MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 34 Il-Ġimgħa, 21 ta'Frar, 1997 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 34 Il-Ġimgħa, 21 ta' Frar, 1997

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.08 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

Il-Ġimgħa, 21 ta' Frar, 1997

WERREJ

MINUTI 788

MISTOQSIJIET -TWEĠIBIET ORALI 788

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA 797

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ESTIMI ĠENERALI 1996

RIŻOLUZZJONI LI TAWTORIZZA L-GĦOTI MILL-FOND KONSOLIDAT

U LI JITRESSAQ L-ABBOZZ TA' LIĠI DWAR L-APPROPRAZZJONI

(ORDNI PERMANENTI NRU.

82) 798

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR L-APPROPRJAZZJONI (1997)

APPROPRIATION (1997) BILL 830

ESTIMI SUPPLIMENTARI 1996

MOZZJONI BIEX IL-KAMRA TMUR F'KUMITAT TA' PROVVISTA

GĦALL-KONSIDERAZZJONI TA' L-ESTIMI SUPPLIMENTARI 1996 831

U LI JITRESSAQ L-ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IT-TIENI APPROPRJAZZJONI

1996 (ORDNI PERMANENTI NRU.

82) 833

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IT-TIENI APPROPRJAZZJONI (1996)

SECOND (1996) APPROPRIATION BILL 833

AĠĠORNAMENT 834

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 835

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB 858

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 33 li saret fid-19 ta' Frar, 1997 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET -TWEĠIBIET ORALI

MALTA LABOUR PARTY - PROPRJETA'

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid xi proprjeta' tal-gvern hi mogħtija lill-Malta Labour Party; taħt liema titolu hi mogħtija; għal kemm kera/ċens fis-sena, meta sar l-aħħar ħlas tal-kera/ċens; jekk hemmx arretrati x'jitħallsu; u jekk iva, kemm hemm; u jekk ittieħditx xi azzjoni legali s'issa?

ONOR.

JOE MIZZI (Ministru mingħajr Portafoll fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru) (f'isem il-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni): B'riferenza ghall-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant qiegħed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra tabella li turi d-dettalji mitluba, kif ukoll tabella oħra li tagħti l-istess informazzjoni għall-proprjeta' mikrija lill-Partit Nazzjonalista.

Wieħed irid jinnota li bħalissa l-Partit Laburista għaddej b'diskussjonijiet mad-Dipartiment ta' l-Artijiet sabiex il-proprjeta tiegħu magħrufa bħala Il-Macina, Store 2, Senglea Bastion u Detached Hall, St. Angelo terġa tiġi mgħoddija lura lill-gvern.

MADAM SPEAKER (Onor. Myriam Spiteri Debono): L-Onor.

Austin Gatt, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

AUSTIN GATT: Madam Speaker, ma nafx jekk il-Ministru Mizzi jistax jirrispondini - xtaqt li kien hawn preżenti l-ministru konċernat - pero' xorta waħda se nistaqsih jekk jafx fiex jikkonsistu dawn id-diskussjonijiet u għaliex qed isiru, għaliex biex tgħaddi proprjeta' lura lill-gvern tista' sempliċement tirrinunzja għall-kera.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Kif qal l-Onor.

Interpellant jien ma nafx nirrispondih, pero' jien persważ li jekk jagħmel mistoqsija bil-miktub l-ministru konċernat jagħtih l-informazzjoni li jkun jixtieq.

LISBONA - EXPO '98

L-ONOR.

LAWRENCE GONZI (f'isem l-Onor.

George Pullicino) staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk Malta għadhiex se tipparteċipa fl-Expo '98 li se ssir ġewwa Lisbona s-sena li ġejja?

Jekk fl-affermattiv, jikkonferma li l-Kunsill Malti għax-Xjenza u t-Teknoloġija se jikkoordina din il-parteċipazzjoni, kif kien mitlub jagħmel dan il- kunsill mill-Uffiċċju tal-Prim Ministru tal-Gvern preċedenti?

ONOR.

ALFRED SANT (Prim Ministru): Ir-risposta għall-ewwel domanda hija "iva" u r-risposta għat-tieni domanda hija "le".

FIS - RIĊERKA

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-Fondazzjoni għall- Istudji Internazzjonali għandhiex xi lanċa jew dgħajsa li sservi għar- riċerka?

Jista' l-Ministru jgħid, jekk fl-affermattiv, kif inxtrat, meta, mingħand min, b'liema sejħa għal offerti, min ħa d-deċiżjoni li tinxtara u xi tħallas biex inxtrat?

Jista' l-Ministru jgħid għaldaqstant x'dgħajjes jew laneċ oħra ġew ikkonsidrati qabel inxtrat din u għaliex intgħażlet din id-dgħajsa?

Jista' l-Ministru, b'mod dettaljat, jagħti x'intnefaq fuq din id-dgħajsa bħala spejjeż rikorrenti minn mindu nxtrat sa l-aħħar ta' Diċembru ta' l-1996?

Jista' l-Ministru jgħid kif intużat din id-dgħajsa xahar b'xahar fl-istess perijodu msemmi, kif ukoll x'inhu l-pjan ta' kif se tintuża din id-dgħajsa fit-tliet snin li ġejjin u x'inhu antiċipat li jintnefaq fuqha?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll fejn qiegħda din id-dgħajsa fil-preżent u x'inhu l-valur mekkaniku tagħha?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): Id-dgħajsa msemmija fid-domanda tappartjeni lis-centre for insular and coastal dynamics li hu ċentru maħluq mill-Kunsill ta' l-Ewropa u jirċievi mill-kunsill sussidju annwali li jkopri l-ispejjeż kollha minbarra s-salarji.

Skond il-Fondazzjoni għall-Istudji Internazzjonali, id-dgħajsa nxtrat f'Awissu 1991 mingħand id-direttur ġenerali fuq deċiżjoni tal-kumitat xjentifiku ta' l-ICOD u l-għażla, wara li ġew ikkonsidrati diversi alternattivi fuq is-suq Malti, saret fuq parir ta' rappreżentant tal-Inter- Governmental Oceanographic Commission u tal-Kunsill tal-Ewropa li kienu rawha.

Skond il-Fondazzjoni l-lanċa ġiet magħżula għax kellha l- ispeċifikazzjonijiet neċessarji u kienet mgħammra bl-istrumentazzjonijiet aġġornati.

Id-dgħajsa li kellha valur ta' madwar Lm22,000 fl-1989 - jeżistu dokumenti dettaljati dwar dan - inxtrat wara valutazzjonijiet professjonali b'Lm15,000, liema ħlas sar mill-flus li ġew mill-Kunsill ta' l-Ewropa.

Biex jgħin liċ-ċentru l-bejjiegħ aċċetta li l-ħlas isir fuq medda ta' żmien u aċċetta wkoll Lm2,000 anqas mill-valutazzjoni l-iktar baxxa.

Din il-lanċa ġiet magħżula għaliex kienet ikkonsidrata li setgħet taqdi l-bżonnijiet taċ-ċentru biex jagħti bidu għal programm ta' riċerka fil-kosta ta' madwar Malta.

Il-programm ta' riċerka nvolva diversi esperti nternazzjonali u tħaddem hekk:

1991: Costal geomorphological survey in co-operation with University of Durham and MCST;

1992: Oceanographic related survey measuring currents and other related activities in co-operation with University of Southampton and MCST; 1993: Bathymetric surveying at Mellieħa Bay in co-operation with CERP (Costal Environment Research Programme);

1994: Sediment sampling exercises in Mellieħa Bay in co-operation with CERP.

Bħalissa, id-dgħajsa qiegħda f'Manoel Island Repair Yard għal xogħol ta' manutenzjoni.

L-aħħar valuation li sar fuqha kien fl-1993 u kien ta' Lm13,000.

Minħabba li l-programm ta' riċerka fuq l-oceanography f'Malta ma żviluppax kif kien mistenni, il-pjan taċ-ċentru hu li d-dagħjsa tiġi mibjuha fix-xhur li ġejjin.

Skeda ta' l-ispejjeż rikorrenti matul is-snin tidher hawn taħt:

Il-medja ta' l-ispejjeż kull xahar għar-reġistrazzjoni u manutenzjoni tad- dgħajsa kienet:

1992 Lm142 1993 Lm169* 1994 Lm 95 1995 Lm 76 1996 Lm 76

* F'din is-sena saret bidla fl-istruttura tal-hull biex takkomoda apparat xjentifiku tar-riċerka li qamet Lm2,500.

UNIVERSITA' - SPOTLESS COPERATIVE

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid: x'inhu x-xogħol ta' l- iSpotless Co-operative fl-Universita' u jekk tagħmilx xogħol barra l- Universita';

Mindu ġiet imwaqqfa kemm intnefqu flus f'xogħol u materjal, sena sena, fl- Universita u lejn min hija accountable din il-koperattiva;

Kien hemm koperattivi oħra involuti f'xogħol ta' kostruzzjoni fl- Universita'; u jekk iva, meta sar dan ix-xogħol, x'tip ta' xogħol sar u kemm kienet l-ispiża?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali) : Ix-xogħol ta' l-iSpotless Co-operative fl-Universita' hu dak ta' tindif fuq barra kollu tal-campus u manutenzjoni u kull xogħol ieħor relatat mal-manutenzjoni u l-upkeep, kif stipulat f'tender pubbliku maħruġ apposta.

L-iSpotless Co-operative taħdem bħala kumpanija privata u għalhekk għandha d-dritt li tagħmel ix-xogħol kollu li trid u fejn trid.

Jekk għandhiex xogħol ieħor barra l-Universita', wieħed irid jistaqsi lill- istess koperativa.

Minħabba l-fatt li l-Koperativa Spotless taħroġ kontijiet għal kollox - materjal u xogħol inkluż - m'huwiex possibbli li tinħareġ lista separata kull sena għal xogħol u materjal.

Pero' dawn li ġejjin huma l-ammont ta' invoices maħruġa minn u mħallsa lill-Koperativa Spotless fis-snin indikati:

Sena Ammont

1993 Lm 28,052 1994 Lm 41,361 1995 Lm 42,574 1996 Lm 39,019

F'dak li hu xogħol ta' tindif, manutenzjoni u upkeep tal-Campus il- Koperativa hi accountable lejn il-Precincts Office.

Iva, kien hemm koperattivi oħra nvoluti f'xogħol ta' kostruzzjoni fl- Universita'.

Dan ix-xogħol sar minn 1993 sal-1996 u kienu pjuttost xogħlijiet żgħar li ma kenux ta' idejn il-kuntratturi kbar li kienu qegħdin jaħdmu fuq il-bini ta' l-Universita'.

L-ispiża sena b'sena fis-snin indikati kienet:

Sena Ammont 1993 Lm51,175 1994 Lm62,835 1995 Lm35,303 1996 Lm27,278 MADAM SPEAKER: L-Onor.

Lawrence Gonzi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Madam Speaker, jista' l-Ministru - ma nafx jekk għandux l-informazzjoni hawnhekk - jgħidilna kif tqassmu l-profitti ta' din il-koperativa lill-ħaddiema li jifformaw membri tagħha?

Peress li din hija koperativa jien għandi nassumi li l-ħaddiema jieħdu sehem mill-profitti li jsiru.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, jien m'għandix din l-informazzjoni hawnhekk, pero' jekk l-Onor.

Interpellant jixtieq din l-informazzjoni jista' jagħmel mistoqsija bil-miktub lill-ministru konċernat.

UNIVERSITA' - PERIT JOE FALZON

L-ONOR.

CHRIS CARDONA (f'isem l-Onor.

Bertu Pace) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk fiż-żmien ir-rettorat ta' Prof. Peter Serracino Inglott fl-Universita' tqabbadx il-Perit Joe Falzon mill-Fakulta' ta' l-Arkitettura u l-Inġinerija Ċivili biex jagħmel rapport dwar superviżjoni u kejl ta' xogħol li sar kejl tiegħu mingħajr qatt ma fil-fatt sar jew li inkella tħallas darbtejn u li sar fuq diversi bini fil-precincts ta' l-Universita?

Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja ta' dan ir- rapport u jgħid x'passi ttieħdu u se jittieħdu fil-konfront ta' dawk li kienu responsabbli minn dawn in-nuqqasijiet?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): Mill-mistoqsijiet li għamilna lil żewġ individwi li għalihom qed jirriferi l-Onor.

Interpellant ma sirna nafu li hemm xejn minn dak li qed jistaqsi l-Onor.

Interpellant.

RCC - ĦLAS TA' DANNI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Prim Ministru: Imbilli Richard Cachia Caruana, l-assistent personali ta' l-ex-Prim Ministru, ġie rrapportat li ngħata Lm30,000 wara l-inċident li kellu, jista' l-Prim Ministru jgħid fuq liema kriterji ġiet deċiża din is-somma meta wieħed iqis li numru kbir ta' ċittadini sofrew danni bħal Cachia Caruana u ma ngħataw l- ebda kumpens?

ONOR.

ALFRED SANT: Il-Gvern ta' qabel kien iddeċieda li talbiet għall- ħlas ta' kumpens ex-gratia lill-vittmi ta' xi att kriminali, inklużi dawk ta splużżjoni bil-bomba, kellhom jiġu kkonsidrati biss f'dawk il- każijiet li jinvolvu atti kriminali kontra l-interess pubbliku.

Fil- każ tas-Sur Richard Cachia Caruana, l-Kabinett qabel li l-att kriminali kontrih kien wieħed li jaqa taħt id-deċiżjoni msemmija.

Din id- deċiżjoni ttieħdet mill-Kabinett fis-16 ta' Settembru, 1996 u ġiet approvata mill-Prim Ministru fit-22 ta Ottubru, 1996.

Il-payment voucher għal Lm30,000 inħareġ fit-22 ta' Ottubru, 1996 stess.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Louis Galea, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

LOUIS GALEA: Madam Speaker, jista' l-Prim Ministru jgħidilna jekk il-policy f'dan il-qasam għadhiex l-istess waħda li kienet tiġi segwita mill-Gvern preċedenti f'każ li jkun hawn xi każijiet li jaqgħu f'dan il- kamp ta' atti kriminali li jsiru, per eżempju, kontra uffiċjali pubbliċi jew inkella b'konnessjonijiet evidenti ta' natura pubblika?

Għar-rigward ta' kumpens, il-Gvern qed jadotta l-istess policy ta' qabel jew kien hemm xi okkażjoni fejn din setgħet tiġi riveduta?

MADAM SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Għad ma kienx hemm okkażjoni fejn din tiġi riveduta imma se tiġi riveduta, mhux lanqas in vista ta' ċerti inkonsistenzi li jidher li l-politika antika kienet tiġi applikata biha.

Jien għandi anke talba jew kummenti mingħand xi ħaddieħor li ħass ruħu "offiż", għall-fatt li l-każ li huwa qies li kien jaqa' taħt din il-politika u ma ġiex ittrattat bl-istess kriterji bħall-każ imsemmi f'din l-interpellanza.

KUNSILL NAZZJONALI TAŻ-ŻGĦAŻAGĦ

L-ONOR.

LAWRENCE GONZI (f'isem l-Onor.

Richard Muscat) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għat- tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 2495 f'paragrafu 1, jista' l- Ministru jgħid x'miżuri ħa sal-lum is-Segretarju Parlamentari għaż-Żgħażagħ biex jipprovdi staff li jagħmel it-tindif ġenerali tal-post tal-Kunsill Nazzjonali taż-Żgħażagħ u mil-liema Vot ġew meħudin l-ispejjeż konnessi?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): B'riferenza għall-mistoqsija ta' l-Onor.

Interpellant, nixtieq ninformah li kienu ttieħdu passi mmedjati biex ikun hemm tindif ġenerali tal-post tal-Kunsill Nazzjonali taż-Żgħażagħ wara li s-Segretarju Parlamentari għaż-Żgħażagħ, Sport, Kultura u l-Arti kien iltaqa' mal-membri tal-kunsill.

Għaldaqstant tqabbad ħaddiem mid-Dipartiment tal-Kultura biex darbterjn fil-ġimgħa jwettaq xogħol ta' tindif ġenerali fil-post tal- kunsill.

Ma jitħallsu ebda spejjeż żejda ta' dan ix-xogħol.

MALTA UNIVERSITY SERVICES LTD. - PROJECT MANAGEMENT OFFICE

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-Project Management Office tal-Malta University Services Ltd. għandux xi kuntratt mad-Diviżjoni tas-Saħħa biex dan jirċievi servizzi ta' project management fit-twettiq tar- refurbishment ta' l-Isptar San Luqa?

Jekk fin-negattiv, jista' l-Ministru jikkonferma li l-Project Management Office ta' l-MUS Ltd għandu jieħu madwar Lm0.25 miljun fi spejjeż u fees mid-Diviżjoni tas-Saħħa għal servizzi li ta bejn l-1993 u l-1996 li tagħhom għadha ma tħallset l-ebda lira?

Jista' l-Ministru jgħid fil-fatt jekk il-Project Management Office għadx għandu uffiċċju u x'sehem għandu fil-programm ta' refurbishment ta' l- Isptar San Luqa?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): Il-Project Management Office m'huwiex biss tal-Malta University Services Ltd imma huwa joint venture bejn l-Universita', il- Malta University Services Ltd, li hija kumpanija ta' l-Universita', u l- Works Division fi ħdan il-Ministeru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni.

Il-Project Management Office kien qiegħed jinnegozja kuntratt mad- Diviżjoni tas-Saħħa għal servizzi ta' project management ta' l-Isptar San Luqa, iżda s'issa ma sar l-ebda ftehim.

Il-Project Management Office għandu jieħu Lm206,551 għal spejjeż li għamel f'konnessjoni mar- refurbishment ta' l-isptar, imma s'issa għadu ma tħallasx.

L-uffiċċju tal- Project Management Office fl-Isptar San Luqa se jingħalaq fl-aħħar ta' dan ix-xahar.

UNIVERSITA' - ENTRATURA

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk l-entratura li twassal għall-Universita' s-sena l-oħra kenitx bdiet tinbena mingħajr il-permessi meħtieġa ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar?

Jista' l-Ministru jgħid min iddisinja din l-entratura, xi flus tħallsu biex sar dan id-disinn, kif ukoll igħid x'inhi l-istima biex isiru x-xogħlijiet meħtieġa li jonqos fuq din l-entratura?

Jista' l-Ministru jagħti wkoll b'mod dettaljat x'intnefaq fuq xogħlijiet ċivili ta' kostruzzjoni bejn l-1 ta' Jannar 1995 u l-aħħar ta' Novembru 1996 u lil min tħallsu l-pagamenti relattivi fuq din l- entratura?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): Ix-xogħol li sar fl-entratura l-ġdida sar fl-1995 u kien jikkonsisti prinċipalment fuq xogħol ta' pedamenti, biex ma jkunx hemm il- bżonn li terġa' tinqala' t-triq meta fil-fatt tinbena l-entratura kollha.

Il-permess ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar ħareġ fil-21 t'Ottubru 1996.

L-entratura ġiet iddisinjata mill-konsulenti England and England.

L- Universita' ħallset Lm1,000 biex sar id-disinn.

L-istima biex isiru x- xogħlijiet meħtieġa li jonqos huwa proġettat li se jiswa Lm80,000.

Id- disinn ta' l-entratura jinkludi minbarra security guard room, faċilitajiet għal information and reception office, messengers office, kif ukoll l- uffiċini tal-Precincts Office.

Fuq din l-entratura, l-Universita' ma ħallset xejn għal xogħlijiet ċivili ta' kostruzzjoni bejn l-1 ta' Jannar 1995 u l-aħħar ta' Novembru 1996.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Cassar, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE CASSAR: Madam Speaker, jista' l-Ministru jgħidilna meta jaħseb li bejn wieħed u ieħor ikun lest ix-xogħol?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Mill-iktar fis possibbli.

Dan suppost li kien tlesta fl-1995 u jien persważ li mhux se jieħu daqskemm ilu biex jitlesta.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Cassar.

ONOR.

JOE CASSAR: Madam Speaker, jista' l-Ministru jkun ftit iktar preċiż fid-dati?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Naċċerta lill-Onor.

Interpellant li mhux se jdum daqskemm dam taħt l-Ammistrazzjoni preċedenti.

UNIVERSITA' - VOT KAPITALI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jagħti informazzjoni b'mod dettaljat dwar x'kienu l-ħlasijiet li saru mill-Vot Kapitali ta' l- Universita' bejn l-1 ta' Jannar ta' l-1996 u l-aħħar Novembru ta' l-1996; lil min saru; fuq liema proġetti;u kif dawn il-ħlasijiet li saru li qed tintalab breakdown tagħhom jirrelataw ma' tenders pubbliċi li kienu pubblikati mill-Universita' jew mid-Dipartiment tal-Kuntratti?

Jista' l- Ministru jgħid ukoll x'inhu l-programm ta' xogħlijiet li l-Universita' triq twettaq tul l-1997 mill-Vot Kapitali tagħha u jgħid ukoll x'inhi l-istima ta' kull proġett li jrid li jitwettaq?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): Qed inpoġġi l-informazzjoni mitluba fuq il-Mejda tal-Kamra għall-qari.

UNIVERSITA' - PROJECT MANAGEMENT SERVICES

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk jeżistix xi kuntratt bejn il-Project Management Office tal-Malta University Services Ltd. u l- Universita' ta' Malta biex din ta' l-aħħar tirċievi project management services?

Jekk fl-affermattiv, jista' l-Ministru jqiegħed kopja ta' dan il- ftehim fuq il-Mejda tal-Kamra?

Jekk fin-negattiv, jista' jgħid b'mod dettaljat xi tħallas lill-Project Management Office mill-Universita' għal servizzi li ta bejn l-1 ta' Jannar 1992 u l-aħħar ta' Novembru 1996?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): Il-Project Management Office m'huwiex biss tal-Malta University Services Ltd. imma huwa joint venture bejn l-Universita', il- Malta University Services Ltd, li hija kumpanija ta' l-Universita', u l- Works Division fi ħdan il-Ministeru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni.

Il-Project Management Office ġie mwaqqaf sabiex primarjament jieħu ħsieb il-building programme ta' l-Universita' u jitħallas mill- Universita' skond it-Tariffa fi Skeda K ta' l-Ordinanza li tirregola t- Tariffi tal-Periti.

Il-Project Management Office tħallas kif jidher hawn taħt.

Il-Project Management Office tħallas dawn il-flus għal servizzi professjonali ta' "Perit", jiġifieri disinn ta' bini, preparazzjoni ta' pjanti u d-dokumenti kollha neċessarji biex jinħarġu t-tenders, superviżjoni tal-bini, etċ, skond l-imsemmija skeda.

Minn dawn il-flus, il-Project Management Office ħallas il-periti li għamlu d-disnn u x-xogħol ieħor fuq il-bini kif ukoll ħallas in-nies impjegati fil-Project Management Office u spejjeż oħra ta' l- uffiċċju.

Sena Finanzjarja Ammont 1991/92 Lm 31,997 1992/93 Lm 31,311 1993/94 Lm163,496 1994/95 Lm135,420 1995/96 Lm 57,246

MADAM SPEAKER: L-Onor.

George Pullicino, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Madam Speaker, jista' l-Ministru jgħidilna x'inhuma r-raġunijiet li l-Project Management Office ġie deċiż li jingħalaq?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel domanda bil-miktub lill-ministru konċernat sabiex ikun jista' jieħu l- informazzjoni li talab.

SKEJJEL - GĦAWDEX - SKOLA PRIMARJA

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk l-estensjoni fil-bini ta' l-Iskola Primarja ta' Sannat, Għawdex li kellha tipprovdi iktar spazju ta' kmamar għall-klassijiet, hijiex se ssir jew le?

Jekk le, x'żamm lura x- xogħlijiet meħtieġa?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): Peress li l-estensjoni fil-bini ta' l-iskola msemmija hija fil- ħsieb tas-Segretarjat Parlamentari għal Għawdex nissuġġerilu li jikkomunika mas-Segretarju Parlamentari għal-Għawdex, l-Onor.

Anton Refalo.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Tabone, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

ANTON TABONE: Madam Speaker, qed nifhem sew li jien intlabt nagħmel din id-domanda lil xi ħaddieħor?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Iva, qed jifhem sew.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Tabone.

ONOR.

ANTON TABONE: Imma lil min irrid nagħmilha?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Hemm il-proċedura normali; għamel il-mistoqsija u jgħidulek lil min tirriferiha.

ONOR.

ANTON TABONE: Madam Speaker, jien qed nistaqsi biex inkun naf x'għandi nagħmel.

Jiġifieri d-domanda nagħmilha lill-Prim Ministru?

Għaliex normalment ma jsirux domandi lis-segretarji parlamentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Is-Segretajat għal Għawdex jaqa' taħt l-Uffiċċju tal- Prim Ministru u allura d-domanda għandha ssir lill-Prim Ministru.

KUMPANNIJI TA' L-INSURANCE - WATER SPORTS OPERATORS

L-ONOR.

CHRIS CARDONA (f'isem l-Onor.

Sandro Schembri Adami) staqsa lill-Ministru ta' l-Ekonomija u l-Finanzi: Fid-dawl tar-regolamenti dwar l-ispeedboats li huma inadegwati u li ftit li xejn qed jiġu nforzati, jista' l-Ministru jara li dawn ir-regolamenti jinbidlu biex kumpanniji ta' l-insurance jibdew jagħtu wkoll coverage lill-water sports operators?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Ministru ta' l-Ekonomija u l-Finanzi): Ir- regolamenti msemmija mill-Onor.

Interpellant m'humiex ir-responsabbilta' ta' dan il-Ministeru.

QRATI - LEĠISLAZZJONI TA' NATURA SUSSIDJARJA

L-ONOR.

CHRIS CARDONA (f'isem l-Onor.

Sandro Schembri Adami) staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid f'liema stadju wasal il-proċess tal-pubblikazzjoni f'volumi tal- leġislazzjoni ta' natura sussidjarja -delegated legislation fid-Dritt Amministrattiv - li suppost inbeda taħt il-Gvern Nazzjonalista?

ONOR.

CHARLES MANGION (Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li x-xogħol meħtieġ għall-pubblikazzjoni sussidjarja mill-Law Revision Commission huwa fi stadju avvanzat iżda mhux mistenni li l-pubblikazzjoni ta' din il-leġislazzjoni ssir fil-futur viċin għaliex il-kummissjoni qed tagħti prijorita' lill-aġġornament tal- leġislazzjoni prinċipali li f'dan l-aħħar żmien żdiedet u tbiddlet ħafna.

DJAR - POSTIJIET BATTALA

L-ONOR.

CHRIS CARDONA (f'isem l-Onor.

Sandro Schembri Adami) staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l-Ministru jgħid xi pjani għandu l-Gvern fejn jirrigwarda postijiet vojta u li huma tal-privat biex fil-ħarsien sħiħ tad-drittijiet tas-sidien isir l-aqwa użu tagħhom u ma jitħallewx vojta?

Sar xi studju f'dan is-sens?

ONOR.

ALFRED PORTELLI (Ministru tad-Djar): Nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jara r-risposta li jien tajt għall-mistoqsija numru 2489 fis-seduta numru 23.

QRATI - KAWŻI TA' SEPARAZZJONI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew inizjati kawżi ta' separazzjoni quddiem il-qorti tul l-1995-1996?

Kemm ġew inizjati kawżi ta' annullament quddiem il-qorti tul l-1995-1996?

X'emendi fil-Liġi taż-Żwieġ 1975, kif sussegwentement emendata u kif emendata dan l-aħħar taħt Gvern Nazzjonalista bi kritika ta' l-Oppożizzjoni Laburista, se jiġu ppreżentati?

ONOR.

CHARLES MANGION: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-kawżi ta' separazzjoni li ġew ippreżentati fil-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fl-1995 jammontaw għal 116 filwaqt li fl-1996 kienu jammontaw għal 148.

Kawżi ta' annullament li ġew ippreżentati fil-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fl-1995 jammontaw għal 70 filwaqt li fl-1996 jammontaw għal 60.

Meta jasal il-waqt, l-emendi meħtieġa jitressqu skond il-proċeduri parlamentari stabbiliti.

SPEEDBOAT REGULATIONS

L-ONOR.

CHRIS CARDONA (f'isem l-Onor.

Sandro Schembri Adami) staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li l- iSpeedboat Regulations ta' l-1985 jiġu emendati biex jirriflettu l-esiġenzi u l-ħteġijiet tal-lum?

Per eżempju, l-Prim Ministru konxju li r- regolamenti ma jagħmlux riferenza għall-użu ta' jetskis iżda jirriferu biss għall-ispeedboats u water skiing, u dan meta il-jetskiing żdied b'mod qawwi tul is-snin u dawn jinkrew f'Malta u f'Għawdex minn turisti u Maltin, u ġieli ssib anke tfal jużaw is-seacraft tagħhom?

ONOR.

ALFRED SANT: Nitlob lill-Onor.

Membru jirriferi din il-mistoqsija lill-Ministru tat-Trasport u Portijiet.

MINISTERU TA' L-AFFARIJIET BARRANIN - INFIQ F'RIĊEVIMENTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA (f'isem l-Onor.

Sandro Schembri Adami) staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l- Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm intnefqu flus f'riċevimenti li saru fil-Ministeru ta' l-Affarijiet Barranin jew saru bl- użu tal-voti ta' flus li jaqgħu taħt il-Ministeru ta' l-Affarijiet Barranin sena b'sena bejn l-1990 u 1996?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Viċi Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent): Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra tabella li tiġbor l-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant.

SANT'ANTIN - IMPJANT TA' RIĊIKLAĠĠ

L-ONOR.

LAWRENCE GONZI (f'isem l-Onor.

Ċensu Galea) staqsa lill- Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm hu n-numru ta' mpjegati li fil-preżent qed jaħdmu mal-purification plant li hemm f'Sant'Antnin?

Jista' l-Ministru jara li l-impjant jitħaddem kontinwament, b'mod li l- ilma li hemm meħtieġ mid-Dipartiment ta' l-Agrikoltura għall-bdiewa, fil- fatt jiġi pprovdut lil dan id-dipartiment?

Lil min aktar jiġi pprovdut ilma minn dan l-impjant?

X'persentaġġi ta' l- ilma jintuża għall-industrija, u x'jifdal għall-agrikoltura?

Kull kemm żmien isiru testijiet fuq dan l-ilma u x'riżultati qed joħorġu minn dawn it-testijiet?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR (Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni): In-numru ta' mpjegati fl-impjant ta' Sant'Antin huwa ta' 46.

Minn dawn 32 jaħdmu fuq sistema ta' 4 shifts, waqt li l-bqija jaħdmu bil- ġurnata.

L-impjant ta' Sant'Antnin jaħdem fuq bażi ta' 24 siegħa kuljum, jiġifieri kontinwament.

Madankollu s-sistema li biha jaħdem l-impjant hija waħda bioloġika u għaldaqstant xi drabi jista jkun hemm waqfien sakemm is-sistema terġa tiġi lura f'posta.

Jista' ukoll ikun hemm waqfien minħabba raġunijiet ta' ħsara fl-apparat jew makkinarju.

Il-waqfien fil-produzzjoni ta' l-ilma dejjem jinżammu qosra kemm hu teknikament possibli.

L-ilma ta' l-impjant jintuża l-aktar mill-bdiewi, iżda persentaġġ ta' 25% jintuża mill- industrija (i.e. l-agrikoltura tieħu 75% ta' l-ilma).

Testijiet fuq l-ilma, u anke fuq il-proċess tat-tisfija kollu, jsiru kuljum u r-riżultati jkunu fil-limitu kif stabbilit mill-WHO standards for irrigation of crops eaten raw.

Jekk dawn il-limiti jinqabżu d- distribuzzjoni ta' l-ilma tieqaf sakemm ir-riżultati jerġgħu jiġu għan- normal.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu issa għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA

ONOR.

ALFRED SANT: Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Informazzjoni dwar membri fil-Korp tal-Pulizija fil-5 ta' Frar 1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 2732.

Informazzjoni dwar parteċipazzjoni mit-Tarzna ta' Malta f'ship repair exhibitions li saru bejn l-1994 u l-1996, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 3322.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, f'isem il-Ministru ta' l-Ekonomija u l- Finanzi inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 29 ta' l-1997 - Indiċi ta' l-Inflazzjoni għas-sena 1996;

f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali inqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 25 ta' l-1997 - Regolamenti ta' l-1997 biex jemendaw ir-Regolamenti ta' l-1991 għaċ-Ċertifikat fl-Edukazzjoni għall- Gradwati;

Avviż Legali Nru 26 ta' l-1997 - Regolamenti ta' l-1997 biex jemendaw ir-Regolamenti ta' l-1990 għall-Kors tad-Diploma fl-Istudji tax- Xogħol;

Avviż Legali Nru 27 ta' l-1997 - Regolamenti ta' l-1997 biex jemendaw ir-Regolamenti ta' l-1988 għall-Kors għall-Grad ta' Baċellerat ta' l- Arti fl-Istudji Reliġjużi - B.A. (Rel.

Stud.);

Avviż Legali Nru 28 ta' l-1997 - Regolamenti ta' l-1997 biex jemendaw ir-Regolamenti ta' l-1993 għall-Kors għall-Grad ta' Bachelor of Engineering (Honours) - B.Eng.

(Hons.);

Lista ta' uffiċjali u membri tal-Kummissjoni Regatta 1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru W82; u

Kopja ta' l-audited accounts tal-Fondazzjoni għall-Istudji Internazzjonali mill-1987 sa l-1995, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru W116; u

f'isem il-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja tal-ftehim iffirmat fis-7 ta' Frar 1997 bejn id-Dipartiment ta' l-Anzjani u Bżonnijiet Speċjali u l-Awtoritajiet tal-Knisja dwar id- Dar ta' l-Anzjani ta' Bormla, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 3353; u

f'isem il-Ministru ta' l-Industrija inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja tal-korrispondenza bejn il-Korporazzjoni Maltija għall-Iżvilupp u BOVIS International għat-tħejjija ta' rapport dwar Science and Business Park u għat-tħejjija ta' rapport dwar upgrading and management ta' l-oqsma industrijali, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru W111.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Debono Grech.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH (Ministru tat-Trasport u Portijiet): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja tal-konklużjonijiet tal-laqgħa ministerjali tal-European Civil Aviation Conference li saret fl-14 ta' Frar 1997, f'Copenhagen, id- Danimarka, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 3369; u

Kopja tal-kuntratt iffirmat fis-26 ta' Lulju 1993 bejn is-Sur Charles Aquilina u l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku dwar kiri ta' villa f'H'Attard, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru W 112.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Grech.

ONOR.

EDWIN S. GRECH (Ministru tal-Ħarsien Soċjali): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Rapport dwar il-Ħidma tal-Kummissjoni għall-Promozzjoni tas-Saħħa u s- Sigurta' fuq il-Post tax-Xogħol għas-sena 1996.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Sqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ESTIMI ĠENERALI 1996

RIŻOLUZZJONI LI TAWTORIZZA L-GĦOTI MILL-FOND KONSOLIDAT U LI JITRESSAQ L- ABBOZZ TA' LIĠI DWAR L-APPROPRAZZJONI (ORDNI PERMANENTI NRU.

MADAM SPEAKER: Hemm xi arranġament bejn iż-żewġ naħat tal-Kamra dwar kif se jsir ix-xogħol?

Il-Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, il-ftehim hu li l-ħin jinqasam indaqs bl- ewwel parti għall-Oppożizzjoni u l-aħħar parti għall-Gvern.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gonzi.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Madam Speaker, nikkonferma.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Mizzi jekk jogħġbu jressaq ir-riżoluzzjoni.

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, f'isem il-Ministru ta' l-Ekonomija u l- Finanzi nressaq din ir-Riżoluzzjoni:

Illi s-somma ta' mhux iżjed minn erba' mija u tliet miljuni, disa' mija u sebgħa u ħamsin elf, mija u wieħed u ħamsin liri Maltin (Lm403,957,151) li tirrappreżenta l-ammont kollu tar-Riżoluzzjonijiet approvati mill-Kumitat ta' Provvista, kif dettaljati fl-Abbozz ta' l- Estimi Ġenerali 1997 taħt il-Voti 1, 2, 4 sa 46, 48 sa 51 u I sa XIV tiġi mogħtija għan-Nefqa mill-Fond Konsolidat; u

Illi l-Ministru ta' l-Ekonomija u l-Finanzi jressaq l-Abbozz ta' Liġi dwar l-Approprjazzjoni (1997).

MADAM SPEAKER: Min jissekonda jekk jogħġobkom?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Hemm rimarki?

L-Onor.

Michael Bonnici.

ONOR.

MICHAEL BONNICI: Madam Speaker, jekk wieħed iħares lejn il-Budget ta' l-1997 li qegħdin niddiskutu jara li l-poplu kellu ċerti expectations.

Kuntrarju għal dak li kien jiġri fiż-żmien il-Gvern Nazzjonalista fejn il- poplu kien dara li lanqas biss jagħti kas ta' x'se jkun hemm fil-budget, din is-sena l-poplu stenna xi ħaġa ġdida.

Pero' jidher li ma kien hemm assolutament xejn ta' novita' f'dan l-ewwel budget ta' Gvern Laburista.

Qed ngħid hekk, Madam Speaker, għal diversi raġunijiet u l-ewwel raġuni prinċipali hija li ma kienx hemm żidiet lill-anzjani.

Wara propaganda li kienet issir mill-Partit Laburista meta kien għadu fl- oppożizzjoni u kienu jgħidu li l-għoli tal-ħajja qed jifni lil kulħadd, wieħed kien jistenna li llum li l-għoli tal-ħajja qed ikompli jiżdied jingħataw xi żidiet, pero' minflok inħolqu biss taxxi.

Donnu li b'kumbinazzjoni l-Gvern Malti żied it-taxxi proprju fuq l-istess l- affarijiet li l-Gvern Ingliż ftit tal-ġimgħat ilu kien ukoll żied it-taxxi fuqhom, jiġifieri l-fuel, is-sigaretti, ix-xorb u l-vjaġġi bl-ajru.

Suppost li t-taxxi jsiru jew minħabba nfiq kapitali li jkun qed jiġi ntrodott mill-ġdid, jew biex jagħmel tajjeb għall-iżbilanċ ta' spejjeż li jkunu ntnefqu fis-sena ta' qabel, jew inkella biex jingħataw benefiċċji soċjali għal dawk li jkunu tassew jenħtiġuhom.

Fil-każ ta' dan il-budget wieħed għandu jaħseb li dawn it-taxxi żdiedu biex jagħmlu tajjeb għall- iżbilanċ, pero' filwaqt li l-Gvern Laburista qed jgħid li sar ħafna nfiq żejjed, ħafna minn dawn il-flus intnefqu proprju fuq investimenti li riedu jsiru bilfors u li l-ispejjeż tagħhom jiġu rkuprati wara ċertu żmien.

Madam Speaker, kulħadd jaf li meta tela' fil-gvern il-Partit Nazzjonalista kien wiret l-istess sitwazzjoni ta' żbilanċ fil-kontijiet, pero' bid-differenza li ma' dan kien hemm ukoll tenders li kienu jinkludu xogħol ta' toroq ġewwa Kemmuna!

Kien hemm ukoll xogħol ħażin li kien sar fil-Freeport li għalih kienu ntnefqu miljuni kbar ta' liri, silos li kienu strutturalment difettużi u li kellhom jiġu rranġati u għexirien ta' azjendi falluti.

Dak iż-żmien kien hawn ukoll instabbilta' fil-pajjiż u llum huwa l-istess Gvern Laburista li jammetti li saru l-iżbalji.

Minbarra dawn l- iżbalji kellna wkoll il-fatt li d-demokrazija kienet qed tiġi mhedda, apparti li kien hawn ħafna inġustizzji u kien hawn ukoll ħafna unemployment tant li biex iniżlu l-figura tal-qgħad kienu mpjegaw kważi 8,000 ruħ mas- settur pubbliku ftit taż-żmien qabel l-elezzjoni ta' l-1987.

Kawża ta' dan il-Gvern Nazzjonalisata kellu jġorr piż ta' kważi Lm30 miljun f'pagi għal dawn in-nies.

Pero' minkejja dan, il-Gvern Nazzjonalista kien żamm il- wegħda tiegħu ma' dawn in-nies u ma keċċa lil ħadd..

Mela waqt li l-Partit Laburista qed għid li ma jridx jammministra l- ekonomija tal-pajjiż bl-iskossi - u għandu raġun - il-Gvern Nazzjonalista wkoll ma kienx irid konfrontazzjoni dak iż-żmien.

Pero' kif wieħed jista' jgħid li ma kellniex skossi f'dawn l-ewwel xhur ta' Amministrazzjoni Laburista ġdida?

Rajna li, bħalma kien wiegħed, il-Gvern Laburista mal-ewwel rtira s-sehem ta' Malta fil-Partnership for Peace għax skond il-Partit Laburista dan kien imur kontra n-newtralita'.

Jumejn ilu l-Onor.

Guido de Marco ta spjega tajba ħafna proprju fuq dan is-suġġett.

Pero' wieħed irid jara issa jekk il-fatt li ħriġna mill-Partnership for Peace hux se jfisser li nidħlu f'partnership ieħor.

Nafu li fis-sajf li ġej ġewwa Madrid in-NATO se tagħmel konferenza importanti biex tara kif tista' tamalgama magħha, f'xi forma ta' assoċjazzjoni, lill-pajjiżi ta' l-East u qegħdin jitkellmu fuq "a new set of European security institutions".

Issa naraw jekk fil-fatt il- Gvern Laburista hux qiegħed jaħseb li aħna niġu pparagunati man-naħa ta' l- East u nipparteċipaw ukoll f'din l-assoċjazzjoni l-ġdida u aktar 'il quddiem beħsiebni nagħmel mistoqsija parlamentari lill-Ministru ta ' l- Affarijiet Barranin jekk għandux il-ħsieb li Malta jdaħħalha f'dan in-new set of European security institutions.

Pero' nafu, li jiġri x'jiġri, il- pajjiż illum il-ġurnata huwa mneżża' minn kull xorta ta' sigurta'.

Il-Viċi Prim Ministru qal li llum it-theddida m'hijiex ta' gwerra imma huma affarijiet oħra bħal, per eżempju, tniġġiż ta' l-arja, tniġġiż tal-baħar, tniġġiż ta' affarijiet oħra, korruzzjoni, droga, eċċ., pero' llum il- ġurnata wkoll nistgħu niġu mhedda b'xi gwerer u wieħed irid jilqa' għal dan.

Nafu x'ġara ftit ta' snin ilu meta konna qed infittxu għaż-żejt meta kien hemm theddida kbira min-naħa tal-Libja u pprovaw jattakkaw ukoll dak l-oil rig li kien qed iħaffer fl-ibħra territorjali Maltin.

GĦad irridu naraw x'sigurta' se jkollu pajjiżna.

Nafu kemm il-Gvern Laburista ta' qabel l-1987 kien preokkupat b'din il-materja.

Jien nittama li l-Gvern iserraħ ras il-poplu Malti rigward is-sigurta' b'xi forma ta' ftehim ma' xi ħadd għax dak li hemm ma' l-Italja ċertament m'huwiex biżżejjed.

Madam Speaker, kellna skossi oħrajn u nsemmi waħda minnhom li kienet proprju l-Gozo Channel, jew aħjar il-fares ġodda tal-Gozo Channel.

Huwa veru li l-Gvern Nazzjonalista għamel il-kuntratt biex jinbnew żewġ vapuri oħra jew tlieta għall-prezz ta' xi ħaġa fuq l-Lm20 miljun, imma dak iż- żmien il-Partit Nazzjonalista fil-gvern kien qed jaħseb għall-futur.

Nafu u ntqal anke hawn ġew li ċerti vapuri m'humiex seaworthy.

Dawn lanqas huma tajbin biex jivvjaġġaw, aħseb u ara biex iġorru dik il-merkanzija kollha!

Jien naħseb li l-Partit Nazzjonalista kien qed jaħseb fil-futur meta hu ried li fil-futur qarib, ħamsa, sitta, seba' snin oħra jkollna l- aħjar trasport bejn iż-żewġ gżejjer.

Li huwa żgur huwa li Gvern Nazzjonalista qatt ma kellu l-ħsieb li jintroduċi nollijiet ogħla mmedjatament imma gradwalment, sakemm il-vapuri l-ġodda jilħqu jiġu.

Dan kien proprju l-ewwel skoss li ħa l-poplu Għawdxi u qed naraw kemm hemm diżgwid u kemm qed ikun hemm nuqqas ta' turisti u allura nuqqas ta' xogħol.

Aħna dan ma ridnihx.

Aħna nixtiequ li f'Għawdex ikomplu bil-business li kien għaddej biex il-poplu Għawdxi jkollu l-introjtu bħalma għandna f'Malta.

Aħna ma rridux li pajjiżna jmur lura, anzi nagħmluha ċara li rridu lil pajjiżna jmur 'il quddiem.

Madam Speaker, skoss ieħor kienu t-taxxi li qed jiġu ntrodotti.

Ma ninsewx li l-Gvern Nazzjonalista għamel diversi riformi fit-taxxi u jien nistaqsi jekk il-poplu jiflaħx għal aktar riformi bl-introduzzjoni ta' taxxa ġdida minflok il-VAT.

Nafu kemm il-Gvern Nazzjonalista ħadem biex inaqqas il-piż tat-taxxa diretta minn fuq il-poplu.

Qabel l-ogħla persentaġġ ta' taxxa fuq id-dħul kien ta' 65% u aħna din niżżilniha għal 35%.

Kien hemm aktar nies li nqabdu b'din it-taxxa milli kienu jinqabdu bit-taxxa tal-65%.

Tneħħiet ukoll it-taxxa tas-suċċessjoni.

Nafu wkoll kemm hemm koppji miżżewġin li jaħdmu t-tnejn li ffrankaw il-flus meta huma għażlu kompjutazzjoni separata tat-taxxa.

Bl-introduzzjoni ta' flat rate ta' 17% taxxa fuq il-part-time job wieħed ma kienx qed jaħdem il-part-time job biex iħallas it-taxxa biss imma kien qed jibqagħlu l-flus f'idejh.

Kien ta' benefiċċju kbir għal ħafna nies meta ġiet introdotta l-withholding tax għax uħud ma baqgħux jindikaw l-ammonti ta' flus li għandhom fil-banek u kienu jħallsu biss 15% taxxa fuqhom.

Waħda mill-aktar miżuri importanti li daħlet f'nofs is-sena li għaddiet kienet li ħaddiem li jaqla' sa Lm4000 ma jħallasx taxxa.

Dawn kienu kollha benefiċċji kbar għall-ħaddiem Malti.

Jiena nittama li l-Gvern jirrikonoxxi dawn l-affarijiet u jagħmel xi ħaġa biex inaqqas it-taxxi diretti.

Illum hija policy ta' diversi gvernijiet kemm fl-Amerka, fil-Ġermanja u fl-Ingilterra li jnaqqsu t-taxxi diretti u minflokhom idaħħlu taxxi indiretti.

Madam Speaker, skoss ieħor kien proprju fil-kwestjoni tal-buses.

Dawn kellhom jinbidblu u fil-fatt is-sena li għaddiet daħlu tlieta għalkemm kien hemm ordnijiet għal ħafna aktar għax meta l-Gvern Nazzjonalista ħareġ l- offerti kien hemm 150 li applikaw biex jibdlu x-char-a-bancs tagħhom.

U issa se niġu status quo, jiġifieri se nibqgħu b'dawk ix-char-a-bancs li għandna qodma u mkissrin, li huwa disgrace.

Jiena ma nistax nifhem kif din il-ħaġa se terġa' tiġi kkonsidrata mill-ġdid meta aħna tant ħdimna għaliha.

Niftakru kemm qlajna kritika min-naħa ta' l-Oppożizzjoni.

Ma ninsa qatt lill-ħabib kbir tiegħi, is-Sur Freddie Micallef, jinsisti li hemm bżonn li jinbidlu dawn ix-char-a-bancs mill-aktar fis u issa reġġajna kollox lura għal diversi raġunijiet.

Dan huwa żball.

Aħna rridu li jekk jista' jkun il-poplu Malti juża l-karrozzi tal-linja biex innaqqsu t-traffiku u t- tniġġis ta' l-arja.

Imma se nerġgħu nwaqqfu kollox, forsi anke għal snin sħaħ, minħabba din id-deċiżjoni dwar ix-char-a-bancs il-ġodda.

Jien hawnhekk nistaqsi x'sar minn dawk il-flus li ddepożitaw is-sidien tax-char- a-bancs, humiex se jieħdu xi imgħaxijiet fuqhom u jekk il-Gvern huwiex se jikkommetti ruħu li jagħti dik l-għajnuna li kien beħsiebu jagħti meta jiġu x-char-a-bancs il-ġodda.

Hemm ħafna diżgwid bejn is-sidien tax-char-a- bancs, ma jafux x'se jiġri, ħadd ma jrid jirranġa x-char-a-bancs tiegħu u se nibqgħu f'sitwazzjoni verament ta' mistħija.

Forsi l-Gvern Nazzjonalista kellu ftit tort f'din il-materja imma żgur li t-tort issa se jkun totalment tal-Partit Laburista li proġett bħal dan, li kien se jkun ta' utilita' kbira kemm għall-poplu Malti u kemm għat-turisti, se jħallih jittardja.

Kellna wkoll diskors fuq id-Dockyard.

Aħna qbilna mad-deċiżjoni tal- Gvern li jemenda l-Liġi dwar id-Dockyard u nawgurawlu li jkun hemm suċċess pero' wieħed irid joqgħod attent għaliex il-ħaddiema m'humiex kuntenti b'dak li sar u kważi saret protesta kontra d-deċiżjoni li ħa dan il- Parlament.

Fid-Dockyard hemm nies kapaċi, nies tas-sengħa, nies ta' l- affari tagħhom u nies li jaħdmu, pero' għadna minnhom mogħmijin ħafna bil- politika.

Jiena u ġej kont qed nisma' r-radju, u kien hemm semmiegħ li kkummenta li d-Dockyard hija mmexxija biss mill-General Workers' Union.

Jekk il-General Workers' Union hija affiljata mal-Partit Laburista - għalkemm mhux direttament - jenħtieġ li l-politika tinqata' totalment minn hemmhekk.

Jenħtieġ li l-ħaddiema tad-Dockyard jifhmu l-pożizzjoni li jinsabu fiha u d-dejn kbir li għandhom.

Dawn għandhom jagħmlu l-kuraġġ, jaċċettaw id-deċiżjoni ta' dan il-Parlament u jaħdmu bi sħiħ bħalma awgura wkoll iċ-chairman il-ġdid, li min-naħa tiegħi nawguralu li jmexxi tajjeb u jkollu suċċess.

Nafu li s-sena l-oħra d-Dockyard kellha telf ta' Lm12.5 miljun.

F'dawn l- aħħar 25 sena, kien biss fl-1986 li d-Dockyard tellgħet turnover ta' Lm25 miljun meta kellha telf ta' Lm4 miljun.

Dak iż-żmien kien hemm workforce ta' 4,300 u konna mexjin mhux ħażin.

Proprju għaxar snin wara, jiġifieri fl-1996, skond ir-rapporti li ġew ippreżentati hawnhekk, it-turnover kien biss ta' Lm12.5 miljun, jiġifieri eżatt in-nofs ta' dak li kien għaxar snin ilu, u l-workforce kienet ta' 3,374.

Barra minn hekk il-Gvern ippompja Lm10 miljun.

Mela filwaqt li għaxar snin ilu d-Dockyard kellha turnover ta' Lm25 miljun b'4,300 ħaddiem, illum b'1,000 ħaddiema inqas qed tagħmel turnover ta' Lm12.5 miljun!

Din hija serja ħafna u minn hawnhekk nagħmel l-appell li mil-lum 'il quddiem l-estimi finanzjarji tad-Dockyard għandhom jiġu għall-iskrutinju ta' dan il-Parlament.

Bħalma l-estimi tal-Malta Maritime Authority, ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar, tal-Korporazzjonijiet Telemalta u Enemalta u diversi korporazzjonijiet oħrajn jiġu għall- approvazzjoni ta' din il-Kamra, hekk ukoll l-estimi finanzjarji tad- Dockyard, fejn il-Gvern qed jippompja dawn il-miljuni kollha, għandhom jitressqu quddiemna Fil-Leġislatura l-oħra dan sar fil-Kumitat Permanenti dwar il-Kontijiet Pubbliċi imma kienet saret biss laqgħa jew tnejn.

Iċ- chairman kien l-Onor.

Lino Spiteri, illum Ministru tal-Finanzi, u nista' nifhem li mill-mistoqsijiet li kien għamel seta' jara l-importanza li l- finanzi tal-Malta Drydocks jiġu scrutinised minn dan il-Parlament.

Madam Speaker, kif kont qed ngħid qabel, issa iktar se jkollna għoli tal- ħajja.

Per eżempju, fejn qabel is-sales kienu jdumu 15-il ġurnata jew tliet ġimgħat biex tal-ħwienet ineħħu l-istocks li jkollhom u jġibu l- ġodda, illum qed naraw li dawn baqgħu sejrin kważi sa l-aħħar ta' Frar.

Dan m'huwiex sinjal tajjeb għax juri li n-nies forsi ma xtrawx biżżejjed.

Għalhekk kif kien igħid il-Partit Laburista hemm bżonn immedjatament li nikkontrollaw l-għoli tal-ħajja u naf x'qed ngħid.

Nafu li l-prezzijiet ta' affarijiet essenzjali ta' l-ikel bħal kafe', zokkor u żejt qed jogħlew.

Qed jogħlew ukoll il-mediċini - mhux dawk li ssemmew mill-ħabib tiegħi, l- Onor. Antoine Mifsud Bonnici, li forsi ma tantx jintużaw - li m'hemmx stocks tagħhom fl-isptar.

Per eżempju, l-prezz tar-Renitec li jintuża għall-pressjoni għolja minn Lm8.24c tela' għal Lm8.72c.

Issa kien hemm żmien twil li ma kienx hemm stocks ta' dan il-prodott fl-isptar.

Mela l- għoli tal-mediċini qed jiżdied sewwa u fl-ispiżeriji ta' l-isptar mhux qed ikun hemm ċerti stocks.

Tant hu hekk li n-nies li huma intitolati għal dawn il-mediċini - dawn qed iħallsu t-taxxa wkoll - qed ikollhom jixtruhom bi prezzijiet għoljin jew jingħataw xi ftit għal xi tlett ijiem.

Jien naħseb li hemm bżonn li l-Gvern jikkontrolla l-għoli tal-ħajja.

Huwa veru li dan m'huwiex faċli għax ċerti affarijiet jogħlew minn barra u żgur li l-lira sterlina, l-mark Ġermaniż u d-dollaru Amerikan jirriflettu fuq l- għoli tal-ħajja, imma hemm bżonn li l-Gvern jikkontrolla iktar mill-iktar fis possibbli ħalli ma jħallix lill-poplu jbati.

M'huwiex biżżejjed li joħroġ lista ta' affarijiet u jiġġustifika jew le għalfejn għolew.

Madam Speaker, se ngħid xi ħaġa dwar il-VAT u s-sistema ġdida ta' taxxi li qed tiġi proposta.

Nafu li l-poplu Malti, b'mod speċjali r-retailers u n- negozjanti, f'dawn l-aħħar ġranet u f'dawn l-aħħar snin iffaċċjaw riformi kbar fit-taxxa.

Il-poplu kważi kien dara s-sistema tal-VAT.

Bis-sistema l-ġdida li qed tiġi ntrodotta u li għadha kif ħarġet white paper fuqha forsi veru se jonqsu xi charges minn fuq il-konsumaturi, pero' ta' min igħid li l-fiscal registers se jibqgħu.

Jien nemmen li għandu jkollna moralita' fiskali għax m'huwiex sewwa li jkun hawn is-serq u l-ħaddiem iħallas kemm għandu jħallas imbagħad min jaħdem għal rasu jaqla' kemm irid mingħajr kontroll.

Jien nemmen f'din il-ħaġa pero' l-poplu Malti ġie mqarraq ħafna għaliex kollox se jibqa' kważi l-istess.

Għalhekk il-Partit Nazzjonalista qed jgħid li l-VAT se tibqa' u li se jinbidel biss isimha u li l-affarijiet l-oħra se jibqgħu hemmhekk.

Madam Speaker, dwar l-edukazzjoni se nitkellem biss fuq l-Universita'.

Nafu li fl-1995 il-Partit Nazzjonalista fil-gvern ivvota Lm5.8 miljun għall-Universita', fl-1996 ivvota Lm7.2 miljun - qabża ta' kważi Lm1.5 miljun - u f'dan il-budget ta' l-1997 il-Gvern Laburista qed jivvota Lm7.6 miljun, jiġifieri Lm400,000 iktar mis-sena l-oħra.

Aħna veru rridu ninkoraġġixxu l-istudju.

Fil-mission statement hemm kliem sabiħ dwar x'għandu jsir fl-Universita' imma wieħed irid joqgħod attent għax hemm miktub ukoll: "The University will be made responsible to Parliament for its duties and responsibilities."

Jien nifhem li peress li l-Gvern qed joħroġ dawn il-flus kollha - Lm7.6 miljun u forsi iktar ukoll - il- Parlament għandu jkun jaf dawn il-flus fiex qed jintnefqu u x'benefiċċju qed nieħdu minnhom ukoll.

Pero' wieħed irid jara wkoll xi jfisser il-kliem "the University will be restructured" u l-fatt li se jkun hemm "contractual arrangements with Government" kif hemm imsemmi fil-mission statement.

Jiġifieri rridu naraw jekk l-awtonomija ta' l-Universita' hix se tibqa' sħiħa bħalma inżammet fl-għaxar snin ta' Gvern Nazzjonalista.

Issa se jkun hemm possibbilta' li l-Universita' "will be made responsible to Parliament for its duties and responsabilites" u l-finanzi tagħha se jiġu diskussi hawnhekk.

Din wieħed jifhimha u jirraġunaha, aħseb u ara allura kemm hemm bżonn li l-finanzi tad-Dockyard, li qed tieħu dawk il-miljuni kollha, jersqu hawnhekk f'dan il-Parlament biex jiġu diskussi wkoll!

Madam Speaker, fis-saħħa għandna sitwazzjoni li hemm bżonn li wieħed jagħti kasha sewwa.

L-ewwelnett nafu li l-MAM, l-assoċjazzjoni tat-tobba, għamlet ukoll is-sottomissjonijiet tagħha dwar l-isptar il-ġdid.

Jien nista' ngħid li domt naħdem l-isptar għal kważi 20 sena u naf kemm hemm bżonn li jkollna sptar ġdid.

Irridu naħsbu għall-futur biex ikollna sptar adattat għall-ħtiġijiet moderni li qed jiżviluppaw madwarna.

Jien hawnhekk nagħmel appell lill-Gvern biex mingħajr xeħħa jerġa' jikkonsidra malajr id- deċiżjoni tiegħu.

Iż-żmien qiegħed jaħrab u mhux se jagħtina ċans nilħqu l- iskopijiet tagħna.

Il-Gvern Nazzjonalista wkoll kien jgħid li l-Isptar San Luqa sar żgħir u l-Partit Laburista kien jgħajjarna li fil-wards hemm in- nies fil-kuriduri.

In-nies għadhom fil-kuriduri għax l-ispazju ma tistax iġġebbdu.

Dak huwa l-uniku sptar b'xejn u l-massa l-kbira tal-pazjenti hemmhekk imorru.

Nammetti li hemm servizzi tajbin ta' tobba, ta' professuri u ta' nurses, bil-limitazzjonijiet kollha li hemm, pero' jenħtieġ li l- Gvern jikkonsidra bl-ikbar serjeta' li dak il-proġett ta' San Raffaele jitkompla.

Il-MAM qalet li għandna nibdlulu ismu.

Issa tgħidlu San Raffaele, tgħidlu San Luqa u tgħidlu San Pupulju dan sptar jibqa'!

(Interruzzjonijiet) Trid issemmih għal San Pawl?

Allura jien ngħid San Filep ukoll!

(Interruzzjonijiet) Issa se żżid San Ġorg ta' Ħal Qormi wkoll!

Jenħtieġ li l-Gvern jieħu deċiżjoni fuq dan l-isptar.

Huwa veru li dan huwa investiment qawwi li se jaħleb ħafna mill-Voti tal-budget, pero' jenħtieġ li dan l-isptar jinbena u jkollu l-aktar attrezzaturi moderni possibbli.

Per eżempju, dan l-aħħar qrajna li saret operazzjoni ta' l- għajnejn fl-Ingilterra fejn intuża l-aktar apparat modern u sofistikat.

Allura għaliex f'Malta m'għandux ikollna dawn il-faċilitajiet?

Il-Gvern Nazzjonalista kien nefaq miljuni ta' liri f'equipment ġdid biex setgħu jsiru open heart surgeries kif ukoll diversi operazzjonijiet fuq l-irkoppa, dik tal-prostheses.

Nafu li kellna u għad għadna speċjalisti kapaċi.

Lil dawn l-ispeċjalisti li qed jitħarrġu tant tajjeb għandna nagħtuhom l- ispazju u l-apparat neċessarju għal sptar modern għax hekk jixraq.

Jien ma naqbilx li meta jitlesta l-isptar il-ġdid, l-iSptar San Luqa għandu jsir sptar għall-anzjani.

Naħseb li dan ikun żball għax filwaqt li ż-żewġ partiti politiċi jaqblu li l-anzjani għandna nżommuhom fil- komunita', ma rridux noħolqu dik l-istigma ta' Imgieret ieħor fl-iSptar San Luqa.

Jew se nirriservaw dak l-isptar għal ċertu mard partikolari - u jekk hemm bżonn anke l-casualty tibqa' hemmhekk - jew inkella se nirrovinaw kollox.

Jekk aħna ndaħħlu lill-anzjani hemmhekk nispiċċaw bħalma kien jiġri dari meta konna ndaħħluhom l-Imgieret.

Dik kienet stigma kerha imma llum il-ġurnata l-affarijiet tbiddlu ħafna.

GĦalhekk nittama li l-Gvern jieħu deċiżjoni serja f'din il-ħaġa u ma jħarisx lejn il-pika politika ħalli jkun jista' jaħdem għall-ġid tal-poplu Malti kollu.

Il-Gvern Nazzjonalista fl-1995 u fl-1996 kien ivvota Lm48 miljun għas-saħħa, għall- anzjani u għal family affairs.

Illum il-ġurnata, għall-istess ħaġa, għalkemm saru xi ftit tibdiliet, il-Gvern preżenti qed jivvota Lm45 miljun, jiġifieri Lm3 miljun anqas.

Din hija xi ħaġa serja għax fil-qasam tas- saħħa, fil-qasam ta' l-anzjani u fil-qasam soċjali tal-family affairs m'għandux ikollna xeħħa.

Madam Speaker, sieħbi l-Onor.

Tonio Borg diġa' tkellem dwar il-ħabs ta' Kordin u l-correctional services.

Nafu li fl-1995 għal dan is-settur kien hemm ivvotati Lm800,000, fl-1996 is-somma vvotata kienet ta' Lm1.2 miljun u għall-budget ta' din is-sena l-Gvern Laburista vvota Lm1.3 miljun.

Huwa tajjeb li wieħed iżid għax hekk hemm bżonn, pero' huwa tajjeb li ngħid ukoll li għal education and training for inmates fl-1996 il-Gvern Nazzjonalista kien ivvota Lm40,000 waqt li għall-1997 m'hawn ivvotat assolutament xejn, lanqas sold wieħed.

Issa dan huwa importanti għax bħalma qegħdin naqblu li l-għajnuna li nagħtu lil persuni b'diżabilita' m'għandhiex tkun politiċizzata, li lil dawn in-nies m'għandniex inwarrbuhom u nemarġinawhom iżda għandna npoġġuhom fiċ-ċentru tas-soċjeta' Maltija u ngħinuhom b'kull mezz possibbli, allura dawn in-nies li qegħdin ġewwa l- ħabs irriduhom jirriformaw ruħhom allavolja ħafna minnhom huma riċedevi, jiġifieri joħorġu mill-ħabs u f'kemm ili ngħidlek jerġgħu jsibu ruħhom ġewwa.

Anke għal dak li għandu x'jaqsam mal-community work service li ntroduċa l- Gvern Nazzjonalista għall-inmates tal-ħabs, filwaqt li fl-1996 kien hemm ivvotati Lm10,000 - barra minn Malta qed jużaw ħafna l-metodu li parti mill- piena tkun li tagħmel xogħol fil-komunita' mhux li toqgħod ġol-ħabs - f'dan il-budget m'hemm ivvotat xejn.

Rigward training għal dawn in-nies, fl- 1996 l-Gvern Nazzjonalista kien ivvota Lm10,000 u din is-sena kulma hemm ivvotat huwa biss Lm1,000.

Madam Speaker, kelli ħafna aktar xi ngħid pero' ma fadallix ħin u se nispiċċa proprju biex nitkellem dwar din l-istituzzjoni, il-Parlament.

Ħdejja hawn l-Onor.

Lawrence Gonzi li nafu kemm ħadem biex poġġa lil dan il- Parlament fil-pożizzjoni li qiegħed illum, bil-faċilitajiet kollha li għandna u jien nawgura li anke inti, Madam Speaker, iżżomm in high esteem il-pożizzjoni tal-Parlament anke b'servizzi oħra ġodda, b'mod speċjali fejn tidħol il-librerija.

Jien nappella sabiex bil-flus ivvotati b'dan il- budget il-Parlament ikollu librerija mgħammra b'kotba aġġornati għaliex il- kotba li għandna bħalissa lanqas biss tista' tagħmel riferenza għalihom.

Jien naf kemm l-iskrivani, l-ushers u kulħadd jagħti servizz f'dan il- Parlament, pero' jenħtieġ li jkollna librerija li tkun mgħammra b'kotba aġġornati.

Barra minn hekk għandna bżonn ukoll ta' diversi faċilitajiet, b'mod speċjali fiż-żewġt ikmamar ta' l-Oppożizzjoni li fihom iridu joqogħdu 34 ruħ.

Huwa veru li jien bħala Deputy Speaker għandi l-uffiċċju tiegħi, pero' naħseb li tkun ħaġa tajba li jkun hemm xi kamra - naf li s-Sedja diġa' qed taħseb dwar dan - adattata ħafna aħjar.

Jien nirringrazzjak ukoll talli komplejt fuq l-inizjattiva li kienet ittieħdet mill-iSpeaker preċedenti fuq dak li jirrigwarda l-kors tal-computers li għadu kif sar u anke dwar il-kors ta' l-E-Mail.

Jien attendejt għal dawn il-korsijiet li kienu tajbin ħafna u ngħidlek prosit talli żammejt din il-wegħda mal-Membri Parlamentari.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Helen D'Amato.

ONOR.

HELEN D'AMATO: Madam Speaker, f'dan l-istadju ta' appropriation qaluli li nistgħu nitkellmu fuq kollox, of cabbages and kings, pero' peress li meta kien hemm id-diskussjoni fuq il-Vot tas-Segretarjat Parlamentari għad-Drittijiet tan-Nisa jien kont msiefra fuq xogħol parlamentari, ħassejt li kelli nieħu dan il-ħin sabiex nitkellem u nagħti l-opinjoni tiegħi fuq dan is-suġġett, minkejja li naf li dakinhar kien tkellem dwaru l-Onor.

Richard Muscat.

Jien nixtieq ngħid li anke fejn jidħol l-isem innifsu ta' dan is-segretarjat, jiġifieri "Segretarjat Parlamentari għad-Drittijiet tan- Nisa" huwa xi ftit, kif narah jiena, barra minn żmienu.

Illum m'għadniex nitkellmu fuq drittijiet tan-nisa.

Dan kien diskors ta' snin ilu meta d- drittijiet l-iktar bażiċi tan-nisa kienu miċħuda lilhom u llum dawn id- drittijiet, permezz ta' tibdiliet kemm fil-liġijiet, kemm fir-regolamenti u anke fil-prattiċi wżati anke mid-dipartimenti tal-gvern ġew mogħtija lin- nisa Maltin.

Fid-dinja tal-lum nitkellmu fuq il-parteċipazzjoni tan-nisa u ta' l-irġiel u dan il-qasam beda anke jiġi diskuss miż-żewġ sessi.

Din il-ġimgħa kien hemm il-konferenza ta' l-IPU li saret f'New Delhi - attendejna għaliha jiena u l-Onor.

Joseph Abela - li tatna indikazzjoni li dan is-suġġett ta' parteċipazzjoni qed jibda jiġi diskuss bejn in-nisa u l- irġiel u mhux iktar minn nisa waħedna, qisu aħna biss għandna din il-claim għal parteċipazzjoni!

Iżda sfortunatament għall-Labour Party time stood still tul l-aħħar 10 snin ta' Amministrazzjoni Nazzjonalista f'dak li għandu x'jaqsam mad-drittijiet tan-nisa.

U issa qishom iridu jerġgħu jivvintaw ir-rota u jgħidu li jrid ikun għal darb'oħra l-Partit Laburista fil-gvern biex in-nisa jmisshom xi ħaġa.

Imma fil-fatt il-verita' x'inhi?

Il-verita' hi li veru li taħt Gvern Laburista kienu ttieħdu miżuri ta' titjib iżda kienu ttieħdu wkoll miżuri oħra li kienu sfaċċatament diskriminatorji kontra n-nisa bħal dak li l-mara ma setgħetx iżżomm jew tieħu xogħol li kien vakat minn raġel.

Illum qed jgħidu li jridu jitnaqqew il-liġijiet biex titneħħa d-diskriminazzjoni.

Iva, possibbli ma jafux li dawn il-liġijiet tnaqqew u ġew ukoll introdotti oħrajn ġodda?!

Per eżempju, nistgħu nsemmu l-Liġi tal-Familja u l-European Convention on Human Rights.

Jien m'iniex se noqgħod nidħol fid-dettall ta' liema liġijiet inbiddlu iżda nista' ngħid li minbarra l-bidliet fil-liġijiet sar ukoll tibdil fil-proċeduri dipartimentali sabiex ikun aktar assigurat l- implimentazzjoni ta' dawn il-bidliet u anke sabiex it-tibdil li sar jiġi rifless aktar.

U hawn nixtieq insemmi wħud mill-prattiċi li nbiddlu.

Insemmu, per eżempju, l-bidliet li saru fid-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni dwar il-formoli li jirrigwardaw l-awtorita' tal-ġenituri; il-bidliet li saru fid-Dipartiment tax-Xogħlijiet fejn tidħol l-awtorita' tal-ġenituri fil-każ ta' tfal taħt l-eta' li jaħdmu; il-bidliet li saru fid-Dipartiment tal-Libreriji Pubbliċi, fl-Uffiċċju tan-Nutar tal-Gvern dwar formoli ta' kuntratti, fir-Reġistru Pubbliku u fid-Dipartiment ta' l-Artijiet.

Illum li jrid isir huwa li jitkompla x-xogħol fuq l-istess pedamenti li tħejjew mill-Partit Nazzjonalista fil-gvern meta twaqqfu l-Kummissjoni għall-Avvanz tal-Mara u d-Dipartiment għall-Ugwaljanza u li fuqhom issa, tajjeb ngħidu, ġie mwaqqaf is-Segretarjat għad-Drittijiet tan-Nisa, għalkemm kif diġa' għidt l-isem li ingħata ma joġgħobnix.

B'hekk dawn il-leġislazzjonijiet ġodda li jidħlu fis-seħħ ikunu monitored biex jirrispettaw l-ugwaljanza.

Fil-fatt jiena nara li l-aktar għan importanti li għandu jgħaqqad ix- xogħol kollu ta' dan is-segretarjat parlamentari f'kull qasam biex veru sseħħ l-ugwaljanza huwa dak tal-mainstreaming.

Dan insibuh bħala prijorita', kif taf int, Madam Speaker, ukoll fil-"Platform for Action" li ħareġ minn Beijing u li ġie diskuss ukoll matul din il-ġimgħa f'New Delhi waqt il-Konferenza ta' l-IPU.

Ħareġ ċar ukoll li d-deċiżjonijiet u l- inizjattivi li jittieħdu fejn tidħol l-ugwaljanza għandhom jirriflettu kif jaħsbuha mhux biss in-nisa imma wkoll l-irġiel.

U l-ħsieb fundamentali tal- mainstreaming huwa li s-segretarjat għandu jassigura li f'kull liġi, inizjattiva jew proposta, tittieħed minn min tittieħed, sew jekk hija konsidrata bħala women's issue u sew jekk le, tkun tirrispetta l-prinċipju ta' l-ugwaljanza.

Iżda dan ma jfissirx li kull ħaġa taħt il-kappa tax-xemx li hemm bżonn issir f'dan ir-rigward trid issir minn dan is-segretarjat parlamentari.

Dan is-segretarjat irid jutilizza l-istrutturi u d- dipartimenti eżistenti u jara li dawn iwettqu x-xogħol.

Per eżempju, jekk is-segretarjat iħoss li għandu jkun hemm well woman clinic m'huwiex ix- xogħol tas-segretarjat parlamentari li jwaqqfu imma x-xogħol tiegħu huwa li jara li dan jitwaqqaf mill-ministeru tas-saħħa.

Eżempju ieħor huwa dak li li hemm f'waħda mill-proposti li nsibu fil- mission statement - hawnhekk se nikkwota bl-Ingliż għalkemm kont nippreferi kieku dawn kienu bil-Malti - li hija "to increase employment and career opportunities for women who intend to join or rejoin the labour market by providing training and re-training programmes.".

Jekk aħna se naħdmu fuq is-sistema tal-mainstreaming, li hija l-aħjar sistema, allura dan ix-xogħol mhux tas-Segretarjat Parlamentari għad-Drittijiet tan-Nisa imma huwa x- xogħol tad-Dipartiment ta' l-Edukazzjoni u ta' l-ETC li fil-fatt għandhom strutturi diġa' stabbiliti biex dan ix-xogħol isir kif fil-fatt diġa' kien qed isir.

Hawnhekk nixtieq nagħmel parentesi u ngħid li t-training u r-re- training m'hijiex xi inizjattiva ġdida ta' dan is-segretarjat imma huwa tkomplija tax-xogħol li diġa' kien isir fil-prattika.

Meta wieħed iħares lejn in-numru ta' nisa li qed jaħdmu llum meta mqabbel ma' dak ta' 10 snin ilu ma jibqagħlu l-ebda dubju li n-nisa kellhom kemm opportunitajiet ta' xogħol kif ukoll opportunitajiet ta' training.

Naturalment dan huwa proċess kontinwu li ma jistax jieqaf u naturalment jagħmel tajjeb is- Segretarjat Parlamentari li jagħraf din il-ħtieġa, imma jkun qed jagħmel tajjeb ukoll kieku jirrikonoxxi li dan ix-xogħol kien diġa' qed isir.

Nixtieq nagħti eżempju ieħor ta' mainstreaming.

Filwaqt li naqbel li dan is-segretarjat parlamentari għandu jħeġġeġ it- twaqqif taċ-child care centres jien jidhirli li din il-funzjoni m'għandhiex tkun waħda tiegħu u se ngħid għaliex.

Dan jista' jħalli riperkussjonijiet oħra anke fl-attitudnijiet u jkun żball jekk iċ-child care centres jitqiesu bħala xi miżura li hemm bżonnha biex jinkisbu d-drittijiet tan-nisa.

Meta jtiwaqqfu ċ-child care centres dan isir għall-benefiċċju tan-nisa u ta' l- irġiel biex fost affarijiet oħra jkun jista' jinħoloq iktar bilanċ bejn familja u xogħol.

Nerġa' ngħid li jkun żball jekk ngħaddu l-messaġġ li ċ- child care centres se jitwaqqfu biex jibbenefikaw biss in-nisa għaliex allura se nibqgħu nsostnu l-konċett li r-responsabbilta' tat-trobbija ta' l- ulied hija tal-mara.

Allura nistgħu ngħidu addio lill-konċett li kien beda jiddaħħal taħt Amministrazzjoni Nazzjonalista, permezz tal-family law u permezz tal-parental leave, li r-responsabbilta' tat-trobbija ta' l-ulied huwa taż-żewġ ġenituri indaqs.

Fil-mument li ngħaddu l-messaġġ li r- responsabbilta' ta' l-ulied hija ta' l-omm inkunu qed innaqqsu l- opportunitajiet ta' l-ugwaljanza.

Jien nara wkoll bħala żball jekk naħsbu li l-introduzzjoni taċ-child care centres huwa l-qofol għall-kisba ta' l-ugwaljanza u tal- parteċipazzjoni.

Hemm numru ta' miżuri oħra li jridu jittieħdu - iċ-child care centres m'humiex il-magic potion li hekk kif tagħmel lilhom in-nisa se jkollhom l-ugwaljanza - flimkien ma' miżuri oħrajn li diġa' ttieħdu mill- Gvern Nazzjonalista li għenu lin-nisa u lill-irġiel jibbilanċjaw il-ħajja tal-familja u x-xogħol.

Hawnhekk nistgħu nsemmu l-introduzzjoni tal- parental leave, titjib fil-kondizzjonijiet tax-xogħol part-time - aħna nafu li ħafna nisa jidħlu għax-xogħol part-time sabiex ikunu jistgħu jibbilanċjaw iktar il-familja u x-xogħol - u anke affarijiet bħall-iskola- sajf u matul is-sena l-oħra ...

(Interruzzjonijiet) Jien qatt ma nterrompejtek Onor. Camilleri.

Hawnhekk nixtieq nistaqsi x'sar minnha l- inizjattiva li kienet ittieħdet mid-Dipartiment ta' l-Edukazzjoni, u li kienet qed tiġi diskussa flimkien ma' l-MUT, dwar programm fejn tfal tal- kindergarten u ta' l-iskola primarja li kienu ta' eta' żgħira jibqgħu l- iskola taħt supervision biex jieħdu sehem f'attivitajiet kurrikulari, jagħmlu l-homework u jistudjaw.

Qed ngħid li l-child care centres m'għandhomx jaqgħu taħt il-kappa ta' dan id-dipartiment għaliex naħseb li dawn iċ-ċentri għandhom ikunu taħt qafas aktar wiesgħa u għandhom jaqgħu taħt il-ministeru li huwa responsabbli mill-affarijiet tal-familja.

Issa f'dawn l-Estimi xi nsibu?

Insibu li min suppost għandu l-inkarigu li jħeġġeġ għandu Vot ta' Lm15,000 u li min suppost jimplimenta għandu Vot ta' Lm5,000.

Dan ma jagħmilx sens għax min jimplimenta suppost li għandu jkollu Vot ħafna ikbar minn ta' min qiegħed iħeġġeġ.

Issa meta nħarsu lejn il-Voti li hemm għat-twaqqif ta' dawn iċ-child care centres nindunaw li għadna fil-livell ta' diskors għaliex b'Lm20,000 ma tantx se jsiru affarijiet.

Il-Kunsill Lokali ta' Birkirkara kien beda jagħmel xi xogħol - illum qed nisimgħu li ma kien hemm xejn ippreparat - u jkun ħażin ħafna u jkun ukoll ħela ta' ħin u ta' riżorsi jekk dan il-proġett inwarrbuh fil- ġenb.

Madam Speaker, ngħaddi issa biex nitkellem dwar qasam ieħor fejn ukoll donnu li time stood still.

Qed nirriferi għall-parti tal-mission statement fejn tgħid dan li ġej:

"To develop campaigns against community and domestic violence together with sexual abuse and provide the relative social assistance when the need arises.".

Jien naħseb li kulħadd sema' - almenu hekk nispera - li diġa' jeżistu s- social welfare development unit u d-domestic violence unit li parti mix- xogħol tagħhom huwa proprju li jgħinu lill-vittmi ta' vjolenza u anke biex tinxtered il-kultura kontra l-vjolenza b'mod partikolari fuq in-nisa u t- tfal.

Jekk nagħtu daqqa t'għajn lejn x'sar minn Gvern Nazzjonalista dwar il-problema ta' vjolenza domestika nsibu li fl-1994 twaqqfu, kif diġa' għidt, l-SWDP u d-DVU, li min-naħa tagħhom imbagħad ħadmu qagħtih billi taw servizz dirett lill-vittmi tal-vjolenza domestika u n-numru tagħhom li qed jitolbu din l-għajnuna qiegħed dejjem jiżdied għax probabbilment qed jaraw li dan hemm post fejn, iva, tista' ssib min jgħinek.

Twaqqfu żewġ support groups għal nisa abbużati; twaqqaf support-line permezz ta' linji tat- telefon anke flimkien ma' għaqda tan-nisa volontarja u anke taħt is- superviżjoni ta' sitt social workers ta' l-SWDP biex ikunu ta' għajnuna mmedjata għal min ikollu bżonn; sar xogħol flimkien ma' "Dar Merħba Bik" li hija d-dar immexxija mis-sorijiet għal dawn in-nisa; sar training għall- probation officers u l-pulizija; u saru guidlines għat-tobba, nurses, għalliema, counsellors, social workers u anke qassisin biex dawn ikunu jistgħu jagħrfu s-sinjali ta' domestic violence.

Issa dan ix-xogħol huwa lest u qed jistenna li jiġi approvat mill-awtoritajiet biex jiġi ppubblikat u mqassam.

Sar ukoll xogħol fit-tqajjim tal-kuxjenza dwar dan permezz ta' lectures, programmi fuq ir-radju, programmi u slots fuq it-television u fuq il-gazzetti.

Id-domestic violence unit ħejjiet ukoll proposti biex tkun tista' tiġi emendata l-leġislazzjoni u b'hekk fost affarijiet oħra jkun hemm numru sħiħ ta' tibdiliet li bihom ikun hemm protezzjoni għall-vittmi u homehomanke joħorġu protection safety orders, eċċ. U għalhekk nieħu pjaċir nisma' li qed isiru tħejjijiet biex ikun hemm it-tibdil fil- leġislazzjoni għaliex dan huwa l-pass li jmiss wara x-xogħol li sar tul dawn l-aħħar snin, pero' hawnhekk jien qed nara ftit ta' l-inkonsistenza bejn dak li qed jingħad u dak li qed iseħħ għax huwa faċli li tagħmel statements, imma wieħed irid ikun saqajh ma' l-art.

Li għandhom bżonn bħalissa l-SWDP m'huwiex il-kliem imma li jingħataw il- permess biex jingaġġaw aktar social workers sabiex ikunu jistgħu jagħtu dak is-servizz fil-livell mixtieq.

Bħalissa l-ingaġġ tas-social workers ma jistax isir, mhux għaliex m'hawnx imma għaliex hemm employment freeze.

Dan ir-recruitment għandu jsir qabel ma s-social workers li għadhom kif iggradwaw mill-Universita' jsibu xogħol x'imkien ieħor.

Jiġifieri l- problema hija li l-SWDP għandhom bżonn ta' social workers, pero' jekk lil dawn m'aħniex se naqbdu u ningaġġawhom malajr, jistgħu jilħqu jsibu xogħol x'imkien ieħor u b'hekk inkunu tlifna l-opportunita' li nimpjegaw social workers kwalifikati u professjonali.

F'din il-kwestjoni ma rridux inħarsu sal-ponta ta' mneħirna.

Jekk aħna rridu nsostnu l-idea ta' strutturi li jgħinu lill-familja - mhux biss strutturi bħall-SWDP imma anke l-qorti tal- familija li jien naqbel ħafna magħha - allura ma naffordjawx li nibagħtu l- messaġġ li min jiggradwa mis-social work m'hemmx post għalih fejn jadħem.

Jekk jiġri hekk allura minflok ikollna iżjed studenti - aħna nafu li bis- soċjeta' kif inhi miexja llum se jkollna bżonn ta' aktar social workers u mhux inqas - li jagħżlu din il-materja jkollna inqas.

Madam Speaker, nixtieq issa nsemmi inkonsistenza oħra li seħħet dan l- aħħar u li qrajt dwarha fil-gazzetti jien u ġejja minn New Delhi.

Għandna s-Segretarjat Parlamentari għad-Drittijiet tan-Nisa jgħid li jrid iħeġġeġ aktar nisa sabiex jipparteċipaw fil-kunsilli lokali - fuq din żgur li m'aħniex se niġġieldu, anzi naħseb naqbdu id f'id kollha kemm aħna u ngħidu li hekk għandu jkun - u saħansitra nieda kampanja - prosit! - u nieda kors għan-nisa kandidati - prosit ukoll! - imbagħad min-naħa l-oħra għandek lill-Prim Ministru jgħid li se jingħata transfer lil mara li attendiet għal dan il-kors u li taħdem il-Foreign Office għaliex il- parteċipazzjoni tagħha fil-kunsilli lokali tista' tkun konfliġġenti max- xogħol tagħha.

Mela b'idejja l-leminija qed ngħidilha kemm hi brava u kemm irrid nagħmilha aktar brava permezz tal-kors, u b'idejja x-xellugija qed ngħidilha li ma tistax tipparteċipa ...

(Interruzzjonijiet) Iva, setgħet kienet raġel imma issa aħna qegħdin nitkellmu fuq mara.

Jiġifieri setgħet kienet raġel u xorta waħda konna ngħidu, imma l-fatt li hija mara forsi ngħid naqra iżjed jien.

U ħadt bħala eżempju, par idejn għaliex dawn huma parti minn ġisem wieħed kif huma taħt l-istess dekasteru l-Onor.

Alfred Sant u l-Onor.

Helena Dalli.

Ta' min wieħed ifakkar ukoll li m'hemm xejn fir-regolamenti tas-servizz pubbliku li jżommu lil din il-mara - setgħet kienet raġel - milli tikkontesta, la fuq livell lokali u lanqas fuq livell nazzjonali.

B'din il-mossa wieħed jista' jgħid li l-Partit Laburista jrid joħnoq id- dritt ta' parteċipazzjoni minn fost il-ħaddiema validi - u dawn hemm ħafna minnhom - li jagħtu sehemhom fis-servizz pubbliku.

Jiena nistaqsi: Ma jaħsibx il-Prim Ministru li mossa bħal din se tkun kontroproduttiva meta wieħed iqis li s-servizz ċivili jagħmel parti konsiderevoli mill-workforce f'Malta?

Tgħid il-konflitt kien jibqa' jeżisti kieku din il-kandidata prospettiva ħarġet bħala kandidat indipendenti?

Jiena ma nafx.

Madam Speaker, fiż-żmien tal-lum m'għandniex nitkellmu fuq id-drittijiet tan-nisa jew ta' l-irġiel.

Jekk verament irridu nimxu 'l quddiem, irridu naraw kif se nsaħħu l-parteċipazzjoni kemm tan-nisa u kif ukoll ta' l- irġiel f'kull qasam tas-socjeta'.

Permezz ta' l-ideat tagħna u anke ta' kif nesprimu ruħna m'għandniex noħolqu ostakli u lanqas għedewwa u biex verament isseħħ l-ugwaljanza hemm bżonn l-impenn ta' kulħadd, tan-nisa u ta' l-irġiel.

Nagħlaq billi ngħid li tul l-Amministrazzjoni Nazzjonalista n-nisa Maltin għamlu passi kbar.

Naturalment għad baqa' xi jsir pero' dawn l-avvanzi setgħu jsiru permezz ta' inizjattivi long-term li qegħdin naraw il-frott tagħhom illum.

Hawnhekk qed nirriferi għall-edukazzjoni li tagħti lin-nisa l-kwalifiki neċessarji biex ikollhom aktar opportunitajiet ta' xogħol u karriera, u barra minn hekk il-parteċipazzjoni tagħhom fil-ħajja pubblika tkun iktar possibbli.

Huwa inkoraġġanti li llum aktar minn nofs l- istudenti fl-Universita' huma nisa u jaqbżu t-3,000.

Dan jindika li l-pass li jridu jagħmlu n-nisa Maltin għandu jkun ħafna iktar mgħaġġel minn dak li kien s'issa.

Nagħlaq, Madam Speaker, billi ngħid li l-edukazzjoni trid tkompli twassal biex tbiddel il-mentalita' tan-nisa u ta' l-irġiel - jiġifieri m'hux ta' l- irġiel biss imma anke ta' ċerti nisa - f'dawk l-irwoli sterjotipati fis- soċjeta' Maltija, u dan naturalment għall-istess ġid tagħna lkoll.

Grazzi.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Jesmond Mugliett.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Madam Speaker, f'din l-aħħar ġurnata ta' diskussjoni dwar l-infiq tal-Gvern nixtieq nitkellem fuq suġġett li forsi ma jinvolvix xi nfiq enormi.

Se nitkellem fuq ir-regolamenti tal-bini u standards relatati ma' health and safety regulations.

Minkejja li l- implimentazzjoni ta' dawn l-istandards u r-regoli ma tiġix tqum ħafna flus lill-Gvern, l-implikazzjoni fuq il-kwalita' tal-ħajja tan-nies li jabitaw f'dan il-bini u s-saħħa u l-ħajja tal-ħaddiema li jaħdmu fil-kostruzzjoni u servizzi tal-bini hija enormi.

Din il-ġimgħa reġa' kellna inċident fatali fuq post tax-xogħol, u bil-permess tiegħek, Madam Speaker, nixtieq nagħti l-kondoljanzi lill-familja tal-vittma.

Kieku ma kenitx il-fortuna jew l-id t'Alla, forsi n-numru tal-vittmi seta' kien akbar.

Il-Ministru Buhagiar f'diskors fl-għeluq ta' kors dwar is-sigurta' fuq il- postijiet tax-xogħol l-għada ta' l-inċident, qal li dan l-inċident seħħ bi traskuraġni.

Ta' min jgħid li r-regoli dwar iċ-ċertifikar ta' cranes bħal dak involut fl-inċident in kwestjoni jeżistu, pero' dawn ir-regolamenti m'humiex aġġornati.

Fil-każ tal-crane li tmiegħel, bħalissa r-regoli jgħidu biss li anke persuna sempliċement b'edukazzjoni sekondarja tista' tiċċertifikah u fil-fatt illum l-enġiniera qegħdin jitolbu li jkunu nies tekniċi li jagħmlu din iċ-ċertifikazzjoni.

Meta konna qed niddiskutu l-Estimi tal-Ministeru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni, waqt il-winding-up, il-Ministru Charles Buhagiar kien semma t-twaqqif ta' building industry consultative committee u qal li wieħed mill-għanijiet ta' dan il-kumitat huwa li jinħoloq forum sabiex jibda jindirizza l-problema ta' l-istandards fuq il-post tax-xogħol u anke l-health and safety regulations.

Madam Speaker, huwa tajjeb li naqbdu din il-problema minn qrunha minħabba diversi raġunijiet.

In-numru ta' mwiet li qed ikollna fuq is-siti ta' kostruzzjoni hija raġuni biżżejjed, pero' hemm raġunijiet oħra wkoll.

Kulma jmur, l-industrija tal-bini qiegħda ssir dejjem aktar sofistikata.

Aktar ma jogħla l-valur ta' l-art aktar qegħdin nipprovaw nisfruttaw dak li nieħdu mill-art billi nibnu aktar b'mod intensiv, ninżlu aktar fil-fond, nibnu aktar fl-għoli u nibnu differenti.

Xahrejn ilu kien hawn il-polemika tal-car-park ta' Tas-Sliema, każ fejn l-issue kienet x'kondizzjonijiet u standards għandhom ikunu imposti ma' permess tal-bini.

F'dan il-każ il- kondizzjonijiet kienu jirrigwardaw fire escapes u l-bdil ta' arja fil- basement ta' dan il-bini.

F'din il-kwestjoni qed idejjaqni l-fatt li ħafna drabi qed inkunu arbitrarji meta niġu biex nimponu dawn il-kondizzjonijiet .

Ma jidhirlix li l-Awtorita' ta' l-Ippjanar għamlet ħażin li mponiet dawk il-kondizzjonijiet, imma nibża' li dawk il-kondizzjonijiet kienu mposti dak inhar għax kien hemm public awareness għolja, għax meta jkun hemm każijiet oħrajn fejn il-public awareness ma tkunx daqstant għolja l-Awtorita' ta' l- Ippjanar ma tidhirx li qed tkun daqshekk rigoruża fil-kondizzjonijiet li timponi.

F'din il-polemika ħareġ ukoll in-nuqqas ta' struttura li l-Gvern ikollu sabiex l-awtorita' tagħmel monitoring ta' l-istandards li timponi hija stess.

Fil-fatt jien inħoss li jeżisti ħafna taħwid f'dan il-qasam.

Fil- fatt f'dak li għandu x'jaqsam ma' kostruzzjoni għadhom fis-seħħ il-liġijiet sanitarji miktuba fl-1980 u mbagħad għandna xi regoli oħra li nsejħulhom id- DC1 ta' l-1988, pero' bini u funzjonijiet moderni m'humiex regolati, jiġifieri ma jeżisti l-ebda kodiċi fuq regolamenti dwar nar, kontroll ta' ħsejjes u kwalita' ta' l-arja.

Kif qal ukoll il-Ministru tax-Xogħlijiet, il-kitba fuq dawn il-kodiċi nbeda, u fil-fatt jiena rajt diversi booklets li diġa' huma lesti li jittrattaw diversi suġġetti.

Hemm seba' booklets; wieħed jitkellem fuq is-siti ta' kostruzzjoni u demolizzjoni, wieħed jitkellem fuq l-integrita' strutturali, ieħor fuq sigurta' f'każ ta' nar, ieħor fuq sigurta' waqt l-użu, ieħor fuq aspetti ambjentali, hemm oħrajn fuq konservazzjoni ta' fuel u power u standards għall-housing.

Fil-fatt jien għamilt it-traduzzjoni ta' l-ismijiet ta' dawn il-booklets peress li nkitbu bl-Ingliż u l-pass li jmiss kien it-traduzzjoni mill-Ingliż għall- Malti ta' dawn il-kodiċijiet.

Naħseb kien ovvju li jinkitbu bl-Ingliż għax meta wieħed jikteb dawn il-codes l-ewwel jibda minn dak li jeżisti u jikkonsulta mal-codes of practice Ingliżi, Ewropej jew Amerikani, jadattahom għall-kondizzjonijiet ta' Malta u mbagħad ngħadduhom bħala liġi.

Fil-fatt dawn il-kodiċi, wara li kienu mħejjijin, intbagħtu lill-Kamra tal- Periti u lill-Kamra ta' l-Inġiniera u mbagħad dawn għamlu l-kummenti tagħhom u ressqu s-suġġerimenti biex issa x-xogħol waqaf hemm.

Meta tressqu l-Estimi l-Ministru Buhagiar kien qal li qabel ma titressaq il-liġi fil-Parlament għandu jingħata ċans lil dan il-kumitat sabiex jiddiskutiha għaliex skond hu waħda mill-ħafna implikazzjonijiet ta' dawn ir-regoli se tkun li l-prezzijiet tax-xogħol tal-bini se jogħla u għalhekk tajjeb li nistudjaw x'effetti se jkollhom.

Anke jien naqbel li ssir diskussjoni wiesgħa.

Dawn ir-regoli għandna nippubblikawhom biex inkunu nafu għalxiex qed nimmiraw għax ċerti investituri li jibnu qed jgħidu li aħjar ikunu jafu x'kondizzjonijiet se jiġu mposti fuqhom tliet snin oħra għax jibdew jibnu mill-ewwel u barra minn hekk ikun iktar diffiċli li dawk ir-requirements tipprovdihom meta l-bini jkun lest.

L-Awtorita' ta' l- Ippjanar għandha timponi l-istess kondizzjonijiet għall-bini li jkun l- istess u mhux timponihom meta jidhrilha hi u jekk dawn ir-regoli jkunu pubblikati jkollha fuqhiex tirregola ruħha.

Jien nemmen ukoll li fejn jidħol bini li jkun se jintuża għall-public use għandna ndaħħlu l- kondizzjonijiet, ir-regoli u l-standards tal-bini mill-ewwel.

Fl-istess ġurnata li tressqu l-Estimi l-Ministru Buhagiar kien tkellem ukoll dwar l-enforcement tal-building regulations u din hija żona oħra griża, Madam Speaker.

Qabel kien hawn il-building inspectors jew il-health inspectors li fost affarijiet oħra kienu jaraw jekk il-katusi humiex tajbin, jekk il-qatran huwiex tajjeb u jekk il-bitħa tkunx kbira kemm suppost tkun.

Dan ix-xogħol kien isir waqt li jkun tiela' l-bini.

Kif qal tajjeb il-Ministru Buhagiar illum dawn il-building inspectors saru enforcement officers u xogħolhom hu primarjament li jiċċekkjaw il- kondizzjonijiet li jkunu imposti mal-permess.

Għalhekk building inspections m'huma qed isiru xejn.

Jekk se nibdew nimponu l-building regulations - dawn kont qed nitkellem fuqhom qabel - ikun ovvju li jkollna bżonn it-twaqqif ta' building services inspectors.

Dawn m'humiex nies li jiċċekkjaw il-katusi u l-qatran imma huma nies li jiċċekkjaw kondizzjonijiet bħal mechanical ventilation - kondizzjoni li suppost nibdew nimponu llum - għax m'għandniex nies li huma conversant ma' dawn it-tip ta' kondizzjonijiet.

Jekk inħarsu lejn x'ġara fil-każ tal-car-park insibu li l-Gvern kien dar għall-konsulenti u talabhom jiċċekkjaw il- kondizzjonijiet li kien impona hu stess.

Pero' l-Gvern ma jistax jibqa' jiddependi fuq il-konsulenti għal dejjem u barra minn hekk dan ma jaffordjahx.

Għalhekk irid ikollna dawn in-nies li jkunu mħarrġa tajjeb.

Jien niskanta kif hemm ivvotata nefqa ta' Lm50,000 biss għal dan il-building industry consultative committee.

Qed ngħid dan għax din is- somma żgur mhux se tkopri t-taħriġ ta' dawn in-nies li kważi jrid ikun fuq livell ta' universita'.

Dawn in-nies iridu jħabbtuha ma' l-inġinieri u mal-periti tal-kuntratturi privati.

Madam Speaker, s'issa tkellimt biss fuq il-building regulations pero' fil- bidu tad-diskors irriferejt ukoll għall-health and safety regulations fuq il-post tax-xogħol.

Ta' min isemmi li x-xogħol fuq dawn il-health and safety regulations kien inbeda mill-Kummissjoni għall-Promozzjoni tas- Saħħa u Sigurta' fuq il-Post tax-Xogħol.

Din il-kummissjoni twaqqfet fl- 1994 u hija magħmula minn tmien membri b'rappreżentanza ta' l-ETC, tad- Direttur tax-Xogħol u ta' l-għaqdiet tal-ħaddiema u ta' l-employers.

Fost il-ħafna xogħol li għamlet din il-kummissjoni hemm speċifikament kodiċi ta' prattika għall-industrija tal-bini u kostruzzjoni li d-draft tiegħu huwa lest.

Li jħassibni huwa li l-Ministru Buhagiar meta kien qed jirriferi għall- building industry consultative committee kien jaf li x-xogħol fuq dan il- kodiċi ta' prattika huwa lest pero' ma nkwadrahx fil-viżjoni tiegħu ta' kif se nagħmlu r-regolamenti.

Dan il-kodiċi ta' prattika m'huwiex dupplikazzjoni tar-regoli tal-bini li aċċennajt għalihom qabel, imma aktar jirregola il-makkinarju u l-għodda li tintuża fuq il-post tax-xogħol, bħall-iscaffolding, il-ħbula, l-bulldozers, il-cranes - bħalma ġara fl- inċident ta' din il-ġimgħa - u l-ilbies protettiv li għandu jintuża.

Dan il-kodiċi ta' prattika jimponi wkoll li fuq il-lantijiet ta' kostruzzjoni, fejn ikun hemm aktar minn kuntrattur wieħed, ikun hemm safety co- ordinators.

Hemm il-biża' li l-Ministru tal-Ħarsien Soċjali jgħaddi malajr dawn il-kodiċijiet mingħajr il-qbil ta' l-employers, tal-union u ta' l-FOI biex il-liġi ma tkunx shelved.

Dan ikun pass ħażin għax anke f'dawn il- health and safety regulations għandna bżonn il-phasing minħabba li jgħollu wkoll l-ispiża tal-kostruzzjoni.

Fil-fatt jekk nibdew nimponu dawn il- health and safety regulations, ħafna mill-għodda u scaffolding li hawn Malta bħalissa tista' ssir obsolete, jiġifieri hemm implikazzjoni ta' flus.

Huwa tajjeb pero' li nippubblikawhom dawn il-kodiċijiet ħalli min ikun se jixtri makkinarju jkun jista' jirregola ruħu mill-ewwel.

Pero' l-ispiża li qegħdin naraw ivvotata fil-budget ukoll ma tkoprix għall-inspectors li hemm bżonn.

Ma nistgħux noqogħdu niddependu li jkollna l-pulizija jiċċekkjaw l-lantijiet tax-xogħol.

Il-liġi timponi li jkun hemm inspectors u jekk ma nivvotawx flus għal dawn l-inspectors se ngħaddu dan il-kodiċi ta' prattika u nħalluh mingħajr is-snien neċessarji biex dan fil-fatt ikun effettiv.

Madam Speaker, l-agħar ħaġa li tista' sseħħ hi li minħabba nuqqas ta' koordinazzjoni jew xi pika, xi wieħed minn dawn iż-żewġ aspetti ta' regolamentazzjoni li hemm bżonn fil-qasam tal-bini u kostruzzjoni jibqa' ma jkunx attwat.

Fejn tidħol is-saħħa tal-ħaddiema u tan-nies li sejrin jużaw ċertu bini m'għandux ikun hemm pika.

Kellna biżżejjed imwiet ta' persuni li jaħdmu f'dan ix-xogħol ta' kostruzzjoni għax f'dawn l-aħħar erba' xhur naħseb li mietu xi erbgħa min-nies.

Sar ħafna xogħol fuq dawn il- kodiċijiet u jonqos biss l-aħħar spinta.

Jekk ix-xogħol se jibqa' fuq il- karta r-responsabbilta' ta' l-imwiet fuq is-siti ta' kostruzzjoni tkun tagħna biss.

MADAM SPEAKER: Aktar rimarki?

L-Onor.

Edwin Vassallo.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Madam Speaker, meta kien qiegħed jagħmel id- diskors tiegħu b'risposta għal dak li konna għidna minn din in-naħa, l- Onor. Charles Mangion irrifera għalija bħala bniedem "akkanit ħafna" fuq il- kunsilli lokali.

Nirringrazzjah ta' dan il-kumpliment, pero' jien nemmen li huwa d-dmir politiku tiegħi, anke mill-esperjenza li għandi bħala ex- kunsillier u bħala membru u president ta' l-Assoċjazzjoni Kulleġġ tal- Kunsilliera, li anke hawnhekk fil-Parlament inkompli naħdem biex kemm jista' jkun il-kunsilli lokali nkomplu niżviluppawhom.

Qiegħed ngħid hekk għaliex meta aħna niżviluppaw il-kunsilli lokali inkunu qegħdin naħdmu biex niżviluppaw il-komunitajiet.

Madam Speaker, jien hawnhekk ukoll irrid nawgura lill-Onor.

Charles Mangion għaliex għalkemm kull ministeru għandu r-responsabbiltajiet tiegħu, pero' jien nemmen li l-Ministeru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali huwa vitali ħafna għall-iżvilupp tal-ħajja tagħna.

Ir-responsabbilta' li għandu hija kbira għaliex meta qegħdin nitkellmu fuq il-kunsilli lokali qegħdin nitkellmu fuq l-iżvilupp tal-mod kif ngħixu.

Allura importanti wkoll li f'dan il-Parlament nifhmu li d-dmir tagħna huwa li nħarsu l-eżistenza tal- kunsilli lokali kif imwaqqfa mill-Gvern preċedenti.

Importanti li nifhmuh dan għaliex nerġa' ntenni li se niġu f'ċirkostanzi - se nitkellem dwarhom minn hawn u ftit ieħor - li se jipperikolaw l-iżvilupp tal-komunitajiet tagħna.

Aħna responsabbli ta' dan kollu u rridu noqogħdu attenti li b'dak li nagħmlu ma nipperikolawx dak kollu li l-kunsilli lokali għandhom d-dmir politiku li jwettqu.

Id-dmir tal-kunsilli lokali huwa l-protezzjoni tad- drittijiet taċ-ċittadin.

Għandhom ukoll id-dmir li jsaħħu l-għaqda fost il- komunita' u li jippromwovu l-prinċipji demokratiċi u b'hekk ukoll jaslu biex jipproteġu l-ambjent.

Nerġa' ntenni - dak li forsi l-Ministru Mangion seta' ma qisux daqshekk importanti - li dan kollu jgħin biex insaħħu s-suċċess ekonomiku ta' pajjiżna.

Fl-aħħar mill-aħħar ir-riżultat ta' dak kollu li nagħmlu hawnhekk u dak kollu li qed jagħmlu l-kunsilli lokali huwa biex lill- poplu ntejbulu l-kwalita' tal-ħajja li jgħix.

Jekk inħarsu lura naraw li l- Gvern preċedenti ħadem biex il-poplu jgawdi livell għoli ta' ħajja, pero' ma riedx li jkun hu biss, bħala gvern, li jgħolli l-livell tal-kwalita' ta' ħajja, imma ried li jagħti l-inizjattiva u l-opportunita' lill-poplu stess li jieħu deċiżjonijiet fejn meħtieġa biex hu jtejjeb il-kwalita' tal-ħajja tiegħu.

Allura ħadem biex ipprovda x-xogħol, iggarantixxa s-suq ħieles u offra wkoll it-trankwillita' u s-serħan tal-moħħ, f'kelma waħda kompla jaħdem biex isaħħaħ id-demokrazija.

Dan kollu għen sabiex ikun hawn is- suċċess ekonomiku li jirrendi l-impjiegi u l-istabbilita' fil-ħajja tagħna.

Issa rridu naraw li dak li akkwistajna ma nitilfuhx.

Dan huwa mument importanti għax dak li akkwistajna malajr jista' jintilef jekk lill- kunsilli lokali nnaqqsulhom mill-effiċjenza fis-servizz ta' kwalita' u mill- organizzazzjoni tajba u adegwata li s'issa kienu l-hallmarks ta' dawn il- kunsilli.

Għandna naraw ukoll l-importanza tal-kunsilli fit-tqassim ta' l- informazzjoni.

Minn hawn u ftit ġimgħat oħra se jkollna l-elezzjonijiet għall-ewwel grupp ta' kunsilli lokali li proprju se jagħlqu l-ewwel full term tagħhom, jiġifieri tliet snin.

Naturalment f'din l-esperjenza kollox għadu fil-bidu tiegħu u kulma qiegħed isir huwa bidu ta' tradizzjoni u bidu ta' regola ta' ħidma.

Irridu naraw ukoll li l-ħidma tal-kunsilli lokali tieħu dimensjoni ekonomika għaliex din taffettwa wkoll il-qasam u l-ambjent tax-xogħol fil-komunita' u anke l-ħolqien tax-xogħol permezz ta' proġetti.

J'Alla li 'l quddiem nisimgħu kemm kiber in-numru ta' ħaddiema li huma mpjegati mal-kunsilli lokali, kemm b'mod dirett kif ukoll b'mod inidrett, permezz tal-kuntratturi.

Sabiex inkomplu nsaħħu dan kollu li semmejt rridu naraw li jissaħħaħ l- operat tal-kunsilli lokali u huwa f'dan il-kontest fejn jidħol id-dmir tagħna bħala membri parlamentari.

It-tisħiħ ta' l-operat tal-kunsilli lokali nistgħu naslu għalih b'iżjed għarfien u rikonoxximent għall-politika u s-servizz li jagħtu l-istess kunsilli lokali, b'għarfien għan-nobbilta' tal-volontarjat u bil-parteċipazzjoni organizzata tal-poplu tagħna.

Irridu nifhmu li meta qed nittrattaw il-kunsilli lokali nkunu qed nittrattaw xi ħaġa ħajja, produttiva u li hija forza li tista' verament ittejjeb il- livell tal-ħajja tal-poplu tagħna.

Din għandha tkun ħidma li tissodisfa ċerti standards u 'l quddiem irridu nibdew nitkellmu anke minn dan il- Parlament sabiex infiehmu iktar x'għandha tkun l-aspettattiva tal-poplu tagħna fir-rigward ta' x'għandhom ikunu l-istandards fejn jidħol ix-xogħol tal-kunsilli lokali sabiex b'hekk huma jilħqu l-effiċjenza tagħhom.

Meta l-Ministru Mangion tkellem fuq il-kunsilli lokali fid-diskussjoni tal-Voti tal-ministeru tiegħu kien ikkritika prinċipalment erba' punti; in- nuqqas ta' koordinament bejn il-kunsilli lokali u d-dipartimenti, il- kwestjoni tat-toroq, il-fondi u l-parteċipazzjoni tal-partiti politiċi.

Ħalli nibda mill-ewwel punt, ċioe' in-nuqqas ta' koordinament.

Dwar dan l- Onor. Mangion qal li fl-esperjenza tiegħu bħala shadow minister kien sab li problema komuni kienet in-nuqqas ta' xi koordinament mad-dipartimenti tal- gvern.

U allura l-ewwel ħaġa li għamel, u forsi sab soluzzjoni għaliha, kienet il-famuża memo 95/96, u għal dawk li qegħdin jismimgħu se naqra silta minnha.

"Id-Dipartiment tal-Kunsilli Lokali huwa l-awtorita' li jamministra r- relazzjonijiet bejn il-kunsilli lokali u d-dipartimenti.

Għalhekk dan id-dipartiment ħass il-ħtieġa li jfakkar lill-kunsill lokali li kull inizjattiva li tista' tinvolvi xi ministeru jew dipartiment ieħor għandha tiġi koordinata minn qabel ma' dan id-dipartiment.

"Il-ħidma tal-kunsilli tkun effettiva skond kemm jirnexxielu joħloq u jtejjeb dan id-djalogu mad-dipartiment u l-awtoritajiet konċernati."

Iva, aħna nemmnu li għandu jkun hemm koordinament, pero' il-biża' tagħna - mhux biss tagħna iżda ta' dawk kollha nvoluti - hija fir-rigward ta' fejn irid jasal dan il-Gvern b'dik iċ-ċirkolari u fejn irid jasal bil- koordinament li jrid joħloq.

Dawk kollha li għandhom konnessjoni max- xogħol tal-kunsilli lokali għadhom m'humiex sodisfatti bir-risposta li ta l- Ministru Mangion.

Għadha teżisti l-biża' fil-mod ta' kif qiegħed jinħadem dan il-koordinament u aħna minn hawnhekk nitolbu lill-Gvern biex jekk għandu xi programm malizzjuż f'dan il-konfront iwaqqfu u jekk għandu xi pjanijiet li huma perikolużi jħassarhom.

Noqogħdu attenti li dak li nkunu qegħdin nagħmlu ma nagħmluhx b'intenzjoni li nistgħu nsejħulha tajba, pero' li l-eżitu tiegħu jkun kollu kemm hu diżastruż.

F'Għawdex ma tantx jidher li hemm koordinament serju u nispera li l- Ministru Mangion jaf x'inhu jiġri f'dan ir-rigward.

Kien hawn min iddeskriva lil Għawdex bħala kolonja.

Ma nistgħux nitrattaw lil Għawdex b'mod totalment differenti, pero' qegħdin jiġru affarijiet fejn donnu min għandu l-liġi f'idejh qiegħed jagħmel li jrid.

Hawnhekk qed nirriferi għal- laqgħat li saru iżjed minn darba, anke wara li tkellimna dwarhom, fejn is- Segretarju Parlamentari għal Għawdex qed jiltaqa' mas-segretarji.

Dawn il- laqgħat qegħdin isiru bi ksur tar-regolamenti - qed nirriferi għall-Avviż Legali Nru. 198 ta' l-1996 - anzi biex inkun iżjed speċifiku ngħid li dawn ir-regolamenti kienu ħarġu fil-Gazzetta tal-Gvern Nru. 16,379 tat-3 ta' Diċembru, 1996 u hawnhekk wisq nibża' li s-Segretarju Parlamentari għal Għawdex qiegħed jikser artiklu 25 li jgħid:

"Is-segretarju ...."

- qed jirriferi għas-segretarju tal-kunsilli lokali -

"... jew xi impjegat ieħor ma jistax jiġi intervistat jew jagħmel dikjarazzjonijiet pubbliċi, lanqas jikxef xi tgħarif li jkun sar jaf bih waqt il-qadi ta' dmirijietu, jekk ma jkunx hekk meħtieġ li jagħmel skond l-Att jew jekk ma jkunx hekk awtorizzat bil-miktub mis- sindku".

Jien hawnhekk qed nagħmel rakkmandazzjoni oħra lill-Onor.

Charles Mangion sabiex jiġbed l-attenzjoni tas-Segretarju Parlamentari għal Għawdex biex jekk irid jgħin fl-iżvilupp tal-kunsilli lokali jiltaqa' mas-sindki jew mal-kunsilliera.

Jien nissuġġerilu li jara min hu li għandu rwol speċifiku għal dak ix-xogħol u jiltaqa' miegħu.

Ma jistax ikompli jiltaqa mas- segretarji jekk dawn ma jkollhomx l-awtorizzazzjoni tas-sindki.

Nerġa' ntenni li jekk is-Segretarju Parlamentari se jibqa' sejjer b'dan il-mod ta' ħidma se jkun qiegħed itellef mill-kordinament li tant jixtieq l-Onor.

Mangion.

Il-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali tkellem ukoll dwar it-toroq.

Jien niftakar li meta l-Onor.

Mangion kien fuq din in-naħa tal-Kamra kien jilmenta - mhux hu biss, anke il-gazzetti li jissapportjaw lill-Labour Party - li l-kunsilli lokali ma kenux jingħataw flus biżżejjed.

Gazzetta minnhom, kull nhar ta' Tlieta, kienet iġġib paġna fuq il-ħidma tal-kunsilli lokali u ħlief ħofor ma kenitx issemmi.

Illum donnu li għall-gazzetti ta' l-Oppożizzjoni il-ħofor spiċċaw.

L-impressjoni li qed tingħata hija li l- kunsilliera Indipendenti Laburisti solvew dawn il-problemi .

L-uniku bniedem li donnu għadu jehda bil-ħofor huwa l-Prim Ministru.

Naħseb li jekk irid isolvi l-problema tal-ħofor aħjar imur għand xi sindku Laburist ħalli jgħidlu xi jrid jagħmel!

Il-Ministru tal-Finanzi qiegħed jitbissem bħalissa u naħseb li fil-ministeru tiegħu solvewha l-problema tal-ħofor għaliex m'għadhomx isemmuha.

Jien ngħid li rridu nkunu attenti u prattiċi għaliex il-problemi tal-ħofor illum għadhom hemm, pero' f'sens ieħor.

Skond il-Ministru Mangion qegħdin jagħmlu eżerċizzju biex jipprovaw jiddefinixxu liema huma dawk it-toroq li jaqgħu taħt il-kunsilli lokali u liema jaqgħu taħt il-gvern ċentrali.

Il-Liġi dwar il-Kunsilli Lokali tgħid proprju fejn jidħol il-kunsill lokali u fejn jidħol il-gvern ċentrali.

Din tiddefinixxi wkoll liema huma l-arterial roads, id-distributory roads, eċċ. L-Onor.

Mangion qal li:

".... il-poplu b'hekk jista' jkun jara min qed jaqdi dmiru, jekk hux il-gvern ċentrali - u aħna nassumu dik ir-responsabbilta' - jew inkella l-kunsilli lokali".

Huwa tajjeb li naraw min qed jaqdi dmiru, pero' l-kunsilli lokali ma jistgħux jaqdu dmirhom jekk se nkomplu nnaqqsulhom il-fondi.

Din hija interessanti.

Meta nsemmu l-problema tal-fondi nsibu konċett interessanti ferm u hawn se nikkwota eżatt x'qal l-Onor.

Mangion:

"Naqqasna ¥1 miljun lill-kunsilli lokali, pero' m'hux biex nissikkaw iċ-ċintorin, għaliex xorta se nispiċċaw b'deficit ta' Lm82 miljun.

Din m'hijiex xi ħaġa li għamilna biex nibbilanċjaw il-budget għaliex xorta se jibqa' dan id-deficit.

Aħna nemmnu li l-kunsilli lokali se jaħdmu id f'id mal-gvern ċentrali għax jifhmu li rridu nekonomizzaw, u jien insistejt li jkun hemm value for money.".

Għax ma jgħidx il-Ministru Mangion li l-Partit Nazzjonalista fil-gvern qatt m'għamel ekonomija mal-kunsilli lokali!

Jekk il-Ministru jaħseb li se jieħu value for money billi jagħmel ekonomija mal-kunsilli lokali u jnaqqsilhom Lm1 miljun, jiena ngħidlu li lil dawn se jġibhom f'pożizzjoni li ma jkunux jistgħu jiffunzjonaw b'mod responsabbli.

Aħjar noqogħdu attenti għaliex jekk l-idea tal-Gvern preżenti hija li l-kunsilli lokali jagħtu value for money u fl-istess ħin il-Gvern qiegħed jippretendi li dan ix-xogħol iridu jagħmluh b'inqas flus f'idejhom, dan ikun ifisser li aħna qegħdin nagħmlu ekonomija ma' l-iżvilupp tal-komunitajiet tagħna.

Grazzi.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Adrian Vassallo.

ONOR.

ADRIAN VASSALLO: Madam Speaker, il-Gvern Laburista li ġie elett f'Ottubru li għadda wara disa' snin u nofs ta' tmexxija Nazzjonalista, m'ilux li għalaq l-ewwel mitt ġurnata fl-amministrazzjoni u llum wasalna biex intemmu d-dibattitu dwar dan l-ewwel budget tiegħu.

Kieku l- affarijiet ħadu l-kors normali tagħhom, kieku dan il-budget suppost tressaq mill-Gvern ta' qabel lejn tmiem is-sena l-oħra.

Iżda bħalma deher ċar fl- aħħar xhur, wara li bdew jinkixfu ħafna borom, il-Gvern ta' qabel beda jinduna li l-qagħda finanzjarja tal-pajjiż kienet qed taħrab minn taħt il- kontroll tiegħu u allura għażel li jagħmel elezzjoni kmieni.

Il-Gvern ta' qabel immexxi mill-Onor.

Fenech Adami għażel li ma jerfax ir- responsabbilta' quddiem l-elettorat dwar kif kienu qegħdin jitmexxew il- finanzi tiegħu.

L-elettorat kellu ħjiel huwa wkoll dwar ħafna tberbiq żejjed u dwar nuqqas ta' trasparenza.

Barra minn hekk ħafna ministri bdew isiru arroganti u l-Amministrazzjoni kienet qiegħda ssir kapriċċjuża ż-żejjed.

Issa l-elezzjoni saret u r-riżultat jafu kulħadd.

Iż-żmien ma jistenna lil ħadd u ż-żejt beda tiela' f'wiċċ l-ilma.

Sibna ħafna ħofor kbar finanzjarji - biex nerġa' nuża l-istess kelma li uża l-Prim Ministru - mentri tan-naħa l-oħra jgħidu li dan m'huwiex minnu.

B'riżultat ta' dan it- tberbiq kollu, il-pajjiż jinsab mgħobbi b'piżijiet kbar li ħallielu Gvern Nazzjonalista.

Fid-dibattitu dwar il-budget, min-naħa l-oħra tal-Kamra, saru diskorsi biex jipperswadu lill-opinjoni pubblika li l-Gvern ivvinta ħafna ħofor artifiċjali.

Qalu li dawn il-ħofor kabbarnihom peress li ċerti taxxi kienu għadhom ma nġabrux u affarijiet simili.

Imma dawn ma kienu xejn ħlief diversivi biex jaljenaw u jfixklu lill-poplu.

Wieħed wara l-ieħor qalu li taħthom kollox kien sejjer tajjeb u li ma kien hawn problemi ta' xejn, pero' għaliex għażlu li jagħmlu l-elezzjoni proprju xahar qabel meta suppost kellu jsir il-budget ħadd ma qal.

Għamlu plejtu għaliex il-Gvern għolla s-sigaretti, ix-xorb, il-petrol, id-diesel u l-liċenzji, li huma affarijiet li huma għamluhom diġa'.

Wieħed għandu jgħid hawnhekk: Meta inti ssib deficit ta' dan il-kobor kollu, allura ġġib ruħek qisu ma ġara xejn!

Dan kif se tilqa' għalih?

Kif kienu se jirranġaw il-problema huma kieku telgħu fil-gvern, bħalma kien għadu qed joħlom l-ex-Prim Ministru meta semma l-photo finish?

Kieku rebħuha din x'kienu se jagħmlu?

Kienu jgħollu l-VAT, kienu jgħollu l-bolla - taħt il-Gvern preċedenti sena wara sena din baqgħet togħla u minn balla saret bomba - u kienu jnaqqsu s- servizzi soċjali bħalma għamlu fl-aħħar budget tagħhom meta bdew inaqqsu ċ- children's allowance lil ċerti nies.

Din kienet is-sitwazzjoni u qed ngħid dan biex kulħadd jinduna x'kien qed isir.

Ma kienx hemm triq oħra għalihom u ma nistax nimmaġina x'setgħu jagħmlu.

Il-punt kruċjali ta' dan kollu huwa li sa minn Lulju tas-sena l-ex- Ministru tal-Finanzi, l-Onor.

John Dalli, beda juri tħassib serju mal-Prim Ministru ta' dak iż-żmien li d-deficit kien se jkun ħafna akbar mis-snin ta' qabel.

Il-qagħda finanzjarja kienet imwiegħra għax sa nofs is-sena li għaddiet id-deficit kien diġa' laħaq is-6% tal-prodott gross nazzjonali.

Hawnhekk wieħed irid ifakkar li meta l-Onor.

Dalli ressaq l-ewwel budget tiegħu erba' snin ilu kien daqq ħafna trombi u trumbetti u kien iddikjara li għal li ġej id-deficit kien se jinżamm fuq livell mhux aktar għoli minn 3% tal-prodott gross nazzjonali.

Sa nofs is-sena li għaddiet id-deficit irdoppja u d-delegazzjoni tal-Fond Monetarju Internazzjonali li eżaminat il- finanzji tal-gvern stmat li kieku l-Gvern Nazzjonalista kellu jibqa' sejjer bl-istess ritmu d-deficit seta' jitla' anke għal 12%.

Fil-fatt spiċċajna b'deficit qrib ħafna ta' 12% u dan ifisser li konna qegħdin nikkonsmaw ħafna iktar milli konna qegħdin nipproduċu.

Il-kelliema ta' l-Oppożizzjoni għamlu minn kollox biex iħarsu x'imkien ieħor minflok lejn ir-realta'.

Għamlu kapital mill-fatt li matul is-sena li għaddiet l-ekonomija kibret b'rata ta' madwar 4% fejn qalu li għolew il- profitti, żdiedu l-flus fil-banek, żdiedu l-impjiegi u ħafna affarijiet oħra.

Ħadd minnhom ma qal - għax dan ma kienx jaqblilhom jgħiduh - li fis- snin ta' qabel l-ekonomija kibret bl-istess rata u d-deficit qatt ma kien ogħla mill-medja ta' 3% tal-prodott gross nazzjonali.

Is-sena l-oħra - inneħħu s-settur pubbliku - id-deficit kien ta' madwar Lm112 miljun, minflok it-Lm38 miljun tas-sena ta' qabel.

Meta jkunu qegħdin jiġu ppompjati daqshekk miljuni ta' liri mhux bilfors li l-ekonomija tikber!

Kieku għamlu deficit akbar l-ekonomija kienet tikber aktar, imma kemm minn dan il-kobor huwa reali?

Il-punt kollu huwa illi l-Gvern Nazzjonalista fl- aħħar snin tilef il-kontroll u ġie jaqa' u jqum minn kriterji li hu stess kien stabilixxa u minflok ma żamm il-brejkijiet kif kellu l-obbligu morali li jagħmel, beda jirrejżja.

GĦalhekk illum ninsabu f'hiex ninsabu.

Dan żgur ħadd ma jista' jgħid li huwa tort ta' Gvern Laburista u kellhom raġun tan-naħa l-oħra li tathom rashom u għamlu elezzjoni bikrija u llum għandhom raġun ukoll li qed jagħmlu l-almu tagħhom ħalli dnubiethom ma jidhrux bil- beraħ.

Madam Speaker, dnubiethom huma ħafna akbar minn hekk għaliex meta telgħu fil-gvern fl-1987, wara 16-il sena ta' tmexxija Laburista, dawn sabu dejn ta' Lm86 miljun u dak iż-żmien qalu li sabu gvern fallut, li sabu poplu batut u li ma kien hawn xejn.

Illum wara għaxar snin ta' tmexxija Nazzjonalista d-dejn tal-gvern tela' għal kważi Lm500 miljun u ma' dan wieħed irid iżid ukoll li l-Gvern Nazzjonalista kien għamel garanzija uffiċjali - jew inkella letter of comfort - għal djun oħra li jwasslu għal kważi Lm500 miljun.

Dawn ma jidhrux fl-estimi li għadna kif tkellimna fuqhom, pero' daħlu għalihom korporazzjonijiet, intrapriżi u awtoritajiet fis-settur pubbliku li jaqgħu taħt l-isfera jew inkella taħt l-umbrella tal- gvern.

Mela dan ifisser li filwaqt li l-gvern kien qiegħed jgħid illi l- pajjiż kien qed isir aktar sinjur, konna qegħdin insiru ħafna aktar midjunin u b'rata kbira ħafna.

Mela żieda ta' Lm1,000 miljun dejn f'għaxar snin hija ċajta!

Mela meta kellna dejn ta' ¥86 miljun kellna poplu fallut, u b'dejn ta' ¥1,000 miljun x'għandna!

(Onor. Membri: Hear, hear) Din is- somma, Madam Speaker, tirrappreżenta kważi l-valur tal-cake nazzjonali għal sena sħiħa jew inkella tqarreb ħafna s-somma totali ta' flus li għandhom imfaddlin il-Maltin kollha fil-banek ta' Malta.

Dan id-dejn wikkewh lill- poplu Malti u b'xi mod iridu jħallsuh il-ġenerazzjonijiet li għad iridu jiġu, jew jekk ma jħallsuhx, iridu jħallsu l-imgħaxijiet fuqu kull sena għal għomorhom, li jfisser kważi daqs id-dejn li aħna ħallejna warajna għal 15-il sena.

Hawnhekk wieħed irid jgħid x'sar minn dawn l-Lm1,000 miljun għaliex kieku t-toroq ta' Malta huma miksijin bid-deheb u d-djamanti forsi tifhimha, imma dawn ħofor ukoll fihom!

U l-mezzi tax-xandir jagħmlu tajjeb li dan li qed jingħad jispjegawh.

Biex nibdew infejqu s-sitwazzjoni, l-ewwelnett irridu nrażżnu l-ħela u t-tberbiq.

Aħna m'aħniex se nissikkaw ċinturini, kif qegħdin jgħidu tan-naħa l-oħra.

Aħna rridu nkattru iktar ġid, irridu nsaħħu u nimmodernizzaw l-amministrazzjoni u rridu nentużjażmaw lill- Maltin, speċjalment liż-żgħażagħ, biex ir-riżorsi umani tagħna jkunu ħafna iktar imħarrġa għall-bżonnijiet tal-lum u rridu nfittxu metodi kif il- pajjiż ifittex iktar qligħ barrani.

Wieħed irid jgħid ukoll, Madam Speaker, li taħt l-Amministrazzjoni l-oħra mhux kollox kien ħażin.

Kien hawn affarijiet tajbin, u dan aħna se nagħrfuh u se nibnu fuqu pero' l-ħażin irridu nidentifikawh u nwarrbuh.

Aktar ma jgħaddi ż-żmien, wieħed aktar jiskanta kif l-Oppożizzjoni tieħu atteġġament negattiv u tirrifjuta li tagħraf il-ħtija tagħha.

Il-poplu dan għarfu u bagħathom fl-Oppożizzjoni, u billi joqgħodu joħolqu diversivi u jipprovaw jgħattu l-ħsara li għamlu f'għaxar snin, aktar jagħmlu ħsara lilhom infushom u aktar ikomplu jitilfu l-kredibilita'.

Dawn għall-ewwel qalu li l-poplu injorant, li ma fehemhomx u li ġie mqarraq bil-wegħdiet li se nneħħu l-cash registers u ħafna affarijiet oħra.

Imma dawn huma affarijiet li ma jinżlux tajjeb mal-poplu u lanqas m'huma se jimpressjonawh.

Id-diska l-ġdida wara li semgħu l-budget issa hija li l- Gvern m'għandu l-ebda direzzjoni u li ma konniex ippreparati biex immexxu l- gvern.

Dawn huma affarijiet li huma tad-daħk daqskemm huma tal-biki.

Is- sens ta' direzzjoni kien ċar sa minn qabel l-elezzjoni.

Kien hawn min ried ibella' lill-poplu li dak iż-żmien konna qed inwiegħdu ħafna affarijiet u li ma konna se nwettqu xejn, imma aħna sa minn meta tlajna fil-gvern wrejna li konna nafu fejn sejrin u fejn irridu naslu.

Kif wegħedna lill-poplu Malti ħriġna mill-Partnership for Peace, l- applikazzjoni għas-sħubija fl-Unjoni Ewropea poġġejniha fil-friża u ħadna l- ewwel inizjattivi biex Malta tinseġ rabtiet iktar adattati kemm ma' l- Ewropa kif ukoll fil-Mediterran.

Hawnhekk ta' min jgħid x'puplesija għandhom fuqhom l-Oppożizzjoni bil-konferenza li se ssir is-sena d-dieħla.

Barra minn hekk waqqafna task force fit-Tarzna, lill-MSU tajniha dimensjoni ġdida, abbandunajna l-proġett ta' l-airstrip f'Għawdex u l-bini amministrattiv, saru ħafna rapporti strateġiċi u waqqafna ħafna bordijiet.

Ma rridx ninsa wkoll, Madam Speaker, il-miżuri li ħadna biex mill-iktar fis possibbli nibdew inneħħu l-VAT.

Il-budget li qiegħda tiddiskuti l-Kamra juri f'liema direzzjoni l-Gvern impenja ruħu li jmur, u l-impenn tiegħu diġa' beda jwettqu.

Jekk tħares lejn il-miżuri li hawn fil-budget, li naf ċert li l-poplu semagħhom diġa', issib miżura wara l-oħra.

Ikolli nieħu wisq tul biex insemmihom kollha u għalhekk se nsemmi ftit minnhom.

Aħna ħadna miżuri biex insaħħu d- drittijiet tan-nisa u tas-self-employed u biex nimmodernizzaw is-servizz pubbliku.

Għall-Korp tal-Pulizija għandna lista ta' miżuri li permezz tagħhom se nibnu xi blokkijiet u nsaħħu units strateġiċi u se nimmodernizzaw ħafna sections tal-ħabs.

Dwar it-Tarzna ħadna l-passi neċessarji u ma qgħadniex nitlajjaw bħalma għamlu tan-naħa l-oħra għal għaxar snin sħaħ bil-konsegwenza li intrapriża bħal dik kienet qed tiżvina.

Fl-ambjent sibna diżastru sħiħ u mhux talli ma sibniex fjuri, bħalma qalu huma, talli sibna intejjen u miżbliet.

Fil-qasam ta' l- edukazzjoni sibna skejjel li ħafna minnhom għandhom bżonn ħafna xogħol ta' refurbishing.

Ħadna passi fuq iż-żgħażagħ, fuq l-industrija, fuq is- saħħa, fuq il-housing u jekk toqgħod tfittex issib lista sħiħa.

Aħna tajna Lm1.50c żieda fil-ġimgħa għall-għoli tal-ħajja u l-pensjonanti tal-Gvern Ingliż minn Ottubru li ġej se jieħdu l-pensjoni kollha.

Il-poplu jaf b'dawn l-affarijiet u jien ipprovajt insemmi xi ħaġa fuq fuq.

Dan il-Gvern huwa kommess li jimxi b'metodi moderni.

Fil-fatt se nagħmlu riformi mingħajr skossi.

Dan huwa kollu magħruf għax illum il-poplu għandu l-mezzi kif jisma' x'inhu jintqal hawn ġew u għalhekk jisma' l-qanpiena ta' kulħadd.

Il-Gvern u l-poplu għandhom quddiemhom problemi kbar u huwa dnub li jkun hawn min joqgħod jinħela fil-frivolita' ta' l-Oppożizzjoni li mhux biss hija bla sens imma hija skreditata bil-kbir fid-dawl ta' dak kollu li wettaq il-Gvern s'issa.

Dan deher fl-aħħar elezzjoni.

Dan huwa budget li ta r-riħ fil-qala lill-Gvern Laburista għaliex il-poplu wera li hu għatxan għal amministrazzjoni serja u moderna.

Il-budget huwa mmirat biex jissodisfa dawn l-aspirazzjonijiet u t-tnassis u l-gideb ta' l- Oppożizzjoni m'huma se jxellfu xejn r-rieda u d-determinazzjoni tal-Gvern.

Biex tiġbor ġieħha l-Oppożizzjoni trid tibda tfassal programmi li jkunu ta' fejda għaċ-ċittadin ħafna aktar minn dawk li qed ifassal il-Gvern.

Fiċ- ċirkostanzi li qegħdin fihom il-poplu jrid azzjoni u jrid jara u jmiss b'idejh għax m'huwiex se jikkuntenta bit-tlablib.

Kulħadd jiftakar li qabel ma telgħu fil-gvern tan-naħa l-oħra kienu qalu li se jeqirdu l- korruzzjoni bl-għeruq u x-xniexel, li se jwaqqfu s-servizz ta' tabib b'xejn, li l-poplu se jgħammar f'daru bla biża', li se jkun hawn fjuri telgħin ma' kullimkien u li se jkunu garanzija ta' trasparenza.

Madam Speaker, jien nistaqsi lill-poplu jekk dan kienx kollu kliem fil-vojt li għadu jirbombja ġo widnejn il-poplu bħalma għadhom jirbombjaw il-wegħdiet kollha li ma wettqux.

Dan kien budget realistiku, budget li għandu timbru ta' gvern serju u budget ta' gvern li jiffaċċja l-problemi u jipprova jilqa' għalihom.

Il- Gvern se jagħmel dan kollu waqt li qal il-verita' kollha.

Illum permezz tal-mezzi tax-xandir min jaħbi se jinkixef.

Fil-fatt dak li għamlu fis- snin ta' qabel diġa' nkixef, għalkemm naħseb li ħafna affarijiet għadhom ma nkixfux u 'l quddiem għad iridu jinkixfu.

Il-Gvern tal-lum impenja ruħu li jimxi fid-direzzjoni tat-trasparenza, sħiħa u assoluta.

Is-serjeta' m'għandhiex prezz pero' magħha jrid ikun hemm ukoll l-effiċjenza li tikkaratterizza stil ta' gvern modern.

Jien nittama li l-Gvern jidentifika kemm hawn dipartimenti li baqgħu lura fil-ġbir ta' taxxi dovuti lilu u hemm bżonn li nieħdu passi konkreti u malajr ħalli dak li huwa ta' Ċesri nagħtuh lil Ċesri.

Jien naħseb li dan huwa budget modern, budget li jixraq il-poplu ta' Malta u Għawdex kollu u l-poplu huwa kuntent bih.

(Onor. Membri: Hear, hear) Grazzi.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Karl Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Madam Speaker, wara l-ewwel tliet xhur ta' tmexxija ġdida Laburista u wara li kważi temmejna d-diskorsi kollha li kellhom isiru f'dan il-budget, jidher ċar li Gvern Laburista ġdid xejn ma wiret sitwazzjoni finanzjarja sabiħa u komda.

Gvern Laburista ġdid xtaq li jkun jista' joffri budget ferm aħjar milli stajna nagħtu liċ-ċittadin Malti u GĦawdxi u għalkemm aħna ninsabu determinati li nwettqu l-wegħdiet tagħna ma' l-elettorat, fost l-oħrajn anke sabiex ineħħu l-VAT, ma kenitx xi ħaġa faċli li tfassal budget li jappella wisq għall-poplu.

Wieħed mill-akbar ideali li saħansitra huwa msawwar bih il-Partit Laburista huwa t-twaqqif u anke s-salvagwardjar tas-servizzi soċjali u dawn dan il-budget iħallihom bla mittiefsa.

GĦalina huwa unur kbir li lill- poplu tagħna nipprovdulu servizzi soċjali li jixirqulu u minkejja s- sitwazzjoni finanzjarja mwiegħra tal-pajjiż, dawn m'aħniex se nħalluhom jitnaqqru, la b'mod dirett u wisq inqas b'mod indirett.

Qed ngħid dan għas- sempliċi raġuni li llum, tliet xhur wara l-elezzjoni, kulħadd jaf li waħda mill-affarijiet li x'aktarx kellhom f'moħħhom tan-naħa l-oħra - li kieku Alla ħares qatt il-poplu reġa' tellagħhom fil-gvern! - kienet li jerġgħu jiżvalutaw il-lira Maltija.

Din il-mossa kienet tkun daqqa ta' ħarta għal dawk in-nies kollha li għandhom fixed income, fosthom ir-romol u l- pensjonanti.

Jiena għadni kif għidt li l-ħarsien soċjali għandu jkun imfassal skond iċ- ċirkostanzi u l-potenzjal ta' pajjiżna.

Il-welfare state li għandi l-unur ngħid li proprju konna aħna li waqqafnih f'Malta, jiddependi mill-politika li tiġi adottata f'diversi oqsma bħalma huma, per eżempju, l-oqsma tax- xogħol, ta' l-edukazzjoni, tas-saħħa, tal-housing u anke l-iżvilupp ekonomiku.

Dan ta' l-aħħar huwa qasam importanti ħafna u rridu nsaħħuh.

Kemm huwa b'saħħtu llum mhux se jkun biżżejjed għal għada u dan minħabba l- fattur ta' l-aging population - qed nitkellem dejjem mill-aspett tas- servizzi soċjali.

B'riżultat tal-kisbiet kbar fil-mediċina llum għandek sitwazzjoni fejn, hawn Malta speċjalment, l-age expectancy hija għolja ħafna u qiegħda mas-76 sena għall-irġiel u mat-80 sena għan-nisa.

Dawn huma figuri sbieħ għal tobba bħali u bħall-Onor.

Adrian Vassallo, iżda forsi huma allarmanti għall-ekonomista u anke għall-politiku.

Aktar ma jgħaddi ż-żmien il-proporzjon tal-popolazzjoni li tiddependi fuq is- servizzi soċjal aktar qed jikber u allura l-piż finanzjajru biex tkun tista' tiżgura livell ta' għajxien xieraq u mistħoqq lil dawn in-nies ukoll qed jikber.

Sinjura President, aħna tal-Partit Laburista minn dejjem sħaqna li ċ- ċittadin jiġi fuq quddiem nett u kien għalhekk li vvotajna s-somma ta' madwar Lm52 miljun, jiġifieri Lm15 miljun aktar fuq l-aħħar somma vvotata mill-Gvern preċedenti.

Din in-nefqa hija maħsuba biex tagħmel tajjeb għal diversi affarijiet, fosthom għaż-żieda fin-numru ta' pensjonanti u benefiċjarji li dejjem qed jiżdied minn sena għall-oħra, għaż-żieda fl- għoli tal-ħajja u sabiex dawk li jirċievu l-pensjoni tas-Servizzi Ingliżi ma jibqax ikollhom tnaqqis fil-pensjoni tas-sigurta' soċjali.

B'hekk inkunu qed inwettqu wegħda elettorali oħra.

Aħna mhux talli mhux qed innaqqru s-servizzi soċjali, kif għamlu ta' qabilna, talli konna kapaċi nissalvagwardjaw is-servizzi soċjali eżistenti u nipprovaw intejbuhom.

Nerġa' ngħid li aħna mhux se nnaqqru s-servizzi soċjali kif qed jagħmlu pajjiżi oħrajn anke membri ta' l-Unjoni Ewropea - fosthom l-Italja - li l- Gvern ta' qabel ipprova jdaħħalna fiha at all costs bl-għeruq u xniexel.

Dan żgur li ma jagħmilx ġid f'dan ir-rigward.

L-aging population mhux biss qiegħda tikkaġuna piż minħabba ż-żieda ta' benefiċċjarji iżda qed tkun diffiċli biex l-anzjani tagħna li ma jkunux jistgħu jduru bihom infushom u lanqas isibu lil min idur bihom isibu post fejn joqogħdu f'residenza governattiva.

Din mhix problema li ġiet mil-lum għal għada.

Il-qagħda kritika li tħalliet tiddeterjora hija waħda allarmanti ħafna u jkolli ngħid li din trid tiġi ndirizzata mill-aktar fis.

Fil-fatt minkejja l-ħofra finanzjajra li sibna - l-Onor.

Membri ta' l- Oppożizzjoni jafu li ħallew din il-ħofra - dan il-budget ħaseb għal żieda kbira fit-totali ta' fondi vvotati għall-anzjani.

Iż-żieda li qed insemmi tlaħħaq għall-figura ta' 10% fuq is-sena ta' qabel u dan juri kemm il- kritika ta' l-Oppożizzjoni hija infondata.

Waħda mill-akbar għajnuniet li se jkun qed jagħti Gvern Laburista ġdid lill-anzjani hija proprju t-tneħħija tal-VAT.

Kulħadd jaf kemm din it- taxxa kkawżat għoli ta' prezzijiet fuq is-servizzi ż-żgħar u li l-prodotti li suppost li kienu zero rated, bħall-mediċini, xorta waħda għolew.

Ta' min jgħid ukoll li dan il-budget ħaseb biex itejjeb is-servizzi li l- anzjani jingħataw fi djarhom.

Naturalment konxji mill-problema ta' nuqqas ta' sodod fi djar residenzjali governattivi, kif ukoll mill-fatt li hija ħaġa sabiħa li kemm jista' jkun inħallu lill-anzjani tagħna joqogħdu fi djarhom, aħna ridna ntejbu dan is-servizz.

GĦaldaqstant żidna s-somma vvotata għal home help b'madwar 20% fuq dik tas-sena l-oħra.

Fil-fatt is- somma li kien hemm ivvotata s-sena l-oħra kienet ta' Lm588,000 u din is- sena qegħdin nivvotaw Lm700,000.

Aħna żidna l-Vot tal-meals on wheels.

Fil-fatt minn Lm14,000 il-Vot tellajnih għal Lm20,000.

Barra minn hekk se niżguraw li dan is-servizz utli ma jibqax jiġi offrut biss lil ammont ta' nies prediletti iżda jinfirex b'mod aktar ġust.

Jien għadni kif irċevejt risposta mill-Onor.

Michael Farrugia, il-Ministru tas-Saħħa, għall-interpellanza li għamiltlu li turi li t-total ta' nies li gawdew mis-servizz tal-meals on wheels fl- 1996 kien ta' 785 persuna, li Alla jbierek 209 minnhom, jiġifieri iktar minn kwart, kienu minn Tas-Sliema.

Dan ma jagħmilx sens.

Din hija xi ħaġa li trid tiġi ndirizzata ħalli niżguraw li l-meals on wheels jiġu mqassmin b'mod soċjalment ġust.

(Interruzzjonijiet) Fil-każ tad-day centres ukoll qed inżidu l-Vot b'ammont kbir u fil-fatt minn Lm40,000 dan tellajnih għal Lm100,000.

Fil-qasam tas-saħħa, wieħed mill-akbar nuqqasijiet fejn il-Gvern preċedenti falla bi kbir kien proprju fil-każ tan-nurses.

Din il-problema raqdu fuqha sakemm imbagħad f'daqqa waħda stenbħu u raw kif se jagħmlu biex jipprovaw jiffaċċjawha.

Fil-fatt waħda mil-miżuri li ħadu kienet li bdew iġibu xi nurses minn barra.

Ħaġa li meta għamilniha aħna fil-każ tat-tobba fis-snin sebgħin tgħidx kemm qamu rwiefen u kemm tkażaw bina li m'huwiex sew li nipproponu tobba barranin fuq il-popolazzjoni Maltija, imbagħad l- istess ħaġa għamluha huma fil-każ tan-nurses.

Tentattiv ieħor li sar sabiex iħajru liż-żgħażagħ Maltin jidħlu għal din il-professjoni kien dak ta' reklamar fuq il-mezzi tax-xandir, pero' meta wieħed jifli sew x'kien qed jiġri jinnota li dawk li jispiċċaw il-kors tal-B.Sc Nursing mill- Universita' jaqgħu taħt salary scale 12 mentri dawk li jkunu ħadu B.A. f'xi suġġett ieħor u jidħlu teachers jaqgħu taħt salary scale 9.

Din il-ħaġa m'hijiex ġusta.

Din x'serjeta' hi biex tattiraw in-nurses għal din il- professjoni hekk delikata, hekk impenjattiva u hekk vokazzjonali!

Naturalment il-pass li kellna nieħdu meta wiritna din is-sitwazzjoni kien li żidna l-Vot għall-overtime b'aktar mid-doppju, għaliex jekk qabel dan kien ta' Lm230,000 illum il-ġurnata qiegħed ilaħħaq għal madwar Lm500,000 u b'hekk żgurajna li nżidu l-man hours.

Hawnhekk irrid ngħid ukoll li se nassiguraw li l-overtime jitqassam b'mod aktar ekwu u aktar ġust kemm f'dak li huwa short-term u anke f'każ long-term fejn qegħdin nipprovaw inħeġġu liż-żgħażagħ tagħna sabiex jidħlu għal dan il-kors.

Fil-każ tat-tobba l-problema ma kenitx daqshekk kritika għalkemm din inħasset fis-settur tal-komunita'.

Meta tlajna fil-gvern, il-kompliment ta' tobba jaħdmu fil-polikliniċi suppost kellu jlaħħaq għal 110, iżda fil- fatt sibna biss 68 jew 35% inqas milli suppost.

Għalhekk introduċejna skema fejn ipprovajna nħajru lit-tobba li kienu telqu minn dan is-servizz ħalli jerġgħu jidħlu fuq bażi ta' part-time.

GĦandi l-unur ngħid li wieħed minn dawk li bbenifikaw minn din is-sistema kien proprju ex-segretarju parlamentari min-naħa ta' l-Oppożizzjoni u minn hawnhekk nawguralu li jkollu s-suċċess li jirritorna għall-professjoni tiegħu.

Fil-fatt, ir- riżultat ta' din l-iskema kien wieħed sodisfaċenti.

Problema oħra li sab ma' wiċċu Gvern Laburista ġdid kienet dik tad- deployment ħażin tat-tobba li jkunu għadhom jilħqu għax dawn minn fuq il- bank ta' l-iskola, biex ngħid hekk, m'għandhomx jiġu impjegati f'postijiet sensittivi bħalma hi l-emerġenza.

Qed ngħid dan għax mhux darba jew tnejn nisma' b'każi ta' nies li jiġu rifjutati milli jiddaħħlu l-isptar, imbagħad wara jinstab li kellhom xi ħaġa serja.

Lill-Onor.

Michael Bonnici nixtieq ngħidlu li r-Renetec kien ilhom out of stock mis-sajf li għadda, jiġifieri minn żmien l-Amministrazzjoni Nazzjonalista u allura issa ma noqogħdux nippopaw sidirna u ngħidu kliem bħal dan.

(Onor. Membri: Hear, hear) L- ewwelnett, dawn m'għadhomx out of stock għax issa waslu u nista' nikkonferma li qegħdin in stock.

(Interruzzjonijiet) Kienu ilhom out of stock mis-sajf, jiġifieri taħt l-Amministrazzjoni tagħkom!

Ara kemm kien ilhom!

Madam Speaker, ħaġa li dejjem inkwetatni hi kif qatt ma tħabbru policies uffiċjali ta' kif tabib jista' jirriferi pazjent l-Isptar Zammit Clapp u fil-fatt qed nistenna risposta għal domanda parlamentari f'dan ir-rigward.

Aħna minn dejjem qbilna li t-twaqqif ta' dan l-isptar kien pass għaqli għall-fatt li dan iservi ta' buffer sabiex ċerti pazjenti li jkunu għadhom kif sofrew xi marda akuta u jkunu diġa' ngħataw l-ewwel kura, jiġu riabilitati f'dan l-isptar sakemm ikunu jistgħu jerġgħu jmorru lura fil- komunita'.

Peress li dan il-pass kien tajjeb u għaqli aħna beħsibna nsaħħuh għax inħossu d-dover li nissalvagwardjaw il-funzjoni tiegħu u li ma nħalluhx jiġi abbużat.

Ma ninsewx li dawn is-sodod qed jiswew lill-gvern Lm60 kuljum, jiġiferi huwa tajjeb li wieħed jara x'jista' jagħmel sabiex jiżgura li l-pazjenti jiġu riferuti f'dan l-isptar b'mod soċjalment ġust.

Nixtieq nagħlaq billi ngħid li l-Vot fil-qasam tas-saħħa u kura għall- anzjani se nkunu żidnih b'mod sostanzjali bis-somma ta' kważi Lm8 miljun aktar miċ-ċifra tas-sena l-oħra.

Din hija prova ċara ta' kemm aħna kommessi li lill-poplu tagħna ntejbulu l-welfare tiegħu, li l-ħofor li ħallewlna tan-naħa l-oħra ma jaqtgħulniex qalbna u li l-poplu Malti u GĦawdxi mhux talli mhux veru ma fehemx lin-Nazzjonalisti, talli l-fiduċja assoluta li wera fina se nsarrfuhielu f'ġid għalih, għal uliedu u għal missierijietu.

Grazzi, Madam Speaker.

(Onor. Membri: Hear, hear)

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Sceberras Trigona.

ONOR.

ALEX SCEBERRAS TRIGONA: Madam Speaker, huwa xieraq li ninnota li llejla l-Onor.

Mugliett qajjem punt tajjeb meta qal li l-istandards li hawn fuq il-postijiet tax-xogħol m'humiex adegwati biżżejjed u qed ikun hawn l- imwiet.

Naħseb li dan il-punt jgħaqqad lill-Kamra kollha flimkien għaliex huwa d-dover tal-Parlament kollu kemm hu li jara li jkun hawn leġislazzjoni ġusta u regolamenti tajbin sabiex nevitaw li jsiru dawn l-affarijiet.

Dan qiegħed ngħidu bħala stqarrija għax naħseb li f'dan il-Parlament kulħadd jisgħobbih u jingħaqad miegħi sabiex inwasslu l-kondoljanzi lill-familji ta' dawk kollha li mietu f'dawn l-aħħar tliet xhur fuq il-postijiet tax- xogħol.

Esklussivament dawn l-inċidenti qed iseħħu f'postijiet tax-xogħol li għandhom x'jaqsmu mal-bini u, jgħidu x'jgħidu l-kummentaturi, hija responsabbilta' ta' dan il-Parlament li jieħu ħsieb iressaq xi forma ta' leġislazzjoni biex jiġu upgraded il-liġijiet u r-regolamenti li għandna għal dan is-settur tal-kostruzzjoni u setturi oħra fejn hemm ċerti perikli fuq il-post tax-xogħol.

Ovvjament meta ninsabu resqin lejn seklu ġdid, meta hawn teknoloġija avvanzata bħal din fejn kulħadd huwa modern u kulħadd qed jagħmel ħafna progress, li jibqa' jkollna mwiet fuq il-postijiet tax-xogħol hija għarukaża għall-poplu Malti kollu.

Qed nieħdu gost nisma' lill-Onor.

Psaila Savona u lill-Onor.

Lawrence Gonzi jassoċċjaw ruħhom miegħi fil- promessa solenni li qed nagħti li malli jibda jaħdem il-Kumitat Permanenti għall-Affarijiet Soċjali nikkonsidraw biex naġġornaw il-legal notices li hemm bżonn jiġu aġġornati f'dan is-settur.

Madam Speaker, aspett ieħor tal-ħajja soċjali li qed jiġi njorat - naħseb li l-Parlament ikollu jagħti mandat ċar lill-Kumitat għall-Affarijiet Soċjali sabiex jidħol hawnhekk ukoll - huwa l-kwestjoni tal-gwerra kontra d- droga.

Id-droga f'dan il-pajjiż daħlet bl-għeruq u x-xniexel f'kull raħal, f'kull belt u f'kull post fejn jiltaqgħu n-nies.

Din hija theddida għaż- żgħażagħ u għat-tfal tagħna u peress li hemm tant flus involuti rridu nqajmu l-istituzzjonijiet kollha li jistgħu jagħtu daqqa t'id sabiex nieħdu ħsieb inrażżnu u jekk jista' jkun neliminaw din il-pjaga minn pajjiżna.

Din hija pjaga li għandna bżonn l-għajnuna ta' l-istituzzjonijiet kollha f'dan il-pajjiż biex inkunu nistgħu nittekiljawha.

Iż-żewġ punti li qajjimt s'issa huma ta' natura soċjali u bipartiġjana u għal darb'oħra naħseb li ż-żewġ naħat tal-Kamra jingħaqdu miegħi biex il-Kumitat għall- Affarijiet Soċjali jkollu kull mandat minn din il-Kamra sabiex jinvolvi ruħu kemm jista' jkun f'dan il-qasam.

Madam Speaker, il-bieraħt lura l-Prim Ministru tkellem fuq l-atti kriminali kontra l-anzjani.

Fil-fehma tiegħi, u naħseb fil-fehma tal- maġġoranza kbira ta' din li-Kamra, l-anzjani jeħtiġilhom livell ogħla ta' protezzjoni.

Malta għandha popolazzjoni li kulma tmur qed issir aktar u aktar anzjana u għandna nagħtu ħafna aktar importanza lil dan l-aspett tal- protezzjoni, mhux biss għall-anzjani nnifishom, imma anke jekk irridu nagħmlu minn Malta pajjiż aktar attraenti għall-barranin, kemm bħala turisti li jiġu jżuruna għal żmien qasir, kif ukoll għal dawk li minn żmien għal żmien jiġu bħala residenti permanenti - u nisimgħu b'diversi queries ġejjin minn pajjiżi differenti biex barranin jiġu jgħixu hawnhekk bħala permanent residents; aħna nafu li dan l-istatus ta' permanent residence huwa diġa' f'niċċa legali għax dawn it-talin għandhom ċerti exemptions meta jiġu biex jissetiljaw hawn Malta, basta jkollhom ċertu income u ċertu wealth - lil dawn, li ġeneralment ikunu anzjani, aħna rridu nagħtuhom garanzija li mhux se jkun hemm muggings, kif hemm barra minn Malta - hawnhekk wisq nibża' li teżisti link bejn il-muggings u l-qasam tad-droga.

Aħna ma rridux ingerrxuhom, kif tgerrxu minn pajjiżi oħra fejn ipprovaw jagħmlu ċentri internazzjonali għal permanent residents.

Ħaġa oħra li wkoll tagħmel image ħażin lil Malta huwa n-negozju fil- bnedmin u sfortunatament f'dawn l-aħħar snin kellna ħafna minn dawn l- attivitajiet.

Nafu b'dawk l-immigranti klandestini li inkaljaw fl-ibħra ta' San Pawl il-Baħar; smajna b'dawk l-Asjatiċi li kienu fi triqthom lejn il-Greċja u ma nafux x'ġara minnhom.

Dawn l-affarijiet irridu nieħdu ħsiebhom b'mod bipartiġjan - m'hawnx aħmar jew blu, m'hawnx manifest ta' partit li ma jaqbilx mal-manifest ta' partit ieħor, dawn huma affarijiet bipartiġjani - u rridu ninvestigawhom fil-fond malli jibda jaħdem il- Kumitat għall-Affarijiet Soċjali.

Naħseb li anke l-kummentaturi u l- ġurnalisti jistgħu jgħinu bil-kontribuzzjonijiet tagħhom f'dan il-qasam.

Madam Speaker, niġi għal aspett ieħor soċjali li tqajjem mill-Prim Ministru meta żar l-Universita', li huwa s-suġġett tad-divorzju.

Naħseb li fejn jidħol is-suġġett tad-divorzju hemm bżonn li nanalizzawh b'mod iktar skjett u analitiku, fis-sens li kulma wieħed qed jitkellem fuqu, għall-fini ta' din l-istituzzjoni, li hija istituzzjoni leġislattiva, huwa li bħala raġuni għax-xoljiment taż-żwieġ jiġi kkonsidrat is-separazzjoni għal din il- fini.

Jekk is-separazzjoni tkunx kif kienet oriġinarjament l-Italja għal seba' snin, kif imbagħad saret għal ħames snin, jew kif issa saret għal tliet snin, imbagħad niddiskutu dan l-aspett fil-Committtee Stage għax nifhem li wieħed jista' ma jaqbilx ma' l-ieħor.

Hawnhekk forsi jkun tajjeb li jintuża bħala qafas l-abbozz ta' l-Avukat Joe Brincat, ex- Ministru tal-Ġustizzja, li kien Membru ta' dan il-Parlament u bħala private member kien ressaq abbozz quddiem din il-Kamra.

Tajjeb ukoll li fuq suġġett li jolqot lil kulħadd hawn Malta u li again imissu jkun hawn a bipartisan approach fuqu, nanalizzaw daqsxejn waħda - qed ngħid anke għall- kummentaturi fil-gazzetti kollha ...

Allura with this in mind let me fly a kite issa ħalli kulħadd jispara fuqha.

Għid li kieku għall-fini tad- divorzju hawn Malta wieħed iressaq suġġeriment li separazzjoni ta' ħames snin bejn raġel u mara jikkwalifika għal xoljiment ta' żwieġ.

Naturalment għandi ħafna iktar xi ngħid fuq dan is-suġġet, imma ħalli nitlaqha hekk għalissa biex nara x'kummenti jista' jistimula dan il-punt li fuq kollox dan ikun il-qofol ta' kwalunkwe liġi ta' divorzju għar-relazzjonijiet bejn il-miżżewġin.

Ovvjament din l-aktar parti li hi kontroversjali.

Il-parti l- oħra, id-drittijiet tat-tfal li ma jkunux illeġittimi u d-drittijiet ta' manteniment, iktar u iktar għandu jkun hemm a bipartisan attitude għalihom, imma nibda biss b'dan il-punt tal-ħames snin.

Minn hawn wieħed jibda jara, Madam Speaker, li hemm ċerti affarijiet f'dan il-pajjiż li jitolbu attenzjoni bipartiġjana u ovvjament għandna bżonn ta' istituzzjoni li tkun tista' tagħti iktar attenzjoni b'appoġġ bipartiġjan.

Per eżempju f'dawn l-aħħar xahrejn f'dan il-Parlament ftit kien hawn diskussjoni dwar l-Uffiċċju tal-President.

Naħseb ilna 14-il sena niddiskutu formoli differenti ta' kif l-Uffiċċju tal-President jista' jissaħħaħ billi jkollu iktar poteri - jew leġiżlattivi, jew kostituzzjonali, jew anke amministrattivi - li jieħu ħsieb affarijiet bħal dawn li qed insemmu li għandhom interess bipartiġjan.

Dawn jistgħu jkunu affarijiet bħall- gwerra kontra d-drogi, bħall-Armata li ovvjament hemm bżonnha anke għall-gwerra kontra d-drogi.

Madam Speaker, naħseb li l- Uffiċċju tal-President għandu jiġi rikonsidrat attivament u jinfela bl- iktar mod dettaljat ħalli nkunu nistgħu ngħollulu l-valur tiegħu fil-pajjiż u mhux inqimuh bħala idolu, imma billi ngħollulu l-importanza tiegħu u nirrispettaw dik l-importanza miżjuda, dak il-value added li tant nitkellmu fuqu f'termini ekonomiċi u finanzjarji imma ftit nitkellmu fuqu f'termini istituzzjonali.

Naħseb li din l-ogħla istituzzjoni ta' dan il-pajjiż għandna nżidulha iktar ir-rispett billi nżidulha iktar l-importanza.

L-aspett tal-presidenza ovvjament iddaħħal meta b'mod bipartiġjan konna ddikjarajna Malta Repubblika biż-żewġ terzi f'dan il-Parlament - kont għamilt kontribuzzjoni żgħira permezz ta' teżi li għenet biex wasalna għal ftehim bipartiġjan.

L-istess ħaġa meta kellna ftehim bipartiġjan fuq in- newtralita' fejn konna għamilna kontribuzzjoni żgħira permezz tan- newtralita' u l-aspett tal-majority voting f'dan il-pajjiż li wkoll daħlu biż-żewġ terzi f'dan il-Parlament.

Bħal dan nissottometti li jista' jkun hawn aktar affarijiet li dan il-pajjiż ikollu ftehim ta' żewġ terzi, aktar affarijiet li jistgħu jkunu anke mqiegħda ogħla minn dan il-Parlament, ikunu mqiegħda taħt l-Uffiċċju tal-President bħala gwardjan tal- Kostituzzjoni, bħala gwardjan tar-Repubblika, bħala gwardjan tan- newtralita' u anke ta' dawn l-aspetti li aħna niftehemu fuqhom bejnietna.

Ovvjament fid-dawl ta' l-aħħar riżultat elettorali wieħed jibda jara b'mod ċar li dak li jgħaqqadna m'huwiex il-kwestjoni ta' sħubija sħiħa fl- Ewropa, kif inhi x-xewqa tal-Partit Nazzjonalista - apparti li din ma kenitx kondivisa min-naħa ta' l-European Union għar-raġunijiet diversi tagħhom, fil-maġġor parti raġunijiet istituzzjonali; lanqas bl-IGC ma jidher li qatt seta' jkun hemm xi xaqq dawl li kieku baqa' l-Partit Nazzjonalista fil-gvern Malta setgħet tidħol at par mal-membri li hemm illum fil-European Union - imma l-politika tal-Mediterran.

U waslet f'ħoġorna, kważi mill-istilel, iż-żamma ta' l-Euro-Mediterranean Conference f'Malta.

Nafu li kien hemm it-tellieqa bejn il-Marokk u t-Tuneżija peress li issa kien imiss pajjiż tas-south biex ikun il-host ta' din il-konferenza wara li f'Novembru ta' l-1995 kienet saret f'Barcelona.

Nafu wkoll li s- Sirja kienet qed topponi li l-Iżreal imur ġol-Marokk jew ġot-Tuneżija u kien f'dan il-kontest li f'dawn l-aħħar xahrejn bdiet tissemma Malta.

U jgħidu x'jgħidu n-Nazzjonalisti għal dik li hija l-paternita', hawnhekk m'hawn l-ebda dokument uffiċjali li juri li taħt Gvern Nazzjonalista marru joffru biex Malta tkun il-host ta' din il-konferenza.

Dan juri kemm anke b'sinjal żgħir li ħriġna mil-PfP, il-pajjiżi Għarab have rallied għall- proposti ta' l-Arab League li din issir f'Malta għaliex Malta m'hijiex aktar mal-grupp ta' l-European Union.

Naħseb li dan huwa ta' ġid kbir għal Malta li l-istorja li għandna mill-1971 'l hawn - u anke qabel - li kien beda l-Onor.

Dom Mintoff fuq l-importanza li Malta jkollha politika barranija fil-kontest tal-Mediterran, u kont komplejt xi ħaġa fuqha jiena fis-snin tmenin u fis-snin disgħin permezz ta' l-IPU billi ġibna l- Konferenza tas-Sigurta' u Kooperazzjoni fil-Mediterran hawn Malta wara Malaga, u din se tkompli għaddejja bħala IPU initiative fost il- parlamentari tal-Mediterran u issa se tkun fil-livell tal-Ministri ta' l- Affarijiet Barranin.

Din m'hijiex the be all and end all, anzi l- importanti se jkun il-follow-up ta' wara l-Euro-Mediteranean Conference, Madam Speaker.

Hawnhekk naħseb li jekk ikollna Oppożizzjoni leali li tagħżel li din il-linja hija linja bipartiġjana, nistgħu naħdmu ħafna aktar bis-sens f'ħafna areas fil-Mediterran.

Nibda billi nsemmi l-area ta' l- information technology.

Din hija area li qiegħda tikber u diversi pajjiżi fil-Mediterran qegħdin jaraw kif jassoċċjaw ruħhom aktar mill-viċin ma' l-Ewropa permezz ta' l- Internet u permezz ta' ċentri ta' riċerka fl-informatika.

Malta hija idealment sitwata u mhux biss ġeografikament.

Nifhem li jista' jkollok anke vapur fil-Mediterran li joqgħod stazzjonarju u jkun hu ċ-ċentru ta' information technology networks, imma tkun trid ċertu ġurisidizzjoni u post sovran u mhux sempliċement vapur bil-bandiera li kulħadd jaf li din tista' titbiddel b'biċċa ċertifikat ta' bill of sale.

Malta tista' toffri ħafna iktar bil-politika barranija tagħha li qed tipproġetta.

Fil-fatt Malta la hija membru ta' l-Unjoni Ewropea u lanqas qiegħda tipprova tkun; Malta la hija membru ta' l-Arab League u lanqas qiegħda tipprova tkun; Malta m'hija għadu ta' ħadd, lanqas ta' Iżrael, anzi hija ħabiba ta' kulħadd madwarha.

Għalhekk bħala bidu Malta tista' toffri biex f'pajjiżna jkun hawn ċentru ta' teknoloġija u informatika tal-Euro-Med biex minnu nkunu nistgħu noħorġu s-sub-sectors li huma ta' interess fil-komunikazzjoni.

Fil-verita' dawn l- aspetti kienu bdew jiġu diskussi hawn Malta fl-1972 u fl-1975 fir-Regional Oil Combatting Centre u fis-CSCE follow-up meeting ta' l-1979 li kien sar hawn Malta.

Dawn ġew diskussi wkoll fl-1983 u fl-1985 taħt in-Non-Aligned Movement u taħt is-CSCE.

Anke wara li fl-1984 ġibna l-Ministri ta' l- Affarijiet Barranin tal-pajjiżi mhux allinjati d-diskussjoni kompliet ġewwa l-Alġerija fl-1987 - wara li spiċċajna mill-gvern - u l-ex-Ministru Ċensu Tabone kien mar hemmhekk, kif kien mar ukoll fl-1990 fi Brioni fil- Jugoslavja, biex ikompli l-proċess li jgħaqqad is-south man-north f'kooperazzjoni.

Għaliex qed ngħid dan, Madam Speaker?

Qed ngħid dan għaliex dan huwa ż-żmien - hawn il-kwiet fil-qasam internazzjonali - li niżirgħu iktar kooperazzjoni u iktar relazzjonijiet bilaterali u mhux nagħmluha tas-Sur ta' l-Ewropa jew nagħmluha tas-snobs fuq il-membri l-oħra tas-south tal-Mediterran.

Dan donnu kien qed ikun l- atteġġament tagħna.

Aħna ridna nkunu qisna l-aħħar Ewropej fis-south - meta tinżel minn fuq għal isfel fiċ-ċentru tal-Mediterran - biex donnu ma jkollniex x'naqsmu ma' l-oħrajn u ma bdejniex naraw il-perikli li bdew jikbru, jikbru, jikbru min-naħa ta' isfel tal-Mediterran.

Jien nissuġġerixxi li għandna nkunu ftit iktar intelliġenti u minflok inkunu snobs, koċċuti u injoranti nkunu ftit iktar umani, realistiċi u nagħmlu ftit programmi ta' kooperazzjoni meta l-inkwiet għadu ma faqqax bl-ikrah, imma dejjem jista' jfaqqa'.

Iktar ma ninvestu u niżirgħu programmi ta' kooperazzjoni bejn il-pajjiżi tal-Mediterran u iktar ma nżidu l-programmi ta' stabilita' fl-area tal-Mediterran, iktar inkunu nistgħu nattiraw lejna kooperazzjoni ma' dawn il-pajjiżi u anke ma' pajjiżi lil hinn mill- Mediterran.

Peress li għall-ewwel darba se nġibu hawn Malta ħmistax-il Ministru ta' l- Affarijiet Barranin ta' l-Ewropa flimkien mat-tnax-il Ministru ta' l- Affarijiet Barranin tal-Mediterran ikun tajjeb li nistiednu wkoll lil kbar tad-dinja biex ikunu preżenti bħala osservaturi.

Jista' jkun hemm min jgħid li dan ma nistgħux nagħmluh għaliex ir-regolamenti huma diġa' stabbiliti.

Hawnhekk irrid nissottometti li bħala host country għandna kull dritt li jkollna l-ħbieb tagħna hawnhekk.

U għandna ħbieb, ġewwa ċ- Ċina, per eżempju - u minn hawnhekk nagħti l-kondoljanzi lill-poplu Ċiniż għat-telfa tal-leader kbir tagħhom, Deng Xiaoping - u allura jkun tajjeb li ċ-Ċina tkun preżenti għal dan il-Euro-Med meeting.

Nixtieq ngħid li anke l-Amerika għandha tkun preżenti biex tosserva dak kollu li jkun għaddej għax hawnhekk qed nitkellmu fuq livell ta' global politics.

Għalkemm f'Novembru ta' l-1994, qabel ma ħareġ il-mandat sħiħ, u f'Novembru ta' l-1995, meta saret l-ewwel laqgħa f'Barcelona, l-mandat kellu s-security aspect, sussegwentement dan beda jitnaqqas bil-mod il-mod.

Imma jgħidu x'jgħidu dak is-security aspect bilfors se jibqa' jispikka għaliex is-sigurta' tal-Mediterran ma jistax ikun li tibqa' f'idejn pajjiżi minn barra l-Mediterran biss.

Se jkollna nidħlu ġo fażi intermedja fejn dik is-sigurta' se jkollha tkun shared bejn pajjiżi barra mill-Mediterran u l-pajjiżi tal-Mediterran.

Jien għalhekk qed insemmi l-aspett globali ta' din il-Euro-Mediterranean Conference.

Naħseb li meta wieħed jara d-dimensjonijiet kbar li huma offruti biċ- ċaqliqa li m'aħniex qed inkomplu mexjin lejn full membership ta' l-Unjoni Ewropea u biċ-ċaqliqa l-oħra li rtirajna mill-Partnership for Peace, isib li l-orizzonti huma ħafna ikbar u ħafna iktar imdawlin għal Malta għall- ġejjieni immedjat.

Rigward il-ġejjieni medium term hemm potenzjal kbir.

Per eżempju, issa li se jkun hemm il-gas pipeline bejn il-Libja u l-Italja u ma nkunux marbutin bl-energy treaty commitments li ċerti pajjiżi membri ta' l- Unjoni Ewropea huma marbutin bihom, jista' jkollna opportunita' kbira li dan il-pipeline ma jgħaddix mill-ibħra Tuneżini għall-gżejjer Taljani imma jgħaddi minn Malta.

Għalkemm dan ma japplikax għall-futur immedjat imma għal medium term jagħti wkoll idea ta' x'opportunitajiet oħra jibdew joħorġu fil-qasam ekonomiku u finanzjarju għall-prosperita' taċ-ċittadini Maltin kollha kemm huma.

Grazzi ħafna, Madam Speaker.

(Onor. Membri: Hear, hear)

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Anglu Farrugia.

ONOR.

ANGLU FARRUGIA: F'dawn id-diskussjonijiet li kellna dan l-aħħar ġimgħat ġew diskussi ħafna suġetti ta' interess.

Pero' l-iktar ħaġa li xtaqt nagħmel riferenza għaliha - din semmiha wkoll il-Prim Ministru nhar l- Erbgħa li għaddew - hija l-kwestjoni tal-proklama li qajjem diversi drabi l-Onor.

Tonio Borg.

L-Onor.

Membru donnu ta x'jifhem li l-Partit Laburista fil-gvern għamel din il-proklama biex xi ħadd jibbenefika minnha jew biex jaġevola lil xi ħadd, li ma kienx il-każ.

L-ipokresija tan-naħa l-oħra toħroġ iktar meta jerġgħu jipprovaw jinterpretaw ir-rapport li għamel l-Avukat Ġenerali tar-Repubblika fuq din il-proklama.

Dan spjega t- teknikalita' li fuqha dawk it-tnejn li ġew akkużati fil-każ tal-mejta Mary Douglas ħadu l-proklama.

L-Onor.

Borg jibqa' jgħid li l-Kabinett Laburista donnu ma ħax il-pariri ta' dan ir-rapport.

Minn hawnhekk jien ngħidlu biex jgħidilna dan il-parir fejn huwa.

(Interruzzjonijiet) Forsi jgħidilna darba oħra!

Qed ngħid dan għaliex meta dawn ġew misjuba ħatja fl-1988/89 - din hi t-teknikalita' li semma l-Avukat Ġenerali tar-Repubblika fir-rapport tiegħu - dak iż-żmien l-artiklu li jitkellem fuq meta jsiru delitti kontra l-anzjani kien għadu mhux emendat fil-Kodiċi Kriminali.

Din hija t- teknikalita'.

Ċertament l-Avukat Ġenerali tar-Repubblika jammetti illi kieku kellu quddiem għajnejh dan il-każ partikolari forsi wieħed seta' jara x'jista' jagħmel, li ma kienx il-każ.

Meta tara din l-interpretazzjoni, li legalment wieħed għandu jifhimha mill-ewwel - u l-pubbliku għandu jiġi nformat dwarha - wieħed m'għandux jagħmel storja biex jipprova jħammeġ lill-Partit Laburista li għadu jitla' fil-gvern, donnu se jibda jagħmel dawn l-affarijiet bħalma kienu jagħmlu huma bl-iktar mod goff.

Lill-poplu Malti rridu nfakkruh li taħt Gvern Nazzjonalista kien ingħataw record ta' proklami, anke b'mod skandaluż.

Biżżejjed insemmu l-każ ta' Queiroz, bniedem li ingħata l-proklama u li kien inqabad b'ammont ta' droga li kien biżżejjed biex iforni lis-suq Malti għal sitt xhur.

Ikun tajjeb li wieħed ifiehem dawn l-affarijiet lill-poplu Malti u dan biex ma nsemmux ċerti inċidenti li kienu saru taħt Gvern Nazzjonalista u li baqgħu misteri.

Insejna kemm kien ikun hawn każijiet ta' splużjonijiet ta' bombi meta kien fil-gvern il-Partit Laburista, imbagħad meta sab ruħu fil-gvern il-Partit Nazzjonalista lanqas biss tressqet persuna waħda l-qorti!

Jiena nistaqsi: Min jaf x'kienu dawk il-bombi li kienu jkunu bil-mijiet u li kienu jwerwru lill-pajjiż?!

Smajna ħafna fuq il-każ ta' Raymond Caruana u nafu wkoll li l-Prim Ministru ta' dak iż-żmien, l-Onor.

Eddie Fenech Adami, ħass il-ħtieġa li jagħmel investigazzjoni hu.

Safejn naf jien qatt ma kellna fl-istorja ta' dan il-pajjiż prim ministru Malti li jieħu x-xogħol tal-pulizija u joqgħod jagħmel l-investigazzjonijiet hu minflok jgħaddihom lill-Kummissarju tal- Pulizija.

Barra minn hekk tajjeb li wieħed jgħid li politiku m'għandu jkollu l-ebda interess dirett fl-investigazzjoni ta' kwalunkwe tip ta' reat u mhux imur qabel il-pulizija fuq ix-xena tad-delitt.

U hawnhekk jien nistaqsi lil min kien mar fuq ix-xena tad-delitt jekk kenux missew xi ħaġa minn hemmhekk u jekk le humiex lesti li jieħdu affidavit fil-proċeduri li għad iridu jsiru fuq dan il-każ sabiex wieħed jaċċerta ruħu li minn hemmhekk ma kien intmiss xejn.

(Interruzzjonijiet) L-Onor.

Psaila Savona qed jiftaħ idejh.

MADAM SPEAKER: Jekk jogħġobkom tinterrompux lil xulxin.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Ma qiegħed nitfa' dellijiet xejn.

Dawn huma fatti li lill-poplu Malti rridu nfakkruhomlu ħalli jkun jaf kif kontu taħdmu intom.

Niġi issa biex nitkellem fuq każijiet konnessi mad-droga.

L-Onor.

Tonio Borg ftaħar - u kellu raġun - li fil-Freeport kien inqabad container bid-droga.

U jien nistaqsih jekk jafx li qabel ma nqabad dak il- container kien hemm container ieħor mimli bid-droga li ġie identifikat li kien ukoll Malta u reġgħu ħaduh barra minn Malta bid-droga b'kollox.

Kif dawn il-misteri ġraw dejjem meta kien hemm il-Partit Nazzjonalista fil- gvern?!

Dan il-każ li għadni kemm semmejt huwa dokumentat mill-Interpol.

U jien nistaqsi: Għaliex meta twaqqfet id-drug squad ma sarx xi ħaġa li biha l-intelligence gathering, jiġifieri l-informazzjoni li tinġabar minn kull sezzjoni, bħall-Armata, id-Dwana u l-Pulizija, tiġi collated f'information centre fil-Korp tal-Pulizija?

Għaliex meta twaqqfet id-drug squad ma saritx b'tali mod li ċerti nies ikunu wkoll imxerrdin mad- distretti?

Mhux bilfors li se jkollok dawn it-tip ta' leakages!

Kemm kien suċċess li l-NDIU taħdem mad-drug squad?

L-informazzjoni li għandi jien hija li kien hemm anke tfixkil mad-drug squad.

Allura jekk il-Ministru kien qed jara dawn l-affarijiet għaliex ħallihom isiru?

Aħna rridu naraw li dawn id-dipartimenti fil-Korp tal-Pulizija, speċjalment id-drug squad, jissaħħu b'tali mod li, kemm jista' jkun, kif qal sieħbi l-Onor.

Sceberras Trigona, ma jkun hemm l-ebda toqba li tagħti vantaġġ lil min għandu interess biex imexxi d-droga fil-pajjiż.

U dan qed isir bil-fatti u m'hux nibqgħu nħarsu lejn il-misteri.

Jien għamilt erba' domandi u dawn wieħed irid jirrispondihom.

Fiż-żmien il-Partit Nazzjonalista kienu jibagħtu pulizija jagħmlu tfittxija bil-klieb fis-sea terminal, pero' l-klieb ma kenux jibagħtuhom ifittxu fil-bagalji!

Jiena għandi d-dettalji kollha ta' dawn it-tfittxijiet fiż-żmenijiet reċenti taħt Gvern Nazzjonalista.

Jiena nistaqsi: Għaliex meta kien jidħol il-vapur bil-Libjani u oħrajn, l- instructions kienu jkunu li joqogħdu 'l barra minn fejn jidħlu l-bagalji?

Mela d-droga tidħol fl-arja!

Mhux fil-bagalji tidħol id-droga?!

MADAM SPEAKER: Jekk jogħġobkom, tinterrompux.

M'hemmx cross debates.

Onor. Farrugia kompli bid-diskors tiegħek.

ONOR.

ANGLU FARRUGIA: Jidher li l-Onor.

Psaila Savona mhux qed jifhem il- punt, imma dawn huma fatti.

Fil-Korp tal-Pulizija hemm nies li huma dedikati ħafna.

Hemm każijiet - u din hija l-ipokresija Nazzjonalista - ta' pulizija li attendew mhux inqas minn 18-il kors fuq dog handling, imma fejn jidħlu każijiet tad-droga dawn dejjem twarrbu.

Id-dog section - qed insemmiha għaliex dan huwa qasam importanti fl-investigazzjoni tad-droga u l-isplussivi - hija magħmula minn 28 pulizija pero' dejjem l-istess sitta min-nies jagħmlu x-xogħol.

Il-pampaluni mhux talli ma jagħmlux ix-xogħol, talli dawk li suppost li qed jagħmlu shift mis-7.00 a.m. sas-7.00 p.m., bil- permess ta' xi ħadd jitħallew imorru jorqdu d-dar ħalli jistrieħu u mbagħad ikunu jistgħu jmorru jagħmlu l-extra duty mid-9.00 p.m. 'l quddiem u x'ħin jidħlu fil-għodu għajjenin jitħallew jorqdu fuq il-post tax-xogħol!

F'dan is-sens kienu jiġu permessi l-abbużi.

Dawn huma affarijiet li saru b'mod regolari u din qed ngħidha minn issa biex jekk hemm xi ħadd fil-Korp tal-Pulizija li jidhirlu li jista' jkollu xi free hand, ngħidlu li dawn huma affarijiet li se niġġeldulhom u m'hu se nħallu lil ħadd jabbuża mill-poter jew mill-ħela.

Il-personnel qiegħed hemmhekk biex jiġi applikat sewwa u la qed insemmu l-personnel ngħid ukoll li jrid ikun hemm id-dinjita'.

Il-Korp tal-Pulizija taħt in-Nazzjonalisti tħalla jitħammeġ għaliex meta jkollok l-abbużi trid tiġġeldilhom minnufih u jrid ikun hemm rapporti li l-pulizija u l-fizzjali qed iġibu ruħhom b'ċertu dekor u b'ċertu rispett anke bejn ir-ranks.

Kien hemm każijiet - u ma tteħdux passi għaliex in-nies involuti nzertaw Nazzjonalisti għax kieku kienu Laburisti kieku ssallbu - fejn fizzjali jidħlu fis-sakra, jagħtu l- ordnijiet fis-sakra u qisu ma ġara xejn.

Dan ma jistax jitħalla iktar u jien persważ li din is-sistema li kienet tirrenja fil-korp se tispiċċa kemm jista' jkun malajr.

Madam Speaker, xtaqt nagħmel riferenza wkoll għall-iskwadra kontra d- droga li għandha tkun attrezzata aktar fil-ġlieda tagħha.

Per eżempju, jiena nemmen li din l-iskwadra m'għandux ikollha karozzi ġodda biex kulħadd jarahom għaddejjin bihom, anzi s-sigriet għandu jkun li kemm jista' jkun ikollhom karozzi li jkunu camouflaged u second hand ħalli ma tantx jiġu identifikati għax b'hekk l-investigazzjonijiet isiru aħjar.

Jiena naf li min imexxi d-drug squad dejjem ta s-suġġerimenti li qed nagħti jien illum.

Għalfejn din l-iskwadra qatt ma ġiet ipprovduta b'sitta jew tmien karozzi second hand biex ix-xogħol ikun jista' jsir b'mod aktar komdu, milli jkollna ħafna xenxilli u mbagħad ma naslux għal ċerti affarijiet?

Din hija l-ħela!

Hawnhekk irrid nirriferi wkoll għall-ħela li hemm fil-Korp tal-Pulizija bħal, per eżempju, ġiri bl-addoċċ bil-karozzi minn nies li lanqas huma mdaħħlin fl-investigazzjoni.

Alla jbierek dawn dejjem bil-karozzi ġodda, waħda wara l-oħra.

Ir-rapport tad-Director of Audit jgħid li fl-1995 il- Police Department nefaq madwar Lm187,000 fi fuel biex jopera 315-il karozza.

Meta l-Awditur ipprova jiċċekkja kif inħela l-fuel, minn 100 logbook erba' biss kellhom din l-informazzjoni.

U qisu m'hu qed jiġri xejn għal sena wara l-oħra, ħela bl-addoċċ!

Dan hu li kien qed isir fil-Korp tal-Pulizija riċentement taħt Gvern Nazzjonalista.

Biex ma ngħidux ukoll li fil-każ tal-ħabs kellu jiġi l-Ombudsman jgħidilna li l-woman's jail is "a joke", għax hekk qal, "daħka".

Per eżempju, sibna li dawn f'ċerti postijiet lanqas kellhom arja naturali, dawl u furniture.

Ir-rapport jitkellem waħdu.

Madam Speaker, niġi wkoll għall-moħqrija li sofrew il-Laburisti taħt Gvern Nazzjonalists u dan jidher bl-iktar mod ċar.

Per eżempju, fir- rigward ta' eżami fid-Dwana għall-post ta' inspector of customs - kien twaqqaf selection board ftit qabel l-elezzjoni meta kien għad hemm in- Nazzjonalisti, għax illum ovvjament dawn qegħdin in-naħa l-oħra - għandi lista ta' 29 kandidat, nies kompetenti u kwalifikati imma għax Laburisti baqgħu lura, imbagħad kien hemm oħrajn li ma kenux tajbin daqshom u sabu ruħhom minn ta' quddiem.

L-istess ġara, per eżempju, fil-qasam ta' l-MSU.

Fi Project House hemm personnel li jagħmlu xogħol mal-kunsilli lokali u kien hemm każijiet ta' uffiċjali b'rank għoli li għax kellhom twemmin Laburista tawhom xogħol ta' labourers, imbagħad kien hemm min kellu kwalifiki ħafna inqas minnhom u spiċċa jiġri b'karozza tal-kiri, is-Sibt u l-Ħadd b'kollox, bil-petrol li għalih iħallas il-poplu Malti biex ikun jista' joqgħod idawwar lis-sinjura u t-tfal fil-weekends.

Huwa tajjeb li ngħidu li aħna se nkunu għassa ħalli jekk naraw lil min qiegħed jgħaddi b'xi sistema ta' lussu a skapitu tal- pajjiż jiġi mwaqqaf immedjatament.

Dawn huma abbużi li kienu jsiru regolarment taħt il-Partit Nazzjonalista.

Madam Speaker, xtaqt ngħid ukoll xi ħaġa fuq il-qorti, speċjalment fuq is- sistema tal-master.

Din hija sistema li bilfors kellu jgħaddi ċertu żmien biex wieħed jara kif taħdem.

F'ċerti pajjiżi bħall-Ingilterra din is- sistema tidher li taħdem b'ċertu mod u hawn Malta għalkemm m'ilhiex li bdiet titħaddem nafu li għandha l-weaknesses tagħha u nafu wkoll li biex ikollok l-ewwel hearing ta' każ iridu jgħaddu kważi sena u nofs.

Jiena m'iniex qed inwaħħal fl-Imħallef Arrigo li jippresidi għaliex għandi rispett kbir lejh - jaħdem daqs iljun u Allaħares m'hemmx hu - imma jekk ikollok l-ewwel hearing wara sena u nofs bilfors li l-kawża jkollha tiġi differita b'erba' xhur biex ikollok it-tieni hearing.

Dawn huma affarijiet li wieħed għandu jarahom u jidħol aktar fil-fond fuq din is-sistema.

Diġa' sar pass għaqli mill-Gvern Laburista li daħħal il-konċett tal-family court u nisperaw li dan jibda jaħdem kemm jista' jkun malajr.

Ħaġa li wieħed għandu jara wkoll hija l-kwestjoni tan-notifiki lill- ġurati u lill-imputati fil-qrati ta' l-appell preseduti minn imħallef wieħed.

Jien naħseb li wasal iż-żmien li nerġgħu nintroduċu s-sistema tal- posta reġistrata għal dawn in-notifiki, imbagħad f'każijiet ta' notifiki negattivi jintbagħat il-marixxal.

Qed ngħid dan għaliex meta jkun hemm lista ta' xi 200 ġurat biex jiġu notifikati, il-marixxalli jispiċċaw litteralment jitkissru.

Madam Speaker, qabel ma niġi biex nagħlaq dan l-intervent tiegħi nixtieq nappella lil kulħadd sabiex inħarsu 'l quddiem.

Hemm ħafna x'wieħed jagħmel biex dan il-pajjiż jerġa' jqajmu fuq saqajh.

Hemm bżonn li tidħol iktar dixxiplina u serjeta' fil-pajjiż u kulħadd għandu jagħmel il-parti tiegħu biex dan il-pajjiż għat-tieni darba wara disa' snin u nofs jerġa' jibda jieħu nifs mill-ġdid bl-iktar mod seren.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Maria Camilleri.

ONOR.

MARIA CAMILLERI: Madam Speaker, matul dawn il-ġimgħat li ilna għaddejjin bid-diskussjoni dwar il-budget, l-Oppożizzjoni tat l-impressjoni li dak kollu li sar fiż-żmien l-Amministrazzjoni tagħha kien kollu tajjeb u dak li ġie ppreżentat fl-ewwel budget ta' din l-Amministrazzjoni mill-ewwel qbadna t-triq għan-niżla.

Hija t-tattika ta' l-Oppożizzjoni li tipprova ddawwar il-likk lejn in-naħa tagħha.

Dan illum drajnih u nistgħu ngħidu li din it-tattika m'għadhiex titwemmen.

Ir-riżultat ta' l-aħħar elezzjoni juri li l-poplu m'għadux jemmen aktar lill-Partit Nazzjonalista u hekk se jibqa'.

Il-budget li ġie ppreżentat din id-darba, l-ewwel wieħed f'din l- Amministrazzjoni, huwa maħsub biex jagħti ħajja ġdida sewwa lill-qasam ta' l-ekonomija, dak soċjali u dak politiku, tliet oqsma li huma importanti ħafna fit-tmexxija tal-pajjiż.

Niġu għall-mission statement.

Jien mhux se noqgħod ngħid għaliex dan huwa bl-Ingliż u mhux bil-Malti.

Qabel kienu jsiru bl-Ingliż ukoll u jien hawnhekk nixtieq nistaqsi lill-Oppożizzjoni minn meta qalbhom bdiet taħraqhom daqshekk għall-Malti, għax ma nafx fejn kien se jasal l-ilsien Malti li kieku baqgħu huma!

Dak huwa suġġett li xi darba għad irridu niddiskutuh ukoll.

(Interruzzjonijiet) Kien fi kriżi hux!

Naħseb li huma qegħdin fi kriżi!

(Onor. Membri: hear hear)

Meta wieħed jara dawn il-mission statements isib li ġew imfassla bi pjan serju, qegħdin mibnija biex jaqdu l-ħteġijiet tal-poplu u qegħdin hemmhekk ukoll biex jibdew isolvu l-aktar problemi akuti li jinsab fihom pajjiżna.

Bilfors kellu jsir hekk għax meta wieħed jistaqsi x'inhu r-record tal- Partit Nazzjonalista meta kien fil-gvern isib li huwa record wieħed mimli bi problemi ekonomiċi li sallbu lil pajjiżna.

U b'dispjaċir ikolli ngħid li b'konsegwenza ta' dan kollu llum kulħadd ikollu jerfa' dan il-piż li ġie mtaqqal minħabba diversi affarijiet.

Ġie mtaqqal minħabba l-fatt li hemm eluf ta' liri li ġew investiti fi proġetti li ma tawx il-frott li wieħed kien qed jistenna, hemm ukoll eluf ta' liri li għosfru fil-baħħ u hemm ukoll il-piż li ġie mtaqqal minn telqa u traskuraġni, b'riżultat li anke maż-żmien beda jintilef kull sens ta' dixxiplina fit-tmexxija.

Minħabba nuqqas ta' pjan serju anke fl-iżvilupp, jekk nieħdu biss il-qasam tad-djar naraw li din il-problema tant kibret li llum saret kriżi nazzjonali.

Imbagħad nistaqsi jiena: Min hu mingħajr viżjoni, l-Oppożizzjoni li tat riżultat fjask f'kull settur li misset miegħu, jew inkella Gvern Laburista li f'dan il-budget diġa' ħa fil-konsiderazzjoni tiegħu l-interessi ta' units ekonomiċi u diġa' rabathom mal-bżonnijiet ġenerali tal-poplu tal- pajjiż?

Nixtieq insemmi settur li kont naħdem fih jiena li huwa mera tal- falliment tat-tmexxija tan-Nazzjonalisti u juri wkoll anke l-ineffiċjenza li kien hemm anke tan-nies li kellhom.

Meta kien hemm id-dibattitu dwar l-edukazzjoni l-Oppożizzjoni ftaħret kemm għamlet refurbishing u tiswijiet fl-iskejjel statali, u hekk għandu jkun.

Jien naħseb li kulħadd jaqbel ma' din il-ħaġa.

L-iskola li kont fiha jien messha x-xorti li tingħata lagħqa żebgħa u tibjida.

Issa hawnhekk se ngħid kemm bqajt skandalizzata bit-tmexxija tal-maintenance.

Biex tbajdet skola li kien fiha biss 12-il klassi, żewġ kurituri u ndana ħadu sitt xhur!

Meta kont inċempel lit-taqsima tal-maintenance dejjem kienu jġibuli l-iskużi kollha pero' l-iktar darba li xxokkjajt ruħi kien meta darba wieħed minnhom kellu l-wiċċ jgħidli - dawn kienu nies li poġġew hemm in-Nazzjonalisti - li għandi nagħlaq għajn waħda għax peress li l-paga ta' dawn il-ħaddiema m'hijiex għolja dawn imorru jagħmlu xi ħaġa oħra.

Jiena m'iniex kontra l-fatt li l-ħaddiema jmorru jagħmlu xi ħaġa oħra imma, meta suppost li waqt il-ġurnata tagħhom dawn ikunu qed jagħmlu dan ix- xogħol l-iskola u huma mħallsin minn flus il-poplu, nistenna li għallinqas jiġu jagħmlu nofs ta' nhar xogħol u mhux ma kont narahom imkien.

Kif tridu li jkun hemm is-serjeta' u kif nistgħu nwaħħlu fil-ħaddiem meta min kien responsabbli kien qed jiftaħ il-bibien għall-korruzzjoni!

Aħna dejjem nikkundannaw lil dawn il-ħaddiema pero' rridu nikkundannaw lil kulħadd għax il-ħażin kien qed isir kullimkien.

Minbarra l-qasam fiżiku ta' l-edukazzjoni - jien naqbel li dan għandu jkun tajjeb għax jorbot ħafna mat-tagħlim - nixtieq nagħmel xi kummenti dwar ir-rapport li ħareġ dwar l-eżamijiet tal-Junior Lyceum.

Irrid ngħid li r-riżultati li nkisbu matul is-snin ma jirriflettix ix-xogħol, id- dedikazzjoni u l-ħidma ta' l-għalliema.

Jiena ilni ngħallem 21 sena u naf x'jiġifieri t-taqtigħ ta' qalb u t-tensjoni li jgħaddu minnha l-għalliema biex iwasslu t-tfal għall-eżami.

L-eżami ma jiddependix biss fuq dak li jkunu għallmu l-għalliema imma hemm ħafna fatturi li jistgħu jgħinu jew jistgħu jtellfu.

Per eżempju, waħda mill-affarijiet li titfa' lit-tfal lura fl-eżamijiet hija t-tensjoni li taħkimhom meta dawn jersqu għall- eżami.

Ħaġa li jiena ma narahiex li qed tirrifletti eżattament xi jsir fl- iskejjel huwa li ssib tfal li minkejja li tagħtihom il-parir biex ma joqogħdux għal dan l-eżami, xorta waħda jkunu jridu joqogħdu.

Qed ngħid dan għax ħafna drabi jiġri li meta jibdew joħorġu l-persentaġġi ta' kemm tfal għaddew minn "dik" l-iskola u mill-iskola "l-oħra" nsibu illi li kieku nħallu lil dawk it-tfal biss li huma kapaċi jersqu għall-eżami insibu skejjel li dawn ikollhom passes kważi ta' 100%.

Allura ma noqogħdux niddentifikaw xi skejjel partikolari, huma min huma, u ngħidu li huma aħjar minn skejjel oħrajn.

Ladarba semmejt dan is-settur - kif qiegħed isir anke mill-Ministru ta' l- Edukazzjoni, l-Onor.

Evarist Bartolo, li diġa' ħa t-tfassil tal-curriculum bis-serjeta' - nixtieq nagħmel appell dwar is-suġġetti li joqogħdu għalihom it-tfal.

Dak li qegħdin jitgħallmu t-tfal bħalissa ma nafx fejn qiegħed iwassalhom eżattament.

Qiegħed iħallihom neqsin minn ħafna affarijiet.

L- iktar ħaġa li qegħdin insostnu fuqha hija l-kreattivita' li lil dawn it- tfal tista' tagħmilhom iktar indipendenti u li għada pitgħada tista' tgħinhom anke biex jaqbdu l-karriera tagħhom.

Hemm bżonn li lit-tfal innaqqsulhom it-tensjoni li għandhom billi noffrulhom xi ħaġa li iktar tiġbidhom lejn l-iskola ħalli jkunu jistgħu jitgħallmu.

Minkejja li hemm ħafna setturi li nixtieq nitkellem dwarhom, il-ħin huwa qasir pero' nixtieq nitkellem ftit dwar in-nisa.

Meta llejla l-Onor.

D'Amato tkellmet dwar dan il-qasam donnha riedet tagħti l-impressjoni li s- suġġett tal-mara Gvern Laburista kien jieħdu ħafif ħafif, qisna konna qegħdin ngħaddu l-liġijiet biex nakkomodaw lin-nisa, u t-tibdil kollu li sar huwa dovut għall-Gvern Nazzjonalista li waqqaf il-Kummissjoni.

Imma qegħdin 'il bogħod ħafna minn hekk!

Tajjeb li ngħidu hawnhekk li qabel ma noqgħodu nitkellmu dwar drittijiet, wieħed għandu jara u jifhem x'kienet il- qagħda tal-mara u x'għamel il-Gvern Laburista biex lill-mara taha r-ruħ u taha d-dinjita'.

Tajjeb li nfakkru li sa snin ilu - u mhux 'il bogħod - jekk il-mara kienet tinqabad tagħmel adulterju, bħalma kien jagħmlu r- raġel, minħabba li l-figura tagħha, minħabba li l-gender tagħha jidher aktar minn ta' raġel, jekk kienet tinstab ħatja kienet tista' tintefa' sa 20 sena ħabs.

Mhix ċajta 20 sena ħabs!

Jiġifieri kienet iġġorr is-salib kollu hi.

U x'għamel il-Gvern Laburista?

Minn att kriminali dan biddlu għal wieħed ċivili.

Jekk mara kien ikollha tfal barra ż-żwieġ, dawn it-tfal ma kellhom drittijiet ta' xejn.

Dawn it-tfal għall-omm biss kienu jeżistu imma quddiem is-soċjeta', għal-liġi Maltija, ma kellhom l-ebda dritt.

Din hija ħaġa oħra li biddel il-Gvern Laburista u ħa passi biex lil dawn it-tfal jagħtihom l-istess drittijiet bħalma għad għandhom dawk it-tfal li jitwieldu fiż-żwieġ.

Jekk insemmu dawn iż-żewġ liġijiet biss, dan ukoll jurina b'liema impenn daħal il-Gvern Laburista biex jgħolli l-livell u jagħti d-dinjita' lill-mara Maltija.

(Onor. Membri: Hear hear)

Reġgħet issemmiet ukoll il-liġi ta' l-1974 u ntqal li l-Gvern Laburista kien diskriminatorju mal-mara.

Ejjew ma ndawrux fatti!

Aħna għandna nistudjaw il-fatti fiċ-ċirkostanzi tagħhom, u anke l-liġijiet.

U dak iż- żmien minħabba kif kienu l-fatti storiċi, bilfors li kellu jsir hekk.

Wieħed irid jiftakar li f'dawk iż-żmenijiet kien qed isir ċertu taqlib u bilfors riedu jittieħdu miżuri sabiex kulħadd ikun jista' jiekol biċċa ħobż.

Meta mbagħad l-ekonomija ssaħħet bis-saħħa ta' l-għaqal ta' Gvern Laburista, il-liġijiet tbiddlu.

X'ma tax il-Gvern Laburista?

Iċ- children's allowance?

Il-maternity leave?

Il-maternity benefits?

Kien hemm lista sħiħa minn dawn, u nistgħu nibqgħu sejrin sal-ġurnata tal-lum.

Il-Gvern Laburista se jibqa' bir-record f'idejh li kien hu li ta l-forza u s-saħħa lill-mara Maltija.

Gvern Laburista, minkejja li huwa konxju tal-problemi kbar eżistenti, xorta waħda ressaq budget li se jkun il-bidu tat-triq sabiex pajjiżna jaqbad it-triq ta' l-istabilita' ekonomika.

Dan huwa budget fejn l-infiq ta' flus il-poplu se jsir bil-għaqal f'investiment mingħajr tbatija żejda fuq iċ-ċittadin.

B'dan il-budget il-Gvern Laburista wera li mill-ewwel irid isaħħaħ il-ġustizzja u d-demokrazija f'kull qasam tal-ħajja.

Il-ġid, it-tagħlim, il-kultura, is-saħħa, u l-impenn politiku fil-fora internazzjonali sabiex Malta tkompli miexja bil-politika ta' newtralita' u non-allinjament u bis-sehem tagħha għall-paċi fil-Mediterran, b'dan kollu jridu jkomplu jifirxu għeruqhom biex b'hekk iċ-ċittadini kollha jieħdu sehem aktar sħiħ fil-ħajja ta' madwarhom.

Ladarba semmejt il-politika ta' non-allinjament - u aħna nagħmlu parti mill-moviment li jġib l-istess isem - nixtieq nirriferi għall-parti minn diskors li kien għamel il-President tal-Colombia Samper fil-11-il summit li seħħ fl-1995 fejn fost affarijiet oħra kien qal hekk:

"I have often been asked during this last year what is the point of continuing with the movement if the end of the cold war should also mean the end of the non-alignment.

My answer has always been that, yes, the cold war is over but this fact has not marked the end of poverty in the world.

It has not removed the problems of the environment which we face, nor has it put an end to the concerns of our productive sectors and my answer has also been that on the contrary the collapse of the barriers which use to separate two worlds has marked the beginning of a new division in the world.

We firmly believe that the people must be the nucleus of our movement to be stronger, more legitimate and more democratic.

The Non- Aligned Movement must draw closer to our people.

The citizens of all the countries must be the protagonists of the non-alignment at the end of this century and the beginning of the next millennium.

Our objective as a movement must be the welfare of human beings, a people who have the right not to be aligned with poverty, not to be aligned with suffering, not to be aligned with pollution, not to aligned with drugs.".

Din hija l-politika li jemmen fiha l-Gvern Laburista u li beħsiebu jkompli jaħdem għaliha matul is-snin li ġejjin.

(Onor. Membri: Hear, hear) U hawnhekk nixtieq nispiċċa billi nagħmel appell lill-poplu kollu u ngħidlu li Malta tista' tkun ferm aħjar u kull wieħed u waħda minna għandna naħdmu għal dan l-impenn jekk tassew ilkoll kemm aħna nħobbu lil art twelidna.

Grazzi ħafna, Madam Speaker.

(Onor. Membri: Hear, hear)

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Skada l-ħin tad-diskussjoni.

Nirringrazzja lill- kelliema kollha tal-lum.

Il-mistoqsija hija r-Riżoluzzjoni dwar l-Approprjazzjoni għas-sena 1997 kif imressqa mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MADAM SPEAKER: Skond il-Mozzjoni Nru. 37 tal-15 ta'Jannar 1997, din id- division tittieħed minn hawn u ħames minuti oħra.

Billi ntalbet votazzjoni, il-Kamra ġiet sospiża fid-9.30 p.m. u rriżumiet ħames minuti wara.

MADAM SPEAKER: Se nerġa' npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hija r- Riżoluzzjoni dwar l-Approprjazzjoni għas-sena 1997 kif imressqa mill- Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MADAM SPEAKER: Għandi nifhem li hawn xi ftehim dwar il-pairing?

Il- Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, jien informajt lill-Oppożizzjoni li l- Onor. Mintoff jinsab indispost.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gonzi.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Madam Speaker, bl-istess arranġament li spjegajna fis-seduta ta' nhar l-Erbgħa, l-Onor.

Mintoff se jiġi paired ma' l-Onor.

John Vella.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Nitlob lill-Iskrivan tal-Kamra sabiex jekk jogħġbu jsejjaħ l-ismijiet ta' l-Onor.

Membri.

VOTAZZJONI NRU.

FAVUR: 34

L-Onor.

|Abela Carmelo|Farrugia | | |Michael | |Abela Joseph |Farrugia Noel | |Agius Chris |Grech Edwin | |Attard |Gulia Gavin | |Montalto John| | |Bartolo |Herrera Jose' | |Evarist | | |Borg Karmenu |Mangion Charles| |Brincat Leo |Mizzi Joe | |Buhagiar |Pace Bertu | |Charles | | |Buhagiar |Portelli Alfred| |Louis | | |Camilleri |Refalo Anton | |Maria | | |Cardona Chris|Sant Alfred | |Chircop Karl |Sceberras | | |Trigona Alex | |Cilia Joe |Schembri Adami | | |Sandro | |Dalli Helena |Spiteri Lino | |Debono Grech |Vassallo Adrian| |Joe | | |Farrugia |Vella George | |Anglu | | |Farrugia Joe |Vella Karmenu |

KONTRA: 33

L-Onor.

|Abela Tony |Galea Pace | | |Victor | |Agius Francis|Gatt Austin | |Bonnici Josef|Gonzi Lawrence | |Bonnici |Hyzler George | |Michael | | |Borg Joe |Mifsud Bonnici | | |Antoine | |Borg Tonio |Mugliett | | |Jesmond | |Cassar Joe |Muscat Claude | |Dalli John |Muscat Richard | |D'Amato Helen|Psaila Savona | | |Joe | |De Marco |Pullicino | |Guido |George | |Debono |Pullicino | |Giovanna |Orlando Jeffrey| |Deguara Louis|Refalo Michael | |Farrugia Jean|Tabone Anton | |Pierre | | |Fenech Adami |Vassallo Edwin | |Eddie | | |Frendo |Zammit Ninu | |Michael | | |Galea Censu |Zammit Dimech | | |Francis | |Galea Louis | | | | |

Ir-Riżoluzzjoni għaddiet u l-Abbozz ta' Liġi dwar l-Approprjazzjoni (1997) tqies li nqara l-Ewwel Darba skond l-Ordni Permanenti Nru. 82.

Kopja ta' dan l-Abbozz ta' Liġi kienet tqassmet lill-Onor.

Membri waqt is- Seduta Nru. 33 tad-19 ta' Frar, 1997.

MADAM SPEAKER: Skond il-Mozzjoni Nru. 37 tal-15 ta' Jannar, 1997 il- Kamra tgħaddi mingħajr diskussjoni għax-xogħol li baqa' dwar l- Approprjazzjoni għas-sena 1997.

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR L-APPROPRJAZZJONI (1997)

APPROPRIATION (1997) BILL

MADAM SPEAKER: Dan l-Abbozz ta' Liġi huwa eżenti mill-pubblikazzjoni skond l-Ordni Permanenti Nru. 82 u bis-saħħa tal-Mozzjoni Nru. 37 tal-15 ta' Jannar 1997, jistgħu jittieħdu l-istadji kollha fl-istess seduta.

Il-Ministru tal-Finanzi jekk jogħġbu jressaq it-Tieni Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi dwar l-Approprjazzjoni għas-sena 1997.

ONOR.

LINO SPITERI: Sinjura President, nipproponi t-Tieni Qari ta' l- Abbozz ta' Liġi dwar l-Approprjazzjoni (1997).

MADAM SPEAKER: Min jissekonda jekk jogħġobkom?

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att għall- approprjazzjoni ta' somma ta' mhux iżjed minn erba' mija u tliet miljuni, disa' mija u sebgħa u ħamsin elf, mija u wieħed u ħamsin liri Maltin għas- servizz tas-sena finanzjarja 1997" ikun moqri t-tieni darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Il-mozzjoni għaddiet u l-Abbozz ta' Liġi dwar l-Approprjazzjoni (1997) inqara t-Tieni Darba.

L-ordni għall-Kumitat ġie moqri.

FIL-KUMITAT

L-Onor Michael Bonnici, President tal-Kumitati, jippresjedi.

THE CHAIRMAN: Skond il-Mozzjoni Nru. 37 tal-15 ta' Jannar, 1997 se ngħaddi biex inpoġġi l-mistoqsija fuq kull klawsola ta' dan l-Abbozz ta' Liġi mingħajr diskussjoni.

Klawsola 2 u l-Iskeda, klawsola 1 u t-Titolu għaddew u ġew ordnati biex isiru parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Il-Kamra rriżumiet u l-President tal-Kumitati rrapporta l-Abbozz ta' Liġi mgħoddi mingħajr emendi.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru ta' l-Ekonomija u l-Finanzi jekk jogħġbu jressaq it-Tielet Qari ta' dan l-Abbozz ta' Liġi.

ONOR.

LINO SPITERI: Sinjura President, nipproponi t-Tielet Qari ta' l- Abbozz ta' Liġi dwar l-Approprjazzjoni 1997.

ONOR.

JOE MIZZI: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att għall- approprjazzjoni ta' somma ta' mhux iżjed minn erba' mija u tliet miljuni, disa' mija u sebgħa u ħamsin elf, mija u wieħed u ħamsin liri Maltin għas- servizz tas-sena finanzjarja 1997" ikun moqri t-Tielet Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Il-mozzjoni għaddiet u l-Abbozz ta' Liġi nqara t-Tielet Darba u għadda.

ESTIMI SUPPLIMENTARI 1996

MOZZJONI BIEX IL-KAMRA TMUR F'KUMITAT TA' PROVVISTA GĦALL-KONSIDERAZZJONI TA' L-ESTIMI SUPPLIMENTARI 1996

MADAM SPEAKER: Skond il-Mozzjoni Nru. 37 tal-15 ta' Jannar 1997, il- Kamra issa tgħaddi għall-Konsiderazzjoni ta' l-Estimi Supplimentari għas- sena 1996 fl-istadji kollha.

Il-Ministru ta' l-Ekonomija u l-Finanzi.

ONOR.

LINO SPITERI: Sinjura President, għandi Messaġġ mingħand il- President ta' Malta.

MADAM SPEAKER: Se naqra l-Messaġġ ta' l-Eċċellenza Tiegħu l-President:

UGO MIFSUD BONNICI PRESIDENT

Il-President jirrakkomanda lill-Kamra tad-Deputati n-nefqa mill-Fond Konsolidat ta' somma ta' mhux iżjed minn dsatax-il miljun, seba' mija u tlett elef u seba' liri Maltin (Lm19,703,007) għas-servizz tas-sena finanzjarja 1996 kif dettaljata fl-Iskedi hawn mehmuża.

Il-President jirrakkomanda wkoll l-Abbozz ta' Approprjazzjoni meħtieġ.

21 ta' Frar 1997

ONOR.

LINO SPITERI: Madam Speaker, nipproponi:

Illi l-Kamra tmur f'Kumitat ta' Provvista għall-konsiderazzjoni ta' l- Estimi Supplimentari 1996, kif dettaljata fl-Iskedi hawn mehmuża.

MADAM SPEAKER: Min jissekonda jekk jogħġobkom?

ONOR.

CHARLES MANGION: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hi l-mozzjoni kif imressqa u moqrija mill- Ministru tal-Finanzi.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MADAM SPEAKER: Skond il-Mozzjoni Nru. 37 tal-15 ta' Jannar, 1997 din id- division tittieħed issa stess.

Għandi nifhem li għal din id-division hemm l-istess arranġamenti li kien hemm għad-division ta' qabel, jiġifieri li l-Onor.

Mintoff ikun paired ma' l-Onor.

John Vella.

VOTAZZJONI NRU.

FAVUR: 34

L-Onor.

KONTRA: 33

L-Onor.

Il-mozzjoni għaddiet.

Kopja ta' l-Iskedi msemmija fil-Mozzjoni kienu tqassmu lill-Onor.

Membri waqt is-Seduta Nru. 33 tad-19 ta' Frar, 1997.

Skond il-Mozzjoni Nru. 37 tal-15 ta' Jannar, 1987 il-Kamra għaddiet mingħajr diskussjoni l-istadji li kien baqa' dwar l-Estimi Supplimentari.

L-ordni għall-Kumitat ġie moqri.

FIL-KUMITAT

L-Onor Michael Bonnici, President tal-Kumitati, jippresjedi.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru ta' l-Ekonomija u l-Finanzi.

ONOR.

LINO SPITERI: Mr Chairman, nipproponi:

Illi somma ta' mhux iżjed minn dsatax-il miljun, seba' mija u tlett elef u seba' liri Maltin (Lm19,703,007) addebitata lill-Fond Konsolidat tiġi applikata taħt il-Voti kif dettaljati fl-Iskedi annessi għas-sena finanzjarja 1996.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi r-Riżoluzzjoni kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Ir-Riżoluzzjoni għaddiet.

Il-Kamra rriżumiet u l-President tal-Kumitati rrapporta li r-Riżoluzzjoni ġiet approvata mill-Kumitat ta' Provvista.

RIŻOLUZZJONI LI TAWTORIZZA L-GĦOTI MILL-FOND KONSOLIDAT U LI JITRESSAQ L- ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IT-TIENI APPROPRJAZZJONI 1996 (ORDNI PERMANENTI NRU.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru ta' l-Ekonomija u l-Finanzi.

ONOR.

LINO SPITERI: Sinjura President, nipproponi:

Illi s-somma ta' mhux iżjed minn dsatax-il miljun, seba' mija u tlett elef u seba' liri Maltin addebitata lill-Fond Konsolidat tiġi mogħtija għan-nefqa mill-Fond Konsolidat taħt il-Voti speċifikati fl-Iskedi approvati mill-Kumitat ta' Provvista; u

Illi l-Ministru ta' l-Ekonomija u l-Finanzi jressaq l-Abbozz ta' Liġi dwar l-Approprjazzjoni.

MADAM SPEAKER: Min jissekonda jekk jogħġobkom?

ONOR.

JOE MIZZI: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hi r-Riżoluzzjoni kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Ir-Riżoluzzjoni għaddiet u l-Abbozz ta' Liġi ġie meqjus li nqara l-Ewwel Darba skond Ordni Permanenti Nru. 82.

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IT-TIENI APPROPRJAZZJONI (1996)

SECOND (1996) APPROPRIATION BILL

MADAM SPEAKER: Dan l-Abbozz ta' Liġi huwa eżenti mill-pubblikazzjoni u bis-saħħa tal-Mozzjoni Nru. 37 tal-15 ta' Jannar, 1997 jistgħu jittieħdu l- istadji kollha fl-istess seduta.

Il-Ministru ta' l-Ekonomija u l-Finanzi jekk jogħġbu jressaq it-Tieni Qari.

ONOR.

LINO SPITERI: Sinjura President, nipproponi t-Tieni Qari ta' l- Abbozz ta' Liġi dwar it-Tieni Approprjazzjoni (1996).

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att għall- approprjazzjoni ta' somma ta' mhux iżjed minn dsatax-il miljun, seba' mija u tlett elef u seba' liri Maltin għas-servizz tas-sena finanzjarja 1996" ikun moqri t-Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Il-mozzjoni għaddiet u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri t-Tieni Darba.

L-ordni għall-Kumitat ġie moqri.

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Michael Bonnici, President tal-Kumitati, jippresjedi.

ONOR.

MICHAEL BONNICI: Skond il-Mozzjoni Nru. 37 tal-15 ta' Jannar, 1997 se ngħaddi biex inqiegħed il-mistoqsija fuq kull klawsola ta' dan l-Abbozz ta' Liġi mingħajr diskussjoni.

Klawsola 2 u l-Ewwel Skeda, Klawsola 3 u t-Tieni Skeda, Klawsola 1 u t- Titolu għaddew u ġew ordnati biex isiru parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Fid-9.55 p.m. il-Kamra rriżumiet u l-President tal-Kumitati rrapporta l- Abbozz ta' Liġi mgħoddi mingħajr emendi.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru ta' l-Ekonomija u l-Finanzi jekk jogħġbu jressaq it-Tielet Qari.

ONOR.

LINO SPITERI: Madam Speaker, nipproponi t-Tielet Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi dwar it-Tieni Approprjazzjoni (1996).

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att għall- approprjazzjoni ta' somma ta' mhux iżjed minn dsatax-il miljun, seba' mija u tlett elef u seba' liri Maltin għas-servizz tas-sena finanzjarja 1996" ikun moqri t-Tielet Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Il-mozzjoni għaddiet u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri t-Tielet Darba u għadda.

MADAM SPEAKER: Nirringrazzjakom.

Nitlob lill-Viċi Prim Ministru sabiex jekk jogħġbu jressaq l-Aġġornament tal-Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar it-Tnejn, 24 ta' Frar, 1997 fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Taxxa tar-Reġistrazzjoni ta' Vetturi bil-Mutur - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Dazju tas-Sisa - it-Tieni Qari; u

Abbozz ta' Liġi dwar it-Tribunal għall-Investigazzjoni ta' Inġustizzji - it-Tieni Qari (Kont.).

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Skond il-Mozzjoni Nru. 37 tal-15 ta' Jannar, 1997 il-Kamra hija aġġornata għal nhar it-Tnejn, 24 ta' Frar, 1997 fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Viċi Prim Ministru.

Fid-9.57 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

WSC - TALBIET PENDENTI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar in-numru ta' talbiet għas-servizz ta' l-ilma li għandha pendenti il-Water Services Corporation raħal b'raħal?

Kemm minn dawn it-talbiet ilhom pendenti aktar minn sena?

Kemm minnhom ilhom pendenti għal iktar minn sitt xhur?

Fiż-żewġ każi f'liema lokalitajiet jinstabu dawn it-talbiet?

X'wassal għal dan id-dewmien biex jingħata s-servizz ta' l-ilma f'dawn il-każi?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma ġabret l-informazzjoni mitluba dwar is-servizzi ta' l-ilma.

(i) SERVIZZI ĠODDA PENDENTI F'KULL LOKALITA FEJN HEMM IS-SISTEMA TAD- DISTRIBUZZJONI INSTALLATTA

Dawn ilhom pendenti inqas minn tlett xhur.

Balzan 1 Marfa 1 San Gwann 1 Qormi 2 Zurrieq 1 Bahar ic-Caghaq 1 Kirkop 1 Dingli 1 Santa.

Venera 1 Rabat 1 Paola 1 Sta.

Lucija 1 Ghaxaq 2 Gharghur 1 Pembroke 2 Qawra 2 Birkirkara 4 Marsascala 2 Siggiewi 4 Zebbug 4 Mgarr 3 Marsaxlokk 1 Tarxien 1 Swieqi 1 Hamrun 3 Birzebbugia 3 San Pawl il-Bahar 1 Mqabba 1 Kappara 1 Mosta 5 Kalkara 3 Naxxar 1 Bugibba 2 Fgura 3 Mellieha 6 Total 67

(iia) SERVIZZI ĠODDA FEJN M'HEMMX IS-SISTEMA TAD-DISTRIBUZZJONI INSTALLATA:-

Dawn l-applikazzjonijiet ilhom iktar minn sena:-

Attard 11 Qormi 7 Birkirkara 11 Qrendi 1 Birzebbugia 9 Safi 1 Dingli 2 San Gwann 3 Fgura 3 Siggiewi 6 Ghaxaq 8 San Giljan 2 Gudja 1 Santa Venera 5 Hal-Far 1 San Pawl il-Bahar 10 Lija 2 Ta' Xbiex 2 Marsascala 13 Xghira 2 Marsaxlokk 3 Zabbar 8 Mellieha 9 Zejtun 5 Mqabba 1 Zurrieq 4 Mriehel 1 Zebbug 1 Msida 2 TOTAL 134

(iib) DAWN L-APPLIKAZZJONIJIET ILHOM AKTAR MINN SITT XHUR:-

Attard 7 Naxxar 1 Birkirkara 2 Qormi 1 Fgura 1 Siggiewi 2 Ghaxaq 1 Santa Venera 1 Manikata 1 Tarxien 1 Marsascala 7 Zabbar 4 Marsaxlokk 2 Lija 1 Mosta 2 Zejtun 1 Mellieha 4 Zurrieq 1 Mgarr 1 TOTAL 41

(iii) TISWIJIET FUQ SERVIZZI MINĦABBA LEAKAGES:-

Xogħlijiet pendenti xejn.

(iv) XOGĦLIJIET TA' BDIL TA' SERVICES FUQ TALBIET TA' KONSUMATUR:-

(a) applikazzjonijiet pendenti aktar minn sena xejn.

(b) applikazzjonijiet pendenti aktar minn 6 xhur:6.

Erbgħa minn dawn l- każijiet jikkonċernaw il-Housing & Construction Maintenance Department, filwaqt li tnejn l-oħra il-konsumaturi ipposponew dawn is-servizzi.

Bħalissa l-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma għandha madwar 45 kilometri ta' estenzjonijiet ta' mains fis-sistema tad-distribuzzjoni ta' l- ilma, li huma mifruxa ma' Malta kollha u li għadhom pendenti.

Dawn ma sarux minħabba li l-prijorita teknika kienet li tintensifika l-proġett ta' telf ta' l-ilma b'tiftix u tiswijiet tal-ħsarat fil-mains; xogħlijiet biex tissaħħaħ il-provvista u proġetti li jkabbru l-flessibilita' tas-sistema tad-distribuzzjoni.

Fattur ieħor ta' konsiderazzjoni huwa l-istat ta' toroq ġodda li m'humiex livellati u fformati.

Meta t-toroq jkunu f'dan l-istat il-korporazzjoni ma tinstallax mains ġodda minħabba l-periklu ta' ħsarat waqt ix-xogħlijiet tal- formazzjoni tat-toroq.

SAN PAWL IL-BAĦAR - PUMPING STATION

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Billi ripetutament qed jasluli ilmenti dwar irwejjaħ (gases) li qed joħorġu mill-pompa tad-drenaġġ ta' ħdejn l-iskola San Pawl il-Baħar (tal-għażżenin), jista' l-Ministru jekk jogħġbu jieħu l-passi neċessarji biex din il-pompa (b'mod partikolari minħabba l-fatt li tinsab ħdejn l-iskola) ma tibqax toħloq inkonvenjenti bl-irwejjaħ li qed toħroġ?

Kull kemm żmien isiru spezzjonijiet fuq din il-pompa?

X'riżultati taw dawn l-ispezzjonijiet?

X'tibdil hu mistenni li jsir f'dan il-lokal?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Fil-ġranet li ġejjin, id-dipartiment beħsiebu iniedi xogħlijiet biex isiru ventijiet tul il-medda ta' katusi li jwasslu d- drenaġġ għall-pumping station ta' ħdejn l-iskola ta' San Pawl il-Baħar.

Il- ħsieb wara dawn ix-xogħlijiet hu biex jinstab rimedju għall-gassijiet li qed jaslu fil-pumping station u li qed jikkawżaw l-inkonvenjent imsemmi.

Il-pompi li huma nstallati f'din il-pumping station kif ukoll il- kumplament tal-impjant jiġu spezzjonati regolarment.

Hemm ukoll allokati numru ta' għassiesa ma' din il-pumping station biex f'każ ta' ħsara teknika, dawn jinformaw immedjatament is-sezzjoni tal-pompi biex it- tiswijiet neċessarji jsiru fl-iqsar żmien possibbli.

Fil-futur qarib, id-dipartiment beħsiebu jżid il-kapaċita' ta' din il- pumping station biex b'hekk tkun tista' tirċievi volum akbar ta' drenaġġ mill-inħawi.

Ix-xogħlijiet konnessi ser jinkludu t-tibdil ta' pompi u makkinarju u alterazzjonijiet fis-sentina tal-bini.

Se jittieħdu passi wkoll biex jitrażżan il-ħruġ ta' gassijiet fl-inħawi.

PULIZIJA - MEMBRI FIL-KORP

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jagħti tagħrif dwar in-numru ta' pulizija (nisa u rġiel separatament) li qed jaħdmu bħalissa fil-Korp tal-Pulizija?

F'liema gradi jinsabu impjegati dawn il-pulizija?

F'liema distretti tal- pulizija huma impjegati dawn il-pulizija?

Billi dan l-aħħar intqal li l-għassa tal-pulizija ta' Ħal Lija mhux se tinfetah, jista' jekk jogħġbu l-Prim Ministru jgħid liema għases oħra mhux mistennija li jinfetħu, u jekk inhu l-każ liema għases hu mistenni li jingħalqu?

ONOR.

ALFRED SANT: Fil-Korp tal-Pulizija hemm 204 nisa u 1645 irġiel.

Dawn huma stazzjonati kif jidher fit-tabella li poġġejt fuq il-Mejda tal- Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

Rigward l-aħħar parti tal-mistoqsija, nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 2454.

UK - DEPARTMENT OF TRANSPORT

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tar-rapporti li ppreparaw l-esperti Ingliżi mill-United Kingdom Department of Transport dwar t-training u t-testing tax-xufiera u wkoll dwar it-testing tal-vetturi li għandna, jew li jista' jkollna fit-toroq Maltin?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li r-rapporti li qed isemmi l- Onor. Interpellant għadhom qed jiġu evalwati u għalhekk inħoss li għadu kmieni wisq biex dawn ir-rapporti jiġu ppublikati.

PUMPING STATIONS

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar f'liema areas ta' Malta u Għawdex is-sistema tad-drenaġġ għandha bżonn pompi biex tkun tista' taħdem b'mod tajjeb?

Kemm hu n-numru ta' pompi nvoluti fis-sistemi differenti (lokal lokal)?

Kemm hu n-numru ta' persuni li jieħdu ħsieb dawn il-pompi lokal lokal?

Il-persuni li qed jagħmlu x-xogħol marbut ma' dawn il-pompi, xi grad huma mpjegati fih?

X'żieda ta' personnel hu mistenni li jkun hemm f'dan il-qasam matul ix-xhur li ġejjin?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-pumping stations li hawn jaħdmu bħalissa hawn Malta jammontaw għal 59.

Dawn jinstabu fil-lokalitajiet hawn taħt imsemmija: Ċirkewwa, Mtarfa, Għadira.

Gerbulin, Selmun, Manikata u Għajn Żnuber limiti tal-Mellieħa, Pwales, Fekruna, Steps Street, Għażżelin, tax-Xama, Sirens, Buġibba u Kennedy Grove limiti ta' San Pawl il-Baħar, Mġarr, Rabat, Mosta, San Pawl tat-Tarġa, Attard, Dingli u Dingli HOS, limiti ta' Ħad-Dingli, Ta' Srina limiti ta' Ħaż-Żebbuġ, Siġġiewi u Ħandaq limiti ta' Ħal-Qormi.

Baħar iċ- Ċagħaq, Pembroke, San Ġwann,San Ġorġ, Paceville, Cavallieri u Glenfel Street, limiti ta' San Ġiljan, Ta' Xbiex, Gżira, Msida u Pieta', Marsamxett, Dar il-Mediterran u Lascaris limiti tal-Belt, Marina Street, Fisherman Street, Ta' Ċejlu, Marsa, Shipbuilding 1 u Shipbuilding II limiti tal-Marsa.

Għajn Dwieli, Birgu, Kalkara, Rinella, Xgħajra u Wied Għammieq limiti tax-Xgħajra, Żabbar, Għaxaq, Żurrieq, B'Buġia, M'Xlokk u l-Qajjenza limiti ta' B'Buġia, Wied il-Għajn u s-Siberia limiti ta' Wied il-Għajn.

Ta' min isemmi li b'kollox, f'dawn il-pumping stations, hemm installati 128 pompa.

In-numru ta' persuni li jaħdmu bħala attendants fissi ġewwa wħud mill- pumping stations jammonta għal 61 u dawn qegħdin fil-pumping stations hawn taħt imsemmija: Għajn Znuber, Manikata, Pwales, Tax-Xama, Gżira, Marsa, B'Buġia, Wied il-Għajn, M'Xlokk u Wied Għammieq.

Ma' dawn wieħed irid iżid 99 persuna oħra li jagħmlu xogħlijiet ta' tiswija u manutenzjoni kif meħtiega fil-pumping stations kollha hawn fuq imsemmija.

Il-gradi tan-nies kollha f'din is-sezzjoni tad-dipartiment jinkludi inġiniera, uffiċjali tekniċi, ħaddiema tas-sengħa u ħaddiema operattivi.

In-numru ta' personnel li jaħdmu fuq dan ix-xogħol jiġi stabbilit skond l- esiġenza tax-xogħol biss.

Għalissa m' hemm l-ebda ħsieb li dan jinbidel.

MALTA RACING CLUB - PRESIDENT TAL-POLO

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk kienx hemm raġuni għaliex il-President tal-Polo li hu membru ġdid fil-Kunsill tal-Malta Racing Club ma marx għall-Press Conference?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jien infurmat li l-membru msemmi ma attendiex għall-Press Conference minħabba raġunijiet ta' saħħa.

MALTA RACING CLUB - MEMBRU FIL-KUNSILL

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jikkonferma li persuna li isimha qed jintbagħat separatament trid xogħol fulltime b'kuntratt filwaqt li hija ukoll membru fil-Kunsill tal-Malta Racing Club?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Din hi materja li taqa' taħt ir-responsabbilta' tal-Kumitat.

Il-persuna indikata għalkemm hi membru tal-Kumitat għandha kull dritt bħala ċittadin li tfittex xogħol fejn ikun hemm opportunita' ta' mpieg.

MALTA RACING CLUB - PRO ĠDIDA

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jikkonferma li l-PRO il-ġdida u membru fil-Kumitat tal-Malta Racing Club li isimha qed jintbagħat separatament mill-ewwel ħadet il-post tal-PRO ta' qabel mingħajr ma' ġiet imqarr informata l-impjegata ta' qabel?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Il-ħatra tal-PRO fil-Kumitat il-ġdid tħabbret pubblikament waqt Press Conference li saret fit-3 ta' Frar 1997.

Il- persuna indikata bdiet ix-xogħol ta' PRO fl-4 ta' Frar 1997, jiġifieri l- impjegata ta' qabel kienet konxja ta' din il-ħatra.

TRIBUNAL TA'ARBITRAĠĠ

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Peress li fid-diskors tal-budget il-Ministru qal li kien ġie ddentifikat post fil-Belt għat-Tribunal ta' Arbitraġġ, jista' l-Ministru jgħid fejn hu dan il-post u hux proprjeta tal-Gvern?

ONOR.

CHARLES MANGION: Ninforma lill-Onor.Interpellant li l-post li ġie identifikat għat-Tribunal ta' Arbitaġġ huwa 33, Triq Nofsinhar, il-Belt.

Il- bini huwa propjeta' tal-Gvern.

JUDICIAL STAFF SALARIES

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kif inhu maħsub li tintnefaq iż-żieda ta' Lm250,000 fil-Vot 33/12 Judicial Staff Salaries fl-Estimi?

ONOR.

CHARLES MANGION: Iż-żieda li tidher taħt il-vot imsemmi se tagħmel tajjeb għall-allowances fis-salarji tal-ġudikatura għal salarji ta' diversi impjegati ġodda fil- Qorti kif ukoll għal xi allowances li jridu jitħallsu bħala riżultat tar- riforma fis-Servizz Pubbliku.

WATER SERVICES CORPORATION - SUR RAY VELLA

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jikkonferma jekk is-Sur Ray Vella Chairman tal-Water Services Corporation huwiex l-istess persuna li direttament jew permezz ta' kumpannija proprjeta' tiegħu, għamel xogħol ta' elettriku u/jew ilma fil-bini taċ-Ċentru Nazzjonali Laburista?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Is-Sur Ray Vella li ġie maħtur Chairman tal- Water Services Corporation hu propjetarju tad-Ditta Ray Vella & Co. li għamlet xi xogħlijiet fil-bini tac-Ċentru Nazzjonali Laburista bħal ma għamlu diversi kuntratturi oħrajn, wara li dan il-kuntrattur rebaħ tender pubblika għax-xogħlijiet li għamel.

SEGRETARJU PARLAMENTARI - SINDKI GĦAWDXIN

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid ma' liema sindki Għawdxin ltaqa' l-Onor.

Segretarju Parlamentari għal Għawdex sal-31 ta' Jannar, 1997?

ONOR.

ALFRED SANT: Sal-31 ta Jannar 1997, is-Segretarju Parlamentari ghal Ghawdex ltaqa mas-Sindki Ghawdxin kollha.

KUNSILLI LOKALI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Peress li fil-programm elettorali tal-MLP intqal li "l-Kunsilli Lokali jingħataw rappreżentanza fuq il-bord tal-korporazzjonijiet statali li jipprovdu servizz essenzjali" (p.e.

Awtorita' ta' l-Ippjanar, Enemalta, Telemalta eċċ.) jista' l-Ministru: (1) jagħti lista tal-korporazzjonijiet kollha li fihom se jkunu rappreżentati l-kunsilli lokali; (2) jindika kif u minn min se jiġi nominat ir-rappreżentant; (3) meta hu maħsub li tiġi implimentata l-proposta?

Kemm-il darba l-Ministru għadu mhux f'pożizzjoni li jagħti risposta għax qed isir xi studju jew konsultazzjoni?

Jista' l-Ministru jgħid meta hu proġettat li l-istudju jispiċċa u jkun hemm proposti konkreti?

ONOR.

CHARLES MANGION: Nassigura l-Onor.

Interpellant li hija x-xewqa ta' din l-amministrazzjoni li din ir-rappreżentanza fil-bordijiet eċċ sseħħ fl-anqas żmien possibbli.

Kif qal tajjeb l-Onor.

Membru għada qed issir konsultazzjoni ma l- assoċjazzjoni tal-Kunsilli Lokali biex jiġi stabbilit f-liema korporazzjonijiet jkun l-aktar utli għall-Kunsilli Lokali li jkunu rappreżentati.

QRATI - MAĠISTRATI/IMĦALLFIN

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid hux il-pjan tiegħu li matul din is-sena jżid in-numru ta' maġistrati u/jew imħallfin?

ONOR.

CHARLES MANGION: Iż-żieda fin-numru ta' Maġistrati u Mħallfin issir fil-mument opportun u meta jiddeċiedi l-Gvern.

IMPJIEGI - KONDIZZJONIJIET TAX-XOGĦOL

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Billi fit-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 2929 l-Ministru reġa' semma l-kummissjoni li dejjem jgħid li qed tagħmillu rapporti; billi kemm il-Prim Ministru u Ministri sħabu dejjem xandru l-ismijiet tan-nies fuq kummissjonijiet li ħejjew jew qed iħejju rapporti; jista' l-Ministru jgħid għaliex hu ma jridx jgħid fil-Kamra minn huma n-nies fuq din il-kummissjoni li skond l-istess ministru issa ilha mwaqqfa?

ONOR.

EDWIN GRECH: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li jiena tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 1049 f'seduta numru 30, fejn għidt illi l-persuni nvoluti fit-tħejjija tar-rapporti xtaqu li isimhom ma jidhirx qabel ir-rapporti jkunu lesti.

UNJONI EWROPEA - SOCIAL CHARTER

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 2743 u t-tweġiba mogħtija fis-seduta tat-12 ta' Frar, 1997 dwar il-policy tal-Gvern dwar is-Social Charter ta' l-Għaqda Ewropea, jista' l-Ministru jgħid liema hi l- leġislazzjoni relevanti li beħsiebu jemenda?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll jekk hux qed iħejji xi leġislazzjoni ġdida dwar il-qasam soċjali?

ONOR.

EDWIN GRECH: Bħal ma jaf l-Onor.

Interpellant, wara t-tweġiba tiegħi għall-mistoqsija parlamentari numru 2743, jiena ndikajt li l-Esperti Indipendenti li huma responsabbli biex jeżaminaw ir-rapporti tal-pajjiżi li rratifikaw is-Social Charter tal-Kunsill ta' l-Ewropa kienu taw ġudizzju negattiv dwar Malta fuq diversi artikoli:

Dwar ir-rapport għas-snin 1991 u 1992 il-Kumitat esprima ruħu li fl- artikoli li jidhru hawn taħt, Malta ma kinitx qegħda konformi mal- provedimenti taċ-Charter.

Numru ta' l-artikolu u dwar x'hiex jitratta ----------------------------------------- 5 Id-dritt ta' organizzazzjoni 6 Id-dritt ta' negozjar kollettiv 7 Id-dritt tat-tfal u żgħażagħ għall-protezzjoni 8 Id-dritt tan-nisa mpjegati għall-protezzjoni 10 Id-dritt ta' taħriġ vokazzjonali 13 Id-dritt għall-għajnuna soċjali u medika 16 Id-dritt tal-familja għall-ħarsien soċjali, legali u ekonomiku 17.

Id-dritt ta' l-ommijiet u tfal għall-ħarsien soċjali u ekonomiku.

F'rapport sussegwenti, il-Kumitat żied ukoll l-artikolu 1 li jitratta dwar id-dritt għax-xogħol.

L-Onor.

Interpellant jifhem li l-artikoli li semmejt jitrattaw diversi liġijiet fosthom dik taċ-CERA, l-Att dwar ir-Relazzjonijiet Industrijali, l- Att dwar is-Sigurta' Soċjali u oħrajn.

L-impenn tal-Gvern Laburista hu li jeżamina dawn il-liġijiet biex sa fejn hu possibli jsiru l-emendi neċessarji li wħud minnhom jidher li kellhom jiġu ndirizzati mill-Amministrazzjoni Nazzjonalista snin ilu.

Jidher ċar li bħal f'ħafna oqsma oħra, l-Amministrazzjoni ta' qabel kienet bid-diskors tgħid li qed tagħmel ħafna iżda bil-fatti ma sar xejn.

SKEJJEL - GUDJA - SKOLA PRIMARJA

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jieħu ħsieb li jsir xogħol ta' manutenzjoni u riparazzjoni fl-iskola primarja fi Triq San Mark, il-Gudja?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jien infurmat li x-xogħol ta' manutenzjoni ta' l- iskola Primarja tal-Gudja sar kollu ħlief xi xogħlijiet żgħar.

Wieħed minn dawn ix-xogħlijiet hija t-tkomplija tat-tiswija tax-xifer tal- konkos sporġuta f'parti mill-faċċata li ma setgħetx issir minħabba wires tad-dawl.

It-tieni xogħol pendenti huwa l-bdil minn toilets normali għal dawk tal- Kinder.

DIPARTIMENTI TAL-GVERN - MOVIMENTI KOPERATTIVI

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 2928 dwar Koperattivi fi ħdan id-dipartiment, jista' l-Ministru jgħid jekk hux beħsiebu jimxi fuq l-Iskemi "A" u "B" li kien xandar il-Gvern ta' qabel biex il-ħaddiema jieħdu sehem mill-qligħ?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Kif ġie spjegat tajjeb fil-budget il-koperattivi fi ħdan dan id-dipartiment se jitkomplew jissaħħu u qed isiru diġa arranġamenti biex jitwaqqfu żewġ koperattivi oħra.

Żgur li hu l-interess ta' dan il-Gvern li l-ħaddiema jieħdu sehem mill-qliegħ tagħhom.

ELEZZJONI ĠENERALI 1996 - ASSISTENTI KUMMISSJONARJI

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid meta se jitħallsu l-assistenti kummissjonarji li taw il- ħidma tagħhom fl-aħħar Elezzjoni Ġenerali?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab infurmat li l-ħlas lill-Assistenti Kummissjonarji li ħadmu fl-aħħar Elezzjoni Ġenerali sar.

XOGĦOL - KUNTRATTI TA' XOGĦOL

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'sar s'issa mid-Dipartiment tax-Xogħol biex jiġi limitat l-użu ta' kuntratti ta' xogħol għal żmien definit?

ONOR.

EDWIN GRECH: Il-kuntratt tax-xogħol għal żmien definit huwa regolat bl-Artiklu 30 ta' l-Att li jirregola l-Kundizzjonijiet tal-Impieg u bl-Artikoli oħrajn ta' l-istess Att, fosthom l-Artiklu 34 (11) u l-Artiklu 34 (12).

Ma sar xejn dawn l-aħħar għaxar snin mid-Dipartiment tax-Xogħol biex jillimita dan it-tip ta' kuntratt li huwa approvat mill-Liġi.

Madankollu, id-Dipartiment jistħarreġ kull ilment li jirċievi minn ħaddiema li għandhom dan it-tip ta' kuntratt ta' xogħol, u fejn jinstab li hemm ksur tal-Liġi, jittieħdu l-passi neċessarji.

Bħalma kien imwiegħed mill-Partit Laburista mill-oppożizzjoni fil-fuljett 'Inizjattiva għall-Viżjoni ta' Malta Moderna', paġna 8; numru 37, fejn inkiteb li 'L-użu tal-kuntratti ta' xogħol għal żmien definit ikun limitat għal ċerti tipi ta' xogħol biss u fejn kuntratti definiti jibqgħu jiġġeddu, jibdew jitqiesu bħala kuntratti indefiniti', illum il-Gvern Laburista għadu kommess li jirranġa din il-parti tal-Liġi.

SKEJJEL - B'KARA - KINDERGARTEN

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Minħabba li B'Kara hi territorju estiż ħafna u allura hemm distanzi relattivament kbar mill-periferiji għall-iskola prinċipali ta' Triq Brared, jista' l-Ministru jgħid hemmx xi ħsieb li jitwaqqfu ċentri ta' kindergartens fil-periferiji, per eżempju, n-naħa tal- Knisja l-Qadima u n-naħa ta' B'Kara Bypass biex tiffaċilita l-aċċess tal- ġenituri b'dawn it-tfal żgħar?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Għalissa m'hemmx ħsieb li jinfetħu ċentri ta' Kindergarten fin-naħat f'Birkirkara li semma l-Onor.

Interpellant.

SKEJJEL - B'KARA - TRASPORT LILL-ISTUDENTI

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm tfal minn B'Kara li huma provduti bi trasport għall-iskejjel primarji ta' B'Kara minħabba li joqogħdu 'l bogħod ħafna?

Minn liema toroq jiġu dawn it-tfal?

Kien hemm talbiet minn ġenituri għal trasport u ma ġiex milqugħ?

Kemm kienu dawn it- talbiet?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Dawn it-tfal minn B'Kara huma provduti bit- trasport:

School 'A' 95 School 'B' 137 Total 232

Huma joqgħodu f'dawn it-toroq:

Sqaq il-qattus, Olaf Gollcher, l-Aħwa Hyzler, Borg, il-Vittmi tal-gwerra, Virginio Monti, iż-Żernieq, Mro Camillerei, Ġ Camilleri, G Vella, Għargħur, Laqxija, il-Wegħdiet, Għar il-Ġobon, Karm Sammut, Mamo, Victory, sqaq il- Vitorja, Tumas Fenech, Nazju Falzon, Dun Karm, Ganu, Dom.

Cachia, Ċensu Busuttil, Serracino Inglott, Naxxar, S. Sommier, Casolani, l-Aħwa Cannatici, Paris, Mules, Mannarino, Tumas Galea, is-Sienja, Pjazza Eroj, Mons. Ġius.

Camilleri, il-Qalb Imqaddsa, Grech Delicata, Grazzija, St. Julians', St Mary, Calcidon Gatt, Mose' Gatt, Msida, Ġuże' Dimech Debono.

Qatt ma kien hemm talbiet mill-ġenituri għat-trasport u dawn ma ġewx milqugħa.

SKEJJEL - IKLIN - ĊENTRU TAL-KINDERGARTEN

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid x'sar minnu l-proġett li kien hemm fi żmien l-amministrazzjoni preċedenti li jitwaqqaf ċentru tal- kindergarten fl-Iklin?

Meta hu maħsub li jiftaħ dan iċ-ċentru?

Xi spiża hemm ippjanata għal dan iċ-ċentru l-ġdid?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Il-proġett ta' ftuħ ta' Kindergarten fl-Iklin qed jiġi kkunsidrat fil-kuntest tal-Planning Authority Local Plans.

RABAT - TOROQ TAL-BDIEWA - TISWIJA

L-ONOR.

TONY ABELA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra xi ħsebijiet għandu għal tiswija ta' toroq tal-bdiewa/kampanja fl-inħawi ta':-

Tas-Salib - Buskett; Landrijiet - Mtaħleb; Bieb ir-Ruwa - Baħrija; Għamiri - Lunzjata; Raba' Memel - Wied ta' l-Isqof; Tar-Rużarju - Kunċizzjoni; Santa Katerina - Wied il-Qlejja;

kollha limiti tar-Rabat, Malta, u x'vot hemm fil-Ministeru tiegħu għal dan l-iskop għall-1997?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Kif diġa' spjegajt fir-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 3259, il-Ministru ta' qabli, peress li kienet waslet l- elezzjoni nefaq flus bla ebda kontroll b'riżultat li hemm ħafna kontijiet pendenti li jridu jitħallsu mill-vot ta' din is-sena u s-sena d-dieħla.

B'danakollu qed isir sforz biex minkejja din is-sitwazzjoni kerha li ħalla warajħ il-Ministru ta' qabli, isir dak ix-xogħol meħtieġ fid-dawl ta' prijoritajiet oħra li hemm.

MĠARR - TOROQ TAL-BDIEWA - TISWIJA

L-ONOR.

TONY ABELA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra xi ħsebijiet għandu għal tiswija ta' toroq tal-bdiewa fil-kampanja fl-inħawi ta':- Binġemma; Mġarr ta' Ġewwa; Lippija, Żebbiegħ; Tbatija; Is-Santi; lkoll limiti ta' l-Imġarr, Malta u x'vot hemm fil-Ministeru tiegħu għal dan l-iksop għall-1997?

ONOR.

MARFA - PERMESSI GĦAL BINI TA' BOATHOUSES

L-ONOR.

TONY ABELA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jindaga jekk ħarġux permessi ta' bini ta' boathouses fil-Marfa, fin-naħa fejn hemm il-moll il-qadim tal-vapur ta' Għawdex fuq in-naħa tar-Ramla Bay Hotel peress li reġgħu qegħdin jinbnew il-kmamar f'dawn l-inħawi?

Jekk ma ħarġux permessi, jista' l-Viċi Prim Ministru jieħu l-passi meħtieġa sabiex jara li dawn ma jinbnewx u li dawk li qed jinbnew jitwaqqgħu?

ONOR.

GEORGE VELLA: Ma nħareġ l-ebda permess mill-Awtorita' ta' l- Ippjanar għall-bini ta' boathouses fil-Marfa, fin-naħa fejn hemm il-moll il- qadim tal-vapur ta' Għawdex u fuq in-naħa tar-Ramla Bay Hotel.

F' din l- area speċifika ma ġie nnutat l-ebda bini ta' kmamar ġodda.

Pero', f' inħawi oħra ta' l-Armier, ittieħdu l-passi skond il-liġi kontra t- tlugħ ta' boathouses ġodda.

L-Awtorita' hija mpenjata li tieħu azzjoni diretta fuq dawn il-każi.

NAĦAL - TROBBIJA

L-ONOR.

TONY ABELA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm persuni reġistrati li jrabbu naħal f'Malta?

X'hemm ipproġettat għal dawn il-persuni sabiex dawn ikollhom safety measures aħjar minn dawk preżenti?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: F'Malta hemm 214-il-persuna reġistrata bħala bee keeper sa l-aħħar ta' Jannar 1997.

Rigward safety measures l-Onor.

Interpellant huwa mitlub jispjega xi jrid jgħid eżatt, peress li kull min jiftaħ kaxxa naħal jaf li jrid ikollu lbies protettiv.

MELLIEĦA - TOROQ TAL-BDIEWA - TISWIJA

L-ONOR.

TONY ABELA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra xi ħsebijiet għandu għal tiswija ta' toroq tal-bdiewa/kampanja fl-inħawi ta':-

Belliet Selmun Manikata naħa ta' l-Armier L-Aħrax Marfa Għerbulin

lkoll limiti tal-Mellieħa u x'vot hemm fil-Ministeru tiegħu għal dan l- iskop fl-1997?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Kif diġa' spjegajt fir-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 3259, il-Ministru ta' qabli, peress li kienet waslet l- elezzjoni nefaq flus bla ebda kontroll b'riżultat li hemm ħafna kontijiet pendenti li jridu jitħallsu mill-vot ta' din is-sena u s-sena d-dieħla.

B'danakollu qed isir sforz biex minkejja din is-sitwazzjoni kerha li ħalla warajħ il-Ministru ta' qabli, isir dak ix-xogħol meħtieġ fid-dawl ta' prijoritajiet oħra li hemm.

MELLIEĦA - BINI TA' BOATHOUSES

L-ONOR.

TONY ABELA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra jekk ħarġux xi kirjiet fil-limiti tal-Mellieħa ċioe' fil-kontrada tal-Marfa (ħdejn il-moll il-qadim tal-vapur ta' Għawdex) sabiex jinbnew boathouses?

Jekk le, għaliex id-Dipartiment ta' l-Artijiet qed jippermetti persuni li japproprjaw ruħhom minn tali art u jibnu fuqha?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nikkonferma li d-dipartiment ta' l-Artijiet dan l-aħħar snin ma ħareġ l-ebda kirja biex jinbnew boathouses fl-area msemmija mill-Onor.

Interpellant.

Il-Gvern flimkien ma' l-Awtorita' tal-Ippjanar qed jara x'passi għandhom jittieħdu biex il-problema ta' dawn l-istrutturi li telgħu bla permess tiġi mtaffa.

PITKALIJA - BEJGĦ

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru issa jgħid kemm kien il-valur ta' bejgħ mill-Pitkalija xahar b'xahar minn Novembru 1996 sa Jannar 1997 u kemm kien l-istess bejgħ fl-istess xhur fil-ħames snin preċedenti?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: | |Jannar |Novembru|Diċembr| | | | |u | | |Lm |Lm |Lm | |1991 |444,237|364,481 |393,755| |1992 |336,906|399,056 |414,099| |1993 |328,288|401,277 |367,736| |1994 |402,624|376,009 |482,990| |1995 |479,989|472,613 |384,713| |1996 |475,396|360,287 |407,624| |1997 |415,230| | |

Dawn il-figuri ma jinkludux il-Ko-Operattiva t'Għawdex.

ĦABS ĊIVILI - SEJBA TA' DROGA

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm-il sejba ta' droga saret fil-Faċilita' Korrettiva ta' Kordin meta, u kemm kien l-ammont misjub, mit-28.10.96 sal-lum?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab infurmat li mit-28 ta' Ottubru 1996 sal-lum kien hemm erba' każi ta' sejba ta' drogi fil-ħabs ta' Kordin.

Id-dati ta' meta nstabet id-droga hu kif jidher hawn taħt.

Tagħrif dwar l-ammonti tad-droga jinstab fil-proċessi relattivi u jkunu jridu jiġu elevati għall-finijiet tat-tweġiba.

ĦABS ĊIVILI - ĦARBA

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jikkonferma li riċentement saret ħarba, jew tentattiv ta' ħarba mill-Ħabs ta' Kordin, u li ġew sparati tiri ta' arma tan-nar f'dan l- inċident?

ONOR.

ALFRED SANT: Ma nikkonferma xejn minn dan kollu.

TARZNA TA' MALTA - TISWIJA TA' VAPURI

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm qamet globalment il-parteċipazzjoni tal-Malta Drydocks f'ship repair expositions f'pajjiżi barranin, (1994, 1995, 1996)?

F'liema pajjiżi saru dawn l-expositions?

Kemm swiet kull parteċipazzjoni u kemm kien hemm persuni sabiex imwieġbu il-queries u min kienu dawn il-persuni?

ONOR.

ALFRED SANT: Qiegħed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra tabella li turi l-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant.

SAĦĦA - TOBBA

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 2544 u s-sejħa għal General Pracitioners, jista' l- Ministru jgħid kemm saru applikazzjonijiet sa l-ewwel sejħa u kemm wara li ġie estiż iż-żmien?

Kemm minnhom ġew impjegati?

Min huma t-tobba u x'etajiet għandhom?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Ninsab infurmat li minn mindu ħarġet is-sejħa għat-tobba biex jaħdmu part-time fid-dipartiment tal-Kura Primarja, id- dipartiment irċieva 32 applikazzjoni.

Sa llum ġew kkuntrattjati biex jaħdmu 15-il tabib .

Dawn huma:

Zammit Calcidon 77 sena Zammit Stanley 58 sena Ellul Joseph 66 sena Vella Mary 41 sena Patiniott Raphael 68 sena Bonello Louis 60 sena Wright Frances 41 sena Micallef Stafrace Kirill 26 sena Fiorini Aldo 37 sena Stabile Henry 71 sena Mallia Martin 35 sena Mallia Susan 30 sena Portelli Alexandra 30 sena Scerri Josanne 30 sena Baldacchino Andrew 37 sena

RESIDENZI TA' BARRANIN F'MALTA

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk il-Gvern għandux il-ħsieb li jżomm l-istess kondizzjonijiet li kien hemm fl-Amministrazzjoni preċedenti għal residenti barranin li jagħżlu li jkollhom residenza permanenti f'Malta?

Kemm kien l- ammont ta' persuni barranin li stabbilixxew ir-residenza permanenti tagħhom f'Malta matul is-snin 1988 sas-sena 1996 (sena b'sena)?

ONOR.

ALFRED SANT: Ir-risposta għall-ewwel parti tal-mistoqsija hija fl-affermattiv.

Dwar it-tieni parti, l-informazzjoni mitluba hija kif jidher hawn taħt :

SENA NUMRU TA PERSUNI*

1988 48 1989 53 1990 122 1991 146 1992 136 1993 189 1994 189 1995 290 1996 248

* Dan in-numru jinkludi n-nisa, t-tfal jew xi ġenitur/ġenituri tal-persuna li tkun applikat għall-permess ta residenza permanenti.

ZABBAR - TISWIJA TA' TOROQ

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Peress li Triq il-Baħrija u Triq Papa Alessandru VII, Zabbar, issa saru toroq mimlija djar residenzjali, u dawn it-toroq qatt ma ngħataw tarmac, u ma' kull ħalba xita jimtlew b'għadajjar kbar, jista' l- Ministru jara li dawn it-toroq jingħataw l-attenzjoni xierqa?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Id-Dipartiment tat-Toroq għandu diversi toroq privati bħal dawn imsemmija mill-Onor.

Interpellant għall-asfaltar.

Dawn isiru skond il-prijoritajiet lid-Dipartiment tat-Toroq għandu f'dan ir- rigward.

Sadanittant kull sid li għandu ftuħ fuq triq privata huwa obligat li jżommha fi stat tajjeb sakemm tiġi asfaltata.

ŻEJTUN - PROVVISTA TA' ILMA

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 3089, li oriġinarjament kienet saret lill-Ministru tal-Kummerċ u li issa ġiet riferuta lilek, ċioe' jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li ma hemmx sistema ta' ilma fi Triq Ġdida off Gidwat Lane, Bajja ta' San Tumas, l/o Zejtun?

Għaliex dawk ir-residenti qed idumu daqshekk mingħajr il-provvista ta' l-ilma?

Meta hemm il-ħsieb li jkollhom dan is-servizz?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma tikkonferma li ż-żewġ toroq qegħdin fil-programm tax-xogħlijiet fejn irid isir estensjoni ta' mejnijiet ġodda.

Dawn ix-xogħlijiet jitkomplew meta jiġi ċċarrat l-fond kapitali tal-Korporazzjoni u skond programm fuq skala ta' prijoritajiet.

GĦAQDIET FILANTROPIĊI

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru ta' l-Ekonomija u l- Finanzi: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 3090 li oriġinarjament kienet saret lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali u li issa ġiet riferuta lilek, ċioe' jista' l-Ministru jgħid liema huma dawk l- għaqdiet filantropiċi li d-dipartiment għandu financial agreements magħhom?

Kemm huwa l-ammont ta' għajnuna li dawn ħadu kull sena għas-snin 1994, 1995 u 1996?

Hemm xi għaqdiet filantropiċi oħrajn li japplikaw għal din l- għajnuna finanzjarja u għadu ma sarx ftehim magħhom?

Liema huma dawn l- għaqdiet?

ONOR.

LINO SPITERI: Nagħti tweġiba f'xi seduta oħra.

VAT - REFUND LILL-BDIEWA

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru ta' l-Ekonomija u l- Finanzi: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien l-ammont totali ta' refund fuq il-VAT li tħallas (jew dovut) lill-bdiewa fulltime fis-snin 1995 u 1996, sena b'sena, u kemm kien in-numru ta' bdiewa kull sena li rċevew jew għad iridu jirċievu l-istess refund?

Jista' l-Ministru jagħti l-istess dettalji fir-rigward ta' sajjieda?

ONOR.

DĦUL TAL-GVERN - QASAM TAL-BIEDJA

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru ta' l-Ekonomija u l- Finanzi: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien l-ammont li l-Gvern daħħal bħala taxxa mill-qasam tal-biedja (jiġifieri mingħand il-bdiewa fulltime kollha) fis-snin 1993, 1994 u 1995 sena b'sena?

ONOR.

LINO SPITERI: Dan it-tagħrif qatt ma nġabar u mhux possibbli li jinġabar billi s-software tal-computer mhuwiex imfassal b'mod li jista' jagħti din l-informazzjoni.

SAĦĦA - SERVIZZ TAL-HOME HELP/CARE

L-ONOR.

ANTOINE MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid jekk twaqqafx xi bord biex imexxi is-servizz tal-Home Help/Care u jekk fl- affermattiv kif inhu kompost dan il-bord?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Ilu li nħass il-bżonn li jitwaqqaf bord biex jitħaddem aħjar is-servizz tal-Home Help.

Il-pass li jitwaqqaf issa ttieħed u qed jagħmel evalwazzjoni tas-servizz biex isiru rakkomandazzjonijiet.

Dan il-bord huwa kompost hekk:

- Mr. Victor Scerri - Mr.Antoine Pullicino - Ms.Emma de Lucca - Mr.Vincent Tonna

SPTAR SAN VINĊENZ DE PAULE

L-ONOR.

ANTOINE MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid x'kienet l-ispiża attwali sena b'sena matul l-1994, 1995 u 1996 f'San Vinċenz de Paule: (a) f'pagi u salarji; u (b) f'overtime?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: L-ispiża, sena b' sena matul l-1994, 1995 u 1996, f'pagi u salarji u overtime, f' San Vincenz de Paule, kienet hekk:

1994 1995 1996

Pagi u Salarji 2,841,418 2,989,551 3,138,967 Overtime 192,451 319,755 521,366

DIPARTIMENT TA' L-ANZJANI - IMPJEGATI

L-ONOR.

ANTOINE MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jagħti breakdown tas-salarju u overtime li tħallsu lil kull impjegat mill-grad ta' Principal sal-grad ta' Clerk fid-Dipartiment ta' l-Anzjani u Bżonnijiet Speċjali u fid-Dipartiment tal-Familja u Affarijiet Soċjali matul l-1994, 1995 u 1996 sena b'sena?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Qiegħed hawnhekk nagħti breakdown tas-salarju u overtime li thallsu lill-impjegati mill-grad ta'Principal (AO) sal-grad ta' Clerk fid-Dipartiment ta' l-Anzjani u Bżonnijiet Speċjali u fid-Dipartiment tal-Familja u Affarijiet Soċjali matul l-1994,1995 u 1996.

DEPARTMENT OF ELDERLY & SPECIAL NEEDS

Grades Basic Allowances Overtime

1994 Principals Lm18,541 - Lm 782 Ass.

Princ Lm21,464 - Lm 908 Exec.

Off.

Lm23,357 - Lm 248 Clerks Lm39,501 - Lm 147

1995 Principals Lm23,353 - Lm2,284 Ass.

Princ.

Lm20,803 - Lm 433 Exec.

Off.

Lm19,840 - Lm 495 Clerks Lm35,861 - Lm1,210

1996 Principals Lm21,878 Lm240 Lm 74 Ass.Princ Lm13,403 Lm113 Lm - Exec.

Off Lm21,641 Lm569 Lm 678 Clerks Lm47,861 Lm380 Lm3,000

DEPARTMENT OF SOCIAL & FAMILY AFFAIRS

Grades Basic Allowances Overtime

1994 Principals Lm6,634 Lm2,441 - Ass.

Princ Lm5,602 Lm 916 Lm 36 Exec.

Off.

Lm8,644 Lm 988 - Clerks lm26,410 Lm2,998 Lm375

1995 Principals Lm9,788 - Lm 477 Ass.

Princ Lm4,761 - Lm 492 Exec.

Off Lm10,647 - Lm - Clerks Lm20,772 - Lm2,226

1996 Principals Lm7,623 - Lm1,436 Ass.

Princ - - - Exec.Off Lm4,312 Lm232 - Clerks Lm17,701 Lm247 Lm3,237

BORMLA - DAR TA' L-ANZJANI

L-ONOR.

ANTOINE MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-ftehim li ġie ffirmat nhar is-7 ta' Frar 1997 bejn id-Dipartiment ta' l-Anzjani u Bżonnijiet Speċjali u l-Awtoritajiet tal-Knisja dwar id-Dar ta' l-Anzjani ta' Bormla u jgħid jekk kienx hemm xi varjazzjoni fuq l-abbozz oriġinali li kien miftiehem fi żmien l- Amministrazzjoni preċedenti?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Fil-fatt kien hemm numru ta' abbozzi ta' ftehim bejn l-Awtoritajiet tal-Knisja u d-Dipartiment għall-Anzjani u Bżonnijiet Speċjali dwar id-dar ta' l-Anzjani ta' Bormla.

L-ewwel abbozz sar fl-14 ta' Frar, 1996 waqt li t-tieni abbozz sar fis-27 ta' Marzu, 1996.

It-tielet abbozz sar fis-6 ta' Settembru, 1996.

Ir-raba' abbozz sar fid-19 ta' Settembru, 1996.

Qatt ma sar ftehim finali dwar l- ebda wieħed minn dawn l-abbozzi.

L-Att tal-Konvenju ġie ffirmat fis-7 ta' Frar, 1997, wara laqgħa li saret fejn ħadu sehem il-partijiet kollha flimkien.

Kien hemm nuqqas ta' ftehim dwar punti legali fl-Att tal-Konvenju li kienet wasslet għal stalemate bejn l-avukat ta' l-Awtoritajiet tal-Knisja min-naħa waħda u l-Avukat Ġenerali u n-Nutar tad-Dipartiment ta' l-Artijiet, stalemate li baqa' għal snin bla ma kien solvut.

Qiegħed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-ftehim li ġie ffirmat nhar is-7 ta' Frar, 1997.

SAĦĦA - SERVIZZ TA' HOME HELP/CARE

L-ONOR.

ANTOINE MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid: (a) x'kien in-numru totali ta' anzjani li kienu qed jirċievu s-servizz tal-Home Help/Care fl-aħħar ta' kull sena fis-snin 1994, 1995 u 1996?

(Malta biss) (b) X'kien in-numru ta' CSAs li kienu qed jagħtu s-servizz fl-aħħar ta' kull sena fis-snin 1994, 1995 u 1996?

(Malta biss) (c) X'kienet l-ispiża attwali ta' dan is-servizz matul l-1994, 1995 u 1996?

(Malta biss)

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: In-numru ta' anzjani u persuni bi bżonnijiet speċjali li jirċievu s-servizz ta' għajnuna fid-dar u n-numru ta' CSA's li kienu jagħtu dan is-servizz (għal Malta biss) matul l-1994, 1995 u 1996, kienu:

SENA BENEFIĊJARJI CSA'S

1994 2,259 392 1995 2,457 425 1996 2,569 443

L-ispiża attwali għas-servizz ta' għajnuna fid-dar matul l-1994, 1995 u 1996 kienet:

SENA SPIŻA

1994 669,438 1995 658,670 1996 712,802

SAĦĦA - SERVIZZ TA' HOME HELP/CARE

L-ONOR.

ANTOINE MIFSUD BONNICI staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid:- (a) x'kien in-numru totali ta' anzjani li kienu qed jirċievu s-servizz tal-Home Help/Care fl-aħħar ta' kull sena fis-snin 1994, 1995 u 1996?

(Għawdex biss) (b) x'kien in-numru ta' CSAs li kienu qed jagħtu s-servizz fl-aħħar ta' kull sena fis-snin 1994, 1995 u 1996?

(Għawdex biss) (c) x'kienet l-ispiża attwali ta' dan is-servizz matul l- 1994, 1995 u 1996?

(Għawdex biss)

ONOR.

ALFRED SANT: In-numru totali ta'anzjani li kienu qed jircievu s- servizz ta' kura u ghajnuna fid-dar f'Ghawdex kienu hekk: Dicembru 1994 - 773 Dicembru 1995 - 785 Dicembru 1996 - 790

In-numru ta' assistenti socjali kazwali li kienu qed jaghtu dan iz-servizz f'Ghawdex kien hekk: Dicembru 1994 - 135 Dicembru 1995 - 136 Dicembru 1996 - 135

L-ispiza attwali ta' dan is-servizz f'Ghawdex kien hekk: 1994 - Lm 198,637.00* 1995 - Lm 198,370.00* 1996 - Lm 235,243.00*

1) * Dan it-total jinkludi l-hlas tal-kontribuzzjoni tas-Sigurta Socjali li kien hekk: 1994 - Lm 42097.00 1995 - Lm 43997.00 1996 - Lm 46960.00

2) * Ir-rata tal-hlas tal-paga kien ta' Lm 1.20 is-sieġħa matul is-snin 1994, 1995 u ta' Lm 1.50 is-sieġħa matul is-sena 1996.

MARSA SHIPBUILDING

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għall-mistoqsijiet parlamentari numri 2784 u 3044, peress li hemm aktar minn xhud wieħed li raw l-inċident li hemm riferenza għalih fil-mistoqsija, jiġifieri li kien hemm tliet tankijiet taż-żebgħa bojod u seratizzi ta' l- injam li ħarġu meta nfetaħ il-kexxun nhar it-3 ta' Frar 1997 viċin is-silo tal-qamħ, jista' l-Prim Ministru jindaga mill-ġdid?

ONOR.

ALFRED SANT: M'għandix aktar xi nżid ma dak li diġa għidt fit- tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 3044.

PULIZIJA - MEMBRI FIL-KORP

L-ONOR.

GIOVANNA DEBONO staqsiet lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid kemm kien hemm kuntistabbli tal-Pulizija u surġenti ġewwa Għawdex illi: (i) tbiddlilhom ix-xogħol tagħhom mill-1 ta' Novembru 1996 sal-lum; u (ii) fuq liema kriterju ġew magħżula dawk il-membri fil- Korp tal-Pulizija milquta minn dawn it-transfers?

ONOR.

ALFRED SANT: Mill-1 ta' Novembru 1996 sas-17 ta' Frar 1997 kien hemm ħames surġenti u disa' kuntistabbli ġewwa Għawdex li tbiddlilhom ix- xogħol tagħhom.

It-transfers fil-Korp tal-Pulizija jsiru skond l-esiġenzi tas-Servizz u saru fuq l-istess kriterji użati qabel Novembru 1996.

ENEMALTA - 'PETROLEUM PRODUCTS

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Kummerċ: Jista' l- Ministru jgħid meta se tiġi emendata t-tender tal-Korporazzjoni Enemalta Transportation of Petroleum Products in Bulk by Road and Sea li kienet ippubblikata fit-28 ta' Ġunju, 1996 skond avviż numru T/P/10/96 u li għalih iż-żmien għall-offerti għalaq fil-31 ta' Lulju 1996?

ONOR.

LEO BRINCAT: It-Tender li qed jirreferi għaliha l-Onor. membru diġa' ġiet aġġudikata u qiegħda fl-istadju li toħroġ il-Letter of Acceptance.

ENEMALTA - IMPJEGATI ON LOAN

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Ekonomija u l- Finanzi: Jista' l-Ministru jispjega kif impjegati tal-Gvern u li qegħdin on loan mal-Korporazzjoni Enemalta li qed jaslu għall-pensjoni qed jingħataw informazzjoni li mhux se tingħatalhom is-somma dovuta lilhom jew li din se tkun drastikament inqas milli kienu qegħdin jistennew?

ONOR.

LINO SPITERI: Mhux il-każ li l-impjegati fil-kategorija li qed jirreferi għaliha l-Onor.

Interpellant qiegħdin jingħataw informazzjoni li mhix se tingħatalhom is-somma dovuta.

Iżda billi nqalgħu differenzi legali u amministrattivi dwar l- interpretazzjoni ta' l-Ordinanza tal-Pensjonijiet dwar l-ammont dovut lil dawn l-istess impjegati u oħrajn bħalhom, il-pensjoni u s-somma qegħdin jinħadmu ad interim fuq l-ammont li dwaru m'hemm l-ebda dubju li hu dovut.

Qed isir xogħol biex fi żmien qasir tinstab soluzzjoni għal din il- problema.

PULIZIJA - INKONVENJENT F'ĦAŻ-ŻABBAR

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Prim Ministru: Peress li f'żewġ toroq ġo Ħaż-Żabbar qed ikun hemm inkonvenjent: (i) fi Triq iċ- Ċulqana kantuniera ma' Triq G Agius Muscat permezz ta' dgħajsa kbira fit- triq; u (ii) fi Triq G Agius Muscat permezz ta' kwantita' kbira ta' kaxxi bi fliexken vojta tal-minerali jimblokkaw il-bankina, u peress li minkejja li saru diversi rapporti s'issa ma ttieħdet l-ebda azzjoni, jista' l-Prim Ministru jesiġi li jitneħħaw dawn l-inkonvenjenti?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab infurmat illi l-Pulizija ħadet passi u l- inkovenjenti msemmija mill-Onor.

Interpellant tneħħew.

UNJONI EWROPEA - PROGRAMM LEONARDO

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid jekk sarux applikazzjonijiet s'issa da parti ta' Malta għall-parteċipazzjoni fil-programm Leonardo da Vinci ta' l-Unjoni Ewropea għal din is-sena, ġaladarba s-sejħa għall-applikazzjonijiet relattivi tagħlaq fl-1 ta' April 1997 (ara Ġurnal Uffiċjali Nru. C/381 tas- 17 ta' Diċembru 1996) u jekk hemmx il-possibilita' li jsiru applikazzjonijiet jew iżjed applikazzjonijiet da parti ta' Malta sad-data ta' l-għeluq ta' din is-sejħa?

ONOR.

EDWIN GRECH: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

PENSJONIJIET - PENSJONI TAS-SERVIZZI

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 2027 magħmula minni, peress li l-Ministru tal-Ħarsien Soċjali rrisponda li tweġiba tingħata f'xi seduta oħra, u peress li sal-lum għadha ma ngħatatx risposta, jista' l-Ministru jagħtini risposta mitluba fil-mistoqsija fuq imsemmija?

ONOR.

EDWIN GRECH: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta li tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 3034 dwar l-istess suġġett li dwaru m'għandix xi nżid aktar f'dan l-istadju, ħlief li ninforma lill-Onor.

Interpellant li n-numru ta' ex impjegati tas-Servizzi Ingliżi li ser jibbenefikaw mill-miżura mħabbra fl-aħħar diskors tal-Budget hu ta' madwar 4,043 kif indikajt fir-risposta tiegħi għall-mistoqsija parlamentari numru 2608.

KONFERENZA EURO TRANSIT '96

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru ta' l-Ekonomija u l-Finanzi: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 3112 magħmula minni u għar-risposta tal-Ministru ta' l-Ekonomija u l-Finanzi li l-ministeru tiegħu ma kienx involut fit-tħejjijiet tal-konferenza msemmija fil- mistoqsija, jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija, peress li jien staqsejtu sabiex jgħid jekk Malta ġietx mistiedna u jekk ġiet ħaditx sehem, f'din il-konferenza u mhux jekk Malta kenitx involuta fit-tħejjiet għaliha?

Jekk Malta ħadet sehem f'din il-konferenza, jista' l-Ministru jgħidilna x'kienet il-pożizzjoni li ħadet Malta fuq is-suġġetti diskussi fiha?

ONOR.

LINO SPITERI: Naħseb li hemm nuqqas ta' ftehim.

Jien għidt li dal- Ministeru ma kienx involut.

Għalhekk l-Onor Sinjur għandu jifhem li mhux lili għandu jirreferi għad-dettalji li qed jitlob, jekk stess huma disponibbli.

KUNSILL TA' L-EWROPA

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jikkonferma li l-Kunsill ta' l-Ewropa addotta rakkomandazzjoni dwar Malta fl-14 ta' Jannar, 1997, dwar id-dritt tal-pulizija f'Malta li jkunu membri ta' trade union?

Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid eżatt x'kienet tgħid din ir-rakkomandazzjoni u x'beħsiebu jagħmel il-Gvern Malti biex jottempora ruħu ma' din ir-rakkomandazzjoni?

ONOR.

GEORGE VELLA: Il-Kumitat ta' l-Esperti Indipendenti appuntat taħt l-Artiklu 25 tal-European Social Charter, wara li eżamina t-Tielet Rapport ta' Malta dwar l-applikazzjoni tal-provedimenti ta' dan ic-Charter, li ppreżenta l-Gvern Nazzjonalista fl-1994, adotta konklużjoni negattiva fil- konfront ta' Malta a tenur ta' l-Artiklu 5 Right to Organise u a tenur ta' l-Artiklu 6 paragrafu 2 promotion of machinery for voluntary negotiations għar-raġuni li uffiċċjali tal-pulizija huma obbligati li jingħaqdu fil- Malta Police Association u ma kienux intitolati li jidħlu f'Union oħra jew assoċjazzjoni simili.

Fil-laqgħa numru 581 tad-Deputati tal-Ministri tal-Kunsill ta' l-Ewropa li nżammet fil-15 ta' Jannar 1997, ġie rrikomandat lill-Gvern Malti biex jieħu konsiderazzjoni ta' din il-konklużjoni negattiva tal-Kumitat ta' Esperti u li fir-rapport li jmiss jagħti nformazzjoni dwar x'passi qed jittieħdu f'dan ir-rigward.

Fil-fatt il-Gvern permezz tad-Dipartiment tal-Ħarsien Soċjali flimkien ma' l-Uffiċċju ta' l-Avukat Ġenerali qed jistudja din il-konklużjoni u r- rakkomandazzjoni msemmija u jista' jagħti l-każ li tintalab second legal opinion lid-Direttorat ta' l-Affarijiet Legali tal-Kunsill ta' l-Ewropa.

TAL-QROQQ - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta huma previsti li jitlestew ix-xogħlijiet fis-sistema tat-toroq f'Tal-Qroqq?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: It-toroq f'tal-Qroqq mistenni li jitlestew sa l- aħħar ta' Marzu 1997.

TOROQ - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk ix-xogħlijiet tat- toroq li hu beħsiebu jesegwixxi huwiex se jżomm l-ispecifications kif tħejjew mill-MSU?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Ix-xogħol fit-toroq f'dawn l-aħħar snin dejjem sar skond l-ispecifications tad-Dipartiment tat-Toroq u dawn ser jibqgħu jintużaw sakemm ikun hemm il-ħtieġa li jsiru xi upgrades oħra.

RAĦAL ĠDID - TOROQ

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'xogħlijiet huma previsti għal junctions tat-toroq ħdejn iċ-Ċimiterju ta' l-Addolorata u meta huma ppjanati li jinbdew dawn ix-xogħlijiet?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Ninsab nfurmat li diġa ntbagħtet applikazzjoni għand l-Awtorita' ta' l-Ippjanar biex jiġu stallati traffic lights f'dan il- lokal.

Dan huwa pass short term sakemm jiġu finalizzati u approvati pjanijiet oħra għal bini ta' multilevel intersection f'dan il-lokal.

TAL-QROQQ - MINI

L-ONOR.

JESMOND MUGLIETT staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jagħti breakdown ta' l-ispiża ta' Lm240,000 li semma sabiex inxtrat petrol station in konnessjoni max-xogħlijiet tal- mini f'Tal-Qroqq?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nfurmat li x-xogħolijiet msemmija mill-Onor. nterpellant huma r- responsabbilita' tad-Dipartiment tat-Toroq.

Għalhekk, l-Onor.Interpellant huwa mitlub jirreferi din il-mistoqsija lill-Ministru għax-Xogħolijiet u Kostruzzjoni.

EUROPEAN CIVIL AVIATION CONFERENCE"

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid jekk Malta kenitx rappreżentata fil-laqgħa Ministerjali tal-European Civil Aviation Conference li nżammet fl-14 ta' Frar, 1997 f'Copenhagen, id-Danimarka?

Jekk Malta kienet rappreżentata, jista' l-Ministru jgħid minn min kienet rappreżentata u x'kienu l- konklużjonijiet ta' din il-laqgħa u x'pożizzjoni ħadet Malta fuqhom?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Kif jaf l-Onor.Membru minħabba li l-Partit tiegħu rtira l-ftehim dwar il-Pairing bejn il-membri ta' din il-Kamra jiena ma stajtx nattendi għall-ħames laqgħa Ministerjali tal-European Civil Aviation Conference (ECAC) fuq is-sistema ta' traffiku bl-ajru fl-Ewropa, li nżammet fl-14 ta' Frar, 1997 f'Copenhagen, id-Danimarka.

Minħabba l-importanza ta' din il-laqgħa, Malta kienet irrappreżentata minn delegazzjoni komposta mid-Direttur Ġenerali ta' l-Avjazzjoni Ċivili u mill-Kap ta' l-Air Transport and Operations fl-istess Dipartiment.

Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra lista' tal-koklużżjonijiet prinċipali ta' din il-laqgħa kif approvat unanimament mir-rappreżentanti tal-34 Stat Membri tal-ECAC, fosthom Malta.

NAZZJONIJIET UNITI - KANDIDATURA TA' MALTA

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk fil-perjodu minn Marzu sa Diċembru 1997 il-gvern huwiex beħsiebu jippreżenta l-kandidatura ta' Malta jew ta' xi persuna ta' nazzjonalita' Maltija, għal xi pożizzjoni elettiva fi ħdan in-Nazzjonijiet Uniti jew xi waħda mill-aġenziji speċjalizzati tagħha u, jekk iva, għal-liema pożizzjoni u meta?

ONOR.

GEORGE VELLA: Nixtieq ninforma lill-Onor. terpellant li f'dan l- istadju l-Gvern Malti m'għandux il-ħsieb li jippreżenta xi kandidatura ta' Malta jew ta' xi persuna ta' Nazzjonalita Maltija għal xi pożizzjoni elettiva fi ħdan il-Ġnus Magħquda jew xi waħda mill-aġenziji speċjaliżżati tagħha.

Kif kien isir qabel, il-Gvern Malti xorta se jkompli jeżamina l- possibilita li l-Gvern jippreżenta xi kandidatura għal xi pożizzjoni li l- Gvern iħoss li din tkun ta' ġid u fejda għal pajjiżna.

F'dan ir-rigward, tajjeb li jingħad li Malta din is-sena diġa ppreżentat kandidatura għal wieħed mill-postijiet li jridu jimtlew fuq il-Kummissjoni dwar il-Blata Kontinentali tal-Liġi tal-Baħar fl-elezzjoni li ser tinżamm ix-xahar id- dieħel.

FURJANA - ĠNIEN TA' L-ARGOTTI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu l-iżvilupp min-naħa ta' l-Universita' li qed isir fl-Argotti?

Min hu l-perit inkarigat?

Kemm hu stmat li jqum il-proġett u kemm intnefaq s'issa fuq dan l-istess proġett minn mindu beda lejn l-aħħar ta' Settembru ta' l-1996?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: L-Universita' qegħda tibni Herbarium fl-Argotti.

Il-Perit inkarigat huwa Chris Spiteri li jaħdem mal-Malta University Services.

Il-Proġett komplut huwa stmat li jqum LM80,000 (inkluża l-VAT)

S'issa (19.02.97) intnefqu LM31,742 (Inkluża l-VAT).

FURJANA - ĠNIEN L-ARGOTTI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuma l-intenzjonijiet ta' l-Universita' għall-ġnien botaniku ta' l-Argotti, speċjalment wara li l- Ministru tal-Biedja u Sajd wera x-xewqa li dan il-ġnien igħaddi kollu f'idejn l-Universita'?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Sa ftit ta' żmien ilu l-intenzjoni kienet li l- parti privata ta' l-Argotti u l-erbarju jerġgħu jgħaddu f'idejn l- Universita'.

Kien intenzjonat ukoll li fi żmien sentejn minn wara li tittieħed il-parti privata, tittieħed ukoll il-parti pubblika.

Hekk il- ġnien kollu jerġa jkun taħt il-kontroll tal-Universita' kif kien qabel 1973.

Sa issa l-proċess jidher li ma jistax jiġi atwat minħabba nuqqas ta':

* Finanzi biex issir ir-riabilitazzjoni tal-ġnien.

* Nies biex jaħdmu f'dan il-ġnien.

L-għanijiet li għalih dan il-ġnien kellu jerġa jgħaddi lura f'idejn l- Universita' huma:

* Li jerġa jibda jiffunzjona l-erbarju u l-ġnien botaniku għal skop ta' riċerka.

* Jiżdied ir-rwol edukattiv fil-livelli kollha iżda speċjalment botaniku u xjentifiku.

* Iservi għal skopijiet ta' attrazzjoni pubblika u xjentifika.

SAJJIEDA - ĦLAS TA' TAXXA

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru ta' l-Ekonomija u l- Finanzi: Rigward il-qasam tas-sajd, jista' l-Ministru jgħid jekk bil- liġi li l-Gvern se jdaħħal minflok il-liġi tal-VAT, is-sajjied fulltimer huwiex se jħallas taxxa fuq makkinarju, inġenji, lixka, eċċ., li l-istess sajjied juża personalment fix-xogħol tiegħu u jekk fl-affermattiv, kemm se jkun il-persentaġġ li s-sajjied se jħallas skond il-White Paper proposta minflok il-VAT?

ONOR.

LINO SPITERI: Il-ħsieb hu li tingħata l-għajnuna kollha possibbli lill-bdiewa u s-sajjieda u dan ikun jidher fid-dettal li jrid joħroġ, f'konsultazzjoni mad-Dipartiment konċernat.

BDIEWA - ĦLAS TA' TAXXA

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru ta' l-Ekonomija u l- Finanzi: Rigward il-qasam tal-biedja, jista' l-Ministru jgħid jekk bil- liġi li l-Gvern se jdaħħal minflok il-liġi tal-VAT, il-bidwi fulltimer huwiex se jħallas taxxa fuq xiri/importazzjoni tas-segwenti prodotti (għall- użu personali fix-xogħol tiegħu): a) żrieragħ; b) xtieli u pjanti; c) makkinarju (inġenji); d) pestiċidi; u e) apparat u pompi wżati għad-drip- irrigation, u jekk fl-affermattiv, b'liema persentaġġ se jħallas skond il- White Paper proposta minflok il-VAT?

ONOR.

LINO SPITERI: Waqt li nirreferi lill-Onor Sinjur għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari tiegħu numru 3373 ngħarrfu li d-dettalji jinħadmu flimkien mad-Dipartiment konċernat,fl-aħjar interess tas-settur.

UNIVERSITA' - LECTURE CENTRE

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li jinbena xi Lecture Centre ġdid fl-Universita', b'konsegwenza li aktar spazji miftuħa jiġu mibnija?

Il-bini eżistenti, speċjalment dak li nbena f'dawn l- aħħar snin, m'huwiex tajjeb biżżejjed sabiex jaqdi lill-istudenti?

Jekk dan m'huwiex funzjonabbli sabiex jilqa' l-bżonnijiet tal-lectures, possibbli li jinbena sular ieħor fuq dawk eżistenti sabiex tiġi salvata aktar art miftuħa?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nikkonferma li hemm il-ħsieb li jinbena Lecture Centre ġdid fl-Universita'.

Il-bini eżistenti, għalkemm tajjeb u funzjonabbli biex jaqdi lill-istudenti li jużawh m'huwiex biżżejjed biex jakkomoda n-numru ta' studenti li bħalissa qed jattendu l-Universita'.

Id-deċiżjoni li jinbena Lecture Centre ġdid kienet ibbażata fuq il-bżonn immedjat ta' Lecture Halls li jkunu jistgħu jakkomodaw gruppi ta' ftit aktar min 200 student f'daqqa.

Id-disinn ta' dan il-bini, fil-fatt jinkludi erba' swali minn dan it-tip, li sejrin ikunu jistgħu jinqassmu wkoll permezz ta' partition minn nofs, biex b'hekk ikun hemm ċertu flessibilita'.

Il-bini propost jinkorpora wkoll żewġ seminar/lecture rooms li jakkomodaw bejn 50-60 student, kif ukoll għaxar seminar rooms għal bejn 20-30 student kull wieħed.

Minħabba raġunijiet strutturali, estetiċi u b'konsiderazzjoni ta' l-ispazji li kien hemm bżonn dan il-proġett ma setgħax jinbena fuq il-bini eżistenti.

ŻEBBUĠ - SERVIZZ TA' ILMA

L-ONOR.

BERTU PACE staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jieħu passi biex isiru x-xogħlijiet meħtieġa ħalli jitwassal is-servizz ta' l-ilma lil dawk kollha li għandhom bini fi Triq Ġdida fi Triq il-Gandlora, Ħaż-Żebbuġ peress li ħafna għandhom id-dar lesta iżda huma mingħajr servizz ta' l-ilma?

(Qiegħed nibgħat under separate cover petizzjoni mir-residenti).

Jista' l-Ministru jgħid meta bejn wieħed u ieħor se jitlesta x-xogħol?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma tikkonferma li ż-żewġ toroq qegħdin fil-programm tax-xogħlijiet fejn irid isir estensjoni ta' mejnijiet ġodda.

Dawn ix-xogħlijiet jitkomplew meta jiġi ċċarrat l-fond kapitali tal-Korporazzjoni, u skond programm fuq skala ta' prijoritajiet.

MEALS ON WHEELS

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid meta ġiet introdotta l-meals on wheels?

Kemm flus ġew ivvotati sena b'sena minn meta ġie ntrodott dan is-servizz?

Kemm u mil-liema rħula kienu n-nies li s'issa inqdew b'dan is-servizz?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Il-Meals on Wheels ġiet introdotta fis-27 ta' Diċembru 1991.

Il-flus li ġew ivvotati għal dan is-servizz sena sena, mill- 1991 'l hawn huwa kif ġej:

SENA FLUS IVVOTATI

1991 10,000 1992 10,000 1993 13,000 1994 12,000 1995 14,000 1996 14,000 1997 20,000

Il-lista t'hawn taħt turi kemm huma l-klijenti tal-Meals on Wheels u minn liema rħula, ġejjin fil-preżent.

Attard 5 Mosta 16 Balluta 1 Mtarfa 1 Balzan 17 Naxxar 10 B'Kara 49 Paola 27 Bormla 9 Qormi 10 Birgu 8 Qrendi 7 B'Bugia 3 Rabat 4 Burmarrad 2 San Gwann 10 Dingli 2 San Giljan 51 Fgura 6 Santa Lucia 3 Floriana 29 San Pawl il- Bahar 20 Ghaxaq 1 St.Venera 22 G'Mangia- St.Andrews 4 Pieta 19 Gzira 37 Senglea 9 Gudja 2 Sliema 209 Hamrun 56 Swieqi 11 Iklin 2 Ta' Xbiex 3 Ibragg 4 Tarxien 10 Lija 8 Valletta 29 Luqa 6 Zabbar 7 Marsa 7 Zebbug 10 M'Skala 7 Zejtun 4 Mdina 2 Zurrieq 2 Msida 24

TOTAL 785

SLIEMA - MALTA UNION CLUB

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'kienu r-raġunijiet uffiċjali għaliex il-bini tal-Malta Union Club f'Tas- Sliema ma ġiex inkluż fil-lista ta' dawk il-postijiet protetti mill- Awtorita' ta' l-Ippjanar sabiex ma jiġux imwaqqa' mill-Amministrazzjoni preċedenti?

Jista' wkoll jgħid jekk hemmx il-ħsieb minn din l- Amministrazzjoni li tieħu l-passi meħtieġa sabiex din l-inġustizzja tiġi rranġata qabel ma ċ-ċens ta' dan il-monument storiku jgħaddi f'idejn il- privat ħames snin oħra?

ONOR.

GEORGE VELLA: Ma jirriżultax li qatt kien hemm xi applikazzjoni mill-Amministrazzjoni preċedenti sabiex il-bini tal-Malta Union Club jiġi mwaqqa'.

Kien hemm ittra mill-istess Union Club sabiex il-fond jiġi skedat u minkejja li saru diversi spezzjonijiet fuq il-post, ma ttieħdet ebda deċiżjoni finali.

Preżentament il-każ qed jiġi studjat mill-Kumitat dwar il- Wirt Nazzjonali sabiex jingħata parir lill-Awtorita'ta' l-Ippjanar.

PULIZIJA - MEMBRI TA' L-SAG

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk hijiex ser tittieħed azzjoni jew hijiex se ssir investigazzjoni dwar rapport li deher fil-ġurnal "KullĦadd" ta' nhar is-16 ta' Frar 1997, liema rapport jallega akkużi serji li ċerti membri ta' l- iSpecial Assignment Group nhar is-Sibt, 8 ta' Frar insultaw bi kliemhom u b'għemilhom lill-istess Prim Ministru?

Jaf il-Prim Ministru li dawn l-istess membri ta' l-SAG qegħdin ta' spiss jippruvaw jipprovokaw membri oħra li m'humiex meqjusa bħala tal-qalba tagħhom?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat illi l-każ li qed jirreferi għalih l- Onor. Interpellant qed jiġi nvestigat.

QORMI - ĊENTRU RUŻAR BRIFFA

L-ONOR.

JOE FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Ekonomija u l- Finanzi: Jista' l-Ministru jgħid x'sar mis-sejħa għall-bini tal-canteen fiċ-Ċentru Rużar Briffa, tal-Mid-Med f'Ħal Qormi?

ONOR.

LINO SPITERI: Jien mgħarraf li l-ebda sejħa għall-bini tal-canteen fiċ-Ċentru Rużar Briffa, Mill Street, Qormi ma ħarġet mill-Bank.

MAGĦTAB - MIŻBLA

L-ONOR.

JOSEPH PSAILA SAVONA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Fid-dawl tar- risposti li ta l-Viċi Prim Ministru għall-mistoqsijiet parlamentari numri 2400 u 3118, ma jidhirlux li għandu jindaga u jirrispondi mill-ġdid?

ONOR.

GEORGE VELLA: Le.

IMF - RAPPORTI

L-ONOR.

JOSEF BONNICI staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari tiegħi numru 2839, jaf il-Prim Ministru li "l-obbligi diplomatiċi kuntrattwali relatati mal-ħidma tal-FMI" huma biss intiżi biex jipproteġu l-interessi ekonomiċi ta' l-istat u mhux biex jaħbu affarijiet li jistgħu jimbarazzaw politikament lill-Gvern?

Ladarba hija l-fehma tal-FMI li t-tneħħija tal-VAT m'hijiex se tgħin iżda se tfixkel l-iżvilupp ekonomiku tal-pajjiż, jidhirlu l-Prim Ministru li f'ġieħ it-trasparenza u s-serjeta' għandu jgħid jekk jaqbilx ma' dak li qalet l-FMI dwar is-sostituzzjoni tal-liġi tal-VAT?

ONOR.

ALFRED SANT: M'għandi xejn x'inżid mat-tweġiba li tajt għall- mistoqsija numru 2839.

MOSTA - SUBSTATION

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħidilna meta se ssir substation tant meħtieġa f'zona tal-Wej il-Mosta li oriġinarjament kienet se ssir fi Triq Santa Margerita?

Jista' l-Ministru jgħidilna jekk dan il-proġett hawn imsemmi u x-xogħol kollu dwar il-cable, hux lest?

Qed nibgħatlek under separate cover kopja ta'petizzjoni li ntbgħatet liċ-Chairman tal-Korporazzjoni Enemalta.

ONOR.

LEO BRINCAT: Fl-1993 l-Enemalta bdiet il-proċedura biex takkwista biċċa art tal-Gvern biex tinbena substation f'tal-Wej, il-Mosta.

Minħabba li din l-art tikkonsisti minn ġardina ma' dar privata, l-Enemalta kellha reżistenza milli takkwista l-art minn min qed juża l-art bħalissa.

Dan it- tali sa ressaq il-każ quddiem l-ombudsman li qatagħha li l-Enemalta kellha dritt tieħu l-art tal-Gvern dment li jittieħdu l-passi meħtieġa skond il- liġi.

Madanakollu, s'issa d-Dipartiment ta' l-Artijiet għadu ma għaddiex l- art lill-Enemalta li, biex tħaffef ix-xogħol, fl-1995 kienet stallat il- cables kollha neċessarji.

ANZJANI - TQASSIM TA' IKEL

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid min kienet il- persuna (mara, jekk jista' jkun jagħtini l-partikolaritajiet) li nhar it- Tnejn 17 ta' Frar, 1997 għal xi 12.15 p.m. kienet qed issuq il-karozza K- 3383 li kienet qed tintuża fuq xogħol ta' tqassim ta' ikel lill-anzjani ġewwa Manoel Street, Gżira kif ukoll il-partikolaritajiet tal-persuna (raġel) li kien riekeb magħha?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: L-ikel li jitqassam lill-anzjani jiġi ppreparat u mqassam minn kumpannija privata, il-Maltese Cross Corp. Billi din hija kumpanija privata ma jkollniex aċċess għall-informazzjoni rikjesta fid- domanda.

Il-karrozza msemmija hija karozza privata.

SAĦĦA - HIB VACCINE

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 3088 qiegħed nirriferi għall-HIB Vaccine u għalhekk qiegħed nitlob kemm ġiet importata minn din il-kwalita' ta' vaccine?

Hemm il-ħsieb li din it-tip ta' vaccine (HIB) tkun introdotta bħala obbligatorja bħal Tetanus, Polio u Diptheria?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: L-HIB li ġiet importata kienet kif ġej: 1994 1995 1996

Tilqim kontra l-HIB 3595 3795 24970 (F'doza wahda)

Tilqim kontra l-HIB 400 1500 3450 (flimkien ma tilqim iehor fl-istess doza)

Kemm minn dan it-tilqim kien għall-użu privat jew għall-użu mid-Dipartiment tas-Saħħa huwa ta' informazzjoni kummerċjali u ma tistax tingħata f'dan l- istadji.

It-tweġiba għat-tieni parti hija fin-negattiv.

MOSTA - TISWIJA TA' TOROQ

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħidilna meta se jsir ix-xogħol meħtieġ f'għoti ta' tarmac f'Triq Santa Margherita u f'Triq Awrora, fil- Mosta, fejn kienet ippjanata roundabout?

Jista' l-Ministru jgħidilna jekk dawn it-toroq imsemmija humiex f'lista ta' prijorita' u f'liema stat ta' prijorita' qegħdin dawn it-toroq peress li hemm il-ħtieġa li jsir xi ħaġa f'dan il-post minħabba l-mard li qed jikkawża t-trab li hemm?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB

SIGURTA' SOĊJALI - KONTRIBUZZJONIJIET

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li l-Gvern jemenda l- Liġi tas-Sigurta' Soċjali biex self-employed, li bħalissa qed jieħu pensjoni mnaqqsa għax meta kien marid ma kienx ħallas il-bolol kollha, jirregolarizza l-pożizzjoni tiegħu?

ONOR.

EDWIN GRECH: Ninforma lill-Interpellant li huwa prinċipju bażiku ta' kull skema kontributorja li l-kontribuzzjonijiet dovuti jitħallsu qabel l-okkorenza tal-kontinġenza assigurta, jiġifieri, f'dan il-każ, qabel ma wieħed jilħaq l-eta' tal-pensjoni.

Effettivament, l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali (Kap 318) jesiġu li l-kontribuzzjonijiet, sew imħallsa u sew dawk akkreditati, jitqiesu sa l-eta' tal-pensjoni.

Jidher li l-Onor.

Interpellant qed jirriferi għal każ meta persuna li taħdem għaliha nnifisha setgħet ma kenitx intitolata għal benefiċċju tal- mard u għaldaqstant lanqas għall-kontribuzzjonijiet akkreditati.

Sussegwentement il-liġi ġiet ammendata, b'danakollu l-persuna li dwar il- każ tagħha qed jirriferi l-Onor.

Interpellant, ġaladarba ma kenitx intitolata għall-kontribuzzjonijiet akkredidati, kienet obbligata tħallas il-kontribuzzjonijiet nieqsa qabel laħqet għalqet l-eta' tal-pensjoni.

Fid- dawl ta' dawn iċ-ċirkostanzi mhux indikat li ssir xi emenda fuq il-linja ndikata.

AMBAXXATURI MALTIN

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Viċi Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u Ambjent: Jista' l-Viċi Prim Ministru jagħti tagħrif dwar min huma d-diversi ambaxxaturi Maltin li bħalissa qed jaqdu d-doveri tagħhom bħala ambaxxaturi Maltin pajjiż, pajjiż?

Liema huma dawk il- pajjiżi li kellhom l-ambaxxatur Malti għalihom mibdul wara l-elezzjoni li għaddiet?

Liema ambaxxaturi oħra hu mistenni li jinbidlu matul iż-żmien li ġej?

Kemm mill-ambaxxaturi preżenti qed iservu lil Malta għall-ewwel darba?

ONOR.

GEORGE VELLA: L-Ambaxxaturi Maltin li fil-preżent għandhom il- ħatra biex jaġixxu ta' Rappreżentanti Prinċipali skond il-klawsola 111 tal- Kostituzzjoni ta' Malta huma:

|Is-Sur Charles |Residenti | |AQUILINA |f'Bonn, il- | | |Ġermanja | |Is-Sur George |Residenti | |BUSUTTIL |f'Canberra, | | |l-Awstralja | |Is-Sur Victor |Residenti fi | |CAMILLERI |Brussell, | | |il-Belġju | |Is-Sur Yves |Residenti | |DEBARRO |fil-Kajr, | | |l-Eġittu | |Is-Sur George |Residenti fi | |DOUBLESIN |Triplu, | | |il-Libja | |Is-Sur Emmanuel |Se jkun | |FARRUGIA |residenti | | |f'Riyadh, | | |l-Arabja | | |Sawdita | |Is-Sur George |Residenti | |SALIBA |f'Mosca, ir- | | |Russja (li fi | | |żmien qasir, | | |imur bħala | | |Rappreżentant | | |Permanenti | | |għall-Ġnus | | |Magħquda fi New| | | | | |York) | |Is-Sur Maurice |Residenti fi | |ABELA |Vjenna, | | |l-Awstrija | |Dr. Michael |Rappreżentant | |BARTOLO |Permanenti | | |għall-Uffiċċju | | |tal-Ġnus | | |Magħquda | | |f'Ginevra, | | |l-Isvizzera u | | |residenti | | |hemmhekk | |Dr. Albert BORG |Residenti | |OLIVIER |f'Washington, | |de PUGET |l-Amerka | |Is-Sur Vincent |Residenti | |CAMILLERI |f'Parigi, | | |Franza | |Is-Sur Henry |Residenti | |DEGABRIELE |f'Ruma, | | |l-Italja | |Is-Sur Richard |Residenti | |MATRENZA |f'Londra, | | |l-Ingilterra | |Is-Sur Francis |Ambaxxatur | |MONTANARO |għall- | |MIFSUD |Organizzazzjoni| | |ta' | | |l-ikel u | | |Agrikoltura | | |(Residenti | | |f'Ruma) | |Is-Sur Charles |Residenti | |VELLA |f'Beijing, | | |iċ-Cina | |Is-Sur Alfred ZARB|Residenti | | |f'Malta | |Is-Sur Saviour |Residenti | |BORG |f'Malta | |Il-Professur David|Residenti | |ATTARD |f'Malta | |Dr Daniel MICALLEF|Residenti | | |f'Malta | |Dr John BUTTIGIEG |Residenti | | |f'Malta |

Minn wara l-elezzjoni t'Ottubru 1996, tnax-il Ambaxxatur li offrew ir- riżenja tagħhom minn din il-kariga kellhom l-offerta tagħhom aċċettata.

Seba' minn dawn kienu residenti barra minn Malta, filwaqt li l-oħrajn kienu residenti f'Malta.

S'issa nħatru Ambaxxaturi sostituti ġodda, residenti barra minn Malta, f'Riyadh u f'Parigi.

Sadanittant, peress li l-Ambaxxatur li qabel kien qed iservi f'Ruma intbagħat Bonn, u dak ta' Londra intbagħat fi Brussell, inħatru żewġ Ambaxxaturi sostituti f'Ruma u f'Londra minflokhom ukoll.

Inħatar ukoll Ambaxxatur mhux residenti barra minn Malta għall-Kunsill ta' l-Ewropa u għall-Olanda minflok Ambaxxatur li qabel kien jirrisjedi barra minn Malta, filwaqt li Ambaxxatur ieħor mhux residenti barra li kellu r- riżenja tiegħu mill-kariga aċċettata ġie sostnut ukoll.

Ma' dawn it-tnejn, żdiedet il-ħatra ta' Ambaxxatur għal numru ta' organizzazzjonijiet fi ħdan il-Ġnus Magħquda għal wieħed mill-uffiċjali pubbliċi fil-Ministeru tiegħi.

Ħadd mis-seba' Ambaxxaturi appuntati riċentement ma kienu jżommu ħatra bħal din qabel.

Fil-preżent il-Ministeru tiegħi għadu qed jistudja l-aħħar offerti ta' riżenji mill-kariga ta' Ambaxxatur, li kien irċieva l-Prim Ministru, li għadhom ma ġewx deċiżi.

LOCAL COUNCILS CONTRACT UNIT - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'xogħol qed isir mill-Local Councils Contract Unit għal kull kunsill lokali u meta hu mistenni li jispiċċa u kemm hu l-ħlas relattiv?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nirriferi l-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari numru W.31 (seduta nru.

KUNSILLI LOKALI - TOROQ

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm għamel resurfacing ta' toroq kull kunsill lokali matul l-1996?

ONOR.

CHARLES MANGION: Ninforma lill-Onor.

Interpallant li peress li l- informazzjoni trid tinġabar, nagħti tweġiba f'xi seduta oħra.

GĦAWDXIN - TRASPORT BIL-VAPUR

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jagħti lista bl-ismijiet, indirizzi u ID numbers tal- persuni li waqt li jgħixu Malta kellhom pass tal-Gozo Channel biex jaqsmu għal Għawdex b'fare ridott biex iżuru l-qraba tagħhom?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Ma nħossx li hija etika li jingħataw d-dettalji li talab l-Onor.

Interpellant.

Jirriżulta, per eżempju, li ċerti persuni li kellhom pass biex jaqsmu għal Għawdex b'fare ridott kienu jagħmlu hekk biex ikunu jistgħu jaraw lir-raġel jew lill-mara tagħhom.

Dan ifisser li koppji bħal dawn għal xi raġuni jew oħra qegħdin jgħixu separatament u mhux xieraq minħabba l-provedimenti ta' l-Ordnijiet Permanenti tal-Kamra tad- Deputati li jingħataw dettalji li jirriflettu fuq il-kondotta jew il- karattru ta' persuni li ma għandhomx karigi uffiċjali jew pubbliċi.

KAĊĊA - LIĊENZJI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Viċi Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u Ambjent: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm hu maħsub li l-Gvern idaħħal miż-żieda fil-liċenzji tal-kaċċa?

ONOR.

GEORGE VELLA: L-Onor.

Interpellant huwa mitlub jagħmel il- mistoqsija tiegħu lill-Ministru kkonċernat.

PEMBROKE - KWALITA' TA' ILMA

L-ONOR.

JOHN VELLA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru W18, jista' l-Ministru jgħid jekk kull bejgħ ta' apparat ta' Reverse Osmosis domestiku, li ilu jsir għal żmien twil, huwiex illegali għax imur kontra l-Att ta' l- 1991 dwar il-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma (Att Nru. XXIII ta' l- 1991)?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Le, mhux kull bejgħ hu llegali: il-legalita' jew illegalita' tiddependi mill-eżistenza jew nuqqas ta' permess.

PROGRAMM WEEKEND

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Prim Ministru: Peress illi fit- tweġiba għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 2920 dwar il- Preżentaturi ta' Weekend il-Prim Ministru irripeta li "m'għandu xejn x'iżid għall-mistoqsijiet parlamentari tiegħi numri 824, 2075 u 2501", jista' allura l-Prim Ministru jikkonferma li l-preżentaturi tal-programm Weekend fuq PBS jitħallsu bejn Lm80 u Lm95 kull wieħed għal kull programm minn Jannar li għadda s'issa?

ONOR.

ALFRED SANT: Nerġa' intenni minflok nirrepeti f'dak li għidt għall- mistoqsijiet preċedenti.

MLP - WEGĦDIET TA' QABEL L-ELEZZJONI

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Prim Ministru: Peress li waħda mill-wegħdiet ewlenin tal-MLP immexxi mill-Prim Ministru tal-lum kienet li jagħmel minn Malta Svizzera tal-Mediterran, u karatteristika ewlenija tas- sistema demokratiku ta' l-iSvizzera hija konsultazzjoni kontinwa permezz tar-Referendum, jista' l-Prim Ministru jikkonferma li wara li ammetta li żbalja meta naqas li jikkonsulta l-fehma ta' l-Għawdxin dwar in-nollijiet u sostna wkoll li huwa kontra r-Referendum dwar id-divorzju u s-sħubija fl- Unjoni Ewropea, allura din hija wegħda oħra li mhux qed titwettaq?

ONOR.

ALFRED SANT: Kont nippretendi mill-Onor.

Membru li jifhem kif l- għajta politika ta' "Malta Bħala Svizzera fil-Mediterran" (li ġabet warajha l-appoġġ tal-maġġoranza assoluta tal-poplu Malti fl-aħħar elezzjoni) dejjem kienet tfisser li rridu nagħmlu minn Malta stat Ewropew newtrali f'nofs il- Mediterran, pajjiż modern, miftuħ u ħabib tal-ġirien kollha tiegħu.

Żgur li qatt ma fhimna li Malta għandha ġġib kull ħaġa li hemm l-Isvizzera f'Malta.

M'hawnx post għall-alpi f'pajjiżna!

Ċert li l-poplu Malti, bil- maqlub ta' l-Onor.

Interpellant, fehem dan kollu bla ebda problema.

DJAR - TISWIJA TA' DJAR

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tad-Djar: B'riferenza għall- avviżi 2 u 3 li reġgħu ġew ippubblikati fil-Gazzetta tal-Gvern ta' l-14 ta' Frar, 1997 (P. 1028), jista' l-Ministru jgħid liema bini/djar b'soqfa perikolużi se jiġu msewwija?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li se jinbidlu s- soqfa perikolużi f'dawn il-postijiet tal-Gvern:

Avviż 2:

38, Okella Agius, Qormi Road, Marsa Block A, Ta' Giorni.

60/1, Independence Square, Valletta.

80/2, Merchants' Street, Valletta.

80/3, Merchants' Street, Valletta.

125/3, St. Paul's Street, Valletta.

125/4, St. Paul's Street, Valletta.

71, Gunlayer Street, Floriana.

Avviż 3:

13,.Windmill Street, Cospicua 5/2, St. Roque Street, Cospicua No. 4, Block F, Ġuże' Damato Street, Paola.

Block 6, Flat 8, Garden Drive, Santa Luċija.

Door 8, Block 10, Sta.

Luċija.

3, Block 8, Triq il-Miġja tal-Papa, Senglea Flat 4, Door 11, Block 5B, Triq is-Sur, Senglea No. 13, Block 4, Triq il-Vitorja, Senglea "Philip", Fishermans's Dwellings, M'Xlokk No. 13, Block 1, Triq il-Palazz l-Antik tal-Gvernatur, Vittoriosa

DJAR - KUNTRATTI TA' POSTIJIET

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l-Ministru jgħid meta se tinħareġ il-President's Order biex ikunu jistgħu jsiru l-kuntratti tal-postijiet li għadhom fuq konvenju minn sena ilu bħal dawk fiż-Żurireq Govt.

Housing Estate (Nigret)?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: L-Awtorita' tad-Djar diġa' ħadet passi mad- Dipartiment ta' l-Artijiet ħalli l-istess Dipartiment ta' l-Art jgħaddi t- titolu legali ta' l-artijiet in kwestjoni lill-Awtorita' tad-Djar ħalli jkunu jistgħu jiġu ffinalizzati l-kuntratti fuq dawn il-postijiet.

SERVIZZ PUBBLIKU - ASSISTENTI DIRETTURI

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għat- tweġiba li ta l-Prim Ministru għall-mistoqsija parlamentari numru 2832 , jista' l-Prim Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-lista tal-vakanzi li ġew identifikati fil-grad ta' Assistent Direttur?

Jista' wkoll ipoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja taċ-Ċirkolari li nħarġet lis-Segretarji Permanenti fil-Ministeri kollha f'Lulju ta' l-1996 u li fiha ssemma l-grad ta' Assistent Direttur?

ONOR.

ALFRED SANT: Jien informat li sar aktar minn tentattiv wieħed biex jiġi stabbilit in-numru ta' vakanzi fil-grad ta' Assistent Direttur imma dan l-eżerċizzju għadu ma ġiex finalizzat.

Jien informat ukoll li, f'Lulju ta' l-1996, ma ħarġet l-ebda ċirkolari, la mill-OPM u lanqas mill-MPO, li fiha semma l-grad ta' Assistent Direttur.

KUMITAT OLIMPIKU MALTI

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għat-tweġiba li ta l-Ministru għall- mistoqsija parlamentari numru 2523, jista' l-Ministru jgħid, issa li l- Estimi tal-Ministeru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali ġew approvati minn din il-Kamra, b'liema mod se jgħin lill-Kumitat Olimpiku Malti?

Bil- Logħob ta' l-Islanda tliet xhur u nofs biss 'il bogħod, jista' l-Ministru jassigura li d-diskussjonijiet dwar il-quantum jiġu tradotti f'xi ħaġa konkreta mill-aktar fis?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Iva, nista' nassigura li d-dikussjonijiet dwar il- quantum ta' l-għajnuna finanzjarja ġew mwegħda mill-Gvern Laburista ġdid lill-Kumitat Olimpiku Malti u se jiġu tradotti f'xi ħaġa konkreta fil-jiem li ġejjin.

ŻVILUPP TAT-TALENT LOKALI

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għat-tweġiba li ta l-Ministru għall- mistoqsija parlamentari numru 2760, minflok jagħmel affermazzjonijiet gratuwiti bħal li "il-Gvern preċedenti, bil-politika mħaddma minnu, kien ħafna drabi jenfasizza l-użu tal-barranin minflok talent lokali sempliċement għax dawn kienu barranin", jista' l-Ministru jgħid xi proġetti konkreti għandu l-Gvern ta' llum biex iħeġġeġ u jkattar l-iżvilupp tat- talent lokali?

Jista' jgħid dan għal dak li għandu x'jaqsam ma' kull qasam ta' l-arti?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Bħala persuna li kellha r-responsabbilta' ta' l- Arti fil-passat nispera li l-Onor.

Interpellant jifhem illi l-promozzjoni tat-talent lokali għandu jkun proċess kontinwu.

L-Onor.

Interpellant se jkollu biżżejjed okkażjonijiet biex jara dan il- konċett jiġi mpoġġi fil-prattika tax-xogħol li jsir fi ħdan dawn l-oqsma kemm mill-Ministeru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali kif ukoll fi ħdan is-Segretarjat Parlamentari għaż-Żgħażagħ, Sport, Kultura u Arti.

KUMMISSJONI REGATTA - MEMBRI

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għat-tweġiba li ta l-Ministru għall- mistoqsija parlamentari numru 2764 dwar il-membri tal-Kummissjoni Regatta, jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-ittri tal-ħatra tas-Sur Sammy Busuttil u tas-Sur Frans Dingli bħala membri kooptjati fil- Kummissjoni Regatta?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Ma jinħassx il-bżonn li lill-membri kooptjati f'kummissjoni fi ħdan il-Kumitat Festi Nazzjonali tinħarġilhom sura ta' ħatra u dan minħabba l-fatt li s-servizz ta' dawn il-persuni jkun intiż għall-avveniment speċifiku bħal ma hu f'dan il-każ.

Minflok poġġejt fuq il- Mejda tal-Kamra lista sħiħa ta' l-uffiċjali u l-membri tal-Kummissjoni Regatta.

L-ismijiet indikati b'asteriska huma l-membri kooptjati, l-oħrajn huma membri tal-Kumitat Festi Nazzjonali li taħtu taqa' l-organizzazzjoni ta' Regatta ta' Jum il-Ħelsien u r-Regatta ta' Jum il-Vitorja.

SPORT FOR ALL - BORD TAD-DIRETTURI

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għat-tweġiba li ta l-Ministru għall- mistoqsija parlamentari numru 2767 dwar il-Bord tad-Diretturi tal-programm "Sport for All", jista' l-Ministru jgħid meta se titħabbar il- kompożizzjoni tal-Bord il-ġdid?

Jista' l-Ministru jgħid x'tip ta' korsijiet wieħed jistenna li l-Bord se jorganizza?

Jista' wkoll il- Ministru jgħid x'ifisser għalih u għall-Gvern tiegħu l-programm "Sport for All"?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Meta jitwaqqaf il-Bord tad-Diretturi tal- programm Sport for All, din il-ħatra tiġi mħabbra pubblikament.

Il-Bord il-ġdid ikun jista' jikkonsidra x'tip ta' korsijiet għandhom jiġu organizzati.

Naħseb li t-tifsira ta' Sport for All m'għandix tkun waħda ristrettiva iżda għandha tinftiehem kif proprju tindika l-fażi Sport for All.

FIERA TAL-KARRIERI

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Billi l-Ministru fit-tweġiba li ta għall-mistoqsija parlamentari numru 2918 qal li "il-Fiera tal-Karrieri se ssir skond il- pjan", jista' l-Ministru jgħid xi pjan seta' kien hemm biex issir il-Fiera meta, fil-fatt, ġimgħa biss qabel, il-Ministru stess stqarr, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 2524, li l-Ministeru tiegħu kien qed jikkonsidra jekk din is-sena għandhiex issir il-Careers Convention minħabba li f'Settembru 1996 kienet ittellgħet ukoll attivita' li kellha wkoll element vokazzjonali u edukattiv?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Il-kliem li qed jirriferi għalih l-Onor.

Interpellant "il-Fiera tal-Karrieri" se ssir skond il-pjan "jirriferi għall- mod kif din il-fiera tittella' kull sena, sena f'Malta u sena f'Għawdex.

Għalhekk hu ttamat li tibqa' ssir skond il-pjan eżistenti jiġifieri sena f'Malta u sena f'Għawdex.

Il-fiera ta' din is-sena 1997 se ssir f'Għawdex.

KUMITAT GĦALL-MILLENJU L-ĠDID

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għat-tweġiba li ta l-Ministru għall- mistoqsija parlamentari numru 2833, dwar it-twaqqif tal-Kumitat għall- Millenju l-Ġdid, ġaladarba l-Ministru qal li s-Segretarju Parlamentari ta' taħtu għandu jkollu l-patroċinju ta' l-idea, jista' l-Ministru jgħid fejn fil-programm elettorali tal-Partit tiegħu, jissemma l-ħsieb, ix-xewqa jew il-pjan li l-Partit Laburista fil-Gvern iwaqqaf Kumitat bħal dan?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Ma jidhirlix li biex jitwaqqaf xi kumitat, partikolarment tan-nutara li qed jirriferi għalih l-Onor.

Interpellant, hemm bżonn xi rabta ta' Manifest Elettorali.

MEWT TA' MATTIA PRETI

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għat-tweġiba li ta l-Ministru għall- mistoqsija parlamentari numru 2834 dwar iċ-ċelebrazzjoni tat-300 sena mill- mewt ta' Mattia Preti, jista' l-Ministru jgħid jekk issa huwiex f'qagħda li jagħti l-inforamzzjoni mitluba?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jidher li taħt l-amministrazzjoni preċedenti kienu saru xi kuntatti informali ma' diversi reġjuni Taljani - bħal Kalabrija, Napli w Ruma li huma b'mod partikolari interessati fil- kommemorazzjoni tat-tielet ċentinarju mill-mewt tal-pittur Mattia Preti, li miet f'pajjiżna fl-1 ta' Jannar ta' 1699.

Dawn il-kuntatti, li kienu saru kemm mid-Dipartiment tal-Mużewijiet, kif ukoll mill-Ministeru tal-Ġustizzja u l-Kultura, qegħdin jitkomplew għalkemm għadu ma sar l-ebda ftehim konkret.

FURJANA - LIBRERIJA PUBBLIKA ĊENTRALI

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Billi, kif jagħmlu wkoll ħafna mill-kollegi tiegħu, il- Ministru uża l-isem "Belissebħ" flok il-"Furjana" fit-tweġiba li ta għall- mistoqsija parlamentari numru 2889, jista' l-Ministru jikkonferma li dan l- isem kien tneħħa b'Avviż Legali xi snin ilu, u li allura anke l-uffiċċju tiegħu stess mhux sitwat f'Beltissebħ (li ma jeżistix) imma fil-Furjana?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nikkonferma li r-riferenza għal-Librerija Nazzjonali ta' Beltissebħ li dehret fid-domanda parlamentari numru 2889 trid taqra "Librerija Pubblika Ċentrali tal-Furjana".

GĦAQDIET KULTURALI

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Peress li mit-tweġiba li ta għall-mistoqsija parlamentari numru 2888 dwar il-faċilita' li l-Gvern prċedenti kien se jagħti lill-għaqdiet kulturali li m'għandhomx sede proprja jidher li l- Ministru fittex l-informazzjoni f'post żbaljat, jista' l-Ministru jerġa' jivverifika l-qagħda dwar il-proġett u jagħti lil din il-Kamra l- informazzjoni ġusta?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: M'għandix x'inżid mat-tweġiba li tajt għall- mistoqsija parlamentari numru 2888.

ĊENTRU TAL-MEDITERRAN GĦALL-KONFERENZI

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Billi ċ-Ċentru tal-Mediterran għall-Konferenzi hu ssussidjat minn fondi pubbliċi, jista' l-Ministru jgħid xi ħlas talab iċ- Ċentru lill-Kumitat Organizzattiv tal-konkors "Sportivi tas-Sena" biex dan ikun jista' jagħmel użu miċ-Ċentru għas-serata finali tal-konkors?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel il- mistoqsija tiegħu lill-Ministru kkonċernat.

QRATI - GĦAJNUNA LEGALI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm jitħallsu l-avukati u l-prokuraturi legali appuntati biex jagħtu l-għajnuna legali u kemm każi ġew trattati minn kull wieħed minnhom matul l-1997?

ONOR.

CHARLES MANGION: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li skond il-liġi ma hemm l-ebda dritt li għandu jitħallas l-ammont ta' Lm15 għal kull seduta u dan peress li hija diffiċli ħafna li jinsabu avukati ta' għajnuna legali mingħajr ħlas (għajr għall-out of pocket expences).

Ma tinżammx statisika dwar kawżi ttrattati.

QRATI - KAWŻI ĊIVILI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew introdotti kawżi ċivili xahar b'xahar mill-1 ta' Ġunju, 1996 maqsuma skond kull Qorti kompetenti?

ONOR.

CHARLES MANGION: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- informazzjoni mitluba hija din:

|Imhallef|Gu|Lu|Aw|Set|Ott|Nov|Di| | |n |l | |t | | |c | |On. |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 | |Filletti| | | | | | | | |On. |1 |0 |0 |0 |1 |0 |0 | |Manche | | | | | | | | |On. |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 | |Depasqua| | | | | | | | |le (Fam | | | | | | | | |Court) | | | | | | | | |On. |31|3 |0 |5 |14 |14 |8 | |Depasqua| | | | | | | | |le | | | | | | | | |On.

F. |25|0 |6 |16 |25 |27 |12| |Camiller| | | | | | | | |i | | | | | | | | |On Magri|27|1 |0 |18 |19 |12 |8 | |On |21|14|12|137|172|132|10| |Arrigo |5 |7 |8 | | | |6 | |On |19|24|16|22 |20 |20 |22| |Degaetan| | | | | | | | |o | | | | | | | | |On |21|22|0 |8 |44 |22 |19| |Valenzia| | | | | | | | |On |49|37|11|23 |32 |33 |9 | |Caruana | | | | | | | | |Demajo | | | | | | | | |On.

G. |81|13|0 |2 |42 |6 |25| |Camiller| | | | | | | | |i | | | | | | | | |Mag. |20|30|44|31 |55 |58 |32| |Scicluna| | | | | | | | |Mag. |19|30|44|33 |54 |58 |33| |Farrugia| | | | | | | | |Sacco | | | | | | | | |Mag. |19|31|43|33 |54 |58 |33| |Mallia | | | | | | | | |Mag. |20|30|45|32 |54 |59 |33| |Montebel| | | | | | | | |lo | | | | | | | |

QRATI - ĠURIJIET PENDENTI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Riferibbilment għall-ġurijiet pendenti, jista' l-Ministru jgħid meta twettaq ir-reat allegat f'kull ġuri?

ONOR.

CHARLES MANGION: Risposta tingħata f'seduta oħra wara li tkun inġabret l-informazzjoni.

QRATI - KAWŻI PENDENTI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kull imħallef u maġistrat kellu kawżi pendenti quddiemu fil-31 ta' Diċembru, 1996?

ONOR.

CHARLES MANGION: Kawżi pendenti quddiem kull Imħallef u Maġistrat fil-31 ta' Diċembru, 1996:

|Qorti Kriminali |90 | |Appelli |393 | |Kriminali | | |Appelli |1098 | |Superjuri | | |Appelli |105 | |Inferjuri | |

| |Ċivili | |Onor. J. Filetti |180 | |Onor. A. Manche' |753 | |Onor. F. |316 | |Depasquale(Family | | |Court) | | |Onor. F. Depasquale |574 | |Onor. F. G. Camilleri |681 | |Onor. A. J. Magri |1107 | |Onor. N. Arrigo |2294 | |Onor. V. De Gaetano |419 | |Onor. G. Valenzia |522 | |Onor. G. Caruana |683 | |Demajo | | |Onor. G. Camilleri |753 |

| |Ċivil|Krimina| | |i |li | |Magt.

M. Mallia |167 |11 | |Magt.

A. Mizzi |- |304 | |Magt.

J. Padovani |146 |379 | |Magt.

S. Meli |- |212 | |Magt.

Apap Bologna |- |2783 | |Magt.

P. Vella |- |125 | |Magt.

C. Peralta |- |3601 | |Magt.

N. Cuschieri |- |517 | |Magt.

D. Scicluna |243 |236 | |Magt.

D. Montebello|745 |- | |Magt.

Farrugia |977 |37 | |Sacco | | | |Magt.

G. Grixti |- |1624 | |Magt.

S. Demicoli |- |80 | |Magt.

Micallef |- |1023 | |Trigona | | | |Magt.

A. Lofaro |- |997 |

REĠISTRU PUBBLIKU - TRASFERIMENTI TA' PROPRJETA'

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jagħti t-totali kull sena mill-1987 sa l-1997 ta' atti dwar trasferimenti ta' proprjeta' reġistrati fir-Reġistru Pubbliku?

ONOR.

CHARLES MANGION: It-total ta' kull sena mill-1987 sa l-1997 ta' atti dwar trasferimenti ta' proprjeta' reġistrati lir-Reġistru Pubbliku kienu dawn:

|1987 |7451 | |1988 |13595 | |1989 |11203 | |1990 |12956 | |1991 |13969 | |1992 |13055 | |1993 |10634 | |1994 |11604 | |1995 |12013 |

L-istatistika dwar is-sena 1996 ma tistax tingħata għalissa peress li għadha qed tinġabar u peress illi l-istatistika ssir kull sena, huwa ovvju illi dik tas-sena 1997 ma tistax tingħata.

QRATI - KAWŻI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew deċiżi kawżi f'Jannar 1997 kategorizzati skond il-Qorti li tat id-deċiżjoni u kemm kien hemm kawżi pendenti f'kull Qorti fl-aħħar ta' Jannar 1997?

ONOR.

CHARLES MANGION: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- informazzjoni mitluba hija din:

|QORTI |DEĊIŻI|PENDENTI| |Qorti | 2 | 90 | |Kriminali | | | |Appelli | 14 | 407 | |Kriminali | | | |Appelli | 53 |1067 | |Superjuri | | | |Appelli | 12 | 104 | |Inferjuri | | | |Ċivili |283 |8318 | |Prim'Awla | | | |Maġistrati |160 |1725 | |Ċivili | | | |Maġistrati |970 |11150 | |Krim. | | |

QRATI - MEMBRI TAL-ĠUDIKATURA

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm jitħallsu u x'allowances għandhom l- imħallfin u l-maġistrati?

ONOR.

CHARLES MANGION: Skond l-avviż legali numru 31/96 il-ħlas tal- membri tal-Ġudikatura huwa hekk:

Prim Imħallef Lm10,722 fis-sena Imħallfin oħra Lm 9,322 fis-sena Maġistrati Lm 7,920 fis-sena

Ma' dawn l-ammont, wieħed irid jinkludi ż-żidiet imħallsa fl-aħħar budget kif ukoll Expenses Allowance ta' Lm1,100 fis-sena u allowance addizzjonali ekwivalenti għal 15% tas-salarju fis-sena.

GĦAWDEX - SIT TA' GĦAJN ABDUL

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk id-Dipartiment tal-Mużewijiet għandux dokumentazzjoni depożitata fl-arkivju tiegħu dwar is-sit ta' Għajn Abdul f'Għawdex?

Jekk it-tweġiba għall-mistoqsija hija fl-affermattiv, jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tad- dokumentazzjoni?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li l-Mużew ta' l- Arkeoloġija m'għandux dokumentazzjoni arkivjata fuq is-sit ta' Għajn Abdul, fejn fis-snin sittin nstabu bċejjeċ tal-fuħħar li jmorru lura għal madwar il-5000 q.K.

Sfortunatament, ma kienx possibbli li ssir dokumentazzjoni, minħabba li l- għar fejn instab dan il-fuħħar kien ġie meqrud għal kollox minn barriera tal-qawwi tal-post.

Dawk il-biċċiet tal-fuħħar kienu nġabru waqt spezzjoni li kienu għamlu uffiċjali mid-Dipartiment tal-Mużewijiet, illum jinsabu konservati fil-Mużew Nazzjonali ta' l-Arkeoloġija.

ENEMALTA - KONSUM TA' L-ELETTRIKU

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Kummerċ: Billi l- bniedem, għalkemm ma jafx il-ġejjieni, dejjem irid jaħseb u jaħdem lejl u nhar, kemm fid-dawl u kemm fid-dlam, jista' l-Ministru jwieġeb għall- mistoqsija parlamentari numru 3040 dejjem bejn it-truf li jistgħu jaqtgħulna dawl ħajjitna ħesrem?

ONOR.

LEO BRINCAT: Huwa minnu li l-bniedem kif qal l-Onor.

Membru, "irid jaħseb u jaħdem lejl u nhar, kemm fid-dawl u kemm dlam".

Iżda, biex jaħseb m'għandux bżonn dawl, u wisq jimportah jekk hux għoli jew għadx jogħla.

Wieħed mill-egħref kittieba Ingliżi kiteb żewġ opri magħrufa sewwa sew meta kien agħma.

Biex taħdem id-dawl hu bżonnjuż u qed nagħmlu minn kollox biex dan ma jonqosx u biex jitgawda minn kulħadd bla sagrifiċċju.

MOSTA: TRIQ IN-NAĦAL - PROPRJETARJI

L-ONOR EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jagħti l-informazzjoni dwar minn huma l-proprjetarji ta' plots numri 8 u 9 fi Triq in-Naħal, il-Mosta. jew kif kienet magħrufa (N/S in Bridge Street)?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Dawn iż-żewġ plots ma ġewx allokati mill- Awtorita' tad-Djar.

Jidher li huma ta' sidien privati.

KUMITAT KONSULTATTIV DWAR L-ARKIVJI NAZZJONALI

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Issa li twaqqaf il-Kumitat Konsultattiv dwar l-Arkivji Nazzjonali, jista' l-Ministru jafda f'idejn dan il-kumitat it-tifkira li jixraq li ssir tal-patrijotti Maltin li mietu bejn l-1798 u l-1800?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nilqa' s-suġġeriment ta' l-Onor.

Membru u se ngħaddih lis-Segretarju tal-Kumitat Konsultattiv dwar l-Arkivji Nazzjonali biex jiġi diskuss fl-ewwel laqgħa tal-kumitat.

SAĦĦA NIES RESPONSABBLI MILL-ISTORES

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru għas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 2018, jista' l-Ministru jgħid permezz ta' liema sejħa għall-applikazzjoni kienu mpjegati s-Sinjur Josiah Grech, Frank Farrugia, Louis Briffa u Vincent Cauchi li huma responsabbli għall-Main Stores, għall- Provision Stores, għall-Engineering and Maintenance Stores u għall-Bio- Medical Stores rispettivament?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll x'inhu s- salarju annwali gross ta' kull individwu?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Is-Sur Josiah Grech ma kienx impjegat tal-Gvern.

Is-servizzi tiegħu kienu qed jinxtraw bir-rata ta' Lm422 fix-xahar.

Dan l- arranġament waqaf b'seħħ mill-1 ta' Frar, 1997.

Il-grad u s-salarju annwali gross tat-tliet persuni l-oħra msemmija mill- Onor. Interpellant huma kif ġej:

|Frank |Assistant |Lm4417| |Farrugia |Prinċipal | | |(I.D. | | | |646544M) | | | |Louis |Tradesman(Mec|Lm3339| |Briffa (ID|hanical | | |30557 M) |Fitter) | | |Vincent |Assistant |Lm4147| |Cauchi (ID|Principal | | |662353M) | | |

Iż-żewġ Assistant Principals, jiġifieri s-Sur Farrugia u s-Sur Cauchi, ilhom impjegati mal-Gvern mill-1962 u l-1976 rispettivament.

Dawn kienu bdew bħala Clerks u għalhekk daħlu permezz tas-sejħiet għall- applikazzjonijiet ta' dak iż-żmien.

Is-Sur Louis Briffa nħatar Mechanical Fitter wara li temm b'suċċess tliet snin kors ta' apprentistat fis-suġġett u ottjena l-Journeyman's Certificate kif jinħtieġ qabel ma tradesman jinħatar mis-Servizz Pubbliku.

F'każi bħal dawn ma kenitx toħroġ sejħa għall-applikazzjonijiet.

BOVIS INTERNATIONAL

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm tħallset il- kumpannija BOVIS International għall-cost auditing li qegħda tagħmel fuq il- proġett ta' l-isptar il-ġdid mill-Vot Kapitali -Building of a New Hospital ta' l-1996?

Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal- kuntratt bejn il-Gvern ta' Malta u BOVIS International flimkien mat-terms of reference li permezz tiegħu minn fondi taħt il-Vot Kapitali tad- Diviżjoni tas-Saħħa qegħdin jitħallsu dawn BOVIS?

Jista' l-Ministru jqiegħed kull korrispondenza li kienet stambjata bejn il-Ministeru tal- Finanzi, il-Fondazzjoni għax-Xjenzi u Servizzi Mediċi, il-Ministeru għall- Iżvilupp Soċjali u d-Diviżjoni tas-Saħħa f'dan ir-rigward?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Nitlob li l-ewwel u t-tieni parti tal-mistoqsija jsiru lill-Ministru kkonċernat.

Il-korrispondenza mitluba hija voluminuża, konfidenzjali u b'effetti kuntrattwali.

MDC - KORRISPONDENZA MA' BOVIS INTERNATIONAL

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Industrija: Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-kuntratti inkluż il- korrispondenza kollha li kienet skambjata bejn il-Korporazzjoni Maltija għall-Iżvilupp u BOVIS International biex dawn iħejju rapport dwar Science u Business Park fuq art biswit l-Univerista'/Kalafrana kif ukoll biex iħejju rapport dwar upgrading u management ta' l-oqsma industrijali?

Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tar-rapporti kollha li tħejjew kif ukoll ittri skambjati dwar it-terminazzjoni tal-kuntratt ta' BOVIS International f'Marzu ta' l-1996?

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Poġġejt fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tar- rapporti, il-korrispondenza mitluba mill-Onorevoli Interpellant, bl- eċċezzjoni li żewġ rapporti bi statistika fuq kumpanniji individwali li hija koperta bid-dispożizzjonijiet dwar il-kunfidenzjalita' skond l-Att dwar l-Iżvilupp Industrijali.

ATTARD - UFFIĊĊJU ĊENTRALI TAL-PTA

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid b'liema sejħa pubblika inkriet il-villa f'Ħ'Attard li fiha hemm l-uffiċċju ċentrali ta' l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku?

Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-kirja li għaliha daħlet l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jien informat li ma kienet saret l-ebda sejħa pubblika mill-Bord ta' qabel, qabel inkera l-post eżistenti li minnu qed topera bħalissa l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku f'Ħ'Attard, għalkemm membri ta' dak il-Bord kienu żaru diversi postijiet oħra qabel inkera l- post eżistenti.

Tajjeb li nsemmi li l-Awtorita' bħalissa qed tfittex b'urġenza akkomodazzjoni alternattiva peress li fuq il-post eżistenti ħareġ Avviż ta' Eviżjoni mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar wara li din irrifjutat applikazzjoni għal bidla fl-użu tal-post.

Barra minn hekk, il-Bord il-ġdid mhux favur l- arranġamenti li kienu saru mill-Bord ta' qbael dwar il-kera u l- kondizzjonijiet.

Kopja tal-kuntratt mitlub mill-Onor.

Interpellant tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

PTA - ĊENTRU AMMINISTRATTIV

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jikkonferma li fl-1991 kien sar kuntratt bejn id- Dipartiment ta' l-Artijiet u l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku biex art maġemb l-iskola primarja ta' San Gwann tgħaddi għand l-awtorita' biex fuqha tibni ċentru amministrattiv?

Jista' l-Ministru jgħid kemm kien stmat li kellu jiswa dan il-bini?

Jista' l-Ministru jgħid jekk hux minnu li l- Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku m'għadhiex interessata f'din l-art u għal-liema raġuni ttieħdet din id-deċiżjoni?

Jista' l-Ministru għaldaqstant jgħid meta hu ppjanat li jsir kuntratt ta' rixendiment bejn id- Dipartiment ta' l-Artijiet u l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku biex l- art terġa' tmur lura għand il-Gvern Ċentrali?

Jista' l-Ministru jgħid jekk il-Gvern hux konxju li din l-art hi aktar meħtieġa għal skop edukattiv biex jingħata aktar nifs mill-iskola primarja ta' San Gwann?

Jista' l-Ministru jagħti struzzjonijiet lill-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku biex dan il- kuntratt ta' rixendiment isir immedjatament?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jien informat li l-kuntratt li qed jirriferi għalih l-Onor.

Interpellant kien sar fid-9 ta' Jannar, 1991 dwar art li tinsab bejn il-ground tal-football, l-Iskola Primarja u Triq ir-Riħan.

Erba' snin ilu kienu saru l-pjanti u d-disinnji għal dan iċ-ċentru, li kien stmat li se jiswa madwar Lm265,000.

Dan l-aħħar saret reviżjoni u l-istima telgħet għal Lm307,000.

Għaddejjin trattattivi bejn iż-żewġ ministeri fuq is-suġġett.

FMSS - SPTAR ĠDID

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid jekk il- Fondazzjoni għax-Xjenzi u Servizzi Medici jew il-Project Management Office responsabbli mill-bini ta' l-Isptar il-ġdid qattx irrifjutaw li l-konsorzju IRB, jiġifieri l-Impresem ta' Sqallija, Rainbow Mix Co. Ltd u G and P Borg Contractors Ltd. li kienu responsabbli mix-xogħlijiet ta' skavar u tat- toroq li jwasslu għas-sit ta' l-isptar, jingħataw xogħol bħala sub- contractors ta' Skanska fuq il-bini ta' l-isptar?

Jista' jikkonferma l- Ministru li l-Fondazzjoni għax-Xjenzi u Servizzi Mediċi kienet lesta li tippermetti li dawn jingħataw xogħol bħala sottokuntratturi basta jirtiraw il-kawża li kienu għamlu kontra l-Gvern minħabba danni finanzjarji li sofrew kaġun ta' disinji ħżiena u tmexxija batuta tal-proġett?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Il-kuntrattur Skanska J.V. qatt ma għamel talba biex il-konsorzju I.R.B. jingħata xogħol bħala sub-contractor fuq il-bini ta' l-isptar.

Għat-tieni parti tal-mistoqsija ma jidhirlix li hemm dokumentazzjoni f'dan ir-rigward.

FONDAZZJONI GĦALL-ISTUDJI INTERNAZZJONALI - PROGRAMM ELDERHOSTEL

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 2336, jista' l-Ministru jgħid x'inhu l-programm Elderhostel li tmexxi l- Fondazzjoni għall-Istudji Internazzjonali?

Jista' l-Ministru jgħid x'tonfoq il-Fondazzjoni fuq dan il-programm u wkoll xi dħul finanzjarju jkollha minnu?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll kif isir il-marketing għal dan il-programm?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: l-programm Elderhostel huwa programm ta' lectures, field trips u site visits għal perjodu ta' ġimgħatejn intiż għal gruppi ta' Amerikani/Kanadiżi ta' 'l fuq minn ħamsin sena u li għandhom interessi akkademiċi.

L-ewwel kors sar f'Jannar ta' din is-sena u matul din is-sena hu mistenni li jsiru disa' courses oħra.

L-ispejjeż kollha tal-programm huma koperti mill-ħlas li jsir mill- organizzazzjoni Elderhostel lill-International Office ta' l-Universita'.

L- Elderhostel hi responsabbli għall-marketing ta' dan il-programm permezz tal- katalgu tagħha li joħroġ darbtejn fis-sena u li jitqassam f'diversi eluf ta' kopji mal-kontinent Amerikan.

FONDAZZJONI GĦALL-ISTUDJI INTERNAZZJONALI

L-ONOR.

CHIRS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid xi flus irċeviet il- Fondazzjoni għall-Istudji Internazzjonali fil-perjodu l-1 ta' Jannar, 1986 sa l-aħħar ta' Jannar ta' l-1997, xahar b'xahar, għall-perjodu msemmi minn entitajiet Maltin jew barranin inkluż ukoll għotjiet jew ħlasijiet li saru mill-Gvern Malti?

Jista' l-Ministru jagħti rendikont xahar b'xahar kif intnefqu dawn il-kontribuzzjonijiet kollha xahar b'xahar għal kull sena msemmija?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll x'kien il-bilanċ tal-bank tal- Fondazzjoni għal kull xahar tal-perjodu msemmi?

Jista' l-Ministru jgħid jekk kienx hemm xi dħul li minnu l-Fondazzjoni ġemmgħet il-flus?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Peress li l-mistoqsija tirrikjedi ħafna riċerka, ir- risposta tingħata f'seduta oħra.

Sadanittant kopja ta' l-Audited Accounts mill-1987 sal-1995 tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

MIA - AIR TERMINAL

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienet l-istima oriġinali tal- bini ta' l-air terminal il-ġdid fil-Gudja li ġie inawgurat fi Frar ta' l- 1992?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll x'kien il-valur totali tax-xogħol esegwit filwaqt li jgħid ukoll kemm mill-ammont globali mħallas lill- kumpannija NOVITA' kienu "extras and varIations" tal-proġett?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

QRATI - AKKUŻATI FUQ TRAFFIKAR TA' DROGA

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid jekk isirx xi ħaġa biex persuna akkużata bit-traffikar ta' droga ma tingħatax pleġġ u b'hekk jitħallew jiġru mas- saqajn u lanqas ma jinżammu għal żmien tul jistennew fil-ħabs?

Mingħajr ma jiġu ppreġudikati d-drittijiet ta' l-akkużat, jista' l- Ministru jwaqqaf xi tribunal speċjali biex jitħaffef il-proċess ta' dawn hekk akkużati biex jew jitneħħa d-dell minn fuqhom jew biex jeħlu il-ħabs jekk ikun ħaqqhom?

ONOR.

CHARLES MANGION: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant li diġa' saret emenda fis-sens illi persuni akkużati b'ċertu reat ta' droga ma jignħatawx il-benefiċċju tal-liberta' proviżorja sakemm jinstemgħu l-provi kollha tal- prosekuzzjoni basta dan isir sa 20 ġurnata.

Wara 20 ġurnata il-kwestjoni tiġi fid-deskrizzjoni tal-Qorti.

WARRANT'S BOARD - WARRANT PERMANENTI NRU.

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar fuq liema kriterji il-Warrant Permanenti Nru. 2638 inħareġ; u jgħid f'liema data ħareġ dan il-warrant permanenti u min kien dak inhar iċ-Chairman tal- Warrant's Board?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Il-warrant 2638 ħareġ fil-21 ta' Diċembru, 1988.

L-applikazzjoni ġiet proċessata mid-Deputat Direttur skond il-proċedura ta' dak iż-żmien peress li kien għadu ma twaqqafx it-Teachers' Warrants Board.

L-applikant ma kellux il-kwalifika għal warrant permanenti.

Jidher li bi żvista ġie rrakkomandat u mogħti warrant permanenti flok wieħed temporanju.