - Repeal of sections 57 and 58 of the principal Act.

ONOR.

JOHN DALLI: F'din il-klawsola qed jiġu mħassra artikli 57 u 58 ta' l-Att prinċipali li jirrigwardaw it-tax rebates.

Din ukoll hija konsegwenza tat-tibdil fis-sistema li qegħdin nagħmlu.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Hawnhekk qed nitkellmu fuq it-tax rebates.

Apparti dak li diġa' għidna, jiġifieri li ma naqblux illi min għandu familja akbar jimmerita trattament differenti u għandu jkollu aġevolazzjoni aktar, hawnhekk qed neliminaw it-tax rebate ta' Lm20 fil-każ ta' min għandu aktar minn 65 sena, qed neliminaw

it-tax rebate ta' Lm25 oħra f'każ ta' chronic illness u t-tax rebate oħra għad-dependent relative.

Ma narax għalfejn wieħed li jkollu dawn il- piżijiet - ikollu l-eta' jew ikollu chronic illness - m'għandux jiġi aġevolat iktar.

Jidhirli li dawn huma ħwejjeġ li m'għandhomx għalfejn jiġu eliminati u allura aħna bilfors nivvotaw kontra din l-emenda li qed issir permezz ta' klawsola 17.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi klawsola 17.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 17 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 18 - Emenda ta' l-artikolu 77 ta' l-Att prinċipali.

Clause 18 - Amendment of section 77 of the principal Act.

ONOR.

JOHN DALLI: Klawsola 18 qed temenda artiklu 77 ta' l-Att prinċipali bħala konsegwenza tat-tneħħija tar-rebates.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Peress li din hija konsegwenzjali għall- klawsola ta' qabel aħna lanqas ma naqblu magħha.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi klawsola 18.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 18 għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 19 - Sostituzzjoni ta' l-artikolu 90A ta' l-Att prinċipali.

Clause 19 - Substitution of section 90A of the principal Act.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, nipproponi din l-emenda:

"H" Fil-proviso għas-subartikolu (1) ta' l-artikolu 90A li hemm fil- klawsola 19, minflok il-kliem "dak income" għandhom jidħlu l-kliem "dak l-income".

"H" In the Maltese text of the proviso to subsection (1) of section 90A in clause 19, for the words "dak income" there shall be substituted the words "dak l-income".

Din il-klawsola qed tinkorpora l-provvedimenti ġodda għall-ħlas ta' taxxa fuq xogħol part-time.

Fejn qabel din is-sistema kienet tapplika biss għal xogħol part-time li jsir minn xi ħadd li jkun impjegat full-time, issa qegħdin ngħidu li din se tapplika wkoll għal dawk li huma reġistrati bħala studenti u għal dawk li huma pensjonanti u jagħmlu part-time job.

Fejn qabel konna ngħidu li ried ikun part-time f'impjieg, issa qegħdin ngħidu li jista' jkun part-time anke f'negozju jew fi professjoni.

Biex f'dan il-każ nevitaw il-problemi qegħdin nillimitaw l-ammont ta' flus li wieħed jista' jaqla' mill-part-time għal Lm3,000.

Fl-istadju tat-Tieni Qari tqajjem il-każ - u ma kellix ħin inwieġeb għalih - ta' studenti jew pensjonanti li għalkemm bejn id-dħul tagħhom minn stipendju jew pensjoni u l-part-time job ma kienx se jkollhom livell ta' income taxxabbli, xorta kien se jkollhom jibdew iħallsu t-taxxa bir-rata ta' 15% u mbagħad kien ikollhom joqogħdu jimlew il-formola tat-taxxa biex jiġu refunded it-taxxa li jkunu ħallsu.

Fir-realta' f'subartiklu 90A(3) - kif qed jiġi propost - qed indaħħlu l-possibbilta' li wieħed li d-dħul totali tiegħu jkun ta' livell mhux taxxabbli se jkun jista' jimla' formola apposta, bl-awtorizzazzjoni tal-Kummissarju tat-Taxxi Interni, li biha javża lill-prinċipal biex fuq dak ix-xogħol part-time li jkun qed jagħmel ma jnaqqaslu ebda taxxa biex b'hekk nevitaw din il-kumplikazzjoni u dan l- iskomdu.

Irridu ngħidu wkoll li bħal m'għamilna fil-każ tal-final withholding tax fuq l-interessi, hawnhekk daħħalna safety valve fejn persuna li wara li tkun ġiet intaxxata b'din il-final withholding tax tirrealizza li tkun ħallset iżjed milli kieku ġew applikati r-rati normali, xorta waħda tista' timla' l-formola tat-taxxa u tiġi ntaxxata bil-mod normali u t-taxxa li tkun tnaqqsitilha bħala final withholding tax tiġi applikata bħala taxxa proviżorja fuq it-taxxa li tiġi kkalkolata fuq l-assessment tagħha.

B'hekk nassiguraw li ma jkunx hemm il-possibbilta' li xi ħadd imur ħażin minħabba din il-final withholding tax.

Jiġifieri hemm din il-possibbilta' li min jaħseb li kien se jiġi ntaxxat inqas kieku m'għażilx il-final withholding tax ikun jista' jikorreġi s-sitwazzjoni.

Hawnhekk qegħdin nitkellmu wkoll fid-dettall ta' kif isir it-tnaqqis u fil-każ ta' impjegati t-tnaqqis irid isir mill-employer.

Min-naħa tiegħu l- impjegat huwa responsabbli wkoll li jara li dan it-tnaqqis isir u jekk dan it-tnaqqis ma jkunx qed isir għandu jinforma lid-Dipartiment tat-Taxxi Interni.

Ħadd ma jista' jgħid li ma kienx jaf.

L-affarijiet iridu jsiru u fir-realta' se jkun hemm dikjarazzjoni mill-employer lid-dipartiment fuq kull persuna li jimpjega part-time fejn igħid l-ammont ta' paga li tħallset u l-ammont ta' taxxa li nqatgħet mill-paga ħalli b'hekk id-dipartiment ikun jista' jżomm kontroll tas-sitwazzjoni.

Qegħdin ngħidu wkoll li x-xogħol part-time irid ikun reġistrat ma' l- Employment Training Corporation.

Għal dawk li huma fin-negozju, qegħdin ngħidu li din il-15% final withholding tax trid titħallas f'perijodi stabiliti, billi, jekk m'iniex sejjer żball, jagħmlu statement kull erba' xhur u hekk ikunu jistgħu jħallsu 15% lid-Dipartiment tat-Taxxi Interni.

Din il-klawsola qed tagħti l-flessibilita' ta' l-enforcement lill-Kummissarju dwar x'inhu u x'm'huwiex part-time work u jekk ikun hemm problemi f'dan ir-rigward il- Kummissarju qed jiġi awtorizzat li jieħu l-miżuri meħtieġa.

Irrid nagħmilha ċara li xogħol part-time irid isir ma' kumpannija differenti mill-kumpannija li qed tagħtik il-full-time employment, jiġifieri l-kumpannija ma tistax taqsamlek il-paga u tgħidlek li qed tħallsek daqshekk paga għall-full-time u l-parti l-oħra għall-part-time work li tagħmel magħha stess.

Dawk l-affarijiet m'aħniex qed nittollerawhom għax dawn jagħtu lok għal abbuż kbir.

Ix-xogħol part-time irid ikun ma' kumpannija differenti għal kollox mill-kumpannija li magħha wieħed ikollu l-impjieg prinċipali tiegħu.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Din l-emenda fiha ċerti punti li wieħed bilfors irid jitkellem fuqhom.

L-ewwelnett sal-lum wieħed kien jiġi aġevolat mhux biss mid-dħul mill-part-time work imma anke mid-dħul mill- overtime.

F'din l-emenda d-dħul mill-overtime ġie maqtugħ 'il barra u allura t-trattament preferenzjali fuq l-overtime li ġie ntrodott ftit żmien biss ilu - minkejja l-kritika li saret minni stess - se jitneħħa u għal dan irid ikun hemm raġuni.

ONOR.

JOHN DALLI: Ir-raġuni hi li fil-mod kif ġew riveduti r-rati kollha, l-element ta' overtime ġie nkorporat f'din l-aġevolazzjoni.

Rigward il-part-time work ridna nistabbilixxu l-metodoloġija ta' kif għandu jsir il-ħlas u fl-istess ħin ridna li kemm jista' jkun inneħħu l-bżonn ta' mili ta' formoli tat-taxxi minn ħafna nies.

Kieku m'għamilniex il-final withholding tax kif inhi, ħafna nies li jaħdmu part-time kien ikollhom problema kbira għax kien ikollhom jibqgħu jimlew l-income tax return.

Barra minn hekk aħna naħsbu li dan huwa mezz tajjeb kif wieħed jattakka l- evażjoni li jista' jkun hawn mhux biss fuq ix-xogħol part-time - peress li kien hawn ċerti pressjonijiet fis-sens li wieħed jagħmel part-time job basta ma jkunx reġistrat għall-finijiet tat-taxxa - imma wkoll fuq l- ispin-offs li jkun hemm minn din l-evażjoni, għax min iħallas il-pagi u ma jurihomx ikollu jara kif se jaħbi wkoll l-income ħalli ma jikxifx idejh.

GĦalhekk aħna ħsibna biex nagħfsu fuq ix-xogħol part-time ħalli dan id-dħul jiġi ddikjarat u fl-istess waqt għamilna sistema li m'hijiex oneruża ż- żejjed.

Irrid infakkar li bniedem miżżewweġ ma jħallas l-ebda taxxa fuq l-ewwel Lm4,000 u li fuq l-Lm1,500 li jaqla' iktar minn dawk l-Lm4,000 irid iħallas taxxa bir-rata ta' 15%, li hija l-istess rata applikata fuq ix- xogħol part-time.

GĦalhekk meta nħarsu lejn dik il-kategorija ta' nies insibu li dawn qiegħdin l-istess.

Meta nnaqqsu l-eventwalita' ta' evażjoni mit-taxxa - din tista' tnaqqasha imma ma tista' tneħħiha qatt - inkunu qed innaqqsu wkoll il-possibbilta' ta' tkabbir ta' din l-evażjoni mingħand min iħallas dan il-black money għal xogħol li ma jkunx qed jurih fil-profit and loss account tiegħu.

Dak huwa t-thinking wara dawn il- miżuri li saru.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Ir-raġuni li ngħatat għaliex l- aġevolazzjoni fuq dħul mill-overtime kellha titneħħa kienet li meta għolew it-thresholds dawn għamlu tajjeb għall-possibbilta' ta' overtime.

Dan huwa argument li assolutament ma jreġix.

Per eżempju, jekk jien ġuvni li naqla' Lm3,000 mill-fulltime work ma nħallasx taxxa u jekk naqla' Lm2,000 mill- fulltime work u Lm1,000 mill-part-time work, se nibda nħallas it-taxxa fuq il-part-time work.

Imbagħad jekk nara li ħallast iktar taxxa dawn ngħoddhom flimkien.

ONOR.

JOHN DALLI: Onor. Mifsud Bonnici, għandek żball għax aħna qed ngħidu li jekk inti taf li se taqla' Lm2,000 minn fulltime work u Lm1,000 mill-part-time work inti għandek tmur għand il-Commissioner of Inland Revenue u tgħidlu li l- income tiegħek se jkun Lm3,000 u allura m'għandekx tħallas taxxa u permezz ta' formula apposta li jagħtik tkun tista' tinforma lill-employer tiegħek biex ma jnaqqaslek xejn.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: X'naqqas fil-bidu u x'naqqas fl-aħħar huwa immaterjali għax kemm se tħallas taxxa huwa importanti.

ONOR.

JOHN DALLI: L-istess se jiġri għax m'hu se jħallas xejn.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Il-kwestjoni hija li llum il-pożizzjoni hija li kemm mill-part-time work u kemm mill-overtime għandek relief ta' Lm250 jew "17% of the sum declared by him to have been earned from overtime or part- time work".

Dik hija l-pożizzjoni tal-lum.

Apparti l- possibbilta' li jekk jaqbillek stajt tgħodd flimkien id-dħul mill-part-time mad-dħul mill-full-time activity għax tħallas inqas taxxa, issa ġejna bis- sistema li fuq dħul mill-part-time se tibda tħallas 15c fuq kull lira.

Dawn huma prinċipji sempliċi.

L-arranġamenti tal-ħlas huma importantissimi imma ma jbidlux il-pożizzjoni finali.

GĦalhekk l-ewwel punt huwa li l- overtime mhux se jiġi ttrattat bħal m'huwa ttrattat sal-lum.

Inċidentalment għall-punt li għamilna qabel għas-saving clause, hawnhekk qiegħda

For section 90A of the principal Act there shall be substituted the following:

90A.(1) With effect from the 1st day of January 1996, where an individual is receiving full-time instruction ..."

Kieku dan qiegħed subartiklu 90B u subartiklu 90A jibqa', kieku allura l- income kollu, part-time u overtime, sa January 1996 ikompli jiġi trattat bil-provvediment eżistenti u l-income minn 1st day of January 1996 jiġi trattat bil-provvediment il-ġdid.

Il-provvediment eżistenti se jitbiddel u jekk ma jkunx hemm is-saving clause se jiġi li l-part-time u overtime earned sa January 1996 mhux se jiġi trattat b'mod differenti.

It-tieni punt li xtaqt nagħmel huwa dwar dak li ntqal li llum il-part- time work ta' l-istudenti u ta' l-apprentisti se jiġi ttrattat b'mod differenti minn kif inhu ttrattat illum.

Jiddispjaċini imma dan mhux minnu għax bil-liġi eżistenti l-part-time work li jagħmlu kemm l-apprentisti kif ukoll l-istudenti huwa trattat differenti għax ġej minn sors kif provdut f'paragraph (b) of subsection (1) of section 4.

ONOR.

JOHN DALLI: X'jiġifieri?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: L-istudenti għandhom trattament speċjali.

ONOR.

JOHN DALLI: GĦaliex?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Minħabba l-part-time work.

ONOR.

JOHN DALLI: Qabel biex kien jidħol taħt il-proviso ta' section 9 bilfors ried ikun impjegat.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Le, ma jgħidx hekk.

Hawnhekk jgħidlek where an individual resident and domiciled in Malta has income falling under paragraph (b) of subsection (1) of section 4 of this Act, being income derived from overtime or part time work ..."

ONOR.

JOHN DALLI: Imma as his main income.

L-istipendju ta' l- istudenti m'huwiex hekk.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: "any gains or profits from any employment or office".

ONOR.

JOHN DALLI: Ma' dawk kellna r-regolamenti.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Regolament arbitrarju mod.

ONOR.

JOHN DALLI: Skużi, kien hemm ir-regolamenti pubblikati mhux arbitrarji.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Issa niġu għall-kwestjoni ta' nies ġodda li se jibbenefikaw mill-part-time work, li huma dawk li għandhom is-source of income tagħhom taħt paragraph (d) of subsection (1) of section 4 of this Act li huma l-pensjonanti, "any pension charge, annuity or annual payment...".

Min għandu dak is-source of income u jagħmel part-time work, jista' jekk jaqbillu, jiġi ntaxxat 15c fil-lira.

Fil-klawsola għandek ukoll li l-Kummissarju ma jittrattahx bħala part-time work, meta dak id- dħul huwa l-income mill-main activity tiegħek.

Fil-każ ta' pensjonant li għandu dħul mill-pensjoni u qed jagħmel part-time work ukoll, allura l-main activity tiegħu tkun l-part-time work.

ONOR.

JOHN DALLI: Le, f'dak il-każ il-pensjoni tkun l-main activity għaliex il-main income tkun mill-pensjoni.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma hawn għandna skond il-principal activity tiegħu u mhux skond il-main income.

Fil-fatt din insibuha f'subartiklu 90A (10) li hemm fi klawsola 19 li jgħid hekk:

"Where an individual declares that income is derived from part-time work and the Commissioner has reason to believe that such income was derived from an activity which is not on a part-time basis, or is the individual's normal activity ....".

Mela fil-każ ta' pensjonant in-normal activity tiġi l-part-time work tiegħu, jekk s'intendi ma tgħoddlux il-pensjoni bħala n-normal activity li allura tannulla l-iskop tagħha.

ONOR.

JOHN DALLI: L-Onor.

Mifsud Bonnici qed jirriferi għall-avoidance clause li tidħol f'dawn it-tip ta' liġijiet.

Meta l-Kummissarju jiġi ffaċċjat b'ċirkostanzi ta' persuna li jkollha job u part-time job ieħor ikun irid jiddetermina jekk dak il-part-time job fil-fatt huwiex il-part- time tagħha u li mhijiex qed tgħid hekk għaliex ikun jaqblilha tgħid hekk.

Pero' dan ma jirriżultax f'każ ta' pensjonant għaliex pensjonant m'għandux a primary activity.

Qegħdin ngħidu li min jirċievi pensjoni u min hu student jista' jagħmel part-time job.

Fil-każ ta' pensjonant li qed jagħmel xi xogħol, dak ix-xogħol huwa dejjem kkonsidrat bħala part-time għaliex pensjonant mhux suppost ikollu full-time job u allura qatt mhi se tqum il-kwestjoni jekk il-part-time job huwiex il-job prinċipali tiegħu.

Jiġifieri kull xogħol ieħor li se jagħmel se jkun bħala part-time u allura l-pensjonant qatt m'hu se jaqa' taħt din il-klawsola.

ONOR.

KARMEMU MIFSUD BONNICI: Illum il-pożizzjoni hija li jekk wieħed jaħdem biss part-time huwa ntitolat li jiġi aġevolat.

ONOR.

JOHN DALLI: Fl-opinjoni tiegħi, naħseb li nistgħu nippreċiżaw li x- xogħol ta' pensjonant qatt m'hu se jittieħed bħala his main income.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Apparti dak li qed tgħid, illum il- pożizzjoni qiegħda li min jaħdem part-time huwa trattat taħt l-artiklu 90A ta' l-Att prinċipali allavolja m'għandux xogħol ieħor normali.

ONOR.

JOHN DALLI: Imma inti qed tgħid għal min jaħdem part-time biss?

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Iva.

ONOR.

JOHN DALLI: Hawnhekk wieħed irid jara wkoll ir-regolamenti li jgħidu li biex wieħed ikun intitolat taħt din il-klawsola jrid ikollu a full-time employment.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Pero' l-liġi ma tgħidx hekk.

Artiklu 90A tal-liġi prinċipali jgħid:

"(1) Where an individual resident and domiciled in Malta has income falling under paragraph (b) of subsection (1) of section 4 of this Act, being income derived from overtime or part-time work ...".

Mela hawn qed jgħid "income derived from part-time work" u m'hemmx ir- rekwiżiti li jrid ikollok income ieħor.

Kull min hu part-time worker jew kull min għandu biss part-time job għandu dritt jiġi aġevolat taħt artiklu 90A, ċioe' dak eżistenti.

Dan qed naqrah mil-liġi prinċipali.

Issa mhux se tibqa' hekk.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Jista' xi ħadd li jkollu dħul minn pensjoni tas- servizz tal-pulizija

jagħmel xogħol ieħor u l-income minn dak ix-xogħol jikkonsidrah bħala part- time?

ONOR.

JOHN DALLI: Iva, hekk naħseb jien.

ONOR.

CHARLES MANGION: Jien qed ngħid għal dak li jkollu pensjoni wara 25 sena servizz fil-pulizija.

ONOR.

JOHN DALLI: Dak xorta jibqa' pensjonant għax għall-finijiet tagħna pensjoni tas-servizz xorta hija pensjoni.

ONOR.

CHARLES MANGION: Allavolja jkun qed jagħmel xogħol ieħor, xorta jiġi kkonsidrat bħala pensjonant u l-income minn dak l-impjieg, hu x'inhu l- income, jiġi kkonsidrat bħala part-time?

ONOR.

JOHN DALLI: Iva.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Skużi imma dawn ir-rules għadhom ma ħarġux, hux hekk?

ONOR.

JOHN DALLI: Le, dawn għadhom ma ħarġux għax se joħorġu ma' din il- liġi, pero' hemm rules taħt il-liġi eżistenti li wkoll kienu jagħmlu l- istess proviso.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNCI: Il-liġi prinċipali ma tgħidx hekk pero' issa se tiġi ċara li jrid ikollok normal work biex tikkwalifika għal dawn ir-rati tal-part-time work.

X'inhija r-raġuni?

Hawn min jagħmel xogħol normali u barra minn hekk jagħmel ukoll xogħol part-time.

Imbagħad hawn min jagħmel xogħol part-time u barra minn hekk jagħmel ukoll xogħol ieħor part-time, jiġifieri jkollu żewġ part-time jobs.

Issa il-Kummissarju se jikkonsidra wieħed minn dawn il-part-time jobs bħala the normal activity u l-part-time job l-ieħor se jintitolah għal trattament differenti.

ONOR.

JOHN DALLI: L-ewwel problema se tkun liema part-time job se tqis bħala normal work.

Fil-każ li qed issemmi inti fejn wieħed ikun qed jaħdem żewġ part-time jobs u ma jkollu l-ebda full-time job, allura ma tistax tgħid li x-xogħol kollu tiegħu se jaqa' taħt din il-klawsola għaliex iż-żewġ jobs huma part-time.

Aħna ma nistgħux niftħu għal dawk it-tip ta' eventwalitajiet għaliex inkella nkunu qed niftħu l-bibien għal abbużi u dan ma rridux nagħmluh.

Jekk qed nagħtu aġevolazzjoni għal xogħol part- time qed nagħtuh proprju għal xogħol part-time u mhux biex kulħadd joqgħod jivvinta li x-xogħol kollu li jagħmel huwa part-time.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Iva, naqbel ma' li qed tgħid.

Imma it-tax- avoidance consultants jeżistu biex jagħtu pariri kif titnaqqas l-inċidenza tat-taxxa.

ONOR.

JOHN DALLI: Mill-banda l-oħra d-Dipartiment tat-Taxxi Interni qiegħed hemm ukoll biex kull parir li jagħtu l-oħrajn, jekk jista' jkun jaqbdu u jipplaggjah.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Biex din nagħmluha ċara, jiġifieri wieħed li għandu full-time activity u għandu wkoll part-time work, għal dak il- part-time work jista' jħallas 15ċ fil-lira.

Ieħor li jagħmel part-time work biss, jiġifieri ma jagħmilx full-time activity, ma jistax iħallas bil- 15ċ fil-lira.

ONOR.

JOHN DALLI: Dak mhu se jkun intitolat għal xejn.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Dan ma jagħmilx sens.

ONOR.

JOHN DALLI: Dażgur li jagħmel sens għax inkella tkun qed tagħti lok għal abbużi kbar.

Anzi jien ngħid li tagħmel ħafna sens.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Ħalli nieħdu t-tielet kontinġenza ta' bniedem li jagħmel żewġ part-time jobs.

ONOR.

JOHN DALLI: F'dak il-każ jieħu aġevolazzjoni fuq iż-żewġ part-time jobs, ladarba għandu wkoll full-time job.

Jiġifieri bniedem li huwa reġistrat li għandu full-time work u barra minn hekk għandu wkoll żewġ part- time jobs, allura se jkollu din l-aġevolazzjoni fuq iż-żewġ part-time jobs u mhux fuq wieħed biss.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Le, kif jista' jkun!

Fuq wieħed minnhom irid iħallas bir-rati normali għaliex dak ikun ġie kkonsidrat bħala n- normal activity tiegħu u l-ieħor ikun ikkonsidrat bħala part-time work.

ONOR.

JOHN DALLI: Le, mhux hekk għax in-normal activity tiegħu hija l- full-time work.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Ejja ngħidu li f'dan il-każ m'għandux full- time job imma għandu biss two part-time jobs.

ONOR.

JOHN DALLI: Jekk m'għandux full-time work m'hu se jkun intitolat għal xejn minn dan.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Għaliex?

ONOR.

JOHN DALLI: Għax inkella jekk nagħmlu dik il-possibbilta' nkunu se niftħu l-bibien għal ħafna abbużi.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma jien ma nistax nifhimha din.

ONOR.

JOHN DALLI: Imma jien nifhimha.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Allura qed tagħmluha li min għandu a full- time job u jagħmel part-time work se tagħtuh din l-aġevolazzjoni; min jagħmel part-time job biss m'huwiex se jiġi aġevolat, u min jagħmel two part-time jobs mhuwiex se jiġi aġevolat lanqas.

ONOR.

JOHN DALLI: Hekk hu għax aħna qed ngħidu li wieħed irid ikollu a full-time job biex ikun aġevolat.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jiddispjaċini li din ma narahiex tagħmel sens.

Il-proviso ta' subartiklu 90A (1) ta' klawsola 19 jgħid hekk:

"The provisions of this section shall apply with respect to that other income only up to such limit as may be prescribed".

Mela allura mhux l-ammont kollu.

ONOR.

JOHN DALLI: Fil-fatt diġa' tajt preavviż li fil-każ ta' xogħol minn negozju jew professjoni se jkun hemm capping ta' Lm3,000.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jiġifieri fuq l-ewwel Lm3,000 titħallas taxxa bil-15% u fuq il-bqija titħallas rata normali.

ONOR.

JOHN DALLI: Ħalli nagħti eżempju ta' tabib li jaħdem mal-gvern u li għandu l-private practice.

Aħna ma xtaqniex ngħidu li l-private practice kollu tiegħu jiġi ntaxxat bil-15% imma qed nagħmlu capping ta' Lm3,000 u naħseb li dawn l-affarijiet huma raġonevoli.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jiġifieri għall-private practice jista' jkun sa Lm3,000.

ONOR.

JOHN DALLI: Sa Lm3,000 bil-15%, pero' mhux qed ngħidu l-private practice kollu.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Aħna jidhrilna li l-arranġament li qed jiġi ntrodott illum huwa inqas ta' benefiċċju għax il-pożizzjoni eżistenti hija iktar favorevoli.

ONOR.

JOHN DALLI: Imma jekk teħodha waħedha.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Kif teħodha waħedha!

ONOR.

JOHN DALLI: Trid teħodha fl-ambitu tar-riforma kollha li għamilna u mhux waħedha.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Mhux fuq il-part-time work qed nitkellmu!

ONOR.

JOHN DALLI: Imma tieħux dik il-pożizzjoni waħedha, ħudha fl-ambitu kollu.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Mela allura trid tikkonsidra minn kif inhu trattat id-dħul mill-part-time work illum.

ONOR.

JOHN DALLI: Imma fil-fulltime work ta' l-individwu se jkollu aġevolazzjonijiet kbar.

Ma tridx tieħu din il-klawsola waħedha u tgħid li hija aħjar jew agħar milli kien hemm qabel, imma trid tieħu t-total ta' dawn l-emendi kollha kif se jaħdmu flimkien u hemm issib li se jkun aġevolat kulħadd.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Ma jistax ikun li kulħadd ikun aġevolat.

ONOR.

JOHN DALLI: B'xi eċċezzjonijiet.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Ma jistax ikun li se jiġi aġevolat jekk l- inċidenza tat-taxxa llum se tkun ikbar.

ONOR.

JOHN DALLI: Imma qabel l-aġevolazzjoni kienet sa Lm1,500 u prattikament fuqhom kienet titħallas taxxa ta' 15%.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Fi kliem ieħor, jekk bniedem għandu żewġ part- time jobs u m'għandux a main employment, ma jikkwalifika għall-ebda aġevolazzjoni.

Allura x'jiġri fil-każ ta' individwu li qiegħed fuq żewġ boards?

ONOR.

JOHN DALLI: F'dawk ir-regolamenti se ssib li l-onorarja tal- Parlament u l-onorarja mħallsa lill-membri tal-boards tal-gvern m'humiex ikkonsidrati bħala part-time work u dawn iridu jħallsu r-rati normali.

Jiġifieri hawnhekk qed nagħmlu ċerti eċċezzjonijiet għal xi ħlasijiet li jsiru imma li m'humiex se jkunu kkonsidrati bħala part-time.

Eżempju ieħor huwa l-ħlas ta' nies li jirtiraw bil-pensjoni u li jibqgħu konsulenti mal- gvern.

Dawn ukoll mhux se jiġu meqjusa bħala part-time workers.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Għalkemm kienu ftaħru ħafna bir-riformi li saru sentejn ilu issa l-overtime se jiġi ntaxxat normali għax qed jiġi meqjus bħala xi ħaġa ħażina.

Kemm ikkritikawna għax konna kkritikajnihom!

THE CHAIRMAN: Hawn aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "H" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 19, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 19, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 20 - Emenda ta' l-artikolu 92 ta' l-Att prinċipali.

Clause 20 - Amendment of section 92 of the principal Act.

ONOR.

JOHN DALLI: Fi klawsola 20 qed issir korrezzjoni għal artiklu li kien hemm qabel, jiġifieri minflok il-kliem "għandu jiġi allokat lill-kont ta' income barrani" għandhom jidħlu l-kliem "għandu jiġi allokat lill- kont ta' income barrani kif provdut fil-paragrafu (b) ta' dan l-artikolu.".

Din bi żball ma kenitx saret fil-liġi oriġinali.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi klawsola 20.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 20 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 16 - Emenda ta' l-artikolu 56 ta' l-Att prinċipali.

Clause 16 - Amendment of section 56 of the principal Act.

(Posposta aktar kmieni fil-Kumitat)

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, għal din il-klawsola nipproponi din l- emenda:

"I" Klawsola 16 għandha tiġi emendata kif ġej:

(1) fil-paragrafu (b) tagħha, fil-paragrafu (e) tas-subartikolu (2) li hemm fih minflok il-kliem "japplikaw għall-armla tiegħu" għandhom jidħlu l-kliem "japplikaw għall-konjuġi li jibqa' ħaj"; u

(2) fil-paragrafu (d) tagħha, minflok il-paragrafu (b) tas- subartikolu (11) li hemm fih għandu jidħol dan li ġej:

"(b) Fil-każ tal-mewt ta' xi individwu li għalih japplika l-paragrafu (a) ta' dan is-subartikolu u li jkun intaxxat bir-rati mniżżlin fis- subparagrafu (i) tal-paragrafu (a) tas-subartikolu (2) ta' dan l- artikolu, l-konjugi li jibqa' ħaj ikun intitolat li jagħżel li jiġi ntaxxat bl-istess mod u taħt l-istess kondizzjonijiet bħall-individwu li miet u intaxxat bir-rati mniżżlin fis-subparagrafu (ii) tal- paragrafu (a) tas-subartikolu (2) ta' dan l-artikolu, u sakemm dik l- għażla ma tiġix rinunzjata, il-konjugi li jibqa' ħaj jiġi kkonsidrat li ssodisfa hu stess il-perjodu ta' assenza minn Malta li jikkwalifika kemm stipulat.".

"I" Clause 16 shall be amended as follows:

(1) in paragraph (b) thereof, in paragraph (e) of subsection (2) therein for the words "to his widow" there shall be substituted the words "to the surviving spouse"; and

(2) in paragraph (d) thereof, for paragraph (b) of subsection (11) therein there shall be substituted the following:

"(b) In the event of the demise of any individual to which paragraph (a) of this subsection applies and who is charged to tax at the rates laid down in subparagraph (i) of paragraph (a) of subsection (2) hereof, the surviving spouse shall be entitled to elect to be charged to tax in the same manner and under the same conditions as the deceased individual and charged at the rates laid down in subparagraph (ii) of paragraph (a) of subsection (2) hereof, and until such election is not remanded, the surviving spouse shall be considered to have satisfied in his own right the qualifying period of absence from Malta stipulated therein.".

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Din l-emenda hija konsegwenza tar-rimarka li ma' "widow" indaħħlu "widower" ukoll u allura ġiet tradotta bħala konjuġi jew spouse, li jfissru it-tnejn, kemm armel kif ukoll armla.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l-emenda "G" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "G" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda "I" kif imressqa u moqrija mill- Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "I" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-klawsola 16 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 16, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 21 - Emendi konsegwenzjali għall-Att ta' l-1994 dwar l- Amministrazzjoni tat-Taxxa.

Clause 21 - Consequential amendments to the Income Tax Management Act, 1994.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, nipproponi din l-emenda:

"J" Klawsola 21 għandha tiġi emendata kif ġej:

(1) minflok is-subparagrafu (i) tal-paragrafu (a) tagħha, għandu jidħol dan li ġej:

"(i) minflok il-paragrafu (a) tas-subartikolu (4) għandu jidħol dan li ġej:-

"(a) fil-każ ta' kumpannija residenti f'Malta, il-balance sheet u l- kont ta' profitt u telf, li għandhom iħarsu f'kull dettall id- dispożizzjonijiet applikabbli ta' l-artikoli 167, 168 u 169 ta' l-Att ta' l-1995 dwar il-Kumpanniji, (Att Nru. XXV ta' l-1995) u minkejja kull eżenzjoni magħmula b'dak l-Att jew b'xi liġi oħra, dik il-balance sheet u l-kont ta' profitt u telf għandu jkollhom magħhom rapport magħmul minn awditur pubbliku ċertifikat kif provdut bid- dispożizzjonijiet applikabbli ta' l-artikoli 179 u 181 ta' dak l- Att;";"u

(2) fit-test Ingliż tal-paragrafu (f) tagħha, minflok il-kelma "derived" kull fejn tinsab għandha tidħol il-kelma "derive".

"J" Clause 21 shall be amended as follows:-

(1) for subparagraph (i) of paragraph (a) thereof, there shall be substituted the following:

"(i) for paragraph (a) of subsection (4) there shall be substituted the following:-

"(a) in the case of a company resident in Malta, the balance sheet and profit and loss account, which shall comply in every respect with the applicable provisions of sections 167, 168 and 169 of the Companies Act, 1995, (Act No. XXV of 1995) and notwithstanding any exemption made by that Act or by any other law, such balance sheet and profit and loss account shall be accompanied by a report made out by a certified public auditor as provided by the applicable provisions of sections 179 and 181 of that Act;";" and

(2) in the English text of paragraph (f) thereof, for the word "derived" wherever it occurs there shall be substituted the word "derive".

Din il-klawsola qed temenda l-Att dwar l-Amministrazzjoni tat-Taxxa u fiha punti li huma konsegwenzjali għall-emendi li għamilna fl-Income Tax Act.

Fl-Income Tax Act emendajna l-prinċipji u r-rati ta' kif għandha tiġi maħduma t-taxxa u fl-Att dwar l-Amministrazzjoni tat-Taxxa inkorporajna l- emendi neċessarji rigward formolarju u dati ta' meta għandhom jiġu magħmula ċerti dikjarazzjonijiet u affarijiet oħra ta' din in-natura.

THE CHAIRMAN: Hawn aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "J" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 21 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 21, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 22 - Dispożizzjoni transitorja.

Clause 22 - Transitory provision.

ONOR.

JOHN DALLI: Klawsola 22 qed tipprovdi għal dispożizzjonijiet transitorji rigward id-dikjarazzjoni spontanja u rigward artiklu 90A ta' dan l-Att.

Fil-każ li semmejna qabel dwar il-klawsola transitorja in ġenerali għall-emendi l-oħra li għamilna f'dan l-Att, il-parir li qed ningħata hu li billi fi klawsola 1 se nistipulaw id-data ta' meta dawn il- klawsoli partikolari se jidħlu fis-seħħ, dan ifisser - milli qed igħiduli dejjem hekk fisser - li għas-snin ta' qabel il-years of assessment li qed jiġu stipulati hawnhekk, jibqgħu viġenti l-provvedimenti ta' qabel.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jiddispjaċini ngħid li subklawsola 22(2)(a) tinnega din id-dikjarazzjoni.

Din tgħid hekk:

"The provisions of section 90A of the principal Act as in force before the coming into force of section 19 of this Act, shall continue to have effect with respect to income from part-time work in years of assessment prior to the year of assessment 1997;".

Issa fis-subklawsola l-oħra hemm li artiklu 19 jidħol fis-seħħ mill-year of assessment 1997.

Jiġifieri jekk ma tagħmilx it-transitory provision ma jiswiex għax trid bilfors tagħmilha "deemed to have continued".

Nixtieq nirrimarka wkoll li hawnhekk hawn żball għax il-kliem "with respect to income from part-time work" għandhom jiġu "with respect to income from overtime or part-time work".

Dan għaliex illum artiklu 90A jikkontempla l-income from overtime ukoll u jekk se nagħmlu saving clause għall-income minn xogħol part-time biss se jiġri li l-income mill-overtime sa l-1996 se jibda jiġi trattat skond dan l-abbozz li għandna quddiemna.

ONOR.

JOHN DALLI: Il-parir li għandi huwa li fir-realta' subklawsola (2)(a) hija superfluwa għax, bħal fil-każ tal-klawsoli l-oħra, la se ngħidu s-sena minn mindu se jiġu in vigore dawn is-subklawsoli, aħna nkunu qed ngħidu li għal dawk is-snin ta' qabel jidħlu in vigore l-klawsoli jew il-kanċellazzjonijiet li għamilna, se jkunu s-snin li huma years of assessment covered mil-liġi kif kienet.

Din hija l-prassi li dejjem intużat u fil-fatt din tagħmel sens għax jekk jien nagħmel assessment ta' income għal year of assessment 1989 nimxi fuq il-liġi kif kienet viġenti fl-1989.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jien nifhem dan ir-raġunament pero' jiddispjaċini ngħid li ma naqbilx miegħu u naħseb li legalment mhux hekk hija l-pożizzjoni.

Wieħed bilfors irid jagħmel saving għax once you repeal a section, dik ma tibqax teżisti aktar fil-ktieb tal-liġi.

Jekk issir reprint ta' din il-liġi minn se joqgħod ifittex kif kienet il-liġi ta' qabel għar-rigward ta' income li jkun sar qabel!

ONOR.

JOHN DALLI: L-avukati huma ċerti minn dak li qed igħidu.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Dan huwa xogħol għall-avukati speċjalment issa li żiedu t-tariffa!

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, nipproponi din l-emenda:

"K" Il-paragrafu (a) tas-subklawsola (2) tal-klawsola 22 għandu jitħassar u l-paragrafu (b) għandu jitqies is-subklawsola kollha.

"K" Paragraph (a) of subclause (2) of clause 22, shall be deleted and paragraph (b) shall constitute the whole subclause.

THE CHAIRMAN: Hawn iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

L-emenda "K" għaddiet.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 22 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 22, kif emendata, għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 1 - Titolu fil-qosor u bidu fis-seħħ.

Clause 1 - Short title and commencement.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, se nipproponi din l-emenda:

"L" Il-paragrafu (2) tal-klawsola 1 għandu jiġi emendat kif ġej:

(1) fis-subparagrafu (c) tiegħu, minflok il-kliem "6 sa 18," għandhom jidħlu l-kliem "6 sa 10, 12 sa 18,";

(2) fis-subparagrafu (e) tiegħu, minflok il-kliem "fis-26 ta' Marzu, 1996." għandhom jidħlu l-kliem "fis-26 ta' Marzu, 1996;"; u

(3) immedjatament wara s-subparagrafu (e) tiegħu għandu jidħol dan il- paragrafu ġdid:-

"(f) id-dispożizzjonijiet ta' l-artikolu 11 għandhom jitqiesu li bdew iseħħu fit-23 ta' Settembru, 1994.".

"L" Paragraph (2) of clause 1 shall be amended as follows:

(1) in subparagraph (c) thereof, for the words "6 to 18," there shall be substituted the words "6 to 10, 12 to 18,";

(2) in subparagraph (e) thereof, for the words "26th March, 1996." there shall be substituted the words "26th March, 1996;"; and

(3) immediately after subparagraph (e) thereof there shall be inserted the following new paragraph:-

"(f) the provisions of section 11 shall be deemed to have come into force on the 23rd September, 1994.".

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l- emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "L" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 1 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 1, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

It-Titolu għadda nem. con. u ġie ordnat biex isir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

ONOR.

JOHN DALLI: Nipproponi li l-Iskrivan tal-Kamra jkun awtorizzat li jikkorreġi xi żbalji ta' l-ortografija u jagħmel xi emendi żgħar barra li jagħmel ir-renumbering tal-klawsoli fejn ikun hemm bżonn.

THE CHAIRMAN: Il-Kumitat jaqbel?

(Onor. Membri: Iva)

Il-Kumitat qabel li l-Iskrivan tal-Kamra jkun awtorizzat li jikkorreġi xi żbalji ta' l-ortografija u jagħmel ir-renumbering neċessarju.

Fit-8.45 p.m. il-Kamra rriżumiet u l-President tal-Kumitati rrapporta l- Abbozz ta' Liġi mgħoddi b'emendi.

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IS-SIGURTA' SOĊJALI

SOCIAL SECURITY (AMENDMENT) BILL

L-Ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mit-3 ta' Lulju 1996.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

MR SPEAKER: L-Onor.

Michael Farrugia huwa in possession.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Mr Speaker, il-politika Laburista minn dejjem kienet mibnija fuq il-prinċipju ta' ġustizzja soċjali fejn parti mill-ġid tal-pajjiż titqassam fost iċ-ċittadini taħt is-sistema ta' servizzi soċjali.

B'hekk biss jitwettaq il-prinċipju ta' solidarjeta' vera fost id- diversi oqsma tas-soċjeta' tagħna.

F'diversi skedi l-Partit Laburista ggarantixxa dħul bażiku xieraq għall-familji kollha, protezzjoni għall- ħaddiema fuq il-post tax-xogħol, pensjonijiet għall-anzjani u servizzi speċjali għaċ-ċittadini bi ħteġijiet speċjali.

Il-politika ta' welfare state nbniet primarjament fuq dawn il-pilastri, jiġifieri s-sistema ta' benefiċċji soċjali flimkien ma' edukazzjoni u servizzi tas-saħħa b'xejn għal kulħadd f'dar diċenti għall-familji Maltin kif ukoll politika fil- qasam tax-xogħol.

GĦalkemm dawn is-sistemi żgur li jistgħu jiġu mtejba, wieħed jista' jgħid li dawn il-policies kienu adattati ħafna meta wieħed iqis ir-riżorsi tal-pajjiż u ċ-ċirkostanzi ta' dak iż-żmien.

Kien il- Partit Laburista li żera' t-twemmin tiegħu fost il-poplu dwar il-bżonn ta' riforma soċjali ġewwa pajjiżna u dan minkejja d-diversi ostakli li sab minn partiti opposti kif ukoll minn dawk li kellhom influwenza kbira fuq moħħ il- poplu.

Minn din iż-żerriegħa nibtet siġra b'saħħitha li tul il-medda taż- żmien tat il-frott tagħha u kull gvern ra kif għamel biex itejjeb dan il- frott.

Biss ħadd ma jista' jiċħad il-fatt li kien bis-saħħa tal-Partit Laburista li l-welfare state daħal f'pajjiżna għax kieku kien ikollu jgħaddi ferm aktar żmien qabel ma kienet tieħu din l-idea ta' welfare fil- firxa kif nafuha llum.

Għalhekk minn hawn insellem lill-mexxejja tal- Partit Laburista li kienu l-pijunieri fil-qasam tas-sigurta' soċjali kif ukoll fil-kisbiet soċjali li l-partit irnexxielu jwettaq matul is-snin.

Mr Speaker, nerġa' ntenni li llum nieħu pjaċir nisma' membri tal-Partit Nazzjonalista jgħidu li hawn consensus ġewwa pajjiżna għal dak li jirrigwarda l-ħarsien soċjali.

Niftakru li l-antenati tal-Partit Nazzjonalista ma tantx kienu favur l-introduzzjoni tal-parti l-kbira tal- prinċipji li fuqhom huwa mibni l-welfare state tal-lum.

Inkunu qed niżbaljaw jekk ma nagħtux kas ta' x'igħidu wħud mill-Membri Parlamentari mill-kamp oppost fl-attakki sfrenati li jagħmlu kontra l-għaqdiet tal- ħaddiema, b'mod partikolari l-unions, u b'dak li jgħidu dwar tnaqqir tas- servizzi soċjali taħt kull skuża immaġinabbli.

Diġa' bdejna naraw forma ta' tnaqqir fiċ-children's allowance u t-tneħħija tal-parental allowance u tal-family bonus.

Qed naraw wkoll kitba uffiċjali dwar il-ħsieb li f'pajjiżna tidħol forma ta' ħlas għas-servizzi f'isptarijiet ta' l-Istat u diskors ieħor - anke f'dan il-Parlament - li min għandu ċertu dħul għandu jibda jħallas għall-edukazzjoni fl-iskejjel ta' l-Istat.

Forsi dan huwa prinċipju li jrid idaħħal il-Partit Nazzjonalista meta jgħid li wasal iż- żmien li l-welfare state jispiċċa u minflok tidħol il-welfare society!

Dawn is-slogans tal-welfare society kulma jmur qed jaqbdu l-art fost il- partiti tal-lemin, bl-iskuża li jnaqqsu l-benefiċċji soċjali kif diġa' qed jiġri fostna.

Huwa l-bidu li ma nafux eżatt fejn se jwassal.

Nerġa' nfakkar li f'ebda programm elettorali tal-Partit Nazzjonalista qatt ma kien intqal li ċ-children's allowance kienet se titnaqqas għal sezzjoni tal-poplu u li addirittura se titneħħa għal ftit aktar minn 3,000 familja u skond l-aħħar informazzjoni li għandi n-numru ta' familji li se jintlaqtu b'mod hekk kiefer se jitla' għal 5,000.

F'ebda programm elettorali tal-Partit Nazzjonalista qatt ma sibna li kienet se titneħħa l- parental allowance.

Addio l-konċett li tant kien jiftaħar bih il-Partit Nazzjonalista li l-mara tad-dar tingħata allowance.

L-istess wieħed jista' jgħid fil-każ tat-tneħħija tal-family bonus u għall-fatt li l-allowance għat-tfal b'diżabilita' se tiġi b'mod li mingħandu dħul ta' Lm7,500 se jkollu tnaqqis minn din l-allowance u jekk il-ġenituri ta' dawn il-tfal jaqilgħu ċertu ammont, din l-allowance se tispiċċa għal kollox.

Il-Gvern lanqas ta kas ta' l-anomaliji li ħoloq bl-istruttura l-ġdida fejn għaqqad flimkien it-tibdil li sar fl-income tax mat-tibdil li qed iseħħ fiċ- children's allowance.

Dan l-aħħar il-Gvern ta sinjali li allarmaw lill-poplu dwar kemm fil-fatt is-soċjeta' tagħna se jkollha l-kapaċita' li tibqa' ssostni l-benefiċċji soċjali li għandna f'pajjiżna.

Il-Partit Nazzjonalista donnu jrid lill- poplu jemmen li l-Istat għandu jfarfar mill-obbligu li jipprovdi servizzi u benefiċċji soċjali u dan bl-iskuża li dawn jistgħu jinkisbu bi ħlas mis- settur privat.

Hawnhekk ta' min jagħmel ċerti mistoqsijiet.

X'hemm moħmi wara l-ħsieb ta' bidla fis-sistema ta' pensjonijiet li semma xi xhur ilu l-istess Ministru li qed jippilota dan l-abbozz ta' liġi?

Xi żmien ilu konna smajna li l-eta' ta' l-irtirar mhux se tibqa' kif nafuha llum u se ssir obbligatorja sal-65 sena.

Din kienet issemmiet xi tliet snin ilu imma mbagħad f'daqqa waħda dehret li tpoġġiet fuq l-ixkaffa għaliex jidher li ħafna kienu kontra tagħha u fiċ-ċirkostanzi hekk kien jaqbel għall- istrateġija elettorali.

Wieħed allura jistaqsi: Imma fejn sejrin sewwa sew?

Il-Malti jgħidlek li l-qasba ma ċċaqċaqx għal xejn u għalhekk wara li smajna dan il-ħafna għajdut fuq dan it-tibdil inħoss li ċ-ċittadini Maltin m'għandhomx jitħallew aktar fl-għama, aktar u aktar lejliet elezzjoni.

Wieħed għandu jkun jaf f'liema direzzjoni sejjer il-Partit Nazzjonalista u jekk dan għadux isostni li l-irtirar mix-xogħol ikun ta' 65 sena jew inkella jibqa' kif inhu jew jekk hux se jsir xi tibdil ieħor f'dan ir- rigward.

Bħalissa fil-Kunsill ta' l-Ewropa qegħdin nitkellmu fuq social policy ġdida għall-Ewropa u filwaqt li f'Malta qegħdin nikkonsidraw li l- eta' ta' l-irtirar għandha tiżdied, diversi membri parlamentari minn pajjiżi Ewropej qed jgħidu li l-eta' ta' l-irtirar għandha tiġi mnaqqsa.

Jiena ngħid li jkun tajjeb jekk tinħoloq diskussjoni f'pajjiżna dwar jekk persuni li jkollhom ċerta esperjenza u jkunu kisbu ċerta professjonalita' fix-xogħol tagħhom għandniex noħolqulhom, fuq bażi volontarja, xi forma ta' kontinwazzjoni wara l-eta' normali ta' l-irtirar ħalli jkunu jistgħu jkomplu jagħtu l-kontribut tagħhom għall-ġid ta' pajjiżna.

Meta din il- kwestjoni ta' l-irtirar mal-65 sena tqanqlet għall-ewwel darba, il-ħsieb kien differenti.

Dak iż-żmien kien hemm kelliema minn din in-naħa tal- Kamra li esprimew l-idea li għandu jinstab mezz kif l-esperjenza li l- ħaddiema jkunu ġabru tul is-snin ma tintilifx u ma nagħmlux ħażin jekk noħolqu diskussjoni biex inkunu nafu fejn sejrin.

Ma narax għalfejn għandna noqogħdu nħabblu moħħna fejn irid imur il-Partit Nazzjonalista għax dan dak li jwiegħed jew ma jagħmlux, jew saħansitra jagħmlu bil-maqlub.

(Interruzzjonijiet)

Kif nistgħu nagħtu kas ta' x'jingħad illum il-ġurnata f'dan il-Parlament mill-kelliema tal-Gvern, aktar u aktar issa li qegħdin lejliet l-elezzjoni fejn kultant il-ħtieġa li jakkwistaw il-vot twassalhom biex anke jwiegħdu l- ilma jiżfen!?

(Interruzzjonijiet) Wara min jafu!

Kieku fil-programm elettorali l-Partit Nazzjonalista jipproponi illi min ikun f'ċerta pożizzjoni ta' tmexxija u għax ma jimxix kif suppost jgħaddi minn proċess biex imbagħad b'xi forma ta' ħasil mirakoluż dan joħroġ nadif tazza, hemmhekk forsi nasal biex nemmen din il-wegħda.

Il-maġġoranza tal-poplu ma tantx temmen fir-riżultati tad-deċiżjonijiet meħuda dan l-aħħar rigward ċerti ministri ewlenin u lanqas jien personalment ma nemminhom.

Li jinteressani hu li aktar ma' l-Prim Ministru jiddefendi dawn ir-rapporti iktar inqawwi qalbi li l-Partit Laburista se jirbaħ l-elezzjoni li ġejja għax affarijiet bħal dawn jikkundannaw lill-Partit Nazzjonalista għal telfa elettorali.

MR SPEAKER: Sar il-ħin.

Onor. Farrugia, se tibqa' in possession?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Iva, Mr Speaker, se nibqa' in possession.

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru, jekk jogħġbu jressaq l-Aġġornament.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni ġiet interrotta u baqgħet aġġornata.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

GUIDO de MARCO: Sur President, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar it-Tnejn, 15 ta' Lulju, 1996, fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Mozzjonijiet

Riżoluzzjoni dwar Avviż Legali 70 ta' l-1996 imressqa mill-Ministru tal- Finanzi.

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali - it-Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar is-Servizz tas-Sigurta' - it-Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar it-Taxxa fuq l-Income - it-Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar is-Sigrieti Uffiċjali - it- Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Bord ta' Standards ta' Malta - it-Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Professjoni Medika u l- Professjonijiet li għandhom x'jaqsmu magħha - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar is-Serq u l-Kustodja ta' Tfal - it-Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kontroll tal-Pestiċidi - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Lottu Pubbliku - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Pools tal-Gvern Malti fuq il- Logħob - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Konservazzjoni u l-Amministrazzjoni tas-Sajd - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar ir-Regolament tat-Traffiku -it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta (Emenda Nru 1) (Abbozz Nru 124) - it-Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta (Emenda Nru 2) (Abbozz Nru 125) - it-Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Ħabs - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Awtorita' Marittima ta' Malta - it-Tieni Qari;

U xi aġenda oħra li tista' tiġi komunikata aktar tard

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GUIDO DE MARCO: Sur President, nixtieq nieħu ftit mill-ħin tal- Kamra biex nitkellem mhux f'kontest diviżiv jew partiġjan jew għall- vantaġġ ta' parti jew ta' oħra imma f'kontest ta' partiġjaniżmu għal dan il- Parlament.

Jien qed nirriferi għas-sitwazzjoni tal-Kumitati tal-Kamra li kemm int, Mr Speaker, u kemm aħna fuq iż-żewġ naħat ħdimna u irsistejna biex waqqafnihom.

Meta ħloqna il-Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi forsi għall-mument xi ħadd seta' ħaseb li b'hekk se nneħħu l-preżenza u x-xogħol tal-Parlament, imma fir-realta' rnexxielna nżommu l-ħajja tal-Parlament attiva bl-iktar mod sħiħ u fl-istess ħin waqqafna dan il-kumitat li jeżamina l-liġijiet b'attenzjoni u nista' ngħid b'riżultati pożittivi.

Ta' min jgħid li għandna wkoll il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali, li naħseb qiegħed isib saqajh; għandna l-Kumitat Permanenti dwar l- Affarijiet Barranin, li jien xtaqt li jiffunzjona bil-preżenza sħiħa tal- membri taż-żewġ naħat tal-Kamra kif ukoll għandna il-Public Accounts Committee li jiltaqa' ma' ċerti diffikultajiet which we can only solve by trial and error.

Meta jkollok kumitat diffiċli u li jikkrea problemi diffiċli, jista' jkun li n-nuqqas ta' esperjenza għar-rigward ta' kif jitħaddem jagħti lok għal ċertu nuqqas ta' qbil.

Pero' jien inħoss li nista' ngħid bl-iktar mod korrett li l-PAC jiffunzjona tajjeb u dan għax hemm il-volonta' politika tal-membri tiegħu u għax iċ-chairman tiegħu, l- Onor. Lino Spiteri, aġixxa b'kapaċita' u b'interess.

Fl-opinjoni tiegħi, il-malintiż li nqala' forsi seta' anke ġie evitat kieku ħadna l-okkażjoni li niddiskutuh aktar.

Mr Speaker, jien nista' ngħid li ċertament ma kien hemm l-ebda intenzjoni li l-eżekuttiv b'xi mod jew ieħor iwarrab lill-Parlament, kemm fil-forma ġenerali tiegħu kif ukoll fil-forma ta' kumitat bħalma huwa l-Public Accounts Committee.

Pero', kif anke aċċenna l-Onor.

Lino Spiteri meta tkellem fil-Kamra, inqalgħu ċerti sitwazzjonijiet fejn la hu u lanqas il- Gvern - li skond il-Kostituzzjoni għandu r-responsabbilta' tat-tmexxija tal- pajjiż - ma xtaqu li jinqalgħu.

Dan seta' ġara billi għar-rigward ta' komunikazzjonijiet banda ma fehmitx lill-banda l-oħra tajjeb biżżejjed, jew bħalma jiġri fil-ħajja wieħed ikun ħares lejn xi ħaġa minn angolu u l-ieħor ikun ħares lejha minn angolu ieħor.

Pero', Sur President, jekk tistaqsini x'naħseb fl-intimu tiegħi, jien ngħidlek li dan kien riżultat ta' malintiż li jista' jinqala' fl-aħjar familji u jien nemmen li l-familja tal- Parlament tagħna hija waħda mill-aħjar familji.

L-għaqal jitlob li meta jkun hemm xi qtugħ fit-tessut tal-ħajja parlamentari, ix-xogħol tagħna m'għandux ikun dak li naċċentwaw id-differenzi jew li wieħed iwaħħal fl- ieħor imma naħseb li l-aħjar pass ikun li nagħrfu li dawn huma istituzzjonijiet li qed iservu lill-Parlament.

Aħna u mexjin irridu nitgħallmu li għalkemm fit-triq ikollna xi ntoppi 'l hawn u 'l hemm huwa essenzjali li dawn il-kumitati - qed nirriferi għall-kumitati kollha - li huma parti mix-xogħol ta' din il-Kamra jiffunzjonaw bis-sħiħ.

Biex waqqqafna dawn il-kumitati ma kenitx xi ħaġa faċli.

Sur President, ippermettili nfakkrek meta flimkien miegħi u l-Onor.

George Vella morna Londra biex naraw kif jiffunzjona l-PAC.

Rajna u rrealizzajna l-problemi li jistgħu jinħolqu għal pajjiżna peress li aħna qegħdin f'fażi esperimentali fejn naturalment irridu nikbru u nitgħallmu.

L-appell tiegħi fil-fatt hu li għandna nikbru u nitgħallmu.

Dan għaliex fil-fehma tal-Gvern u anke tiegħi, issa bħala l-Leader of the House, il- primat tal-Parlament huwa fundamentali għall-ħajja nazzjonali.

Imbagħad il- Gvern - anzi ngħid il-Kabinett - għandu responsabbilta' għat-tmexxija tal- pajjiż, liema responsabbilta' tagħtihielek il-Kostituzzjoni ta' Malta stess.

Aħna m'aħniex Repubblika presidenzjali imma Repubblika fejn il-piż għat-tmexxija tal-pajjiż qiegħed fuq il-Kabinett.

Il-Parlament huwa l- organu suprem tal-poplu Malti u għandu ċerti responsabbiltajiet u funzjonijiet mhux biss f'materja ta' leġislazzjoni imma wkoll billi jivvota l-flus.

Ċertament dan il-Parlament għandu jgħix din ir-responsabbilta' u jien naħseb li l-Public Accounts Committee huwa wieħed minn dawn il- kumitati li jistgħu jgħinu biex nassolvu aħjar ix-xogħol ta' dan il- Parlament.

Sur President, għamilna passi kbar li forsi lanqas qed nirrealizzaw kemm effettivament huma importanti dawn il-kumitati li waqqafna u pass kbir ieħor kien meta waqqafna l-Ombudsman bi ftehim mal-partijiet kollha ta' dan il-Parlament.

Għal dawn il-passi u għal dawn l-iżviluppi kbar il-Gvern jista' jieħu ħafna mill-mertu għaliex kien hu li inizzjahom u li ġabhom 'il quddiem, pero' irrid ngħid li f'affarijiet bħal dawn, il-mertu mhux biss huwa tal-Gvern imma huwa tal-Parlament kollu li jikkonsisti fil-Gvern u fl- Oppożizzjoni.

Fil-fatt illejla għalhekk ridt nitkellem għax ma nixtieqx nara dak li jien nikkonsidra bħala pass 'il quddiem fil-ħajja parlamentari jiġi mħassar minħabba xi disgwid li ġie kkaġunat in buona fede.

Biex tibni trid ħafna ħin, trid sens ta' responsabbilta', trid spirtu ta' dedikazzjoni u trid ukoll miżura ta' kuraġġ politiku, pero' biex tħott mhuwiex daqshekk diffiċli.

Jien konvint li mhux qiegħed nitkellem sempliċement għalija nnifsi imma qiegħed nagħti leħen ukoll lil dan il-Parlament, kollu kemm hu.

Jien konvint li qiegħed nitkellem għall-kollegi tiegħi ta' din in-naħa tal-Kamra u sinċerament nemmen li qed inlissen ukoll il-ħsebijiet tal-kollega tiegħi l-Onor.

Lino Spiteri u tal-kollegi tiegħi tan-naħa l-oħra tal-Kamra.

Il- volonta' politika tagħna hija mhux li nagħmlu xi żball, għax dan jista' jsir kemm minn naħa u kemm minn oħra, imma li nagħrfu nissuperaw il- possibbilta' ta' l-iżball billi ngħinu lil xulxin u mhux billi nagħmlu għal xulxin.

Naħseb li b'dan il-mod insaħħu kemm-il Parlament kif ukoll id- demokrazija f'pajjiżna.

Il-poplu in ġenerali jirrispetta lill-partiti politiċi u m'għandniex noqogħdu fuq xi tgergir li jsir għax meta tobrox il- wiċċ wieħed jinduna li l-poplu Malti jemmen u għandu fiduċja fil-partiti politiċi tiegħu.

Naħseb li aħna għandna nkunu inqas vitrijoliċi fil- kritika għal xulxin billi nżommu l-kritika fil-livelli ta' l-aċċettabilita' tad-diskussjoni ħajja f'demokrazija ħajja ħalli b'hekk insaħħu lill-pajjiż.

Dan l-intervent qed nagħmlu mhux biex jien nieħu xi vantaġġ politiku jew tieħu xi vantaġġ politiku din in-naħa tal-Kamra jew in-naħa l-oħra tal- Kamra, imma biex nifhmu li jenħtieġ li noqogħdu attenti biex dak li bl- għaqal taż-żewġ naħat bnejna ma jitkissirx minħabba xi nuqqas ta' banda jew oħra jew, kif inhi l-fehma tiegħi, minħabba xi diżgwid li seta nqala'.

Il- poplu Malti ma jkunx grat jekk aħna nipprovaw inkabbru l-problemi li jinqalgħu u l-għaqal jitlob li ma niddramatizzawx is-sitwazzjoni.

F'dan il- kontest jien nixtieq nara li x-xogħol tal-kumitati kollha jitkompla u jien għandi fiduċja sħiħa fl-Onor.

Lino Spiteri bħala President tal-Public Accounts Committee.

Pero' jien naħseb li hemm affarijiet oħra li jittraxxendu lili Guido de Marco, lil Lino Spiteri, lil George Vella u lill- Membri kollha ta' din il-Kamra jiġifieri hemm affarijiet li għandhom valur iżjed minna.

Aħna ma ħdimniex biex nagħmlu xi ħaġa ta' valur għalina imma ħdimna biex nagħmlu xi ħaġa li hi ta' valur għal Malta.

Jien naħseb li dak huwa l-ikbar sodisfazzjon li l-parlamentari jista' jkollhom.

MR SPEAKER: Grazzi.

Hawn iktar rimarki?

Il-Ministru Tabone.

ONOR.

ANTON TABONE (Ministru għal Għawdex): Mr Speaker, fil-ħin li għad fadal nixtieq li nieħu l-opportunita' biex inwieġeb għad-diskors li sar minn Membru ta' l-Oppożizzjoni f'aġġornament tal-ġimgħa l-oħra.

L- Onor. Membru semma żewġ suġġetti relatati ma' l-impjegati Għawdxin u fl- aħħar tad-diskors tiegħu qal li l-Ministeru għal Għawdex m'hux qed jiffunzjona u li l-Partit Laburista għandu proposta aħjar biex imexxi l- amministrazzjoni tal-pajjiż.

Peress li l-Onor.

Membru daħħalni xi ftit fil- kredu - I am willing to oblige - beħsiebni nirrispondi għal dak li ntqal.

L-Onor.

Membru tkellem fuq l-impjegati Għawdxin li hemm jaħdmu fid-dwana ta' Malta u fuq is-suldati Għawdxin fil-forzi armati.

Il-Membru ta' l- Oppożizzjoni ta x'wieħed jifhem li d-dwana ta' Għawdex minn dejjem kienet miftuħa u li din dejjem kienet staffed b'impjegati Għawdxin.

Għal min seta ħa x'impressjoni ħażina ta' kif inhuma l-affarijiet tajjeb li jkun jaf li l-fergħa tad-dwana ġewwa Għawdex, infetħet fl-1993, jiġifieri fi żmien dan il-Gvern.

Hawnhekk irrid inżid li l-bżonn ta' fergħa tad-dwana nħass meta dan il-Gvern bena l-yacht marina ġewwa l-port ta' l-Imġarr, Għawdex.

Dan juri l-ħidma kontinwa tal-Gvern preżenti biex joħloq servizzi ġodda fil-gżira ta' Għawdex biex b'hekk jagħti l-opportunita' lill- ħaddiema li jkollhom xogħol fil-gżira ta' Għawdex stess.

Biex iħaddmu dan l-uffiċċju safejn kien possibbli nġabu dawk l-impjegati Għawdxin li jaħdmu fid-dwana ta' Malta u dan ġara fil-perijodu taż-żmien li ilha miftuha d- dwana f'Għawdex.

Dawn il-ħaddiema jaħdmu b'roster ta' tliet ijiem fil- ġimgħa u jinbidlu wara tliet ijiem.

Għalhekk mhux veru dak li qal l-Onor.

Membru li qisu li d-dwana f'Għawdex kienet minn dejjem hemm u li qabel kien hemm l-Għawdxin impjegati f'din id-dwana u issa flokhom bdew ġejjin il- Maltin.

Nirrepeti li l-verita' hi li l-gwardjani li jiġu jagħtu servizz fid-dwana ta' Għawdex huma mpjegati fid-dwana f'Malta u jiġu hawn fuq roster.

Huwa veru li fil- kategorija ta' customs officer hemm żewġ Maltin li jaħdmu fid-dwana t'GĦawdex u dan jiġri għaliex m'hemmx GĦawdxin impjegati f'Malta li għandhom il-grad ta' customs officer.

Huwa veru wkoll li hawn wieħed f'Malta li huwa residenti f'GĦawdex li għandu l-grad ta' inspector, jiġifieri ogħla minn customs officer.

Jekk id-dipartiment jiddeċiedi li dan l-inspector jista' jingħaqad mal-fizzjali li jmorru GĦawdex jiena ma nara xejn ħażin għal dan l-arranġament.

Irrid ngħid li ta' xejn hawn min jinsa jew jipprova jnessi x'inhi s- sitwazzjoni, għax id-dwana f'GĦawdex hija riżultat tal-yacht marina li saret b'riżultat tal-ħidma tal-Gvern u tal-Ministeru għal GĦawdex biex dejjem jinħolqu servizzi ġodda.

Il-yacht marina kellha l-iskop kemm li tpoġġi lil GĦawdex fuq il-mappa tal-yacht marinas kif ukoll li tipproġetta lil GĦawdex bħala post ta' destinazzjoni turistika distinta.

Id-dwana nfetħet ukoll biex toħloq dawk li jissejħu pratique facilities ħalli min jiġi minn barra bil-yacht ma jkollux għalfejn l-ewwel jidħol Malta, kif kien isir fl-imgħoddi, imma jista' jidħol f'GĦawdex u jitlaq minn GĦawdex direttament.

Minn mindu twaqqfet il-yacht marina mhux biss hemm il-possibbilta' li l-ħaddiema tad-dwana minn GĦawdex fit-tliet xhur tas-sajf jaħdmu f'Għawdex stess, imma nħolqu postijiet tax-xogħol f'GĦawdex stess li qabel ma kenux jeżistu.

Din hija l-politika tal-Gvern preżenti ta' kif jinħolqu l-opportunitajiet għal impiegi ġodda.

Jekk jirriżulta li jkun hemm il-bżonn li d-dwana tibqa' miftuħa għal żmien itwal - u jiena nipprospetta li dan jista' jiġri - allura tikber il-possibbilta' li wieħed ikompli jaħdem aktar minn tliet xhur u nofs fil-gżira t'GĦawdex stess.

Pero' dawn iċ-chances jikbru taħt dan il-Gvern u ma setgħu jikbru qatt taħt il-Gvern ta' qabel.

Il-membru ta' l-Oppożizzjoni jappartjeni għall- partit li dam 16-il sena fil-gvern u li ma fetaħ l-ebda dwana.

Anzi!

Kieku dak iż-żmien kont tirraġuna b'dan il-mod, il-klima fil-pajjiż kienet tali li kont tkun qisek qed titkellem bla sens.

Fil-każ ta' l-armata, il-membru ta' l-Oppożizzjoni ta l-impressjoni li qiegħda ssir x'inġustizzja peress li membri tal-forzi armati minn GĦawdex jiġu jagħmlu x-xogħol f'Malta.

Irrid ngħid li seba' snin ilu, x-xogħol kien imqassam b'mod li għal erba' xhur kienu jaħdmu f'Malta u għal tmien xhur f'GĦawdex.

Aktar ma għadda ż-żmien ix-xogħol tas-suldati f'GĦawdex twal għal sena filwaqt li x-xogħol f'Malta baqa' ta' erba' xhur.

Illum in- numru ta' xhur li s-suldat GĦawdxi jagħmel f'GĦawdex twal għal 16-il xahar u dan huwa eżempju ieħor ta' kif jimxi l-Gvern fil-politika tiegħu għal GĦawdex.

Kif jaf kulħadd, riċentement bnejna heliport li jikkompeti ma' heliports fuq il-kontinent.

Barra li aħna għandna nkunu kburin u sodisfatti li għandna dan il-heliport, dan is-servizz ta' l-ajru ħoloq ukoll numru ta' postijiet tax-xogħol f'GĦawdex li jlaħħqu 'l fuq minn 30 post bejn dawk li fit-terminal u dawk fil-fire fighting section.

Dan huwa l-mod kif aħna nwettqu l-politika tagħna għall-ħolqien ta' aktar opportunitajiet ta' xogħol għall-GĦawdxin f'GĦawdex stess.

Kif stqarr l-istess Onor. Membru ta' l-Oppożizzjoni, hemm mal-15-il membru Għawdxi tal-forzi armati li issa ġew stazzjonati fuq bażi permanenti fil-fire fighting section tal-heliport t'GĦawdex.

Jiena nista' nassigura lill-Onor.

Membru li dan il-Gvern b'dan il-mod se jibqa' miexi.

Jiena kemm-il darba għidt li f'dawn l-aħħar disa' snin f'GĦawdex inħolqu 3,500 post ta' xogħol, fejn numru minnhom kien fis- settur pubbliku u numru akbar fis-settur privat.

Dawn l-impjiegi nħolqu għaliex hemm politika speċifika li qiegħda tagħti ċ-ċans li GĦawdex jidher bħala l-post ta' investiment u b'hekk jinħolqu opportunitajiet ta' xogħol f'GĦawdex stess.

Jiena m'għandix għalfejn noqgħod infakkar kif qabel kienet is-sitwazzjoni fil-forzi armati.

Dawk li qabel kienu jinġabu Malta kienu jkunu membri tal-korpi li kienu jaħdmu taħt dixxiplina militari.

Niftakru fil-famuż inċident ta' dak il- brigadier li kien mar fuq it-televiżjoni biex isejjaħ lin-nies.

Dawn kienu jkunu mijiet meta fil-fatt illum is-suldati GĦawdxin li jkunu Malta naqas għal sitta.

Niftakar ukoll li meta kienu joħorġu applikazzjonijiet biex iħajru lil min jidħol f'xi korp, fil-każ ta' l-GĦawdxin kien ikun hemm klawsola speċifika li kienet tgħid li min jingaġġa minn GĦawdex m'għandux ċans jaħdem la f'GĦawdex u lanqas f'Kemmuna.

Din kienet kondizzjoni li kienet issir meta l-partit ta' l-Onor.

Membru kien fil-gvern.

Irrid nassigura lil min qiegħed jisma' u lil min diġa' sema dak li kellu x'jgħid l-Onor.

Membru ta' l-Oppożizzjoni, li l-futur ta' GĦawdex huwa taħt dan il-Gvern għax il-politika tiegħu tagħti prova li anke f'din il-gżira żgħira bil-limitazzjonijiet li għandha, jistgħu jinħolqu opportunitajiet ta' żvilupp sostenut li ħafna nies ta' fidi żgħira ma kenux jemmnu li jistgħu jirnexxu.

Il-Gvern preżenti qiegħed idaħħal il-kultura fil-pajjiż kollu kemm hu li wieħed għandu jħares iżjed lejn il-potenzjal li joffri GĦawdex milli lejn id-diffikultajiet li jippreżenta u din il-kultura ġdida ħajret investiment f'diversi oqsma f'GĦawdex.

B'konsegwenza ta' dan l- investiment, l-opportunitajiet ta' xogħol żdiedu fl-oqsma kollha tal-ħajja ekonomika GĦawdxija, inkluż il-qasam tas-servizzi.

B'ottimiżmu irrid ngħid lil dawn in-nies li qegħdin jistennew li jkollhom ix-xogħol fil-gżira t'Għawdex li llum l-opportunitajiet illum huma ħafna akbar minn qatt qabel bil-politika tagħna ta' ftuħ ta' yacht marina, heliport, customs office u servizzi oħrajn.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal nhar it- Tnejn, 15 ta' Lulju, 1996, fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Viċi Prim Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET- IMWIEĠBA BIL-MIKTUB

DJAR - AKKOMODAZZJONI ALTERNATIVA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid matul din is-sena finanzjarja kemm saru talbiet lid-Dipartiment ta' l-Akkomodazzjoni Soċjali dwar talbiet għal djar alternattivi minħabba (a) li d-djar li jgħixu fihom mhumiex meqjusa bħala mhux abitabbli; b) li d-djar ma kenux għadom tajbin għal familji li jgħixu fihom minħabba anzjanita' jew diżabilita' fiżika?

Kemm hemm talbiet f'dawn iż-żewġ oqsma bħalissa akkumulati fuq għadd ta' snin?

ONOR.

CENSU GALEA: L-istatistika miġbura mid-Dipartiment tad-Djar tinżamm b'mod kemmxejn differenti minn kif mitlub mill-Onor.

Interpellant.

Fil-fatt, id-Dipartiment iżomm statistika ta' applikazzjonijiet fejn min japplika jiddikjara li l-post li joqgħod fih hu sub-standard jew fil- periklu.

Numru sostanzjali minn dawn l-applikanti meta jiġu verifikati mill-uffiċjali tad-Dipartiment tad-Djar jirriżultaw bħala mhux korretti.

Madanakollu, matul is-sena li qegħdin fiha daħlu dawn l- applikazzjonijiet:

a) 72 b) 75

In-numru ta' applikanti pendenti fil-Kategoriji msemmija hu:

a) 1301 b) 716

UNIVERSITA' - KARTI TA' L-EŻAMIJIET

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid jekk l-Universita' hux beħsiebha tniedi investigazzjoni dwar żbalji li saru f'diversi karti ta' l-eżamijiet organizzata mill-Universita' ta' Malta f'dawn l-aħħar ġimgħat?

Biex ma jerġgħux isiru ċerti żbalji bħal meta kien hemm mistoqsija fl- orali tat-Taljan meta ma kienx hemm possibbilta' ta' tweġiba għall- mistoqsija numru 4, jew żbalji fir-reliġjon jew fl-ortografija tal-Malti fost l-oħrajn, x'miżuri hemm il-ħsieb li se jittieħdu?

Dawk li jikkoreġu l-karti ġew mogħtija informazzjoni dwar żbalji li setgħu affettwaw dak li għamlu l-istudenti?

Id-Dipartiment ta' l-Edukazzjoni huwa inkwetat dwar dawn l-iżbalji?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien assigurat mill-Universita' li l-Bord tal- MATSEC jieħu bis-serjeta', jistħarreġ u jikkunsidra kull ilment, kumment u suġġeriment dwar l-eżamijiet tal-MATSEC.

Fejn kien il-każ, il-MATSEC ġibed l-attenzjoni tal-Bord ta' l-Eżaminaturi konċernati sabiex l-ebda kandidat ma jkun ippenalizzat fir-riżultat finali minħabba xi nuqqas li seta' kien hemm fil-karta.

Ta' min jgħid iżda li, kontrarjament għall-impressjoni li donnu jrid jagħti l-Onorevoli Interpellant li l-karti ta' l-eżamijiet tal-MATSEC kienu miżgħuda bl-iżbalji, l-ilmenti li kien hemm kienu ftit ħafna meta wieħed jikkunsidra li l-eżamijiet li jorganizza l-MATSEC jikkomprendu 'l fuq minn mitejn karta differenti.

Ħafna drabi anki dawn l-ilmenti ma jistgħux ikunu kkunsidrati bħala li kienu qed jirreferu għal żbalji fil-karti.

B'danakollu, nikkonferma li l-Bord tal-MATSEC jinkwieta anke dwar żball wieħed u qed jagħmel li jista' biex jassigura li l-ebda karta ma jkun fiha żbalji.

XEMXIJA - DRENAĠĠ

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid għaliex għad hemm irwejjaħ tad-drenaġġ fil-Bajja tax-Xemxija u l-inħawi?

Minkejja l-wegħda tal-Ministru li din il-problema se titneħħa, jista' jgħid x'ġara biex dan għadu ma sarx?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Il-fażi finali tas-sistema tad-drenaġġ fix-Xemxija tlestiet matul ix-xahar ta' Diċembru 1995 u twassal id-drenaġġ ta' l-inħawi tal-Qawra, Buġibba, San Pawl u x-Xemxija fil-pumping station il-ġdida.

Minn dak iż-żmien 'l hawn ma kien hemm ebda ħsara jew fawran mis-sistema l-ġdida u mir-rapporti fuq il-kwalita' ta' l-ilma baħar għad ma kienx hemm sinjali ta' kontaminazzjoni li jwasslu għall-għeluq tal-bajja.

Għaldaqstant l-irwejjaħ imsemmija ma jidhrux li huma kawża ta' drenaġġ qiegħed jew imfawwar.

Rapporti riċenti fuq fawran fix-Xemxija kien kawża ta' stoppages normali f'service main li jwassal parti mid-drenaġġ fl-inħawi fis-sistema l-ġdida u mhux mis-sistema l-ġdida.

ETC - PERSUNI B'DIŻABILITA'

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Billi fl-1987 daħlu mijiet ta' nies "disabled" jaħdmu mal- Gvern u fil-maġġoranza tagħhom għadhom ma ħadu ebda promozzjoni u baqgħu bi grad ta' labourer, u billi wħud minnhom qed jagħmlu xogħol klerikali u xogħol ta' messaġġier, tista' l-Korporazzjoni għax-Xogħol u Taħriġ tagħmel studju fejn qed jaħdmu dawn in-nies u tagħmel rappreżentazzjonijiet mad- dipartimenti rispettivi tagħhom biex jingħataw inkoraġġiment u ma jibqgħux bi grad ta' Labourer?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Dak li qed jissuġġerixxi l-Onorevoli Interpellant ma hux fil-kompetenza tal-Korporazzjoni għax-Xogħol u Taħriġ.

WSC - DEPOŻITU

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Billi l-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma qed timponi lil dawk li jmorrulhom il-kanen ta' l-ilma biex jiddepożitaw Lm100 qabel jibda x-xogħol, l- Ministru japprezzax li hemm romol, nisa separati u anke nies li jgħixu fuq l-assistenza soċjali li qed ikollhom bżonn dan ix-xogħol u ma jkollhomx Lm100 biex jagħmlu d-depożitu?

Tista' f'dawn il-każi l-Korporazzjoni għas- Servizzi ta' l-Ilma tkun aktar sensittiva u ħanina u ma timponiex dan id- depożitu fuq dawn in-nies fil-bżonn?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Kif ilu jsir snin twal, il-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma timxi b'tariffi fissi mingħajr ma tiddistingwi skond min ikun qed jingħata s-servizz.

Naturalment, il-Gvern min-naħa tiegħu jagħti għajnuna lil min l-aktar jeħtieġha skond il-politika speċjali li jsegwi.

WSC - DEPOŻITI

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm persuni li ġew imġiegħla mill-Korporazzjoni għas- Servizzi ta' l-Ilma jagħmlu depożitu ta' Lm100 s'issa wara d-deċiżjoni li ttieħdet li min ikollu bżonn servizz ta' kanen li jkunu marrulu jrid jiddepożita Lm100 qabel jibda x-xogħol?

Billi minkejja li għal dan id- depożitu hemm ħafna li għadhom jistennew lill-kuntrattur mqabbad mill- Korporazzjoni biex isirilhom ix-xogħol u għadhom mingħajr dan ix-xogħol, jista' l-Ministru jgħid kemm minn dawk li ddepożitaw il-Lm100 nqdew?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: F'Settembru ta' l-1995, il-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma stabbiliet id-depositu ta' Lm100 lil min japplika għal servizz ġdid jew lil dawk il-konsumaturi li fuq talba tagħhom stess jixtiequ jibdlu s-servizz, jiġifieri l-kanna li twassal il-provista ta' l- ilma mill-main tat-triq sal-meter fir-residenza tal-konsumatur.

Ninsab infurmat li l-Korporazzjoni ma titlobx depositu meta tfeġġ ħsara fuq il-connection service u jisfa mingħajr ilma.

F'dan il-każ il-konsumatur jintalab jiffirma l-applikazzjoni għax-xogħlijiet qabel isir is-servizz u wara jintbagħat il-kont.

Xogħlijiet pendenti ma hemmx, ħlief għal propjetajiet li ma humiex abitati.

Hawnhekk titħalla notifika sabiex min jokkupa din ir-residenza, jikkomunika ma' l-eqreb uffiċċju distrettwali sabiex jiffirma l- applikazzjoni u jingħata appuntament.

Minn Settembru 1995 sa l-aħħar ta' Marzu 1996 kien hemm 1258 applikazzjoni ta' servizzi ġodda u twettqu 973.

Applikazzjonijiet għal bdil ta' servizz kien hemm 2033 u twettqu 1907.

DAR IL-KAPTAN - ĦLAS

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Soċjali: Billi l-Interpellant qed jiltaqa' ma numru ta' każi fejn familji tassew fil-bżonn li għandhom tfal inkapaċitati jew bi bżonnijiet speċjali li qed jingħataw x'jifhmu minn Dar il-Kaptan li jridu jħallsu flus biex uliedhom jinżammu hemm, ħalli l-ġenituri jistrieħu ftit, jista' f'każi ta' familji fil-bżonn b'ħafna tfal fuq l-għajuna soċjali, romol etc li għandhom tfal inkapaċitati ma jiġix imposta fuqhom dan il-ħlas?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li f'Dar il-Kaptan diġa' teżisti proċedura li biha numru ta' familji jkunu eżenti mill-ħlas kollu (jew parti minnu) għas-servizzi lilhom mogħtija f'din id-Dar.

Fost dawn hemm familji li jkunu fuq l-għajnuna soċjali, romol u anki familji b'ġenitur wieħed li jkunu bil-Paga Minima Nazzjonali jew finanzjarjament fil-bżonn.

L-għajnuna li l-Fondazzjoni tingħata mingħand il-Gvern tgħin biex hija tkun tista' tilqa' t-talbiet li jsiru mis-'Social Workers' tagħha għall- eżenzjoni mill-ħlas.

B'hekk l-ebda familja li ma tkunx tista' tħallas ma tiġi rrifjutat lilha s-servizz.

Għaldaqstant jekk l-Onor.

Interpellant jaf b'xi każ jew każijiet partikolari li fihom din il-proċedura ma ġietx applikata, huwa mitlub illi javviċina lil 'NGO Liaison Unit' fi ħdan id-Diviżjoni ta' l-Affarijiet Soċjali u tal-Familja, Santa Venera bid-dettalji kollha.

SKEJJEL - TARXIEN

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jaf il-Ministru li min qed imexxi l-iskola tas-sorijiet tal-Karita' f'Ħal Tarxien dan l-aħħar laqqa' l-ġenituri tat-tfal u wara li ħabbrulhom li se jibnu sala kbira, kważi imponew li kull ġenitur irid iħallas donazzjoni ta' Lm15 kull term għal kull tifel u tifla biex tinbena din is-sala?

Għalkemm intalbet donazzjoni u mhux għotja bilfors, jaf il- Ministru li l-ġenituri ħassew li din qed tiġi imposta fuqhom għax jidher li dawk il-ġenituri li mhux se jikkoperaw se jbatu uliedhom?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Skond il-ftehim tal-Gvern mal-Vatikan, il-Knisja hi ntitolata li tirċievi donazzjonijiet mingħand il-ġenituri tat-tfal.

Skond informazzjoni li għandha d-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni, l-iskola partikolari li saret referenza għaliha fil-mistoqsija, id-donazzjonijiet jingħataw b'inizjattiva ta' Steering Committee li hu kompost mir- rappreżentanti tal-Parent Teacher Associations taż-żewġ skejjel (St Joan Antide u Immaculate Conception) u l-Awtoritajiet tal-Kommunita' li flimkien jiddeċiedu l-mod kif jingħataw u jinġabru d-donazzjonijiet.

Id-Diviżjoni hija nfurmata wkoll li t-tfal individwalment imorru jagħtu d- donazzjoni lill Kap ta' l-iskola fl-uffiċċju tagħha u ħadd għajr hi ma jkun jaf min ta u min ma tax id-donazzjoni.

Għalhekk ma jidhirx li hemm għaliex wieħed jitħasseb li għandhom ibagħtu xi tfal.

SERVIZZ ĊIVILI - ĦADDIEMA B'DIŻABILITA'

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm hemm nies "disabled" jaħdmu mal-Gvern?

Jista' jagħti n- numru ta' "disabled" li hemm jaħdmu f'kull Dipartiment tal-Gvern, wieħed wieħed?

Meta daħlu jaħdmu mal-Gvern dawn id-"disabled"?

Hemm xi "policy" mit-taqsima taċ-Ċivil biex dawn in-nies jiġu inkoraġġiti li jieħdu korsijiet ħalli jtejbu l-livell tagħhom u biex anke jiġu promossi?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Tweġiba dwar l-ewwel tliet partijiet ta' din il-Mistoqsija ghandha tingħata mill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Rizorsi Umani għall-Mistoqsija numru 34577.

Rigward il-kumplament tal-Mistoqsija, ninsab infurmat li l-għadd ta' ħaddiema mal-Gvern li għandhom diżabilita' huwa ta' 846 (ċirca).

Peress li fil-maġġoranza tagħhom dawn il-ħaddiema huma fil-gradi ta' Labourer u Watchperson, il-possibbiltajiet ta' promozzjoni huma inevitabbilment, limitati.

Irrid ngħid ukoll li bis-saħħa tal-Ftehim dwar il-Klassi Ndustrijali li kien intlaħaq mal-Unions, impjegati b'diżabilita' fiż-żewġ gradi msemmija aktar il-fuq, għandhom l-opportunita' li jiġu promossi għall-grad ta' General Hand fi Grupp II dment li jiffirmaw id-dikjarazzjoni meħtieġa li lesti li jagħmlu x-xogħol ta' dak il-grad u sakemm dak ix-xogħol ma jitqiesx li jkun detrimentali għal saħħithom.

SPTAR SAN LUQA - PRO

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid min hu/hi l-PRO fl-Isptar San Luqa?

X'inhu preċiżament xogħol il-PRO?

X'inhu s-salarju tal-PRO ta' l-isptar?

Xi kwalifiki jrid ikollu wieħed biex jikkwalifika bħala PRO?

Meta ġie ingaġġat bħala PRO u qiegħed fuq kuntratt definit?

Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-kuntratt ta' l-infiq tal-PRO ta' l-isptar?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li l-grad ta' PRO fl-iSptar San Luqa ma jeżistix.

Jeżisti 'Customer Care Service' immexxi mit-Tabiba Maria Sciberras li għandha Grad ta' 'Principal Medical Officer' fid-Diviżjoni tas- Saħħa.

KUMPANNIJA REĠISTRATI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 34275 li kienet saret lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi u li issa ġiet riferuta lilek, tista' tgħid kemm hu n-numru ta' kumpanniji reġistrati f'Malta?

Kemm minnhom għandhom fihom shares ta' nies barranin?

ONOR.

JOHN DALLI: Ninforma lill-Onorevoli Interpellant li n-numru ta' kumpaniji reġistrati f'Malta hu ta' 21236.

Id-Dipartiment ma jżommx statistika ta'kemm kumpaniji għandhom "shareholding" barrani.

Pero bħal issa d-Dipartiment tal-Kumpaniji għaddej fuq xogħol ta' ġbir ta' informazzjoni biex tinbena sistema għal kompjuter.

Waħda mill-informazzjoni li qed tinġabar, hi eżattament kemm ikun hemm kumpaniji b'interessi barranin.

BIRGU - TAL-ĦAWLI

L-ONOR.

MANUEL BORDA staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 34237 li kienet saret lill-Ministru għall-Ambjent u li issa ġiet riferuta lilek u ċioe' peress li f'Tal-Ħawli, il-Birgu, bejn il-blokki ta' l-appartamenti hemm simenta li tinsab fi stat ħażin, jista' l-Ministru jara li tingħata kisja siment sabiex ma tibqax ta' periklu, speċjalment għat-tfal u l-anzjani?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jien infurmat li l-manutenzjoni tat-toroq f'Tal Ħawli, il-Birgu hija r-responsabbilta` tal-Kunsill Lokali.

TARZNA TA' MALTA - RISTRUTTURAZZJONI TA' PAGI

L-ONOR.

MANUEL BORDA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 34235 u ċioe' jista' l-Ministru jgħidli kemm-il ristrutturazzjoni ta' pagi kien hemm fit- Tarzna ta' Malta mill-1980 sal-lum?

X'inhuma r-raġunijiet li jwasslu għal dawn l-eżerċizzji?

Hemm każi fejn ħaddiema marru ħażin minħabba dan it- tibdil fil-pagi?

Min ikun fil-massimu ta' l-iskala antika jiġi fil-massimu ta' l-iskala ġdida wara l-istrutturazzjoni?

ONOR.

JOHN DALLI: Ninforma lill-Onorevoli Interpellant li jien ninsab infumrat li mill-1980- kien hemm struttura ġdida ta' pagi fit-Tarzna ta' Malta kif imniżżel hawn :- 1980 - 1988 - 1993.

Ir-raġuni prinċipali li titressaq talba għall-istruttura ta' paga mill- General Workers Union tkun minħabba ksur ta' relattivita' ma' korpi u ażjendi oħra fil-pajjiż.

Ħadd mill-ħaddiema ma mar ħażin fl-istrutturi li saru, fis-sens li kulħadd ħa żieda.

Fl-istrutturi ta'l-1980 u dik ta'l-1988, kienet imħaddma s-sistema' ta' "next higher up" filwaqt li fl-istruttura ta'l-1993 ġiet applikata l- "corresponding point system" .

Dan ifisser li bl-aħħar sistema min kien massimu l-iskala antika ġie massimu fl-iskala l-ġdida.

KALKARA - TRIQ SAN ROKKU

L-ONOR.

MANUEL BORDA staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 34238 li kienet saret lill-Ministru għall-Ambjent u li issa ġiet riferuta lilek, tista' tara li Triq San Rokku, il-Kalkara li tinsab fi stat ħażin u qed issirilha iktar ħsara minħabba l-fatt li fil-viċin hemm scrapyard li juża parti mit-triq sabiex jinqeda s-sid, tiġi rranġata?

Jista' l-Ministru jara li din it-triq tissewwa sabiex ma tibqax iktar ta' periklu kemm għar-residenti kif ukoll għas-sewwieqa?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jien infurmat li Triq San Rokku fil-Kalkara hija asfaltata u għandha bżonn "resurfacing".

F'dan il-każ din hija r- responsabbilta` tal-Kunsill Lokali li jitlob fondi għal dan ix-xogħol lill- kumitat dwar fondi speċjali fid-Dipartiment tal-Kunsilli Lokali.

SEA MALTA - ĦADDIEMA SEKONDATI MA' TAL-GASS

L-ONOR.

MANUEL BORDA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 34231 li kienet saret lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi u li issa ġiet riferuta lilek, tista' tgħidli kemm ħaddiema tas-Sea Malta qegħdin sekondati ma' tal-Gass?

Liema huma r-raġunijiet u l-kondizzjonijiet ta' dan l-arranġament?

ONOR.

JOHN DALLI: Ninforma lill-Onorevoli Interpellant li risposta għal din l-mistoqsija tingħata f'xi seduta oħra.

SEA MALTA - ĦADDIEMA

L-ONOR.

MANUEL BORDA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 34232 li kienet saret lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi u li issa ġiet riferuta lilek, tista' tgħid jekk hemmx xi ħaddiema ta' Sea Malta li ressqu l-ilment tagħhom quddiem xi Tribunal?

Jekk it-tweġiba hi fil-pożittiv, tista' tgħidli kemm hu n-numru ta' ħaddiema; id-data meta tressaq kull każ; meta t- Tribunal beda jisma' kull każ u jekk hemmx xi deċiżjoni f'xi wieħed mill- każi?

ONOR.

SERVIZZ ĊIVILI - DIRETTUR

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 34086 li oriġinarjament kienet saret lill-Ministru għall-Għawdex u li issa ġiet riferuta lilek, ċioe' jista' l-Prim Ministru jgħid kemm intefgħu applikazzjonijiet għall- mili tal-post ta' Direttur vakat mis-Sur Salv Camilleri?

Xi kwalifiki għandhom dawn u fuq liema kriterji se jiġu assessjati?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Kif diġa' għidt fir-risposta għal Mistoqsija Parlamentari Nru 34104 kien hemm tmien (8) applikazzjonijiet għal post ta' Direttur (Projects and Development) fil-Ministeru għal Għawdex.

Ma nħossx li għandi nagħti f'dan l-istadju tagħrif dwar il-kwalifiki ta' l- applikanti.

Kif diġa għidt ukoll fir-risposta għal mistoqsijiet simili, is-"Senior Appointments Advisory Committee" fl-Uffiċċju tiegħi jevalwa l-meriti tal- kandidati u mbagħad jagħtini l-parir dwar min fil-fehma tal-Kumitat huwa l- aħjar biex jimla l-post vakanti.

ĦAMRUN - PARKEĠĠ

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jara li l-Ħamruniżi jkollhom parking place adegwat għalihom bħala residenti esklussivament b'mod li n-nies tal-kummerċ ma jeħdux il-post kollu huma biss?

ONOR.

TONIO BORG: Din il-materja taqa' taħt il-Bord għall-Kontroll tat- Traffiku u għalhekk nitlob lill-Onorevoli Interpellant jirreferi din il- Mistoqsija lill-Ministru għat-Trasport, Komunikazzjoni u Teknoloġija.

LIĠI DWAR DRITTIJIET TAT-TFAL

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid hemmx il-ħsieb li ssir b'liġi d-difiża tad-drittijiet tat-tfal u meta?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nirreferi l-Onor.

Interpellant għat-tweġiba mogħtija għall-Mistoqsija Parlamentari Numru 34404.

PERSUNI B'DIŻABILITA'

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid kemm hu n-numru ta' persuni b'diżabilita' li qed jaħdmu mal-Gvern?

Kemm hu n-numru ta' dawk li jaħdmu fis-settur privat?

Kemm hu n-numru ta' persuni b'diżabilita' (i) nisa; (ii) irġiel fl-impjieg mal-Gvern?

Kemm minnhom daħlu fl-impjieg mill- 1987 - 1996?

ONOR.

MICHAEL FALZON: L-informazzjoni mitluba qed tinġabar.

Tweġiba tingħata f'seduta oħra.

WIED IL-GĦAJN - DRENAĠĠ

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: B'riferenza għad-diversi mistoqsijiet parlamentari tiegħi dwar l-extension tad-drainage fi New Street u Triq il-Qrempuċ, Wied il-Għajn, jista' d- Dipartiment tad-Drenaġġ jgħid għaliex dan ix-xogħol għadu ma bedix?

Min hu l-kuntrattur li kellu jagħmel dan ix-xogħol u meta ħarġet il-"letter of acceptance"?

Meta hu maħsub li jibda dan ix-xogħol u kemm hu ppjanat li jdum?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Il-Letter of Acceptance għal dawn ix- xogħlijiet ħarġet fil-11 ta' Ġunju 1996 u bħalissa l-kuntrattur qed ilesti l-permessi meħtieġa.

Il-kuntrattur għandu 30 ġurnata biex ilesti dawn ix- xogħlijiet mill-"order to start work" li tibda fit-18 ta' Lulju.

PULIZIJA - BEJJIEGĦA FIT-TOROQ

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li l-pulizija ġieli jwaqqfu lill-hawkers milli jbigħu meta dawn ikollhom il-permessi meħtieġa - inkluż dak tal- kiosks & mobile canteens tal-NTOM?

ONOR.

TONIO BORG: Jekk ikun hemm ksur ta' kundizzjonijiet tal-liċenzja, jew isir użu ħażin tal-liċenzja, il-pulizija tieħu l-passi meħtieġa.

PULIZIJA - KAROZZINI BLA PERMESS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jinvestiga rapporti li f'diversi postijiet, inkluż il-Belt qed ikun hemm sewwieqa tal-karozzini bla permessi meħtieġa?

ONOR.

TONIO BORG: Dan l-ilment qed jiġi mistħarreġ.

SAN ĠWANN - TRIQ B'KARA - SPRAYER BLA PERMESS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jinvestiga ilmenti ta' sprayer bla permess f'B'Kara Rd, San Ġwann?

ONOR.

TONIO BORG: Il-Pulizija spezzjonat l-area ndikata u ma' ntraċċatx il-"garage" imsemmi.

Lanqas qatt ma' rċeviet ilmenti ta' din ix-xorta fuq l-imsemmija lokalita'.

Nitlob l-Onorevoli Membru biex jekk għandu aktar informazzjoni jgħaddieli.

SAN ĠWANN - NAXXAR RD - BUS STOP

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Jista' l-Ministru jilqa' t-talba tar- residenti ta' Misraħ Lewża, San Ġwann biex il-bus stop ta' Naxxar Rd, li tmiss mal-ġardina tagħhom tiġi mċaqilqa minħabba l-fumes tad-diesel li jbatu minnhom?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Jien infurmat li l-Awtorita` dwar it-Trasport Pubbliku diġa' kellha diskussjonijiet mal-Kunsill Lokali ta' San Ġwann biex jitlesta "bus bay" alternattiv u jiċċaqlaq il-"bus stop" imsemmi mill-Onor.

Interpellant.

SAN ĠWANN - PLOT UŻATA BĦALA RUBBISH DUMP

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Soċjali: Jista' d-Dipartiment tas-Sanita' flimkien mal-Kunsill Lokali ta' San Ġwann, jinvestiga l-perikli għall-iġene li plot enormi ta' xi erbat itmiem f'B'Kara Rd, San Ġwann kantuniera ma' Gallina Street, qed tikkawża minħabba li ddawret f'rubbish dump?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li minn spezzjoni li saret mill- Ispettur tas-Saħħa tal-lokal fl-4 ta' Lulju, 1996 ma jirriżultax li fil- 'plot' indikata kien hemm akkumulu sinjifikanti ta' skart.

Peress li nstabu xi xkejjer tal-karti mimlijin bi fdalijiet ta' materjal tal-bini qed ikomplu jsiru l-investigazzjonijiet meħtieġa biex tiġi aċċertata l- identita' tal-proprjetarju ta' din il-'plot' u tkun tista' tittieħed azzjoni biex jitneħħew.

SAN ĠWANN - TRIQ BIRKIRKARA - TROBBIJA TA' ANNIMALI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Iżvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid jekk huwiex permess it-trobbija ta' diversi annimali f'114, B'Kara Rd, San Ġwann?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li saret spezzjoni fil-post indikat fis-27 ta' Ġunju, 1996.

Nikkonferma li nstabu diversi annimali f'dak il- post fil-ġurnata msemmija.

Informat pero', li n-numru ta' animali u l- ispeċji tagħhom ma kienux jirrikjedu xi permess mis-Supretendent tas-Saħħa Pubblika biex jiġu miżmuma fil-lokalita` msemmija.

Ma nstabx l-anqas xi akkumulu ta' demel dak in-nhar ta' l-ispezzjoni.

Fl-4 ta' Lulju, 1996 dan il-post instab magħluq u għaldaqstant ma kienx possibbli li ssir spezzjoni oħra dak in-nhar.

Spezzjonijiet oħra jsiru fil- ġranet li ġejjin.

WIED IL-GĦAJN - TRIQ IL-QALIET - SID TA' LUKANDA

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Possibbli d-Dipartiment ta' l-Artijiet jinvestiga jekk sid ta' lukanda (l- isem tal-lukanda qed ngħaddih under separate cover) fi Triq il-Qaliet, Wied il-Għajn kellux dritt jokkupa passaġġ li minn Triq il-Qaliet kien jagħti għal Triq is-Salini - jiġifieri għax-xatt tal-baħar?

Għandu dritt dan is- sid li jżomm il-pubbliku milli jgħaddi (bil-mixi) minn dan l-isqaq?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat illi l-Awtorita' ta' l- Ippjanar ħarġet Avviż biex Tieqaf u ta' Twettieq kontra s-sid tal-lukanda indikata talli imblokka sqaq li kien jagħti għal Triq is-Salini f'Wied il- Għajn.

Sussegwentement ġie sottomess appell minn dan l-avviż, liema avviż għandu jinstema quddiem il-Bord ta' l-Appell ta' l-Awtorita' nhar is-16 ta' Lulju 1996.

L-Awtorita' ta' l-Ippjanar tkun f'pożizzjoni li tiddeċiedi aħjar dwar dan il-każ meta l-Bord ta' l-Appell ikun ħa d-deċiżjoni finali.

WIED IL-GĦAJN - TISWIJA TA' TOROQ

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Għalkemm nifhem u napprezza li t-toroq isiru b'konsultazzjoni u b'kordinazzjoni assoluta mal-kunsilli lokali tal- lokal, hemm il-ħsieb li jsiru Triq il-Menhir u Triq Winstin Born f'Wied il- Għajn li huma new roads u li jinsabu fi stat ħażin ħafna minkejja li huma kollha mibnija u abitati?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta li tajt għall-mistoqsija nru 34394 fis-seduta nru 558 fl-1 ta' Lulju 1996.

WIED IL-GĦAJN - TRIQ L-IMRIEKEB

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Wara li fl-aħħar twaqqgħet farhouse li kienet f'nofs Triq l-Imriekeb, Wied il-Għajn, ir-Roads Department ma jaħsibx li għandha ssir din it-triq?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Nirreferi lill-Onor.

WIED IL-GĦAJN - TRIQ IL-KAVETTI

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport, Kommunikazzjoni u Teknologija: Possibbli d-Dipartiment tat-Toroq jintervjeni biex tiġi rranġata Triq il-Kavetti, f'Wied il-Għajn li minkejja li hi ferm abitata, tinsab fi stat ħażin ħafna?

Billi f'din it-triq naf b'familji bi tfal żgħar ħafna li jbatu bl-Asthma u billi l-ammont ta' trabijiet li hemm fit-triq (minħabba l-istat ta' l- istess triq) jista' jkun "a contributing factor" għall-kondizzjoni ta' l- Asthma, jista' d-Direttur tad-Dipartiment tat-Toroq jintervjeni personalment biex dawn ir-raġunijiet umanitarji din it-triq tiġi rranġata?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija nru 34394 fis-seduta nru 558 fl-1 ta' Lulju 1996.