MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 11 It-Tnejn, 20 ta'Jannar, 1997 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 11 It-Tnejn, 20 ta' Jannar, 1997

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.07 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tnejn, 20 ta' Jannar, 1997

WERREJ MINUTI 544

INFORMAZZJONI TA' MADAM SPEAKER 544

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 544

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA 551

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

MOZZJONI BIEX IL-KAMRA TMUR F'KUMITAT TA' PROVVISTA

GĦALL-KONSIDERAZZJONI TA' L-ESTIMI ĠENERALI TA' SPIŻA GĦAS-SENA 1997

(L-EWWEL JUM IMĦOLLI KOLLU GĦALL-OPPOŻIZZJONI) 553

AĠĠORNAMENT 575

MISTOQSIJIET IMWIEĠBA BIL-MIKTUB 575

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 10 li saret fit-15 ta' Jannar, 1997 ġew konfermati.

INFORMAZZJONI TA' MADAM SPEAKER

MADAM SPEAKER (Onor. Myriam Spiteri Debono): Nixtieq ninforma lill-Kamra li s-Sedja rċeviet kopja ta' sentenza tal-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili li kif dispost fl-artikolu 242 tal-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili se npoġġiha fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Għaldaqstant inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja tas-sentenza mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili dwar ir-Rikors Kostituzzjonali Nru 544/96AJM.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

TAXXI INTERNI - REFUND

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru ta' l-Ekonomija u l-Finanzi: Jista' l-Ministru jara li persuna - id-dettalji tagħha qed jintbagħtu taħt separate cover - tirċievi refund tat-taxxa għall- perijodu 1984 sa l-1987 rispettivament?

ONOR.

LINO SPITERI (Ministru għall-Affarijiet Ekonomiċi u Finanzi: Għalkemm nifhem l-ispirtu li bih għamel il-mistoqsija l-Onor.

Interpellant, mhix se tkun policy tiegħi li nwieġeb mistoqsijiet ta` din ix-xorta.

Għaldaqstant nissuġġerixxi li f'dan il-każ il-proċedura għandha tkun li tintbagħat ittra kunfidenzjali lill-Kummissarju tat-Taxxi Interni.

TAXXI INTERNI - REFUND

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru ta' l-Ekonomija u l-Finanzi: Jista' l-Ministru jara li persuna - id-dettalji tagħha qed jintbagħtu taħt separate cover - tirċievi refund tat-taxxa għas-snin 1984 sa l-1987 rispettivament?

ONOR.

LINO SPITERI: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għad-domanda Nru 55.

AWTORITA' TA' L-IPPJANAR: ĦAMRUN - PERMESS GĦAL ĦANUT

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru ta' l-Affarijiet Barranin u Ambjent: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'qiegħed iżomm lill-Awtorita' ta' l-Ippjanar milli toħroġ il-permess biex persuna - isimha qed jintbagħat taħt separate cover - tkun tista' topera ħanut fi Triq il-Kbira San Ġużepp, il-Ħamrun bl-isem ta' "Chez Maurice", qabel "Chez Domenique" (ref.

PA 6443/96)?

ONOR.

GEORGE VELLA (Viċi Prim Ministru, Ministru ta' l-Affarijiet Barranin u Ambjent): Nixtieq ngħarraf lill-Onor.

Sandro Schembri Adami li l-applikazzjoni bin-numru PA 6443\96 għadha kif ġiet validata fl-24 ta` Ottubru, 1996 u waslet għand il-case officer fis-26 ta` Novembru, 1996 u għaldaqstant din l-applikazzjoni għadha qed tiġi proċessata.

EDUKAZZJONI - RELIEVER FUQ IL-PABX

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jara li fuq il- PABX tad-Dipartiment ta' l-Edukazzjoni jkun hemm persuna oħra biex taħdem bħala reliever?

ONOR.

EVARIST BARTOLO (Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): Fuq il-PABX hemm jaħdmu żewġ persuni u d-Diviżjoni ta' l- Edukazzjoni qed tipprovdi reliever kull meta wieħed minn dawn il-persuni ikun bil-leave.

Se jittieħdu passi biex dan is-servizz jitjieb għax il-ministeru qed ikollu lmenti li t-telefonati li jsiru mhux qed jiġu mwieġba.

TELEMALTA - CUSTOMER SERVICES UNIT

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid fiex waslet ir-riforma tal-Customer Services Unit fil-Korporazzjoni Telemalta?

ONOR.

JOE MIZZI (Ministru mingħajr Portafoll fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru) (f'isem il-Prim Ministru): Jien informat li n-negozjati mal- General Workers Union dwar ir-riforma tal-Customer Services Unit, kif ukoll ta' xi ftit gradi oħra, fil-Korporazzjoni Telemalta għadhom għaddejjin.

ĊITTADINANZA DOPPJA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Prim Ministru: Fl-1989 sar tibdil fl-Att dwar iċ-Ċittadinanza Maltija (Kap. 188) sabiex ċerti persuni, li ħafna minnhom jgħixu fil-Libja, ikunu jistgħu japplikaw għaċ- ċittadinanza Maltija.

Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm ingħataw ċittadinanza Maltija mill-1989 sal-lum, sena b'sena?

F'każi bħal dawn, kulma jrid jiġi pprovat huwa li jkun hemm dixxendenza ta' persuna mwielda Malta?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Prim Ministru): Subartiklu 3(4) ta l-Att dwar iċ-Ċittadinanza Maltija (Kap. 188) jirrikjedi li sabiex persuna tkun tista' tapplika għaċ-ċittadinanza Maltija taħt l-istess artiklu l-persuna trid tipprova li hija dixxendent ta' persuna mwielda Malta u li tkun ċittadin ta' pajjiż li ma jkunx il-pajjiż li tkun tirresjedi fih, u li jkollha l- aċċess tagħha għall-pajjiż li tiegħu hija ċittadin ristrett.

In-numri ta' persuni li applikaw u ħadu ċ-ċittadinanza Maltija taħt dan il- provvediment tal-liġi huwa kif jidher hawn taħt :

|Sena |Nru. | |1989 | - | |1990 | 2 | |1991 |10 | |1992 | 2 | |1993 | 6 | |1994 | 3 | |1995 | - | |1996 | - |

SPTAR SAN LUQA - REFURBISHMENT

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jispjega kif u f'kemm- il fażi se jitkompla r-refurbishment tas-swali ġewwa St. Luke's Hospital matul il-ħames snin li ġejjin?

Jista' jagħti time-frame speċifiku dwar dan ix-xogħol?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA (Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja): Ir-refurbishing tas-swali fl-Isptar San Luqa jsir skond il-bżonnijiet tas-servizz tas-saħħa.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Deguara, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Madam Speaker, nixtieq li l-Ministru jgħid x'inhuma dawn il-bżonnijiet għax ma jistax ikun li nirċievu risposti mhux speċifiċi, anzi vagi daqshekk?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Lill-Onor.

Interpellant nista' jgħidlu li għal din is-sena saru projections u li r-Refurbishing Committee se jieħu ħsieb it-tkomplija ta' refurbishing li jkun hamm bżonn fl-Isptar San Luqa.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Deguara, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Peress li kien hemm pjan għat-tieni fażi tar- refurbishment nixtieq nistaqsi lill-Ministru jekk din hijiex se tiġi allokata u, jekk fl-affermattiv, kemm-il sala se tkopri u jekk hijiex se toħroġ tender waħda għax-xogħol kollu?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: GĦal din is-sena hemm diversi pjanijiet għar- refurbishing li fosthom hemm tliet swali fuq xulxin u l-Emergency Laboratory.

Barra minn hekk, wara diskussjoni li kien hemm bejn il-MAM u l- Prim Ministru, hemm il-ħsieb li tiġi estiża parti mid-doctors' quarters.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Deguara, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Peress li kemm-il darba ssemma wkoll in-nuqqas ta' spazju għall-medical records kif ukoll għall-medical stores u billi l- Ministru kien qal li se jkompli miexi bil-pjanijiet biex dawn l-istores jiġu trasferiti ġewwa Ta' Qali, jista' l-Ministru jgħid f'liema stadju wasal dan il-proġett?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Preżentament għaddejjin diskussjonijiet mad- Director, Medical Stores dwar it-trasferiment tal-medical stores għal Ta' Qali.

Rigward il-medical records, nista' ngħid li għaddejjin diskussjonijiet biex jinstab sit iktar adattat ħalli jkun jista' jinġabar kollox f'post wieħed.

SERVIZZ ĊIVILI - IMPJEGATI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid fit-12 ta' Mejju, 1987 u fis-26 ta' Ottubru, 1996 kemm kien in-numru ta' mpjegati tal-gvern f'dawn il-kategoriji, fiċ-ċivil, f'korpi parastatali u f'industriji, li fihom il-gvern kellu sehem?

ONOR.

ALFRED SANT (Prim Ministru): Qiegħed inpoġġi fuq il-Mejda tal- Kamra l-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Membru.

Din l-informazzjoni tinkludi listi separati li juru n-numru ta' impjegati tal-gvern li, f'Mejju 1987 u f'Ottubru 1996 rispettivament, kienu qed jaħdmu ma' korpi parastatali, ma' kumpaniji kummerċjali li fihom kellu sehem il-gvern u ma' organiżazzjonijiet oħra tas-settur pubbliku jew mhux governattivi.

PULIZIJA - INTERVIEWING BOARDS

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid min kienu l-membri ta' l-interviewing boards fl-eżamijiet għall-ħatra ta' spetturi u surġenti tal-pulizija minn l-1992 sa' l-1996?

Fuq liema kriterji ntgħażlu dawn il-membri?

X'kienet ir-raġuni li fit-tlett eżamijiet, kandidati li kellhom kredenzjali impekkabbli ta' servizz u standard tajjeb ta' edukazzjoni, ġew skwalifikati fl-interview?

ONOR.

ALFRED SANT: Il-membri ta' l-interviewing boards għall-ħatriet ta' spetturi u surġenti tal-pulizija mill-1992 sa l-1996 kienu kif jidher fit-tabella li qed titpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra.

Rigward it-tieni parti tal-mistoqsija, nitlob lill-Onor.

Interpellant biex ikun iktar speċifiku.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Austin Gatt, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

AUSTIN GATT: F'laqgħa riċenti li kien hemm ma' spetturi, maġġuri u surġenti tal-pulizija kienet qed tiġi diskussa r-riforma fuq il-bażi tar- rapport li sar fuq il-Korp tal-Pulizija.

Ġie rapportat li r- rakkmandazzjonijiet li hemm, speċjalment dik biex jinqata' l-ħlas ta' l- overtime lill-pulizija, ġew milqugħa b'diżapprovazzjoni kbira min-naħa tal- pulizija għaliex dawn isostnu li din il-miżura se tkun ta' diżinċentiv għall-ħidma tagħhom.

Ħaġa oħra hija li fir-realta' l-ħinijiet żejda li l- pulizija kienu jagħmlu fil-qorti u li qabel ma kenux jitħallsu tagħhom, fil-fatt qed jitħallsu għalihom illum.

ONOR.

LINO SPITERI: Madam Speaker, point of order.

L-Onor.

Interpellant għandu kull dritt jagħmel mistoqsija supplimentari, imma mhux li jagħmel statement.

MADAM SPEAKER: Jekk jogħġbok, Onor. Gatt, irrepeti dak li għidt f'forma ta' mistoqsija.

ONOR.

AUSTIN GATT: Jista' l-Prim Ministru jikkonferma jekk hux veru li f'laqgħa riċenti li saret bejn il-Ministru Mizzi u spetturi, maġġuri u ranks oħra tal-Pulizija, u li fiha kien ġie diskuss ir-rapport riċenti li sar dwar il-korp, kien hemm diżapprovazzjoni kbira għall-proposta tal-Gvern li jinqatgħalhom l-overtime?

Huwa veru li l-Gvern beħsiebu jirrevedi din id-deċiżjoni biex jiżgura li ma jkunx hemm diżinċentiv għall-membri tal- korp u għalhekk ma jaffettwax negattivament l-andament ta' xogħlhom?

MADAM SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Nixtieq nikkjarifika għall-benefiċċju ta' l-Onor.

Interpellant li r-rapport imħejji minn konsulenti mqabbda mill-Gvern, u dwar dan ir-rapport qed isiru konsultazzjonijiet fi ħdan il-Pulizija kif ukoll konsultazzjonijiet oħra ma' għaqdiet u mal-pubbliku in ġenerali biex nisimgħu l-veduti tagħhom.

Id-deċiżjonijiet dwar riforma fil-Korp tal- Pulizija jittieħdu fuq il-bażi ta' dawn il-konsultazzjonijiet, jiġifieri fl- ebda stadju dan ir-rapport ma jirrappreżenta xi deċiżjoni min-naħa tal- Gvern.

MADAM SAPEAKER: Mistoqsija supplimentari.

L-Onor.

Austin Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Jista' l-Prim Ministru jikkonferma li f'din il- laqgħa li saret, ir-ranks tal-pulizija li kienu preżenti laqgħu dik ir- rakkmandazzjoni b'diżapprovazzjoni kbira?

MADAM SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Nista' nikkonferma li matul din il-laqgħa saru kummenti kemm pożittivi u anke negattivi dwar diversi aspetti tar-rapport.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Tonio Borg, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

TONIO BORG: Jista' l-Prim Ministru għallinqas jinformana għaliex inħasset il-ħtieġa li membri tal-Korp tal-Pulizija li jmorru fuq xogħol tal- qorti, anke barra l-ħin tax-xogħol tagħhom, mhux se jibqgħu jitħallsu ta' l- overtime?

Din il-miżura hija għal raġunijiet ta' ekonomija jew hemm xi raġunijiet oħra li l-Prim Ministru jista' jinforma lil din il-Kamra bihom?

MADAM SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Irrid nikkorreġi l-miżinformazzjoni li waslet lill- Onor. Interpellant għax, minkejja l-gideb li ġie mxandar fuq ċerti mezzi tax-xandir, is-sahra fil-fatt se tibqa' titħallas lil dawk il-pulizija li jmorru biex jagħmlu r-rappreżentanzi tagħhom fil-qorti.

Nixtieq inżid li dak li se jiġru hu li sempliċement ikun hemm iktar kontroll fuq dawn iż- żjarat li jsiru fuq xogħol fil-qorti.

MADAM SPEAKER: Mistoqsija supplimentari, l-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk hix se tkun il- politika tal-Gvern li l-pulizija jibqgħu jagħmlu extra duty?

Meta qed ngħid extra duty nkun qed nirriferi l-iktar għar-ranks ta' kuntistabbli u surġenti peress li minn spettur 'l fuq ma jagħmlux extra duty.

MADAM SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Il-politika tal-Gvern hija li jdaħħal riforma serja fl-oqsma kollha tat-tmexxija fil-Korp tal-Pulizija, liema riforma se tkun imsejsa fuq ir-rapport tal-konsulenti li issa jinsab quddiem ir-ranks kollha tal-korp kif ukoll quddiem il-korpi kostitwiti u l-pubbliku in ġenerali sabiex fuqu ssir diskussjoni pubblika.

PULIZIJA - PROĊEDURI KRIMINALI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid xi proċeduri kriminali ttieħdu kontra membri tal-Korp tal- Pulizija bejn it-30 ta' Marzu, 1980 u t-12 ta' Mejju, 1987 u bejn it-13 ta' Mejju, 1987 u s-26 ta' Ottubru, 1996 u x'kien ir-rank f'kull każ?

X'kienet in-natura ta' l-akkuża miġjuba f'kull każ individwali?

X'kienet id- deċiżjoni tal-qrati f'kull każ partikolari u kemm għad baqa' każijiet pendenti?

X'azzjoni amministrattiva ttieħdet dwar kull każ li fih il- qorti sabet ħtija?

ONOR.

ALFRED SANT: Qiegħed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra informazzjoni dwar proċeduri li ttieħdu kontra membri tal-Korp tal-Pulizija bejn it-30 ta' Marzu 1980 u t-12 ta' Mejju 1987 u bejn it-13 ta' Mejju 1987 u s-26 ta' Ottubru 1996.

PULIZIJA - ASSISTENT KUMMISSARJU JOSEPH PSAILA

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Prim Ministru: Peress li fil-ġuri Repubblika vs Martin Gaffarena ħarġet b'mod l-aktar ċar li l-allegazzjoni li kien ġie mwettaq id-delitt kien ħolqien qarrieqi ta' provi foloz u peress li fl-artiklu 110 tal-Kodiċi Kriminali hemm ikkontemplat il-piena massima ta' ħames snin priġunerija miżjuda bi grad, jista' l-Prim Ministru jgħid jekk u meta se jittieħdu passi kriminali kontra l-Assistent Kummissarju Joseph Psaila?

ONOR.

ALFRED SANT: Il-każ li qed jirriferi għalih l-Onor.

Interpellant kien ġie investigat u dak iż-żmien ma rriżultax li kien hemm provi biżżejjed li jissostanzjaw proċeduri kriminali.

Hu x'inhu, il-każ issa ilu li ġara aktar minn għaxar snin u għaldaqstant illum il-każ huwa preskritt.

BIRKIRKARA - TRIQ ĠUŻE' ORLANDO

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid fiex waslu l-proċeduri sabiex Triq Ġuże' Orlando f'Birkirkara tiġi tinfed ma' Triq il-Knisja l-Qadima (R.D. File 9/96)?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR (Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni): Peress li l-parti tat-Triq Ġuże' Orlando f'Birkirkara li għad trid tinfetaħ għadha ma ġietx żviluppata, hemm bżonn ta' instructions diretti mis-sidien tad-djar li hemm f'din it-triq sabiex l-art li fuqha trid tinbena tinxtara mill-gvern għan-nom tagħhom.

Sintendi, dan ikun jista' jsir wara li jkunu ħallsu d-depositi neċessarji fl-Uffiċju tal- Kummissarju ta' l-Artijiet.

BIRKIRKARA - TRIQ CARMELO BRINCAT

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jieħu ħsieb sabiex it-Triq Carmelo Brincat, f'Birkirkara - in-naħa tal-Knisja l-Qadima - tiġi asfaltata u possibilment mogħtija t-tarmak?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: It-triq imsemmija diġa' hija mniżżla fil-lista ta' toroq li jenħtieġu l-asfalt, pero' dan ix-xogħol isir skond il- prijoritajiet.

BIRKIRKARA - TRIQ AĦWA HYZLER

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jieħu ħsieb sabiex it-Triq Aħwa Hyzler f'Birkirkara tiġi asfaltata u possibilment mogħtija t-tarmak?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: It-triq imsemmija diġa' hija mniżżla fil-lista ta' toroq li għandhom bżonn l-asfalt, pero' dan ix-xogħol isir skond il- prijoritajiet.

TARZNA - SUSSIDJU

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Skond il-ftehim eżistenti bejn il-Gvern u t-Tarzna, jista' l-Prim Minisru jgħid kemm tħallsu flus f'sussidju lit-Tarzna matul l-1995 u l-1996 u meta saru dawn il-pagamenti?

Jista' jgħid ukoll id-data u l-ammont ta' kull pagament?

ONOR.

ALFRED SANT: Matul l-1995 it-Tarzna tħallset Lm2,352,415 f'sussidju fuq xogħol maħdum filwaqt li matul l-1996 it-Tarzna tħallset Lm1,103,759.

Dawn il-pagamenti saru f'għeluq kull sena rispettiva u ma nagħtawx fi flus imma f'sussidju li nqata' kontra ammonti akbar li l-Gvern kien għadda lit-Tarzna għall-pagi matul is-sentejn.

PULIZIJA - BALLU TAL-MILIED

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk saritx x'investigazzjoni dipartimentali sabiex jiġu vverifikati rapporti li dehru f'gazzetta li waqt il-ballu tal-Milied tal-Pulizija, indaqq u tkanta l-Innu tal-Partit Laburista minn impjegati pubbliċi membri tal-Korp tal-Pulizija?

Jekk din l-investigazzjoni għada ma saritx, jista' l-Prim Ministru jwiegħed lil din il-Kamra li jagħmel din l-investigazzjoni sabiex inċidenti bħal dawn ma jerġgħux isiru u jiġu identifikati l-persuni responsabbli?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li r-rapporti li qiegħed jirriferi għalihom l-Onor.

Interpellant qegħdin jiġu mistħarrġa.

Ċertament ma nqisx li l-inċident allegat, anke jekk sar, hu tal-gravita' ta' inċidenti oħra li saru taħt il-Gvern preċedenti u li dwarhom ma sar l-ebda stħarriġ bħal, per eżempju, dak li sar waqt ikla għall-membri ta' l-SAG fl-1989 fejn kien attenda l-Ministru Nazzjonalista responsabbli mill-Pulizija ta' dak iż- żmien.

Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra video ta' dan l-inċident .

(Onor. Membri: Hear, hear)

Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Video li ttieħed waqt ikla għall-membri ta' l-SAG fl-1989 fejn kien attenda l-Ministru li dak iż-żmien kien responsabbli mill-Pulizija.

SETTUR PUBBLIKU - TRANSFERS F'GĦAWDEX

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm-il transfer ta' mpjegati pubbliċi nħareġ f'Għawdex mis-26 ta' Ottubru 1996?

Jista' l-Prim Ministru jivverifika jekk dawn ġewx irtirati?

Min kien responsabbli għall-ħruġ ta' dawn it-transfers f'Għawdex?

Dawn it- transfers ħarġu bi ksur ta' xi ċirkolari, u jekk iva, liema kienet din iċ- ċirkolari?

ONOR.

ALFRED SANT: Immedjatament wara r-riżultat ta' l-Elezzjoni Ġenerali ta' Ottubru 1996 kont tajt istruzzjonijiet biex tinħareġ ċirkolari mill-Uffiċċju tal-Prim Ministru sabiex ma jingħatawx transfers lill- impjegati tal-gvern.

Dan sar permezz ta' ċirkolari Nru. 28/96 li ħarġet fit-28 ta' Ottubru 1996.

Din l-ordni ma kenitx tapplika għal dawk l-impjegati li kienu fis- segretarjati privati ta' ministri u segretarji parlamentari tal-Gvern ta' qabel u lanqas għal dawk li kienu meħtieġa fis-segretarjati privati ta' ministri u segretarji parlamentari tal-Gvern il-ġdid.

Għal dan l-iskop kienu saru wkoll numru ta' trasferimenti f'Għawdex .

Peress li qabel il-bidla fl-Amministrazzjoni t-transfers ta' mpjegati bejn id-dipartimenti tal-gvern f'Għawdex kienu jsiru mingħajr l-awtorita' ta' l- Uffiċċju tal-Prim Ministru kien hemm min fehem li ċ-ċirkolari msemmija ma kenitx tapplika għal dawn it-tip ta' transfers.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin għall-mistoqsijiet għadda.

Tqegħid ta' Karti.

Il-Viċi Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA

ONOR.

GEORGE VELLA (Viċi Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra:

Lista ta' surveys kummissjonati mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar fl-aħħar ħames snin, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 919; u

Lista ta' applikazzjonijiet eżistenti għal permessi tal-ħwienet fi Triq l-Imdina, Ħaż-Żebbuġ, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 996.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI (Ministru ta' l-Ekonomija u l-Finanzi): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru. 5 ta' l-1997 - Regolamenti ta' l-1997 li jemendaw ir-Regolamenti dwar Taxxa fuq il-Valur Miżjud (Tnaqqis).

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO (Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Informazzjoni dwar l-għadd ta' mature students fl-Universita' ta' Malta, maqsuma bejn irġiel u nisa, bejn l-1990 u l-1996, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 807;

Informazzjoni dwar l-għadd ta' studenti li ggradwaw mill-Universita' ta' Malta bejn l-1990 u l-1996, maqsuma skond id-diversi korsijiet, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 808; Tabella li turi l-għadd ta' studenti li jattendu skejjel sekondarji tal-Gvern u li ġejjin minn diversi lokalitajiet fit-Tieni, it-Tielet u l-Ħames Distrett elettorali, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 849;

Informazzjoni dwar l-għadd ta' studenti Għawdxin li jattendu l- Universita' ta' Malta maqsuma skond id-diversi korsijiet, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 990; u

Lista ta' għalliema mill-iskejjel statali li mis-26 ta' Ottubru 1996 bdew jaħdmu f'segreteriji u ministeri, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 1038.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION (Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Rapport tal-kumitati maħtura skond il-Memorandum u riżoluzzjoni approvata mill-Kamra fil-21 ta' Mejju 1996 dwar Fondi għall-Ħtiġijiet Speċjali tal-lokalitajiet, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 751; u

Skeda li tagħti d-dettalji dwar il-fondi li l-kunsilli lokali ġew allokati skond il-formula stabbilita bil-liġi għas-snin finanzjarji tal-kunsilli li jagħlqu fil-31 ta' Marzu 1997 u l-31 ta' Marzu 1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 1052.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Debono Grech.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH (Ministru għat-Trasport u Portijiet): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru. 3 ta' l-1997 - Merchant Shipping (Prevention of Collisions) Regulations, 1997; u

Avviż Legali Nru. 4 ta' l-1997 - Merchant Shipping (Signals of Distress) Rules, 1997.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Buhagiar.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR (Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja tad-dokumenti approvati waqt il-Konferenza dwar l- Immaniġġjar ta' l-Ilma li saret f'Marsilja, Franza, bejn il-25 u s- 26 ta' Novembru 1996, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 846; u

Kopja tar-rapport preżentat mill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni lill-Ambaxxatur tal-Ġermanja dwar l-istat attwali tal-Berġa ta' Baviera, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 847.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI (Ministru tad-Djar): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tabella li tagħti n-numru ta' applikanti għal akkomodazzjoni soċjali sa l-aħħar ta' l-1996, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 936; Tabella li turi n-numru ta' applikazzjonijiet pendenti għal akkomodazzjoni alternattiva bejn l-1988 u l-1996, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 998;

Tabella li turi l-għadd ta' talbiet pendenti għal akkomodazzjoni alternattiva fit-30 ta' Settembru 1996 maqsuma fuq bażi ta' lokalitajiet, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 999; u

Informazzjoni dwar full-time staff complement fl-Awtorita' tad- Djar, fid-Dipartiment ta' l-Akkomodazzjoni Soċjali, fl-Uffiċċju Konġunt u fid-Dipartiment tal-Bini u Tiswija ta' Djar fit-30 ta' Settembru 1996, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 1000.

MADAM SPEAKER: Grazzi, Il-Ministru Noel Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA (Ministru tal-Biedja u Sajd): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Informazzjoni dwar il-valur tal-prodott mibjugħ mill-Pitkalija matul l-1995 u l-1996, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 742;

Tabella li turi kemm kien il-kontribut perċentwali tal-biedja u s-sajd għall-prodott gross domestiku tal-pajjiż bejn l-1981 u l- 1996, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 1014; u

Informazzjoni b'żieda ma' dik li diġa' tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra fis-seduta numru 10 tal-15 ta' Jannar 1997 dwar ir- reġistrazzjoni tas-sajjieda full-time u part-time mad-Dipartiment tas-Sajd, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 738.

MADAM SPEAKER: Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal- Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

MOZZJONI BIEX IL-KAMRA TMUR F'KUMITAT TA' PROVVISTA GĦALL-KONSIDERAZZJONI TA' L-ESTIMI ĠENERALI TA' SPIŻA GĦAS-SENA 1997.

(L-EWWEL JUM IMĦOLLI KOLLU GĦALL-OPPOŻIZZJONI)

Tkompli mill-13 ta' Jannar 1997

MADAM SPEAKER: Bis-saħħa tal-ftehim milħuq fil-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra tas-17 ta' Diċembru 1996, nistieden lill-impjegati tal- Public Broadcasting Services jidħlu fil-Kamra sabiex jittrasmettu dirett fuq it-televiżjoni d-diskors tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

L-impjegati tal-PBS daħlu fil-Kamra u bdew jaqdu dmirijiethom.

Skond il-Mozzjoni Nru 37 tal-15 ta' Jannar 1997 id-diskors kollu tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni kien eżenti mil-limitu ta' ħin għad-diskorsi (Ordni Permanenti Nru. 49) u l-ħin ta' l-interruzzjoni tax-xogħol kellu jkun fit- 8.30 p.m.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni, jekk jogħġbu, jibda d-diskors tiegħu.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI (Kap ta' l-Oppożizzjoni): Sinjura President, ta' kull sena l-okkażjoni tal-budget hija bla dubju ta' xejn okkażjoni importanti ħafna fil-kalendarju ta' kull Parlament għaliex tagħtina l- opportunita' illi nħarsu 'l quddiem.

Il-budget normalment jiġi ppreżentat qabel il-bidu jew fil-bidu tas-sena finanzjarja imma, skond il- Kostituzzjoni, mhux aktar minn tliet xhur wara il-bidu tas-sena finanzjarja u l-iskop li jsir proprju fil-bidu tas-sena finanzjarja huwa biex il-gvern tal-ġurnata jkollu l-opportunita' li jindika d-direzzjoni li jrid jagħti lill-pajjiż.

Il-budget huwa mezz ewlieni ta' kif gvern jartikola b'mod konkret dawk il-policies li jrid jara li jiġu mwettqa fil-pajjiż.

Naturalment, meta qegħdin f'okkażjoni ta' Parlament elett wara l-aħħar elezzjoni, u allura dan huwa l-ewwel budget ta' Gvern ġdid, is-sinifikat tal-budget tal-Gvern jieħu dimensjoni ħafna akbar.

M'hemmx dubju illi l- elettorat kien qiegħed jistenna bil-ħerqa - u jiena ngħid anke b'ansjeta' - kif il-Gvern kien sejjer jipproponi illi jwettaq il-wegħdiet tiegħu.

Il- poplu tagħna stenna u issa għandna quddiemna dan il-budget li naturalment irid jitlaq mill-fatti illi jirriżultaw mis-sena illi tkun għadha kif għaddiet.

M'hemmx dubju li kull gvern irid iħares 'il quddiem u jrid ikompli jibni fuq dak illi jkun sab, kemm jekk ikun tajjeb, kemm jekk ikun inqas tajjeb u kemm jekk ikun ħażin.

Allura hawnhekk bilfors irridu nagħtu ħarsa lejn il-passat.

Jiena ngħid li f'okkażjoni bħal tal-lum, meta kellna bidla fil-gvern wara perijodu ta' għaxar snin, huwa utili li nagħtu ħarsa sew lejn is-sena li għadha kif spiċċat kif ukoll li nagħtu ħarsa wkoll lejn l-għaxar snin li għaddew.

Naturalment ħarsa ħafifa ħafna - pinzellati - pero' ħarsa li jrid ikollha sinifikat ta' x'wiret dan il-Gvern u x'achievements għamel il-Gvern li jiena kelli l-unur u r-responsabbilta' illi mmexxi fl-għaxar snin li għaddew.

L-ewwel ħsieb li jiġini hu proprju li minn dan l-istess bank li qed nitkellem minnu llum, għaxar snin ilu, fl-ewwel ġimgħa ta' Diċembru, jiena kont għidt li l-budget li kien ippreżenta l-Gvern Laburista għas-sena 1987 kien budget irrilevanti għall-poplu tagħna.

Kont għidt li l-problemi politiċi, ekonomiċi u soċjali kienu tant kbar għal pajjiżna li l-budget li ppreżenta l-Gvern għal dik is-sena kien għal kollox irrelevanti fiċ- ċirkostanzi ta' dak inhar.

Madam Speaker, kont għidt hekk għax żgur li din il-Kamra u l-poplu Malti jiftakru li għaxar snin ilu, qabel l-elezzjoni ta' l-1987, moħħ il-poplu tagħna kien ikkonċentrat fuq affarijiet li huma essenzjali għalih kollu kemm hu.

Konna lkoll anzjużi fuq l-istat tad-demokrazija f'pajjiż, fuq il- libertajiet taċ-ċittadini tagħna kif ukoll fuq il-qagħda ekonomika tal- pajjiż.

Fid-diskors tiegħi jiena kont għidt li l-ġranet li kienu ippreċedew dak id-dibattitu fuq il-budget, eżattament mill-aħħar ġranet ta' Novembru sal-5 ta' Diċembru, kienu forsi l-iktar ġranet ta' tensjoni u ta' diffikulta' politika li l-pajjiż qatt kellu fl-istorja tiegħu.

Jiena kont għidt li l-partit tiegħi, li dak iż-żmien kien fl-Oppożizzjoni, kien sejjer jiġġieled l-elezzjoni fuq il-wegħda li jbiddel il-pajjiż radikalment fi tliet aspetti li żgur kienu ta' importanza għal kulħadd.

Jiena kont għidt li kien hemm bżonn li l-pajjiż ikollu x-xogħol, il-ġustizzja u l-liberta'.

Dak kien il-programm li jien kont poġġejt quddiem dan il-Parlament għaxar snin ilu.

Jien kont mort quddiem l-elettorat tagħna bil-wegħdiet preċiżi li nerġgħu nagħtu demokrazija sħiħa lil pajjiżna u li nerġgħu nqajmu l- pajjiż ekonomikament ħalli jkun jista' jiżgura l-progress għal kulħadd u b'mod partikolari li jkun jista' joffri x-xogħol lil min ma kellux.

Madam Speaker, is-sitwazzjoni li writt jiena meta l-partit tiegħi rebaħ l- elezzjoni kienet sitwazzjoni ta' pajjiż fejn l-ekonomija kienet fi kriżi kbira.

Kellna stat ekonomiku li fih rajna l-qgħad jitla' għal ċifri li qatt ma konna lħaqnihom qabel tant, li f'Diċembru ta' l-1986 kien hemm ftit inqas minn 10,000 jirreġistraw għax-xogħol kif ukoll li kien hemm madwar 4,000 jaħdmu f'korpi militari, li jfisser li ċ-ċifra ta' nies ifittxu x-xogħol produttiv kienet tlaħħaq għal madwar 13,000 u 14,000 ruħ.

Kellna sitwazzjoni fejn il-qagħda ekonomika ta' dawk il-ħaddiema li kellhom ix-xogħol kienet waħda ħażina peress li konna wasalna fil-ħames sena minn meta l-Gvern ta' dakinhar kien iddikjara friża sħiħa fuq żidiet fil-pagi u fuq titjib fil-kondizzjonijiet tax-xogħol.

Irrid inżid li mhux biss min kien jaħdem kellu l-pagi tiegħu ffriżati, imma anke dawk kollha li fis-soċjeta' Maltija kellhom bżonn l- għajnuna ta' l-Istat u dawk kollha li kienu jiddependu fuq il-pensjoni, kellhom il-benefiċċji soċjali tagħhom iffriżati għal ħames snin sħaħ.

Barra minn hekk Madam Speaker, jien writt ukoll sitwazzjoni fejn il-pajjiż kien b'mod verament drammatiku nieqes mill-infrastruttura neċessarja biex ikun hawn il-progress fil-pajjiż.

Hawnhekk nirriferi b'mod partikolari għas-sitwazzjoni tal-ġenerazzjoni ta' l-elettriku fil-pajjiż, għas- sitwazzjoni dwar il-provvista ta' l-ilma u għall-bżonn urġenti li f'Malta jkollna airport terminal ġdid u sistema ta' telekommunikazzjoni moderna.

Meta smajna l-qari tal-budget u mid-diskorsi kollha li qed isiru minn ġurnata għa -oħra min-naħa tal-Gvern, m'aħniex nisimgħu ħlief "il-ħofor".

Nisimgħu fuq il-ħofor li sab dan il-Gvern fil-korporazzjonijiet u fil- finanzi tal-Gvern, ħofor li huma t-tema ewlenija tad-diskors li l-Ministru ta' l-Ekonomija u l-Finanzi ressaq għas-sena l-ġdida.

Dari l-budgets tagħhom kienu jlaqmuhom u fil-fatt l-aħħar budget li kien ippreżenta l- Ministru Spiteri ħafna snin ilu - qabel dak tal-ġimgħa l-oħra - kien sejjaħlu l-"budget ta' l-impjiegi".

Dan il-budget tas-sena 1982 kien wieħed li fil-fatt kompla jqawwi l-qagħda diżastruża tan-nuqqas ta' xogħol u minflok kien budget ta' l-impjiegi kien wieħed li permezz tiegħu l- impjiegi komplew jonqsu.

Kieku kellhom jagħtu isem lil dan il-budget, naħseb li kien ikun jixraq li jsejħulu l-budget tal-ħofor għax dan huwa l- messaġġ li l-Gvern qiegħed jipprova jgħaddi lill-poplu tagħna.

Madam Speaker, qed ngħid dan kollu mhux biex immur lura għaxar snin imma biex wieħed jifhem kemm dan il-Gvern huwa nieqes mill-ideat, kemm hu mifxul u kemm ma jafx x'se jaqbad jagħmel għaliex il-ħofor kienu jeżistu għaxar snin ilu wkoll.

Dażgur li kellna l-ħofor!

Kif diġa' semmejt kellna l- ħofor ta' dawk l-eluf kbar ta' nies, madwar, 12,000, 13,000 jew 14,000-il ruħ, ifittxu x-xogħol permanenti kif ukoll il-fatt li l-Gvern ta' dak inhar, fi sforz iddisprat qabel l-elezzjoni ta' Mejju ta' l-1987, kien impjega 8,000 persuna mas-settur pubbliku.

Għaldaqstant il-Gvern ta' dak iż-żmien ħoloq ħofra kbira għall-Gvern il-ġdid ta' warajh, immexxi minni, li kellu jipprovdi l-finanzi għall-pagi ta' 8,000 ruħ li lejliet l- elezzjoni ddaħħlu jaħdmu fis-settur pubbliku .

Kellna nsibu l-finanzi biex l-infrastruttura tal-pajjiż tissaħħaħ billi, per eżempju, naraw kif nibnu power station ġdida.

Jien nixtieq infakkar li l-problemi tal-ħofor kbar li sibna fil-pajjiż dak inhar ma kenux ġew fuqna f'daqqa imma kienu l-frott tal-politika żbaljata tas-snin ta' qabel.

Ta' min igħid li I-bżonn kien ilu jinħass li , per eżempju, inżidu l-produzzjoni ta' l-enerġija elettrika.

Is- soluzzjonijiet li kienu ġew adottati f'dan ir-rigward mill-Gvern ta' qabli kienu li nġibu power station antikwata, tas-snin ħamsin, minn Palermo li, minflok irmewha, tawhielna taparsi rigal.

Soluzzjoni oħra kien li nġibu power stations li kienu mormija mill-Ingliżi, nagħmlulhom refurbishment biex imbagħad niġu ngħidu li qed nipprovdu infrastruttura ta' l-enerġija fil-pajjiż.

Għalina dan kien metodu għal kollox żbaljat u quddiem dak l- investiment li kien meħtieġ, aħna ma qgħadniex ngħidu x'ħofra sibna fil- finanzi tal-Gvern imma proprju mill-bidu nett konna għidna b'kuraġġ kbir li l-finanzi nsibuhom.

L istorja nafuha, Sinjura President.

Hawn qed nirriferi għall-bidla kbira li seħħet fil-pajjiż fejn il-Gvern il-ġdid wiret sitwazzjoni fejn il- ġenerazzjoni ta' l-elettriku tlaħħaq mad-domanda tal-pajjiż kif ukoll fejn għandu programm ta' espansjoni biex qatt ma tonqos din il-ħtieġa tant essenzjali għall-iżvilupp kontinwu tal-pajjiż.

Madam Speaker, ħofra oħra li sibna kienet il-kwestjoni ta' l-ilma li kienet ilha tiġi traskurata snin sħaħ.

Il-Gvern tiegħi ma qgħadx jgħid li wiret sitwazzjoni finanzjarja li ma tippermettix li jagħmel l-investiment meħtieġ biex din il-parti ta' l-infrastruttura tissaħħaħ ħalli nkunu nistgħu nipprovdu darba għal dejjem l-ilma li għandna bżonn.

Nafu li l- Gvern Laburista ta' qabel kien għamel lil Malta qisa passatur, peress li dak iż-żmien kienu jtellgħu l-ilma mill-water-table bi ħsara kbira għall- kwalita' ta' l-ilma li ntellgħu minn taħt l-art, u minkejja dan, xorta waħda l-provvista ta' l-ilma ma kenitx tissodisfa l-bżonnijiet.

Illum din hija storja tal-passat li lanqas għandna bżonn nitkellmu fuqha.

Jien qed insemmih hawn illum għaliex il-Ministru ta' l-Ekonomija u l-Finanzi u l- Gvern tiegħu għoġobhom iġibu l-iskużi li fil-budget tagħhom għas-sena 1997 u għas-sena 1998 mhux se jkunu jistgħu jwettqu l-programmi tagħhom għaliex sabu l-ħofor finanzjarji u deficit li ħalla l-Gvern Nazzjonalista.

Il- problemi sibnihom aħna għaxar snin ilu, pero' aħna konna nafu x'għandu bżonn il-pajjiż.

Kellna programm x'inwettqu u fil-fatt dak il-programm wettaqnih.

Madam Speaker, l-istess nista' ngħid għas-sistema ta' telekomunikazzjoni.

X'kienet il-mentalita' tal-Gvern ta' qabli?

Il-mentalita' kienet li niddobbaw billi ġibna sistemi ta' telephones, il-famużi Strowger, li ħaddieħor kien remihom u aħna għidna li nistgħu niddobbaw bihom.

GĦall- kuntrarju, fl-ewwel ġimgħat u fl-ewwel xhur ta' l-amministrazzjoni tiegħu il-Gvern tiegħi ħa d-deċiżjonijiet kollha meħtieġa biex inġibu sistema ta' telekomunikazzjoni li hija state of the art u skond dak li jitolbu ż- żmenijiet ta' llum.

L-istess ħaġa għamilna fil-każ ta' l-airport fejn aħna ma qgħadniex nittitubaw dwar kif se nġibu l-flus u x'irid isir, imma aħna kellna l-kuraġġ li nieħdu d-deċiżjonijiet biex l-investiment li kien hemm bżonn għall-infrastruttura tal-pajjiż isir kif fil-fatt sar.

Jien nista' nkompli sejjer hekk b'lista twila ta' każijiet bħal dawn, pero' se nieqaf billi f'termini ġenerali ngħid x'ħallejna wara għaxar snin t'amministrazzjoni ta' Gvern immexxi minni.

Hawnhekk se nagħti erba' ċifri li juru kif il-pajjiż, minn sena għall-oħra, pass wara pass wara pass - biex nuża l-espressjoni li tant iħobb juża l-Prim Ministru - għal għaxar snin sħiħ dan il-pajjiż qatt ma ħares lura imma dejjem ħares 'il quddiem u sab il-mod kif ikompli jkattar il-ġid.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Sinjura President, fil-fatt iċ-ċifri jitkellmu weħidhom.

Filwaqt li fl- 1986 kien hemm 115,000 persuna taħdem fil-pajjiż illum għandna ftit inqas minn 143,000.

(Onor. Membri: Hear, hear) Dan ifisser li f'dawn l-għaxar snin in-numru ta' nies jaħdmu żdied b'aktar minn 27,000, żieda annwali medja ta' 2,700 persuna li sabu postijiet tax-xogħol.

(Onor. Membri: Hear, hear) Aħna konna tlajna bil-wegħda li nġibu x-xogħol; dik kienet l-ewwel għajta tagħna u sena wara l-oħra aħna qatt ma ħarisna lura.

Wara għaxar snin inħoss is-sodisfazzjon kbir li l-Gvern tiegħi, sħabi u jien, qatt ma nqasna minn dik il-wegħda.

J'Alla dan il-Gvern wkoll jirnexxielu jżid in- numru ta' nies jaħdmu minn sena għall-oħra, pero' dubji dwar dan hawn u għad irridu naraw x'sejjer jiġri.

Hawnhekk ta' min jgħid li minbarra n- numru ta' kważi 143,000 persuna li għandhom a fulltime job hemm 12,000 oħra li minbarra xogħol permanenti għandhom ukoll xogħol part-time.

Rajna wkoll il-fenomenu tax-xogħol fost in-nisa, miżżewġin u m'humiex, fejn in-numru tagħom kien jiżdied minn sena għall-oħra.

Dan ġara għax l-opportunitajiet ta' xogħol ma kienux ristretti għall-irġiel biss u ma kienx hawn xi liġi, kif kien hawn fis-snin sebgħin, illi mara ma setgħatx tieħu post tax-xogħol ta' raġel.

Aħna kburin li rnexxielna inkattru x-xogħol u ngħidu li din hi l-ikbar miżura tas-suċċess tal-Gvern immexxi minni f'dawn l-aħħar għaxar snin.

Pero' aħna ma żidniex biss in-numru ta' nies jaħdmu.

Kien hemm il-Prim Ministru ta' qabli li kien qal illi lilu jinteressah li l-ħaddiema jkollhom almenu il-paga minima u kien isostni li qabel ma' kulħadd ikollu l-paga minima ma kienx dispost li jawtorizza żidied fil-pagi.

Aħna mhux hekk għamilna, Sinjura President, imma għall-kuntrarju, aħna rajna il-qligħ mix- xogħol, jiġifieri il-qligħ ta' dawk li jaħdmu bil-paga, jiżdied sena wara l- oħra u meta toqgħod bilqegħda tħares lejn in-numri, tgħid li veru għamilna suċċessi kbar.

Madam Speaker, insemmi li d-dħul mill-impiegi fl-1986 kien ta' Lm231 miljun filwaqt li s-sena li għaddiet il-qligħ mill-impiegi tela' għal Lm561 miljun.

Sinjura President, il-qligħ tal-ħaddiema Maltin fl- għaxar snin li għaddew żdied billi rdoppja u nofs.

Is-sena l-oħra, bix- xogħol tagħhom il-ħaddiema daħħlu fil-but d-doppju u nofs ta' dak li kienu qalgħu għaxar snin ilu.

Din hija l-miżura tas-suċċess illi l-Gvern tiegħi rnexxielu jagħmel!

(Hear!

Hear!)

Mhux biss żdied id-dħul tal-ħaddiema imma żdiedu wkoll dawk li jissejħu trading profits, jiġifieri żdied ukoll il-qligħ għal min jinvesti u għal min qiegħed fin-negozju.

Hawnhekk naraw li filwaqt li fl-1986 il-qligħ min- negozju, it-trading profits, kien ta' Lm143 miljun, fis-sena li għaddiet dan tela' għal Lm 297 miljun, jiġifieri iktar mid-doppju ta' dak li kien għaxar snin ilu.

Hawnhekk se nsemmi wkoll iċ-ċifra l-oħra, li għalija hija mportanti daqs dawk li għadni kif semmejt, jiġifieri ċ-ċifra li turi kif marru dawk li għandhom bżonn min iwiżinhom, jiġifieri dawk li għandhom bżonn il- benefiċċji soċjali u dawk li jirċievu l-pensjoni ta' l-Istat.

Madam Speaker, iċ-ċifri jitkellmu waħedhom għax fl-1986 il-benefiċċji soċjali li tqassmu laħqu l-ammont ta' Lm 66.5 miljun filwaqt li għas-sena li għaddiet dik iċ-ċifra telgħet għal Lm 140 miljun, li hija d-doppju ta' dik li kienet għaxar snin ilu.

Dak hu li wiret dan il-Gvern!

Wiret pajjiż li, jekk mhux pajjiż sinjur, żgur li nistgħu nsejħulu pajjiż fejn il-poplu tiegħu seta' jgħix tajjeb, seta' jsib ix-xogħol u fejn ix-xogħol huwa mħallas tajjeb kemm biex igħix kif ukoll biex ikun jista' jfaddal.

Tajjeb li nsemmi hawnhekk li s-sena li għaddiet, il-flus fil-banek żdiedu, jekk m'inix sejjer żball, b'aktar minn Lm140 miljun.

Dan huwa l-pajjiż li wiret il-Partit Laburista meta rebaħ l-elezzjoni tas-26 ta' Ottubru, 1996.

Illum dan il-Gvern jgħidilna li wiret pajjiż mimli ħofor.

Effettivament minn dak kollu li jingħad fil-budget speech u minn dak kollu li qed jingħad mill-kelliema tal-Gvern, l-ewwel wieħed fosthom il-Prim Ministru, wieħed malajr jifhem li ttieħdet deċiżjoni min-naħa tal-Gvern sabiex kulħadd ifittex il-ħofor ħalli imbagħad jiġi quddiem il-Parlament u l-opinjoni pubblika u jgħidlu: Araw x'pajjiż għandna, pajjiż mimli ħofor!

Ma naħsibx li din għandha tkun il-viżjoni ta' partit li rebaħ l-elezzjoni wara għaxar snin fl-oppożizzjoni.

L-għajta ta' dan il-budget messa kienet: Araw aħna x'kapaċi nagħmlu; ħa ngħidulu lill-poplu Malti kemm aħna kapaċi nwettqu dak li wegħdna.

Dawn qishom li waqgħu mis-sħab, qishom ma kenux fuq il- bankijiet ta' l-oppożizzjoni għal għaxar snin sħaħ il-ħin kollu jiflu dak li kien qed jagħmel il-Gvern.

Qisu f'daqqa waħda dawn waqgħu mis-sħab u qed jgħidu: Sibna l-ħofor, sibna ħofor li ma konniex nafu bihom; skużawna, intom li tajtuna l-vot tagħkom, li wegħdnikom ħafna affarijiet, li wegħdnikom li se nagħtukom paga li biha la jkollkom bżonn tagħmlu l- overtime, la jkollkom bżonn it-tieni job u lanqas li l-mara jkollha għalfejn tmur taħdem; aħna wegħdnikom li għax issa hawn gvern ġdid f'Malta ġejja l-ġenna ta' l-art.

Imma issa x'inhuma jgħidulna?

Qed jgħidulna: Le, jiddispjaċina li ħadna żball?

Ma jgħidux li ħadu żball iżda jgħidulna li dawn huma l-fatti u allura f'dan il-budget m'hemm xejn, f'ta' wara mhu se jkun hemm xejn lanqas u mbagħad tliet snin oħra, forsi naraw għax imbagħad tkun waslet l-elezzjoni u allura nibdew inroxxu l-bżar.

L-Onor.

George Vella qed jgħid: Jew inkella ma nagħmlux budget.

Din hija riferenza għad-data ta' l-elezzjoni li niġi għaliha aktar 'il quddiem u allura l- Onor. Membru għandu jkollu l-paċenzja li jistenna sakemm nasal għal dak il- punt.

X'inhi l-elezzjoni?

L-elezzjoni hija kompetizzjoni ta' min hu kapaċi l- aktar li jkattar il-ġid fil-pajjiż u hija ħaġa tajba li l-partiti jikkompetu bejniethom.

Aħna, l-Partit Nazzjonalista, ħriġna quddiem il- poplu tagħna u għidnhielu li aħna nafu x'irridu għal pajjiżna u li se nwegħduh futur ċert u garanzija ta' sliem.

Aħna writna pajjiż imfarrak u maqsum u bil-politika tagħna aħna erġajna ġibna l-għaqda u fejjaqna l- ġrieħi li kellu pajjiżna.

Jien nieħu pjaċir li l-Prim Ministru ta' llum qed jgħid li jrid li l-pajjiż jibqa' miexi b'dan il-mod u jien persważ li se jagħmel ħiltu hu wkoll biex il-pajjiż jibqa' miexi hekk, pero' rridu niftakru li għaxar snin ilu l-pajjiż kien mimli ġrieħi u konna aħna li ġibna s-sliem fil-pajjiż permezz ta' politika għaqlija.

Aħna wegħdna lill- poplu tagħna li rridu nkomplu nimxu fis-sliem.

Pero' s-sliem jirrikjedi ħafna affarijiet fosthom, li jkompli jkun hawn ix-xogħol għal kulħadd, li minn xahar għall-ieħor u minn sena għall-oħra l-pajjiż ikollu fiduċja u kuraġġ fih innifsi kif wkoll li l-ekonomija ma tmurx lura anzi li tibqa' tavvanza u tibqa' tipprovdi x-xogħol b'qligħ veru għal kulħadd.

GĦalhekk sena ilu, fl-aħħar budget li aħna għamilna f'dan il-Parlament, aħna konna għidna li l-politika ewlenija tagħna kellha skop preċiż illi ħadd ma jibqa' lura.

GĦidna li din hi l-politika tagħna għax irridu niggarantixxu futur li fih ħadd ma jibqa' lura.

Madam Speaker, hawnhekk se jkolli nirriferi - m'iniex se noqgħod nitkellem fit-tul - għall-programm elettorali li aħna ġibna quddiem il- poplu tagħna.

Aħna għidna lill-poplu li issa hu l-mument li nagħtu ħarsa iktar mirquma u dettaljata dwar dawk l-oqsma fis-soċjeta' tagħna li għad għandhom bżonnijiet ikbar mill-kumplament tas-soċjeta'.

Il-programm elettorali tagħna fil-fatt kien miżgħud bi proposti konkreti ta' kif aħna nistgħu ngħinu lil dawk li huma l-iktar batuti u ta' kif nistgħu nagħtu opportunitajiet ugwali, ħafna aħjar milli għandhom illum, lil dawk li huma b'xi mod żvantaġġjati .

Imma meta taqra dan il-budget speech tgħid: Fejn huma l-proposti ta' dan il-Gvern?

Kulma hemm hija proposta li ssir kummissjoni, jew ma nafx x'sejħulha, biex ikun hemm l-aċċessibilita' - din il-kelma qiegħda bl-Ingliż, jekk m'iniex sejjer żball - fid-dipartimenti tal-gvern.

GĦalkemm din hija miżura kbira u tajba - m'iniex qed ngħid kontra tagħha, tafux - huwa kważi tad-daħk li taqra l-budget tal-Gvern Laburista, li dari tant kien jiftaħar li għandu għal qalbu - u għandu, jien m'iniex qed ngħid li le - lil min hu b'xi mod żvantaġġjat u mbagħad ma ssib xejn f'dan ir-rigward.

Dawn qalu li se jagħmlulna d-dipartimenti tal-gvern iktar aċċessibbli u j'Alla jirnexxielhom jagħmlu dan, pero' żgur li mhux dan kien qed jistenna l-poplu tagħna minn dan il-Gvern.

Sinjura President, aħna kellna l-ideat għal dan il-pajjiż u għidna x'inhi din il-viżjoni tagħna.

GĦall-kuntrarju, il-Partit Laburista għażel tattika u strateġija oħra, anzi ngħid li għażel programm ieħor li kien miġbur fil- famuża frażi tal-Kap tal-Partit Laburista, illum il-Prim Ministru, fejn kien qal li hu lest jagħmel biss dak li jġiblu l-voti u li ma hu dispost li jagħmel xejn li b'xi mod jista' jtellfu l-voti bir-riżultat li issa se jaħsad dak li żera'.

Il-Prim Ministru issa se jaħsad il-valur ta' dak il- kliem u ta' dawk il-wegħdiet li għamel.

Huwa ried il-voti u dwar dan jien nifraħlu għax kważi single-handedly - sħabu ma jieħdux għalihom, għax żgur li hu kien fuq quddiem nett - irnexxielu jġib maġġoranza.

Ċertament, b'sorpriża kbira għalija u għal sħabi rnexxielu jġib din il-maġġoranza permezz ta' politika li jgħid biss dak li jġiblu l-voti, iwiegħed biss dak li jista' jġiblu l-voti filwaqt li ma jgħid u ma jwiegħed xejn li b'xi mod jista' jtellfu l-voti.

U issa the chickens have come home to roost.

Madam Speaker, il-Prim Ministru kien wiegħed li se jieħu miżuri biex il- ħajja ma tibqax togħla.

Fittxu bil-lenti fil-paġni tal-budget speech u araw hemmx xi miżura waħda li se ttaffi l-għoli tal-ħajja!

Miżuri li se jgħollu l-għoli tal-ħajja ssib żgur!

Dawk huma l-miżuri li semmielna l- Ministru Spiteri u li fuqhom se nitkellem iktar tard.

Il-Gvern wiegħed li se jagħmel mod li l-ħajja ma tibqax togħla u, nerġa' ngħid, iflu, kelma wara l-oħra u pass wara pass wara pass, id-diskors tal-Ministru Spiteri u araw hemmx kelma waħda kif se torħos il-ħajja.

Qed jgħidu li forsi se torħos il-ħajja meta jneħħu l-VAT, pero' fuq il-VAT nitkellem iktar tard.

Fuq il-pagi kemm tkellem u għamel meetings u ltaqa' ma' nies u qalilhom: X'għarukaża, qed ikollkom taħdmu l-overtime!

X'għarukaża, hawn 24,000 ruħ li għandhom part-time job!

X'għarukaża, hawn 14,000 ruħ - jew ma nafx kemm hemm sew - li għandhom a fulltime job u mbagħad jagħmlu wkoll part- time job!

X'għarukaża li n-nisa miżżewġa qegħdin joħorġu jaħdmu!

Qalilhom: Issa vvotaw lill-Partit Laburista ħalli jagħtikom il-paga li sservikom biex intom, il-mara u l-familja tgħixu tajjeb, tibqgħu ssiefru u tixtru l-karozzi kif ukoll li tibqgħu tibnu d-djar tagħkom.

Illum dawk in- nies li vvotaw lil dan il-Gvern għax emmnu lill-Onor.

Sant, qed igħidulu: Fejn huma ż-żidiet fil-pagi?

Fejn hu dak li wegħidtna?

Pero' l-Onor.

Sant qed jgħidilhom: Mela intom ħsibtu li l-affarijiet mil-lum għal għada?

Dażgur li mhux mil-lum għal għada għax issa għandu ħames snin fil-gvern.

Imma almenu ibda jew almenu rripetiha l-wegħda.

Illum fejn hi l-promessa fil-programm tal-Gvern - mhux iktar tal-Partit Laburista - biex, jekk mhux din is-sena almenu ta' wara jew ta' warajha, il-pagi jsiru b'mod li ma jkollniex bżonn iktar overtime jew xogħol part-time job jew il-bżonn li l- mara miżżewġa toħroġ taħdem?

Fejn hi din il-wegħda?

Jekk qed jgħid li hawn il-ħofor fil-finanzi, għidilna x'se jiġri wara li tneħħi dawn il- ħofor, jekk xi darba jirnexxielek tneħħihom?

X'sar minnha din il-wegħda?

Issa se nitkellem daqsxejn aktar fit-tul fuq il-wegħda li jneħħi l-VAT li hija l-ikbar promessa politikament diżonesta li seta' jagħmel il-Partit Laburista.

Ngħidilha proposta "diżonesta" għaliex kulħadd jaf illi pajjiż modern jeħtieġlu forma ta' tassazzjoni li hija fil-forma tal-VAT.

Tista' ma sejjħilhiex VAT, tista' ssejħilha isem ieħor jew iktar minn isem wieħed, pero' hemm bżonn ta' sistema ta' tassazzjoni li għandha l-elementi li għandha l-VAT.

Il-Partit Laburista, bl-ikbar diżonesta politika wiegħed li se jneħħi l-VAT, u, għidnieha qabel l-elezzjoni, għidtha l-bieraħ meta jiena u l-Onor.

Sant morna fuq ir-radju RTK u se nerġa' ngħidha illum, li mhux veru li dan il-Gvern se jneħħi l-VAT għax dan ma jistax jagħmlu.

Se jbiddlilha isimha, se jagħtiha forom oħra u se jipprova jagħtiha xi sura oħra, imma mhux veru li huwa se jneħħi l-elementi essenzjali tas-sistema tal-VAT u f'dan ir-rigward beħsiebni nkompli nitkellem aktar tard.

X'ġara mill-elezzjoni 'l hawn?

Il-Partit Laburista rebaħ l-elezzjoni u malli beda jifhem xi tfisser tiggverna, u mhux aktar li toqgħod tikkritika, dan intilef bir-riżultat li llum għandna Gvern mitluf, jiġifieri Gvern li ma jafx fejn se jagħti rasu.

Għandna Gvern li assolutament qatt ma għaddielu min-rasu x'jiġifieri tiggverna, x'jiġifieri tfittex il-ġid, mhux ta' kif iġġib il-voti, imma li tmexxi l-pajjiż 'l quddiem.

Madam Speaker, qalulna li sabu l-ħofor u li dan huwa l-Gvern li għall- ewwel sentejn ix-xogħol ewlieni tiegħu se jkun li jimla l-ħofor finanzjarji.

Hawnhekk jiena ngħid: X'ironija!

Ħamsa u għoxrin sena ilu kellhom kap ieħor tal-partit li kien qal li se jħaddem lil kulħadd fi żmien tlett xhur.

Meta kienu saqsewh kif se jagħmel dan, kien qalilhom li dan se jagħmlu akkost li dawn joqgħodu jagħmlu l-ħofor u jerġgħu jimlewhom.

Il-proposta ta' ħamsa u għoxrin sena ilu ukoll kienet fuq il- ħofor, kienu l-ħofor li l-ewwel iħaffruhom u mbagħad jimlewhom.

B'hekk kien qal li se jagħti x-xogħol lil kulħadd fi żmien tlett xhur, imma mhux talli ma tax ix-xogħol fi żmien tlett xhur talli għal sittax-il sena kellna l-ikbar diżastru fil-qasam tax-xogħol fl-istorja ta' pajjiżna .

Dawn mhux qed igħidu li se jagħtu x-xogħol billi l-ewwel iħaffru u mbagħad jimlew il-ħofor imma qed igħidu li għandhom programm t'attivita' kbira billi s'issa, f'dawn l-ewwel tlett xhur, għamlu xogħol kbir ifittxu l- ħofor!

Donnu li l-istruzzjonijiet tal-Prim Ministru kienu biex jaraw kif jagħmlu ħalli kull fejn għandu x'jaqsam il-gvern joħorġu bill-konklużżjoni, anke permezz ta' rapport żgħir jew saħansitra superfiċċjali u redikolu, li dak il-qasam jew settur hu fallut.

U allura, ġurnata wara l-oħra, bdejna naraw lill-Gvern ifittex il-ħofor finanzjarji tant li issa għandna lista sħiħa.

Ftit wara li ħadu l-gvern f'idejhom kellna r-rapport fuq il-Management Systems Unit.

Kemm kienu qalu fuq l-MSU!

Kemm akkużi għamlu li din il- Unit kienet kollha ħela ta' żmien u li ma kienx hemm bżonnha!

Fir-rapport li għamlu ...

Fil-fatt naħseb li f'ċertu sens kien wieħed mill-iktar serju apparagun ta' rapporti oħrajn, u qed ngħid li dan kien serju għax il- Management Systems Unit għadha hemm.

Il-Management Systems Unit twaqqfet bħala konsegwenza immedjata tar-rakkomandazzjonijiet tal-Public Service Reform Commission - li jiena kont waqqaft ftit wara l-elezzjoni ta' l-1987 - peress li kien inħass il-bżonn ta' riforma mill-għeruq ta' kif jaħdem is- Servizz Ċivili.

Kien hemm bżonn ta' min jeskoġita r-riformi.

Kien hemm bżonn, per eżempju, illi jkun hemm accountability b'mod illi jekk inti għandek kap ta' dipartiment, dak il-kap ma jibqax jfarfar minn fuq spallejh dejjem għall-eternita' imma dak irid ikun persuna li jerfa' r- responsabbilta'.

Inħolqot ukoll sistema - nispera li dan il-Gvern iżommha, għax għadni ma fhimtx se jagħmel f'dan ir-rigward - illi meta jkun hemm vacancy fil-post ta' direttur ikun jista' japplika min ikollu ċertu livell fis-Servizz Ċivili biex imbagħad issir għażla b'mod oġġettiv, bis-serjeta' u mingħajr indħil - jien naf x'qed ngħid - u jintagħżel l-aħjar wieħed u tgħidlu: Int qiegħed f'din l-iskala tas-salarju għal tlett snin, għandek performance agreement, jiġifieri meta inti tieħu l-appointment ikollok l-objectives li trid tilħaq u kull sena jsirlek assessment fuq il-performance tiegħek.

Daħħalna wkoll l-idea illi jekk inti tkun tajjeb ħafna jew tkun eċċelenti nagħtuk bonus ta' dik l-effiċjenza li tkun urejt.

Mela issir kap ta' dipartiment meta jkollok erbgħin sena - jew iktar jew inqas - u tibqa' kap sa ma' tirtira bil-pensjoni ta' 61 sena kemm jekk tkun kapaċi u anke jekk ma tkunx!

Dan kien li għamlet l-MSU mil-lat ta' management.

Naturalment kienu qalu ħafna xorti bħal, ngħidu aħna: Għalfejn dawn l- esperti minn barra?!

Xi triduhom dawn?!

M'għandniex Maltin kapaċi?!

Jiena naħseb li għandna Maltin kapaċi, imma mhux f'kollox għaliex ħadd ma jaf kollox.

Pero' nista' nassigura lil din il-Kamra, Madam Speaker, illi biex stajna nibdew nagħmlu r-riformi bilfors kellna bżonn ta' numru ta' nies minn barra għax f'dan ir-rigward kellna reżistenza kbira.

U lil dawn tifhimhom, għax il-bnedmin huma bnedmin!

Mhux għal kemm tgħid li issa n- nomini tad-diretturi jibdew isiru b'dan il-mod għax hawn kien hemm bżonn ta' bidla fil-kultura tal-pajjiż.

Il-Partit Laburista anke minn din approfitta ruħu tant li meta qabel l- elezzjoni kien hemm ċerti ċikostanzi ta' nies li riedu jilħqu - fil-fatt ma laħqux - il-Partit Laburista wegħedhom li jekk jitla' fil-Gvern jagħmilhom senior principals.

Dan nafu għax qaluli personalment kemm qabel l- elezzjoni u anke wara u qalu wkoll li kien hemm min ivvota lill-Partit Laburista għax qal li jekk jitla' l-Partit Laburista se jilħaq senior principal.

Aħna għidna: Din serjeta'!

Aħna għidna li r-riforma rridu nagħmluha bis-serjeta' u għalhekk waqqafna l-Management Systems Unit.

Waqqafna wkoll l-Staff Development Organisation - SDO - u l-Management and Personnel Office - MPO - fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru u l-paraphernalia kollha li hemm bżonn biex tagħmel ir-riforma.

It-tieni skop ewlieni li twaqqfet l-MSU kien biex f'Malta ndaħħlu dik li tissejjaħ it-teknoloġija ta' l-informatika, il-computerisation.

Meta għaxar snin ilu l-partit tiegħi ħa l-gvern ma kenitx teżisti computerisation għax kien hemm biss is-Swatar minn fejn kienu joħorġu l- formoli u l-kontijiet ta' l-income tax u ta' l-ilma; mill-bqija tista' tgħid li ma kien hemm xejn aktar.

Kif qed jgħid l-Onor John Dalli, hemmhekk kien sempliċement adding machine u nisperaw li issa ma jerġax ikollna ħafna adding machines!

Għax qiegħed nibża' li hekk se jiġri.

(Onor. Membri: Hear, hear) Aħna ridna viżjoni dwar tħaddim tal- computerisation biex eventwalment iċ-ċittadin jingħata servizz aħjar u viżjoni dwar kif il-Gvern jikkordina aħjar l-attivitajiet tiegħu.

Għalhekk iddaħħlet il-computerisation fid-Dwana biex tagħti informazzjoni dettaljata dwar dak li jidħol mid-Dwana.

Daħħalna il-computerisation ukoll fl- Uffiċċju tal-VAT, uffiċċju ġdid li bdejnieh mix-xejn u li nbena b'mod li l- qalba tiegħu kollha hija bbażata fuq is-sistema ta' l-informatika.

L- Uffiċċju tal-VAT tista' tgħid li huwa paperless, m'hemmx karti jiġru minn post għal ieħor.

Is-sistema komputerizzata li hemm hemmhekk tagħti informazzjoni ta' valur kbir lill-Gvern li jrid jamministra l-pajjiż.

Dik kienet l-MSU.

Issa x'ġara?

Qrajna l-ewwel rapport li ħareġ u qalulna: Hawn hawn ħofra u sparpaljar ta' flus.

Hemm wisq konsulenti barranin u m'għandniex ninvestu iktar hemmhekk.

Effettivament il-Gvern malajr induna li kien qed jgħid ħafna ħmerijiet u qal li dik il-parti ta' l-MSU li se tibqa' se tibda tissejjaħ MITTS - huwa diffiċli li niftakar eżattament xi tfisser - imma se tibqa'.

Fuq il-parti ta' l-informatika, lill-Gvern ngħidlu li mhux biss trid tibqa', iżda għandha tissaħħaħ kemm jista' jkun u jitkomplew il-programmi li kien hemm maħsuba.

Ma nafx din id-darba kemm hu l-vot għal dan il- qasam, mingħalija xi Lm8 miljun.

Irridu ħafna aktar, imma almenu skond il- budget qed nivvotaw xi Lm8 miljun għax huwa tajjeb li l-MSU tibqa' taħdem.

Fid-diskors tal-budget intqal li l-Voti issa mhux se jkunu taħt l-MSU imma se jinqasmu bejn id-dipartimenti.

Sinjura President, fi żmieni għamilna bil-maqlub; konna bdejna billi d-dipartimenti jkollhom il-Vot tagħhom biex huma jixtru dak li jkollhom bżonn imma mbagħad sibna li dan ma kienx għaqli.

Fil-fatt rajna li jkun aktar għaqli li jkun hemm awtorita' ċentrali, id-dipartiment jinformaha dwar x'inhuma l-bżonnijiet tiegħu u dik l-awtorita' tixtri dak li jkun hemm bżonn, għax sibna li nkella jkun hemm ħafna deċiżjonijiet li għalkemm ikunu meħudin in good faith, wara jistgħu joħolqu problemi.

Wara dak kollu li ntqal kontra l-MSU u l-ħofra li sabu, dan il-Gvern se jżomm l-MSU u sempliċement għamel dan l-irtokk li l-Vot ta' l-MSU billi qassmu fuq id-dipartimenti.

Biex inkun preċiż ir-rapport qal, u l-Gvern aċċetta r-rakkmandazzjoni, li dik il-parti ta' l-MSU li għandha x'taqsam ma' dak li jissejjaħ operations review, jiġifieri kif jaħdmu d-dipartimenti u kif ir-riforma trid issir biex kull dipartiment ikun aktar effiċjenti fir-responsabbilitajiet tiegħu, ma tibqax fl-MSU iżda tmur mal-gvern.

Effettivament jafu li diġa' kien hemm rakkmandazzjonijiet ta' l-MSU stess biex issa, ladarba l-proċess inbeda u beda jaħdem sew, din il-parti terġa' tmur f'postha, jiġifieri fid- dipartimenti tal-gvern stess.

Il-funzjoni se tibqa' u allura jrid ikun hemm nies li jagħmlu dak ix-xogħol li kienet tagħmel l-MSU f'dan il-qasam.

Qed ngħid dan għax dan kien l-ewwel rapport li fih skoprew l-ewwel ħofra.

Imbagħad ġie t-tieni rapport - ma nafx jekk il-kronoloġija tiegħi hijiex preċiża imma f'moħħi hekk għandi rreġistrat - jiġifieri l-ħofra l-oħra tal- Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma.

Issa hawnhekk haw inġustizzja għax meta jkollok nies li għax huma public spirited u joffru ruħhom jew jaċċettaw li jkunu chairmen jew membri ta' bord, allura mbagħad meta jinbidel il-Gvern għandu jmur il-ministru l-ġdid u jgħidlu: Inti chairman jew inti direttur u għaldaqstant għandek ir-responsabilita' bil-liġi għax il-liġi tgħid li inti personalment responsabbli jekk, per eżempju, ma titħallasx il-bolla ta' l-impjegati.

Naturalment dan ma jgħoddx għal tat- Tarzna għax dawn jistgħu ma jħallsux il-bolla!

(Interruzzjonijiet) Qed ngħid ukoll għal dak li kien jiġri fi żmieni.

Pero' dan mhux hekk.

Il- ministru responsabbli, il-Ministru Buhagiar, mar f'seduta tal-bord u liċ- chairman qallu: X'se tagħmel?

Jekk m'għandekx flus biex tħallas il-pagi u n-national insurance contributions għandek problema, għax jekk ma tħallasx il-pagi ara x'se jiġrilek, u jekk ma tħallasx il-bolla tista' tiġi mħarrek għax inti responsabbli.

Imma din serjeta'?

Din serjeta' kif titratta l- korporazzjonijiet tal-gvern?

Lill-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma trid tgħidilha: Inti, bħala korporazzjoni, x'għamilt?

U l-ewwel risposta tkun: Ipprovdejt l-ilma.

(Onor Membri: Hear, hear) Spiċċat il-kriżi ta' l- ilma minn dan il-pajjiż.

Kif għidt fil-pubbliku kemm-il darba, nerġa' ngħid li fl-aħħar sena li kellna kriżi - anzi diffikultajiet mhux kriżi bħalma kellna għaxar snin ilu - jiġifieri, li kellna nuqqas ta' ilma, kien ġie għandi l-ministru responsabbli minn dan il-qasam u bħala l-Prim Ministru għidtlu li qed nagħtih istruzzjonijiet biex jintnefaq kemm hemm bżonn ħalli s-sajf ta' wara jkollna ilma li hemm bżonn.

U hekk ġara.

Naturalment għad hemm problemi kbar oħra bħal dawk tad-distribuzzjoni u ta' nuqqas ta' diliġenza għal ħafna snin.

Hawn mhux se nwaħħal f'xi gvern jew ieħor, imma jekk, per eżempju, tieħu din il-famuża Bugibba - "famuża" għax hemm ħafna x'tikkritika fiha - tara li l-iżvilupp sar b'mod haphazard u għad hemm mains ta' l-ilma taż-żewġ pulzieri li huma ftit pulzieri taħt il-wiċċ ta' l- art fejn hemm leakages enormi.

Fil-fatt lili jgħiduli li Bugibba hu l-post fejn l-aktar hemm leakages, imma ma tistax tagħmel l-affarijiet mil-lum għal għada, u anke f'din il-Prim Ministru għandu raġun.

Aħna mxejna b'ċerta strateġija fejn għidna li l-ewwel nipprovdu l-ilma.

X'imkien smajt lill-Prim Ministru jitkellem u jistaqsi għaliex il-Gvern tiegħi iddeċieda li l-ewwel jipprovdi l-ilma.

Qal, li l-ewwel messu pprovda ftit ilma u fl-istess ħin isodd it-toqob ta' taħt l-art billi jbiddel il-kanen.

Tista' tagħmel hekk ukoll.

Pero' kont tasal?

Aħna għidna li l-provvista ta' l-ilma qegħda hemm.

Issa ejja nibdew naraw, per eżempju, dwar l- unaccounted for water, fejn il-Water Services Corporation ma ddaħħalx il- flus ta' l-ilma kkonsmat mhux għax hemm il-ħela ta' ilma minn leakages imma għax għandna l-parti l-kbira tal-meters ta' l-ilma ma jaħdmux.

F'dan ir-rigward, il-Water Services Corporation imbarkat fuq programm biex tibdel il-meters kollha, pero' dan ma jgħodd xejn.

Li jgħodd huwa li l-Gvern rebaħ l-elezzjoni, qabbad lil xi ħadd jagħmillu rapport li jgħid hemm il- ħofor u kemm m'hemmx finanzi.

Għarukaża l-Water Services Corporation falluta!

Qisha din xi kumpannija li għandha ix-shareholders.

Ix- shareholder tagħha huwa l-Gvern u allura biex ma tkunx falluta, jekk għandha bżonn il-flus, l-Gvern irid jivvotalha l-flus.

Veru li l-Water Services Corporation riedu iktar flus għas-sena li għaddiet u aħna għidnilhom li l-ewwel għandhom jagħmlu l-kontijiet tagħhom sew u jġbru iktar flus imbagħad naraw f'hiex inkunu.

Mhux tiġi tgħid li l-Water Services Corporation falliet!

Imma l-paniku li qabdu l-Prim Ministru kif poġġa fuq is-siġġu ta' prim ministru kien: X'se naqbad nagħmel?

U allura jrid isib l-iskuża u din sabha fil-ħofor li qed insemmi.

It-tielet ħofra hi dik tat-Telemalta fejn qalu li din hija falluta wkoll.

It-Telemalta, kif diġa' semmejt, għamlet rivoluzzjoni u llum aħna niftaħru li fit-telekomunikazzjoni flok pajjiż tat-tielet jew tar-raba' dinja, lill- pajjiż għamilnih wieħed modern.

Dan ifisser li tkun modern u mhux li tpaċpaċ u tgħid li se tagħmel pajjiż modern u amministrazzjoni moderna.

Trid tagħmel l-affarijiet moderni bħalma għamilna aħna fit-Telemalta fejn illum għandna sistema ta' telekomunikazzjoni moderna.

Hawn Malta għandna wkoll il-mobile telephone u konna minn ta' quddiem nett fl-Ewropa li bdejna bil-mobile telephone.

U l-mobile telephone għandna bżonnu.

Ir-rapport issa qed igħidilna li meta daħlet is-sistema tal-VAT, it-Telemalta kellha kwestjoni mal-kumpannija Telecell dwar min għandu jħallas il-VAT.

Għaldaqstant qed igħidu li t-Telemalta qed ikollha telf mill-kumpannija Telecell.

Lili qaluli li din is-sena t-Telemalta mhux talli li mhux se titlef mit-Telecell talli se ddaħħal xi Lm100,000 imma skond dawn għandna ħofra oħra għax it-Telemalta qed titlef il-flus.

Ngħaddu issa għar-rapport l-ieħor dwar Enemalta fejn qalu li din hija korporazzjoni falluta wkoll.

L-Enemalta għamlet investimenti ta' miljuni kbar fil-power station u fid-distribuzzjoni.

Aħna ma bqajniex bl-ideat l- antiki bħal, per eżempju, li biex tgħaddi l-cables għall-Mellieħa trid tagħmilhom overhead.

Il-bieraħ kont qed nara programm tat-television fuq il- BBC World fejn qed jgħidu li dawn li l-overhead cables qed ikunu perikolużi għas-saħħa għax minnhom toħroġ ir-radiation u għalhekk ħażin meta tgħaddihom minn fuq il-bini.

Hekk kien isir dari imma issa l-Enemalta qalet ma tridx tibqa' tagħmel hekk.

Fil-fatt biex issaħħaħ il-provvista ta' l-elettriku fin-nord ta' Malta u għal Għawdex, l-Enemalta trid twassal il-voltaġġ bil-132KV, u kif se nwasslu dan, billi tgħaddi l-cables overhead jew billi nagħmel mina?

L-Enemalta għamlet mina u jien ħadt pjaċir nara lill-Ministru Buhagiar imur jara l-mina għax għandu jkun lanqas biss kien jaf li qegħda ssir mina.

Aħna hekk konna qed immexxuh il-pajjiż, billi naraw x'għandu bżonn u naturalment billi nġibu l-finanzi.

Issa se nsemmi l- aħħar waħda dwar l-Airmalta.

Meta jien mort mal-Prim Ministru fuq l-istazzjon tar-radju RTK, dan żellaq waħda fuq l-Air Malta u qal li din ukoll qed titlef il-flus mill- core operations tagħha.

F'ġieħ l-imħabba tagħna lkoll lejn dan il-pajjiż, jien nappella lill-Prim Ministru: Aqtagħha din li qed tgħid li kollox fallut!

Aqtagħha għax dan id-diskors jagħmel ħsara lil pajjiżna.

Mhux veru li l-Air Malta hija falluta.

Huwa ħażin li toqgħod tgħid li inti għandek il-problemi u li kollox huwa fallut u danakollu biex tmexxi kif trid int. Araw jekk ħariġx xi rapport s'issa fejn qal li mhux fallut.

L- istess, x'imkien f'dawn il-ġranet smajt lill-Prim Ministru jitkellem dwar il-Malta International Airport fejn qal li din hija falluta wkoll.

Kulħadd fallut hawn Malta!

(Interruzzjonijiet) S'issa semmejt sitt ħofor, l-MSU, il-Water Services Corporation, it-Telemalta, l-Enemalta, l-Air Malta, u l- MIA pero' mbagħad il-ħofra l-kbira, kbira, kbira hija l-finanzi tal-Gvern għas-sena li għadha kif spiċċat.

Madam Speaker, hawn qalulna li hawn "diżastru" u l-Ministru ta' l- Ekonomija u l-Finanzi tgħidx kemm għażaq - naturalment f'sens figurattiv - biex iħaffer il-ħofra tal-finanzi tal-Gvern.

Naturalment dan kellu l- interess li jgħid: Ara jien kif ġejt imsallab!

Jien, il-Ministru l-ġdid responsabbli mill-finanzi, ara x'ħallewli dawn!

Ħallewli żbilanċ kbir.

Issa ejja naraw daqsxejn din il-ħofra ta' dan l-iżbilanċ kbir li sab il- Ministru Spiteri.

(Interruzzjonijiet) In-numri huma dejjem numri u jekk ngħidlek għaxra din tfisser għaxra u ma tfissirx disgħa.

Il-Ministru Spiteri qalilna li l-iżbilanċ għas-sena li spiċċat, l-1996, huwa ta' Lm112 miljun u naturalment jekk tgħodd in-numri ġġibhom Lm112 miljun.

Pero' mbagħad tibda tistaqsi: Kif ġew dawn il-Lm112 miljun?

Skond il-kalkoli li għamilna aħna għall-budget tas-sena li għaddiet l-iżbilanċ kellu jkun ta' Lm39 miljun, anzi kemm kemm inqas, li kien ifisser 3.2% tal-prodott gross domestiku tal-pajjiż, liema żbilanċ huwa viċin dak li jissejjaħ l-aħjar, jiġifieri tkun fi stat ottimali skond kif tqisu l-Unjoni Ewropea.

Mela aħna għidna Lm39 miljun u bis-somom li għamel il-Ministru Spiteri ġabhom Lm112 miljun, li jfisser żieda ta' Lm73 miljun fuq id-deficit li kkalkolajna aħna.

Kif għidt, in-numri huma numri, u meta tgħoddhom hekk jiġu.

Pero' mbagħad tibda tfittex daqsxejn taħt in-numri biex tara kif wasalt għalihom.

Jien se nanalizza seba' items ta' dħul tal-Gvern bid- differenzi li rriżultaw fl-aħħar tas-sena li għaddiet.

Madam Speaker, fid-Dwana nsibu li l-estimu li kien għamel il-Gvern immexxi minni kien li s-sena li għaddiet il-Gvern kellu jdaħħal Lm35.5 miljun.

Fil-fatt il-Ministru Spiteri qed igħidilna li l-Gven daħħal Lm 32 miljun, jiġifieri daħħal Lm 3.5 miljun inqas.

Hawn tibda tagħmel id- domandi: Imma d-Dwana xi tfisser?

Din tfisser illi importajna affarijiet minn barra li fuqhom jitħallas id-dazju.

X'insibu meta naraw x'importajna s-sena li għaddiet?

Insibu li b'kollox importajna inqas mis-sena ta' qabel, pero' r-raġuni hija għaliex dawk li jissejħu industrial goods, jiġifieri oġġetti u materja prima għall-industrija, naqsu.

Imma fuq dawk l- affarijiet m'hemmx dazju.

Rigward consumable goods, jiġifieri dawk li huma oġġetti ta' konsum, dawk li huma oġġetti li nsejħulhom white goods u durables, l-ammont li importajna żdied u mhux naqas u l-loġika tan-numri tgħidlek li la importajna iktar affarijiet li fuqhom jitħallas id-dazju allura kellna ndaħħlu iktar u mhux inqas.

Imma effettivament il-Ministru qed igħid li daħħalna inqas.

Imbagħad, min irid, jista' jipprova jfittex ir-raġuni billi jara Statement No. 1 li hemm fil-budget speech, u hemm isib li ħdejn id-Dwana u s-Sisa hemm Lm3.5 miljun inqas u r-raġunijiet li jingħataw huma: it- tneħħija ta' dazju fuq prodotti mill-Unjoni Ewropea, tnaqqis fil-bejgħ ta' banderols tas-sigaretti u ħlasijet dovuti mill-Enemalta li ma laħqux daħlu fil-ħin.

Jiġifieri hawnhekk għandna ammont li għandha tħallsu l-Enemalta u li, kumbinazzjoni, ma laħqitx ħallsitu sa l-aħħar tas-sena.

Ma għamlux il- kalkolu u qalu li dawn se jitħlu mill-Enemalta imma qalu li ma daħlux u naturalment b'hekk id-deficit żdied.

L-istess meta wieħed jara l-banderols tas-sigaretti, ma nafx meta u kif jixtruhom, imma forsi dawn kienu jafu li l-Gvern se jżid it-taxxa tas-sisa u allura ma xtrawhomx jew forsi flok f'Diċembru jixtruhom f'Jannar, pero' hawn qed igħidulna li ma daħlux u allura hawn għandna probema serja ta' Lm3.5 miljun inqas mid-Dwana.

Imma dawn l-affarijiet għandna nemmnuhom!

Jien m'irridx ngħid li xi ħadd bagħbas iċ-ċifri, għax dan mhux tbagħbis għax x'imkien iridu jidhru, u jekk ma jidhrux din is-sena jidhru s-sena d-dieħla.

Pero' faċli ħafna li taġġusta u tgħid: U iva, dawn ħallihom għal sena oħra biex din is-sena jidher iktar!

Hawnhekk għandna Lm3.5 miljun li mhux qegħdin spjegati għax kieku qegħdin spjegati, kieku kont ngħid: Iva, taf x'ġaralna, in-nies ma xtrawx fridges jew hi-fi quipment jew karozzi, imma dan ma ġarax meta tqis li b'kollox importajna aktar u mhux inqas mis-sena ta' qabel.

Allura hawnhekk bilfos trid tfittex biex issib għaliex ġara hekk.

Imma mbagħad issib li jgħid li l-Enemalta, ma nafx kemm hu l-ammont għax m'hawnx miktub, ma laħqitx ħallsitu dan l-ammont sa Diċembru, liema ammont naturalment tħallas f'Jannar jew f'xi xahar ieħor.

Madam Speaker, punt interessanti ieħor li rrid nagħmel fuq id-Dwana huwa dwar x'inhu jiġri, jiġifieri dan il-pajjiż qed jikkonsma inqas kif indika l- Gvern għas-sena li għaddiet - jien diġa' għidt li le!

Pero' x'igħid il- forecast tal-Gvern għas-sena li għadna kif bdejna?

Qal li la daħħalna biss Lm30 miljun jew Lm32 miljun fl-1996, allura s-sena d-dieħla se ndaħħlu inqas?

Ara ma tmorrux taħsbu li qal hekk, għax l-estmu għan-1997 huwa ta' Lm42 miljun.

Mela f'din is-sena li għadna kemm bdejna, fuq dawk l- affarijiet minn barra li fuqhom jitħallas id-dazju, il-poplu se jħallas Lm10 miljun iktar!

Allura jiena din iċ-ċifra ma nemminhiex.

Jiena m'iniex qed ngħid li din hija x'imbrolju, għaliex dan huwa eżerċizzju li tista' tagħmlu, pero' dan huwa eżerċizzju konformi mad-direzzjoni tal-Gvern li jgħid kemm hawn ħofor u fil-fatt żied ħofra ta' Lm3.5 miljun li ġejja min- nuqqas ta' dħul mid-Dwana.

Dwar l-income tax, fil-budget għall-1996 konna għidna li se ndaħħlu daqs is-sena ta' qabel, jiġifieri ftit inqas minn ¥100 miljun.

Pero' l-Gvern preżenti qed jgħid li se jdaħħal Lm93 miljun, jiġifieri Lm7 miljun inqas.

Allura inti tgħid: X'ġara?

X'ifisser dan?

Ifisser li n-nies ma ħallsux it-taxxa?

Jista' jkun li n-nies ma ħallsux it-taxxa, imma x'inhi r-raġuni li se ndaħħlu Lm93 miljun minflok Lm100 miljun?

Jien ma ngħidx li r-raġuni hija għaliex in-nies qalgħu inqas għaliex l-istess budget speech jgħid li n- nies fil-fatt qalgħu 8% iktar mis-sena ta' qabel.

Allura x'ġara?

Jekk tkompli tfittex, fi Statement No 1 anness mad-diskors tal-budget, issib li hemm nuqqas ta' Lm7 miljun mit-taxxa tad-dħul kawżat prinċipalment minħabba krediti li jingħataw mid-Dipartiment tat-Taxxi Nterni in konnessjoni mal-ħlas lura ta' dazju fuq stocks relatat mal-VAT.

Mela mhux veru li dawn is-¥7 miljun ma daħlux!

Il-parti l-kbira minnhom dawn tawhom bħala kreditu lin-nies li setgħu kien għad għandhom id-dritt għar- rifużjoni tad-dazju li kienu ħallsu sentejn ilu qabel ma daħlet it-VAT.

Allura għaliex dan ma wrewhx hawnhekk?

Għaliex ma qalux li veru daħlu dawk il-Lm100 miljun - bejn wieħed u ieħor għaliex ma nafx jekk kienx hemm xi ftit inqas!

Li minnu żgur huwa li m'huwiex veru li mill-income tax daħlu Lm93 miljun imma li daħlu iktar.

Qed taraw kif id-deficit, il-ħofra tal-Gvern, meta toqgħod tagħżaq sewwa malajr tkabbarha!

Issa jiena nistaqsi: Il-Gvern kif wasal għad-deċiżjoni li bir-rati ta' l- income tax li għandna - li aħna konna naqqasnihom ħafna - id-dħul mill- income tax se jonqos?

Dan m'hu minnu xejn għaliex meta tara x'qed jgħid għas-sena li għada kif bdiet issib li d-dħul mill-income tax se jkun ta' Lm114 miljun, jiġifieri Lm21 miljun iktar mis-sena li għaddiet.

U hawnhekk jiena ngħid: Dan x'logħob hu?

Dawn x'affarijiet huma?

Lil min iridu jgħidu li ma jistgħux jagħmlu l-programm tagħhom għax sabu l-ħofor kbar?

Nerġa' ngħid li l-ħofor għamluhom huma billi qagħdu jagħżqu biex ikabbruhom.

Imbagħad wieħed irid joqgħod tfittex biex tara kif waslu għal din iċ-ċifra li qed isemmu ta' Lm112 miljun inqas fid-dħul.

Hemm item oħra, dik li tissejjah miscellaneous receipts - din l-item m'għandhiex isem partikolari - fejn aħna konna għidna li minnha l-Gvern kellu jdaħħal Lm17 milljun fis-sena l-oħra.

Tafu kemm daħħal?

Lm2 miljun biss.

X'ġara?

Terġa' taqbad il-ktieb u ssib li dan it-tnaqqis ta' Lm15 miljun fid-dħul seħħ l-aktar minħabba bidla fil-policy tal-Gvern dwar bejgħ ta' proprjeta'.

Eh, il-Gvern biddel il-policy?

Aħna konna ngħidu li l- gvern għandu jinża kemm jista' jkun minn attivitajiet li m'humiex tiegħu proprji.

Aħna lill-gvern irridu nnaqsuh u mhux inżiduh u allura fejn hemm attivitajiet li m'humiex direttament attivitajiet ta' gvern proprju, aħna għidna li bil-mod il-mod u bil-prudenza dawn għandna niżvestu ruħna minnhom, jiġifieri nbiegħuhom.

Aħna konna għidna li għas-sena 1996 il- Gvern kellu jdaħħal Lm17 miljun u dan il-Gvern, għax qal li biddel il- policy, daħħal biss Lm2 miljun.

Allura din ħofra?

Din hija deċiżjoni politika.

Dan il-Gvern biddel il-policy tal-Gvern ta' qabel u b'hekk hu żied id-deficit tas-sena 1996 bi Lm15 miljun.

Hekk għandu jgħidlu lill- poplu u mhux jgħidlu li sab ħofra ta' Lm112 miljun!

Jgħidlu: Jien biddilt il-policy fuq dan l-item u għaldaqstant ma daħħaltx Lm15 miljun.

Madam Speaker, inkomplu nagħmlu dan l-eżami tal-ħofra l-kbira li sab il-Gvern billi ngħaddi għall-item "Korporazzjonijiet".

Għandna l-korporazzjonijiet pubbliċi, bħall-Enemalta, li jagħmlu qligħ u l-Enemalta hija waħda li tagħmel il-qligħ!

M'inix ngħid li m'huwiex tajjeb li tara daqsxejn x'inhu l-infiq u li tara r-repayment programmes li għandha humiex tajbin biżżejjed.

Dażgur li trid tagħmlu dan.

Pero' mhux se tiġix tgħidli li l-Enemalta falluta għax nidħak!

L-Enemalta, bi ftehim mal-Ministru tal-Finanzi, kienet qablet li għas-sena 1996 tgħaddi mill- profitti tagħha s-somma ta' Lm3 miljun.

Għal diin is-sena jidherli kien hemm bidla - istruzzjonijiet jew deċiżjonijiet, għidilhom li trid - u l- Enemalta m'għaddietx dawn it-Lm3 miljun fl-1996.

Allura din hija ħofra jew hija deċiżjoni oħra?

Tista' tgħidli li kienet deċiżjoni li l-Enemalta kienet kostretta li tieħu.

Jista' jkun dan ukoll, pero' spjegali kif ġie dan in-nuqqas, mhux qisu: Issa ara x'ġara Lm3 miljun, oħra!

Mela hawn għandna din il-ħofra li tkabbret bi Lm3 miljun oħra!

Madam Speaker, se nkompli billi neżamina item "Ħlas Lura mid-Dipartimenti" għax din hija importanti peress li jitratta fuq il-kunsilli lokali.

Il-Gvern daħħal Lm2.8 miljun, kważi Lm3 miljun, inqas milli kien hemm fil-budget u jispjegawlna li dawn huma flus li ma tħallsux mill-kunsilli lokali kif kien previst għaliex il-kunsilli lokali ma tawx kuntratti biżżejjed jew ma laħqux ħallsu lid-dipartimenti tal-gvern.

Hawn tqum kwestjoni fundamentali fuq il-kunsilli lokali.

Il-politika tagħna kienet li l-gvern innaqqsulu l-poter kemm jista' jkun bid- deċentralizzazzjoni u billi jsir infiq b'aktar kontroll u accountability.

Ħadna ħsieb nagħmlu liġi dwar il-kunsilli lokali fejn l-accountability hija fl-essenza - ma tistax taħrabha - għax il-kunsill lokali ma jistax jimpjega nies, imma biex jagħti s-servizzi tiegħu l-kunsill lokali jrid jagħti kuntratt bit-tender u għalhekk aħna qatt ma ridna li l-gvern jgħaddi impjegati tiegħu lill-kunsilli lokali.

Jekk dak jiġri jfisser ir-rovina tal-kunsilli lokali, ir-rovina ta' dak li rnexxielna nagħmlu fit-tliet snin li ilhom imwaqqfa l-kunsilli lokali, jiġifieri li jkunu accountable, li jaraw li jagħtu value for money kemm f'kuntratti li jieħdu dipartimenti tal- gvern u anke jekk jeħduhom kuntratturi privati.

Jekk dan il-prinċipju jitneħħa kif qed jgħidu li se jagħmlu - dan qed ngħidu minħabba dak li qal il-ministru responsabbli l-Onor.

Charles Mangion, fis-sens li issa lill- kunsilli lokali se jgħaddilhom l-impjegati tal-gvern - dak se jkun ir- rovina ta' kif il-kunsilli lokali ma jkunux kif kien s'issa l-gvern ċentrali, jiġifieri b'ħafna dipartimenti unaccountable u ħafna skartar, kif il-Prim Ministru qed jgħid li għadhom jagħmlu l-impjegati tal-gvern.

Il- kunsill lokali għandu l-flus biex jamministrahom u jrid jamministrahom bl- aħjar mod u fl-interess ta' l-eletturi u dan jista' jiġi żgurat billi tibqa' s-sistema tal-kuntratti.

Mela hawn żidna ħofra oħra ta' kważi Lm3 miljun li l-Gvern ħaseb li se jħallsuhom il-kunsilli lokali għaliex kellhom jagħtu kuntratti u dan fil-fatt ma seħħx.

Allura x'diżastru hu dan?

Din hija l-ispjegazzjoni tal-ħofra hekk kbira li qed nitkellmu fuqha?

Issa se jkolli ngħaġġel għax qed nara li l-ħin għaddej.

Mil-liċenzji l-Gvern daħħal Lm7 miljun inqas milli kien previst.

Hawn ukoll tibda tistaqsi x'inhi r-raġuni għal dan u waħda mir-raġunijiet li tingħata hija li ġew importati karozzi inqas u allura l-ammont ta' flus mir- registration tal-karozzi kien xi ftit inqas.

Kien hemm it-taxxa fuq id- dokumenti li wkoll naqset sew.

Hawn nistaqsu x'ġara fir-rigward tat- trasferimenti ta' l-art?

Staqsu lin-nutara x'ġara f'dawn l-aħħar ħames xhur in expectation ta' l-elezzjoni u mbagħad x'ġara b'riżultat ta' l- elezzjoni!

Dażgur li naqas id-dħul mit-taxxa fuq id-dokumenti!

Il-Gvern għandu jibda jgħid: Isma' jien bil-paroli tiegħi għidt ħafna xorti li bihom ġibt ħafna konsegwenzi u allura issa rrid inbatihom.

Issa l-Gvern irid jaħsad dak li żera'.

Item oħra hija l-liċenzji tat-television fejn qed jingħad li l-Public Broadcasting Services m'għadditx il-flus tal-liċenzji tat-television jew għax forsi ma ġabrithomx jew għal xi raġuni oħra.

Allura noqogħdu ngħidu kemm għandna ħofor jew inkella għandna ngħidu: Isma' ejja ndaħħlu l-flus tal-liċenzji tat-television?

Jekk il-PBS mhix tiġbor dawn il-flus aħjar ngħidu li dawn il-flus iridu jidħlu u mhux ngħidu li d-dinja se taqa' fuq rasna u l-pajjiż jinsab irrovinat għaliex ma daħlux Lm7 miljun mil-liċenzji tat-television u mit-taxxa fuq id-dokumenti!

Insemmu d-Deutsche Welle.

Mur obsor!

Il-kuntratt tad-Deutsche Welle spiċċa għax ma ridniex aktar li biċċa art bħal dik tibqa' moħlija u ma ridniex id-diżastru li kienu se jikkaġunaw it-trasmissjonijiet li jsiru minn hemmhekk.

Veru li tlifna madwar Lm400,000 imma allura dawn huma d- diżastri kbar li qed igħidu li għandna!

Imbagħad hemm ir-realta' kbira li tolqot fil-laħam l-ħaj, jiġifieri li mill-VAT il-Gvern daħħal Lm31 miljun inqas milli kien previst!

Din hija ħofra vera.

Għal din il-ħofra ma qagħdux jagħżqu biex isibuha għax sabuha hemm.

Din il-ħofra hija riżultat tal-paroli tal-Partit Laburista li wiegħed li se jneħħi l-VAT u li issa jrid isolviha.

Hawnhekk għandu ħofra ta' Lm31 miljun.

(Onor. Membri: Hear, hear) Jekk il-Gvern jeżamina u jara x'inġabar f'Diċembru, f'Novembru u f'Ottubru jinduna kemm daħħal inqas mill-VAT.

Peress li l-Partit Laburista kien wiegħed li se jneħħi l- VAT in-nies ħadu r-riskju u meta n-nies marru f'dik il-kamra ż-żgħira li m'għandhiex purtieri warajha, ftakru li l-Partit Laburista qalilhom li se jneħħi l-VAT, ħadu dan iċ-ċans u tawh maġġoranza.

Imma issa għandu ħofra daqsxiex x'jimla!

Din hija l-vera ħofra li żdiedet mad-deficit tal- Gvern.

Il-Gvern kif se jiġborhom dawn il-Lm31 miljun?

Forsi jkun hawn xi iblaħ u jgħid li l-Gvern ta' qabel esaġera għax ma jistax ikun li jista' jdaħħal Lm31 miljun.

Għal dan għandna r-risposti u issa se naraw l- istorja qasira ħafna tal-VAT li kienet daħlet fl-1 ta' Jannar 1995, jiġifieri mhux is-sena l-oħra imma ta' qabilha.

Fil-Budget ta' dik is- sena l-Gvern qal li se jdaħħal Lm63 miljun minnha imma meta saru l- kontijiet għal dik is-sena skoprejna li mhux Lm63 miljun daħlu imma Lm80 miljun.

Imbagħad wara li l-affarijiet ħadu s-sura li ħadu stajna nibdew nifhmu aħjar.

Aħna konna għamilniha ċara li l-VAT se ndaħħluha b'mod li jekk inti m'intix qed tiddikjara l-qligħ jew it-turnover tiegħek, din is- sena jew is-sena d-dieħla jew ta' warajha se tinqabad.

Fl-ewwel sena li fiha daħlet il-VAT din kienet l-impressjoni u l-konvinzjoni ta' kulħadd.

Kif diġa' għidt, il-Gvern daħħal Lm80 miljun minflok Lm63 miljun u dawn ma kenux ta' sena sħiħa għax il-VAT effettivament ħadmet għal xi disa' xhur.

Meta allura għamilna l-budget għas-sena 1996, aħna għidna illi la f'disa' xhur daħħalna Lm80 miljun - konna għad m'għandniex l-esperjenza ta' kif titħaddem il-VAT u kien għad hemm ħafna teething problems - fl-1996 kellna ndaħħlu ta' sena sħiħa u għalhekk jekk iżżid terz, jiġifieri Lm21 miljun, mat-Lm80 miljun jiġu bejn wieħed u ieħor l-Lm110 miljun.

Aħna għidna li l-ekonomija kienet se tkompli tikber, id-dipartiment se jsir aktar effiċjenti fil-ġbir u b'mod realistiku kellhom jidħlu Lm110 miljun.

Il-verita' hi li anke l-Lm110 miljun kienet ċifra konservattiva għaliex kieku l-VAT titħallas kollha kif suppost, mhux biss il-Lm110 miljun kienu jidħlu imma kienu jidħlu aktar ukoll.

Sinjura President, irrrid infakkar li meta daħħalna l-VAT fl-1995 konna tkellimna ċar u għidna li aħna se ndaħħlu din is-sistema ta' tassazzjoni għax pajjiżna għandu bżonnha peress li l-VAT hija sistema moderna li tintaxxa l-infiq u tiżgura li aktar ma l-ekonomija tal-pajjiż tikber awtomatikament aktar jikber id-dħul tal-gvern.

Aħna ma konniex qed naħsbu għall-elezzjoni, lanqas għas-sena 1997 jew 1998, imma konna qed naħsbu kif se jitħallsu l-pensjonijiet u s-servizzi soċjali, mhux din is-sena imma ħames jew għaxar snin oħra!

Aħna għidna li rridu nilqgħu mill-bogħod biex niżguraw li l-gvern ikun f'pożizzjoni li s-servizzi soċjali f'pajjiżna mhux biss ma jmorrux lura imma jkomplu jitjiebu u b'kuraġġ kbir daħħalna l- VAT, allavolja konna nafu li tista' ttellifna l-voti.

Mhux biss għamilna l- VAT imma x'tip ta' VAT, għax jekk tara x'sistemi ta' VAT hawn fid-dinja, fit-80 pajjiż u iktar li għandhom il-VAT, issib ruxmata ta' varjazzjonijiet.

Il-VAT tista' tagħmilha b'enormita' ta' metodi differenti, pero' aħna għażilna l-metodu l-iktar qawwi, l-iktar effiċjenti biex nikkumbattu l-evażjoni tat-taxxi.

Issa kulħadd qed jitkellem fuq il- moralita' fiskali imma ebda gvern m'għamel daqskemm għamel il-Gvern immexxi minni biex f'pajjiżna jkun hawn il-moralita' fiskali.

(Onor. Membri: Hear, hear).

Mezz ewlieni biex bil-mod il-mod, pass wara pass wara pass, f'pajjiżna noqorbu lejn il-moralita' fiskali kien l-introduzzjoni tal-VAT u dan ħadd ma jista' jmerih.

Din hija l-verita'.

U kellna għażliet x'nagħmlu.

Staqsewni jekk kontx naf li mill-VAT se ndaħħlu inqas u r-risposta hija: Iva, il-Ministru tal-Finanzi kien ġie f'Lulju - jekk m'iniex sejjer żball, forsi kien il-bidu ta' Awissu - u qalli li d-dipartiment qed jgħidlu li sa l-aħħar tas-sena flok Lm110 miljun se ndaħħlu madwar Lm90 miljun u staqsieni x'se nagħmlu.

Jien għidtlu biex niddiskutu u naraw daqsxejn aktar fil-fond u, kif għidt fil-pubbliku, nerġa' ngħid hawnhekk li aħna kellna l-użanza - fl-opinjoni tiegħi tajba ħafna tant li nistieden lill- Prim Ministru jagħmel hekk ukoll - li jien, il-Ministru tal-Finanzi u ministri oħrajn, mhux il-Kabinett kollu, niltaqgħu ġurnata l-Girgenti biex naraw l-affarijiet daqsxejn aktar fil-fond.

Aħna konna nafu x'kienu d- dikjarazzjonijiet ta' kulħadd għas-sena 1995 - ma konniex nafu wieħed, wieħed, għax ma jinteressaniex x'iddikjara ndividwu partikolari - u stajna naraw bil-kategoriji .

Bis-sistema komputerizzata tal-VAT, x'ħin irid il-Ministru jista' jieħu l-informazzjoni u jgħid: Ħalli nara l-bars ta' Malta x'turnover kellhom.

Tajjeb?

Jew jgħid: Ħalli nara l-average tat- turnover tagħhom x'kien.

Imbagħad jista' jgħid: Ħalli nara - insemmi każ li konna dħalna fih - l-ironmongers ta' Malta kollha x'iddikjaraw u mbagħad jagħmel il-paragun.

Jista' jgħid: Ħalli nara l-avukati kollha x'iddikjaraw għall-finijiet tal-VAT.

Seta' jgħid: Ħalli nara t-tobba jew l-accountants jew tal-fran x'iddikjaraw jew ħalli lil dak u lill-ieħor.

Meta aħna rajna l-konvinzjoni tagħna kienet: Eh, dak li qed jgħid il- Malta Labour Party bdew jemmnuh in-nies, bdew jgħidu li jekk nivvotaw lil dak veru ma jagħfasniex bil-VAT.

U dan aħna fhimnih u għaldaqstant kellna deċiżjoni x'nieħdu.

U jien, kif nagħmel f'ċirkostanzi bħal dawn, lil sħabi għidtilhom: X'inhu sewwa?

Mhux x'jaqblilna fl-elezzjoni, imma x'inhu sewwa?

Għax dak huwa l-bottom line li trid tiddeċiedi fih.

X'inhu dak li hu sewwa għall-pajjiż?

Li aħna ngħidulhom: U iva, issa skansajtuha ma ġara xejn u ma jimpurtax, basta nirbħu l-elezzjoni.

Id-deċiżjoni tiegħi u tal-ministri li kien hemm, li wara kienet ġiet konfermata fil-Kabinett, kienet li aħna ninforzaw il-liġi.

Dik kienet ir-risposta meta aħna sirna nafu li hemm evażjoni u b'hekk tlifna l-elezzjoni bl-unuri għax aħna veru rridu l-moralita' fiskali.

Min ħareġ bl-għajta li se jneħħi l-VAT huwa politikament diżonest u immorali għax m'huwiex jimxi fl-aħjar interess tal- poplu.

Mexa biex iġib il-voti u il-voti ġabhom u rebaħ l-elezzjoni, imma issa għandu ħofra ta' Lm31 miljun inqas li ma rnexxilux jiġbor f'din is- sena u jrid jara din il-ħofra kif se jimliha u mhux għal din is-sena biss.

Issa naraw x'se jiġri fuq il-VAT u nitkellem fuq dan aktar tard.

X'inhu l- qofol ta' dan kollu li għidt?

Jekk wieħed jgħodd dawk iċ-ċifri kollha li semmejt - ma naħsibx li hawn xi ħadd tant dilettant li qagħad jgħoddhom - imbagħad inaqqashom mit-Lm73 miljun extra deficit li kien hemm isib li baqa' deficit extra ta' Lm10 miljun biss.

Imbagħad jekk wieħed irid jagħmel eżerċizzju ieħor, - jekk jiddelitta bin-numri - jinduna li fid-dħul tal-gvern kien hemm żidiet ukoll.

Daħħalna Lm3 miljun mill-Bank Ċentrali aktar milli kien hemm fil- budget, daħħalna Lm2 miljun oħra mill-bolla tan-national insurance għax l- attivita' tal-ħaddiema tagħna kompliet tikber tant li l-gvern daħħal Lm2 miljun aktar.

Kien hemm Lm5 miljun oħra li ġew minn għotjiet mill- protokolli finanzjarji li għandna ma' pajjiżi ta' l-Unjoni Ewropea u oħrajn.

Hawn tibda tinduna kif din iż-żieda fil-ħofra tad-deficit, ta' l- iżbilanċ, tal-gvern tisparixxi kieku l-VAT tħalliet taħdem, kieku ma webbiltx lin-nies biex jevitawha u jevaduha.

Issa l-gvern irid jara x'se jagħmel.

Sinjura President, naħseb li huwa ċar minn dan il-Budget li meta l-Partit Laburista sab ruħu fil-gvern induna li ma jistax iwettaq dak li wiegħed u allura ried isib il-mod kif iwaħħal fil-Gvern ta' qabel.

Il-verita' hi li l-Partit Laburista ma kienx ippreparat biex jieħu l-gvern f'idejh, ma kellux pjan konkret ta' azzjoni, ma kienx jaf x'se jagħmel fl-ewwel u fit- tieni ġurnata, anzi fl-ewwel mitt ġurnata, il-famużi first hundred days li bihom ħafna drabi jitkejlu l-gvernijiet il-ġodda.

The first hundred days are practically over, għalkemm naħseb li għad baqagħlu xi ħaġa żgħira, madanakollu f'dawn l-ewwel mitt ġurnata ta' dan il-Gvern ħlief rapporti li jgħidulna kemm hawn ħofor kbar m'għandniex.

Imma x'se jagħmel dan il- Gvern?

Dan il-Gvern fejn se jwasslu lill-pajjiż?

Mill-budget tipprova tiskopri hemmx xi ideat jew hemmx xi ħaġa konkreta li tispira u tħeġġeġ lill-poplu.

Imma fejn huma dawn l-ideat?

Fejn hu dan l-entużjażmu?

Fejn huma dawk l-ideat ċari li suppost għandu partit li kien ilu għaxar snin jipprepara ruħu biex ikun fil-gvern?

Dawn ma jeżistux.

Jien nitħassru lill-Ministru Spiteri li kellu jiġi f'dan il-Parlament - mhux għax daħal issa qed ngħid hekk imma b'kumbinazzjoni - u minflok ma jagħmlilna diskors li jqajjimna lkoll, fejn fih jgħidilna li pajjiżna se jimxi 'l quddiem, li għandna fiduċja f'pajjiżna ...

(Interruzzjonijiet) Le, dawn joqogħdu attenti li ma jgħidux li hawn sterilita' u lanqas igħidu li qed jissikkaw iċ-ċintorin, allavolja fil-fatt qegħdin jissikkawh.

Madam Speaker, waqt il-ħin tal-mistoqsijiet parlamentari l-lejla smajt lill-Onor.

Austin Gatt jagħmel mistoqsija supplimentari fuq il-Pulizija u fi press release rajna li mhux veru li lill-pulizija neħħewlhom l-overtime.

Imma dawn b'min qed jidħku!

Dawn qalulhom diġa' li ...

(Interruzzjonijiet) Grazzi.

L-overtime li jrid isir bilfors isir.

Anke li l-overtime huwa ħela hija fissazzjoni.

Il-Ministru ta' l-Ekonomija u l- Finanzi żgur li jaf - u naħseb li l-Prim Ministru staqsa wkoll fuq dan - li jekk tieħu l-overtime kollu li tħallas is-sena li għaddiet issib li l- overtime fil-gvern kollu kien ta' madwar Lm5 miljun.

Dażgur li Lm5 miljun huma flus!

Imma issa minn dawn il-Lm5 miljun trid tara kemm hemm minnhom li huwa overtime li ma tistax tevitah bħal, per eżempju, l-overtime tan- nies li jaħdmu fl-isptarijiet ma tistax tevitah u hawnhekk jekk tieħu l- kategorija tan-nurses issib li aħna żidna - jew ma nafx x'għamilna - ma' dak l-agreement li għamlu ta' qabilna biex in-nurses ma jaħdmux 40 hour week imma jaħdmu 48 hour week.

Aħna dan għamilnih biex dawn jakkomodaw lilna billi jaqdu lill-pazjenti, jiġifieri hemm elementi li ma tistax ma tħallasx overtime għalihom.

GĦalhekk b'din il-famuża idea li se nsalvaw lill-pajjiż mid-diżastru finanzjarju u mill-ħofor illi wiret dan il-Gvern għax se nneħħu l-overtime qegħdin nidħku bina nfusna, anzi l-Gvern qed jidħak bih innifsu.

Jien m'iniex qed ngħid li ma għandux jaqta' l-overtime għax biex niftehmu ċar, fejn hemm ħela u fejn hemm abbużi dan il-Gvern jagħmel sew li jaqta' l-overtime, kif wara kollox ipprovajt nagħmel jien ukoll.

Pero' mbagħad lanqas ma rridu mmorru n-naħa l-oħra u ngħidu li s- soluzzjoni tal-problemi huma li naqtgħu l-overtime għax dan m'huwiex veru għax fil-fatt issa kont qed nara xi dokument jew xi risposta parlamentari - ma nafx minn fejn qrajtha eżatt - u sibt li ħafna mill-impjegati tal-gvern jitħallsu allowances aktar milli jitħallsu overtime,.

X'inhuma dawn l- allowances?

L-allowances huma dawk il-ħafna collective agreements li għamilna mal- kategoriji kollha tal-gvern tul dawn l-aħħar ħames snin - issa qed niftakar li din ta' l-allowances qrajtha fil-budget speech - illi minħabba raġunijiet tekniċi ta' kif tagħmel l-agreements, ħafna agreements jgħidu li minflok ma tagħti salarju biss, wieħed għandu jkollu l-basic salary plus allowance.

Fil-fatt jekk m'iniex sejjer żball dawk l-allowances jammontaw għad-doppju ta' l-overtime kollu li jitħallas mill-Gvern.

GĦalhekk irridu noqogħdu attenti għax għalkemm insemmu kemm kien hawn ħela u ħlief b'ħela u bi tberbiq ma nisimgħux, meta mbagħad nagħsru l-affarijiet insibu li fil- fatt il-problemi m'humiex dawk.

Jien m'iniex qed ngħid li fejn hemm it-tberbiq dan ma għandux jiġi kkontrollat.

Jien hekk ipprovajt nagħmel u nawgura li f'dan ir-rigward il- Gvern jirnexxielu aktar minni.

Huwa tajjeb li l-ħaddiema ma jiskartawx, imma tafu kemm trid titħabat hux u kemm trid tħabbat wiċċek ma' unions malli tibda tagħmel iċ-charges meta xi ħadd jiskarta!

Jekk taqbad il-files tad-dixxiplina fejn fihom hemm in-nies li ġew imħarrka għax ma kenux fuq il- postijiet tax-xogħol issib li mbagħad dawn jgħaddu bord u, ma nafx kif, jiġu liberati.

Hawnhekk jien m'iniex qed nagħti tort liċ-chairmen tal- boards.

Dawn veru huma problemi pero' mbagħad ma rridux immorru bl-idea li l-problemi tal-pajjiż huma t-tberbiq, f'overtime u f'mobile telephones.

Innaqqsu n-numru tal-mobile phones, mela dawk irvinawh pajjiż!

Dawn affarijiet!

Dan bħal meta min għamel ir-rapport tat-Telemalta - hawnhekk bilfors li tidħak - irrimarka u qal: X'għarukaża, iċ-chairman u ċ-chief executive kellhom tliet mobile phones GSM!

Issa li inti tikkritika lit-Telemalta għax fl-uffiċju taċ-chairman u taċ-chief executive kien hemm tliet mobile phones GSM tkun wasalt proprju fl-aktar affarijiet redikoli.

Il-mobile phones GSM huma sistema tat-telefonija fejn prattikament it-telephone tinqeda bih kullimkien u nispera li f'Malta dalwaqt jidħlu dawn il-mobile phones.

Hawnhekk ikun tajjeb jekk ngħid li fil-programm kien hemm li dawn se jidħlu għall-ħabta ta' Mejju.

Fil-fatt, fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru hemm telephone GSM u meta jien mort l-Awstralja, Singapore, Hong Kong u ċ- Ċina, kull fejn mort bit-telephone GSM kont taqbad ma' fejn trid.

U dawn skandalizzaw ruħhom għax iċ-chairman u ċ-chief executive għandhom tliet telephones GSM!

Imma din x'mentalita' hi!

Sinjura President, aħna ma ġejniex hawn biex nitkellmu fuq il-passat imma biex nitkellmu fuq il-futur, u x'hemm fuq il-futur f'dan il-budget?

ONOR.

MEMBRU: Baħħ!

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Hemm il-baħħ, kif qed jgħidli xi ħadd minn hawn wara.

Aħna kellna sens ta' direzzjoni preċiża u se nibqgħu nagħmlu enfasi illi s-sens ta' direzzjoni kellu jkun, u għandu jibqa', li nwasslu lil Malta biex din tkun membru sħiħ ta' l-Unjoni Ewropea.

Dan huwa l-essenza għall-pajjiż.

Issa jien nieħu pjaċir nara lill-Gvern jitgħawweġ, bending over backwards, kif jgħidu bl-Ingliż, biex jassigura lil kulħadd li hu mhux se jitbiegħed mill-Ewropa u jagħmel tajjeb li jgħid hekk.

Pero' m'huwiex biżżejjed li jgħid hekk għax irid jasal għall-pass li twasslek il-loġika għalih, jiġifieri li tgħid: Iva, nistennew - jekk il-Gvern jidhirlu li jrid jistenna - għax finalment Malta trid tidħol fl-Unjoni Ewropea.

Dawn huma l-affarijiet ta' essenza.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Madam Speaker, kif semmejt il-bieraħ u kif se nerġa' ngħid illum, jekk ma nidħlux fl-Unjoni Ewropea m'aħniex se nieħdu l-benefiċċji li tagħti l- Ewropa.

Dan diġa' pprova jagħmlu Prim Ministru Laburista ieħor, l-Onor.

Dom Mintoff, billi kien kiteb lil James Callaghan u bagħat jgħidlu biex jara kif jagħmel u jirranġalu biex jagħtuh ftit għajnuna mill-fondi strutturali.

Fil-fatt dan kien irrispondih lura u qallu: Ma tafx li intom m'intomx membri!

Dawk il-fondi mhux għalikom qegħdin.

Ngħidu kemm ngħidu u nersqu qrib kemm nersqu qrib ta' l-Ewropa, x'ifisser dan id-diskors?

Jista xi ħadd jgħidilna xi jfisser għax jien ma nafx xi jfisser.

Il-Gvern jgħid li għandna nżommu qrib l-Ewropa kemm jista' jkun.

Jien għalija "qrib l-Ewropa" tfisser li tieħu l-vantaġġi li toffrilek l-Ewropa.

L-ewwel vantaġġ hu li inti ssemma leħnek, li jkollok vuċi fil-kapitlu - kif ngħidu bil-Malti jew bil-Taljan - u li tkun hemm biex tiddeċiedi ma' l-oħrajn.

L- Ewropa x'tiddeċiedi?

L-Ewropa tiddeċiedi l-ewwelnett il-livell ta' l- għajxien tal-popli tagħha għax l-iskop ewlieni tagħha huwa li trid li bil- mod il-mod, pass wara pass wara pass - kif iħobb jgħid il-Prim Ministru - il-popli membri tagħha jkollhom l-istess livell ta' għajxien.

Il-Partit Nazzjonalista hekk jemmen li aħna rridu nkomplu ngħollu l-livell ta' l- għajxien tal-poplu tagħna u mhux nikkuntentaw b'dak li għandna billi nagħtu aktar ġid lill-poplu tagħna.

Min jara x'ġara fl-Unjoni Ewropea jaf li dan qed jiġri fil-pajjiżi membri bħal, ngħidu aħna, fl-Irlanda, fil- Portugal, fil-Greċja u fi Spanja.

Sibu ktieb u araw kemm l-Irlanda ħadet f'għajnuna kemm ilha membru.

L-Irlanda ħadet Lm9,000 miljun u dawn il-flus ħadithom biex, per eżempju, jirranġaw it-toroq, jibnu kanali ta' l-ilma, għall-biedja u anke għat-trasport.

Ma għandi l-ebda dubju li kieku aħna membri ta' l-Unjoni Ewropea konna nkunu nistgħu ngħidu li, per eżempju, Għawdex għandu dritt ikollu l-istess livell ta' għajxien ta' Malta u peress li għal dan il-għan għandna bżonn ta' vapuri nitolbu l-għajnuna għax-xiri tagħhom.

Tgħidilhom li jiswew Lm20 miljun u jgħidulek: Iva nagħtuk 80% minnhom.

Din kienet il-viżjoni tagħna.

Anke meta sar dan il-famuż avis, jiġifieri l-parir fuq x'tieħu Malta jekk tidħol membru, bil-kalkoli ta' dak iż-żmien kienu qalulna: Iva tieħdu Lm34 miljun fis-sena.

Dik tfisser sħubija fl-Unjoni Ewropa.

Issa aħna għalfejn għalaqna l-bieb?

Għalfejn dan il-Gvern qed jgħid u jibqa' jgħid li ma jridx jidħol fl-Ewropa?

Irid ikun hemm, imħakkek kemm jista' jkun, imma wara l-bieb, barra mhux ġewwa!

U kemm tħabatna aħna!

Imbagħad igħidulna li ma dħalnix - sfortunatament huwa veru - għal ħafna raġunijiet li semmejnihom elf darba u li m'hemmx għalfejn noqgħod insemmihom illum.

Pero' hi realta' illi kieku aħna diġa' dħalna fl-Ewropa, diġa' qed nieħdu l- benefiċċji, anke dawk finanzjarji, li ġġib magħha s-sħubija fl-Unjoni Ewropea.

Imma dan il-Gvern ma jridx u jiena ngħid: Mhux forsi wasal iż- żmien li f'dan il-pajjiż, fuq issues li huma ta' importanza fondamentali u nazzjonali - mhux għal-lum biss imma għal għada wkoll - għandna nsibu consensus?

Jiena darba kont għidt li wara kollox il-Partit Laburista u l- Partit Nazzjonalista m'humiex 'il bogħod fl-ideat fuq l-Ewropa, imma kienu qalu: Dażgur li qegħdin 'il bogħod, ma naqblu f'xejn.

Issa qed imur il- Ministru ta' l-Affarijiet Barranin l-ġdid u jgħid: Għax aħna m'aħniex 'il bogħod.

U veru li m'aħniex 'il bogħod.

Irid ikollok il-kuraġġ li tgħid: Iva, aħna dik hi d-destinazzjoni finali tagħna għax dik tagħmel il-ġid, inkella se jiġrilna li se naqgħu lura u jekk l-pajjiżi ta' l-Ewropa Ċentrali u ta' l-Ewropa ta' Lvant jidħlu qabilna aħna jkollna problema kbira ta' kompetittivita' ta' l-industrija tagħna u ħafna problemi kbar oħra.

Jien għalhekk nistieden lill-Gvern u ngħidlu: Issa li rbaħt l-elezzjoni fuq din il-platform, jiġifieri li beżżajt lin-nies li jekk nidħlu fl-Ewropa tal-ħwienet u l-bdiewa se jbatu - li fil-fatt m'hu veru xejn, imma rnexxielek tirbaħ - u issa, li int stess qed tħoss il-bżonn li ma titbigħedx mill-Ewropa, u hawnhekk qed tagħmel ħaġa tajba, fix-xhur li ġejjin ejja naraw tabilħaqq x'jaqbel lil pajjiżna.

Min-naħa tagħna m'għandna l-ebda dubju fuq dak li jaqbel lil pajjiżna.

Jien naħseb li l-Partit Laburista wkoll miexi 'l hemm u, għalkemm għadu ma wasalx, hemm bżonn li jasal hu wkoll.

Nistaqsi, x'hemm fil-budget li jagħti fiduċja lill-industrija tagħna b'xi miżuri ġodda ta' kif dan il-pajjiż jista' jkabbar l-ekonomija tiegħu.

Jekk taqbad tfittex ma ssib xejn minn dawn u hawnhekk tara d-differenza kbira minn dak li għamilna aħna sena wara l-oħra fis-snin li għaddew.

Aħna għamilna riforma fiskali fil-pajjiż billi l-income tax l-ewwel niżżilniha minn massimu ta' 65% għal 35%, imbagħad għenna lil dawk li jaħdmu, per eżempju fid-Dockyard jew x'imkien ieħor, u għandhom l-overtime jew lil dawk li għandhom part-time billi għamilnielhom rata ridotta ta' l-income tax.

Fil-każ tan-nisa li jmorru jaħdmu - għax għall-ekonomija hemm bżonn li x-xogħol jitkattar - tajnihom rata ridotta ta' income tax fuq id-dħul tagħhom u, sena wara l-oħra, rajna kif ngħinu biex inżidu l-inċentiv għal min irid jaħdem biex ikun jista' jaħdem dejjem aktar.

Diġa' semmejt, u se nerġa' nagħmel riferenza għaliha għax hija parti importanti ħafna mir-riforma li għamilna, li meta daħħalna l-VAT, fl-1995, fil-budget ta' l-istess sena konna għamilna emenda fil-liġi ta' l-income tax fejn għidna li aħna rridu l-moralita' fiskali u li aħna rridu neqirdu l- evażjoni tat-taxxa fuq id-dħul.

Għal dan il-għan konna għidna li għamilna formola, li sejjaħnielha "dikjarazzjoni spontanja", fejn għidnielhom li rridu li kulħadd jgħid il-verita' fuq il-bażi ta' l-1994.

Min kien jagħmel din id-dikjarazzjoni u jassigurana li d-dikjarazzjoni tiegħu għas-sena 1994 hija tajba, aħna naslu biex naqtgħulu l-arretrati kollha billi ngħidu li s- sena ta' qabel id-dħul kien jiġi 80% ta' dak ta' l-1994, tas-sena ta' qabel 10% inqas u tas-sena ta' qabel 10% inqas.

Konna għamilna kalkolu li minn din il-miżura l-gvern kellu jdaħħal dik is-sena madwar Lm10 miljun imma meta għaddiet is-sena fil-fatt skoprejna li effettivament konna daħħalna Lm2 miljun biss.

X'ġara?

Ġara li kienet qabdet sew il-kampanja ta' l- Oppożizzjoni li bdiet tipperswadi l-opinjoni pubblika li se jneħħu l-VAT.

Allura ma kienx hemm l-interess li wieħed jagħlaq il-kontijiet biex jirregolarizza ruħu mad-Dipartiment tat-Taxxi Interni għax il-mezz kif dawn jistgħu jaqbduh kien se jispiċċa.

U allura ħadu ċ-ċans.

Madam Speaker, nerġa' nistaqsi, x'hemm fil-Budget li jitkellem fuq il-moralita' fiskali?

Tiskanta li minflok ma' l-Gvern qal li s-sistema tal-VAT hija sistema li ġġib moralita' fiskali u allura se jsaħħaħha, x'qalilna?

F'paġna 92 qalilna, per eżempju, li se jagħmel Kummissjoni għall-Moralita' Fiskali.

Aħna ngħidulu: Għamel kummissjonijiet kemm trid għall-moralita' fiskali, pero' jekk taħseb li billi titkellem fuq il-Kummissjoni għall-Moralita' Fiskali n-nies se jkunu onesti, qed tqarraq bik innifsek.

Jien smajt lill- Onor. Spiteri fuq it-television fil-programm "Topik" u, kważi minn taħt l- ilsien, qal: Anke l-Knisja għadha ma tkellmitx biex tgħid kemm hi importanti l-moralita' fiskali.

Il-Knisja ilha elfejn sena tgħid li għandek tħallas lil Ċesare dak li hu ta' Ċesare!

Barra minn hekk jekk qrajtu l-katekiżmu l-ġdid, il-Knisja tgħidlek li huwa dnub gravi li inti tevadi t-taxxa.

Jien naħseb li dan ma jgħoddx jekk tevadi xi ħaġa żgħira b'diżattenzjoni.

Meta inti tevadi t-taxxa tkun qed tonqos mill-karita' kristjana.

B'danakollu n-nies xorta waħda għadhom jevadu t-taxxa, pero' issa li se jkollna l-Kummissjoni għall-Moralita' Fiskali, se jisbaħ il-jum meta fil-għodu kulħadd se jibda jkun onest.

Madam Speaker, fil-Budget Speech il-Ministru Spiteri kompla jgħid li se jagħmel Aġenzija Fiskali.

Anke aħna kellna ċerta idea ta' kif tikkoordina l-ġbir tal-finanzi, pero' issa ġejja l-proposta l-goffa.

Il-Ministru qal li mbagħad se jemenda l-liġi ħalli ladarba dan huwa serq soċjali, min jevadi t-taxxa jiġi meqjus li qed jikkommetti reat kriminali.

Din hija xi ħaġa ġdida?

Din m'hija ġdida xejn għax meta fl-1972 dan il-Parlament kien għamel l-amnestija li tiddikjara l-assets - u affarijiet oħra bħal dawn - kont tħallas 3% u jaħfirlek l-imgħoddi filwaqt li jekk tiddikjara ħażin kont tmur sentejn ħabs.

Imma ħadd ma mar il-ħabs, tafux!

Pero' ara ma tmorrux taħsbu li kulħadd għamel dikjarazzjonijiet tajba!

Jiġifieri jekk il-Ministru Spiteri jaħseb li se jaqta' l-evażjoni għaliex se jgħid li dan huwa serq soċjali u li n-nuqqas ta' ħlas ta' taxxa se jagħmlu reat kriminali, naħseb għadu mhux qed jgħix b'saqajh it-tnejn ma' l-art.

Jien ma neskludix li jkun hemm ċerti każijiet serji ta' frodi fiskali li jkunu jimmeritaw din il-piena, anzi safejn naf jien dan diġa' jeżisti fil-liġi - m'iniex ċert konniex biddilniha imma safejn naf jien diġa' jeżisti - imma li tgħid li din hija l-miżura kif iġġib il-moralita' fiskali, naħseb li assolutament ma tkunx ħaġa realistika.

Sinjura President, dan il-Gvern tela' bil-wegħda li se jraħħas il-ħajja u x'għamel f'dan ir-rigward fl-ewwel budget tiegħu?

Żied il-prezz tal- petrol, tad-diesel, tal-pitrolju, tal-liċenzji tal-vetturi, tar- reġistrazzjoni tal-vetturi, tas-sigaretti, ta' l-ilma u tal-posta.

Jien naħseb li veru jrid ikollok ċertu ardir li tkun għadek ġej rebbieħ minn elezzjoni u kulma tagħmel huma miżuri proprju opposti ta' dawk il-wegħdiet li inti tkun għamilt.

L-ikbar wegħda kienet it-tneħħija tal-VAT.

F'din id-direzzjoni x'se jagħmel dan il-Gvern?

Naturalment il-kliem għadu hemm u l-Ministru Spiteri ma setax jagħmel mod ieħor milli jgħid: "Se nneħħu l-VAT".

Pero' diġa' għaddew tliet xhur u fl- ewwel tliet xhur suppost kien hawn ħafna konsultazzjonijiet ma' kulħadd biex ħalli mbagħad, fit-tieni tliet xhur, jagħmlu l-liġi biex titneħħa l- VAT.

Il-verita' x'inhi?

Jien stagħġibt mhux ftit meta nhar it-Tlieta mal- Ministru Spiteri kien hemm is-Sur Vince Farrugia, id-Direttur Ġenerali tal- GRTU li qallu: X'inhu, kkonsultajt?

B'min qed tidħak!

Ma' min ikkonsultajt?

Issa jekk kien hawn xi ħadd li ħadha qatta bla ħabel fuq il- VAT u qal lin-nies biex jivvotaw kontra l-Partit Nazzjonalista għaliex il- Partit Laburista se jneħħi l-VAT, kienet il-GRTU.

Miskin, Vince Farrugia kellu programm - fuq ma nafx liema FM radio li jien smajt biċċa minnu - u tgħidx kemm qala'.

Qallu: Ikkonsultajt fi tliet xhur?

Qallu: Darba ltqajt magħna, darba.

X'konsultazzjoni hi din?

(Onor. Membri: Hear, hear) X'konsultazzjoni hi din?

Qallu: Jekk se tneħħiha għalfejn tħalliha agunija?

Ministru Spiteri, daqsxejn kuraġġ u neħħiha u għidilna x'se tagħmel għax qatt m'għidtilna xejn.

Se tagħmel white paper, imma x'serjeta' ta' gvern dan!

X'serjeta' ta' partit dan li jsib ruħu fil- gvern b'wegħda waħda u qawwija, dik li jneħħi l-VAT, li ġabitlu l-voti u saħansitra tagħtu maġġoranza assoluta u tliet xhur wara għadu ma jafx x'se jagħmel, jew aħjar, ma jafx kif se jaħbi l-verita'.

Għaliex il-verita' hi li l-VAT se tibqa'.

Dik hi l-verita'.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Meta taqra l-ispeech tal-Ministru Spiteri tinduna li l-VAT se tibqa' għaliex il-VAT ma tfissirx il-liġi li għamilna aħna fil-forma preċiża li hi imma l-VAT tfisser metodu ta' tassazzjoni.

Per eżempju, element ewlieni ta' dan il-metodu ta' tassazzjoni huwa li inti tesiġi li jkun hemm il- fiscal cash register, jiġifieri li kull operazzjoni li ssir trid tiġi reġistrata u aħna hekk għamilna.

Għamilna l-fiscal cash register b'mod li anke min ma jħallasx il-VAT - jekk inhi attivita' eżenti bil-liġi kif inhi, bħal ngħidu aħna, xi ħaġa konnessa ma' l-edukazzjoni jew mas-saħħa - għandu l-obbligu li jagħtik l-irċevuta fiskali għaliex l-iskop tal-VAT huwa eżattament li tikkontrolla billi tagħmel ħiltek biex iddaħħal il-famuża espressjoni "moralita' fiskali".

U x'qalilna l-Ministru Spiteri?

L- ewwelnett, x'qalulna qabel l-elezzjoni, inkluż il-Prim Ministru?

Kien qal: "Eh, din il-kwestjoni tiġi deċiża b'konsultazzjonijiet wara l-elezzjoni".

Pero', l-Ministru Spiteri issa qalilna f'paġna 80 tal-budget speech - ħalli naqralkom biex jekk forsi xi ħadd ma semax sew jerġa' jismagħha:

"Għalhekk irridu li kull min ibiegħ prodotti jew jipprovdi servizzi .... "

(Interruzzjonijiet) Jien kont ngħinek.

Inti qrajtu tajjeb taf, u bil- kalma kollha.

" ... jkollu l-obbligu li jkun reġistrat biex jagħmel dan ..."

- mela l-ewwel ħaġa trid tirreġistra -

".... u li jagħti riċevuta fiskali ta' kull ħlas li jirċievi."

(Onor. Membri: Hear, hear) Mela se tneħħuha l-VAT!

Jiena ngħid li mhux veru se jneħħuha, inkella nistieden lill-Ministru Spiteri jirriżenja issa.

Dan għaliex malli qed idaħħal li f'kull attivita', jekk inti tbiegħ u jekk inti tagħti servizz trid tagħti riċevuta fiskali, jiġifieri riċevuta uffiċjali li jiċċekkjahielek id-Dipartiment tat-Taxxi Nterni u li inti ma tistax tevadiha, jekk imbagħad din ma jagħmilhiex allura jkollu jirriżenja, u jekk jagħmilha jkollu jirriżenja xorta għaliex tela' bil-wegħda li se jneħħi l-VAT u dan huwa l-element essenzjali tal-VAT.

Inti se tkompli tintaxxa lil kull min jagħmel xi servizz kif ukoll lil min ibiegħ il- prodott.

Dan hu l-qofol tal-VAT, pero' naturalment hemm affarijiet oħra, għax fis-sistema tat-taxxa nnifisha hemm dik li tissejjaħ audit trail, jiġifieri li tara x'jiġri f'kull stadju tal-proċess minn meta l-prodott jiġi minn barra, jinħadem, jinbiegħ u fl-aħħar jispiċċa għand il- konsumatur.

Nhar it-Tlieta fil-programm "Topik" l-Onor.

John Dalli staqsa lill- Ministru Spiteri: "Imma l-audit trail se tneħħih?", u l-Ministru Spiteri kien pront qal: "Le, dażgur li le, l-audit trail se jibqa'.".

GĦalhekk lill-Ministru Spiteri ngħidlu li jagħmel kemm jagħmel white papers, hawnhekk qed jgħid li l-VAT se jħalliha u mhux se jneħħiha.

(Onor. Membri: Hear, hear) Intom dħaktu bil-poplu u kontu diżonesti politikament.

(Interruzzjonijiet) Iva qed nidbaqbaq!

Mela ħalli nipprova nżomm il-kalma bħal meta l-Ministru Spiteri qara d-diskors tiegħu, għalkemm meta ma tkunx qed taqra l-foga aktar tiġik malajr.

Imma nerġa' nistaqsi: Il-VAT se jneħħuha?

Issa għamlilna dikjarazzjoni oħra u qalilna li biex ma jkunx hawn inċertezza fil-pajjiż id-dazju se jkun ta' 15%.

Imma l-VAT m'hix 15%?

Jiġifieri, minflok se jsejħulha VAT se jsejħulha dazju!?

Imma jekk inhu hekk imbagħad naraw il-konsegwenzi għaliex kif inhi l-VAT, id-dazju tieħdu lura.

Pero' din hija kwestjoni oħra.

Sinjura President, qegħdin naraw li l-Partit Laburista tela' b'ċerti għajtiet li f'dawn l-ewwel mitt ġurnata tiegħu fil-gvern għadu ma qalilniex li se jimplimentahom, anzi l-indikazzjonijiet huma li m'humiex se jimplimentaw il-wegħdiet prinċipali tagħhom.

Nerġa' ngħid, li f'dan il- pajjiż irridu nidraw ikollna kunsens nazzjonali, jiġifieri li jkollna qbil fuq l-affarijiet importanti.

F'dan l-istadju jiena nistieden lill-Gvern jiffaċċja r-realta' għax irridu naraw kif is-sistema tal-VAT taħdem l- aħjar.

Fil-programm elettorali tagħna aħna konna għidna li la issa daħlet is-sistema tal-VAT u nafu x'inhuma d-dikjarazzjonijiet tan-nies, issa nistgħu neżentaw ċerti attivitajiet.

Wieħed minn dawk li ċempel lis-Sur Vince Farrugia fuq l-istazzjon "Live FM" qallu li jbiegħ l-imqaret fil- festi u jiena naħseb li dan għandu raġun li jiġi eżentat, imbasta m'għandux xi confectionery x'imkien u jagħmel, ma nafx kemm, affarijiet oħra.

Jiena nappella bis-serjeta' lill-Gvern sabiex nagħmlu eżerċizzju veru.

It-taxxi għandna bżonn niġbruhom, hu min hu fil-gvern, u rridu nħallsu s-servizzi soċjali u l-pensjonijiet u għada se jkollna bżonn iktar mil-lum .

Mela ejja nkunu serji u ngħidu li veru rridu l-moralita' fiskali u nagħmlu liġijiet biex veru kulħadd iħallas dak li hu dovut.

Sinjura President, il-miżuri diġa' semmejthom, pero' dawn huma ta' mistħija għal dawn in-nies li għadhom telgħin fil-gvern.

Jekk nieħdu l- karozzi nsibu li żdiedet it-taxxa tar-reġistrazzjoni u żdiedu l-liċenzji.

Żdiedu l-liċenzji fuq muturi tal-baħar, se jiżdied il-prezz ta' l-ilma li nixorbu - m'inix ngħid li jagħmel ħażin li jżid l-ilma għal dawk li jipproduċu l-ilma biex imbagħad nixorbuh, pero' anke hawn irid jara daqsxejn din xi tfisser - żdiedet il-posta, is-safar żdied b'Lm4, is- sigaretti b'10ċ-il pakkett kif ukoll ix-xorb u l-petrol.

Dawn m'humiex żidiet żgħar.

Sinjura President, iż-żieda fuq il-prezz tal-petrol ordinarju hija ta' 14%.

(Interruzzjonijiet) Eżattament, daħħal il-VAT hemmhekk.

Fuq il-petrol bla ċomb iż-żieda hija ta' 9% u fuq id-diesel 6%.

Hawnhekk irridu niftakru l-effett li dawn se jkollhom fuq l-għoli tal-ħajja u hawn lill-Ministru ngħidlu li l-ħajja bil-budget li għamel żgur se togħla b'mhux inqas minn 1%.

B'dawn il-miżuri bilfors li se jkollna għoli tal- ħajja ta' almenu 1% u dan minbarra l-għoli tal-ħajja f'affarijiet li jiġu minn barra u minħabba ħafna affarijiet oħra!

Dawn huma miżuri diretti ta' dan il-Gvern li tela' bl-għajta li se jraħħas il-ħajja imma li fil-fatt qed jieħu miżuri li jgħollu l-ħajja.

Il-pitrolju, li se jiżdied bi 28%, jintuża kemm minn ċerta kategorija ta' l-istrata soċjali tagħna kif ukoll mill-industrija u allura rridu naraw x'se jkun l-effett.

Is-soltu nitkellmu kontra l-government induced costs u dan il-Gvern m'għamilx ħlief żied il-piżijiet fuq l-industrija u fuq il-familja.

Dawn wieħed irid jikkalkolahom u jeħodhom b'serjeta' kbira, ħaġa li milli jidher dan il- Gvern m'għamilhiex.

Imbagħad għandna l-promessi l-kbar.

Se jkollna Forum għal Ekonomija Aħjar, li se jissostitwixxi lill-Kunsill għall-Iżvilupp Ekonomiku - "kunsill" sar "forum", "ekonomija" baqgħet "ekonomija" u l-kelma "żvilupp" saret "aħjar".

(Onor. Membri: Hear, hear) U dan x'daħk hu!

Allura għaliex m'għidtilniex li se tħallih Kunsill għall- Iżvilupp Ekonomiku li tista' tbiddlu u żżidlu miegħu!

Mhux tiġi tgħidli li għamilt bravura kbira issa għax għandna l-Forum għal Ekonomija Aħjar.

Dawn huma miżuri u inizjattivi li ħa l-Ministru Spiteri f'isem il-Gvern ġdid tal-partit tiegħu!

Għandna wkoll l-aġenzija fiskali li diġa' semmejt.

Fuq affarijiet soċjali ma hemm xejn u xejn.

Imma possibbli ma stajtux tħarsu lejn xi settur u tgħidu: Dawn ħaqqhom żieda?

Tkellimtu fuq oħrajn li dħaktu bihom, jiġifieri ex-servicemen tas-Servizzi Ingliżi fejn qed tgħidu li se tagħtuhom il-pensjoni sħiħa imma mhux għalissa għax imbagħad se taraw f'Ottubru.

Noqogħdu attenti għax aħna lkoll ugwali f'dan il- pajjiż.

Aħna għandna liġijiet u għandna wkoll il-liġi tal-Council of Europe, li titratta d-drittijiet fundamentali, li tgħidlek li fuq pensjonijiet ma tistax tiddiskrimina bejn ċittadin u ieħor b'kategoriji u fuq dan hemm sentenzi tal-Qorti Ewropea li jgħidu li dan ma tistax tagħmlu.

Allura dawk l-impjegati tal-Gvern kollha li sa l-1978 kellhom il-pensjoni tas-servizz x'se jagħmlu bihom?

Dawk li llum għadhom mal-gvern - minn 30,000 naħseb li hemm madwar 20,000 - u li għad għandhom id-dritt għall- pensjoni tas-servizz, x'se jagħmlu bihom?

Se jiddiskriminaw kontra tagħhom?

X'inhi din il-wegħda?

(Interruzzjonijiet) Dawn ivvotawlkom, anzi kien hemm min ivvotalkom għalhekk biss.

Issa naraw x'se jiġri meta niġu għas-si u n-no!

GĦandna wkoll il-Fondazzzjoni Wirt Artna.

Dawn l-ideat li qed ipoġġu quddiemna huma verament kbar u oriġinali tal-futur tal-pajjiż!

Madam Speaker, lilna ħaġa waħda tinteressana jiġifieri, li l-pajjiż ikompli jiżviluppa.

Jiena waqt li kont qed nisma' lill-Ministru Spiteri jaqra d-diskors tal-budget ma stajtx ma neħux pjaċir nisimgħu jgħid li s- sena li għaddiet il-Gross Domestic Product - jiġifieri kemm qala' l-pajjiż - żdied b'7.4%.

Jien ħadt pjaċir nisimgħu jgħid li l-qligħ tal-ħaddiema żdied bi 8% u li d-dħul medju tal-ħaddiem Malti s-sena li għaddiet żdied bi kważi 6%, kf żdiedu wkoll il-profitti ta' min qiegħed fin-negozju b'6.7%, kważi 7%.

L-inflazzjoni - jiġifieri kif jitkejjel l-għoli tal-ħajja - s- sena li għaddiet kienet ta' 2.9% - u dan skond l-indiċi uffiċjali li għadu ma nbidilx - u dan huwa wieħed mir-records ta' dan il-Gvern.

(Onor. Membri: Hear, hear) Ir-record tal-Gvern immexxi minni kien li rnexxielna nkabbru l-ekonomija, sena wara sena, għal għaxar snin sħaħ.

Aħna rnexxielna nkattru x-xogħol fil-pajjiż u l-qligħ fil-pajjiż għal sena wara sena, mingħajr eċċezzjoni.

Barra minn hekk spiċċajna biex kellna waħda mill-iktar rati ta' inflazzjoni baxxi li qatt kellna u dan minkejja l- ġid kollu li tkattar u l-qligħ kollu li kellna, liema affarijiet l- ekonomisti jgħidulek li normament iġibulek l-inflazzjoni.

Dan huwa r- record li aħna kburin bih.

Jiena lil dan il-Gvern u lill-poplu Malti nixtieqilhom suċċess.

Pero' biex il-Gvern ikollu suċċess irid jidra u jrid jkun onest u billi kliem bħal "verita'" u "moralita' fiskali" m'għandhomx ikunu kliem li jgħidhom bix-xoffa biss imma jkunu kliem li jifhem il-valur veru tagħhom.

Il-verita' hija waħda u ħadd m'għandu jibża' jgħidha.

Il- verita' hi li dan il-Gvern wiret sitwazzjoni f'pajjiżna li jista', anzi, li għandu l-obbligu jibni fuqha.

Dan il-Gvern mhux pajjiż mimli ħofor wiret imma pajjiż li kien miexi 'l quddiem b'ritmu mgħaġġel ħafna u J'Alla jibqa' sejjer hekk.

(Onor. membri ; Hear, hear) MADAM SPEAKER: Nirringrazzja lill-Kap ta' l-Oppożizzjoni għad-diskors tiegħu.

Nirringrazzja wkoll lill-istaff tal-PBS u nitlobhom jirtiraw mill- Kamra.

Il-crew tal-PBS irtira mill-Kamra

Id-diskussjoni kienet interrotta u baqgħet aġġornata.

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru, jekk jogħġbu, jressaq l-Aġġornament tal-Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

GEORGE VELLA: Nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal għada t- Tlieta, 21 ta' Jannar, fis-6.00 p.m. b'din l-agenda:

Abbozz ta' Liġi dwar it-Tribunal għall-Investigazzjoni ta' Inġustizzji - it-Tieni Qari.

MADAM SPEAKER: Skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 37 tal-15 ta' Jannar, 1997, il-Kamra hija aġġornata għal għada t-Tlieta, 21 ta' Jannar, 1997, fis- 6.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Viċi Prim Ministru.

Fit-8.31 p.m. il-Kamra aġġornat skond il-Mozzjoni Nru 37 tal-15 ta' Jannar 1997.

MISTOQSIJIET IMWIEĠBA BIL-MIKTUB

GOZO CHANNEL CO.

LTD - VJAĠĠI BEJN MALTA U GĦAWDEX

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' vjaġġi li saru permezz tal- Gozo Channel Co. Ltd bejn Malta u Għawdex matul l-1996?

Minn fejn telqu dawn il-vjaġġi?

Kemm kien in-numru ta' passiġġieri li wżaw dan is-servizz?

Kemm kien in-numru ta' vetturi li qasmu lejn u minn Għawdex fl-istess perjodu?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li n-numru ta' vjaġġi li saru permezz tal-Gozo Channel Co. Ltd bejn Malta u Għwadex matul l-1996 kien jamonta għal 19,425 vjaġġ.

859 vjaġġ telqu minn Sa Maison għall-Imġarr u lura, u 18,766 vjagg telqu miċ-Ċirkewwa għall-Imġarr u lura.

1,413,343 passiġġieri telqu miċ-Ċirkewwa u 1,314,556 telqu mill-Imġarr.

322,156 vettura qasmu mic-Ċirkewwa u 319,526 vettura qasmu mill-Imġarr.

PITKALIJA - BEJGĦ TA' PRODOTTI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien il-valur tal-prodott mibjugħ mill- Pitkalija xahar b'xahar, matul l-1995 u l-1996, rispettivament?

Kemm minn dan il-prodott inbiegħ mill-pitkala u kemm mill-kooperattiva?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: L-informazzjoni mitluba għall-mistoqsija parlamentari numru 742 tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra.

KUNSILLI LOKALI - FONDI SPEĊJALI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Peress illi fl-Orizzont tas-7 ta' Jannar, 1996 ġie rapportat li l-Gvern kien għadda lill-Kunsilli Lokali l-allokazzjoni rispettiva tagħhom ta' fondi speċjali, jista' l-Ministru: 1) jikkonferma jekk dan huwiex veru jew le; 2) ipoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra r-riżoluzzjoni ta' din il- Kamra li tawtorizza dan il-ħlas; 3) jgħid jekk huwiex beħsiebu, u meta, jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tar-rapport, u l-karti rilevanti kollha tal-Kumitat li kien inkarigat jagħmel rakkommandazzjonijiet dwar l- allokazzjonijiet; 4) jgħid jekk ir-rapport tal-Kumitat ġiex accettat minnu fl-intier tiegħu u jekk le, fejn saru varjazzjonijiet; 5) jgħid jekk irċeviex xi protesti minn xi Kunsill Lokali u jekk fl-affermattiv minn min u fiex kienu jikkonsistu?

ONOR.

CHARLES MANGION: Nikkonferma li r-rapport tal-kumitati maħtura skond il-Memorandum li kopja tiegħu qed inpoġġi fuq il-mejda tal-kamra mar- Riżoluzzjoni Nru 272 approvata minn din il-Kamra fil-21 ta' Mejju 1996 rigward Fondi għall-Ħtiġijiet Speċjali tal-lokalitajiet ġie ppreżentat nhar is-17 ta' Diċembru 1996 u jien aċċettajtu.

B'konsegwenza awtorizzajt l- allokazzjonijiet u l-ħlasijiet rakkomandati.

Kopja ta' dan ir-rapport li jinkludi r-Riżoluzzjoni mitluba mill- Onor.Interpellant qed inpoġġiha fuq il-Mejda ta' din il-Kamra illum stess.

Parti minn dawn il-hlasijiet, jiġifieri dawk li jirreferu għall-Fond e(1) (Rikostruzzjoni tat-Toroq) diġa' tħallsu.

Il-kumplament jitħallsu dalwaqt.

Sa l-15 ta' Jannar 1997 id-Dipartiment tal_Kunsilli Lokali rċieva dawn ir- rappreżentazzjonijiet:

- Xgħajra - għaliex, skond il-Kunsill, ma ġiex allokat fondi biżżejjed

- Floriana - għaliex l-unika talba, li saret mill-Kunsill ma ġietx accettata.

Tajjeb li l-Onorevoli Membru ikun jaf li:

(a) skond il-Memorandum tar-Riżoluzzjoni li għaliha qed issir referenza, l-Kunsilli Lokali huma rappreżentati fuq il-Kumitati permezz ta' l- Assoċjazzjoni tal-Kunsilli Lokali.

Dettalji dwar din ir-rappreżentanza jirriżultaw mill-kopji ta' l-ittri tal-ħatra li jinsabu f'Appendiċi D (1) u D (2) tar-rapport;

(b) il-valur totali tat-talbiet kollha li rċieva d-Dipartiment tal- Kunsilli Lokali fir-rigward tal-Fondi A,B,C, u E jammonta għall-aktar minn LM 31 miljun, u l-ammont totali approvat minn din il-Kamra għal dawn il- fondi kien LM 1.82 miljun, jiġifieri bir-rata ta' 17:1.

Dan ukoll joħroġ mir-rapport fejn saru xi kummenti u ċerti suġġerimenti mill-Kumitati maħtura 'ad hoc'.

SUPER 1 TV - TRASMISSJONI TAŻ-ŻJARA TAL-PRIM MINISTRU F'LISBONA

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Prim Ministru: Peress illi meta l- Prim Ministru mar Lisbona s-Super 1 TV ittrasmetta diversi "clips" minn Lisbona u peress li biex dan isir ried jintuża apparat ta' riċezzjoni f'Malta li hu jew proprjeta' tal-Gvern jew Korp Parastatali jew kumpanniji tal-Gvern (bħal PBS), jista' l-Prim Ministru jgħid liema apparat ta' riċezzjoni ntuża, ta' min kien, jekk inħarġitx "invoice" għall-użu tiegħu, kemm kienet u jekk tħallsitx?

ONOR.

ALFRED SANT: Jien infurmat li l-apparat ta' reċezzjoni li ntuża kien Satellite Downlink Segment tal-Public Broadcasting Services Ltd.

Il- P.B.S. Ltd ħareġ invoice lid-Dipartiment ta' l-Informazzjoni ta' Lm750 għal airtime totali ta' ħmistax il-minuta li ntuża ndaqs bejn T.V.M. u Super 1 T.V.

Ninsab informat ukoll li dan hu servizz provdut mid-Dipartiment ta' l- Informazzjoni lill-istazzjonijiet tat-television kollha kemm dawk pubbliċi kif ukoll dawk privati.

KUMMISSJONI GĦALL-INVESTIGAZZJONI TA' L-INĠUSTIZZJI - APPLIKAZZJONIJIET

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Fir-rigward tal-Kummissjoni għall-Investigazzjoni ta' l- Inġustizzji u relattivament għad-data tal-31 ta' Ottubru 1996, jista' l- Ministru jinforma lill-Kamra: (1) dwar in-numru ta' applikazzjonijiet li saru sena sena; (2) in-numru ta' deċiżjonijiet sena sena maqsuma skond dawk fejn intlaqgħet it-talba - anki parzjalment - dawk fejn le; (3) in-numru ta' deċiżjonijiet li l-Prim Ministru rrifjuta li jimplimenta maqsuma ukoll sena sena; (4) in-numru ta' deċiżjonijiet li l-Prim Ministru biddel maqsuma ukoll sena sena; (5) in-numru ta' deċiżjonijiet li ma setgħux jiġu mplimentati minħabba raġunijiet indipendenti mill-volonta' tal-Prim Ministru; (6) in-numru ta' talbiet pendenti?

ONOR.

CHARLES MANGION: Il-Kummissjoni għall-Investigazzjoni ta' l- ngustizzji ma taqax taħt ir-responsabbilitajiet tal-Ministeru tiegħi.

Għalhekk, l-Onor.Interpellant huwa mitlub li jindirizza l-Mistoqsija tiegħu lill-Ministeru konċernat.

GOZO CHANNEL - BINI TA' TLIET VAPURI ĠODDA

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-Gvern hux se jkompli bil-bini ta' tliet vapuri ġodda għall-Gozo Channel?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Kif diġa ntqal fid-Diskors tal-Budget il- kwistjoni tal-Gozo Cahannel qiegħda tiġi mgħarbla sewwa biex tinsab soluzzjoni f'kuntest serju, b'kuntrast ma li sar qabel l-elezzjoni.

F'dan il-kuntest ser jiġi mgħarbel ix-xiri tal-vapuri l-ġodda.

KUMPANNIJA LI TOPERA S-SERVIZZ TAL-HELICOPTER

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l- Ministru jgħid x'inhi l-"policy" tal-kumpannija li topera s-servizz tal- helicopter bejn Malta u Għawdex fir-rigward ta' l-operazzjoni ta' dan is- servizz u b'mod partikolari jgħid jekk dan is-servizz huwiex se jieqaf?

ONOR.

KARMENU VELLA: Naghti risposta f'seduta ohra.

GOZO CHANNEL CO.

LTD - STRUZZJONIJIET MILL-MINISTERU TAT-TRASPORT U PORTIJIET

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jikkonferma li l-Ministeru tiegħu qiegħed jagħti struzzjonijiet dwar l-assenjazzjoni tan-nies fuq il-vapuri tal-Gozo Channel kif ukoll dwar kif għandhom isiru r-"rosters" tal-ħaddiema?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Le, ma nikkonfermax.

DELIMARA - DEUTSCHE WELLE

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħidilna jekk l-amministrazzjoni l-oħra kellhiex xi pjanijiet minflok id-"Deutsche Welle"?

Jekk iva, dawn x'kienu?

Il-Gvern preżenti għandu xi ħsebijiet għall-inħawi msemmija?

Jista' jikkonsidra li dik iż-żona tiġi rranġata bħala park naturali minħabba li fl-inħawi dik l-"area" biss hemm fejn in-nies tal-post jistgħu jmorru ftit fil-kamapanja?

ONOR.

GEORGE VELLA: Ir-risposta għall-ewwel parti tal-mistoqsija hija fin-negattiv.

Il-Gvern presenti għalissa se jara li jiġu żarmati l- istrutturi li ma fadalx bżonn għalihom.

Is-suġġeriment ta` l-Onorevoli Membru qed jiġi kkunsidrat.

MUNXAR - ŻVILUPP

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħidilna jekk kienx hemm interess minn xi ħaddieħor jew mill-istess nies li jiżviluppaw l-Munxar?

X'inhi l-pożizzjoni ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar dwar iz-zona tal- Munxar fid-dawl tal-Pjan ta' Struttura u r-Regolamenti li l-Awtorita' timxi magħhom?

ONOR.

GEORGE VELLA: Nixtieq ninformaNixtieq ninformaNixtieq ninformaNixtieq ninforma lill-Onorevoli Interpellant li l-unika applikazzjoni li ġiet sottomessa dwar il-Munxar kienet fl-1995.

Wara li din l-applikazzjoni ġiet irtirata, l-Awtorita` qatt ma rċeviet xi applikazzjoni oħra dwar dan il-lokal.

Skond il-`Key Diagram` anness fil-Pjan ta` Struttura, l-Awtorita` ta` l- Ippjanar tqis il-Munxar bħala żona ta` valur ekoloġiku u barra mill-area ndikata għall-iżvilupp.

AWTORITA TAX-XOGĦOL

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jagħti tagħtif dwar meta beħsiebu jappunta n-National Employment Authority li għadha mhijiex ifformata mit-18 ta' Ottubru 1996?

ONOR.

EDWIN GRECH: Qegħdin jittieħdu passi biex titwaqqaf l-Awtorita` tax-Xogħol.

ATTARD - ZEBRA CROSSING

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Peress li quddiem l-Isptar Monte Carmeli m'hemmx "zebra crossing" u dan qed ikun ta' detriment kemm għall-pazjenti kif ukoll għan- nies li jmorru l-isptar, għax it-triq faċċata ta' l-isptar hi traffikuża ħafna u skabruża biex taqsamha, jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li ssir "zebra crossing"?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Quddiem l-Isptar Monte Carmeli hemm pjanat li ssir "traffic channelisation" li tinkludi wkoll "zebra crossing".

Issa trid issir esproprazzjoni ta' bicca art biex il-proġett jiġi attwat.

SKEJJEL - "PART-TIME CLEANERS"

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għall-applikazzjonijiet għal part-time cleaners ma' l-iskejjel jirriżulta li dawn se jitħallsu bil-Lm1 s-siegħa u jaħdmu tliet sigħat kuljum u barra minn hekk dawn se jħallsu Lm3 bolol fil- ġimgħa, bir-riżultat li se jaqilgħu biss Lm9 fil-ġimgħa?

Jaħseb il- Ministru li jkun aktar opportun li dawn jitħallsu fulltime?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Id-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni tingaġġa numru ta' part-time cleaners biex fejn hu possibli ċertu tindif isir barra mill-ħin ta' l-iskola ghall-benefiċċju tat-tfal u ta' l-ghalliema.

Ir-rata ta' ħlas ta' dawn il-cleaners hija bbażata fuq il-minimu ta' l- iskala 20 li tapplika ghall-impjegati full-time f'dan il-grad.

UNIVERSITA' - MATURE STUDENTS

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm "mature students" fl-Universita' ta' Malta li (a) għalqu 23 sena; u (b) daħlu permezz tal-Maturity Clause, maqsuma f'irġiel u nisa sena b'sena mill-1990 sa' l-1996?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- informazzjoni mitluba qiegħda titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra għall-qari.

UNIVERSITA' - NIES LI KKWALIFIKAW

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm nisa u rġiel ħadu lawreja, diploma jew ċertifikat mill-Universita' ta' Malta sena b'sena mill- 1990 sa l-1996?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Ninforma lill-Onorevoli Interpellant li l- informazzjoni mitluba qieghda titpoġġa fuq il-mejda tal-Kamra.

IMPJIEGI - IMPJEGATI

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm nisa u rġiel jaħdmu bħala (a) impjegati (employed); (b) impjegati għal rashom anke part-time bħala l- impjieg ewlieni tagħhom, sena b'sena mill-1990 sal-31 ta' Diċembru 1996?

ONOR.

EDWIN GRECH: In-numru ta` nisa u rġiel jaħdmu bħala (a) impjegati; (b) impjegati għal rashom anke part-time bħala impjieg ewlieni huwa kif ġej:-

|Sena|Impjegati|Impjegati|Impjegati | | |għalal | | | | |rashom |part-time| | | | |bħal | | | | |impieg | | | | |ewlieni | |

| |Rġie|Nisa|Rġie|Nisa|Rġie|Nisa| | |l | |l | |l | | |1990 |80,6|30,4|13,6|2,44|2,16|2,68| | |77 |24 |54 |1 |3 |3 | |1991 |81,5|31,6|14,4|2,70|2,53|3,33| | |55 |03 |74 |6 |9 |1 | |1992 |82,8|31,9|14,1|2,64|3,01|3,94| | |78 |80 |04 |7 |1 |5 | |1993 |83,0|32,9|13,7|2,50|3,04|4,22| | |36 |43 |77 |3 |3 |0 | |1994 |84,2|33,6|13,4|2,50|3,30|4,89| | |52 |63 |82 |3 |6 |6 | |1995 |87,2|35,8|13,7|2,55|4,13|6,50| | |95 |59 |75 |4 |2 |6 | |Set.1|88,7|37,8|13,4|2,52|4,71|7,22| |996 |68 |35 |73 |3 |1 |4 |

ENEMALTA - CHAIRMAN/DIRETTURI

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru tal-Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm jitħallsu (inklużi allowances jekk għandhom) kull wieħed iċ-Chairman u d-Diretturi tal-Bord tal-Korporazzjoni Enemalta?

ONOR.

LEO BRINCAT: Ic-Chairman għandu onorarju ta` Lm5,000 fis-sena.

Id- Deputy Chairman għandu Lm1,500 fis-sena.

Id-Diretturi għandhom Lm1,000 kull sena kull wieħed.

Id-Direttur minn Għawdex ikollu allowance tat- trasport ta` Lm240 kull sena.

Dawn ir-rati huma anqas mir-rati li kienu jitħallsu lill-Bord li għadu kif temm il-ħatra fl-aħħar tas-sena li għaddiet, li kienu, Lm6,000 - Lm1,740 - Lm1,240 rispettivament.

Filwaqt li d-direttur li kien minn Għawdex kellu Lm1,480.

ŻURRIEQ - SKAVAR TA' KATAKOMBI

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid (a) Fiex wasal l-iskavar tal- Katakombi Paleokristjani li nstabu fl-inħawi tal-Mitħna tax-Xarolla fiż- Żurrieq? (b) xi pjanijiet hemm għal dawn l-istess Katakombi? (ċ) Meta se jitkompla x-xogħol fuqhom?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Il-katakombi paleo-Kristjan qrib il-mitħna tax- Xarolla nstabu s-sena l-oħra minn ħaddiema mid-Dipartiment tax-Xogħolijiet Pubbliċi, waqt li dawn kienu qed iwessgħu Triq Sant'Andrija.

Is-sejba giet irrappurtata lid-Dipartiment tal-Mużewijiet li minnufih wettaq investigazzjoni preliminari fuq is-sit b'riżultati pożittivi ħafna.

Din l-investigazzjoni arkeoloġika ma setgħatx tinkludi l-kumpless kollu tal- katakombi, minħabba l-periklu ta' kollass fit-triq imsemmija, li tghaddi direttament fuq is-soqfa mxaqqa tal-katakombi.

Ghal din ir-raġuni, ix- xoghol ta' skavi ma jistax jitkompla qabel ma jitneħħa dan il-periklu.

Ngharraf lill-Onorevoli Interpellant, li d-Dipartiment tal-Mużewijiet qieghed attwalment jikkollabora mad-Dipartiment tax-Xogholijiet Pubbliċi biex dan ix-xoghol ma jdumx ma jkun jista' jitkompla.

Huwa ppjanat li meta jintemmu l-iskavi is-sit jiġi rranġat u miftuħ ghall- pubbliku ġenerali bil-kollaborazzjoni tal-Kunsill Lokali.

DJAR - APPARTAMENT FIS-SULARI T'ISFEL

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l-Ministru jgħid jekk hijiex il-policy tad-Dipartiment li meta jitbattal appartament tal-Gvern fis-sulari t'isfel, jiġi ppreferut applikant anzjan u/jew b'mard li jinzerta joqgħod f'sular/i aktar għoli/ja fl-istess blokk ta' appartamenti?

ONOR.

FREDDIE PORTELLI: Iva, dik hi l-policy.

ISTITUZZJONIJIET GĦALL-KURA/ RIABILITAZZJONI TAD-DROGATI

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari tiegħi numru 500 li riċentement saret lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja u ċioe' jista' jgħid kemm hawn istituzzjonijiet għall-kura u r-riabilitazzjoni tad- drogati li huma governattivi u liema huma?

Kemm ġew ikkurati/riabilitati nies differenti matul din is-sena?

Kemm minnhom għandhom anqas minn 30 sena?

(Age groups: anqas minn 16-il sena, bejn 16 u 19-il sena; bejn l-20 u d-29 sena).

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Nirreferik għall-mistoqsija numru 500 u nitlob l- Onor Interpellant jagħmel id-domanda lill-Ministru kkonċernat.

QRATI - SENTENZI SOSPIŻI

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm persuni b'sentenza sospiża fil-preżent?

Kemm minnhom huma bejn 16 u 19-il sena u kemm minnhom huma bejn l-20 u d-29 sena?

ONOR.

CHARLES MANGION: "Fil-preżent hemm 67 persuna ta' bejn is-16 u d- 19-il sena u 202 persuna ta' bejn l-20 u d-29 sena li għandhom sentenza sospiża."

ĦAMRUN - TRIQ ĦAL QORMI - BOZZA

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Kummerċ: Jista' l-Ministru jara li l-Korporazzjoni Enemalta tieħu ħsieb li tinbidel bozza tad-dawl maqtugħa li hemm fi Triq Ħal Qormi, fil-Ħamrun?

ONOR.

LEO BRINCAT: Il-Korporazzjoni EneMalta diġa` ħadet passi u għamlet il-manutenzjoni meħtieġa.

ĦAMRUN - PJAZZA L-KAPPILLAN MUSCAT - XOGĦOL

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se jinbeda u meta mistenni jitlesta x-xogħol ta' titjib fi Pjazza l-Kappillan Muscat, fil- Ħamrun?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Id-Dipartiment tal-Bini u Nġinerija, li kien qed jieħu ħsieb dan ix-xogħol, bħalissa m'għandux pjanijiet immedjati biex jibda dan ix-xogħol.

ĦAMRUN - ASFALTAR TA' TOROQ

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se jingħata t- tarmac lit-toroq/postijiet li ġejjin: Pjazza 7 ta' Ġunju, 1919; Triq Dun Frans Camilleri; Triq Bajada u Triq Willie Attard fil-Ħamrun?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Id-Dipartiment tat-Toroq jżomm lista ta' toroq f'Malta kollha li fihom irid isir dan it-tip ta' xogħol u t-toroq imsemmija qegħdin f'din il-lista.

L-asfalt f'dawn it-toroq jsir skond il- prijoritajiet tax-xogħol.

SERVIZZ ĊIVILI - TRASFERIMENT TAS-SUR ALBERT CALLUS

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Prim Ministru: Billi skond ma kien rapportat fil-gazzetti tal-lum 13 ta' Jannar, 1996, il-Prim Ministru tenna l-bieraħ fil-għodu fiż-Żurrieq li, sussegwentement għall-Elezzjoni Ġenerali ta' Ottubru 1996, kien ta direttiva biex ma jsirux trasferimenti fis-Servizz Ċivili, u billi s-Sur Albert Callus, impjegat fid-Dipartiment taż-Żgħażagħ u Sport, ġie ordnat jirrapporta għax-xogħol f'post li fih qatt ma kien hemm u lanqas ma hemm vakanza konformi mal-grad tiegħu, jista' l- Prim Ministru jassigura li, fil-każ tas-Sur Callus min ta l-ordni ma pprovax jinjora jew idur mad-direttiva tiegħu biex ma jsirux trasferimenti?

Għaldaqstant, jista' l-Prim Ministru jara li min ta l-ordni jirtiraha mill- aktar fis?

ONOR.

ALFRED SANT: B'risposta għall-ewwel mistoqsija nassigura.

MINISTERU TAL-ĠUSTIZZJA U KUNSILLI LOKALI - GĦAMARA ĠDIDA

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid jekk inxtratx għamara ġdida għall- Ministeru tiegħu f'House of Catalunya minn meta ħa l-ħatra?

Jekk fl- affermattiv, jista' l-Ministru jgħid kemm swiet u minn liema vot tħallset jew se titħallas?

ONOR.

CHARLES MANGION: Għamara li nxtrat minn mindu ħadt il-ħatra kienu dawn: i) Sitt siġġijiet "reproduct" għall-prezz totali ta' Lm465.58 inkluża l- VAT.

ii) Mejda għall-computer li tiswa Lm85.

iii) Skrivanija għall-computer li tiswa Lm180

iv) Skrivanija għall-computer u żewġ "shelving units" li kienu ordnati qabel ma jien ħadt il-ħatra li l-kont tagħhom għadu ma wasalx mill- Manufacturing and Services Department tad-Diviżżjoni tax-Xogħolijiet li għamlu x-xogħol.

Dawn tħallsu jew se jitħallsu mill-Vot Kapitali tal-Ministeru - Rehabilitation of House of Catalunya.

TARZNA TA' MALTA/MSU - RAPPORTI

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Prim Ministru: B'żieda mat- tagħrif li ngħata bi tweġiba għall-interpellanzi relattivi għar-rapporti dwar it-Tarzna u l-Management Systems Unit, jista' l-Prim Ministru jgħid: a) Kemm-il rapport ikkummissjona l-Gvern mill-Elezzjoni Ġenerali ta' l- 1996 'il hawn? b) Liema kienu? c) Min tqabbad jagħmilhom? d) Liema minnhom tlestew? e) Kemm tħallas jew se jitħallas kull min tqabbad jagħmel rapport? f) Fuq liema bażi u/jew kriterji kien iffissat il-ħlas? g) Minn liema vot sar jew se jsir il-ħlas f'kull każ?

ONOR.

ALFRED SANT: Mill-Elezzjonijiet Ġenerali ta' Ottubru 1996 'il hawn ġew ikkummissjonati mhux inqas minn 16-il rapport.

Ir-rapporti u min tqabbad jagħmilhom huma:

1.Rapport Dwar il-Proġett ta' Sptar ġdid tal-Gvern tal-Qroqq - Piju Busuttil

2.Rapport dwar il-Malta Drydocks: A Finance, Commercial & Management Overview - John Cassar White 3.Organisation and Management Review of the Malta Police Force - David Spiteri Gingell - Robert Silver

4.MSU: A Strategic Review & Assessment - Alfred Mifsud

5.Telemalta Corporation: Strategic Resources Audit - Tony Mejlak

6.Rapport dwar il-Public Broadcasting Services Ltd - Joe A Grima

7.Enemalta Corporation: Overview of the Current Financial Position of the Corporation - MSD Consulting Ltd

8.Is-Sistema tal-Management fit-Tarzna Starri, Analii u Rakkomandazzjonijiet - Godfrey Baldacchino

9.Water Services Corporation A Strategic Review and Assessment - Alfred Mifsud

10.A Survey of Existing Building Maintenance Needs in State Schools and an Appraisal of the schools maintenance unit within the Education Division - J R Aquilina

11.Healthy Tuck Shop - Godfrey Xuereb

12.Overview of the set-up and operations of the Foundation for Science and Technology - Guido Mizzi

13.Overview of the set-up and operations of the Foundation for Medical Sciences and Services - Deo Scerri

Management Structure of the Enemalta - Zammit Tabona and Bonello

Financial Audit on Air Malta - Zammit Tabona and Bonello

Management Audit of the Entire Structure of the Planning Authority -Karmenu Farrugia

L-ewwel 13-il rapport tlestew.

Bħala linja ġenerali, il-konsulenti li għamluhom ġew offruti ħlas ta' Lm700 kull wieħed.

Il-ħlas qed isir mill- contractual votes tad-Dipartimenti jew Organizzazzjonijiet rispettivi.

SAĦĦA - "WARD CLERICAL ASSISTANTS"

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid f'liema stadju waslu l-proċeduri dwar is-sejħa li kienet saret fl-4 ta' April, 1995 għall- mili tal-postijiet ta' "Ward Clerical Assistants" fid-Dipartiment tas- Saħħa?

Billi l-eżami bil-miktub issa ilu li sar seba' xhur, u l- klassifikazzjoni ta' dawk li għaddew hi wkoll magħrufa, jista' l-Ministru jgħid meta u kif se jipproċedi dwar dawn il-ħatriet?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA::: Is-sejħa għall-applikazzjonijiet qegħda tigi pproċessata.

KUMMISSJONI REGATTA - MEMBRI

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid min huma l-membri tal- Kummissjoni Regatta li hemm fi ħdan il-Kumitat Festi Nazzjonali?

Jista' jgħid minn meta bdiet il-ħatra ta' kull membru u sakemm hi valida l-ħatra?

ONOR.

EVARIST BARTOLO:Il-membri tal-Kummissjoni Regatta huma s-segwenti:

Vince Scicluna (Chairman) Paul Farrugia Joseph Sapiano Mario Camilleri

Dawn kollha jifformaw parti mill-Kumitat Festi Nazzjonali.

Iżda l- Kummissjoni tista' tagħżel li tikkoptja persuni li jidhrilha li huma bżonnjużi għall-organizzazzjoni u t-tmexxija tar-Regatta kemm tal-31 ta Marzu kif ukoll tat-8 ta Settembru.

KUMPANNIJA OK CONGRESSI - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jara li l-kumpannija OK Congressi ta' Ruma titħallas għax-xogħol li għamlet b'konnessjoni ma' l-esibizzjoni ta' xogħlijiet ta' Osamu Tezuka li saret f'Malta f'Settembru li għadda bil- kooperazzjoni attiva ta' l-Ambaxxata Ġappuniża għal Malta?

ONOR.

CHARLES MANGION: "Billi l-kultura m'għadhiex tifforma parti minn dan il-Ministeru, xi kontijiet pendenti dwar attivitajiet kulturali issa ma jistgħux jitħallsu mill-voti tal-Ministeru tiegħi."

MEDSERV - RAPPORT

L-ONOR.

ALEX SCEBERRAS TRIGONA staqsa lill-Ministru ta' l-Ekonomija u l-Finanzi: Jista' l-Ministru jikkummissjona Rapport dwar it- Trasparenza fit-Tmexxija tal-Medserv u biex jinvestiga diversi abbużi li ġew irrapportati mill-Oppożizzjoni Laburista fil-Parlament (Leġislatura preċedenti) u fil-gazzetti fosthom:- 1.

Min huma l-membri tal-Bord tad- Diretturi tal-Medserv?

Kemm ilhom f'din il-kariga?

Min huwa il-General Manager jew Chief Executive?

Iċ-Chief Executive huwa wkoll il-General Manager?

X'inhu s-salarju u d-dħul kollu tagħhom? 2.

Kif intgħażlu ulied ċ-Chief Executive biex jaħdmu mal-Medserv?

Jkun hemm konflitt ta' interess jekk jiġi ppruvat li r-rappreżentant tal-Medserv fl-Albania hu wieħed minn uliedu?

Kif u fuq liema kriterji?

X'salarju għandu?

Jkun hemm konflitt ta' interess jekk jiġi ppruvat li wild ieħor minn taċ-Chief Executive jirrappreżenta kumpannija li intgħażlet biex tagħmel ix-xogħol tal- computerisation fil-Medserv?

Kif u fuq liema kriterji ntgħażel u xi ħlas għandu? 3.

Tista' l-Medserv tiddeċiedi hi stess li tinbiegħ?

Tista' hi stess tidħol f'konvenju ta' bejgħ tal-kumpannija lil terzi?

Il-Gvern Laburista sab xi "fait accompli" f'dan ir-rigward?

Il-Gvern jaqbel mat- trasferiment tal-Medserv lil terzi? 4.

Jekk il-Medserv sejra tiċċaqlaq minn Manoel Island, minħabba żvilupp turistiku, jagħmel sens li investiet somma konsiderevoli f'xogħlijiet strutturali fl-Old Submarine Depot - "il- Mecops"?

Jista' dan ix-xogħol u investiment jiġi utilizzat xorta waħda, jekk il-Medserv tibqa' Manoel Island u jsir żvilupp turistiku f'parti ta' Manoel Island? 5.

Mill-Elezzjoni Ġenerali 'l hawn għaliex sitt impjegati "casual" saru tal-post, mentri żewġ impjegati "casual" - għax Laburisti - tkeċċew minħabba "nuqqas ta' xogħol"?

Għaliex daħlu wieħed impjegat "casual" u wieħed impjegat "part-time" mill-elezzjoni 'l hawn?

X'proċedura qed isegwi il-Gvern Laburista dwar impjiegi ġodda fil-kumpanniji fejn għandu sehem?

Din il-proċedura ġiet mill-Medserv f'dawn il-każi?

ONOR.

LINO SPITERI: Nagħti tweġiba iżjed 'il quddiem.

AMBJENT - RIMI TA' SKART

L-ONOR.

JOSEPH PSAILA SAVONA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid billi t-total ta' skart domestiku ġġenerat mhux qiegħed ikun maħdum fil-biċċa l-kbira tiegħu (nifhem madwar xi 92%) mill-impjant ta' riċiklaġġ minħabba li dan qed jitħaddem bi "throughut" baxx, fejn qed ikun mitfugħ?

ONOR.GEORGE VELLA: L-Onor.

Membru huwa mitlub jagħmel il-mistoqsija tiegħu lill-Ministru konċernat.

ŻEBBUĠ - ESPROPRJAZZJONI

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta ġiet esproprjata l- art fi Triq Ġdida fi Triq l-Għasfur, Ħaż-Żebbuġ?

X'riferenzi għandha tad- Dipartiment ta' l-Artijiet?

Tħallas rikompens ta' din l-esproprjazzjoni?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nifhem li l-Onor.

Interpellant qed jirriferi għall-esproprijazzjoni tal-art meħuda għas-substation ġo Triq l-Għasfura.

Sar xi xogħol biex jiġi stabbilit it-titlu tal-art iżda għad hemm xi riċerki xi jsiru.

(Nissuġġerixxu lill-Onor.

Interpellant biex is-sidien imorru l-Enemalta biex forsi jaslu bonarjament bejniethom).

SIĠĠIEWI - TRIQ IT-TANK -ĦAJT

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li f'naħa waħda ta' Triq it-Tank, is-Siġġiewi ġie mibni ħajt mill-privat li qiegħed iżomm l-iżvilupp ta' bini lil dawk li xtraw art u għandhom il-permessi meħtieġa?

X'passi sejrin jittieħdu kontra min bena dan il-ħajt?

ONOR.

GEORGE VELLA: Jenħtieġ aktar żmien biex tinġabar l-informazzjoni meħtieġa.

AWTORITA' TA' L-IPPJANAR - "SHOOTING RANGES"

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent u Kap tal-Kamra tad-Deputati: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 265 dwar Shooting Ranges, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħidli ma' min qegħdin isiru l- konsultazzjonijiet?

Meta hemm il-ħsieb li d-Draft Guidelines ikunu lesti?

ONOR.

GEORGE VELLA: Fit-tħejjija tad-Draft Guidelines, s`issa saru konsultazzjonijiet ma` diversi għaqdiet jew aġenziji, fosthom il-Ministeru responsabbli għall-Isports, id-Diviżjoni ta` l-Isports, il-Pulizija, id- Dipartiment għall-Ħarsien ta` l-Ambjent, id-Dipartiment ta` l-Agrikoltura, il-Korporazzjoni għas-servizz ta` l-Ilma, l-Assoċċjazzjoni għall-Kunsilli Lokali, il-Malta Shooting Federation, rappreżentanti tad-diversi għaqdiet ta` l-ambjent u tal-kaċċaturi, kif ukoll ma` partijiet oħra konċernati.

Partikolarment saru diversi laqgħat ma` l-entitajiet governattivi.

Bħalissa qed tkun iċċarata l-politika u l-pożizzjoni tas-Segretarjat il- ġdid responsabbli għall-isports qabel ma jsiru iktar konsultazzjonijiet mal- partijiet l-oħra konċernati.

Malli din il-konsultazzjoni tintemm il-`guidelines` jitressqu għall- approvazzjoni ta` l-Awtorita`.

AIR MALTA - ĦLASIJIET LID-DIRIĠENTI

L-ONOR.

MARIA CAMILLERI staqsiet lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif lill-poplu dwar xi ħlasijiet kienu jingħataw lid-diriġenti tal-Linja Nazzjonali ta' l-Ajru Air Malta, bejn l- 1993 u l-1996, u ċioe' (a) Kemm kien is-salarju ta' l-ex-Chairman Joe.

N. Tabone? (b) Kemm kien is-salarju u ħlasijiet oħra lis-Sur Tony Paris li kien direttur filwaqt li kien ukoll residenti barra l-pajjiż? (ċ) Min kienu u kemm kienu jitħallsu individwalment il-konsulenti maħturin mill-Air Malta fl-istess perjodu? (d) X'kien ix-xogħol ta' konsulenza li kienu jagħtu lill-Air Malta?

ONOR.

KARMENU VELLA: L-informazzjoni mitluba qed tingabar u, sakemm il- pubblikazzjoni taghha ma tkunx detrimentali ghall-interessi kummercjali tal- Kumpannija Nazzjonali, nagħti twegiba f'seduta ohra.

AIR MALTA - TITJIRIET IMĦASSRA

L-ONOR.

MARIA CAMILLERI staqsiet lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jgħid: (a) X'kienet il-konkorenza għar-rotot ta' Ateni, Birmingham, Casablanca, Damasku, Tel-Aviv, Ginevra, Larnaca, Lisbona, Marseille, Oslo, Palermo u Stockholm fl-aħħar sena; u kemm titjiriet lejn dawn l-ibliet tħassru mil-Linja Nazzjonali Air Malta fl-istess żmien?

ONOR.

KARMENU VELLA: L-informazzjoni mitluba qed tingabar u, sakemm il- pubblikazzjoni tagħha ma tkunx detrimentali ghall-interessi kummercjali tal- Kumpannija Nazzjonali, nagħti tweġiba f'seduta oħra.

AIR MALTA - IMPJEGATI/PROMOZZJONIJIET ĠODDA

L-ONOR.

MARIA CAMILLERI staqsiet lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jikkonferma jekk ġewx ingaġġati mpjegati ġodda u jekk ingħatawx promozzjonijiet lil impjegati oħrajn fl-Air Malta fil-perjodu bejn l-aħħar ta' Awissu u s-26 ta' Ottubru, 1996?

Jekk fl-affermattiv, kemm kienu (fiż-żewġ każi) u f'liema gradi ngħataw il-promozzjonijiet?

ONOR.

KARMENU VELLA:L-informazzjoni mitluba qed tinġabar u, sakemm il- pubblikazzjoni tagħha ma tkunx detrimentali għall-interessi kummerċjali tal- Kumpanija Nazzjonali, nagħti tweġiba f'seduta oħra.

AIR MALTA - IMPJEGATI

L-ONOR.

MARIA CAMILLERI staqsiet lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm ġew ingaġġati mpjegati ġodda fl- Air Malta bejn Ġunju 1992 u Ottubru 1996 u kemm minnhom tpoġġew fi gradi eżekuttivi?

Jista' l-Ministru jikkonferma jekk għal kull ingaġġ saritx dejjem sejħa pubblika, jekk mhux dejjem kien hemm sejħa pubblika, x'kienet ir-raġuni?

ONOR.

KARMENU VELLA:L-informazzjoni mitlub qed tinġabar u, sakemm il- pubblikazzjoni tagħha ma tkunx detrimentali għall-interessi kummerċjali tal- Kumpanija Nazzjonali, nagħti tweġiba f'seduta oħra.

AIR MALTA - XIRI TA' MATERJAL

L-ONOR.

MARIA CAMILLERI staqsiet lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jikkonferma jekk fil-każi kollha ta' xiri ta' materjal, vetturi jew servizzi fl-Air Malta bejn Ġunju 1992 u Ottubru 1996 ġietx dejjem addottata s-sistema tat-"tenders" jew "quotations"?

Jista' l-Ministru jgħid jekk kienx hemm każi ta' "direct orders" u jekk fl-affermattiv, liema kienu dawn il-każi u x'kienu l-ammonti nvoluti?

ONOR.

KARMENU VELLA: L-informazzjoni mitluba qed tinġabar u, sakemm il- pubblikazzjoni tagħha ma tkunx detrimentali għall-interessi kummerċjali tal- Kumpannija Nazzjonali, nagħti tweġiba f'seduta oħra.

PULIZIJA - TAQSIMA TAT-TRAFFIKU

L-ONOR.

MARIA CAMILLERI staqsiet lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jagħti tagħrif dwar x'kontroll qed iżżomm it-Taqsima tat- Traffiku tal-Pulizija fit-telgħa tax-Xemxija, l-aktar fil-Ħdud u l-Festi, meta jkun hemm sriebet twal ta' vetturi għal sigħat twal kawżati minn "parking" bl-addoċċ qrib stabbilimenti turistiċi?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi fil-Ħdud u festi pubbliċi jkun hemm żewġ pulizija mit-Taqsima tat-Traffiku jippatrolljaw l-inħawi tax- Xemxija u l-Mellieħa.

WSC - RISTRUTTURIZZAZZJONI

L-ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jinforma l-Kamra fiex wasal l- istudju dwar ir-ristrutturizzazzjoni mill-ġdid tal-Korporazzjoni għas- Servizzi ta' l-Ilma?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: L-istudju dwar ir-ristrutturizzazzjoni mill-ġdid tal-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma jitlesta dalwaqt.

Dan l-istudju jieħu in konsiderazzjoni r-rakkmandazzjonijiet li saru mis-Sur Alfred Mifsud fl-istudju tiegħu.

Ir-ristrutturizzazzjoni tidħol fis-seħħ wara li dan l-istudju jkun approvat Bord tad-Diretturi tal-Korporazzjoni għas- Servizzi ta' l-Ilma.

MARSILJA - KONFERENZA DWAR L-ILMA

L-ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra dokumenti finali tal-Konferenza dwar l-Immaniġġjar ta' l-Ilma li nżammet riċentement f'Marsilja, Franza?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Kopja tad-dokumenti approvati waqt il-Konferenza dwar l-Immaniġġjar tal-Ilma li nżammet f'Marsilja, Franza tpoġġa fuq il- Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

BERĠA TAL-BAVIERA - RAPPORT

L-ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra kopja tar-rapport li huwa kien irrapporta li ppreżenta lill- Ambaxxatur Kunz dwar l-istat attwali ta' Berġa tal-Baviera u dwar dak li hemm bżonn li jsirilha?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Kopja tar-rapport ippreżentat lill- Ambaxxatur Kunz dwar l-istat attwali tal-Berġa ta' Baviera tqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

Dan ir-rapport juri wkoll ir-restawr meħtieġ.

VAT - SPETTURI

L-ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH staqsa lill-Ministru ta' l-Ekonomija u l- Finanzi: Jista' l-Ministru jgħid jekk investigax rapporti riċenti li spettur tal-VAT safa' mgħajjar u attakkat fil-Belt Valletta, waqt il-qadi ta' dmirijietu?

Jekk fl-affermattiv, x'passi ħa biex ikunu protetti l- ispetturi tal-VAT kontra aġir bħal dan, u x'passi konkreti ħa kontra s-sid tal-ħanut għar-rigward ta' l-aġir tiegħu u għal kull ksur tad- dispożizzjonijiet tal-liġi tal-VAT?

ONOR.

LINO SPITERI: Ninforma lill-Onor.

Membru li d-Dipartiment tal-VAT irċeva rapport dwar l-inċident (li seħħ fis-7 ta` Jannar) skond il- proċeduri stabbiliti.

Ittieħdu l-passi provduti fil-liġi u persuna ttellgħet il-Qorti fid-9 ta` Jannar, 1997.

Il-proċeduri legali qegħdin ikomplu.

Billi l-Onor Interpellant qiegħed il-mistoqsija tiegħu b`mod li qisu ried ikun jaf x`passi hadt jien personalment ikun xieraq ngħid illi - kif kelli okkażjoni ngħid fi stqarrijiet għall-Media b`intenzjoni preċiza - malli ngħatajt il-kariga jien għidt lill-Kummisarju tal-VAT li għandu dejjem u l- ħin kollu jimxi skond l-ittra u l-ispirtu tal-liġi.

Dan jgħodd ukoll għall- implementazzjoni ta` kull liġi oħra li taqa` taħt dan il-Ministeru.

Dak hu l-mod li jien nemmen li għandi nimxi, biex id-dipartimenti jkollhom spazju sħiħ biex jaħdmu bir-reqqa u b`mod awtomatiku.

M`hemmx għalfejn ngħid, f`każ li nsib li dak li jmissu jsir, ma jsirx, ikolli l-obbligu nara għaliex.

F`dan il-każ intenni li l-proċeduri legali nfetħu fid-9 ta` Jannar, 1997.

L- Interpellant għamel il-mistoqsija tiegħu fit-13 ta` Jannar, 1997.

Għalkemm l-Onor Sinjur, bħala avukat, hu midħla tal-Qorti nifhem li seta` ma kienx jaf x`seħħ hemmhekk.

SKEJJEL - STUDENTI

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jagħti informazzjoni dwar kemm hemm studenti li jattendu skola Sekondarja u Universita' li ġejjin minn dawn il- lokalitajiet: Raħal Ġdid, Fgura, Zabbar, Żejtun, Cospicua, Marsascala, Birgu, Isla, Marsaxlokk, Kalkara u Tarxien?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: 1.

Il-figuri relevanti ghall-iskejjel sekondarji tal-Gvern jidher f'Annexe A.

Id-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni ma jkollha l-ebda statistika dwar studenti Universitarji.

Id-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni ma tiġborx din l-informazzjoni dwar l- iskejjel tal-Knisja u Indipendenti.

SIĠĠIEWI - PROVVISTA TA' L-ILMA

L-ONOR.

BERTU PACE staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'kienet ir-raġuni li nħawi kbar mis-Siġġiewi tħallew bla ilma bejn il-Ġimgħa 10/1/97 u t-Tnejn 13/1/97?

Jekk ir-raġuni kienet minħabba ħsarat, jista' l-Ministru jgħid min kien responsabbli u għaliex il-ħsara damet daqshekk biex issewwiet?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

ĊITTADINANZA - ĊITTADINAZA DOPPJA

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk il-Gvern għandux il-ħsieb jemenda l-liġi Maltija dwar iċ- ċittadinanza doppja fis-sens li tfal imwielda barra minn ġenituri Maltin jew minn ġenituri li għandhom ċittadinanza doppja u li waħda minnhom tkun dik Maltija, jkollhom id-dritt iżommu ċ-ċittadinanza Maltija wara li jagħlqu d-19-il sena oltre ċ-ċittadinanza tal-pajjiż fejn huma jkunu twieldu, jekk dan il-pajjiż ikun jaċċetta ċ-ċittadinanza doppja?

ONOR.

ALFRED SANT: Il-bidliet li seħħew fil-Kostituzzjoni fl-1989 kienu intiżi biex persuni mwielda Malta li akkwistaw (jew jakkwistaw) iċ- ċittadinanza ta' pajjiż ieħor bħala riżultat ta' emigrazzjoni, ikunu jistgħu iżommu kemm iċ-ċittadinanza Maltija kif ukoll dik tal-pajjiż fejn ikunu emigraw.

M'hemmx il-ħsieb li jsir xi tibdil fis-sens li qed jirriferi għalih l-Onor.

Interpellant.

KUMMISSJONI EWROPEA - JOINT AVIATION AUTHORITY

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Peress li l-Kummissjoni Ewropea qed tipproponi li l-"Joint Aviation Authorities (JAA)" - li hija organizzazzjoni informali li ġiet formata fl- 1990 mill-awtoritajiet ta' l-avjazzjoni ta' numru ta' pajjiżi Ewropej - tiġi trasformata f'organizzazzjoni internazzjonali li fiha l-Unjoni Ewropea nnifisha tkun membru sħiħ flimkien mal-pajjiżi membri ta' l-Unjoni, jista' l-Ministru, in vista tal-fatt li Malta hija membru ta' din l- organizzazzjoni jgħid jekk Malta tappoġġjax din il-proposta tal-Kummissjoni Ewropea u għalhekk x'pożizzjoni fi ħsiebha tieħu Malta f'dan ir-rigward?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Qabel xejn nixtieq nagħmel klarifikkazzjoni dwar dak li ntqal mill-Onor.

Interpellant.

Nixtieq nippreċiża li l-JAA kienet ilha mwaqqfa fuq bażi nformali sa mill-1970; fl-1990 il-JAA ma baqgħetx aktar għaqda fuq bażi nformali iżda saret tifforma parti mill- European Civil Aviation Conference (ECAC).

Wara din id-data l-ECAC ħadet l- inizjattiva li tagħti lill-JAA status legali u fl-1995 ġiet proposta li tiġi stabbilita' konvenzjoni għall-JAA.

L-European Union Commission ippubblikat White Paper li l-għan tagħha huwa li titwaqqaf awtorita' waħdanija li tkun resposabbli għal sigurta' fl-avjazzjoni ċivili.

Din l- awtroita' tmur 'il bogħod minn dak li huwa propost għall-konvenzjoni tal- JAA u għaldaqstant din il-proposta' ta' European Commission qegħda tiġi diskussa mill-membri ta' l-JAA kif ukoll mill-membri ta' l-ECAC u dawk membri tal-European Union.

Kif jaf l-Onor.

Membru bosta mill-pajjiżi ta' l- Ewropa fosthom Malta huma membri biss tal-ECAC u tal-JAA filwaqt li 15 il- pajjiż ieħor huma membri ukoll tal-Unjoni Ewropja.

Bħalissa qegħdin isiru diskussjonijiet fost dawn il-pajjiżi u organizzazzjonijiet u għaqdiet li għandhom interess fl-industrija ta' l-avjazzjoni ċivili biex jaraw kif ser jiġu milquta mill-proposti li hemm fil-White paper.

Minħabba li għad m'hemmx qbil fuq il-forma u l-poteri ta' l-Awtorita' proposta mill- Kummissjoni ta' l-Unjoni Ewropea m'iniex f'pożizzjoni li ngħid x'se jkun l- atteġġjament ta' Malta dwar din il-proposta.

MAPPA TA' L-EWROPA - FLUS "EURO"

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru ta' l-Ekonomija u l-Finanzi: In vista tal-fatt li Malta ma tidhirx fuq il-mappa ta' l-Ewropa li hemm fuq il-flus "Euro" preżentati f'Dublin fit-13 ta' Diċembru 1996, u peress li dawn se jkunu l-flus ta' l-Unjoni Ewropea fis-snin li ġejjin, jaqbel il- Ministru li l-Gvern għandu jagħmel dak kollu li hu neċessarju sabiex Malta tiġi tidher fuq il-mappa ta' l-Ewropa ta' fuq l-"Euro" qabel ma jkun tard wisq għax hu importanti għall-imaġini u għall-prestiġju internazzjonali ta' Malta li Malta tkun tidher u dan indipendentement mill-fatt jekk Malta għadx tkun membru ta' l-Unjoni Ekonomika u monetarja Ewropea, jew le?

ONOR.

LINO SPITERI: Naħseb li l-Onor Membru jaf li dak li qed jirriferi għalih mhux xi żvilupp riċenti.

Waqt li napprezza l-interess tiegħu, naħseb li jagħraf li l-~Euro~ se tkun karta tal-flus ta` l-Unjoni Ewropea.

AMMINISTRAZZJONI PUBBLIKA EUROPEA - ISTITUT

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent u Kap tal-Kamra tad-Deputati: In vista tal-fatt li l-Gvern Nazzjonalista kien qed jikkonsidra li Malta ssir Membru ta' l-Istitut għall-Amministrazzjoni Pubblika Ewropea f'Maastricht, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk itteħditx deċiżjoni f'dan ir-rigward u jekk ittieħdet x'kienet id-deċiżjoni?

Jekk għada ma tteħditx deċiżjoni, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk il-Gvern Malti huwiex fi ħsiebu jieħu deċiżjoni dwarha fi żmien qasir?

ONOR.

GEORGE VELLA: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li ma ttieħdet l-ebda deċiżjoni li Malta ssir membru ta` l-istitut għall- Amministrazzjoni Pubblika Ewropea.

Il-Gvern Malti għadu qed jistudja din il-proposta.

KUMMISSJONI EWROPEA - ŻVILUPP TA' TEKNOLOĠIJA

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Peress li l-Kummissjoni Ewropea għadha kemm nidiet proġett għall-iżvilupp ta' teknoloġiji ġodda għall-Iskejjel sabiex ikun hemm "multimedia" ġeneralizzata fl-iskejjel u sabiex l-iskejjel jiġu konnessi ma' fondi ġodda ta' informazzjoni u tagħrif, jista' l-Ministru jgħid jekk il-Gvern Malti hux fi ħsiebu jsegwi l-iżviluppi f'dan ir-rigward sabiex eventwalment nitolbu l-Unjoni Europea ħalli nibdew nipparteċipaw f'din l- inizjattiva aħna wkoll, minkejja li jkollna nħallsu għaliha minn butna dment li nibqgħu barra mill-Unjoni Ewropea?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- informazzjoni mitluba se tingħata f'xi seduta oħra.

UNJONI EWROPEA - OSSERVATORJU PERMANENTI DWAR L-AMBJENT

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent u Kap tal-Kamra tad-Deputati: In vista tal-fatt li l-Osservatorju Permanenti dwar l-Ambjent fi ħdan l-Unjoni Ewropea għadu kemm fetah servizz ta' informazzjoni "on line" dwar l-ambjent fl-Ewropa, aċċessibbli għaċ-ċittadini kollha ta' l-Unjoni Ewropea, jaħseb il-Viċi Prim Ministru li jkun tajjeb kieku l-Gvern Malti kellu jitlob lill- Unjoni Ewropea sabiex il-Maltin ukoll jingħataw aċċess għal dan is-servizz?

Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk hemmx ħsieb li ssir din it-talba?

ONOR.

GEORGE VELLA: Ninsab ċert li l-Onor.

Membru jaqbel miegħi li filwaqt li jkun tajjeb li ċ-`ċittadin` ikollu servizz ta` informazzjoni aċċettabbli `on line` dwar l-Ambjent fl-Ewropa, ikun aħjar li l-ewwel nikkonċentraw l-isforzi tagħna biex nirranġaw l-Ambjent ta` madwarna mill- istat traskurat u minsi li sibnieh fih.

INĊIDENTI TAT-TRAFFIKU - TINDIF MIT-TIFRIK TAL-VEJIKOLI

L-ONOR.

JOSEPH PSAILA SAVONA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Billi ħafna drabi jiġri wara inċidenti tat-traffiku ta' ċerta entita' li fit-triq fil-post ta' l-inċident jibqgħu iż-żjut u l-frak tat-tifrik tal- vejikoli involuti għal ħafna żmien wara - bħalma għad hemm fl-inċidenti li ġraw fl-ewwel ġranet tas-sena, jista' l-Ministru jara li tidħol id-drawwa li minnufih isir it-tindif meħtieġ u mhux noqogħdu nistennew li dan isir miż-żmien u l-karozzi li jgħaddu mit-triq?

ONOR.

GEORGE VELLA: L-Onor.

Interpellant mitlub jagħmel il-mistoqsija tiegħu lill-Ministru konċernat.

PEMBROKE - REVERSE OSMOSIS - MODIFIKAZZJONIJIET

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid f'liema stadju waslu l- preparamenti li kienu nbdew mill-Gvern Nazzjonalista sabiex il-WSC jagħmlu modifikazzjonijiet fl-Impjant tar-Reverse Osmosis f'Pembroke sabiex jitnaqqsu l-ħsejjes mill-istess impjant?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

PEMBROKE - SERVIZZ TAT-TRASPORT PUBBLIKU

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid f'liema stadju waslu t-taħdidiet bejn l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku u l-Kunsill Lokali ta' Pembroke dwar ir-rotta l-ġdida u żieda fil-frekwenza tas-servizzi in vista taż-żieda fin- numru ta' residenti u l-iżvilupp turistiku fil-lokal?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nfurmat li hemm mill-anqas tliet proposti differenti dwar l-estenzjoni tas-servizz tal-karozzi tal-linja f'Pembroke, u peress li għadu ma kienx hemm xi forma ta' qbil dwar liema minn dawn il-proposti tista' tibda sseħħ, hu mistenni li jsiru aktar diskussjonijiet bejn il-partijiet konċernati.

PEMBROKE - PJAN FINALI TAL-PJAN T'AZZJONI

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'qed iżomm lill-Awtorita' ta' l-Ippjanar milli toħroġ il-Pjan Finali tal-Pjan t'Azzjoni għal Pembroke li kien approvat u ppubblikat xhur ilu?

ONOR.

GEORGE VELLA: Nirreferi għall-risposta mogħtija f`PQ numru 80 u nżid li l-Awtorita` ta` l-Ippjanar qiegħda fi stadju li tagħmel konsultazzjoni ulterjuri ma` aġenziji oħra qabel ma tippubblika il-Pjan.

ANNIMALI - PROTEZZJONI

L-ONOR.

JOSEPH PSAILA SAVONA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'inhi l-pożizzjoni attwali ta' pajjiżna f'dik li hi protezzjoni ta' dawk l-ispeċi ta' annimali mhedda b'estinzjoni?

Billi f'pajjiżi barra minn xtutna jsir kummerċ fl-esportazzjoni ta' dawk l-ispeċi, kif inhuma nformati id-delittanti Maltin?

X'kien is-sehem ta' Malta fil-Konvenzjoni CITES?

ONOR.

GEORGE VELLA: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li d-domanda ma taqax taħt il-Ministeru tiegħi.

Nissuġġerixxi għalhekk lill-Onor.

Membru, biex jagħmel din id-domanda lill- Ministru konċernat.

RIŻERVI NATURALI

L-ONOR.

JOSEPH PSAILA SAVONA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent u Kap tal-Kamra tad- Deputati: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'inhi l-politika tal-Gvern il-ġdid dwar riżervi naturali?

Se jinżammu r-riżervi li ġew stabbiliti fl- aħħar snin?

Hemm xi ħsieb li jinħolqu riżervi naturali ġodda?

ONOR.

GEORGE VELLA:Hemm `habitats` partikolari li jridu jkunu protetti, u hemm numru ta` postijiet li jridu jinżammu bħala `riżervi` naturali.

Irid jinżamm ukoll bilanċ fil-kuntest ta` l-ispazju ristrett li għandna f`pajjiżna.

Infakkar l-Onor.

Interpellant li l-istess Awtorita` tal-Verifika, żmien ilu tat parir biex ċertu riżervi naturali ma jibqgħux meqjusa bħala tali!

AMBJENT - TBATTIL TA' SKART INDUSTRIJALI

L-ONOR.

JOSEPH PSAILA SAVONA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent u Kap tal-Kamra tad- Deputati: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'inhuma d-diffikultajiet li qed jiltaqa' magħhom id-Dipartiment ta' l-Ambjent u dak tad-Drenaġġ fl- implimentazzjoni tar-regolamenti ġodda dwar it-tbattil ta' skart industrijali fis-sistema tad-drenaġġ?

ONOR.

GEORGE VELLA: Billi t-tbattil ta` skart industrijali fis-sistema tad-drenaġġ hija responsabbilta' tat-Taqsima tad-Drenaġġ, l-Onor.

Interpellant huwa mitlub jagħmel il-mistoqsija lill-Ministru tax- Xogħolijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni.

AMBJENT - SUSTANZI LI QED JAGĦMLU ĦSARA LILL-OZONE LAYER

L-ONOR.

JOSEPH PSAILA SAVONA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'ħidma qed jikkoordina d-Dipartiment ta' l-Ambjent biex jonqos l-użu ta' sustanzi li jagħmlu ħsara lill-ozone layer?

Fiex wasalna fil-programm li kien inbeda biex fuq livell nazzjonali jkun hemm eliminazzjoni totali tas-CFC's f'Malta?

ONOR.

GEORGE VELLA: Kien hemm ħafna azzjonijiet siewja sabiex jonqos l- użu ta` CFC`s u sustanzi oħra li jagħmlu ħsara lill-`Ozone Layer`, fosthom:

(i) Il-Preparazzjoni ta` dokument (Country Programme) sabiex jistudja l- effett fuq l-industrija lokali wara l-eleminazzjoni totali ta` dawn is- sustanzi, u l-istrateġija li għandha tiġi adottata.

(ii) Il-ħruġ ta` Ordni (L.N. 70\90) li tabolixxi l-użu ta` `CFC propellants` fi `spray packs` u ħruġ ta` regolamenti (L.N. 133\95) li jirregolaw l-użu, l-importazzjoni u l-esportazzjoni ta` dawn is-sustanzi.

Dawn ir-regolamenti qed jiġu nforzati, b`reqqa kbira, mill-`Pollution Control Co-ordinating Unit` tad-Dipartiment tal-Protezzjoni tal-Ambjent, u

(iii) Servizz ta` pariri lill-industrija lokali dwar alternattivi għall- sustanzi li jagħmlu ħsara lill-ozone layer.

PULIZIJA - GĦASSA TA' ĦAL BALZAN

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Prim Ministru: Peress li Ħal-Lija li bħala parroċċa tinkludi wkoll lill-Iklin m'għandhiex għassa tal- pulizija, jista' l-Prim Ministru jistudja l-possibbilta' li jinstab post biex tinfetaħ għassa?

Jaf il-Prim Ministru li l-eqreb għassa dik ta' Ħal Balzan, ma tkunx miftuħa fuq bażi regolari filwaqt li ta' Ħ'Attard tkun magħluqa wkoll?

ONOR.

ALFRED SANT: Għalissa m'hemmx il-ħsieb li tinfetaħ għassa tal- Pulizija f'din il-lokalita'.

Ninsab informat ukoll illi l-għassa tal- Pulizija ta' Ħal Balzan qed tkun miftuħa fuq bażi regolari, u tingħalaq meta il-kuntistabbli li jkun għassa jkun meħtieġ barra.

L-Għassa ta' Ħ'Attard tinfetaħ skond l-esiġenza tas-servizz.

SKEJJEL - PREVENZJONI MID-DROGA/ALKOĦOL

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Għall-kumplament ta' din is-sena skolastika, jista' l-Ministru jgħid xi pjani hemm biex fost l-istudenti isir xogħol ta' prevenzjoni minn droga u alkoħol?

Hemm xi għalliema li qed jingħataw xi taħriġ speċjali biex jkunu jafu jiddentifikaw xi student li jkun qed jabbuża minn droga u/jew alkoħol?

Peress li jidher li hemm numru mhux ħażin ta' studenti li jabbużaw minn droga u/jew alkoħol, jeżisti unit fid-Dipartiment ta' l-Edukazzjoni biex jilqa' għal din il-problema?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Ix-xogħol ta' prevenzjoni kontra l-abbuż mid-droga u l-alkoħol jingħata l-importanza mistħoqqa mill-awtoritajiet edukattivi matul is-sena skolastika kollha u s-Sezzjoni tal-Guidance and Councelling Services huwa l-Unit li jwettaq ħidma relatata ma din il-problema.

Fil-livell sekondarju dan is-suġġett jiġi wkoll ittrattat mill-għalliema tal-Personal and Social Education (PSE) b'mod interattiv ma' gruppi żgħar ta studenti.

Minbarra li jingħataw it-tagħrif meħtieġ, l-istudenti jitgħallmu kif jieħdu deċiżjoni, ikunu aktar assertivi u jkabbru l-istima u l-fiduċja fihom infushom peress li dawn il-kwalitajiet huma vitali meta wieħed jiġi biex jiffaċja problemi li għandhom x jaqsmu ma l-abbuż tad- droga u l-alkoħol.

Il-PSE jiġi mgħallem fl-ewwel sentejn fil-Junior Lyceums u fl-ewwel tliet snin fl-iskejjel sekondarji l-oħra.

Barra minnhekk, id-dipartiment għandu team ta' għalliema tal-guidance biex fir-raba' sena tal-livell sekondarju l-istudenti kollha, kemm dawk fl- iskejjel statali kif ukoll privati jingħataw l-opportunita' li jattendu wkoll seminar relatat ma' dan is-suġġett.

Kull seminar idum tlett ijiem u jinżamm f'wieħed minn żewġ postijiet attrezzati apposta.

Dawn is-seminars huma magħrufa bħala Chemical Abuse Awareness Programme.

Fil-livell ta' skola jsiru bosta attivitajiet oħra dwar xogħol ta' prevenzjoni.

Id-dipartiment jikkopera ma' organizzazzjonijiet volontarji fi sforz komuni.

Hekk per eżempju teżisti kooperazzjoni sħiħa ma' l- aġenzija SEDQA biex kemm fil-livell primarju kif ukoll sekondarju t-tfal jingħataw informazzjoni dwar dan is-suġġett kif ukoll jiġu mgħejjuna fil- formazzjoni ta' l-attitudnijiet tagħhom.

F'dan il-proċess edukattiv hemm il-ħtieġa li l-ġenituri wkoll jagħtu sehemhom xi drabi f'attivitajiet organizzati permezz tal-Kunsilli Skolastiċi.

Il-Guidance and Councelling Services Unit torganizza wkoll korsijiet għall-ġenituri (jissejħu Parenting Skills Programme) u dawn jgħinu għal trobbija aktar effettiva ta l-ulied.

L-għalliema tal-Guidance and Counselling Services Unit diġa' ngħataw u se jkomplu jingħataw taħriġ speċjali dwar dawn il-programmi kemm minn esperti Maltin kif ukoll barranin li jinġabu għal dan il-għan, minn żmien għal żmien.

Ta' min ifakkar li fl-iskejjel kollha hemm numru ta' għalliema tal- guidance li x-xogħol tagħhom huwa kkordinat minn numru ta' Counsellors ikkwalifikati.

Madankollu, inżid ngħid li kull għalliem fl-iskola għandu dover li jagħti sehemhu fix-xogħol ta' prevenzjoni mid-droga u-jew l-alkoħol.

Ħafna mix- xogħol irid isir b'metodu kross-kurrikulari mill-għalliema kollha u speċjalment dawk tal-Home Economics, Studji Soċjali, Reliġjon, Chemistry u Bioloġija.

Għalkemm sar u qed isir ħafna ħidma, dan ix-xogħol irid jitkompla, jiġi intensifikat u jinbeda minn eta' aktar kmieni.

"PRE-BOOKED ACCOMODATION AND CATERING PACKAGES" - TNEĦĦIJA TAL-VAT

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru ta' l-Ekonomija u l- Finanzi: B'riferenza għat-tneħħija tal-VAT fuq "pre-booked accomodation and catering packages" u s-sostituzzjoni ta' din it-taxxa b'levy ta' 5% kif imħabbra mill-Ministru fid-Diskors tal-Budget, jista' l-Ministru jinforma l- Kamra jekk dan il-benefiċċju japplikax ukoll għal btajjel pre-booked li ma jkollhomx inkluż fil-prezz element ta' catering - bħal per eżempju btajjel self-catering f'appartamenti, aparthotels u complexes u f'lukandi u stabbilimenti oħra ta' akkomodazzjoni fuq bażi ta' "bed only"?

ONOR.

LINO SPITERI : Iva.

TOROQ - TISWIJA TA' TOROQ

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Peress li l-Vot għat-Toroq ilaħħaq Lm4.5 miljun, jista' l- Ministru jgħid minn dan l-ammont hu maħsub li jintefaq għar-riabilitazzjoni u kisi ta' toroq fil-lokalitajiet li ġejjin:- San Pawl il-Baħar, Buġibba, Qawra u Xemxija, Marsascala, Marsaxlokk, Tas-Sliema, San Ġiljan, il-Gżira, l-Msida, Ta' Xbiex, Marsalforn, Xlendi?

Liema huma t-toroq li ġew inklużi fil-pjan ta' xogħol tal-Ministeru?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Ix-xogħol ta' riabilitazzjoni u kisi ta' toroq ivarja ħafna fin-natura tiegħu minn triq għal oħra minħabba n-natura tal- pedamenti, kostruzzjoni, klassifikazzjoni, wiegħsa u fatturi oħra relatati ma' t-triq.

Għalhekk ma jkunx possibbli li jingħata minn qabel l-ammont li jkun se jintefaq fil-lokalitajiet fejn jkunu ser isiru dawn ix-xogħlijiet u li jiġu nklużi fil-pjan tax-xogħlijiet skond ir-riżorsi finanzjarji li minn żmien għal ieħor jkunu disponibbli fil-Vot għat-Toroq.

BUĠIBBA - TISWIJA TAL-VENDA

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra fiex jikkonsisti x-xogħol proġettat biex tiġi rranġata l-venda ta' Buġibba u x'nefqa hemm maħsuba għal dan ix- xogħol?

Meta hu maħsub li jitlesta dan ix-xogħol?

Jista' l-Ministru jagħti ukoll l-istess dettalji dwar ix-xogħol proġettat biex tiġi rranġata l-venda tal-Belt Valletta?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li oriġinarjament l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku kienet qed tippjana li tuża art li hemm qrib il-venda temporanja f'Buġibba ħalli ssir venda ġdida.

Għal dan l-iskop tħejjew id- disinni, iżda mbagħad il-kunsill lokali oġġezzjona għall-użu ta' dan is-sit bħala venda, u minflok issuġġerixxa sit alternattiv li jinsab viċin Triq il- Fliegu.

L-art li hi f'post ċentrali ħafna, hi amministrata mill-Joint Office, iżda tinsab b'kirja għand it-Telemalta.

Għal dan is-sit ukoll tħejjew il-pjanti, iżda jidher li t-Telemalta ma kenitx lesta titlaq din l- art minn idejha.

Dan l-aħħar bdew jitħejjew disinnji għal sit alternattiv ieħor li jinsab viċin Triq Domenico De Nizza u li wkoll kien suġġerit mill- kunsill lokali.

In-nefqa għal dan il-proġett se tkun ta' madwar Lm100,000.

Jiena nformat ukoll li bħalissa l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku qed taħdem fuq short u medium term plans bl-skop li jsir upgrading tat-terminus eżistenti fil-Belt.

Ix-xogħolijiet li qed ikunu ppjanati, u li għalihom qed tkun ivvotata s-somma ta' Lm100,000, jinkludu l-għoti mill-ġdid tat- tarmak; il-kisi tal-platforms (bankini) b'materjal speċjali; installazzjoni ta' bus shelters; twaħħil ta' information boards; u bini ta' faċilitajiet aħjar kemm għal dawk li jaħdmu f'dan is-settur kif ukoll għal min juża t- trasport pubbliku.

PA - PA 7105/94

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent u Kap tal-Kamra tad-Deputati: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 356 li tirrigwarda l- permess tal-bini PA 7105/94, jista' l-Ministru jgħid għaliex f'paragrafu 4 tar-risposta jingħad li f'din l-area ma kienx jenħtieġ skema ta' bini peress li l-art hija "village core" meta mbagħad għal permess miċħud Nru. PA 3234/94 (li huwa parallel) qiegħed jiġi enfasizzat li dan jiġi kkonsidrat fil-local plan meta jinsab ukoll bħal "village core"?

ONOR.

GEORGE VELLA: Jenħtieġ aktar żmien biex tinġabar l-informazzjoni.

DIPARTIMENT TAX-XOGĦOL - KORRIMENTI FUQ IL-POST TAX-XOGĦOL

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew irrapportati korrimenti fuq il-post tax-xogħol matul is-sena 1996, xahar b'xahar, lid-Dipartiment tax-Xogħol?

ONOR.

EDWIN GRECH: Matul is-sena 1996, id-Dipartiment tax-Xogħol irċieva 30 notifikazzjoni ta` korriment fuq xogħol, imqassmin kif ġej:

|Jannar |3 | |Frar |2 | |Marzu |3 | |April |2 | |Mejju |3 | |Ġunju |3 | |Lulju |1 | |Awwissu |3 | |Settembru|2 | |Ottubru |2 | |Novembru |5 | |Diċembru |1 |

SIGURTA' FUQ IL-POST TAX-XOGĦOL

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Billi waqt is-seduta tal-14 ta' Jannar, il-Ministru tal-Kummerċ semma l- importanza tas-saħħa u sigurta' fuq il-post tax-xogħol fl-Korporazzjoni Enemalta, jista' l-Ministru jgħid x'rabtiet hemm bejn l-Korporazzjoni Enemalta u l-Kummissjoni li tippromwovi s-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol?

ONOR.

EDWIN GRECH: Ma jirriżultax li sal-lum saru xi kuntatti formali bejn il-Korporazzjoni Enemalta u l-Kummissjoni għall-Promozzjoni tas-Saħħa u s-Sigurta` fuq il-Post tax-Xogħol.

ETC - TALBIET

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm il-Korporazzjoni għall-Impjiegi u Taħriġ (ETC) kellha talbiet biex tibgħat ħaddiema fis-settur privat matul ix-xhur ta' Novembru u Diċembru u kemm saru "placements" matul ix-xhur imsemmija (a) f'Malta u (b) f'Għawdex?

ONOR.

EDWIN GRECH: It-talbiet li l-Korporazzjoni għall-Impjiegi u t- Taħriġ, kellha biex tibgħat ħaddiema fis-settur privat kienu kif ġej:

F`Novembru 1996 - Malta - 502 Ghawdex -8 F`Dicembru 1996 - Malta - 216 Ghawdex -11

Filwaqt li l-`placements` kienu kif ġej:

F`Novembru 1996 - Malta - 215 Ghawdex - 2 F`Diċembru 1996 - Malta - 131 Ghawdex - 4

DIPARTIMENT TAS-SIGURTA' SOĊJALI - BENEFIĊĊJI

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l- Ministru jgħid kemm saru talbiet għall-benefiċċji minħabba korrimenti fuq il-post tax-xogħol lid-Dipartiment tas-Sigurta' Soċjali matul is-sena 1996?

ONOR.

EDWIN GRECH: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li matul is-sena 1996, kien hemm 6,134 talba għal benefiċċju tal-korriment fuq il-post tax- xogħol.

DJAR - BEJGĦ TA' PLOTS

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jgħid jekk hemmx xi ħsieb li l-plots iżolati jew biċċiet ta' art żgħar li bħalissa jaqgħu taħt il-Joint Office hux se joħorġu għall-bejgħ lill-pubbliku?

ONOR.

FREDDIE PORTELLI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li bħalissa l- Uffiċċju Konġunt bħala prijorita' qiegħed jiddentifika "plots" li huma tajbin għall-bini u li qegħdin fil-"Building Development Area" għal skopijiet ta' żvilupp soċjali.

Kif jaf l-Onor.

Interpellant ġiet maħtura Kummissjoni biex tiddentifika fl-iqsar żmien possibbli dawk l-artijiet kollha li huma tajbin għall-iżvilupp soċjali.

VALLETTA/COTTONERA REHABILITATION COMMITTEE

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx jew hux se jkun hemm bidla fil-policy tal-Gvern preżenti rigward il-Valletta Rehabilitation Committee u l-Cottonera Rehabilitation Committee?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Bħalissa qed jiġu studjati l-"guidelines" li fuqhom jimxu l-Kumitati tar-Riabilitazzjoni.

Dan l-eżerċizzju għadu mhux komplut.

TA' QALI ACTION PLAN

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru ta' l-Industrija: Jista' l-Ministru jgħid jekk sarux jew intalbux li jsiru tibdiliet fit-Ta' Qali Action Plan li kien kważi lest sabiex ikun approvat mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar?

Jista' l-Ministru jgħid meta hu mistenni li dan il-Pjan ikun approvat mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar?

ONOR.JOHN ATTARD MONTALTO: Iva, l-Awtorita' ta' l-Ippjanar talbet modifiki għall-pjan dwar l-estate industrijali/artiggjanali ta' Ta' Qali.

Ta' min wiehed jinnota li għalkemm dan il-pjan ġie preżentat snin ilu, ma tantx jidher li kien hemm ħeġġa biex dan jigi approvat.

Dan il-Ministru ma jistax jgħid meta huwa mistenni li dan il-pjan jigi approvat, iżda jista' biss jgħid li huwa mixtieq li dan iseħħ mill-aktar fis possibbli.

Inżid, madankollu, illi minn meta bdejt nokkupa din il-kariga ħadt ħsieb li nara li l-estate ta` Ta' Qali jitnaddaf u ma jibqax il-post żdingat li kien.

AWTORITA' TA' L-IPPJANAR - SURVEYS

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid xi studji u "surveys" kienu ikkummissjonati mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar f'dawn l-aħħar ħames snin, minn min saru, kemm minnhom tlestew, u kemm ħallset l-Awtorita' għal dawn l- istudji?

ONOR.

GEORGE VELLA:L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

PULIZIJA - QBID TA' SNIETER U SHOT GUNS

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 549, jista' l-Prim Ministru jgħid liema huma l-lokalitajiet fejn ingħataw lura dawn is-seba' senters?

ONOR.

ALFRED SANT: Il-lokalitajiet fejn ingħataw lura s-seba' snieter huma: Żebbuġ, Żejtun, Sliema, Naxxar u Żabbar.

QORTI - ATTI NUTARILI

L-ONOR.

TONY ABELA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jieħu l-passi meħtieġa sabiex atti nutarili (Reġistri) ta' qabel il-1950 ikun hemm il-possibbilta' li jiġu depożitati f'post ieħor oltre l-Arkivji ta'l-Atti oriġinali u li jkunu fil-kustodju tal-Gvern?

ONOR.

CHARLES MANGION: L-Onor.

Interpellant hu informat illi r-Reġistri kollha ta' l-Atti Notarili diġa' jinsabu depożitati f'post differenti minn fejn huma depożitati l-Atti Oriġinali.

Jekk l-Onor.

Interpellant qed jissuġġerixxi li r-Reġistri, li tagħhom huma Konservaturi n-Nutara Pubbliċi, jiġu miġbura mill-Gvern, ninformah li dan mhuwiex prattiku għal diversi raġunijiet kemm ta' spazju, kemm ta' finanzi u kemm ta' rizorsi umani.

ĦABS ĊIVILI - DETENUTI

L-ONOR.

TONY ABELA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jinforma lill-Kamra jekk detenuti fil-Ħabs għandhomx dritt ta' użu ta' computers għal skopijiet edukattivi?

ONOR.

ALFRED SANT: Fil-librerija tal-Ħabs ta' Kordin hemm numru ta' computers, biex jintużaw għal skopijiet edukattivi, għad-dispożizzjoni tad- detenuti.

Peress li bħalissa qed isir xogħol strutturali fil-librerija, l-użu ta' dawn il-computers kellu jiġi ristrett.

Hemm ukoll computer fid-diviżjoni numru 7 li jintuża biss mill-priġunieri ta' din id-diviżjoni.

DIPARTIMENT TAS-SERVIZZI KORRETTIVI - RAPPORT ANNWALI

L-ONOR.

TONY ABELA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jinforma lill-Kamra kemm jiswa kuljum kull detenut fil-Ħabs?

ONOR.

ALFRED SANT: Skond ir-Rapport Annwali tad-Dipartiment tas-Servizzi Korrettivi għas-sens 1995, kull detenut sewa Lm16.06 kuljum.

Dettalji ta' kemm sewa kull detenut fl-1996 għadhom qed jinħadmu.

AWTORITA' TA' L-IPPJANAR - APPLIKAZZJONI PA 1698/95

L-ONOR.

TONY ABELA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Viċi Prim Ministru jinforma lill-Kamra għaliex l-applikazzjoni PA 1698/95 għadha pendenti minkejja li xhur ilu ġejt informat verbalment li m'hemmx problema sabiex jinħareġ tali permess?

ONOR.

GEORGE VELLA: Rigward l-applikazzjoni PA 1698\95, għalkemm l- uffiċjal responsabbli kien diġa' għamel ir-rapport fuq il-każ żmien ilu, inħass il-bżonn illi ssir spezzjoni fuq il-post sabiex jingħataw iżjed dettalji fir-rapport.

Ir-rapport finali għandu jitlesta fi żmien qasir.

ANZJANI - DJAR TA' L-ANZJANI

L-ONOR.

TONY ABELA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra jekk hemmx il-possibbilta' li minħabba t-talba ta' anzjani li dejjem qegħda tikber biex jidħlu f'dar ta' l-anzjani; il-Gvern jikkonsidrax fl- affermattiv, li jagħmel kuntratti ta' akkomodazzjoni full board ma' entitajiet privati li qegħdin jipprovdu dan is-servizz?

Jidhirlu l-Ministru illi l-offerta tal-Kumpannija Old Age Concern Ltd, bis-sede fil-Mosta li tipprovdi dawn is-servizzi b'madwar Lm10 kuljum jiġi kkonsidrat favorevolment u jiġi effetwament attwat għat-talbiet magħmula mir-residenti tal-Mosta li ma jistgħux jiġu akkomodati fid-dar ta' l- Anzjani ta' l-istess lokal?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Fil-futur qarib m`hemmx il-ħsieb li l-Gvern jagħmel kuntratti ta` akkomodazzjoni ma` entitajiet privati li qegħdin jipprovdu servizzi ta`akkomodazzjoni lill-anzjani.

Din il-possibbilta' fil-futur mhix eskluża.

SPTAR CAPUA PALACE

L-ONOR.

TONY ABELA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra jekk hux minnu li l-Gvern qed jiġi jew ġie avviċinat sabiex jixtri/jieħu l- pussess/jakkwista il-pussess jew il-ġestjoni ta' Capua Palace Hospital sabiex fih jiġu kkurati każi ta' kardjoloġija?

Huwa minnu li l-istess japplika fir-rigward ta' Saint Philip's Hospital li hu intiż li jintuża għal xi każi oħra?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Il-Gvern preżenti huwa favur l-isptarijiet u kliniċi privati u jħalli l-ispazju kollu biex dawn jipprattikaw f`Malta skond ir-regoli li joħroġ id-Dipartiment tas-Saħħa.

Fil-preżent il-Gvern qed juża s-servizzi ta` Capua Palace Hospital għal każijiet urġenti ta` Kardjoloġija.

DJAR - AKKOMODAZZJONIJIET SOĊJALI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jagħti dettalji dwar kemm kien in-numru ta' applikanti għal- akkomodazzjoni soċjali fl-aħħar ta' l-1996?

Min liema lokalita' kienu dawn l-applikanti?

ONOR.

FREDDIE PORTELLI: Nirriferi l-Interpellant għar-risposta tal- mistoqsija parlamentari numru 720.

WSC - BDIL TA' MAINS TA' L-ILMA

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm kienu l-mains ta' l-ilma li nbiddlu fl-inħawi ta' Buġibba, San Pawl il-Baħar, Qawra u Xemxija matul l-aħħar ħames snin, mill-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma?

Kemm kien in-numru ta' house connections li nbiddlu f'dan l-istess perjodu?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

MELLIEĦA - TA' PENNELLU - ĠNIEN

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jieħu l-passi neċessarji biex flimkien mal-Ministeru responsabbli mid-Djar jitkompla x-xogħol fuq il-ġnien li kien qed jiġi ppjanat f'Ta' Pennellu, Mellieħa bejn it-Triq is-Sifa u Triq Napuljun Caruana Dingli?

Billi sit indikat kien diġa' ġie spezzjonat minn periti tad-Dipartiment tad-Djar xi xhur ilu u saru wkoll diskussjonijiet dwar dan ix-xogħol mal- kunsilli lokali, jista' jiġi assigurat li x-xogħol meħtieġ jitkompla?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Mhux magħruf li sar xi xogħol fis-sit imsemmi, għad li l-idea ta' ġnien pubbliku ġiet ikkonsiderata f'xi ħin bħala parti mill-programm tad-Dipartiment tal-Bini u Manutenzjoni tad-Djar.

SPTARIJIET MONTE CARMELI/SAN VINCENZ DE PAULE - PERSUNI B'DIŻABILITA'

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm persuni b'diżabilita' li joqogħdu f'Mount Carmel u f'San Vinċenz de Paule minħabba li m'għandhomx familjari sabiex jieħdu ħsiebhom?

Kemm minnhom għandhom diżabilita' mentali u kemm minnhom għandhom diżabilita' fiżika?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: In-numru ta` persuni b`diżabilita` li joqogħdu f`Mount Carmel u f`San Vincenz de Paule li m`għandhomx familjari min jieħdu ħsiebhom huwa hekk;

| |Numri |Numri | | |totali |ta` | | |ta` |dawk li| | |persuni |m`għand| | |b`disabi|homx | | |lita |familja| | | |ri | |Mount Carmel |229 |46 | |Hospital | | | |San Vincenz de|57 |20 | |Paule | | |

Il-persuni b`diżabilita` mentali u dik fiżika huma mqassma hekk:

| |B`disa|B`disa|Disib| | |bilita|bilita|ilita| | |` |` |` | | |Mental|Fiżika|Menta| | |i | |li u | | | | |Fiżik| | | | |a | |Mount Carmel |92 |103 |34 | |Hospital | | | | |San Vincenz |16 |17 |24 | |de Paule | | | |

QORTI - KSUR TA' COPYRIGHT TA' SOFTWARE

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kien hawn każijiet s'issa fil-Qorti dwar ksur ta' "copyright" ta' "software" tal-computers mindu ġiet emendata l-Liġi fl- 1992?

X'kienet is-sentenza li ngħatat f'kull każ?

ONOR.

ALFRED SANT: Mill-1992, meta ġiet emendata l-Liġi relevanti, sas- 17 ta' Jannar, 1997, ġew imressqa quddiem il-Qorti żewġ każi ta' ksur ta' copyright ta' software tal-computers.

Dawn iż-żewġ każi għadhom pendenti quddiem il-Qorti.

SAN PAWL IL-BAĦAR - TRIQ LIMBORDIN - MANUTENZJONI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jekk jogħġbu jieħu l-passi neċessarji biex it-Triq ta' Limbordin l/o San Pawl il-Baħar tiġi rranġata kemm jista' jkun malajr wara li xi ġimgħat ilu kien sar xogħol fuq it-tqegħid tal-cable f'din it-triq?

X'wassal biex din il-parti tat-triq ma ġietx irranġata meta l-kumplament tat-triq ġiet mogħtija wiċċ ġdid?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Ix-xogħol qiegħed isir mill-kuntrattur ta' l- Enemalta u l-Onor.

Interpellant mitlub jirriferi l-mistoqsija lill-Ministru kkonċernat.

UNIVERSITA' - STUDENTI GĦAWDXIN

L-ONOR.ANTON TABONE staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm studenti b'residenza f'Għawdex li qed jattendu l-Universita' f'Malta u x'korsijiet qed isegwu?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is- seduta.

GĦAWDEX - TITJIB TA' SERVIZZ TA' TRASPORT BEJN IL-GŻEJJER

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Prim Ministru: Billi s-servizz tat- trasport bejn Għawdex u Malta u lura huwa kkonsidrat ukoll bħala servizz infrastrutturali għal Għawdex meħtieġ daqs is-servizz ta' l-ilma u dawl u servizzi essenzjali oħra għall-iżvilupp ekonomiku u soċjali tal-ġżira, jista' l-Prim Ministru jgħid fiex se jikkonsistu l-miżuri fit-titjib tal- kondizzjonijiet tat-trasport bejn Malta u Għawdex kif imwiegħed fil- programm elettorali tal-MLP "iċ-Ċittadin l-Ewwel"?

ONOR.

ALFRED SANT: Il-Gvern jirrikonoxxi l-importanza li jkun hemm servizzi adegwati u effiċjenti ta' trasport bejn Malta u Għawdex, fost l- oħrajn, għal skopijiet soċjali, edukattivi u ta' xogħol; għall-iżvilupp turistiku; għall-importazzjoni ta' provvisti meħtieġa; u għall- esportazzjoni tal-prodotti tal-gzira.

Jenħtieġ li jkun hemm titjib fis-servizzi li jġibu iktar benefiċċju għal Għawdex u li jiffaċilitaw it-tkabbir ta' l-attivita' ekonomika u soċjali f'Għawdex.

Il-miżuri meħtieġa f'dan ir-rigward ikunu nkorporati fil-Pjan ta' Żvilupp għal Għawdex li jrid jitfassal mill-Kunsill Reġionali li se jitwaqqaf.

Il- Gvern jagħmel il-proposti tiegħu lill-Kunsill.

Diġa' tħejjew proposti li jkomplu jiġu żviluppati.

Sadanittant irid ikun ġurat li jingħata l-aħjar servizz possibbli.

GĦAWDEX - PASSIĠĠIERI/ VETTURI LI QASMU L-GŻEJJER

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' passiġġieri u kemm ta' vetturi li qasmu bejn il-gżejjer fuq il-mezzi tat-trasport tal-Gozo Channel mill-ewwel t'Ottubru 1995 sa l-aħħar ta' Settembru 1996, jiġifieri matul is- sena finanzjarja tal-kumpannija?

Kemm mill-passiġġieri kienu b'residenza f'Għawdex, kemm b'residenza f'Malta u kemm minnhom kienu barranin?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li n-numru ta' passiġġieri u vetturi li qasmu bejn il-gżejjer mill-1 ta' Ottubru 1995 sat-30 ta' Settumbru 1996 kien kif ġej:-

|Numru ta' passiggieri |2,729,74| | |1 | |Vetturi |633,762 | |Passiggieri b'residenza|816,064 | |f'Ghawdex | | |Passiggieri b'residenza|910,363 | |f'Malta | | |Barranin |1,003,31| | |4 |

MINISTERU TAT-TRASPORT U PORTIJIET - VETTURI

L-ONOR.

BERTU PACE staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid x'sar minn dawn il-vetturi:

Fiat Uno 0-3653; Fiat Uno 0-3654; Fiat Uno 0-0048; Fiat Uno 0-3655; Mazda U-1160; Fiat Uno U-5921; Mazda U-3071; Mazda U-1161; Mazda U-1159; Mazda B- 1094 u Mazda O-0573.

X'kondizzjonijiet kien hemm fuqhom: (a) jekk kienx b'xiri jew kiri; (b) jekk b'kiri mingħand min?

Jekk ġew mibjugħa, lil min u meta u fejn ħarġet l-offerta għall-bejgħ u kemm kien il-prezz li bih ġew mibjugħa kull waħda?

Jista' l-Ministru jgħid x'sar minnha l-vettura Alfa Romeo metallic silver li kienet tintuża miċ-Chairman?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li:

Fiat Uno O-3653 Mikrija minn Sterling Parks u ritornata Fiat Uno O-3654 " " " Fiat Uno O-3655 " " " Fiat Uno O-5921 " " "

Skond riżoluzzjoni tal-Bord tad-Diretturi, il-vetturi hawn taħt imsemmija ġew evalwati indipendentament u l-impjegati li qabel kienu jużawhom ingħataw l-opportunita' li jixtruhom b'dak il-prezz.

Mhux kullħadd ħa din l-opportunita u xi uħud mill-karozzi ġew mibjugħa lil-terzi persuni, bi prezz stabbilit mill-evalwazzjoni.

|Fiat Uno |mibjugha lil |Lm1,50| |O-0048 |Emanuel |0 | | |Briffa | | |Mazda 323 |mibjugha |Lm2,50| |U-1159 |lill-Corinthi|0 | | |a Group | | |Mazda 323 |mibjugha lil |Lm2,50| |U-1160 |Mario Cuomo |0 | |Mazda 323 |mibjugha lil |Lm2,50| |U-1161 |Norman Cassar|0 | |Mazda 323 |mibjugha lil |Lm2,50| |U-3071 |Austin |0 | | |Calleja | | |Mazda 323 |mibjugha lil |Lm2,50| |O-0573 |Charles Abela|0 | |Mazda 323 |mibjugha lil |Lm2,00| |B-1094 |Louis |0 | | |Filletti | |

L-Alfa Romeo li kienet tintuża' mic-chairman ingħatat lura lill-Muscats Motors b'part exchange ma' Alfa Romeo simili.

IMPJIEGI - ĦADDIEMA GĦAWDXIN

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: B'riferenza għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari numru 360 u billi l- Ministru wieġeb għax-xahar ta' Settembru minflok għax-xahar ta' Novembru kif mitlub, jista' issa jagħti l-istess tagħrif mitlub kemm għax-xahar ta' Novembru kif ukoll għax-xahar ta' Diċembru 1996?

ONOR.

EDWIN GRECH: Iċ-ċifri mitluba għax-xahar ta` Novembru (mistoqsija parlamentari numru 360) u ta` Diċembru ma jistgħux jingħataw għaliex għadhom qegħdin jinġabru.

AWTORITA' TA' L-IPPJANAR - PERMESSI TAL-ĦWIENET

L-ONOR.

CLAUDE MUSCAT staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent u Kap tal-Kamra tad-Deputati: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 483 dwar permessi tal- ħwienet, ġaladarba dawn il-ħwienet qegħdin joperaw mingħajr liċenzja tal- pulizija, lanqas permess mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar m'għandhom?

ONOR.

GEORGE VELLA: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant illi l- Enforcement Unit ta` l-Awtorita ta` l-Ippjanar qiegħda tindaga fuq dawn l- applikazzjonijiet tat-triq inkwistjoni sabiex tkun tista tieħu l-passi neċessarji fuq kull kas, fejn m'hemmx permessi.

Mhux neċessarjament li jekk m`hemmx liċenzja tal-pulizija ma` hemmx permess ta` l-Awtorita ta` l- Ippjanar.

L-applikazzjonijiet li jeżistu fi Triq l-Imdina, f`Ħaż-Żebbuġ tpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

DIPARTIMENT TAD-DJAR - KIRI TA' KAROZZI

L-ONOR.

JOE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tad-Djar: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 721 magħmula mill-Onor.

Austin Gatt, jista' l-Ministru jgħid meta u mingħand min inkrew il-karozzi li jaqgħu taħt il-Ministeru tal-Housing u d-Dipartiment ta' l-Awtorita' tad-Djar li jaqgħu taħtu?

Għalkemm żmien inkrew?

ONOR.

FREDDIE PORTELLI: Qed nagħti l-informazzjoni addizzjonali mitluba dwar karozzi mikrija:-

|Entita' |Data mikrija | |Ministeru |2 karozzi - | | |01.11.96 (1) | | |karozza waħda - | | |06.11.96 (2) | | |karozza waħda - | | |08.11.96 | | |karozza waħda - | | |25.11.96 | |Dipartiment |karozza waħda - | |ta' |13.09.96 | |Akkomodazzjoni| | |Soċjali | | | |karozza waħda - | | |27.07.96 | |Dipartiment |8 karozzi - | |ta' Bini u |13.09.96 | |Tiswija | | |tad-Djar | | |Uffiċju |karozza waħda - | |Konġunt |27.03.96 | | |karozza waħda - | | |10.04.96 | | |karozza waħda - | | |04.09.96 |

Il-karozzi fl-ewwel tliet entitajiet kollha nkrew mingħand il-Butterfly Garage Ħamrun il kien ħa il-kuntratt ta' l-ex Ministeru ta' l-Ikel, Agrokoltura u Sajd, skond il-kuntratt datat 14 ta' Awissu 1996 (mhux 20.05.96 kif hemm fil-PQ 721/9) ħlief għal dik tad-Direttur ta'l- Akkomdazzjoni Soċjali li ilha tinkera mill-Buvell Garage ta' Ħal Qormi mill- 1987.

Il-karozzi ta' l-Uffiċċju Konġunt inkrew mingħand R.Bezzina Car Hire Ltd.

Bugibba fi Frar 1996.

Il-karozzi kollha jinkrew "as and when required".

(1) il-kirja ta' waħda minnhom twaqqfet fis-17.01.97 (2) użata mis-Segretarju Permanenti

DJAR - AKKOMODAZZJONIJIET ALTERNATTIVA

L-ONOR.

JOE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jgħid x'kien in-numru ta' talbiet pendenti għall-akkomodazzjoni alternattiva quddiem id-Dipartiment għall-Akkomodazzjoni soċjali bejn is- snin 1970 sa l-1995, sena b'sena?

ONOR.

FREDDIE PORTELLI: Jiena informat illi m'hemmx statistika għall- perjodu 1970 sal-1987.

Għan-numru bejn l-1988 sal-1995, l-Interpellant hu mitlub jara r-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 720.

DJAR - AKKOMODAZZJONIJIET ALTERNATTIVA

L-ONOR.

JOE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tad-Djar: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 720, jista' l-Ministru jgħid x'kien in- numru ta' talbiet pendenti għall-akkomodazzjoni alternattiva quddiem id- Dipartiment ta' l-Akkomodazzjoni Soċjali fit-30 ta' Settembru, 1996 maqsuma fuq bażi ta' lokalita'?

Jista' l-Ministru għal kull lokalita' jindika:- (a) in-numru ta' applikanti f'"age groups" ta' għaxar snin; (b) kemm applikanti huma miżżewġin "single parents" jew romol; (c) in-numru ta' applikanti skond is-snin li ilhom japplikaw u (d) in-numru ta' applikanti skond in-numru ta' tfal li għandhom?

ONOR.

FREDDIE PORTELLI: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

Dwar 'Single Parents' l-Interpellant hu mitlub jara r-risposta għall- mistoqsija parlamentari numru 720.

F'Settembru in-numru ta' dawn kien ta' 65.

DJAR - IMPJEGATI

L-ONOR.

JOE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tad-Djar: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 722, jista' l-Ministru jgħid kemm kien l-istaff complement ta' l-Awtorita' tad-Djar u tad-dipartimenti li jaqgħu taħt id-dikasteru tiegħu, liema informazzjoni tkun maqsuma skond kull grad?

Jista' wkoll jgħid jekk kienx hemm nuqqas ta' ħaddiema fl-istess gradi fit- 30 ta' Settembru 1996?

ONOR.

AKKOMODAZZJONI SOĊJALI - SKEMI TA' GĦAJNUNA

L-ONOR.

JOE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tad-Djar: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 719, jista' l-Ministru jgħid x'kienu l- iskemi ta' għajnuna maħruġa mid-Dipartiment ta' l-Akkomodazzjoni Soċjali bejn l-1976 u April 1987?

Jista' l-Ministru jindika għal kull skema: (a) meta bdiet u meta spiċċat? (b) kemm persuni applikaw u kemm ibbenefikaw? (c) kemm inħarġu flus f'benefiċċji?

ONOR.

FREDDIE PORTELLI: Jien informat illi ma kenitx tinzamm statistika għall-perjodu msemmi.

DJAR - SKEMI TA' GĦAJNUNA

L-ONOR.

JOE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tad-Djar: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 718, jista' l-Ministru jgħid x'kienu l- iskemi ta' għajnuna maħruġa mill-Awtorita' tad-Djar bejn l-1976 u April 1987?

ONOR.

FREDDIE PORTELLI: Jien informat li ma nstabux records ta' skemi u d- dati tagħhom ta' bejn 1976 u 1987.

Minn kotba ta' bejgħ ta' l-Awtorita' tad-Djar jirriżulta li bejn 1976 u April 1987 saru 401-il kuntratt ta' bejgħ ta' residenzi tal-Gvern lill- inkwilini.

PRODOTTI ĊEREALI - IMPORTAZZJONI

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Kummerċ: Jista' l- Ministru jgħid x'kienu sena b'sena mill-1981 sa l-1996: (1) it-tipi (prodotti) ta' ċereali importati? (2) l-ammont ta' kull tip ta' ċereali (kgs); (3) il-valur ta' kull prodott impurtat?

ONOR.

LEO BRINCAT: L-Onor.

Interpellant ġentilment mitlub jirriferi għat- `Trade Statistics`.

PITKALIJA - BEJGĦ TA' FROTT

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid, sena b'sena mill-1981 sa l-1996: (1) liema tip ta' frott inbiegħ mill-pitkaliji; (2) l-ammont (kg) ta' kull tip ta' frott; u (3) Il- valur annwali mħallas lill-bdiewa?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

BDIEWA - BINI TA' "GLASS HOUSES"

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid sena b'sena mill-1981 sa l-1996 kemm: (1) ingħatat għajnuna finanzjarja lill-bdiewa f'bini ta' "glass houses"; (2) x'"area" ġiet żviluppata għal dan l-iskop (ta' greenhouses)?

ONOR.

BIEDJA U SAJD - GROSS DOMESTIC PRODUCTS

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid, sena b'sena mill-1981 sa l-1996, kemm kien il-kontribut perċentwali għall-Gross Domestic Products tal-pajjiż mill-oqsma tal-Biedja u Sajd kif ukoll kemm kien kull ammont annwali?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: L-informazzjoni mitluba għall-mistoqsija parlamentari numru 1014 tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

BIEDJA - "SECOND CLASS WATER"

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu l-ħsieb tal-Gvern f'dak li għandu x'jaqsam ma' provvista ta' "second class water" għall-użu ta' irrigazzjoni fit- Tramuntana tal-pajjiż?

ONOR.

NOEL FARRUGIA:Peress li f'dan l-istadju jinsabu għaddejin diskussjonijiet bejn il-Ministeru tiegħi u l-Ministeru tax-Xogħlijiet u Kostruzzjoni fuq dan is-suġġett, inkun f'pożizzjoni li nirrispondi għal din il-mistoqsija f'seduta oħra.

MDP - PRODOTTI TAL-ĦALIB

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l- Ministru jgħid, sena b'sena minn meta bdew jiġu prodotti l-"yoghurt" il- "fresh pasteurised skimmed milk" kif ukoll il-"mozzarella cheese: (1) Kemm ammont (kgs) ta' kull prodott ġie manifatturat; u (2) il-valur annwali ta' kull prodott?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Kif jaf l-Onor Membru l-MDP Ltd. hija ditta kummerċjali privata u għalhekk l-informazzjoni mitluba hija ta' natura kummerċjali u ma tistax tingħata.

TURIŻMU - VOT TA' LM500,000

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra dwar il-mod kif u l-irjus li taħthom se jiġi allokat u minfuq il-vot ta' Lm500,000 mill-Protokoll ma' l-Italja li ġie provdut għas-sena finanzjarja 1997 fl-Estimi tal-Gvern li għadhom kif ġew imressqa quddiem il-Kamra?

ONOR.

KARMENU VELLA: Risposta tinghata f'xi seduta ohra.

ECONOMIC SURVEY

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: B'riferenza għat-tabelli pubblikati fl-Economic Survey minn paġna 139 sa paġna 153, jista' l-Ministru jipprovdi l-Kamra bl-aħħar update riċenti f'kull każ?

ONOR.

KARMENU VELLA:It-tabelli indikati huma numerati 5.1. sa 5.7.

Dawn it-tabelli huma kollha aġġornati kif rikjest mill-Onor.

Interpellant, bl- eċċezzjoni tat-tabelli 5.1u 5.3, li jirriferu għall-informazzjoni għal kull kwart ta sena u għalhekk jiġu aġġornati biss meta tingħalaq l-istatistika ta l-1996.

Rigward it-tabella 5.7 s'issa m'hemm l-ebda tibdil.

TABLE 5.2 Monthly Tourist Arrivals

| |1993 |1994 |1995 |1996 | |OCTOBER |107,0|115,4|102,7|96,79| | |00 |96 |32 |4 | | |944,7|1,055|1,004|943,0| |January-O|99 |,056 |,411 |87 | |ctober | | | | | |% CHANGE |5.35 |11.67|-4.80|-6.11|

TABLE 5.4 Tourist Arrivals by nationality

JAN - OCT 1996

|UNITED KINGDOM |347,101| |GERMANY |167,639| |ITALY |80,490 | |FRANCE |59,559 | |NETHERLANDS |44,468 | |SCANDINAVIA* |37,837 | |LIBYA |45,468 | |BELGIUM |20,364 | |AUSTRIA |14,364 | |SWITZERLAND |17,905 | |USA |10,448 | |OTHERS |97,444 | |TOTAL |943,087|

* figure includes Denmark, Finland, Norway and Sweden.

TABLE 5.5 Main Types of Tourist Accommodation

BEDS - Dec - 96 HOTELS FIVE STAR 1,774 FOUR STAR 10,153 THREE STAR 8,500 TWO STAR 2,377 ONE STAR 372 TOTAL 23,176

VILLAGE-COMPLEXES APARTHOTELS FIRST CLASS 7,398 OTHER 6,104 TOTAL 13,502

GUEST HOUSES FIRST CLASS 358 OTHER 1,016 TOTAL 1,374

HOSTELS 100

HOLIDAY FURNISHED ACC.

TABLE 5.6 Hotel Monthly Occupancy Levels

|1996 |5-ST|4-ST|3STA|2-ST|1-ST|COMP| | |AR |AR |R- |AR |AR |-VIL| | | | | | | |L & | | | | | | | |APAR| | | | | | | |T | | | | | | | |HOTE| | | | | | | |LS | |APRIL |66.8|70.5|43.7|34.2|6.8 |53.2| |AVERAG|47.1|54.8|36.9|21.9|4.0 |41.8| |E | | | | | | |

IMPJIEGI - ĦADDIEMA

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jagħti n-numru ta' nies li kienu jaħdmu bi qliegħ f'Malta u f'Għawdex fl-aħħar ta' Novembru 1996 f'kull qasam tal-ħidma ekonomika f'Malta kif ukoll igħid kemm minnhom huma nisa u kemm minnhom huma rġiel?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll kemm minn dawk li jaħdmu bi qliegħ kellhom xogħol part-time bħala l-impjieg prinċipali tagħhom?

ONOR.

EDWIN GRECH: B`riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 1031, iċ-ċifri mitluba tan-nies li kienu jaħdmu bi qliegħ f`Malta u f`Għawdex fl- aħħar ta` Novembru 1996 f`kull qasam ta` ħidma ekonomika, ma tistax tingħata peress li l-informazzjoni għadha qegħda tinġabar.

BORDIJIET/KUMMISSJONIJIET TAL-GVERN

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 388 ċioe' jgħid (a) kemm ġew kostitwiti Bordijiet u Kummissjonijiet mill-Gvern mill-elezzjoni 'l hawn; u (b) n-numru u l-persentaġġ ta' nisa u rġiel li ġew maħtura f'dawn l- istess Bordijiet u Kummissjonijiet?

ONOR.

ALFRED SANT: L-informazzjoni korretta sat-8 ta' Jannar 1997 hi dik li tinsab fit-tabelli li se jitpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra f'xi seduta.

TAL-QROQQ - PROGRAMM TA' XOGĦLIJIET

1036.L-ONOR. GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kif huma mqassma l-fażijiet tal- programm ta' xogħlijiet fuq ir-road network il-ġdid ta' Tal-Qroqq?

X'inhuma d-dati li fihom huwa mistenni li titlesta kull fażi?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR:Ix-xogħol li qed isir tal-Qroqq huwa fi stadju fejn id-diversi fażijiet huma ntegrati ġo xulxin u għalhekk wieħed ma jistax jitkellem fuq tlestija ta' fażi qabel oħra.

Fil-programm ġenerali li ssottometta riċentament il-kuntrattur, il-'handing over' tal-proġett mistenni li ssir għall-aħħar ta' Marzu ta' l-1997.

SKEJJEL:STATALI - GĦALLIEMA

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il għalliem/a mill- iskejjel statali kollha bdew jaħdmu f'segretarji jew uffiċċji ta' Ministeri jew Segreteriji Parlamentari mis-27 ta' Ottubru, 1996?

Jista' l-Ministru jagħti lista persuna persuna fejn qed jaħdmu llum u f'liema skola kienu jaħdmu qabel is-27/10/96?

Jista' l-Ministru jinforma min issotitwixxa lil kull persuna f'kull każ?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Hemm żewġ Kapijiet ta Skola, Assistnet Kap ta Skola, tlett Għalliema u żewġ Instructors li bdew jaħdmu f Segreterija jew uffiċċju ta Ministri jew Segretarji Parlamentari: Lista ta' dawn il-persuni tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta għall-informazzjoni ta l-Onor.

Interpellant.

ENEMALTA - AVERAGE DEMAND TA' L-ELETTRIKU

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tal-Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienet l-average demand ta' l-elettriku lill- Korporazzjoni Enemalta fil-ġimgħa li bdiet 05/01/97 u spiċċat fit-12/01/97?

Kemm kien hemm turbini u boilers out of order illum (15/1/97) minħabba ħsarat jew manutenzjoni?

ONOR.

LEO BRINCAT::: L-`average demand` ta` l-elettriku għall-perjodu indikat mill-Onor.

Membru kienet ta` 209 Megawatts.

KOPERATTIVI ĠODDA

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew reġistrati koperattivi ġodda matul ix-xhur ta' Novembru u Diċembru u x'inhu l-isem tagħhom?

ONOR.

EDWIN GRECH: Matul ix-xhur ta` Novembru u Diċembru 1996, ma ġiet reġistrata ebda koperattiva ġdida, waqt li l-Bord tal-Koperattivi kompla jistudja l-applikazzjonijiet imressqa minn gruppi diversi ta` ħaddiema interessati li jwaqqfu koperattivi ġodda.

WIED IL-GĦAJN - TRIQ NIGEL DENNIS

L-ONOR.

JOSEPH ABELA staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jinvestiga kif Triq Nigel Dennis, f'Wied il-Għajn saret sqaq, peress li nbena ħajt privat f'wieħed mit-truf tagħha?

Peress li din it-triq tħalliet abbandunata għal ħafna żmien u fil-preżent din it-triq hija mimlija ħofor, jista' l-Ministru jgħid jekk huwiex possibbli li din it-triq tiġi asfaltata?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Fit-tarf tat-Triq Nigel Dennis, Wied il-Għajn hemm talba (PA/1195) biex jinħareġ permess għal l-iżvilupp ta' ġnien bħala estenzjoni għal lukanda fil-qrib.

Jirriżulta illi s-sid ta' dan is-sit għalaq il-parti li trid titħalla għat-triq b'żewġ ħitan u qed jittieħdu passi mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar b'"enforcement notice" biex il- pożizzjoni tiġi rregolarizzata.

Għar-rigward ta' l-istat tat-triq, sakemm ikun jista' jingħata l-asfalt fiha il-formazzjoni u ż-żamma fi stat tajjeb trid issir minn min għamel żvilupp u bena bini li jħares għal fuq din it-triq.

MARSAXLOKK - TAS-SILĠ - ILMA TAT-TISQIJA

1045.L-ONOR. JOSEPH ABELA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Peress li l-bdiewa f'Tas-Silġ, limiti ta' Marsaxlokk, ilhom is-snin jilmentaw min- nuqqas ta' distribuzzjoni ta' ilma tat-tisqija fl-għelieqi tagħhom bil- konsegwenza li wħud minn dawn il-bdiewa qegħdin isofru minn danni kull meta l-ilma jfur minn ġiebja li hemm f'dawn l-inħawi kawża ta' diżlivelli bejn il-ġibjuni u meta l-bdiewa ressqu l-ilmenti tagħhom quddiem l- Amministrazzjoni Nazzjonalista ma sar xejn, u barra minn hekk din il-parti tħalliet barra mill-up-grading ta' l-Impjant ta' Sant'Antnin, jista' l- Ministru jinvestiga u possibiliment jara li din il-parti tkun inkluża in vista ta' l-up-grading ta' l-Impjant ta' Sant'Antnin?

ONOR.

NOEL FARRUGIA:Hekk kif kont informat b'din il-problema tlabt li jsiru diskussjonijiet bejn id-Dipartiment ta' l-Agrikoltura u l-uffiċjal inkarigat mill-Impjant ta' Sant'Antnin sabiex isiru x-xogħolijiet meħtiega ħalli l-ilma jkun jista jittella fil-ġibjun ta'ħdejn il-fortizza Tas-Silġ.

Qiegħed isir koordinament sħiħ bejn iż-zewġ dipartimenti sabiex dan ix- xogħol jigi inkluż fil-kuntratt ta' l-upgrading ta' l-Impjant ta' Sant' Antnin.

Jekk dan ix-xogħol iseħħ, barra milli jsolvi l-problema eżistenti ta'dawn il-bdiewa, jkun ukoll possibli li raba ieħor li qabel ma kienx milħuq, jissaqqa bl-ilma ta' San Antnin.

SPTAR CAPUA PALACE - CARDIAC SURGERY

L-ONOR.

LAWRENCE GONZI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jagħti lista ta' kull ftehim li ntlaħaq bejn il-Gvern u l-privat li permezz tagħhom il-Gvern xtara xi forma ta' servizz tas-saħħa mis-26 ta' Ottubru sal-lum, kif ukoll huwa mitlub jgħid jekk fil-preżent huwiex qiegħed jinnegozja jew jikkonsidra li jinnegozja xi ftehim ġdid għax-xiri ta' servizzi tas-saħħa mingħand is-settur privat?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Fl-10 ta` Jannar, 1997 intlaħaq ftehim temporanju ma` l-Isptar Capua Palace biex każijiet urgenti ta` Cardiac Surgery jiġu operati hemmhekk.

Possibbiltajiet oħra fil-futur qed jiġu studjati.

SPTAR CAPUA PALACE

L-ONOR.

LAWRENCE GONZI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra kopja tal-ftehim li ntlaħaq dan l-aħħar mas-sidien ta' sptar privat f'Malta li bih il-Gvern xtara servizzi tas-saħħa li ma setgħux jiġu provduti fl-isptarijiet tal-Gvern, liema ftehim issemma minnu waqt il- ħin tal-mistoqsijiet fis-Seduta Nru. 10 tal-15 ta' Jannar, 1997?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: L-Onor Interpellant jifhem li jekk inpoġġi fuq il- Mejda tal-Kamra l-kuntratt tal-ftehim milħuq bejn il-Gvern u Capua Palace Hospital, inkun qed niżvantaġġja lill-istess Capua Palace Hospital f`negozjati futuri ma` entitajiet oħra li jkunu jistgħu qed jitolbu l- istess servizzi.

Madankollu, jiena ma nsib ebda oġġezzjoni li nuri kopja ta` l-istess kuntratt lill-Onor Interpellant biex wieħed ikun jista jara li kollox sar b`mod trasperenti.

MOSTA - ARBLU TAD-DAWL FIL-PJAZZA-

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Kummerċ: Jista' l-Ministru jieħu passi biex arblu tad-dawl fil-Pjazza tal-Mosta li qiegħed f'central strip quddiem bus stop prinċipali tal-pjazza u li miegħu hemm dawl li jagħti għal fuq il-parking jinbidel għaliex qiegħed fi stat perikoluż?

ONOR.

LEO BRINCAT: Il-Korporazzjoni Enemalta diġa` kienet qed tieħu passi biex jitneħħa l-arblu msemmi mill-Onor.

Membru.

Fil-fatt diġa` tneħħew xi rifletturi u sar kuntatt mal-Korporazzjoni Telemalta biex jitneħħa `wire` li jissupplixxi telephone box.

Dan l-arblu se jitneħħa fl-iqsar żmien possibbli.

KUNSILLI LOKALI - FONDI

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid:- (a) kemm huma l-fondi allokati għal kull kunsill lokali; (b) kemm kien hemm żieda jew tnaqqis mis-sena l-oħra fil-fondi għal kull kunsill lokali; u (c) x'sistema uża l- gvern biex jitqassmu dawn il-fondi?

ONOR.

CHARLES MANGION: L-iskeda tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta biex tagħti d-dettalji dwar il-fondi li kull kunsill lokali ġie allokat skond il-formula stabbilita mill-attikolu 55 ta' l-Att ta' l-1993 dwar Kunsilli Lokali (Att Nru XV ta' l-1993) u skond l-Għaxar Skeda ta' l-imsemmi Att, għas-snin finanzjarji tal-Kunsilli li jagħlqu rispettivament fil-31 ta' Marzu 1997 u l-31 ta' Marzu, 1998.