MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 24 It-Tlieta, 9 ta' Ġunju, 1992 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 24

It-Tlieta, 9 ta' Ġunju, 1992

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.14 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tlieta, 9 ta' Ġunju, 1992

WERREJ

MINUTI ....................................................

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI ............................

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA ............................

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IL-BORŻA TA' MALTA

MALTA STOCK EXCHANGE (AMENDMENT) BILL

It-Tielet Qari .........................................

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IS-SOĊJETA' MALTIJA TAR-RED CROSS

MALTA RED CROSS SOCIETY BILL

Kumitat ...............................................

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IS-SIGURTA' SOĊJALI

SOCIAL SECURITY (AMENDMENT) BILL

It-Tieni Qari .........................................

AĠĠORNAMENT ..............................................

MISTOQSIJIET IMWIEĠBA BIL-MIKTUB .........................

MINUTI Il-Minuti tas-Seduta Nru. 23 li saret fit-8 ta' Ġunju, 1992, ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

POWER STATION - SPIŻA KAPITALI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Philip Muscat) staqsa lill- Ministru għall-Ambjent: Rigward l-ispiża kapitali stmata ta' Lm51.3 miljun għall-Power Station ta' Delimara, kemm tħallset s'issa minn din is-somma minn Enemalta?

Minn fejn kienu s-sorsi tal-kapital imsemmi?

Xi kemm fadal jitħallas minn din is-somma u kemm se tammonta f'żieda ta' interessi sakemm titħallas?

ONOR.

MICHAEL FALZON (Ministru għall-Ambjent): Mis-somma msemmija diġa' tħallsu Lm44,891,826.

Il-kapital imsemmi ġie ffinanzjat minn sorsi tal-Korporazzjoni stess, mingħand il-Mid Med Bank, il-Kuwait Fund for Arab Economic Development u Suppliers' Credit fuq il-boilers u t-turbini.

Dettalji dwar dawn kienu ngħataw fil-mistoqsija parlamentari Nru 31401 tat-3 ta' Diċembru 1991.

Rigward kemm fadal x'jitħallas, ta' min igħid li Enemalta għandha diversi claims pendenti, liema claims għad iridu jiġu studjati.

Dwar l-interessi, dawn jibqgħu jiġu kkapitalizzati sakemm il-proġett ikun ikkummissjonat.

Wara, dawn jibdew jintwerew taħt l-ispejjeż kurrenti.

Sakemm dan isir hemm ikkalkolat li baqa' madwar Lm150,000 x'jitħallsu.

MSIDA: CONCEPTION STREET - KUMPENS TA' FOND

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Tony Nicholl) staqsa lill- Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid meta se jsir il-ħlas b'kumpens għall-esproprjazzjoni tal-fond 8, Conception Street, Msida (Ref 52962, datata 18 ta' Ġunju 1991)?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li l-fond in kwestjoni hu wieħed minn ħafna oħra li huma milquta mill-proġett tal-Flood Relief ġo l-Imsida.

Il-ħlas ta' kumpens isir wara li l-Gvern ikun ħa pussess tal-fond.

KERREJJIET

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Sandro Schembri Adami): staqsa lill- Ministru għas-Sigurta' Soċjali: Meta se jitwaqqgħu l-kerrejjiet eżistenti fil-Belt Valletta u fil-Furjana u x'tip ta' akkommodazzjoni se jagħti l- Gvern?

ONOR.

GEORGE HYZLER (Ministru għas-Sigurta' Soċjali): F'dawn l-aħħar snin, is-slum clearance fil-Belt u l-Furjana għaddej b'ritmu mgħaġġel.

Dan il-programm jitkompla fil-futur.

L-akkommodazzjoni alternattiva tkun tista' tiġi kkonsidrata meta jibda jsir il-clearance neċessarju tas-slums imsemmija.

MR SPEAKER (Onor. Lawrence Gonzi): L-Onor.

Salvu Sant, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

SALVU SANT: Mr Speaker, jista' l-Ministru jagħtina indikazzjonijiet jekk issa hemmx dettalji miġbura ta' dawk illi huma meqjusa bħala slum jew sub-standard housing areas, u jekk issa jistax għallinqas jagħtina programm, jekk hemm, ta' x'miżuri se jittieħdu għat-twaqqigħ u ta' bini ġdid floku?

MR SPEAKER: Il-Ministru Hyzler

ONOR.

GEORGE HYZLER: Jien u s-Segretarju Parlamentari l-Onor.

Ċensu Galea, qed nagħmlu programm fejn qed naraw kemm hija kbira l-problema.

Qed naraw xi slums għandna u dawk illi rridu nikklerjaw.

Jiġifieri inutli li l- Onor. Karmenu Mifsud Bonnici joqgħod jiftaħ u jagħlaq idejh.

Meta spiċċa l- Gvern Laburista fl-1987 qalulna li ma kienx hawn problema tal-housing.

Jiġifieri l-problema tal-housing tfaċċat mill-1987 'l hawn.

(Interruzzjonijiet) Aħna qed nagħmlu statistika ta' slum areas li 'l quddiem iridu jitwarrbu.

(Interruzzjonijiet) Jien m'għidtx li qabel ma sarx xogħol, imma li kulħadd għandu l-metodu tiegħu, u aħna qed nadottaw il-metodu tagħna.

Aħna qed naraw kif nistgħu nneħħu dawn is-slum areas.

Nispera li 'l quddiem inkun nista' nagħtik risposta sodisfaċenti għad- domandi li staqsejtni.

MR SPEAKER: L-Onor.

Salvu Sant.

ONOR.

SALVU SANT: Mr Speaker, qed ngħid hekk lill-Ministru għax kont naf żgur, li sa l-1987, per eżempju, għall-Isla - u dan hu post illi jinteressani għax huwa d-distrett minn fejn niġi elett - li kien wieħed mill-iktar postijiet li għandu problemi ta' din ix-xorta, diġa' kien hemm miġburin dettalji dwaru li kienu kważi konklużi għal dawk illi huma slum areas, sub-standard housing, eċċ. U issa, jien li nixtieq inkun naf huwa biss jekk wasalniex fi stat li nindikaw sew dawk l-areas kollha ħalli b'hekk inkunu nistgħu nagħtu l-priorities tagħna fejn wieħed għandu proprju jibda jaħdem.

Per eżempju, fil-Cottonera, Mr Speaker, ġieli jkun hemm sub- standard house, li lis-sid ma nagħtuhielux, il-Gvern ma jixtrihiex u din id- dar tiġi allokata lil xi familja li tkun ġejja minn xi raħal ieħor u allura ssib li f'ċerti areas il-problemi qed jiżdiedu u mhux jonqsu.

Għalhekk jien qed ngħid li aħna għandna bżonn ikollna l-indikazzjonijiet ċari u l- passi kollha li aħna rridu nimxu fuqhom.

MR SPEAKER: Il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani.

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI (Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani): L- ewwelnett nixtieq ngħid li aħna rridu niddistingwu bejn dawk li jissejħu slum areas u bejn dawk id-djar li mhumiex abitati.

Fl-Isla lejn in-naħa tas-Sirena - taħt l-Amministrazzjoni li għadha kemm spiċċat - diġa' bdiet titqies bħala slum clearance area u fiha diġa' jinsab tiela' l-bini.

(Interruzzjonijiet) Pero' b'danakollu ma jfissirx li m'għadx hemm numru sostanzjali ta' djar li għandhom bżonn jiġu riabilitati sabiex fihom joqogħdu n-nies.

Barra minn hekk imbagħad hemm ukoll slum clearance areas fi bnadi oħra, speċjalment bħal dawk li hemm f'Bormla.

MR SPEAKER: L-Onor.

Salvu Sant.

ONOR.

SALVU SANT: L-intenzjoni tiegħi, Mr Speaker, ma kenitx li aħna naqbdu dibattitu u nitkellmu fuq min għamel jew m'għamilx dawn l- affarijiet.

Għal dak li jirrigwarda Point Street lill- Ministru ngħidlu li kulma solvejna kien forsi tmien każi ta' tmien familji biss.

Dwar in-naħa l-oħra fejn hemm Siren Street safejn naf jien jidhirli li hemm kien xtrah xi wieħed Taljan.

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Nixtieq ngħid li n-naħa tax-Xatt kienet il- parti li ġiet mixtrija minn Taljan imma dak ta' fuqu huma flats tal-Gvern.

MR SPEAKER: Il-Ministru għall-Ambjent.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Fil-fatt fl-Isla, kif qed igħid tajjeb l-Onor.

Mifsud Bonnici, hemm tliet sites differenti li qed jinbnew bħalissa u li allura minħabba fihom kellu jitwaqqa' bini antik.

Waħda minnhom kienet dik il-parti u magħha kien hemm tnejn oħra.

HOUSING - STATISTIKA TA' SINGLE PARENT FAMILIES

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għas-Sigurta' Soċjali: F'termini ta' statistika, kemm kienu s-single parent families li gawdew minn skemi tal-Housing tul is-snin 1987, 1988, 1989, 1990, 1991?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Kien hemm 201 single parent families li bbenifikaw minn skemi ta' xiri jew kiri ta' appartamenti, kif se ngħid:

1987 --- 1988 --- 1989 29 1990 24 1991 148

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' l-Ministru jgħid bejn wieħed u ieħor f'liema lokalitajiet marru?

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Il-Ministru tas-Sigurta' Soċjali.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Fir-risposta m'għandix il-lokalitajiet, pero' jekk tagħmilli d-domanda bil-miktub nipprova nagħtik l-informazzjoni kollha.

Nista' ngħid biss li f'kull housing estate ikun hemm numru ta' djar riservati għal dan l-iskop.

MR SPEAKER: L-Onor.

Schembri Adami, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Billi fl-1987 u l-1988, jidher li ma bbenifika ħadd mill-iskemi għas-single parent families, dan ifisser li ma kienx hemm applikanti li kienu single parents, jew li dak iż-żmien ma kienx hemm policy ċara fuq is-single parent families?

MR SPEAKER: Il-Ministru Hyzler.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Li nista' ngħid huwa li fl-1987 u l-1988 ma rriżultax li ngħataw.

Issa ma nafx jekk kienx dovut għall-fatt li ma kienx hemm talbiet, jew għax il-policy kienet differenti.

Fil-fatt naħseb li din hi r-raġuni għax il-policy jidhirli li tbiddlet fl-1989.

MALTA JAZZ FESTIVAL

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura: Ma jidhirlux il-Ministru li l-Malta Jazz Festival f'Ta' Liesse, il-Belt Valletta li għalih għamel referenza fir-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 42 tas-seduta Nru. 7 hu biżżejjed fih nnifsu biex jikber in-night life fil-Belt Valletta?

X'għandu mħejji bħala attivitajiet għax- xhur tas-sajf fil-Belt Valletta?

ONOR.

MICHAEL FRENDO (Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura): Le.

Imma huwa avveniment ta' importanza kbira u jservi bħala mudell għal attivitajiet oħrajn simili.

Fix-xhur tas-sajf se jsiru attivitajiet bħala parti minn Maltafest.

MR SPEAKER: L-Onor.

Sandro Schembri Adami, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Tista' tistabbilixxi x'se jkunu dawn l- attivitajiet?

Għax fid-domanda li kont għamiltlek oriġinarjmanet jien ma kontx preċiż u speċifiku u erġajt għamiltlek din id-domanda biex forsi inti tikkjarifika ċerti affarijiet.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Fil-fatt il-ġimgħa li ġejja nkunu ffinalizzajna d- dettalji kollha tal-Maltafest u nkun f'pożizzjoni aħjar biex inwieġbek u nagħtik id-dettalji sħaħ, anke dwar x'se jsir fil-Belt.

Naħseb li d- domanda hija valida għax huwa importanti li fil-Belt isiru attivitajiet bħal dawn.

HAMRUN - VETTURA MITLUQA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru għall-Ambjent jinformana x'qiegħed iżomm lill- Awtoritajiet milli jieħdu passi biex titneħħa vettura li għal xhur sħaħ ilha mitluqa fil-bitħa tas-Suq li jinsab fi Triq id-Duka ta' Edinburgh, fil- Ħamrun?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Il-ġbir ta' vetturi mitluqa (derelict vehicles) huwa regolat u kordinat mill-Pulizija.

Nissuġġerixxi lill-Onor.

Membru jagħmel il-mistoqsija tiegħu lill- Ministru kkon-ċernat.

MR SPEAKER: L-Onor.

Salvu Sant.

ONOR.

SALVU SANT: Mr Speaker, jista' għallinqas il-Ministru responsabbli, jara li jitneħħew dawk li huma unlicensed vehicles li hawn fit-triqat kollha, bħal trailers, eċċ., għaliex dawn il-vetturi qed jieħdu spazju ta' l-aħjar toroq li hawn Malta?

Jekk tieħu Ħal Qormi, inti u tiela' Ħaż-Żebbuġ, tara li kollha huma unlicensed vehicles u li qed jokkupaw l-aħjar toroq ta' Malta.

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Fil-fatt sakemm kont jien Ministru tal- Pulizija, u jien informat li dan tkompla mas-suċċessur tiegħu f'din il- kariga, għamilna regolament biex il-Pulizija tkun tista' tneħħi karozzi li jkunu ilhom jiżgombraw it-triq.

F'Ħal Qormi, fejn semma l-Onor.

Salvu Sant, sa erba' xhur ilu l-Pulizija kienet daret it-toroq kollha u neħħiet dawn il-vetturi.

Naturalment jerġa' jkun hemm xi ħaddieħor li jerġa' jħalli vetturi bħal dawn.

Pero' hemm sezzjoni apposta tal-Pulizija li qed iddur għall-vetturi kollha mitluqa fit-toroq ta' Malta u Għawdex.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Gatt.

ONOR.

GEORGE GATT: Ladarba rrisponda l-ex-Ministru tal-Pulizija, jien niskanta kif l-Onor.

Ugo Mifsud Bonnici qed igħid li neħħew dawn il- vetturi.

Jien għidt li fi triq fil-Mosta hemm vetturi li ilhom hemmhekk xi 15 jew 16-il sena mitluqin u jien tlabt biex jitneħħew.

Kif issa qed tgħid li neħħejthom?

Hemm kienu u hemm għadhom.

Din mhix tad-daħk.

U mhux jien biss ngħid li nibża' minn dan l-individwu, imma anke l-istess Ministru li joqgħod fl-istess triq jibża' minnu għaliex dan l-individwu jgħid li jagħmel li jrid, ikun min ikun fil-gvern.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Sur President, meta jien kont Ministru, l- Onor. Gatt kien qanqalha din il-materja u konna bagħtna lill-pulizija u dawn qalu li l-vettura li kellu kienet vettura għax-xogħol u mhux mitluqa.

ONOR.

GEORGE GATT: Jekk trid immorru hemm illejla u jekk ma nsibux il- vettura li qed ngħid, hemmhekk ...

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Veru hekk hu, imma meta l-pulizija investigat biex tara jekk kenux mitluqa għal żmien twil ... il-pulizija m'għand-hiex taqbad karozza semplicemnet għaliex issibha fit-triq u teħodha.

FURJANA - PETIZZJONI GĦAL TISWIJIET TA' BEJT FIL-HOS

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Għaliex petizz-joni ffirmata mir-residenti ta' Block 6, Housing Estate, Floriana biex isiru t-tiswijiet fit-torba u fuq il-bejt ta' l-imsemmija flats baqgħu ma laqgħuhiex?

Meta fl-iqsar żmien possibbli se jsir dan ix- xogħol?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li d-Dipartiment tax-Xogħlijiet ma rrifjuta l-ebda petizzjoni ffirmata mir-residenti tal-blokk imsemmi mill- Onor. Interpellant.

Ix-xogħol fil-parti komuni tal-flats ġie mdaħħal fil-programm tax- xogħlijiet li bħalissa qed isir fi blokk ieħor fl-istess Housing Estate li jinkludi wkoll tibjid tat-tromba tat-taraġ.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Fic-cirkostanzi li dawn il-complaints dwar il- housing estates huma mxerdin ma' Malta kollha u tmur fejn tmur igħidulek li ħafna mill-affarijiet komuni li għandhom mhux qed issirilhom it-tiswija necessarja, jista' l-Ministru jagħti r-raġuni għaliex qed isir dan?

Jekk għandu nuqqas ta' nies, ma jistgħux jiġu allokati aktar nies biex jagħmlu dan ix-xogħol?

Iħoss il-Ministru li dan ix-xogħol għandu jaqa' taħt id- Dipartiment tal-Housing biex forsi jitħaffef iktar?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jiena kemm-il darba weġibt fuq din il-problema, kemm verbalment kif ukoll bil-miktub.

Nerġa' ngħid hemm problemi ta' voti u hemm ukoll il-problema li m'hemmx parametri fissi - pero' dawn qed jinħadmu - ta' liema huma x-xogħlijiet li jagħmel il-Gvern għax f'certi inħawi l-Public Works prattikament ma jagħmel xejn ħlief dawn it-tiswijiet u fl-opinjoni tiegħi, uħud mit-talbiet li jsiru m'għandhomx ikunu milqugħha għax ma jkunux ta' natura straordinarja.

Jiġifieri dan l-eżercizzju qed isir biex ikollna kriterji cari fejn il-Gvern jagħmel it-tiswijiet u l- manutenzjoni, kif ukoll biex fil-Public Works ikun hemm sezzjoni li ma tkunx tieħu ħsieb it-toroq u dawn l-affarijiet, imma tkun apposta biex tagħmel dan ix-xogħol ta' manutenzjoni.

Nisperaw ukoll li fil-Budget tas- sena d-dieħla jkollna vot li jagħmel aktar sens għal dan ix-xogħol.

MR SPEAKER: L-aħħar mistoq-sija supplimentari.

L-Onor.

Schembri Adami.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Imma jista' l-Ministru, jekk jogħġbu, jagħtina l-iktar data approssimattiva ta' meta dan it-tip ta' xogħol jista' jsir?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Pero' dan jiddependi fuq il-każ partikolari li semmejt.

Qed ngħidlek li diġa' beda jsir xogħol fuq blokk ieħor vicin u ovvjament ix-xogħol imbagħad jitkompla fuq il-Blokk 6.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet issa għadda.

Ngħaddi għat- Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Socjali.

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Socjali): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja fotostatika tal-kondizzjonijiet annessi mal-licenzja tal-Pulizija fil- każ tal-barriera ta' Għar Lapsi, bi tweġiba għall-mistoqsija parla-mentari numru 1622.

Vide Seduta Nru. 19 tas-27 ta' Mejju, 1992.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IL-BORŻA TA' MALTA

MALTA STOCK EXCHANGE (AMENDMENT) BILL

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Speaker, nipproponi t-Tielet Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Att ta' l-1990 dwar il-Borża ta' Malta.".

MR SPEAKER: Min jissekonda, jekk jogħġobkom?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Nisse-konda.

MR SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Att ta' l-1990 dwar il-Borża ta' Malta", ikun moqri t-Tielet Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri t-Tielet Darba u għadda.

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IS-SOCJETA' MALTIJA TAR-RED CROSS

MALTA RED CROSS SOCIETY BILL

L-Ordni għal Kumitat ġie moqri

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Charles Mangion, President tal-Kumitati, jippresjedi.

Klawsola 2 - Is-Soċjeta' Maltija tar-Red Cross.

Clause 2 - Malta Red Cross Society.

THE CHAIRMAN: Hemm rimarki?

Il-Ministru Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Chairman, l-ewwelnett nixtieq nipproponi din l- emenda li diġa' ġiet mgħoddija lill-Oppożizzjoni:

"A" Fil-klawżola 2 u fin-nota marġinali għaliha minflok il-kliem "Is- Soċjeta' Maltija tar-Red Cross" kull fejn jinsabu għandhom jidħlu l-kliem "Is-Soċjeta' Maltija tas-Salib l-Aħmar - Malta Red Cross Society"

"A" In clause 2 and the marginal note thereto, for the words "Malta Red Cross Society" wherever they occur, there shall be substituted the words "Soċjeta' Maltija tas-Salib l-Aħmar - Malta Red Cross Society".

Din il- klawsola kif qed tiġi emendata hija, biex ngħidu hekk, il-qalba ta' l- Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna għaliex permezz tagħha din il-Kamra qegħda tieħu nota ta' l-Istatut li huwa riprodott fl-Ewwel Skeda li tinsab ma' l-Abbozz.

Din hija għaqda volontarja u indipendenti mill-awtoritajiet pubbliċi pero' taqdi funzjonijiet li huma awżiljarji u anċillari għall- istess awtoritajiet pubbliċi fil-qasam umanitarju.

L-Għaqda qegħda tingħata rikonoxximent biex tkun tista' tingħata l-istatus kif jitolbu l- Konvenzjonijiet ta' Ġinevra ta' l-1949.

L-Ewwel Skeda li hawn referenza għaliha f'din il-klawsola tittratta l- Istatut li kif diġa' kellna l-opportunita' li ngħidu fit-Tieni Qari, huwa mudellat fuq statuti ta' national societies oħrajn, kif rakkommandat mill- Moviment Internazzjonali tar-Red Cross, imbagħad applikat għas-sitwazzjoni ta' pajjiżna.

L-Istatut innifsu kien ġie formolat u aċċettat mill- Assemblea Kostitwenti ta' l-Għaqda Nazzjonali li ltaqgħet fl-24 ta' Ottubru, 1991, u wara li din l-Għaqda ġiet kostitwita, fil-gazzetti kollha lokali ngħataw avviżi pubbliċi biex tissejjaħ Assemblea Ġenerali oħra, sussegwenti għall-Assemblea tal-Membri Kostitwenti li ffundaw din l-Għaqda Nazzjonali.

Kien f'dik l-Assemblea Ġenerali li ltaqgħet f'Jannar u fil-preżenza tar- rappreżentant tal-Moviment Internazzjonali tas-Salib l-Aħmar u tan-Nofs Qamar - jiġifieri tar-Red Cross Society u tar-Red Crescent - illi ġie deċiż illi wieħed ma jgħaddix għall-elezzjoni ta' Kumitat, biex ngħidu hekk, regolari u permanenti skond dak l-Istatut.

Dak inhar ġie deċiż li jiġi elett kumitat proviżorju li jibqa' in kariga sakemm tgħaddi l-Liġi mill- Parlament biex imbagħad terġa' tissejjaħ Assemblea Ġenerali oħra u b'hekk wieħed jista' jagħti bidu aktar formali u permanenti għat-tmexxija ta' l- Għaqda Nazzjonali.

L-Istatut illi qed jiġi anness ma' din l-Iskeda, huwa statut illi jistqarr il-prinċipji bażilari tal-Moviment Internazzjonali tar-Red Cross, illi kif għidna l-bieraħ, huma karatterizzati minn seba' prinċipji.

L- Istatut jitkellem ukoll fuq il-karattru internazzjonali, fuq l-istruttura, fuq l-emblema, fuq l-iskopijiet ġenerali ta' l-Għaqda Nazzjonali u fuq is- sħubija.

Irrid nerġa' nenfasizza li s-sħubija hija miftuħa għal kulħadd bla ebda diskriminazzjoni u fl-Istatut hawn diversi kategoriji ta' membri.

F'diskussjoni privata li kelli ma' l-Onor.

Dom Mintoff saritli domanda dwar is-sħubija li wieħed irid iħallas.

Kif għidt ukoll il-bieraħ fit- Tieni Qari, fl-istatut issir referenza għas-sħubija - fejn hemm ukoll membri li jħallsu - imma l-ammont tas-subscription fee jiġi stabbilit fl- Assemblea Ġenerali.

Hemm ukoll il-possibilita' ta' membri attivi u membri onorarji.

Imbagħad wieħed jitkellem ukoll dwar kif inhi fformata l- Assemblea Ġenerali u kif tiltaqa', dwar kif inhu kompost il-Kumitat tat- Tmexxija u s-setgħat tiegħu, dwar il-karigi uffiċjali tal-President u d- Direttur Ġenerali, dwar id-dispożizzjonijiet finanzjarji u r-relazzjonijiet internazzjonali, kif ukoll il-proċedura.

L-aħħar klawsola f'Kapitlu IX, Artiklu 31, tittratta dwar kif l-Għaqda tista' xxolji lilha nnifisha, u l- Istatut jipprovdi li:

"Is-Soċjeta' Maltija tar-Red Cross tista' tiġi xolta biss b'liġi jew b'deċiżjoni ta' l-Assemblea Ġenerali meħuda bi quorum ta' żewġ terzi tal- membri tagħha u b'maġġoranza ta' tliet kwarti ta' dawk preżenti u li jivvotaw.".

Mr Chairman, rigward l-aspetti li l-Għaqda tista' tiġi xolta b'liġi, il- parir li jiena tajt lill-kumitat proviżorju hu li ma jidhirx illi hu konsistenti mal-karattru indipendenti u awtonomu ta' l-għaqda li qegħdin nitkellmu fuqha li din tiġi xolta b'liġi, fis-sens illi għaqda li hija volontarja, li hija awtonoma, li hija indipendenti, m'għandniex niġu hawn fil-Parlament u nxoljuha b'liġi.

Anke għaliex naħseb illi dan jista' jattakka l-prinċipju fundamentali sanċit fil-Kostituzzjoni rigward il- liberta' ta' l-assoċjazzjoni.

Jiena sostnejt x'jista' jagħmel dan il- Parlament, kif ngħidu iktar tard f'dan il-Kumitat, u għidt li jirtira r- rikonoxximent jekk fil-fatt jirriżulta li hemm raġunijiet validi għal dan l- iskop.

Kien hemm punti li anke ddiskutejna fil-laqgħa, kif diġa' għidt, illi kelli ma' Membri ewlenin ta' l-Oppożizzjoni.

L-emendi li qegħdin inressqu huma wkoll frott ta' dik id-diskussjoni, Mr Chairman, u naħseb illi f'dan l- istadju tad-diskussjoni ma jidhirlix illi hemm punti oħra li wieħed għandu jagħmel.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: La darba qed niddiskutu din il-klawsola, irridu niddiskutu wkoll l-Iskeda li hija l-Istatut tas-Soċjeta'.

Nagħmel referenza għal Kapitlu IV rigward l-Assemblea Generali.

Se nitkellem fuq il-quorum li hu trattat f'Artiklu 14: "Għajr fejn huwa provdut xort'oħra f'dawn l-Istatut, l-Assemblea Ġenerali tieħu d-deċiżjonijiet kollha tagħha bi quorum ta' nofs il-membri tagħha u l-maġġoranza ta' dawk preżenti u li jivvotaw.".

Issa l-membri tas-Soċjeta' huwa tlieta, l-attivi, li jħallsu u l-onorarji.

Il-frazi "Il-membri tagħha" tirreferi għal kulħadd jew għal xi wieħed jew waħda minn dawn il-membri?

Ma jidhirlekx illi meta tgħid nofs il-membri ta' soċjeta' jridu jkunu preżenti fl-Assemblea Ġenerali tkun ambizzjuż iż- żejjed?

Ftit huma dawn is-soċjetajiet li jirnexxielhom f'laqgħa ġenerali jkollhom nofs il-membri tagħhom preżenti.

Jekk aħna se ninkludu l-membri onorarji, wieħed ma jistennix li dejjem ikun hemm nofs il-membri.

Dan ifisser li ladarba l-quorum irid ikun magħmul minn nofs il-membri, allura ma tkunx tista' ssir l-Assemblea Ġenerali tas-sena.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Louis Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA: Sa certu sens, jien nassumi li l-membri li għalih qed jirreferi artiklu 14 ta' l-Istatut, li huwa ppreżentat fit-Tieni Skeda, jirreferi kemm għall-membri attivi kif ukoll għall-membri li jħallsu, għalkemm dan mhuwiex speċifikat.

Nixtieq ngħid li f'certu sens l-Istatut ma nistgħux niddeterminawh aħna għaliex huwa Statut ta' għaqda volontarja, awtonoma u indipendenti u dan qed jiġi anness bħala t-Tieni Skeda.

Ma jfissirx li meta dan ikun irid jiġi emendat, mibdul jew imtejjeb, bilfors hemm bżonn niġu l-Parlament biex noqogħdu nibdlu l-liġi għaliex din hija xi ħaġa li hija marbuta ma' l-azzjoni awtonoma u indipendenti ta' l-għaqda konċernata.

Aħna qed nagħtu rikonoxximent lil din l-għaqda, issa jekk wieħed eventwalment jiġi biex 'il quddiem jerġa' jaħsibha fuq din il- kwestjoni tar-rikonoxximent - u jien ma naħsibx li xi darba se jkun hemm xi raġunijiet validi għax wieħed jagħmel dan - m'għandniex nieħdu xi azzjoni li biha nimponu r-rieda tagħna fuq il-volonta' ta' din l-għaqda imma għandna nimxu fuq klawsola li se nipproponu iktar tard fil-liġi prinċipali, li jekk jidhrilna li l-affarijiet mhumiex kif għandhom ikunu, permezz tagħha nistgħu nirrikonsidraw ir-rikonoxximent li qed jingħata.

THE CHAIRMAN: L-Onor.Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jew aħna interessati u għandna naraw fiex jikkonsisti l-Istatut - u jien qed nosserva li hija impratikabbli li wieħed jesiġi li soċjeta' biex tkun tista' tagħmel il-laqgħa statutorja tagħha ta' kull sena jrid ikun hemm bilfors preżenti nofs il-membri ..

Ftit huma s- soċjetajiet li jirnexxilhom ikollhom nofs il-membri preż-enti għall-laqgħa statutorja u jekk se tagħmel il-ħtieġa ta' nofs il-membri bħala quorum qatt m'hi se ssir din il-laqgħa annwali.

Jien qed ngħid li huwa imprattikabbli li fl-istatut tesiġi li jkun hemm dan.

Issa jew se nħarsu lejn l-istatut jew mhux se nħarsu.

Jekk se nħarsu, inkunu boloh jekk rimarka bħal din inħalluha għaddejja.

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-pożizzjoni korretta fl-opinjoni tiegħi hi li wieħed għandu kull dritt iħares lejn l-istatut u li jiġbed l-attenzjoni u li jagħmel ir-rimarki li għandu jagħmel, pero' ma jispettax lil din il- Kamra li dak l-istatut tbiddlu.

Jiġifieri jiena nasal biex nikkonċedi lill- Onor. Membru li l-proposta li qegħda ssir fl-istatut setgħet ma tatx biżżejjed attenzjoni għall-implikazzjonijiet ta' kif inhi impostata, pero' jiena nifhem li kull min ikun qiegħed isegwi - u żgur li l-membri ta' l- għaqda, speċjalment il-membri tal-kumitat ta' tmexxija se jsegwu dan it-tip ta' dibattitu - u jiġi biex jirrifletti, jagħti piż biżżejjed għal dawn il- konsiderazzjonijiet, pero' ma jiddependix lanqas minna.

Jekk din l-għaqda tesiġi u tinsisti - anke jekk aħna naħsbu li mhuwiex prattikabbli - li biex tiltaqa' l-assemblea ġenerali l-quorum għandu jkun ta' nofs il-membri, ma jispettax lilna li aħna ndibblu dik it-tip ta' sitwazzjoni.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: Mr Chairman, jiena fhimt li dan l-abbozz ta' statut huwa opra li lanqas l-għaqda li s'issa ġiet ifformata u sa ssejjaħ seduta ġenerali biex tkompli ssaħħaħ l-formazzjoni tagħha ...

Xi ħadd jew min- naħa tar-Red Cross jew min-naħa ta' hawnhekk donnu għamel dawn il-proposti.

Jien naħseb li dawn ġejjin min-naħa tar-Red Cross imma m'inix ċert.

U iktar qed nikkonfondi għax iktar ma ngħidu li m'għandniex norbtulhom idejhom dawn meta nafu li qisna qegħdin inħallu lil ħaddieħor jidħol u jorbotilhom idejhom.

Mentri aħna m'għandniex nagħmlu dan.

F'dan il-mument kulma qed nipprova nagħmel huwa li nsib it-triq tan-nofs għar-rigward kif se nagħmlu għax donnu jidher li kulħadd irid li din is- Soċjeta' tiġi mwaqqfa, imma fl-istess ħin kulħadd irid li din is-Soċjeta' tkun soċjeta' miftuħa, eċċ. Allura għaliex aħna minflok ma nadottaw dan l- istatut - diment li f'din ir-recognition dan l-istatut mhuwiex impost fuqhom - ma nagħmlux klawsola li tgħid li aħna qed nagħtu din ir- recognition provided li jkun hawn dawn l-affarijiet kontinwament, ħalli b'hekk niddeċiedu malajr x'iridu jkunu jew ma jkunux l-affarijiet.

Jien ma rridx noqgħod niddetta u nieqfu hemmhekk biss, għax dan iservi biex jikkonfondi lil kulħadd aktar milli suppost.

Dan ikun qiegħed jidher biss bħala evidence ta' xi ħaġa li donna ridniha meta mbagħad nafu li ma nistgħux nilħquha.

Jiena nikkonferma dak li qal il-kelliemi ta' qabli fejn qal li l-ebda konferenza ġenerali ta' għaqdiet filantropiċi ta' din in-natura ma jkollha 50% tal-maġġoranza.

U l-provisions ta' l-istatuti għandhom jkunu tali li jew inti ma tagħmilx is-seduta, jew mbagħad ikun hemm provision oħra li tgħajtilha ġimgħa wara u ssir bin-numru ta' membri li jkunu preżenti, inkella fl-istess provision għandek tgħid li wara siegħa jew wara xi tliet kwarti, s-seduta għandha ssir.

Għaliex?

Għax jekk inti fl-istatut ikollok terminu li jgħid li kull sena jew wara li jgħaddu mhux iktar minn ħmistax il-xahar bilfors trid li l-accounts għandhom ikunu audited biex imbagħad tippubblikahom ħalli ma tibqax ...

(Interruzzjonijiet) Jien qed ngħid x'inhuma r-raġunijiet prattiċi li jistgħu jġegħluk li ma jkollokx 50% tal- membri biss.

Mentri jista' jkollok 40% jew 30% biss u l-laqgħa xorta jkollok tagħmilha.

U iktar ma jkollok membri inqas trid li jkun il- persentaġġ biex verament tkun tista' toqgħod għal regolament bħal dan.

Pero' bħall-Ministru nħoss li jekk dawn se nħalluhom b'ċerta latitudni ...

Huwa tajjeb li jkollhom ċertu ammont ta' latitudni, imma mhux b'mod li tinbidel in-natura tal-għaqda fl-affarijiet fundamentali.

Safejn naf jien l-affarijiet fundamentali huma li tkun miftuħa għal kulħadd mingħajr l-ebda distinzjoni politika, reliġjuża, eċċ. Dan hu l-għan li għandu jkollha, u li jkun hemm l-accounting, auditing, eċċ. Fl-opinjoni tiegħi dawn huma t- tliet punt fundamentali u ma nafx jekk humiex qegħdin fl-Istatut.

Safejn naf jien l-Istatut li rajna mhuwiex l-Istatut ta' l-Għaqda, għax dak għadna ma rajnihx probabbilment għax huma stess jixtiequ jbiddluh.

Jien ma nafx u dan li qed ngħid hawn kollu conjecture, imma jekk iridu jagħmlu hekk ma nagħtihomx tort għax mhux faċli li twaqqaf soċjetajiet li jkunu disinterested u jagħmlu l-ġid lill-proxxmu kollu.

Per eżempju, Kristu 12-il Appostlu biss sab fost il-Lhud kollha, ma sabx mijiet.

Jiġifieri huwa diffiċli li ssib mijiet ta' voluntiera, jekk verament ma jkunx hemm xi interess ieħor.

Għalhekk kont qed naħseb li forsi apparti minn hekk ikun aħjar li nagħmlu wkoll li jekk din is-Soċjeta' mbagħad tonqos minn dawk l-affarijiet, allura r-recognition tiġi withdrawn.

Għax kif qed nagħmluha qisha it is neither fish nor fowl.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA: It is either fish or fowl u mhux neither.

Għaliex?

Ħalli nġoġġu l-affarijiet fil-kronoloġija li tiddettahom il-loġika.

Hemm il-Konvenzjonijiet ta' Ġinevra li jirrikonoxxu l-Moviment Internazzjonali tar-Red Cross u pajjiżna huwa firmatarju tagħhom.

Bħala firmatarji ta' dawn il-Konvenzjonijiet, f'ċertu sens aħna dħalna għall-obbligu li ninkoraġġixxu, ngħinu, niffaċilitaw u nirrikonoxxu l-Moviment Internazzjonali tar-Red Cross.

Mela sal-lum f'pajjiżna ma kellniex din l-Għaqda Nazzjonali u allura lanqas stajna nibdew xi proċeduri jew xi proċess biex nirrikonoxxu xi ħaġa li ma teżistix u li mhijiex kostitwita.

Mela t-trapass kronoloġiku li bilfors ridna ngħaddu minnu biex naslu għall-mument tal-lum ħalli nirrikonoxxu din l-għaqda kien li xi ħadd jieħu l-interess u l-inizjattiva li l-ewwel jikkostitwixxi din l-Għaqda Nazzjonali.

Allura ġara li ltaqgħu grupp ta' nies li flimkien fformulaw u qablu fuq l-istatut kif qed jiġi riprodott fit-Tieni Skeda u qalu: Mil-lum aħna qegħdin nikkostitwixxu l- Għaqda Nazzjonali tar-Red Cross.

Dawn setgħu waqfu hemm u l-Gvern seta' ma ta kas ta' xejn u bħalma hawn diversi għaqdiet oħra volontarji f'Malta, sempliċement kien ikun hawn għaqda volontarja oħra kostitwita regolarment magħrufa bħala r-Red Cross Society ta' Malta.

Jekk ried, il-Gvern seta' jiċċalinġja d-dritt li dik l-għaqda tista' tissejjaħ Red Cross Society biss stante li fil-Konvenzjonijiet aħna ntrabatna li naderixxu mal-prinċipji u mal-proċedura tal-Moviment Internazzjonali tar-Red Cross li jesiġi li l- ebda organizzazzjoni ma tista' ssejjaħ lilha nnifisha Red Cross Society jekk ma tkunx rikonoxxuta minnhom u biex tkun rikonoxxuta minnhom irid ikun hemm ukoll rikonoxximent mill-awtorita' kompetenti tal-pajjiż bħala a national society.

Mela aħna llum qegħdin fis-sitwazzjoni li ġiet kostitwita r-Red Cross Society f'pajjiżna bħala għaqda li għandha l-istatut tagħha u bħala għaqda volontarja u awtonoma u aħna m'għandna l-ebda kompetenza li nikkustinjaw fl-intern tal-kostituzzjoni ta' din l-għaqda.

Il-Membri ta' din l-għaqda qalulna: Jidhrilkom li aħna għandna niġu rikonoxxuti għall-finijiet tal-Konvenzjonijiet ta' Ġinevra?

U l-Gvern seta' jagħżel waħda minn żewġ toroq: Jew jirrikonoxxihom bħala Gvern u ma kien jiġri xejn fil-Parlament - u dan kien ikun biżżejjed bħala att ta' rikonoxximent anke għall-finijiet tal-Konvenzjonijiet ta' Ġinevra - jew ir- rikoxximent jingħata mill-Parlament u mhux mill-Gvern, li dehrilna li huwa aħjar.

Mela dan l-Istatu mhuwiex impost.

Min daħal għall-kostituzzjoni ta' din is-socjeta', daħal biex jikkostitwixxi għaqda fid-dawl ta' kriterji, ta' principji u ta' certi proceduri li huma stabbiliti fil- Moviment Internazzjonali tar-Red Cross u għażel li joqgħod għal dawk il- principji, jaderixxi għal dik it-tradizzjoni, għal dawn l-għanijiet u għal dawn il-funzjonijiet ta' din l-għaqda għax dawn ħadd ma mponihom fuqu.

Kull ħaġa hija mposta għal kull persuna li tiddeciedi li tissieħeb u li tassocja f'xi moviment.

U ma naħsibx illi l-kelma li nużaw għandha tkun xi impożizzjoni.

Dan il-framework ilu ġej minn qabel l-1949 għax ir-Red Cross u r-Red Crescent inħolqu qabel il-Konvenzjonijiet ta' Ġinevra ta' l-1949.

Dak iż- żmien kien importanti li f'pajjiżna jkollna għaqda u għalhekk kien hawn grupp ta' nies li ltaqgħu u ħadu interess tant li ħadu l-pariri u kitbu barra biex jistaqsu kif għandu jkun formolat l-Istatut tar-Red Cross Society f'Malta biex ikun accettabbli għall-Moviment Internazzjonali tar- Red Cross.

Imbagħad dawn ingħataw ir-risposta li kienu se jingħataw a model statute li jintbagħat lil kulħadd pero' li jiġi adattat skond il- pajjiż.

Issa jiena qatt ma kont preżenti f'xi laqgħa li saret biex nara kif qed isiru dawn l-affarijiet.

Aħna qegħdin fl-istat illi llum għandna għaqda kostitwita u dawn qalulna li huma kostitwiti, qalulna liema hu l- Istatut tagħhom u staqsewna jekk nirrikonnuhomx.

Aħna s'hawn nidħlu, issa aħna rridu nkomplu nsegwu billi ngħidu li dan l-Istatut ma narawlu xejn ħażin, ma jivvjolax il-Kostituzzjoni tagħna, ma jivvjolax lanqas il- principji u l-valuri fundamentali illi s-socjeta' Maltija taderixxi għalihom, m'hawn xejn li huwa kontra l-liġi Maltija u huwa konformi mal- Konvenzjonijiet ta' Ġinevra u mal-Moviment Internazzjonali tar-Red Cross.

Ħaġa li tispetta lilna f'ċertu punt li narawha pero' tispetta iktar lilhom li jarawha għax finalment huma jridu jiġu rikonoxxuti.

U aħna se nirrikonoxxu.

Issa x'jiġri?

Illum nagħtu rikonoxximent.

Dawn issa jiltaqgħu meta jkun opportun li jiltaqgħu fi żmien li jien naħseb li jkun relattivament qasir biex jeleġġu kumitat regolari u jistgħu jgħidu: Kien hemm diskussjoni fil-Parlament u ġie mqanqal l-argument illi l-quorum ta' l- Assemblea Ġenerali huwa kbir wisq u mhux prattiku li nżommuh.

Naqblu li aħna għandna nagħtu kas ta' dan l-argument u flok inħallu l-quorum bħala nofs il-membri nagħmluh kwart jew għoxrin fil-mija", u jbiddlu dak l- Istatut.

Jiena qanqalt l-argument illi fl-istatut m'għandux ikun hemm illi biex tiġi xolta din l-għaqda, din għandha tiġi xolta b'liġi.

L-ewwelnett, din l- għaqda volontarja ma tistax tiddetta lill-Parlament ixoljihiex jew le b'liġi.

U t-tieni, ma naħsibx illi aħna nistgħu nxolju lil xi għaqda, jista' jkun klabb tal-futbol, klabb tal-banda, tista' tkun l-għaqda tar- Red Cross, għaliex inkunu qegħdin immorru kontra l-liberta' ta' l- assoċjazzjoni.

Allura x'inhi t-teżi ta' din in-naħa?

It-teżi hi li b'din il-liġi aħna qegħdin nirrikonoxxu r-Red Cross Society ta' Malta.

Illum għandha dan l-Istatut; matul iż-żmenijiet jistgħu jħossu li għandhom jirtokkawh.

Per eżempju, m'hawnx stabbilit illi s-sħubija hija ta' Lm2 fis- sena.

U naħseb li hemm raġuni.

Għaliex?

Għax is-sħubija m'għandekx toqgħod tniżżilha fl-Istatut għax jekk xi darba trid tagħmilha Lm3, trid toqgħod tbiddel l-Istatut.

Allura qalu li s-sħubija tiġi stabbilita mill-Kumitat tat-Tmexxija.

Din is-sena għamluha Lm2, sena oħra jistgħu jagħmluha Lm3.

Jistgħu jgħidu li hemm sħubija normali ta' Lm2 fis-sena imma s-sostenituri jistgħu jkunu iktar ġenerużi u flok Lm2 jħallsu Lm10.

Jiġifieri ma naħsibx illi l-Parlament għandu joqgħod jinħela u jidħol f'dawn id-dettalji li jispettaw lill-karattru awtonomu u indipendenti ta' għaqda.

Per eżempju aħna għandna nidħlu jekk dawn ibiddlu l-Istatut u jbiddlu l-ewwel artiklu tiegħu b'mod u manjiera li jabbandunaw il-konċett tan-newtralita', jew jabbandunaw il-konċett tas-servizz volontarju; jew ibiddlu lIstatut f'dettalji u f'affarijiet li huma fundamentali għall-iskop illi ma jkunx jistħoqqilhom ir-rikonoxximent tagħna li jfisser illi aħna qegħdin ngħidu lis-soċjeta' tagħna li din l-għaqda tar-Red Cross hija għaqda distinta mill- għaqdiet volontarji l-oħrajn.

Pero' naħseb li jekk anke fl-istadju tal- Kumitat se nimpostaw id-diskussjoni billi nintilfu fuq ħafna affarijiet bħalma hu t-tip ta' Statut ...

Jien m'inix qed ngħid li jekk hemm kummenti validi, bħal dawk li qanqal l- Onor. Mifsud Bonnici, m'għandhomx isiru, anzi naħseb li għandna nqanqlu punti bħal dawn biex min hu responsabbli mill-Għaqda jkun jista' jeħodhom into consideration waqt li jkun qed jiddelibera fl-Assemblea Ġenerali.

Imma s'hemm għandu jkun il-kompitu tagħna.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Hyzler.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Forzi nista' nispjega minn fejn l-punt li għandu x'jaqsam mal-quorum.

L-Istatu anness ma' l-Abbozz huwa meħud minn Model Statutes for the Use of National Societies, Adopted by the Board of Governors at its 31st Session, adapted to the need of national societies of small or island states at the eight session of the Executive Council, October 1981, and to the revised constitution November 1987.

Dan huwa l- mudell li mxew fuqu meta għamlu l-Istatut.

It-tieni paragrafu ta' Article 14, "Procedure," igħid hekk:

"Except where otherwise provided for in these Statutes, the General Assembly takes all its decisions with a quorum of half its members and a majority of those present and voting.".

Jekk is-socjeta' jidhrilha li l-quorum għandu jkun ta' one-third tal- membri, b'daqsekk ma tkunx qed tbiddel xi ħaġa b'mod u manjiera li taffettwa r-recognition.

Dan l-Istatut għamluh bill mxew fuq models li mbagħad bagħtuhomlna biex aħna nfasslu Statut bħalhom.

Dan ġie ppubblikat f'Jannar ta' l-1988.

ONOR.

DOM MINTOFF: Jien ma rridx nagħti l-impressjoni li minn din in- naħa hawn xi ħadd li qed jimponi.

Aħna nafu li min-naħa l-Moviment Internazzjonali tar-Red Cross qed igħidilhom li jekk iridu l-privileġġi u l- għajnuna li jgawdi l-Moviment mad-dinja kollha, iridu joqogħdu għal dawn l- obbligi, biex ma ngħidulhomx kondizzjonijiet.

Min-naħa tiegħu l-Gvern qal sewwa li din seta' qabad u għamilha mingħajr ma ressaqha fil-Parlament, imma ladarba issa ressaqha quddiemna dawn l-affarijiet irridu narawhom.

Aħna qegħdin ngħidu li tajjeb li ġiet fil-Parlament għax b'hekk ikollha backing nazzjonali, mentri kieku saret min-naħa tal-Ministru biss, ma kienx ikollha l-istess saħħa.

Naħseb li fuq dan il-punt kulħadd jaqbel.

Issa aħna qegħdin ngħidu li minn dak li hawn quddiemna ma jidhirx li dan hu l- Istatut tas-Soċjeta'.

Intom daqqa tgħidulna li dan hu l-Istatut tagħhom u daqqa tgħidulna li huwa biss mudell ta' l-Istatut li suppost ikollhom.

THE CHIARMAN: Il-Ministru Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA: Ħalli niċċaraw dan il-punt darba għal dejjem.

Dan hu l-Istatut ta' l-Għaqda Nazzjonali tar-Red Cross ta' Malta għax meta bagħtu l-Istatut, kif inhu riprodott fit-Tieni Skeda, lill-Moviment Internazzjonali tar-Red Cross, dawn qalulhom li jekk l-Għaqda Nazzjonali ġġib ir-rikonoxximent ta' l-awtorita' kompetenti Maltija, il-Moviment Internazzjonali jirrikonoxxiha abbażi ta' dak l-Istatut.

ONOR.

DOM MINTOFF: Imma din issa qed toħroġ ċara hekk, u tajjeb li naraw dawn l-affarijiet.

Jien nerġa' ngħid li forsi tort tiegħi li ma ndunajtx li qed issir din l-Għaqda, imma naħseb li jemminni jekk ngħidlu li ħafna min-nies li naf jien bħali ma ndunawx.

Jien m'inix qed ngħid li ma saritx pubbliċita', imma ma ppenetratx biżżejjed, jiġifieri ma qed nagħti tort lil ħadd.

Issa r-rakkommandazzjoni tagħna hi li din qabel ma jerġgħu jagħmlu l- laqgħa ġenerali jistennew ftit u mhux malli jkun hemm ir-recognition jaqbdu u jagħmlu l-laqgħa ġenerali, meta aħna qegħdin ngħidu li lanqas konna ndunajna li qegħda ssir.

Jiena b'kumbinazzjoni sirt naf, u ma sirtx naf li saret, imma li hemm attentat biex issir, u m'għandix għalfejn noqgħod naħbi dawn l-affarijiet.

Allura għandna nagħtuha ċ-ċans li tikber ħalli jkollha s-support min-naħa tan-nies li jinteressaw ruħhom f'dawn il-movimeti filantropiċi.

Ħalli naraw ukoll l-fatt li jekk aħna se nagħtu recognition, allura ngħidulhom li l-iktar affarijiet importanti għalina huma l-ewwelnett li din is-socjeta' tkun miftuħa għal kulħadd mingħajr l-ebda distinzjoni ta' xejn u t-tieni nett li fl-Istatut tagħha tpoġġi kollox ħalli kollox ikun magħruf u mhux li ħadd ma jaf x'inhu l-obbligu ta' kull membru, saħansitra lanqas jaf kemm għandu jħallas fee.

Din tal-fee hija waħda mill-affarijiet li tkun fi kwalunkwe statut.

Mhux tgħidli le, għax inkella fejn tkun taf fhiex dieħel?

Veru li dan jista' jinbidel u jibdluh kull sena, iżda jekk l- istatut jinbidel, dan irid jinbidel b'tant maġġoranza u mhux jibdlu wieħed waħdu.

(Interruzzjonijiet)

It-tielet għan ta' din is-soċjeta' għandu jkun li l-accounts u l- affarijiet li jkun hemm fis-socjeta' jkunu kollha audited u r-raba' għan hi li l-membri għandhom ikollhom id-dritt li jistaqsu x'qed isir eżattament waqt li dawn ikollhom konferenzi ġenerali.

Inkella ma jkunx hemm dik id- demokrazija li nifhmu biha aħna llum.

Dawn huma l-erba' affarijiet fundamentali li xtaqt nsemmi u jekk inti taħseb li dak li qed nitkellmu fuq u hawn huwa biżżejjed biex dawn jagħtu każ tagħna allura m'għandniex għalfejn noqogħdu ngħidu iktar minn hekk.

Għaliex la kif qed tgħidu inthom hawnhekk se ssir emenda fil-liġi li biha nkunu nistgħu ngħidu illi b'riżoluzzjoni, dan il-Parlament se jkollu is-saħħa li jneħħi r- recognition, allura ngħidilkom li dak huwa kollu li nistgħu nagħmlu llum u daqstant ieħor ħadd m'għandu l-ebda interess hawnhekk li noqgħodu nżommulhom idejhom u ngħidulhom biex jagħmlu t-tali ħaġa jew ħaġa oħra.

Aħna m'għandniex dik l-intenzjoni.

L-intenzjoni tagħna hi li din il-bicca xogħol tkun verament nazzonjali, tkun miftuħa għal kulħadd u tkun immexxija fuq sistema demokratika ħalli jkollha l-kontrolli finanzjarji tagħha bla mittiefsa.

Dan huwa l-interess tagħna u jekk dan jiġi milquħ allura ngħidilkom li aħna nistgħu naħdmu flimkien iżda jekk dan ma jiġix milquħ allura nibdew ngħidu: Għaliex qed iżommhom lil dawn?

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Grech.

ONOR.

EDWIN GRECH: L-ewwelnett nixtieq ngħid hawnhekk, Mr Chairman li l- Oppożizzjoni trid tagħmilha cara fil-principju kif ukoll fil-prattika li hija taqbel ma' dan l-Abbozz u naturalment se tivvota favur tiegħu fl- istadji kollha li ġejjin.

Aħna sodisfatti bil-grupp ta' nies li nteressaw ruħhom biex jġibu din is-soċjeta' lejn Malta.

Din hija soċjeta' internazzjonali u probabbilment waħda mill-iżjed soċjetajiet umanitarji li hawn fid-dinja.

U huwa tajjeb li f'Malta jkollna soċjeta' nazzjonali li tissieħeb ma' din is-soċjeta' internazzjonali tar-Red Cross u tar-Red Crescent.

Il-bieraħ u l-aħħar darba li tkellimna fuq dan l-Abbozz, intqal li dan il- grupp ta' nies li fformaw l-Interim Committee kitbu l-istatut tas-Soċjeta'.

Issa jien nifhem li biex dan l-istatut kitbuh kellhom model statute għax din is-soċjeta' internazzjonali statut wieħed għandha u jekk ivarja minn pajjiż għal ieħor, jagħmel dan biss f'affarijiet żgħar.

Jiġifieri aħna naqblu li kellhom iġibu model statute u nifhmu li ħadu ċertu trouble biex ġabuh u adattawh għall-bżonnijiet lokali.

Issemma wkoll li meta din is-soċjeta' fformat l-embyro tagħha biex tinforma l-pubbliku, ġabu adverts fil-gazzetti - u l-bieraħ il-Ministru dawn poġġihom fuq il-Mejda tal-Kamra li kienu kollha konċentrati f'ġimgħa waħda u fuq it-telvision jew radju ma deher u nstema' xejn.

Jiġifieri aħna tant irridu li din is-soċjeta' nazzjonali tirnexxi hawn Malta li kif qal il- kelliem ta' qabli rridu li bħala membri jkollha mhux biss tobba u avukati, imma anke suldati, nurses u pulizija u civil servants.

Għax iktar ma jkun hemm volontieri mseħbin fiha, aktar tkun b'saħħitha u iktar tagħmel unur lis-soċjeta'.

Meta kien qed jingħata historical background tas-soċjeta', issemma li xi snin ilu kien hemm attentati biex tiġi fformata din is-soċjeta', iżda ma ġara xejn.

Jien naħseb li ma ġara xejn għax intilef l-interess u l-impetus li ngħata minn dawk il-ftit nies li ħadu din l-inizjattiva, ma baqax jikber.

Aħna ma rridux li dan jerġa' jiġri iżda rridu li din is-soċjeta' tiġi mibnija fuq sisien tajba biex tikber, kif għamilt f'pajjiżi oħra.

S'intendi, din is-soċjeta' bix-xogħol tagħha u bl-attivitajiet tagħha tista' tirkeb fuq soċjetajiet oħra volontarji li għandna hawn Malta.

Pero' fl-istatut tagħha tgħid li mhux beħsiebha tagħmel dan imma tgħid li beħsiebha tgħin lil dawn is-socjetajiet permezz tal-kuntatti internazzjonali li tibni minn barra.

Aħna stennejna li jsiru xi programmi jew xi taħdidiet fuq il-mezzi tax-Xandir, speċjalment fuq it-Television.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Hyzler.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Il-bieraħ aħna poġġejna fuq il-Mejda tal-Kamra numru ta' cuttings minn gazzetti fejn ġiet reklamata l-assemblea pero' drabijiet oħra kien hemm ħafna press releases.

Din qed ngħidha biex inkunu eżatti.

Ħaġa oħra li ridt ngħidlek hija li dan il-mudell jien lest biex inpoġġih fuq il-Mejda tal-Kamra u barra minn hekk irridu nagħtu kopja tiegħu lin- naħa l-oħra tal-Kamra.

Din is-socjeta' m'għandhiex tkun mifruxa biss fuq it-tobba jew fuq in-nurses imma għandha tkun għal kull min għandu għal qalbu l-umanita'.

Fil-fatt meta sar il-kumitat, raw illi din ikollha spectrum kbir u sabu bankier u industrijalist.

ONOR.

EDWIN GRECH: Pero' jien naħseb illi fuq it-television għandu jsir programm li jfiehem il-goals tas-socjeta' u x'attivitajiet tista' tieħu sehem fihom din is-socjeta' speċjalemnt hawn Malta.

Il-bieraħ il-Ministru qal li din is-socjeta' tista' tagħti lectures fuq ic-child health, fuq il- iġjene u fuq is-saħħa pubblika.

Dawn huma kollha attivitajiet illi jsiru minn socjetajiet nazzjonali ta' pajjiżi oħra.

Din is-socjeta' tista' tgħin il-blood transfusion service illi tant għandna bżonn hawn Malta u tgħin f'affarijiet oħra b'koperazzjoni mal-Gvern.

Per eżempju, jien informat li attivita' importanti ta' Soċjeta' Nazzjonali tkun ta' Koperazzjoni u għajnuna meta jinqala' xi diżastru naturali bħal terrimot, jew xi major accident li jista' jinqala'.

F'sitwazzjonijiet bħal dawn, Mr Speaker, is- Soċjeta' nazzjonali tar-Red Cross tkun tista' tagħti ħafna għajnuna, b'ċerta koperazzjoni mal-Gvern.

Qiegħed insemmi dan, għax naf li fl-Isptar San Luqa jeżisti pjan li huwa magħruf bħala Major Accident Scheme, li jkun tajjeb li minn żmien għal żmien ikun hemm mock exercise ta' dan biex meta jkollna xi accident serju, il-ħaddiema mid-diversi Dipartiemnti tal-Gvern, spejċjalment ta' l-isptar li jkunu mistennija li jieħdu parti mix-xogħol ta' dan l-iskema, ikunu jistgħu jaħdmu b'iktar abilita', b'iktar koperazzjoni u b'iktar effettivita'.

L-istess irid isir f'diżastru naturali, u naħseb li għandu jkun hemm koperazzjoni bejn id-Dipartiment tas-Saħħa u dipartimenti oħra ħalli l-Gvern jkollu pjan f'każ li jinqala' xi diżastru hawn Malta.

Għalkemm dawn id-diżastri huma rari jistgħu jinqalgħu bħalma ġara xi snin ilu.

F'każijiet bħal dawn is-soċjetajiet kollha, inkluż ir-Red Cross Society ta' Malta, ikollhom l-opportunita' li jieħdu parti biex jagħtu l- għajnuna tagħhom.

Il-Ministru qal li s-Soċjeta' setgħet għamlet l-Istatut tagħha kif jidhrilha hi u ma ġietx hawn, pero' mbagħad naħseb li kkoreġa ruħu, għax fil-fatt ma setgħetx tagħmel hekk biex tieħu l-għarfien tagħha mill- International Red Cross Society, imma bilfors riedet tieħu l-għarfien ta' dan il-Parlament.

Ma rridux noqogħdu nfittxu l-irqaqat, imma rrid ngħid li jekk sar żball sar proprju hawnhekk.

Għax qabel ma aħna niġu konvinti li dan huwa l-Istatut uffiċjali tas-Soċjeta' - u aħna m'aħniex se niddetawlha xi statut tagħmel, basta dan jkun jikkonforma mal-Liġijiet ta' Malta ...

Kien mistenni li dan l-istatut jiġi approvat fl-ewwel Assemblea Ġenerali tas-Soċjeta'.

U hawnhekk deherli li sar żball għax, jekk m'inix żbaljat l- ewwel Assemblea Ġeneral saret fit-30 ta' Jannar 1992.

Ħaġa li jmissha saret dak inhar hija li jiġi approvat l-Istatut.

Naturalment setgħu saru xi emendi żgħar - u jekk kellhom bżonn isiru xi emendi bilfors kellhom ikunu żgħar għax iridu jibqgħu mal-prinċipji ta' dan l-Istatut - imbagħad wara li jiġi approvat l-Istatut f'dik il-laqgħa, Mr Speaker kellu jiġi elett uffiċjalment il-Kumitat.

Kienet tkun ħaġa sewwa kieku mal-preżentazzjoni ta' l-Istatut il-Parlament jiġi mgħarraf uffiċjalment min huma l-membri tal-Kumitat.

Aħna m'aħniex interessati jekk baqgħux l-istess membri li kien hemm f'dak il-working Grupp ta' qabel, anzi jien ngħid li jmisshom jibqgħu huma għax kienu huma li stimulaw dan il-pass u allura tkun ħaġa sewwa li jmexxi huwa alemnu għal ewwel snin.

Pero' tkun ħaġa tajba jekk inkunu nafu uffiċjalment minn min hu kompost il-Kumitat, almenu għall-ewwel tliet snin, għax il-Kumitat mingħalija jitbiddel kull tliet snin.

Wara li l-Istatut jiġi approvat mill-Assemblea Ġenerali dan l- Abbozz ta' Liġi jiġi quddiem il-Parlament biex jagħtih, l-għarfien li għandu bżonn biex wara s-Soċjeta' Nazzjonali tkun tista' tagħmel it-talba tagħha għal għarfien mis-Soċjeta' Internazzjonali tar-Red Cross u tar-Red Crescent.

Grazzi, Mr Chairman.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Hyzler.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Se nagħmel xi kummenti fuq dak li qal l-Onor.

Grech.

L-ewwel ħaġa, din "has to be duly recognised by its legal government as a volontary aid society."

Dik hija bilfors, u m'hemmx x'niddiskutu fuqha.

L-Onor.

Grech għamel xi kumment fuq x'inhuma l-funzjonijiet tas-Soċjeta'.

Il-funzjonijiet tagħha huma ħafna.

U waħda mill-affarijiet li semma hija l- utilita' tagħha, l-għajnuna li tista' toffri f'ħafna kampi, bħal first-aid, u ħafna affarijiet oħra.

Hemm soċjetajiet oħra, bħas-St John's Ambulance Brigade, li llum tgħallem il-first-aid.

Jekk jista' jkun dawn ikunu parallel, jgħinu lil xulxin imma jipprovaw jaraw li ma jkunx hemm encroachment bejniethom.

Semma wkoll in-national disaster, li jkun bżonnjuż li s-Soċjeta' tagħti sehemha.

Meta jien kont Parliamentary Secretary for Health ħassejt li hemm bżonn nagħmlu mock exercises, u pprovajt li naraw li l-affarijiet jimxu sew biex jekk jinqala' inċident, mhux nibdew nirfsu lil xulxin.

U konna għamilna avviż fil-gazzetta biex ma nqajmux paniku, li l-Gvern se jagħmel ċertu exercises.

Avżajna lin-nies biex jekk jaraw l-ambulanzi u dak il- ġiri kollu, ma jfixkluniex iktar billi jibdew jindaħlu fin-nofs.

Ġurnata minnhom, is-CGMO fil-11.00 a.m. qal li hemm 32 korruti ħdejn il-Holiday Inn.

Hemm beda l-exercise.

Rajt li npoġġu nies f'ċertu points biex naraw l- iżbalji.

Ngħidu aħna, ridna narmaw il-kurridur li jagħti għall-ITU bis- sodod.

Immedjatament in-nurses bdew iġibu s-sodod.

U kien hemm swing door li jew jolqot lil xi ħadd, jew xi ħadd irid iżommu.

Jiġifieri ndunajna li kien hemm firroll nieqes.

Poġġejna nies f'ċerti kantunieri fl-Imsida u f'Tas-Sliema u rajna xi żbalji saru.

L-ewwel darba li armajna l-kurridur ta' l-ITU kollu, it took us 20 minutes.

In-nurses kollha kellhom l-job card tagħhom dwar x'għandhom jagħmlu.

U din ħaduha u mxejna.

Dan l-exercise erġajna għamilnih wara ftit ġimgħat mingħajr ma avżajna xejn għax l-ewwel darba niftakar li l-karozzi jiġru wara xulxin lejn Tas- Sliema qajmu ċertu ammont ta' kurżita'.

Fit-tieni darba ħadu 12-il minuta biex armaw il-kurridur ta' l-ITU u nista' ngħid li dak inhar l-prova imxiet perfettament.

Meta kellna l-kwestjoni ta' l-Albaniżi, ma konniex nafu xi problemi se jkollna pero' kont avżat li fis-2.00 a.m. dieħel dan il-vapur u ridna noqogħdu on the alert biex jekk ikollna xi problemi nkunu lesti.

U hawnhekk pubblikament ngħid li kulħadd, mingħajr ma kellna bżonn nagħtuhom ordni, kien f'postu u kulħadd ħadem bil-qalb u anke wara l-ħin u kulħadd ġie San Pawl il-Baħar biex jibdlu x-shifts.

Dan huwa mertu tad-dedikazzjoni ta' l-istaff li għandna St. Luke's u dan qed ngħidu biex nuri li l-mock excercises għamilnihom u rnexxew pero' kienu bżonnjużi.

Hemm affarijiet oħra x'wieħed jista' jirranġa f'każijiet li jinqalgħu xi inċidenti fuq l-art.

Jiġifieri dan irridu nkunu ppreparati għalih ukoll.

Hawnhekk irrid ngħid li r-Red Cross Society tgħin u napprezzaw ħafna l- għajnuna ta' dawn in-nies volontarji li jgħinu fir-Red Cross.

Issa jekk hemm xi diffikulta' li semma l-Onor.

Mintoff u jien għadni ma rrispondejtux, nixtiequ jattirali l-attenzjoni għaliha u nirrispondih.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: Ma naħsibx li l-ħabib tiegħi l-Onor.

Grech kien qed jirreferi għall-affarijiet normali, għax li jkollok sptar li jaħdem to its full capacity hija xi ħaġa normali.

Inti mhux qed taħseb fuq diżastru nazzjonali meta qed tagħmel hekk.

Jekk ġew l-Albaniżi, għandek vapur bin- nies u mhux terremot.

Dawn huma żewġ affarijiet u inti l-ewwel trid tgħid: Li kieku għada jkun hawn terremot, x'għandi available biex nilqa' għalih?

F'diżastri bħal dawn mhux l-isptar biss irid ikollok, imma trid x'imkien available fejn tpoġġi lill-mejtin, trid xi ħaġa biex tneħħi t-terrapien, biex tasal fil-post fejn tkun ġrat il-ħsara, eċċ. Allura m'għand-niex nilludu ruħna li għandna xi pjan jew strateġija f'każ li jinqalgħu diżastri nazzjonali.

Dan m'għandux x'jaqsam ma' dak li għidt inti, għax dan li qed ngħidu huwa on a much larger scale.

Illum anke jekk ma nkunux membri tar- Red Cross, huwa importanti ħafna li jkollna links magħhom u li dawk il- links ikunu qegħdin jaħdmu.

Għaliex?

Għax Malta huwa pajjiż żgħir u f'każ ta' diżastru ma tistax tiġbor ir-riżervi mill-bogħod, imma billi r- Red Cross hija għaqda internazzjonali jafu lil min jikkuntattjaw biex igħinna f'dawk iċ-ċirkostanzi.

Jiġifieri hawn qegħdin nitkellmu fuq ħaġa ferm differenti minn dik li smajtu jsemmi.

Anzi qed nieħu pjaċir li huwa sodisfatt li jekk jinqalgħu dawn l-affarijiet l-isptar se jaħdem to its full capacity.

Pero' dan ma jfissirx li l-isptar li għandna jkun biżżejjed u lanqas tista' sserraħ moħħok li se jkollok il-kumdita' li kellek meta ġew ir- refuġjati Albaniżi meta mortu ħdejn il-vapur.

Hawn qed nitkellmu fuq diżastru nazzjonali li mhijiex l-istess ħaġa.

Jien xtaqt nitkellem biex forsi niċċara dak li kellu f'moħħu l-Onor.

Grech.

Nerġa' ngħid li jien nibża li m'aħniex ippreparati għal dawn l-affarijiet, imma j'Alla aħna ppreparati.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

George Hyzler.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Ħalli niċċara dak li għidt jien biex l-Onor.

Mintoff ma jifhimnix ħażin.

Jien ma semmejtx il-każ tar-refuġjati ta' l-Albanija bħallikieku għax dan kien xi diżastru nazzjonali.

Jiena għidt li fil-mock exercises li għamilna dak inhar, meta lin-nies għidnielhom biex ikunu on the alert, in-nies sibnihom ppreparati.

Aħna konna qegħdin nippreparaw biex jekk jinqala' diżastru nazzjonali jkollna kemm fejn inpoġġu lill- mejtin, kemm fejn inpoġġu lill-korruti, kif ukoll biex nikklassifikaw lill- korruti.

Jiġifieri aħna kellna kollox ippreparat fuq international rules.

Għalkemm dan is-suġġett mhux għal kollox parti mill-Abbozz ta' Liġi li qed niddiskutu, it was raised u għalhekk tajna xi spjegazzjonijiet

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Nixtieq inżid punt ma' dak li ntqal s'issa.

M'għandniex nilludu ruħna li għandna contigency planning.

Biex tagħmel planning ta' dan it-tip trid tieħu l-agħar kontinġenza, jiġifieri każ fejn, allaħares qatt, l-isptar stess jintlaqat u trid issib alternattiva ta' emerġenza.

Għandna alternattiva għal din?

Dan tista' tagħmlu r-Red Cross?

Għalhekk nagħmlu żball jekk f'pajjiżna aħna nikkopjaw dak li jagħmlu f'pajjiżi oħra.

Il-Gvern m'għandux iħalli ħwejjeġ bħal dawn f'idejn għaqdiet volontarji għax dawn ma jistgħux ilaħħqu ma' dawn il- kontinġenzi.

Dawn huma dmirijiet li l-Gvern għandu jitfa' l-input tiegħu kollu biex jaqdihom.

Per eżempju, jekk allaħares qatt isir terremot, min se jmur jagħti s-servizz tiegħu bil-bulldozer?

Mhux il-Gvern u l-Armata għandhom dan it-tagħmir?!

Jiġifieri dawn l-affarijiet il-Gvern irid jagħmilhom u mhux l-għaqdiet volontarji.

L-għaqdiet volontarji qegħdin hemm biex jimmobilizzaw lill-pubbliku ħalli jikkontribiwixxi, imma mill- bqija l-Gvern irid jieħu l-brunt ta' l-operazzjoni u l-ebda għaqda volontarja.

Allura m'għandniex nippretendu li r-Red Cross ta' Malta se tieħu responsabilta' ta' dawn l-affarijiet.

Ngħid għalija, jien l-inqas bniedem li nħobb ir-Red Cross, għax din l- Għaqda hija marbuta mal-gwerra u issa bdiet tevolvi għal sitwazzjonijiet oħrajn.

Jien nixtieq li Malta bl-ebda mod ma tkun assoċjata ma' xi ħaġa tal-gwerra, imma ladarba issa fid-dinja kulħadd qed juża s-servizzi tar-Red Cross, anke fil-bżonnijiet ta' paċi, allura ikollna nagħmlu bħalhom.

Pero' jkun aħjar kieku kellna nħabblu rasna u nattrezzaw ruħna għal ħwejjeġ li jistgħu jiġru fi żmien ta' paċi u huma iktar frekwenti, u nittamaw li ma jkollniex x'naqsmu ma' kontinġenzi oħra ta' gwerra.

Rigward l-Istatut, huwa veru li huwa mudellat fuq mudell ta' statut ieħor u skond Article 14 hemm li nofs il-membri tas-Socjeta' jifformaw quorum, imma fl-opinjoni tiegħi dan huwa perikoluż għal Malta.

Jista' jkun li barra minn Malta l-membri ta' soċjeta' bħal din ikunu attivi ħafna u jħossu d-dmir li kull meta jkun hemm Assemblea Ġenerali - u mhux biss fl-ewwel sena u fit-tieni sena - jattendu għaliha, u allura dejjem ikun hemm nofs il- membri biex jifformaw quorum.

Imma għalkemm intqal illi jekk wieħed ikun irid ibiddel il-klawsola li tikkostitwixxi l-quorum ta' l-Assemblea Ġenerali allura dan ikun jista' jagħmlu, fl-aħħar klawsola ta' dan l- Istatut hemm illi biex dan l-Istatut jiġi emendat irid jiġi emendat f'Assemblea u li fih ikun hemm żewġ terzi tal-Membri.

Mela allura biex jinbidel l-obbligu tal-quorum jrid ikun hemm due terzi tal-membri.

Issa niġi għal artiklu 15.

Dan l-artiklu jispecifika l-partecipazzjoni diretta tal-Gvern f'din is-Socjeta' billi l-Prim Ministru jaħtar sitt membri għall-Kumitat ta' Tmexxija, li jirrappreżentaw sitt dipartimenti li l-iktar huma konnessi mal-funzjoni ta' din is-Socjeta'.

Sitt membri jridu jkunu membri tas-Socjeta'?

Ma naħsibx li hu hekk.

Hawn qed nirreferu għall- Kumitat ta' Tmexxija.

Pero' dan mhuwiex il-każ għax il-liġijiet mhux hekk jinqraw.

Kapitlu III jittratta "Membri".

Allura kull darba li f'din il-liġi u fl-Istatut issib il-kelma "membru" għandha tiġi ggwidata b'dak li hemm rigward "Membri", li fih tliet kwalitajiet ta' membri.

Issa għandna sitt persuni maħtura mill-Prim Ministru li ma jkunux membri tas- Socjeta'.

Qed nifhem sewwa?

Jew dawn bilfors iridu jkunu membri tas- Socjeta'?

Allura l-kelma "membri" hawn mhijiex appropriate.

F'liġijiet ma tistax tuża kelma li ma tfissirx dak li joħroġ mil-liġi.

Hawn iridu jkunu sitt individwi li l-Prim Ministru jaħtarhom biex jirrappreżentaw id- dipartimenti, jiġifieri jista' jkun avukat li jgħidulu biex jirrappreżenta, per eżempju, lid-Dipartiment tas-Saħħa.

Hekk hi l-intenzjoni għax ma jingħadx li dawn ikunu impjegati tal-Gvern fic-Civil?

Jien naħseb li l- intenzjoni hi ufficjali fic-Civil għaliex qed jirrappreżentaw id- dipartimenti l-iktar li huma konnessi.

Imbagħad għandna li membru wieħed ma jistax jirrappreżenta żewġ dipartiment.

Allura għaliex hemm limitu ta' sitt individwi biss li se jinħatru mill-Prim Ministru?

U nagħtu kas li hawn seba' dipartimenti li huma konnessi mal-funzjonijiet tar-Red Cross, allura għaliex dipartiment wieħed se jibqa' barra?

Jien mhux qed ngħid li għandu jiżdied in-numru ta' l-individwi imma qed ngħid li s-sitt membri li jaħtar il-Prim Ministru jirrappreżentaw dawk id-dipartimenti kollha tal- Gvern li għandhom x'jaqsmu mal-funzjonijiet tas-Soċjeta' li jistgħu jkunu sitta jew inqas u jistgħu jkunu anke 12.

Għalfejn ma rridux inħabblu rasna biex invarjaw kelma mill-mudell u nadattaw l-affarijiet għaċ- ċirkostanzi tagħna?

Mela l-kelma "Membri" hemmhekk mhix appropriate u mhux speċifikat jekk huma mpjegati tal-Gvern.

Barra minn hekk dawn ma jridux ikunu jirrappreżentaw sitt dipartimenti imma dawk id-dipartimenti kollha li għandhom x'jaqsmu mas-Soċjeta'.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Louis Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA: Naħseb li hawnhekk tajjeb li nistieden lis-Soċjeta' tar-Red Cross tibgħat stedina lill-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici ħalli jibagħtilha l-kont għall-pariri siewja li qed jagħtiha f'diversi punti!

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Għall-informazzjoni tiegħek, jien ili nagħti pariri.

Għax Dr Stilon Depiro - li fil-fatt il-Ministru m'għamillux unur għax ma qalx l-istorja - ilu jikkomunika miegħi fuq din il- kwestjoni għal numru ta' snin.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Hyzler.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Fil-verita', naħseb li l-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici ma kienx preżenti meta bdejna niddiskutu dan l-Abbozz għax lil Dr Stilon Depiro semmejtu aktar minn darba u tant hu veru li lilu għidtlu li semmejtu għax-xogħol li għamel.

U għalhekk dak inhar skantajtuni meta għidtuli li ma kontux tafu li qed tifforma ruħha din is-soċjeta', għax diġa' kont naf li Dr Stilon Depiro kien jinformah b'kollox lill-Onor.

Mifsud Bonnici, għax kien igħidli hu stess.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA: Naħseb li l-klawsola 15 u anke l-klawsola 31 l-Għaqda nnifisha għandha tieħu konjizzjoni tagħhom.

Nixtieq ngħaddi wkoll xi kummenti fil-qosor fuq il-kummenti li saru qabel tkellem l-aħħar kelliemi.

Irrid ngħid li napprezza li fl-istadju formattiv ta' l-Għaqda Nazzjonali seta' ma kienx hawn dibattitu nazzjonali biżżejjed u għarfien nazzjonali biżżejjed biex ħafna iktar ċittadini setgħu jsiru konxji ta' x'qed jitwieled.

Ta' ginekologu li hu, l-Onor.

Grech uża l-kelma embryo, u din l- għaqda veru hija embryo għax l-għaqda ma ssirx biss bi statut u lanqas b'kumitat proviżorju, imma tiddependi min-numru massiċċ ta' membri, mill- firxa fid-diversi kategoriji ta' soċjetajiet u ta' skopijiet illi jkun hawn u wisq iktar mill-kwalita' ta' l-impenn ta' dawn il-membri, b'mod partikolari ta' dawk li jkunu fil-kumitat tat-tmexxija.

Dan id-dibattitu fih innifsu, se jkun diġa' ġab iktar 'il quddiem, l-għaqda Nazzjonali u m'hemmx dubju illi l-Għaqda nnifisha se tkun tista' tagħti piż għax-xewqa tagħna li qabel ma wieħed isejjaħ assembleji ġenerali oħra, nassiguraw forma aktar effettiva ta' komunikazzjoni mal-pubbliku inġenerali biex ikun jaf bl-attivitajiet illi se jsiru.

Ridt nikkoreġi punt wieħed.

Fil-fatt dan mhuwiex żball imma huwa l-Istatut tagħhom u l-Istatut hu dak li ġie kostitwit f'Ottubru.

Tant hu hekk, illi fl-ewwel assemblea ġenerali, dawn mhux se japprovaw dak l-Istatut għax dak hu l-Istatut li ġie kostitwit.

Fl- Assemblea Ġener-ali marru n-nies li riedu jaderixxu ruħhom ma' dak l- Istatut.

Tant hu hekk li l-ewwel Assemblea Ġenerali ta' Jannar diġa' bdiet tipproponi ċerti bidliet f'dak l-Istatut.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Grech.

ONOR.

EDWIN GRECH: Il-Ministru għadu kemm qal li l-steering group kien jikkonsisti f'16-il persuna li kien kitbu l-Istatut u iddiskutuh mal-membri fl-Assembleja Ġenerali li saret f'Jannar.

Jiena ma nafx kemm kien hemm membri preżenti fl-Assembleja Ġenerali ta' Jannar.

Nispera li kien hemm numru ta' membri sostanzjali.

Jekk kif qiegħed jgħid il-Ministru preżenti kienu biss 13, allura jidher li s-Socjeta' ma nnteressatx biżżejjed nies kif għidna aħna minħabba n-nuqqas ta' pubblicita'

ONOR.

LOUIS GALEA: Jien mhux hekk qed ngħid, Mr Chairman.

Jiena qed ngħid illi meta grupp ta' nies jifformaw soċjeta', huma jifformaw statut.

Issa dawn jistgħu jkunu tlieta, erbgħa jew sitta min-nies.

Per eżempju, fi trade union, il-liġi tesiġi li jkun hemm seba' membri li jingħaqdu flimkien, jagħmlu statut u jgħidu li għamlu trade union u ħadd m'għandu d- dritt - jekk mhux bil-mekkaniżmu ta' dak l-istatut illi għamlu dawk is- seba' membri - illi jbiddlu dak l-istatut.

Dan bħal meta assemblea kostitwenti tiltaqa' f'Parlament, tagħmel kostituzzjoni u mbagħad tgħid li din il-kostituzzjoni tinbidel b'referendum.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Mintoff.

ONOR.

DOM.

MINTOFF: Dan li qed tgħid mhux bilfors hekk għandu jkun, anzi ngħidilkom li m'għandux ikun hekk.

Għax meta trid tagħmel il-constituent assembly naturalment inti se tgħajjat lil kull min jaqbel ma' l-iskop, imbagħad jagħmlu r-regolamenti huma u mhux ikollok nofs tużżana min-nies li jagħmlu r-regolamenti minn qabel u jgħajtu lin-nies u jgħidulhom: "Isma, intom tridu tidħlu u kulma tagħmlu hu biss li tniżżlu iva jew le."

Dawn l- affarijiet mhux hekk għandhom ikunu.

ONOR.

LOUIS GALEA: Apparti dan l-argument kollu li qed issemmi int, jiena kull ma ridt nagħmel kien biss li nerġa' nattira l-attenzjoni tal- Kamra fuq dak illi semma l-Onor.

Dom Mintoff fejn iddelinea l-iktar tliet ħwejjeġ importanti li wieħed għandu jinsisti fuqhom.

Dawn huma li l-għaqda għandha tkun miftuha għal kulħadd - u jekk naraw l-Istatut, allura naraw li din hija miftugħha għal kulħadd - u li l-Istatut għandu jkun magħruf kemm jista jkun u għandu jingħata l-pubbliċita.

Dan sta għal kumitat innifsu li jippubbliċizzah kemm jista jkun.

Għandek tkun taf li f'din l-għaqda diġa' hemm madwar 100 membru, jiġifieri din hija ħaġa li tinsab miexja 'l quddiem u naħseb li wara dan id-dibattitu ġewwa din il-Kamra, jkun hawn iktar nies li jinteressaw ruħhom fiha u l-oħra tirrigwarda l-verifika tal- kontijiet li jridu jsiru.

Allura meta wieħed jaqra l-parti ta' l-Istatut li tirrigwarda l-provvedimenti finanzjarji, jsib li dan irid jiġi verifikat minn chartered accountants u lill-kumitat ta' tmexxija li hemm fl- Assemblea Ġenerali għandhom jingħataw ir-rendikonti meħtieġa u affarijiet oħra bħal dawn.

Nerġa ngħid, li fuq l-Istatut kif jinsab riprodott fl- iskeda, wieħed għadu jista' jagħmel diversi rimarki u diversi suġġerimenti ta' tibdiliet eċċ. Dan li qed ngħid nistgħu nagħmluh minn hawn għax lilna xejn ma qiegħed iżommna milli ngħidulhom: "Isma', li kieku dan tbiddluh, jidhrilna li jkun aħjar" għax dan huwa sta għalihom.

Pero' wieħed jista jagħmel dan ukoll billi jissieħeb fl-għaqda nnifisha, jattendi fl- Assembleja Ġenerali u jew jagħmel proposti, li jidhirlu li huma xierqa biex l-Istatut ikun jista' jġib fih innifsu ċerti tibdil.

Rigward il-kwestjonijiet ta' kontinġenzi li għandu pajjiżna f'każ ta' diżastri, ngħidilkom li aħna bl-ebda mod ma rridu nagħtu l-impressjoni li għandna xi kontinġenza ta' preparamenti perfetti u li huma full-proof għad- diżastri immaġinabbli li jistgħu jinqalgħu.

Aħna għandna biċċa minn pjan nazzjonali li jolqot lill-Isptar San Luqa, jiġifieri kif għandu jopera l- Isptar San Luqa f'każ ta' ċertu tip ta' emerġenza, li għadu ma jeżistix.

Din qegħda in place u fil-fehma tiegħi tiffunzjona tajjeb biżżejjed għal ċerti emerġenzi.

Kellna okkażjoni-jiet fejn f'pajjiżna nqalgħu xi affarijiet sfortunati, skatta l-mekkaniżmu ta' dak il-pjan ta' emerġenza u l-affarijiet ħadmu.

Pero' għadna 'l bogħod milli nkunu fis-sitwazzjoni fejn wieħed iserraħ rasu u l-Gvern bl-ebda mod ma jrid jagħti l-impressjoni li għal dawn l-eventwalitajiet se nistrieħu fuq il-volontarjat.

Huwa dmir tal-Gvern li dak jipprovdi għalih u fil-fatt il-Gvern sal-lum qed jipprovdi mezzi limitati, per eżempju, lill-Pulizija u lill-Armata - u jeżisti d-direttorat tal-Protezzjoni Civili li jġib flimkien id-diversi dipartimenti li għandhom xi mansjoni f'dan il-qasam - pero' l-ħsieb tiegħi huwa li dawn ma nħalluhomx biss fuq livell daqshekk limitat.

Naħseb li l- protezzjoni ċivili jitlob dipartiment fih nnifsu bl-organizzazzjoni li għandu bżonn ħalli nkunu nistgħu nilqgħu għal certi sitwazzjonijiet.

Naturalment ma nistgħux naħsbu li nistgħu ninvestu xi riżorsi finanzjarji akbar f'dan il-qasam, imma nistgħu ninvestu ftit aktar biex ikollna l- minimu meħtieġ ħalli nittekiljaw ċerti sitwazzjonijiet.

Għal din ir-raġuni wkoll qed nipproponu emendi f'dan l-Abbozz ta' Liġi fejn qed ngħidu li għal dak li jirrigwarda l-Għaqda tar-Red Cross, il-Ministru responsabbli jkun dak il-Ministru li fi ħdan ir-responsabbilta' tiegħu jaqa' d-dikasteru tal- protezzjoni ċivili.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hi l-emenda "A" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "A" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 2 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 2, kif emendata, għaddiet nem. con u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 3 - Emenda ta' l-artiklu 2 ta' l-Att principali.

Clause 3 - Amendment of Section 2 of the principal Act.

THE CHAIRMAN: Hawn rimarki?

L-Onor.

Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA: Jiena naħseb li fuq din il-klawsola, wieħed ma tantx jista' jagħmel kummenti għaliex din il-klawsola l-unika ħaġa li tgħid hija affermazzjoni tal-rekwiżiti ta' l-Istatut tal-Moviment Internazzjonali tal- Red Cross, tgħid li s-soċjeta' nazzjonali għandha tkun awtonoma u li għandha taderixxi mar-regoli u mal-prinċipji tal-Moviment Internazzjonali.

Fuq din il-klawsola nistgħu nibbażaw l-irtirar tar-rikonoximent, kieku din l-għaqda kellha ma tibqax konformi ma' dawn il-prinċipji.

Biex inkunu konformi ma' l-emenda tat-tieni klawsola se nressaq emenda li għandha x'taqsam ma' l-isem:

"B" "Fit-test Malti tal-klawżola 3 u tan-nota marġinali tagħha minflok il- kliem "tar-Red Cross u Red Crescent" għandhom jidħlu l-kliem "tas-Salib l- Aħmar u n-Nofs Qamar l-Aħmar".".

"B" "In the Maltese text of clause 3 and the marginal note thereto for the words "tar-Red Cross u Red Crescent" wherever they occur, there shall be substituted the words "tas-Salib l-Aħmar u tan-Nofs Qamar l-Aħmar"".

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Hawn kif trid tagħmel salib aħmar meta l- isem tal-Moviment Internazzjonali huwa Red Cross?

L-isem ma tistax tagħmlu bil-Malti.

Is-soċjeta' Maltija tista' tagħmilha "Salib Aħmar" pero' internazzjonalment ma tistax tagħmel hekk.

ONOR.

LOUIS GALEA: Aħna qed nittraduċu l-isem tal-Moviment mill-Ingliż għall-Malti għax kieku ngħidu "International Movement of the Red Cross and the Red Crescent".

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Mela l-isem tittraducih?

ONOR.

LOUIS GALEA: Allura t-Taljani kif igħidu "La Croce Rossa"?

Bl- Ingliż l-isem huwa "The International Movement of the Red Cross and the Red Crescent".

THE CHAIRMAN: Hawn aktar rimarki?

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hi l-emenda "B" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed

L-emenda "B" għaddiet nem.con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 3 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 3, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 4 - Użu ta' l-Emblema tar-Red Cross.

Clause 4 - Use of Red Cross Emblem.

ONOR.

LOUIS GALEA: Għall-klawsola 4 jidher li hawn diversi emendi.

L- ewwelnett il-kontenut u s-sustanza ta' din il-klawsola huma tali li din is- Soċjeta' biss tkun tista' tuża l-emblema tar-Red Cross u hawn għandna definit kif l-emblema għandha tkun iddisinjata.

It-tieni nett, hawn li aħna għandna nagħtu l-esklussivita' għal użu ta' din l-emblema lil din is- Soċjeta' u allura l-ebda soċjeta' oħra ma tkun tista' tuża din l-emblema.

Tant hu hekk li fl-Abbozz ta' Liġi hemm ukoll piena għal min jikser id- dispożizzjonijiet li qed insemmi.

Hawn ukoll li ċertu poter huwa mogħti lill-Ministru responsabbli, biex ikun jista' jagħmel regolamenti biex jiġu regolati l-użu ta' dawn l-emblemi jew inkella l-kliem li hemm assoċjat ma' dawn l-emblemi.

Naturalment biex inkun konformi, qed nissuġġerixxi diversi emendi.

Allura l-klawsola 4 għandha tiġi emendata kif ġej:

"Ċ" (a) Minflok il-kliem "tar-Red Cross" fit-test Malti tan-nota marġinali u tas-subklawżola (1) tagħha għandhom jidħlu l-kliem "tas-Salib l-Aħmar";

(b) fit-test Malti tal-paragrafu (a) tas-subklawżola (2) tagħha, minflok il- kliem "tar-Red Cross", "tar-Crescent", ""Red Cross"" u ""Red Crescent"" għandhom jidħlu l-kliem "tas-Salib l-Aħmar", "tan-Nofs Qamar l-Aħmar", ""Is- Salib l-Aħmar"" u ""n-Nofs Qamar l-Aħmar"" rispettivament;

(c) minnufih f'tarf il-paragrafu (a) tas-subklawżola (2) tagħha, għandhom jiżdiedu l-kliem "f'kull lingwa"; u

(d) minflok il-kliem "Intern u Żvilupp Soċjali" fis-subklawsola (3) tagħha għandhom jidħlu l-kliem "protezzjoni ċivili".

"C" Clause 4 shall be amended as follows:

(a) For the words "tar-Red Cross" in the Maltese text of the marginal note and of subclause (1) thereof, there shall be substiuted the words "tas- Salib l-Aħmar";

(b) in the Maltese text of paragraph (a) of subclause (2), for the words "tar-Red Cross", "tar-Red Crescent", ""Red Cross"" and ""Red Crescent"" there shall be substituted the words "tas-Salib l-Aħmar", "tan-Nofs Qamar l- Aħmar", ""is-Salib l-Aħmar"" and ""In-Nofs Qamar l-Aħmar"" respectively;

(c) at the end of paragraph (a) of subclause (2) thereof, there shall be added the words "in any language"; and

(d) for the words "Home Affairs and Social Development" there shall be substitued the words "civil protection".".

THE CHAIRMAN: Aktar kummenti għall-konsiderazzjoni ta' Klawsola 4 u t- tieni skeda?

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hija l-emenda "C".

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed

L-emenda "C" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 4 u t-Tieni Skeda kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 4 u t-Tieni Skeda għaddew nem. con. u ġew ordnati biex isiru parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 5 - Emendi għall-Istatut tas-Soċjeta'.

Clause 5 - Amendment to Statute of Society.

ONOR.

LOUIS GALEA: Għal din il-klawsola li m'hemmx emendi għaliha f'ċertu sens qed nawtorizzaw illi l-Istatut li qiegħed fl-Iskeda, jista' jiġi emendat, skond kif jipprovdi dak l-Istatut innifsu.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 5.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 5 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 6 - Tħassir ta' G.N. 325 ta' l-1926.

Clause 6 - Repeal of G.N. 325 of 1926.

ONOR.

LOUIS GALEA: Klawsola 6 qed tħassar l-avviż tal-Gvern 325 ta' l- 1926.

Dan l-avviż li kien deher fil-Gazzetta tal-Gvern tat-8 ta' Ottubru, 1926, kien igħid hekk:

"In exercise of the power vested in the Governor by section 2 (1) of the Geneva Convention Act 1911, Colonies Order in Council 1917, his Excellency has been pleased to direct that the St. John Ambulance Association Malta Centre shall in future be styled the same St. John Ambulance Association and the Red Cross Society of Malta.".

Dak iż-żmien dan kien iffirmat mill-Prim Ministru Ugo Mifsud li kien kap tal-Ministeru.

B'hekk ħadd ma jista' jiġi msejjaħ bl-isem tar-Red Cross.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Għandi nifhem illi dan kien ostakolu li kien jinġieb biex ma tiġix ifformta, reġistrata jew approvata s-Soċjeta' tar-Red Cross hawn Malta.

Sa ftit xhur qabel, il-President tal-pajjiż kien informa lill-promotur Dr. Stilon Depiro li x-xogħol li għamel kien validu - ma nafx kemm-il darba tkellem mar-Red Cross Society ġewwa Ġinevra - imma minħabba dan l-avviż fil-Gazzetta tal-Gvern, kien hemm ostakolu biex tiġi fformata soċjeta' oħra tar-Red Cross li tkun rikonoxxuta biex tagħmel ix- xogħol tar-Red Cross hawn Malta.

Issa jien nistaqsi: X'se jiġri mis-St.

John's Ambulance Brigade?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Is-St.

John's Ambulance Brigade hija soċjeta' volontarja bil-funzjonijiet u bl-iskopijiet tagħha li se tibqa' teżisti, se tibqa' tagħti s-servizzi tagħha, se nibqgħu nikkollaboraw magħha u se nibqgħu ninkoraġġuha.

Pero' - xi ħaġa li ma tiddependix minna - din ma setgħetx tiġi rikonoxxuta mill-Moviment Internazzjonali bħala the Red Cross Society of Malta, imma l-bqija se tibqa' teżisti.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Iva, imma l-funzjoni tas-St.

John's Ambulance Brigade issa se tkun waħda mill-funzjonijiet tar-Red Cross tant li l-avviż tal-Gvern ta' l-1926 jgħidlek li hi tagħmel ix-xogħol tar-Red Cross Society.

ONOR.

LOUIS GALEA: Is-St.

John's Ambulance Brigade se tibqa' teżisti u se tibqa' taqdi l-funzjoni tagħha.

Wara kollox hawn għaqdiet volontarji oħra f'Malta li jservu funzjonijiet li huma anċillari u awżiljarji għall- funzjonijiet ta' l-awtoritajiet pubbliċi fil-qasam ta' saħħa, fil-qasam tal- welfare u fil-qasam ta' protezzjoni ċivili u dawn se jibqgħu jeżistu wkoll.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Mela issa se jkollna s-St.

John's Ambulance Brigade u r-Red Cross Society.

ONOR.

GEORGE HYZLER: F'pajjiżi oħra jeżistu.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Naf li f'pajjiżi oħra jeżistu imma pajjiżi oħra huma daqs ir-raħal ta' Malta?

Jien qed ngħid li huwa ndikat li wieħed jara kif jagħmel - jekk mhux direttament anke indirettament - biex is-St.

John's Ambulance Brigade tiġi fused fir-Red Cross Society.

Mela hawn Malta hawn lok ta' dan kollu?

Mela kemm hawn volontiera hawn Malta?

ONOR.

LOUIS GALEA: Naħseb li l-Onor.

Mifsud Bonnici huwa żbaljat f'din l-approach.

Għaliex l-ewwelnett dan l-avviż ta' l-1926 kulma kien qal hu li setgħu jissejħu "the St. John's Ambulance Association and the Red Cross Society of Malta".

Jiġfieri ma tahomx xi mansjoni legali.

(Interruzzjonijiet) Iva, imma l-ewwelnett illum il-ġurnata is-St.

John's Ambulance Brigade tagħti servizz importanti imma pjuttost ċirkoskritt għal dak illi huwa first aid, training u affarijiet simili.

J'Alla din is- soċjeta' żżid dawn il-funzjonijiet u tikber imma m'għandniex issa nħaltu ż- żewġ affarijiet!

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: Jekk in-natura tas-St.

John's Ambulance Brigade hija li jagħmlu l-first aid u r-Red Cross għandha l-istess natura, mhux aħna qegħdin inħalltuhom dawn l-affarijiet (Interruzzjonijiet) Il-kumment illi sar mill-kelliemi ta' qabli, jiġifieri li jekk jista' jkun dawn jinkorporaw, mhuwiex xi kumment ikrah.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mhux minna jiddependi jekk dawn jinkorporawx jew le.

ONOR.

DOM MINTOFF: Minna jiddependi wkoll għax aħna lit-tnejn ngħinu.

Kull darba qed naħslu jdejna qisna Pilatu!

Lis-St.

John's Ambulace Brigade ngħinuhom, fil-fatt aħna sibnilhom il-premises.

Ma nafx kif kull darba qed niġu miżinterpretati.

Nerġa' ngħid li n-natura tagħhom mhux aħna għamilniha.

ONOR.

LOUIS GALEA: Le, aħna ma naqblux li n-natura tagħhom hija l- istess, għalkemm għandhom funzjonijiet illi f'xi partijiet ta' l- għanijiet tagħhom joverlappjaw.

ONOR.

DOM MINTOFF: Issa qed nipprovaw insibu l-irqaqat fil-kliem li ma jfissru xejn.

Il-funzjoni u n-natura mhux xorta f'dan il-każ!

Allura għalfejn qed nipprovaw nagħmlu hair splitting!

Jekk per eżempju, s-St.

John's Ambulance Brigade tmur f'xi ground ħalli jekk jinqala' xi ħaġa, u tagħmel l-emergency services, ir-Red Cross l-istess se tagħmel.

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: Bir-rispett kollu imma r-Red Cross ma tagħmilx l-affarijiet li tagħmel is-St.

John's Ambulance Brigade.

Is-St.

John's Ambulance Brigade qegħda għal meta xi ħadd iweġġa' u tiġi l-karozza u tieħdu imma r-Red Cross mhux dak li tagħmel.

ONOR.

DOM.

MINTOFF: Skond l-Istatut, in-natura tar-Red Cross hija li jgħinu f'dawn l-affarijiet u s-St.

John's Ambulance, ġew maħluqin għal dawn l-affarijiet wkoll.

Il-kelliem ta' qabli semma' l-gwerra.

L-Għaqda tar-Red Cross m'għadhomx iktar għal gwerra biss u ilhom ħafna li qalbu għal diżastri oħra u l-artijiet tal-paċi.

Is-St.

John's Ambulance Brigade ukoll kienu għall-gwerra u qalbu.

Naturalment l-iktar li jsiru diżgrazzji u l- iktar li jkun hemm bżonn għajnuna huwa fi żmien il-gwerra, jekk ikun hemm gwerra.

Issa n-natura qegħda hemm.

Il-common sense jurik li meta għandek żewġ organizazzjonijiet, ma tħallihomx jinħlew billi jagħmlu l-istess ħaġa.

Għaliex?

Għax dan mhux bħal meta għandek żewġ organizzazzjonijiet, waħda ġo Sqallija u l-oħra ġo Ruma li huma żewġ postijiet kbar u allura jista' jkun li waħda qed tagħmel ħaġa u l-oħra qed tagħmel oħra.

Hawn Malta m'hemmx lok li jkollok żewġ organizzazzjonijiet jagħmlu l-istess ħaġa.

Jekk jista' jkun dawn għandhom jiġu amalgamati f'ħaġa waħda u jiftehmu bejniethom biex ir-Red Cross tagħmel ħaġa u St. John's Ambulance Brigade tagħmel ħaġa oħra.

Din hija r-rakkomandazzjoni li qegħdin nagħmlu la l-Gvern qed igħin.

Min ikun qed igħin għandu s-saħħa fir-rakkomandazzjonijiet tiegħu, pero' min joqgħod newtrali m'għandux saħħa.

Ma nistgħux noqogħdu naħslu jdejna u ngħidu li mhix affari tagħna.

Dan mhux għal ġid ta' kulħadd u tagħhom ukoll?

Jekk għada r-Red Cross teħles mix-xogħol li toqgħod tmur il-ground u jafu li f'dik il-ħaġa huma responsabbli huma, aħjar milli jmorru t-tnejn flimkien ġol-ground u wieħed ikun jismu Red Cross u l-ieħor ikun jismu St. John's Ambulance Brigade.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Du Puis.

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: In realta', l-għanjiet tagħhom huma kompletament differenti.

Per eżempju qatt smajt bis-St.

John's Ambulance Brigade li fil-każ ta' terrimot fejn Sqallija jibagħtu ...

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Edwin Grech.

ONOR.

EDWIN GRECH: L-Istatut igħid li hemm areas fejn hemm overlapping.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: Jien ma nifhimx f'ħafna affarijiet imma fl- isports nifhem u nista' ngħid li qatt ma rajt lir-Red Cross, per eżempju, tieħu ħsieb xi diżastru li jista' jiġri fi ground tal-football.

Mhix dik il-mansjoni tar-Red Cross.

Hawn Malta, is-St John's Ambulance Brigade kienet tmur l-istadium biex jekk xi player iweġġa' tieħdu bl-ambulanza tagħha.

F'każ li xi player iweġġa' kien ikollhom ukoll barmil bl-ilma u sponża li tant kienet tkun tinten li l-player iqum jiġri li ma jmorrux ipoġġuhielu ma' wiċċu.

Jekk ikun hemm xi manifestazzjoni pubblika, tas- St.John's ikunu hemm ...

(Interruzzjonijiet) Jien ma ngħidx li dik il- mansjoni hija fl-ambitu ta' dak li tagħmel ir-Red Cross.

ONOR.

DOM MINTOFF: Din għadna ma rajnihiex tiffunzjona imma biex tiffunzjona trid timxi skond dak li hemm fl-Istatut.

Issa skond l-Istatut, in-natura tagħhom tidher li hija l-istess.

Aħna qed nirrakkomandaw - u naħseb li intom taqblu magħna, jiġifieri m'hemmx għalfejn din id-diskussjoni twila - li jekk jista' jkun ma jkunx hemm duplication of services, u dan huwa fl-interess ta' kulħadd.

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Louis Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Dawn l-argumenti kollha jirriżultaw mill-fatt li għalkemm din il-Liġi hija tajba, hawnhekk we're missing the wood for the trees.

Għaliex?

Għax qabel ma tressaq dan l-Abbozz dwar l-Għaqda tar-Red Cross, imissu tressaq quddiemna a national disaster plan li juri kif se nippreparaw għall-kontiġenza ta' xi inċident f'pajjiżna.

Ir-Red Cross hija tajba, pero' hija sempliċement feles tan-national disaster plan.

S'issa, safejn naf jien, għadha ma tressqitx fil-Parlament skema li turi kif għandna nkunu ppreparati jekk jinqala' xi diżastru.

Kieku tressaq quddiemna n-national disaster plan, imbagħad konna ninfilzaw fih r-Red Cross Society, is-St.

John's Ambulance Brigade u kwalunkwe għaqda oħra dawn l-affarijiet kollha u konna nagħmlu pjan nazzjonali ta' emerġenza.

Għalhekk saru dawn l-argumenti kollha u kif waħda se tidħol fuq l-oħra.

Għalhekk nirrakkomanda lill-Ministru biex il-pass li jmiss - li suppost ġie qabel dan tar-Red Cross Society - dwar kif se nagħmlu pjan nazzjonali biex nilqgħu għal xi diżastru, nippjanawh flimkien.

THE CHAIRMAN: Aktar kummenti?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi klawsola 6.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 6 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

KLAWSOLA ĠDIDA 7

NEW CLAUSE 7

ONOR.

LOUIS GALEA: Sur President, se nressaq Klawsola Ġdida 7, għall- Ewwel Qari.

L-Iskrivan tal-Kamra qara n-nota marġinali u l-klawsola tqieset li nqrat l- Ewwel Darba, skond l-Ordni Permanenti Nru. 101.

ONOR.

LOUIS GALEA: Sur President, nipproponi t-Tieni Qari ta' Klawsola Ġdida 7:

"D" Minnufih wara l-klawsola 6, għandha tidħol il-klawsola ġdida li ġejja:

"Tneħħija ta' għarfien.

Il-Kamra tista' f'kull żmien fejn jidhrilha li s-Socjeta' ma tkunx qed timxi in konformita' ma' l-artikolu 3 ta' dan l-Att, tgħaddi riżoluzzjoni li biha tneħħi l-għarfien mogħti lis-Soċjeta' bis-saħħa ta' dan l-Att u tista' b'riżoluzzjoni simili terġa' tagħti dak l-għarfien; u fejn dak l-għarfien ikun imneħħi d-dritt tas-Soċjeta' li tuża l-emblema tas- Salib l-Aħmar imsemmi fis-subartikolu (1) ta' l-artikolu 4, jkun sospiż kif ukoll l-eċċezzjoni favur is-Soċjeta' li hemm fis-subartikolu (2) ta' l- artikolu 4.".

"D" Immediately after clause 6, there shall be added the following new clause:

"Withdrawal of recognition.

The House may at any time where it considers that the Society is not acting in conformity with section 3 of this Act, pass a resolution, whereby the recognition given to the Society in virtue of this Act, may be withdrawn and may by a similar resolution restore such recognition; and where such recognition is withdrawn the right of the Society to use the Emblem of the Red Cross referred to in subsection (1) of section 4 shall be suspended as shall also be the exception in favour of the Society contained in subsection (2) of section 4.".

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Mr Chairman, din il-klawsola, kif inhija miktuba qed tirreferi biss għal meta s-soċjeta' tiddipartixxi mir-regoli u l-prinċipji tal-Moviment Internazzjonali u mhux meta hi ma tosservax ir- regoli ta' l-Istatut tagħha.

Jekk is-Soċjeta titmexxa b'mod li ma jagħtux kas l-Istatut, ma jiltaqgħux darba fis-sena u ma jagħmlux auditing tal- kontijiet, il-Parlament ma jistax jindaħal in vista ta' dik l-emenda għax dik qegħda marbuta ma' klawsola 3 biss.

Għaliex qegħda marbuta ma' klawsola 3 biss?

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Dan l-argument m'aħniex ċerti fuqu.

Aħna qegħdin nagħtu rikonoxximent lil din l-għaqda nazzjonali minħabba l-impenji tagħna li dħalna għalihom taħt il-Konvenzjonijiet ta' Ginevra.

Jiġifieri dan ir- rikonoxximent qed nagħtuh purche' din l-għaqda nazzjonali taderixxi għal dawk ir-regoli u prinċipji tal-Moviment Internazzjonali.

Jekk dak li qed igħid l-Onor.

Mifsud Bonnici jseħħ u din l-għaqda per eżempju, ma tippreżentax il-kontijiet tal-verifika u tikser xi provvediment ta' l- Istatut, ma naħsibx, li dak għandu jkun il-bażi ta' l-irtirar tar- rikonoxximent.

Dak huwa l-bażi ta' azzjoni ta' vot ta' sfiduċja li tittieħed fi ħdan is-soċjeta' nnifisha jew fi ħdan l-Assemblea Generali nnifisha.

(Interruzzjonijiet) Imma inti m'għandekx tassumi li l-Assemblea Generali mhix se tagħti kas b'mod kritiku ta' vjolazzjoni ta' l-Istatut innifsu.

Ma naħsibx li għandna noqogħdu nidħlu fl-intern ta' soċjeta awtonoma.

Dik għandha tkun ħaġa li hija mħolliha għal-liberu arbitriju tal- Membri jew fil-Kumitat ta' Tmexxija jew fl-Assemblea Ġenerali.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: Dan huwa obbligu kemm tas-soċjeta' li rrikonoxxiethom minn Ginevra u kemm tagħna li rrikonoxxejnihom minn hawn Malta.

Jekk huma ma jaqdux il-funzjonijiet kif inhuma speċifikati fl-Istatut illum u kif jistgħu jemendawh - għax aħna qed nagħtuhom iċ-ċans li jemendawh huma, pero' ma jistgħux jmorru kontra skopijiet ġenerali u jgħidu li magħhom ma jaċċettawx Musulmani ...

ONOR.

LOUIS GALEA: Kieku jagħmlu dan li qed jgħid l-Onor.

Mintoff, ikunu qed jikkolpixxu wieħed mill-prinċipju fundamentali.

ONOR.

DOM MINTOFF: Kieku kellhom igħidu li wieħed Musulman ma jistax jidħol membru tar-Red Cross, aħna nkunu fl-obbligu li nneħħulhom ir- recognition.

ONOR.

LOUIS GALEA: F'dak il-każ dan ikun qiegħed jivjola wieħed mill- prinċipji fonda-mentali tal-Moviment Inter-nazzjonali.

Din l-emenda tgħid illi ma jistax ikun hemm diskriminazzjoni abbażi ta' razza.

ONOR.

DOM MINTOFF: Jien għidt li jekk Geneva torqod għal xi raġuni oħra, huwa obbligu tagħna ...

(Interruzzjonijiet) La qed tgħid hekk, int qed tħalli lill-Geneva biss taħdem u mhux qed tagħti l-inizjattiva lilna wkoll.

ONOR.

LOUIS GALEA: F'dan il-każ partikolari nassigura lill-Onor.

Mintoff li mhux hekk.

Kieku dak il-każ kellu jiġri bl-emenda li għadni kemm ressaqt għal klawsola ġdida, aħna jkollna l-obbligu illi wieħed jistaqsi għar-recognition li jkun ta.

THE CHAIRMAN: Hawn rimarki?

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hija li klawsola ġdida 7 tiġi moqrija t-Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u Klawsola Ġdida 7 ġiet moqrija t-Tieni Darba.

ONOR.

LOUIS GALEA: Nippro-poni li Klawsola Ġdida 7 tkun tifforma parti mill-Abbozz ta' Liġi.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija li Klawsola Ġdida 7 tifforma parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola Ġdida 7 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 1 - Titolu fil-qosor.

Clause 1 - Short title.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Għall-ewwel klawsola għandi din l-emenda, Mr Chairman:

"E" Fi klawsola 1:

(a) minflok il-kliem "Soċjeta' Maltija tar-Red Cross" għandhom jidħlu l-kliem "Soċjeta' Maltija tas-Salib l-Aħmar - Malta Red Cross Society"; u

(b) minflok il-kliem "Intern u Żvilupp Soċjali" għandhom jidħlu l- kliem "Protezzjoni Ċivili".

"E" In Clause 1:

(a) for the words "Malta Red Cross Society" there shall be substituted the words "Soċjeta' Maltija tas-Salib l-Aħmar - Malta Red Cross Society"; and

(b) for the words "Home Affairs and Social Development" there shall be substituted the words "Civil Protection".".

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: L-isem tas-Soċjeta' hemm għalfejn ikun "Soċjeta' Maltija tas-Salib l-Aħmar"?

Jekk ngħidu "Soċjeta' tas-Salib l- Aħmar" mhux biżżejjed?

L-isem tagħha jiddenota li hija Maltija jekk almenu ma rridux neskludu lil Għawdex minnha.

ONOR.

LOUIS GALEA: Pero', imbagħad it-test Malti ma jistax ikun riduttiv fil-konfront tat-test Ingliż għaliex fit-test Ingliż trid tgħid "The Maltese Red Cross Society".

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Le, fl-Ingliż trid tagħmilha "Soċjeta' tas- Salib l-Aħmar."

L-isem tas-Soċjeta' mhux l-istess jibqa'?

Din żgur żbaljata.

Jekk l-isem tas-Soċjeta' huwa tas-Salib l-Aħmar fl-Ingliż irid jibqa' l-istess.

Mela fil-Liġi nittraduċu l-isem?

Dak fl-ismijiet tagħmilhom, darba tikteb Carmelo u darba Karmenu, skond fejn jaqbel.

Fil- liġijiet mhux l-istess isem inżommu?

ONOR.

LOUIS GALEA: Fil-fatt l-emenda hekk hi.

Qed nemendaw ukoll it- test Ingliż biex l-isem ikun bilingwu.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Biex ikun bil-Malti.

ONOR.

LOUIS GALEA: Le, biex ikun bit-tnejn.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Imma għalfejn?

ONOR.

LOUIS GALEA: Għaliex minħabba l-karattru internazzjonali tas- Soċjeta' aħna adottajna s-sistema li l-isem ikun il-ħin kollu bilingwu; "Soċjeta' Maltija tas-Salib l-Aħmar" - "The Malta Red Cross Society".

(Interruzzjonijiet) Fil-letterheads, anke jekk m'għamilnihiex fil-liġi, is- sens komun igħidlek li int għandek tagħmel letterhead b'titolu bilingwe.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija emenda "E" kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "E" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 1, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 1, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Chairman, biex inkunu konformi nipproponi din l- emenda għat-Titolu:

"F" Minflok il-kliem "Socjeta' Maltija tar-Red Cross" fit-Titolu għandhom jidħlu l-kliem "Socjeta' Maltija tas-Salib l-Aħmar - Malta Red Cross Society".

"F" For the words "Malta Red Cross Society" in the Title, there shall be substituted the words "Socjeta' Maltija tas-Salib l-Aħmar - Malta Red Cross Society".".

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hija l-emenda għat-Titolu.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "F" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija t-Titolu, kif emendat.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

It-Titolu, kif emendat, għadda nem. con. u ġie ordnat biex isir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

ONOR.

LOUIS GALEA: Nitlob il-permess tal-Kumitat biex l-Iskrivan tal- Kamra jkun awtorizzat jikkorreġi xi żbalji ta' l-ortografija fl-Abbozz ta' Liġi.

THE CHAIRMAN: Hawn qbil?

(Onor. Membri: Iva)

Il-Kumitat qabel li l-Iskrivan tal-Kamra jkun awtorizzat li jikkorreġi xi żbalji ta' l-ortografija fl-Abbozz ta' Liġi.

Il-Kamra rriżumiet u l-President tal-Kumitat irrap-porta l-Abbozz ta' Liġi mgħoddi b'emendi.

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IS-SIGURTA' SOCJALI

SOCIAL SECURITY (AMENDMENT) BILL

L-Ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mit-8 ta' Ġunju, 1992.

Il-mistoqsija reġgħet tqegħdet.

MR SPEAKER: L-Onor.

Freddie Micallef huwa in possession.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Mr Speaker, il-bieraħ mingħajr ma xtaqt kelli nagħmel referenza għad-diskors li sar mill-Onor.

Antoine Mifsud Bonnici, li bħalu saru diversi drabi.

Nerġa' ngħid li ma xtaqtx immur lura għaliex, kif diġa' għidt, aħna inħossuna kburin li l-istess nies li ma tantx kienu favur dawn l-affarijiet, illum qed jagħtu sehemhom ħalli dan il-qasam ikompli jikber u dawn il-prinċipji tal-ġustizzja soċjali u ta' l-ugwaljanza li aħna għamilna minn kollox sabiex inkattru f'dan il-pajjiż, ikomplu jiġu msaħħa anke mill-Gvern tal-lum.

Ħafna kienu li tkellmu dwar dawn l-emendi, Mr Speaker, pero' jien m'inix se nagħmel referenza għal dak li ntqal min-naħa l-oħra tal-Kamra u kemm jista' jkun m'inix se nirrepeti dak li ntqal minn din in-naħa.

B'danakollu, wieħed irid igħid li l-iskop ta' l-emendi li għandna quddiemna sabiex inkomplu nemendaw il-Liġi ta' l-1987 dwar is-Sigurta' Soċjali hu sabiex inneħħu xi anomaliji li dwarhom il-Gvern diga' tkellem diversi drabi għaliex għamel propaganda kemm felaħ għalfejn fuq it-tneħħija ta' dawn l- anomaliji.

Jien ngħid li huwa sewwa li jitneħħew l-anomaliji minn ċertu sezzjonijiet tal-Liġi.

Dan sar kemm f'dawn l-aħħar ħames snin,kemm fil- ħames snin ta' qabel, u kif ukoll matul l-Amministrazzjoni ta' Gvern Laburista.

Pero' din id-darba filwaqt li tabilħaqq qegħdin inneħħu ċertu anomaliji - u, nerġa ngħid, huwa sewwa illi dawn l-anomaliji dejjem naraw kif neliminawhom - jidhirli li qegħdin noħolqu diversi anomaliji oħra li ħafna minnhom huma anke aktar gravi minn dawk li qegħdin neliminaw b'dawn l- emendi.

Per eżempju, l-Partit Nazzjonalista fil-gvern, f'dawn l-aħħar snin saħaq kemm felaħ bl-għajta li jrid sigurta' soċjali msejsa fuq solidarjeta' u ġustizzja soċjali.

Dan huwa kliem sabiħ, kliem li jaqbel miegħu kull min jixtieq il-ġid f'dan il-qasam pero' meta tara l-fatti, tinduna li dan il- kliem mhux qed jiġi attwat.

Nista' ngħid li mhux l-ewwel darba li smajna lill-Ministru Galea u l-Ministru Hyzler igħidu li l-Gvern preżenti jrid li jkollna servizzi soċjali personalizzati.

Issa kieku veru qed nagħmlu minn kollox ħalli jkollna servizzi soċjali personalizzati, x'inhi r-raġuni li filwaqt li nneħħu anomalija, noħolqu waħda jew tnejn?

Kieku jkollna servizzi soċjali li wieħed jista' jindaga sewwa fuqhom u kieku nkunu nistgħu nagħmlu streamlining tagħhom, kieku ma noħolqux l-anomaliji li nħolqu b'dawn l-emendi tal-lum u b'oħrajn li saru matul dawn l-aħħar snin.

Waqt li konna qed niddiskutu dawn l-emendi, jien ma stajtx ma nagħmilx referenza għad-diskors li għamel il-Ministru Hyzler fejn qal li se jagħmel minn kollox sabiex il-bord li jgħaddi n-nies b'invalidi jimxi bl- aktar mod serju.

Lanqas ma stajt ma nagħmilx referenza għal dak li qal l- Onor. John Vella - u jiddispjaċini li bħalissa mhux qiegħed hawn - madwar tliet ġimgħat ilu.

Dan għamel referenza għal dawk li jiġu boarded out, għamel attakk fuq il-boards li kien hemm fi żmien Gvern Soċjalista, qal li t-tobba li kien hemm kienu kollha ta' twemmin Laburista u qal li ħafna minn dawk li għaddew bord jew ma kienu morda xejn jew inkella jekk kienu morda ġew trattati ħażin mill-Amministrazzjoni Soċjalista.

Dan kien il-qofol tad- diskors tiegħu.

L-Onor.

Vella qal li ltaqa' ma' tabib u ddiskuta miegħu dawn l-affarijiet u dan ta' l-aħħar beda jisħaq fuq il-fatt li bir-raġun certi impjegati tac-civil għaddew board, tant kienu trattati ħażin li - b'dak li għaddew minnu ħassew djufija fil-qalb jew fil-moħħ - għamlu sewwa li għaddewhom.

Jien lill-Onor.

John Vella ngħidlu li għamilt snin Ministru responsabbli minn dan il-qasam u niftakar li kien hemm tobba ta' kull kulur u twemmin differenti minn xulxin bħalma għandu dritt ikun kulħadd, u jien żgur li qatt ma kellimt wieħed minnhom rigward x'individwu li kien se jersaq bord.

Żgur li ma ġegħilt lil ħadd ikellem lil xi individwu rigward xi bniedem li jkun se jersaq quddiemhom.

Jien għamilt minn kollox sabiex mal-Ministru tas-Saħħa naraw li jkun hemm nies integri, nies serji, nies li jagħmlu dak li titlob minnhom il-liġi.

L-Onor.

Vella qal li l-parti l-oħra tan-nies li għaddew bord, tant kienu ġew trattati ħażin, li l-mod li kienu qegħdin jgħixu effettwalhom saħħithom.

Fl-1972 u fl-1973 kien hemm impjegati li kienu jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tiegħi u dawn dehru quddiemi darba biss, fejn jien għidtilhom sabiex f'dak li huma kienu responsabbli minnu jorganizzawh, jaraw li jagħti l-frott u jaraw li l-flus tal-poplu jintużaw sewwa biex joħroġ ir-riżultat li huwa mistenni minnhom.

Per eżempju, niftakar li l-winery tal-Buskett kienet ilha s-snin abbandunata.

Min kien responsabbli minnha nista' naccertak li mingħajr għajjat ta' xejn tajnih struzzjonijiet sabiex din il-winery jorganiżżaha ħalli meta jiġu delegazzjonijiet minn barra minn Malta, minflok ma nagħtuhom inbid kummerċjali ta' ditta jew ta' oħra, nkunu nistgħu noffrulhom inbid ġenwin prodott taħt is-sorveljanza tan-nies tagħna ħalli nittratawh bl-aħjar mod.

Issa dan suppost li kien kapaci għaliex kien kwalifikat u anke studja barra bis-saħħa ta' Gvern Soċjaltista ta' l-1955.

Dawn huma affarijiet li ma tistax ma tirrepetihomx għaliex tweġġa meta dak li jkun tgħallem bi flus il-poplu ħalli nkunu nistgħu nagħmlu avvanz f'diversi oqsma u ma jagħtix ir-riżultati mixtieqa.

(Interruzzjonijiet) Għal Galea qed ngħid.

Dan studja barra fi żmien il-Prim Ministru Mintoff.

Wara li tajtu dawn l-instructions, għamel ċerti-fikat, ħareġ sick u t- tobba ta' dak inhar għaddewh bord għal 13-il sena sħaħ.

Dan qed nagħmel referenza għalih biex nuri l-inġustizzji li jsiru.

Għal 13-il sena sħaħ dan ħadem band'oħra, qagħad igawdi l-flus ta' l-Invalidity Board li ma kienx jimmerita u wara 13-il sena li kien ilu boarded out, tela' Gvern Nazzjonalista u l-individwu li ġegħilni nsemmi llejla l- Ministru Mifsud Bonnici, reġa' lura mal-Gvern b'aktar saħħa - mhux biss fiżika imma anke fil-pożizzjoni tiegħu - u talli seraq 13-il sena minn flus il-poplu, malli daħal tawh grad aktar għoli permezz ta' l emendi li saru u għalhekk li ftit ilu għidt li nħolqu aktar anomaliji.

Bl-emendi li saru s- sena l-oħra, għal kull xahar li beda jaħdem mill-1987 għamlitlu tajjeb għal dawk is-snin li gawda mill-flus ta' l-Invalidity Board meta inġustament ħa flus il-poplu.

Dawn qed jagħmel tajjeb għalihom billi kull xahar u kull sena jiġu akkreditati lilu l-kontribuzzjonijiet għal dak iż-żmien illi fih kien invalidat.

Issa bħal dan kien hemm oħrajn u la ħadd għajjat magħhom u lanqas ħadd ittrattahom ħażin.

Huma dehrilhom li ma ridux jaħdmu taħt Gvern Laburista, li għandu sistemi differenti minn dawk tal-Gvern tal-lum, fis-sens li aħna konna nippretendu li l-frott ta' ġurnata xogħol għandu jkun aktar minn dak li jippretendi l- Gvern tal-lum.

Aħna konna nippretendu li mill-ħajja għandna nieħdu iktar milli jippretendi l-Gvern tal-lum, li jħalli l-affarijiet jiġru ħalli ma jinkriminax ruħu.

Dawn in-nies ma riedux jaħdmu taħt din is-sistema u allura għaddew bord, imbagħad malli tela' dan il-Gvern, reġgħu lura.

U biex noħolqu anomalija fil-konfront ta' nies oħra li veru kienu morda u ma setgħux jidħlu lura, lil dawk li reġgħu lura għax-xogħol, tawhom iċ-ċans biex, mil-lat ta' kontribuzzjonijet tas-sigurta' soċjali, jagħmlu tajjeb għal meta kienu boarded out u b'hekk ipattulhom għal dak li għamlu!

Jien nerġa' ngħid li jiddispjaċini li l-Onor.

Vella mhux qiegħed hawn, għax kieku kont nistaqsih.

Għalhekk saret dik il-liġi, sabiex isir dan l- abbuż minnha, u l-Gvern stess igħin ħalli jsiru dawn l-affarijiet illi żgur la jagħmlu unur lill-Gvern u lanqas lil kull min għandu x-xewqa li jara li l-liġi li għamilna tagħti l-frott mixtieq billi tgħin lil dak li tabilħaqq ikun marad?

Dawn huma affarijiet li jagħmlu ġid lil din il-liġi?

Għalhekk jien qed ngħid li bl-affarijiet li qegħdin nagħmlu - u bl-Abbozz li hawn quddiemna qed inkomplu ngħarrqu s-sitwazzjoni - qed ngħinu lil min jinganna, lil min isib it-toqob minn fejn igħaddi u lil min isib min igħinu, ħalli flus li skond il-liġi mhux suppost li jmorru għandu, fil-fatt jeħodhom hu u minn fuq ngħidulu "grazzi".

Ħaġa oħra li xtaqt nitkellem dwarha - u s'issa ma ssemmietx - hija l- inċentivi li ħareġ dan il-Gvern tliet snin ilu.

Għaliex f'dawn l-aħħar sentejn jew minn mindu ngħataw dawn l-inċentivi, qed isir abbuż minn din il- liġi u dawk in-nies li ħadu l-inċentivi u ħadu somma flus, jew kienu marbuta li ma jistgħux jirreġistraw għal 18-il xahar jew inkella kienu marbuta li għall-istess tul ta' żmien ma jista' jkollhom l-ebda saħħa li jirreġistraw fil-Part I tar-Reġistru?

U għaliex dawn ta' l-aħħar wara erba' xhur mhux talli ma kienx hemm għalfejn imorru jirreġistraw imma talli sabu ruħhom impjegati tal-Gvern jew ta' korpi parastatali filwaqt li l- oħrajn - forsi għax għandhom kulur politiku differenti - minflok ma ngħataw l-impieg, ġew imċaħħda li jieħdu l-employment benefit għal sitt xhur għax iffirmaw li għal 18-il xahar ma jistgħux imorru jirreġistraw - u allura la ma jirreġistrawx taħt il-Part 1 ma kellhom l-ebda dritt li jieħdu l- unemployment benefit - u allura lanqas kellhom dritt illi jieħdu l- assistenza soċjali u fl-aħħar ġie deċiż li din tingħatalhom?

Jien qed ngħid li filwaqt li qegħdin niftaħru li għandu jkollna ġustizzja u solidarjeta' u li s-servizzi soċjali jkunu personalizzati, l-Gvern qed igħid li għandhom ikunu personalizzati mhux biex jara min hu batut u biex il-liġi napplikawha u naraw kif inbiddluha ħalli jkun hemm aktar ġustizzja sena wara l-oħra imma b'tali mod li jinvolvi l-kulur politiku, l-individwu u l-fatt li jekk għandu min jgħinu mal-Gvern tal-ġurnata jieħu l-benefiċċju jew aktar minn hekk, jieħu l-job lura u min m'għandux min igħinu għax hu ta' kulur politiku ieħor, jaqa' taħt l-għajnuna soċjali li kif inhi llum żgur li ma tistax tgħix u tgħajjex familja biha.

Allura dawn mhux anomaliji kbar li l-Ministru George Hyzler stqarr hawnhekk li jrid jarahom immedjatament u bis-serjeta' ħalli dawn il-ħneżrijiet ma jkomplux isiru?

Ħaġa oħra li l-kelliema ta' qabli ma tkellmux fuqha, hija l-allowance tal- ġenitur.

Jiddispjaċini li se jkolli nerġa' nagħmel referenza għall-Onor.

Antoine Mifsud Bonnici, bniedem li għandi grazzja miegħu u li nieħu pjaċir inkellmu għax naf li hu bniedem dedikat.

Fl-ewwel diskors li għamel, kien ħadha bi kbira - u anke meta nitkellem jien, ġieli nagħmel hekk - għaliex aħna konna ġbidnielu l-attenzjoni u għidnielu li l-wegħda ta' l-allowance tal-ġenitur marbuta mat-tlett itfal ta' inqas minn 11-il sena li kienu għamlu qabel l-1987 kienet Lm2 li hija marbuta mas-somma ta' Lm2,400 u li llum qegħda madwar Lm2,600.

Niftakar dak inhar qal: Issa nurukom meta nkunu ilna hawn tliet snin, erba' snin jew ħamsa x'nagħmlu.

Qed ngħid dan biex nuri li għalkemm għaddiet leġislatura u bdejna oħra, l-allowance tal- ġenitur għadha dik li kienet, apparti ż-żidiet li kien hemm ta' dak li ngħata f'kull Budget.

Il-bqija din iż-żieda baqgħet marbuta mas-somma ta' Lm2,400.

Mhux anomalija li bniedem li jaqbeż is-somma b'Lm1, inħallu l-eta' ta' 11-il sena u ngħidu li l-Gvern għandu dritt jagħmel dan!

Min jaqbeż is-somma b'Lm1 ma jeħux l-allowance tal-ġenitur - u għalkemm hawn madwar 55,000 ġenitur li qatt ma qabżu aktar minn Lm13,000 b'dawn il-parametri li rabat il-Gvern - u min qiegħed b'Lm1 taħt dik is-somma, jieħu l-allowance xorta.

Meta aħna tajna ċ-children's allowance aħna qatt m'għidna li t-tfal tat- tali miljunarju mhu se nagħtuh xejn.

Aħna ma ħloqna l-ebda anomalija u tajna lil kulħadd mingħajr distinzjoni.

Meta saret il-wegħda ta' allowance lill-ġenitur li kulħadd interpretajniha li se ssir bħalma sar minn Gvern Laburista f'dak li għandu x'jaqsam ma' children' allowance u ma nafx għalfejn l-Onor.

Antione Mifsud Bonnici ħadha bi kbira għax għidnielu.

Dan hu l-loqom li se tagħtu lill-mara tad-dar, li għidtu li għandha d-dritt għall-għajnuna tax-xogħol li qegħda tagħti?

Jien ngħidlu li llum qegħdin fis-sitt sena u hemm anomalija kbira għaliex jien ċert li hemm mijiet ta' nies li jaħdmu għal rashom u jaqilgħu anke d- doppju ta' dak li jaqbeż b'Lm1 u qegħdin jieħdu din għaliex b'xi mod jirranġaw, imbagħad hemm oħrajn li għaliex fil-paga jidher li qegħdin jaqbżu b'Lm1 jew b'Lm10 qegħdin jibqgħu b'xejn.

Jien inħoss li din hija anomalija kbira li l-Gvern ħaqqu raha d-doppju għaliex kienet wegħda tiegħu.

Din mhix xi ħaġa li kienet hemm u qiegħed itejjibha.

Nerġa' ngħid li din hija anomalija maħluqa mill-Gvern u qiegħed jipperpettwaha.

Allura min se jemmen lil dan il-Gvern meta jgħid li s-servizzi soċjali jħares lejhom b'solidarjeta' u b'mod personalizzat meta mbagħad naraw dawn l- affarijiet li qegħdin joħolqu anomaliji kbar?

Fi żmien Gvern Laburista l-bonus konna norbtuh mal-bonus nazzjonali u l- parti li kien jieħu l-ħaddiem kien jeħodha wkoll l-anzjan u llum dan il- Gvern, b'makakkerija kbira għamel bonus biex taparsi qed jagħmel bonus mill- bidu hu, rabtu ma' min jaħdem biss u la tah lil min jieħu l-benefiċċji, la lil min jimrad u lanqas lill-anzjani.

Dak li kien jifraħ għaliex il-Lm116 li jieħu - li bnejnihom tul is-snin - kienu qegħdin jiżdiedu, dan il-Gvern waqqafhom qisu hu mhux parti mill-familja u qisu mhux qed iħallas aktar milli kien iħallas qabel ta' l-istess oġġetti.

Din hija anomalija oħra bħalma hija anomalija li meta nagħtu ż-żidiet ma nagħmlu tajjeb f'xejn ħlief li norbtu kollox maż-żewġ terzi ħalli dak li jkun jieħu żewġ terzi tal-parti li tkun marret f'żieda biss u ma jintlaqatx minn dak illi qed imur bħala eżenzjoni mit-taxxa, li żgur li ma tmissx lil ċerti anzjani.

Dan kollu jfisser li l-anzjani u l-invalidati tagħna, li tant qegħdin niftaħru li qegħdin ngħinuhom, mhux talli qegħdin nagħmlulhom erosion bl- għoli tal-ħajja, talli bil-mod il-mod qegħdin innaqqsulhom mis-saħħa li tahom Gvern Laburista li bena s-servizzi soċjali fuq prinċipji li llum dan il-Gvern, għalkemm igħid li qed jemmen fihom, bil-fatti qed jipprova jiżgiċċahom, billi jelimina xi sezzjonijiet tas-soċjeta' minn ċerti benefiċċji b'mod li wara ftit snin iħossu dan l-iżvantaġġ għax ma jkollhom xejn x'jagħmel tajjeb, għal dak li qed jiġri llum fil-pajjiż.

Hawnhekk qed noħolqu anomaliji kbar, minkejja li l-Gvern qed jiftaħar li l-iskop ta' dawn l-emendi hu li jelimina ċerti anomaliji.

Jiġifieri waqt li qed neliminaw anomaliji li fil-parti l-kbira minnhom huma żgħar, qed noħolqu anomaliji kbar, u jekk nibqgħu sejrin b'din is-sistema, għad jasal żmien meta jerġa' jkollna nies li jkunu jgħixu bis-servizzi soċjali imma jkunu qed igħixu fi stat ta' faqar, għax ma jkunux jistgħu jlaħħqu mal-ħajja.

Kif għidt, qed neliminaw anomaliji żgħar filwaqt li noħolqu anomaliji kbar.

Per eżempju, sar ħafna ftaħir li qed jiġu eliminati anomaliji fil- każ tal-pensjoni ta' l-invalidita' billi jiġu akkreditati l-bolol.

Imma hemm pensjonanti li mhumiex se jgawdu minn din il-miżura sempliċement għax wara l-1979 kellhom ftit bolol akkredati, ta' eta' żgħira irtiraw bil- pensjoni ta' l-invalidita' u allura b'dak li qed nagħmlu mhux se jkollhom biżżejjed bolol akkreditati għall-finijiet tal-pensjoni taż-żewġ terzi.

Allura jekk verament qed infittxu li nagħmlu servizzi soċjali personalizzati, almenu ma nikkonsidrawx din is-sezzjoni żgħira ta' nies li ma tinvolvix mijiet ta' eluf kbar ta' liri?

Jekk verament irridu nagħmlu l-affarijiet bis-serjeta', m'għandniex naraw b'dak li qed nagħmlu ma tinħoloqx anomalija ikbar?

Miżura oħra li hemm f'dan l-Abbozz ta' Liġi li bih qed nemendaw il-Liġi ta' l-1987 hija l-miżura tal-pensjoni kommutata.

Jien nista' nistqarr li din mhix se taffettwa ħafna każijiet għaliex persentaġġ qawwi lill- pensjonanti li għandhom 72 sena jew aktar kienu diġa' jgawdu mill-pensjoni miżjuda għal min jirtira bir-rata skond l-Iskeda li għandna quddiemna u li diġa' hija parti mil-Liġi.

Għaldaqstant dawn kienu diġa' intitolati għal aktar ħlas, u dan ma sarx għar-raġuni li l-Iskeda li hawn fil-liġi dan ma tippermettihx.

Issa taparsi qegħdin inżidulhom billi qed nagħmlu tnaqqis bil-parti komutata, qegħdin ngħidu li ġew intitolati għal aktar imma jaqgħu taħt l-istess skeda li għadni kif semmejt li ma tippermettix dan, u għalkemm issa jimmeritahom aktar milli kien jimmeritahom qabel, aktar li qegħdin niftaħru bih, ma jistgħux jeħduh.

Jiġifieri certi affarijiet qegħdin nagħmluhom jew biex nieħdu ż-żmien tal-Kamra jew biex ngħaddu ż- żmien b'min ma jifhimx l-affarijiet kif inhuma, għaliex dak li jkun jippretendi li ħa dak li jisma' fid-debates meta jintqal min-naħa tal- Gvern, u meta jmur ifittex isib li għadu marbut ma' l-istess skeda li ma kenitx tippermettilu dak li jippretendi li kellu jieħu.

Illum qed ngħidulu li se nagħtuh aktar imma permezz ta' l-iskeda mhux permess li jieħdu.

Kwestjoni oħra li għandna quddiemna hija rigward il-pensjonanti tas- Servizzi Ingliżi, Mr Speaker.

Kien hemm il-wegħda li ż-żewġ terzi għandhom ikunu l-inqas u mhux l-aktar u b'dak li qegħdin nagħmlu hawn qegħdin nirrepetu dak li kien hemm fl-emendi li għamilna s-sena l-oħra.

Qegħdin niftaħru li dawn qegħdin nagħtuhom dak li wegħedhom il-Partit Nazzjonalista u meta tfittex issib li dan mhux minnu għaliex fejn kienu se jibqgħu bħalma se jibqgħu l-istess il-pensjonanti tat-Teżor li kienu qegħdin jistennew xejn inqas miż-żewġ terzi minimi.

Kull sena ngħidu li dan għandu jkun il- minimum u mhux il-maximum u n-naħa tal-Gvern tgħidx kemm kienu jgħajruna biha meta kienu fl-Oppożizzjoni.

Issa qed idawru d-diskors u għalkemm il- pensjonanti tas-Servizzi u l-pensjonanti tat-Teżor ikollhom xi xamma meta jmorru fid-Dipartiment ikkonċernat biex jaraw x'iggwadanjaw, isibu li ma ħadu xejn.

Ħaġa' oħra li xtaqt nitkellem fuqha, Mr Speaker, hija rigward l-istat ikrah li jinsab fih id-Dipartiment tas-Sigurta' Socjali li żgur li l- kelliema ta' qabli ma tkellmux dwaru.

F'dan id-dipartiment hemm ħaddiema li għal snin sħaħ ma kien jista' għalihom ħadd, kienu jikkmandaw u jiddominaw u jekk kienu jagħmlu siegħa xogħol.

Pero' f'certu sezzjon-ijiet hemm ħaddiema oħra li jaħdmu bla ma jieqfu u bl-għassa magħhom li ma jmorrux iwarrbu għal ħames minuti!

Hemm ukoll impjegati li nagħtaw promozzjonijiet u baqgħu fuq l-istess mejda u baqgħu marbutin ma' l-istess skrivanija minkejja li suppost qegħdin jieħdu ħsieb li jaraw li s-sezzjoni li se jmorru fiha titmexxa sew.

Issa għaliex qed ngħid dan?

Għaliex mhux sewwa li f'dipartiment li minnu jiddependu ħafna pensjonanti u beneficcjari jkollok nies qegħdin jaħdmu b'ilsienhom barra ħalli jagħtu dak li jistgħu jagħtu u jkollok oħrajn li mhux talli qegħdin f'xalata imma l-bicca l-kbira lanqas ikunu hemm!

Jien ngħid li wasal iż-żmien li dawn l-affarijiet jinqatgħu forsi billi anke jsir training ħalli meta xi ħaddiema ma jkollhomx biżżejjed xogħol, ikunu jistgħu jissupplixxu ħaddiema oħra u jgħinu f'postijiet fejn, per eżempju, ilhom jistennew ix-xhur biex joħorġu certi beneficcji.

Għax llum mara li tormol - minkejja l-isforzi li jsiru minn uħud mill-Membri ta' din il-Kamra u minkejja t-telefonati li jsiru ...

Biex inkun car, il-kwalita' ta' formoli li llum hemm fl-area offices hija xi ħaġa tal-biża u wħud minnhom lanqas l-iskrivani li jibagħatuhom ma jifhmuhom!

Il-beneficcjari ma jafux x'iridu jagħmlu u meta lill-iskrivani icemplilhom biex tistaqsihom għaliex l-affarijiet ma mxewx, isibu li l-formola li jkun mela l-individwu tkun ilha xahar quddiemhom u ma jmexxuhiex!

F'ħafna każijiet meta l- formola timxi, din qegħda taqa' f'idejn nies li għal ħafna xhur kellhom ir- responsabbilita' li jaraw li dan il-beneficcju joħroġ f'waqtu.

Jien mhux qed nitkellem hekk biex inkun tkellimt, għax kieku kelli nsemmi l-ismijiet u nagħti r-referenzi ta' nies li kelli x'naqsam magħhom f'dawn l- aħħar ġimagħtejn, insemmi aktar minn seba' każijiet li damu jistennew il- pensjoni tar-romol kważi ħames xhur.

Hemm każijiet ta' nies separati minn żwieġhom li damu jistennew madwar ħames xhur pero' rcevew din il-ġimgħa għar-raġuni li wħud min-nies li hemm fid-Dipartiment mhumiex ta' statura biżżejjed biex l-affarijiet imexxuhom b'ħeffa.

Per eżempju, ċerti assistant clerks qed jagħmlu xogħol ta' clerks, u saħansitra qed iqabbdu anke charwomen jagħmlu dan ix-xogħol.

F'dawn is-sezzjonijiet nies tal- qalba, li jidhru sbieħ mal-Gvern ma jridux imorru minkejja li l-kapijiet tas-sezzjonijiet tagħhom jitolbu biex ikollhom l-għajnuna.

MR SPEAKER: Onor. Micallef, skadielek il-ħin.

Xi ħadd jipproponi li tkompli tinstema'.

ONOR.

LOUIS GALEA: Nipproponi l-Onor.

Micallef ikompli jinstema'.

ONOR.

TONIO BORG: Nissekonda.

MR SPEAKER: Hawn talba biex l-Onor.

Micallef ikompli jitkellem.

Il- Kamra taqbel?

(Onor. Membri: Iva)

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

MR SPEAKER: Sar il-ħin.

Aġġornament.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni ġiet interrotta u baqgħet aġġornata.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

LOUIS GALEA: Nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal għada l- Erbgħa, 10 ta' Ġunju, fis-6.00 p.m. b'din l-agenda:

Abbozz ta' Liġi dwar is-Soċjeta' Maltija tas-Salib l-Aħmar - It-Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali - It-Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku - It-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Ċivili - It-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Promozzjoni ta' Prodotti Lokali - It-Tieni Qari; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Pensjonijiet - It-Tieni Qari.

MR SPEAKER: Rimarki?

L-Onor.

Nicholl.

ONOR.

TONY NICHOLL: Illum se nitkellem fuq każ, u stennejt sal-lum għax ippretendejt li l-Gvern għandu jiġi hawn f'dan il-Parlament u jagħti t- tagħrif kollu li hu xieraq li għandu jagħti dwar x'ġara ġimgħa ilu.

Dan hu każ serju li qanqal ħafna tħassib fil-poplu Malti.

Qed nirreferi għall- każ taż-żagħżugħ James Tabone li sfortunatament instab mejjet fiċ-ċella tad-Depot.

Għandna fatt ta' żagħżugħ li nstab mejjet fiċ-ċella tad-Depot u l-Gvern ma ħassx id-dover li għandu jiġi hawn fil-Parlament, l-ogħla istituzzjoni ta' pajjiżna, u jagħti t-tagħrif kollu meħtieġ li għandu d- dover jagħti dan il-Gvern li jiftaħar bit-trasparenza, li jiftaħar li tela' bl-għajta tad-djalogu u ta' open government.

Għalhekk għażilt li llum nitkellem dwar dan il-każ serju u għalhekk ħallejt iż-żmien igħaddi.

Nibda biex ngħid li m'għandix id-dritt li nidħol fil-privacy tal-familja.

Lill-familjari nagħdirhom għax tilfu żagħżugħ ta' 26 sena u se nagħmel ħilti kollha biex ma nidħolx fl-affarijiet personali tal-familja.

Għandna każ ta' żagħżugħ u jien u l-poplu nitolbu spjegazzjonijiet u hemm ħafna mistoqsijiet li l-Gvern għandu jagħti t-tweġibiet għalihom.

F'dan il-każ jidħlu żewġ oqsma importanti, il-qasam tas-saħħa u l-qasam tal-Pulizija.

Tajjeb insemmi li d-deċiżjoni - li għalija hija stramba - tal-Gvern li jappunta Ministru responsabbli kemm mis-saħħa u kemm mill-Pulizija kien każ fejn seta' jaħdem il-kordinament bejn is-saħħa u l-Pulizija.

Jien xorta għadni naraha stramba li l-Ministru jkun responsabbli għas-saħħa u għall- Pulizija, pero' dan inzerta każ fejn setgħet ħadmet din l-istramberija.

Sfortunatament deher ċar li fuq dan il-każ lanqas kien hemm kordinament bejn id-Dipartiment tas-Saħħa u d-Dipartiment tal-Pulizija.

It-tagħrif tawh biss lill-ġurnali u lil kulħadd minbarra lil dan il-Parlament.

Ħadd min- naħa tal-Gvern ma ndenja ruħu jiġi hawn u jagħti l-ispjegazzjonijiet u t- tagħrif kollu fuq dan il-każ tant serju.

Għaliex?

U jien nibda nistaqsi: Għaliex il-Gvern ma ta l-ebda tagħrif?

Għaliex il-Gvern li jiddeletta b'ħafna press conferences u b'ħafna propaganda ma ġiex hawn u ma ta l-ebda tagħrif dwaru?

U fil-qosor nixtieq ngħid x'ġara fuq dan il-każ u x'sirna nafu mill-ġurnali għax mill-ġurnali sirna nafu dwar dan il-każ.

X'ġara fil-qosor?

Kulma nafu - u jiena qed inġib it-tagħrif tiegħi minn dak li qrajt minn fuq il-ġurnali - nhar il-Ħamis l-4 ta' Ġunju għall-ħabta ta' nofsinhar, il- pulizija arrestaw lil James Tabone, ħaduh id-Depot u bdew jinterrogawh, fuqxiex ma jinteressanix, imma bdiet l-interrogazzjoni fuq Tabone.

Nerġa' nagħmel enfasi li jien ma rridx nidħol fl-affarijiet personali tal- familja Tabone.

Ħaduh f'nofsinhar - skond m'hemm irrapportat fil-ġurnali - u ftit ta' żmien wara, l-vittma talab li jittieħed id-Detox Centre għall- kura.

Il-pulizija laqgħu l-ilment ta' Tabone u ttieħed id-Detox Centre fejn jingħad li ngħata t-trattament.

Reġgħu ħaduh lura d-Depot u madwar siegħa u kwart wara li ttieħed l-ewwel darba d-Detox Centre għall-ħabta tas- 1.45 p.m. il-vittma reġa' talab biex jerġa' jittieħed id-Detox Centre.

Il- pulizija għat-tieni darba reġgħet ħaditu d-Detox Centre u reġa' ngħata t- trattament.

Reġgħu ħaduh id-Depot, għaddew madwar tliet sigħat, reġa' talab li jittieħed id-Detox Centre għat-trattament, u għat-tielet darba, il- vittma daħal id-Detox Centre, fejn - skond il-ġurnali - ingħata t- trattament tal-methadone.

Jien xi ħaġa żgħira nifhem fuq dan is-suġġett, u naf x'inhu l-użu tal-methadone pero' mhux se noqgħod ngħid l-użu tiegħu x'inhu.

Għalissa ngħid li ngħata, u min irid jifhimni, jifhimni.

Ingħata t-trattament tal-methadone.

Mela hawn, reġa għandna każ fejn il-vittma li kien qed jiġi nterrogat wera sinjali ċari li kellu bżonn trattament mediku.

Mill-aspett mediku aħna nafu li ċerti persuni li jkunu akkużati b'reati serji u jkunu l-ħabs, u għax forsi jkollhom in-nemex, jgħaddu żmien twil fl- isptar, taparsi qed jieħdu trattament mediku.

U din il-vittma li wera bil- provi li fi żmien sitt sigħat kellu bżonn trattament mediku, minkejja dan kollu, reġa' ttieħed id-Depot, u interrogawh għal sitt sigħat sħaħ.

Dan kien fi stat li għadu kemm ġej minn tliet darbiet mid-Detox Centre fejn ingħata t-trattament tal-methadone, u nerġa' ngħid li min hu tabib - u l- Gvern għandu ħafna nies konsulenti, għax dan huwa Gvern li jiddeletta ħafna b'konsulenti - jaf u jifhimni x'jien ngħid - ittieħed lura d-Depot, u nterrogawh għal sitt sigħat sħaħ sal-11.20 p.m. Dan dejjem skond kif inhu rapportat fil-ġurnali lokali.

Nerġa' ngħid li l-Gvern ma tana l-ebda tagħrif, ma għamel l-ebda statement f'dan il-Parlament, ma ġie l-ebda Ministru hawn u spjegalna x'ġara u x'ma ġarax f'dan il-każ.

Li naf hu li dan ma baqax għall-kura fl-isptar taħt is-sorveljanza tal-pulizija, imma ttieħed lura d-Depot u baqgħu jinterrogawh għal sitt sigħat sal-11.20 p.m. Issa dan kien bniedem li kien qed juri biċ-ċar li kellu bżonn trattament mediku.

Infatti dan intwera tliet darbiet f'temp ta' sitt sigħat.

U dan meta nafu b'ħafna persuni li huma akkużati b'reati serjissimi u jgħaddu perjodi twal fl-isptar.

Il-poplu, il-Parlament u l-Oppożizzjoni għandhom id-dritt ikunu jafu għaliex sar hekk f'dan il-każ.

U għalhekk qed nistennew it-tweġibiet.

L- Oppożizzjoni tistenna mill-Gvern tweġibiet fuq dawn il-mistoqsijiet li qed tagħmel.

Ħallewh f'ċella waħdu - skond il-ġurnali - u ingħad li ma talabx għajnuna bil-lejl.

Issa kulħadd jaf li bniedem marid l-isptar mhux hu jitlob għall-għajnuna imma hemm in-night nurses u l-paramediċi jduru l- wards u huma stess jaraw jekk il-pazjent għandux bżonn xi għajnuna jew le.

Jien kelli l-iżvintura li nkun l-isptar u meta kelli bżonn l-għajnuna - peress li jien kont daqsxejn muġugħ u kont nofsi mitluf - in-nurses tawhieli u ġew jagħtuni l-mediċina għax ma kontx fi stat li nista' nitlob l- għajnuna jien.

Għandna Ministru li hu responsabbli mis-saħħa u mill- Pulizija u għandna dan il-każ serju, u l-Oppożizzjoni titlob tweġibiet għal dawn il-mistoqsijiet: Għaliex ma nżammx l-isptar taħt is-sorveljanza tal- Pulizija?

F'dan il-każ hemm ukoll ħafna stramberiji.

Jingħad li l- Kummissarju tal-Pulizija, nforma mill-ewwel lill-Ministru responsabbli mill-Pulizija.

Mela għandna l-Kummissarju li nforma lill-Ministru li fl- aħħar mill-aħħar huwa bniedem politiku.

Il-Ministru ma kienx kuntent u nforma lill-Acting Prime Minister.

U l-Oppożizzjoni tistaqsi: F'kull każ hekk isir?

Mela fejn hi l-indipendenza tal-Pulizija meta dawn dejjem jiftaħru li qed ineħħu l-politika mill-Pulizija?!

L-Oppożizzjoni tkompli tistaqsi: Hekk jiġri f'kull każ?

Jinformaw Kummissarju, imbagħad dan jinforma lill-Ministru u l-Ministru jinforma lill-Acting Prime Minister?

Mela f'dan il-każ għandna mdaħħla tnejn minn nies politiċi.

Il- Kummissarju deherlu li għandu jinforma lill-Ministru u l-Ministru jinforma lill-Acting Prime Minister.

Jien qatt ma smajt li f'kull każ, il- Kummissarju ...

Il-Ministru qed jidħak.

Issa mbagħad tkellem int u weġibni.

(Interruzzjonijiet) Għandna każ fejn għandna bniedem, li nerġa' ngħid talab tliet darbiet il-kura medika u ħallewh waħdu lejl sħiħ fi ċella, u jiġi jgħid li skond it-tagħrif ma talabx attenzjoni.

U żgur li ma jitlobx attenzjoni!

Mhux il-pazjenti għandhom jitolbu l-attenzjoni, imma l-attenzjoni għandha tingħata lilhom għax ma jkunux fi stat li jitolbu l-attenzjoni.

Allura dan għax ma nżammx l-isptar wara tliet darbiet li talab biex jingħata kura medika?

Jien qed ngħid dan mill-aspett mediku u nħoss li l-Gvern huwa fid-dmir li jiġi hawn u jwieġeb għal dawn il- mistoqsijiet.

Minkejja dan kollu, jien m'inix se nagħmel bħalma kienu jagħmlu huma fl-imgħoddi.

Fuq l-ebda prova mhu se jċappsu lil xi ħadd.

Fi żmienna, kienu jċappsu lil kulħadd u toħroġ allegazzjoni.

Jien inħoss li l- Oppożizzjoni tagħna hija responsabbli u se timxi bl-ikbar responsabbilta' u bl-ikbar irġulija fuq dan il-każ.

Jien m'inix se nagħmel bħalhom.

Kellhom raġun xi darba, pero' min inqabad fiż-żmienna, tah il-proklama u promotion għal waħda, tnejn tlieta.

Min kien responsabbli għall-ħsara li saret fi żmien il-Gvern Laburista tawh promotion.

Dan huwa każ fejn jien nista' nċappas u nitfa' t-tajn, imma m'inix se nagħmel hekk.

L- Oppożizzjoni Laburista hija kostruttiva, għalhekk nistaqsu u nesiġu li jkollna tweġibiet fuq dan il-każ serju.

Nerġa' ngħid li l-Oppożizzjoni trid tkun taf kif miet dan iż-żagħżugħ.

L-avukat tal-familjari tal-mejjet talab li terġa' ssir awtopsja.

Il-maġistrat ta s-sentenza tiegħu u ta l- permess li ssir awtopsja u din għamilha biex ikun hemm it-trasparenza.

Il- maġistrat stess qed igħid li hemm bżonn li ssir it-trasparenza f'dan il- każ, pero' dan il-Parlament għadu sal-lum ma ngħata l-ebda tagħrif u dan huwa każ serjissimu ta' bniedem li daħal b'saħħtu fil-Kwartieri Ġenerali tal-Pulizija u ħareġ minn hemm mejjet.

Aħna fil-każ ta' Nardu Debono ma nibżgħux.

Min ħaqqu jieħu.

Aħna konna serji u jista' jkun l-ikbar Laburist.

Min abbuża taħt Gvern Laburista għandu joqgħod għad-dixxiplina u dan aħna nappoġġawh pero' jibqa' l-fatt li għandna każ ta' żagħżugħ li ddaħħal l-isptar b'saħħtu, talab il-kura medika għal tliet darbiet, il-kura ngħatatlu, iżda ħallewh waħdu.

Għalhekk l-Oppożizzjoni tistaqsi u tistenna li tingħata t-tweġibiet.

Anke l-poplu jistenna li jingħata t-tweġibiet fuq dan il-każ serju.

La qed nitkellmu fuq il-kriminalita' nixtieq ngħid li llum il-poplu ma naħsibx li għandu wisq fiduċja kif qed titmexxa l-pulizija.

Jien bħala l- ispokesman ta' l-Oppożizzjoni għandi f'idejja l-pulizija u nista' nitkellem fuq is-sigurta' u l-intern.

Dan mhux qed ngħiduh aħna.

Kemm qalu qabel l- elezzjoni fuq il-kwalita' tal-ħajja, u li qatt ma kellna kwalita' tal-ħajja daqshekk f'pajjiżna taħt Gvern Nazzjonalista.

Jien ma nafx x'iridu jgħidu biha l-kwalita' tal-ħajja.

Xi kwalita' tal-ħajja hija din?

Dan qed igħiduh gazzetti li huma rinomati kontra l-Partit Laburista u fuq il- gazzetti tagħhom igħidu li qatt m'appoġġjaw il-Moviment Labur-ista.

Qatt ma kien hawn daqshekk kriminalita' organ-izzati f'pajjiżna daqskemm hawn illum.

F'pajjiżna il-krimi-nalita' żdiedet kemm mil-lat ta' kwalita' u anke mil-lat ta' kwantita'.

Saru erba' hold-ups u nsterqu mijiet ta' eluf ta' liri.

U l-Gvern li jiftaħar bit-trasparenza, ma jrid jagħti l-ebda tagħrif.

Illum għandna kriminali li għandhom l-informazzjoni ġejja minn fuq.

Dan qed igħiduh il- gazzetti għax ma jistax isir ċertu serq bla ma jkollhom ċertu informazzjoni privileġġjata.

Xi ngħidu fuq is-serq mid-djar?

Fl-ewwel tliet xhur, f'pajjiżna saret iktar minn serqa kull siegħa meta qabel konna nitkażaw bi New York u b'Chicago.

Dan l-aħħar saret interpellanza fejn sirna nafu li nsterqu 350 vettura fl-ewwel tliet xhur u dan ifisser li jinsterqu kważi erba' vetturi kuljum.

Minnhom instabu 20%, jiġifieri 69, u 80% minnhom ma nstabux.

Dan il-Gvern jiftaħar li għandu korp effiċjenti u għandu aktar nies milli qatt kellna aħna fil-Korp tal-Pulizija.

Pero' dan sar għax tgħidx kemm daħlu bażużli fil-Korp tal-Pulizija li huma inqas effiċjenti milli kien hemm taħt il-Gvern Laburista.

Xi ngħidu fuq il-kuntrabandu ta' l-armi?

Illum f'pajjiżna l-armi qed jinbiegħu daqs il-pastizzi.

F'interpellanza li għamilna dan l-aħħar sibna li fl-idejn hawn revolvers, semi-automatic machine guns, air guns, bolt action rifle, semi-automatic telescopic rifle, stalletti u affarijiet oħra.

Taħseb li dawn l-armi kollha kienu jeżistu f'Chicago fi żmien Al Capone?

Din hija l-liberta' li hawn f'pajjiżna!

Dan hu li ġab il-Gvern Nazzjonalista bl-għajta li tgħix f'darek bla biża'.

Il-ħin ma jippermettix pero' ma nistax ma nsemmix id-droga.

Dawn kienu jgħajjruna meta niġu hawn li aħna niftiehmu mat-traffikanti tad-droga u l- Partit Laburista, l-Ministri u l-ex-Ministri tagħna kienu jagħtu l- protezzjoni lill-kriminali.

Kienu jiġu hawn u jgħidulna li fi gżira bħal dinkulħadd jaf min hu ...

Hekk kienu jgħidulna.

(Interruzzjonijiet) Issa igħid int. Jekk taqra l-programm elettorali tagħkom ...

(Interruzzjonijiet) Dan suppost tafu int. Jien mhux se ngħidlek bl- amment imma darb'oħra nikkwotah.

Qatt f'pajjiżna ma kien hawn droga daqskemm hawn illum.

(Interruzzjonijiet) Ħalli ngħidlek, Onor. Galea, fuq il-bażużli tagħkom.

Inqabdu tliet kilos fuq tip ta' l-interpol mill- Ingilterra u min hu, qiegħed jiġri barra.

Dan ma kienx jinqabad kieku ma tawhx it-tip mill-Interpol tal-Pulizija.

F'sena nqabdu 200 gramma.

L- ikbar qabda li qabdu kienet ta' tliet kilos u għax tawhom tip l-Interpol ta' l-Ingilterra.

Jien għamilt interpellanza u sirt naf kemm hawn persuni jiġru barra.

(Interruzzjonijiet) Int tiftakar għax int kont Segretarju Ġenerali.

Aħna għaddejna żmien naqilgħu l-bombi u int taf u tiftakar minn xiex għadda l-Partit Laburista.

Tibżax il-kontijiet qed jitħallsu!

(Interruzzjonijiet) Illum, f'pajjiżna suppost li 732 persuna jirraportaw fl- għases.

Pero' l-ikbar skandlu li qatt sar f'pajjiżna, huwa li d-droga titkabbar fi Sptar ta' l-Istat!

Min hu responsabbli mill-pulizija, jmissu jirriż-enja fuq din u jien nisfidah jgħid li mhux veru.

Jekk irid nurih ir-ritratti bil-provi kollha.

Dik biżżejjed biex titlob ir-riżenja tiegħu.

Jien nisfidah u jekk igħid li mhux veru jien lest illi nitlef is-siġġu tiegħi fil-Parlament.

Nerġa' ngħidli d-droga qed titkabbar fl-Isptar u ma ttieħdet l-ebda azzjoni!

MR SPEAKER: Personal expla-nation, l-Onor.

Louis Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA: Onor. Spiteri, ħalli lilu joġġezzjona.

Kif tista' toġġezzjona għal personal explanation fuq dak li qed igħid l-Onor.

Nicholl?

Meta darba lili għaddieli kumment personali - u hu dan jafu - mill-ewwel ħadt kwalunkwe għarfien ta' l-allegazzjoni li kien qiegħed jagħmel u jekk hemm xi fatti, l-Pulizija tipproċedi.

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Jekk jogħġobkom, tikkummentawx across the floor.

ONOR.

TONY NICHOLL: Mr Speaker, jien dak l-isptar mort biex nara pazjent u ssallabt biex dħalt għax aktar hemm security guards minn nurses.

Jien bħala Membru Parlamentari, l-għaraq ħriġt biex dħalt nara pazjent kif għandi dritt nagħmel.

Dawn huma fatti u jekk mhumiex veri, lest li nitlef is-siġġu u nirriżenja.

Jiena nerġa' ngħid, issallabt biex nidħol fl-isptar għax iktar hemm bażużli tagħhom security guards milli hemm nurses.

Alla jbierek fil-ġnien ta' dan l-isptar qed titkabbar id-droga u s'issa l- Pulizija ma sabet xejn!

F'dan il-pajjiż kollox kwiet u kollox minsi għax hawn il-paċi!

Il-Ministru qed jiftaħar bil-qbid tad-droga pero' jekk iħares lejn il-lista ta' droga ta' x'qabdu din is-sena, jsib li llum tant hawn droga li l-prezz tagħha waqa'.

Dawn l-istess nies kienu jgħajru lill- Onor. Karmenu Mifsud Bonnici miġnun, għax dawn demokristjani u insara!

Aħna qatt m'għidna li din se nagħmluha, imma li se nikkonsidrawha.

Mela fl- Iżvizzera, l-iktar pajjiż avvanzat fl-Ewropa, hemm 6 miljun imġienen!

Min jaqra - u naħseb li l-Minstru jaqra - jaf li fl-Amerika sabu li l-unika soluzzjoni għal din il-problema - għalkemm hemm moviment qawwi biex irażżnu t-traffikar tad-droga - hija li jillegalizzawha.

U jekk hawn pajjiż li nefaq il-biljuni ta' dollari fuq id-droga, huwa l-Amerika.

Pero' dawn l- insara u ta' lsienhom pulit, qalu li l-Onor.

Karmenu Mifsud Bonniċi hu miġnun, għax huma jgħidu l-verita' u aħna l-ħamalli.

Taħsbu li aħna din irridu nippolitiċizzawha?

Jiena dejjem tkellimt bil-fatti u qatt ma tfajt tajn f'ħajti.

U, nerġa' ngħid, ir-responsabbilta' hija tiegħek Ministru, u jekk trid din tista' tvinciha.

Inti kont Segretarju Ġenerali u meta l- Partit Laburista kien fil-gvern, għadda minn ħafna inkwiet ta' bombi.

Illum bilfors kelli nitkellem fuq is-suġġett tal-kriminalita' pero' l- Oppożizzjoni tistenna tweġibiet fuq każ ta' bniedem żagħżugħ li daħal fil- Kwartieri Ġenerali tal-Pulizija ħaj u b'saħħtu u l-għada ħareġ mejjet.

Grazzi.

MR SPEAKER: Nirringrazzjak.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada l-Erbgħa, 10 ta' Ġunju 1992, fis-6.00 pm bl-agenda kif kommunikata mill-Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET IMWIEĠBA BIL-MIKTUB

MARSA STADIUM - TRACK SINTETIKA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru ghaż-Żgħażagħ u Kultura: X'wasal lill-Gvern jiddeciedi li jibni t-track sintetika ta' l- atletika fil-Marsa Stadium u mhux fl-istadium nazzjonali f'Ta' Qali fejn diga' hemm il-korsa lesta fuq livell internazzjonali?

Jaħseb il-Ministru li fil-Marsa se jsiru spejjeż kbar u li l-post mhux adattat daqs Ta' Qali?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: L-aħjar għażla għall-atletika, kif jgħidulek l- atleti u l-Assoċjazzjonijiet tagħhom, kien l-istadium ta' Malta u mhux l- Istadium tal-Football f'Ta' Qali.

QRATI - KAŻI TA' MANTENIMENT

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Peress li malli il-Ministru ha l-Qrati f'idejh sahaq li se jirranga l-qrati fi zmien sena, jahseb li ghandu jikkonsulta lill-imhallfin li jaqtghu kawzi ta' separazzjonijiet biex dawn jordnaw lill-employer li jaqta' l-ammont tal- manteniment moghti lill-mara, awtomatikament mill-paga?

Jaf il-Ministru li hafna nies qed ibatu ghaliex hafna rgiel li jkunu gew ordnati li jaghtu manteniment lil mara jisfidaw il-ligi u ma jhallsux?

Japprezza li ghalkemm hemm proceduri legali biex il-mara tiehu li haqqha wara ordni mill- Qorti biex ir-ragel imantni lil mara, dawn jiehdu xhur sakemm jigu inforzati bil-konsegwenza li hawn hafna nisa qed ibatu?

Jahseb li dak li qed nissuggerixxi jien li l-manteniment jinqata' awtomatikament mill-paga mill-employer biex dan jghaddi direttament ghand il-mara jsolvi din il- problema?

ONOR.

JOE FENECH: L-Onor.

Interpellant imissu jaf illi l-liġi diġa' tikkontempla l-possibilita' li l-mara li ngħatalha manteniment mill-Qorti tista' tagħmel sekwestru fuq il-paga tar-raġel u tibda titħallas il- manteniment direttament mingħand l-employer tar-raġel.

Din il-proċedura li tintuża spiss, ssir fi żmien qasir ħafna.

SERVIZZI SOĊJALI

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru ghas-Sigurta' Socjali: Ghaliex id-Dipartiment tas-Servizzi Socjali jkun irid li l-ewwel isir rikos mill-mara fejn turi li talbet ghas-separazzjoni qabel normalment jaghtuha ghajnuna socjali?

Japprezza l-Ministru li f'hafna kazi, id-dewmien biex isir ir-rikors ipoggi lil mara f'disprament ghax ma jkollhiex biex tghix?

Ghaliex anke meta f'certi kazi certi assessuri li huma sensittivi ghal din il-problema jiddeciedu li johorgu xi ghajnuna lil mara, din trid toqghod tirrevedi l-kaz kull xahrejn u tkun trid terga' taghmel rikors iehor biex tipprova li l-qaghda hija l-istess?

Jista' jinstab mezz mid-dipartiment biex din il burokrazija tigi meghluba halli dawn in-nisa ma jbatux din it- tbatija kbira?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Il-proċess li qed jirreferi għalih l-Onor.

Interpellant mhux frott ta' burokrazija żejda iżda l-ħteġijiet tas-sistema.

Infatti dan il-proċess iseħħ fuq id-direttivi ta' l-Ufficcju ta' l-Avukat tar-Repubblika u anke dak ta' l-Awditur.

Mill-esperjenza li kellu s'issa d- Dipartiment tas-Sigurta' Soċjali f'każijiet bħal dawn jidher li dan il- proċess huwa inevitabbli biex l-affarijiet isiru sewwa u jiġi evitat inkwiet żejjed.

Ir-rikors hu biss validu għal xahrejn ma joħroġx mill-Att dwar is- Sigurta' Soċjali iżda mil-Liġi Civili.

Biex jiġi evitat dan l-inkonvenjent li qed isemmi l-Onor.

Interpellant id-direttur f'ċerti każi fejn tinħass il- ħtieġa qabel ma jiġi finalizzat ir-rikors fil-Qorti kemm-il darba jawtorizza l-għoti ta' dik l-għajnuna għal bejn tmienja u 12-il ġimgħa.

QRATI - KAŻI TA' NISA MSAWWTA

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Socjali: Billi fil-Legislatura l-ohra l-awtoritajiet kienu taw struzzjonijiet lill-pulizija biex jidhlu aktar f'kazi ta' swat ta' nisa mizzewga flok jittrattaw din il-qaghda b'mod legger u qisu m'hu qed jigri xejn, jista' l-Ministru jghid kemm persuni tressqu l-Qorti f'dawn l-ahhar sitt xhur ghax sawwtu lil marthom u lill-uliedhom?

Jista' jerga' jfakkar lill-pulizija biex f'kazi bhal dawn ikun hemm aktar sens ta' impenn?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-Gvern għadu jieħu l-problema tas-swat tan-nisa bl- akbar serjeta'.

Biex jikkoordina aħjar il-ħidma f'dan il-qasam ta' diversi Dipartimenti tal-Gvern, is-sena l-oħra il-Gvern waqqaf Kumitat ta' Azzjoni dwar Vjolenza fuq in-Nisa.

Jirrappreżenta lill-pulizija f'dan il-Kumitat, kien hemm Supretendent.

Madwar sentejn ilu kien beda l-proċess ta' awareness-raising fost il- pulizija dwar is-serjeta' tas-swat tan-nisa.

F'kors li kien sar apposta għal madwar 75 Surgent tal-Pulizija kienet ġiet ittrattata speċifikament l- imġieba tal-pulizija mal-vittmi ta' abbużi u jew vjolenza fuq in-nisa.

Il-pulizija minn din is-sena ngħataw struzzjonijiet bil-miktub biex jinvestigaw u jirrapportaw dawn il-każijiet.

20 persuna tressqu l-Qorti dwar każijiet ta' vjolenza fuq membri tal-familja.

F'kull kors li jsir fl-Akkademja tal-Pulizija dan is-suġġett jingħata l- importanza li tixraqlu.

AIDS

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Socjali: Kien hawn xi każ f'Malta ta' nisa tqala infettati bl-AIDS?

Jekk iva, kemm?

ONOR.

LOUIS GALEA: Id-Dipartiment tas-Saħħa m'għandu l-ebda rapport ta' nisa tqal li huma HIV positive, jiġifieri li għandhom il-virus assocjat mal- marda ta' l-AIDS.

POWER STATION - IRMID

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid x'qed isir mill-irmid (ashes) li jibqa' mill-faħam użat mill- Power Station?

Fejn qed jintrema' dan l-irmid?

X'sar mill-idea li kien hemm li dan l- irmid jibda jitħallat mal-konkrete?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li l-irmid qiegħed jintrema f'barriera li m'għadhiex tintuża fl-inħawi ta' Bengħajsa.

Dan ilu jsir mill-1983.

L-użu ta' l-irmid imħallat mal-konkrit għadu qiegħed jiġi ikkonsidrat.

MATERJAL NON-ORGANIKU

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid x'se jsir mill-materjal non-organiku, li minkejja t-twaqqif ta' l-impjant tar-recycling se jibqa' jeżisti?

Jista' l-Ministru jassigura lill-Interpellant li dan l-materjal non- organiku mhux se jispicca fil-miżbla ta' Bubaqra ONOR.

MICHAEL FALZON: L- impjant tar-riciklaġġ ta' l-iskart ġo Sant'Antnin, Marsascala jipprocesa l- iskart ta' Malta kollha.

Dak il-materjal li ma jiġix ipprocessat jiġifieri, l-materjal non-organiku, għalissa se jibqa' jintrema fil- miżbliet.

Huwa mportanti li wieħed jinnota illi dan il-materjal li mhux organiku, mhuwiex ta' ebda nkonvenjent u se jkun fi kwantita' wisq inqas minn dak li qiegħed jintrema llum.

CENTRI TAS-SAĦĦA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Socjali: Saru xi studji recenti mill-Gvern dwar il-possibilita' ta' holqien ta' health centres u health SPAS f'pajjizna?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ir-risposta hija fin-negattiv.

TURIŻMU

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ghas-Servizzi Ekonomici: Il-Gvern iniedi xi studji dwar ix-xejriet tat-turizmu Malti li 'l hinn minn xtutna?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: Mhuwiex kompitu tal-Ministeru tiegħi li jħejji studju tat-tip suġġerit mill-Onor.

Interpellant.

AMBJENT

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomici: Is-Segretarjat Parlamentari għat-Turiżmu għandu xi ħidma mad-Dipartiment ta' l-Ambjent biex jiżgura l-ħarsien u l-evalwazzjoni kontinwa ta' l-impatt tas-settur turistiku fuq l-ambjent naturali ta' pajjiżna?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: Is-Segretarjat Parlamentari għat-Turiżmu kif ukoll dak responsabbli għall-Ambjent jaħdmu qrib xulxin f'għad ta' inizjattivi kif imsemmi mill-Onor.

Interpellant.

L-istess isir ma' l- Awtoritajiet tal-Mużewijiet.

MALTA HOTEL GUIDE

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomici: L-NTOM tippubblika Malta Hotel Guide kif jagħmlu Tourism Organisations Nazzjonali ohra?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: l-NTOM in kollaborazzjoni mal-HCEB tippubblika ta' kull sena Hotel Guide u għal konvenjenza ta' l-Onor.

Interpellant qed ngħaddilu kopja.

AĠENZIJI TA' L-IVVJAĠĠAR

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomici: Kemm hawn licensed travel agencies fil-pajjiż?

Kemm infethu mill-1987 'l hawn?

Kemm hawn professional licensed tourist guides?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: Sa l-aħħar ta' April 1992 kien hawn 196 postijiet reġistrati u licenzjati bħala Travel Agencies mas-Segretarjat għat-Turiżmu.

Fl-1987 kien hawn 165.

Hawn ukoll 400 persuna licenzjati biex jaħdmu bħala Tourist Guides.

TA' XBIEX - PROVVISTA TA' ILMA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: X'inhi r- raġuni li fis-sulari ta' fuq ta' Ta' Xbiex Housing Estate għadha tipprevali l-problema ta' nuqqas ta' ilma?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li l-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma m'għandhiex ilmenti mill-areas imsemmija.

Jinqalgħu problemi biss, meta jkun hemm xi ħsara fis-sistema tad- distribuzzjoni fl-inħawi.

DJAR GĦALL-ANZJANI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Socjali: Bħalissa kemm hemm djar ta' l-anzjani li qed jinbnew?

F'liema lokalitajiet?

Kull dar kemm tista' tospita anzjani?

Meta huwa maħsub li kull dar tkun lesta?

ONOR.

LOUIS GALEA: Bħalissa il-Ministeru qed jikkoncentra fuq it- tkomplija tax-xogħol li jonqos isir fuq id-Dar ta' l-Anzjani taż-Żejtun.

Saret pjanta ġdida li tinkorpora fiha bidliet fil-bini eżistenti u ġie ippjanat Day Centre.

Diġa' ħarġu tenders għall-offerti sabiex jitkompla x- xogħol u xi xogħlijiet tal-kuntratturi se jibda fil-ġranet li ġejjin.

Din id-dar se tkun tista' tospita 58 anzjani.

Jekk il-fondi approvati mill-Parlament għall-bini tad-djar jippermettu, din id-Dar se tkun lesta s-sena d-dieħla.

DJAR GĦALL-ANZJANI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Socjali: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-Gvern għandux proġetti biex jinbnew aktar djar ta' l-anzjani minbarra dawk li diġa' qegħdin fi stat ta' kostruzzjoni u /jew irranġar?

Dawn il-proġetti huma ppjanati jsiru tul din il-leġislatura?

ONOR.

LOUIS GALEA: Minbarra t-tkomplija tad-Dar ta' l-anzjani fiż- Żejtun, il-Gvern għandu l-ħsieb li jirranġa dar kbira eżistenti f'Bormla u jibni dar ġdida għall-anzjani fil-Mellieħa.

Il-Ministeru bħalissa qed jaħdem fuq pjan finanzjarju ta' ħames snin u meta jiġi konkluż inkun nista' nwieġeb it-tieni parti tal-mistoqsija.

MELLIEĦA - TRASPORT PUBBLIKU

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Nirreferi għat-tweġiba għal mistoqsija parlamentari tiegħi numru 487?

Kemm-il student mill-Mellieħa qed juża t-trasport pubbliku u talab li jiġi rinburzat ta' l-ispejjeż dejjem matul din is-sena skolastika?

Kemm jimporta lill-Gvern biex irodd lura dak li jkunu nefqu għat- trasport?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: La mid-Dipartiment u lanqas mill-iskola partikolari m'għandi informazzjoni fis-sens li intalab rimborz ta' spejjeż.

Il-Gvern meta ssirlu talba għar-rimborz iħallas bir-rata ta' 6 jew 7c, skond in-noll, għal kull darba li jintuża t-trasport pubbliku.

TRASPORT PUBBLIKU - STUDENTI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Rizorsi Umani: Fejn il-Gvern ma jipprovdix trasport jew dan ma jkunx bizzejjed, dejjem jinghataw lura l-flus li l-istudenti jkunu nefqu ghat- trasport pubbliku biex jaslu l-iskola?

Kemm kienet is-somma globali, li hareg il-Gvern ghal dan il-ghan, matul din is-sena skolastika?

Dawn kollha thallsu?

Kemm-il student talab biex jigi rimburzat?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Kull meta ssir talba għar-rimborz din tiġi milqugħa meta tkun ġustifikata.

Tul din is-sena skolastika l-ispiża ammontat għal Lm4315.

Minn dan l- ammont Lm4056 tħallsu Lm259 se jitħallsu tul Ġunju 1992.

Medja ta' 250 student għamlu talba għar-rimborz.

MELLIEĦA - PROVVISTA' TA' L-ELETTRIKU

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru gĦall-Ambjent: Jista' l-Ministeru jara li fl-aħħar l-inħawi tal-Qortin/Santa Marija fil-Mellieħa jingħataw id-dawl fit-toroq kif ġew imwiegħda snin ilu forsi fl-aħħar t- toroq ma jibqgħux maqlugħa kif inhuma jistennew li jgħaddi d-dawl?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tlabt lill-Korporazzjoni Enemalta tieħu l-passi meħtieġa biex ix-xogħol jitlesta fi żmien qasir.

SQALLIJA - DĦUL ILLEGALI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Socjali: Kemm kien hemm kazi, fl-1991 u matul din is-sena, fejn inqabdu nies barranin li cittadini Maltin kienu qed jippruvaw idahhlu llegalment fi Sqallija?

Kemm kien hemm barranin u ta' liema nazzjonalita' kienu fil-kaz ta' dawk li wiehed jista' jsejjah passiggieri?

Kemm kien hemm Maltin imdahhlin fil-garr ta' dawn in-nies?

Kien hemm xi hadd barrani li ghin ukoll?

X'passi ittiehdu kontra il-passiggieri u kontra dawk li kienu se jwassluhom Sqallija?

ONOR.

LOUIS GALEA: Fl-1991, sbatax-il persuna - 8 Eġizzjani, 5 Tuneżini u 4 Marokkini - ipprovaw joħorġu illegalment minn Malta bl-għajnuna ta' żewġ Maltin.

F'dan il-każ ittieħdu passi kriminali kontra l-barranin u l- Maltin kollha li kienu nvoluti fil-każ.

Ukoll fl-1991, 17-il persuna, kollha Indjani, waslu Sqallija minn Malta, allegatament bl-għajnuna ta' Maltin mhux magħrufa.

Dawn intbagħtu lura Malta.

Fl-1992 sar attentat sabiex tnax-il Marokkin joħorġu illegalment barra minn Malta bl-għajnuna ta' Maltin mhux magħrufa.

Il-barranin kollha nvoluti fl-aħħar żewġ każijiet, ġew akkużati quddiem il-Qorti.

TRASPORT PUBBLIKU - STUDENTI

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Kommunikazzjoni: Jista' l-Ministru jagħtini risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 719?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku investigat il-każ imsemmi mill-Onor.

Interpellant.

Il-fatti li rriżultaw huma dawn:

Il-vann in kwestjoni hu ta' għalliem minn Wied il-Għajn li għandu żewġ uliedu jattendu l-iskola St. Joseph fir-Rabat, li tinsab vicin Tal-Virtu'.

Minħabba li ma jeżistix trasport bejn din l-iskola u Wied il-Għajn, dan l- għalliem ilu mill-bidu tas-sena skolastika jwassal lil uliedu lejn l-iskola u lura d-dar.

L-istess problema ta' trasport kienu qed jiltaqgħu magħha wkoll il- ġenituri ta' tlett itfal li jattendu s-Seminarju u ta' tifla li tattendi l- iskola tad-Dorotea.

Peress li dawn il-familji joqogħdu fl-istess triq f'Wied il-Għajn u vicin xulxin, kemm-il darba ipprovaw isibu minivan biex twasslilhom it-tfal l-iskola u lura, iżda ma rnexxilhomx.

Għalhekk peress li dan l-għalliem kien qed iwassal lil uliedu kuljum, talbuh biex jagħmlilhom pjacir u fi triqtu jwassal ukoll lil uliedhom.

Kemm sid il- vann kif ukoll il-ġenituri l-oħra jassiguraw li m'hu qed isir l-ebda ħlas.

Madanakollu, sid il-vann kien ordnat ma jkomplix iwassal lit-tfal li mhumiex tiegħu u l-ġenituri ngħataw parir x'għandhom jagħmlu biex isibu trasport għal uliedhom.

Dawn ikkuntattjaw diversi garaxxijiet li soltu jipprovdu servizz simili, iżda ħadd, ħlief wieħed, ma kien lest li jipprovdi servizz minn Wied il-Għajn għar-Rabat u lura għal erbat ifal.

Dak li accetta talab ħlas ta' Lm184 fix-xahar, li jfisser Lm46 għal kull persuna.

Il-ġenituri raw dan l-ammont esaġerat.

L-Awtorita' dwar it-Trasport qed tkompli tipprova tgħin lil dawn il- ġenituri jsibu trasport għal uliedhom, minkejja d-diffikultajiet li jeżistu peress li s-sena skolastika waslet biex tintemm.

Fil-fatt qed taħdem dwar arranġamenti mal-Kooperattiva tal-Mini Buses.

LANCA TAL-PILOT

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Kommunikazzjoni: B'referenza għall-mistoqsija parlamentari numru 911, il- perjodu li dwaru nixtieq l-informazzjoni huwa fl-1990, 1991 u 1992, għall- lanċa l-ġdida li nġiebet dan l-aħħar u ta' qabilha separatament?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Il-lanċa l-ġdida li nġiebet dan l-aħħar għada ma bdietx tiġi wżata.

L-informazzjoni mitluba fuq il-lanċa tal- pilutaġġ l-oħra hija din:

PERJODU ĦSARA 1990

1 Jannar - 2 Marzu overhaul tal-magni u l-gearboxes

5 Marzu - 6 Marzu salt water leak

2 April - 3 April blower u pressure gauge dimmer switches

4 Ġunju fouled propellers

19 Ġunju - 20 Ġunju alternator u cut-out

25 Ġunju - 6 Lulju engine oil seals u gasket, circulating water pump

24 Lulju - 1 Awissu fuel starvation on stb. engine

9 Awissu - 23 Novembru cracked cylinder head

29 Nov - 30 Novembru heat exchanger

1 Jannar - 9 Jannar engine overheating u gearbox oil leak

22 Jannar fouled propeller

25 Jannar - 31 Jannar gearbox oil leak

3 Frar - 9 Frar blown core plug, defective ignition system

20 Frar stbd. gearbox leak

3 April burst diesel pipe

20 April 23 April cylinder head gasket u cooling jacket

4 Ġunju - 6 Ġunju alternator

17 Ġunju - 18 Ġunju diesel oil leak

26 Ġunju - 2 Awissu annual overhaul

4 Ott. - 7 Ott. fresh water system PERJODU ĦSARA 1991

10 Ott. - 30 Ott. turbo charger

21 Nov. - 22 Nov. engine starter

31 Jan - 1 Frar fan blowers

23 Frar - 28 Frar heat exchanger

2 Marzu - 5 Marzu injector pipe

3 April - 8 April input shaft gear wheel

9 April - 15 April servicing of fuel pump

21 April - 22 April sea water pump leak

30 April - 2 Mejju renewal of engine mountings

21 Mejju - 22 Mejju fouled propellers

KALKARA - TINDIF PUBBLIKU

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jara li jittieħdu l-passi meħtiega biex l-ġnien li hemm int u dieħel il-mina tal-Kalkara jiġi mnaddaf miż-żibel u l-ħaxix li fiħ?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Għaddejt it-talba ta' l-Onor.

Membru lill- ufficjali nkarigati.

KALKARA - TINDIF PUBBLIKU

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru ghall-Ambjent: Jista' l- Ministru jiehu hsieb biex apparat antik li kien jintuza ghar-redifussion li ghadu mwahhal mal-hajt fi Triq ix-Xatt, il-Kalkara, jitnehha peress li m'ghandux uzu u qieghed ikerrah l-ambjent?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Se ngħaddi l-ilment ta' l-Onor.

Interpellant lill- Korporazzjoni Telemalta.

KALKARA - SKOLA PRIMARJA

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Rizorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm tfal fil-Kindergarten fl-iskola Primarja tax-Xgħajra?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Fil-Kindergarten tax-Xgħajra hemm 22 tfal ta' tlett snin u 14 ta' erba' snin.

FORZI ARMATI TA' MALTA - PATROL BOAT P24

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru ighid kemm ir-rapport sar mill-patrol boat P24 fil-gurnata tal- Ħadd 24 ta' Mejju, 1992 dwar ksur tal-ligijiet u x'passi ttiehdu?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI:Nhar il-Ħadd, 24 ta' Mejju 1992 il-Patrol Boat PC 24 tal-Forzi Armati ta' Malta għamlet żewġ rapporti dwar ksur ta' liġi fuq il-baħar.

Dawn ir-rapporti saru lill-Pulizija biex tkun tista' tieħu l- passi meħtieġa.

MĠARR - CIMITERJU

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jikkonferma li waqt li kien qiegħed isir xogħol ta' estensjoni tac-cimiterju ta' l-Imgarr (Malta) twaqqa' ħajt bil-konsegwenza li tkissru diversi oqbra u ħargu fil-beraħ ħafna twiebet li minnhom kien hemm numru li kienu imermrin?

Jekk fl-affermattiv x'azzjoni tittieħded halli jigi accertat li dawn l- oqbra jerġu jingħalqu b'hekk jigi evitat xi possibilita' ta' tixrid ta' mard?

ONOR.

MICHAEL FALZON: L-Onor.

Interpellant hu mitlub jirreferi din id- domanda lill-Ministru responsabbli għad-Dipartiment tas-Saħħa.

MĠARR - CIMITERJU

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jikkonferma li waqt li kien qiegħed isir xoghol ta' estensjoni tac-cimiterju ta' l-Imġarr (Malta) twaqqa' ħajt bil- konsegwenza li tkissru diversi oqbra u ħarġu fil-beraħ ħafna twiebet li minnhom kien hemm numru li kienu imermrin?

Jekk fl-affermattiv x'azzjoni tittieħded ħalli jigi accertat li dawn l- oqbra jerġu jingħalqu b'hekk jigi evitat xi possibilita' ta' tixrid ta' mard?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li sbieħ il-Ħadd, 24 ta' Mejju parti mill-ħajt tac-cimiterju ta' l-Imġarr waqa' b'konsegwenza li ġarrab ħsara l- ossarju.

Din il-ħsara ġiet irranġata u l-inkonvenjent tneħħa immedjatament.

NAXXAR - SERVIZZ TAD-DRENAĠĠ

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jara x'inhi r-raguni għaliex qiegħed jkun hemm nixxiegħa ta' drenagg fi Triq Ferdinand Van Hompesch, Naxxar u jieħu passi malajr kemm jista' jkun ħalli din is-sitwazzjoni titranġa?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li l-ħsara li kienet qed tikkawża l- inkonvenjent imsemmi issa ssewwiet.

MELLIEĦA - PLAYING FIELD

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ghall-Ambjent: B'referenza ghall-mistoqsija parlamentari numru 85 Seduta 5, jista' l- Ministru jgħid xi żviluppi kien hemm mid-dipartiment dwar il-bini tal- playing field fi Housing Estate ta' Braġġ, il-Mellieħa?

ONOR.

MICHAEL FALZON: M'għandi xejn x'inżid mar-risposta li diġa' tajt għal mistoqsija parlamentari numru 85 (Seduta 5).

SPORT - FACILITAJIET

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ghaz-Żghażagh u Kultura: Billi f'Seduta 9 mistoqsija parlamentari numru 521 intqal li qed isir ippjanar biex is-swali u l-facilitajiet sportivi jintużaw aktar mil- komunita', jista' l-Ministru jgħid jekk kienx hemm żviluppi?

Jista' l-Ministru għall-gid tal-komunita' ta' dawn l-irħula Baħrija, Dingli, Mellieħa u Mġarr, issa li qed tispicca is-sena skolastika, jieħu ħsieb li l-arranġamenti jsiru minn qabel tispicca is-sena skolastika?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Nirrferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba ta' mistoqsija parlamentari numru 521.

Dan ix-xogħol jirrikjedi programm fuq livell nazzjonali.

MELLIEĦA - DAR TA' L-ANZJANI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuma l-iżviluppi dwar il-mistoqsija parlamentari numru 31232 ta' Dicembru, 1991 u dik il-mistoqsija parlamentari numru 980 tas-Seduta numru 12, 12 ta' Mejju, 1992 li tirrigwardja id-dar tal-anzjani abbandunata fil-Mellieħa?

Jekk dan l-iżvilupp se jsir, meta jsir?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 1816 tas-Seduta tal-lum.

IMTARFA - PROĠETT

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ghas-Sigurta' Soċjali: Jista' l-Ministru jirrispondi il-mistoqsija parlamentari numru 979, Seduta numru 12?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Il-proġett ta' l-Imtarfa miexi bi progress sodisfacenti minkejja l-problemi li nqalgħu waqt ix-xogħol.

S'issa nbnew u tqassmu żewġ blokki ta' 13-il appartament il-wieħed kif ukoll blokk ta' 58 dar (Cluster houses).

Bħalissa qed isir xogħol ta' landscaping madwar dan il-blokk.

Dan jinkludi wkoll bini ta' garages.

Qed isir ukoll xogħol ta' kostruzzjoni ta' 11-il tromba tat-taraġ li jagħtu għall-bjut tal-barracks blocks.

S'issa tqassmu wkoll 118-il plots taħt l-iskema tal-Home Ownership.

Il- progress fuq il-bini ta' dawn il-plots miexi sew wara li dawn kellhom jiġu mfassla mill-ġdid meta nstabu s-silos.

Huwa ttamat li l-process ta' l-Imtarfa jiġi finalizzat mil-aktar fis possibbli.

SELMUN: ŻEBBIEGĦ: MANIKATA - COINBOXES

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ghat-Trasport u Kommunikazzjoni: Jista' l-Ministru jghid meta se jitwaħħlu il-coinboxes f'Selmun, Żebbiegh u Manikata kif imfisra f'mistoqsija parlamentari numru 828, Seduta numru 11?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Jiena nformat li l-coinboxes fil-Manikata w ż-Żebbiegħ għandhom ikunu jaħdmu sa l-aħħar ta' Lulju ta' din is-sena.

Il-coinboxes ġewwa Selmum qegħda tiffunzjona tajjeb.

Din il-coinbox tiġi spezzjonata regolarment skond programm ta' manutenzjoni preventiva.

MTARFA - SERVIZZ TAD-DRENAĠĠ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: X'kienu r-riżultati ta' l-istadju dwar id-drenagg fl-Mtarfa u x'mizuri qed jittiehdu?

Dan huwa suggett ghal mistoqsija parlamentari numru 1057, Seduta numru 14?

ONOR.

MICHAEL FALZON: It-tweġiba li tlabt li jsir studju dwar l- estenzjoni tad-drenaġġ ta' l-Imtarfa ingħatat lill-Onor.

Interpellant f'Seduta 14 (18.5.92) jiġifieri disat ijiem qabel ma l-Onor.

Interpellant staqsa x'kien ir-riżultat ta' dan l-istudju.

Peress li dan l-istudju mhux ġirja bil-mutur, dan għadu mhux lest.

MIA - SERQA

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Billi ġie rrapportat f'sezzjoni ta' l-istampa li l-flus li kien hemm fis-serqa tal- ġimgħa l-oħra mill-ajruport, il-Bank xtara l-flus minn travel agency barranija, nitlob lill-Ministru jgħid, jekk din hiex il-procedura li biha l- banek jixtru l-flus minn barra?

Jekk din hi l-procedura normali kemm-il darba ntużat s'issa din is- sistema fl-aħħar ħames snin u meta sar dan?

ONOR.

JOHN DALLI: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

MIA - SERQA

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Fiex kienu jikkonsistu ż-żewġ serqiet li waħda minnhom saret fi Frar 1992 waqt li l-van kien għadu kif telaq mill-ajruport, u s-serqa tal- ġimgħa l-oħra mill-ajruport, ftit wara l-wasla ta' oġġetti bl-ajruplan?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ma jidhirlix li huwa opportun li, waqt li għaddejjin l-inkjesti skond il-Liġi mill-Maġistrat ta' l-Għassa koncernat, niżvela tagħrif li jista' qed jirriżulta jew li għad irid jiġi accertat.

MIA - SERQA

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Imbilli ntqal li fl-ixkejjer li nsterqu fl-aħħar hold-up fl- ajruport l-ixkejjer kien fihom oġġetti prezzjużi barra flus, nitlob lill- Ministru sabiex jagħti lista dettaljata ta' l-oġġetti li kien fihom l- ixkejjer kollha anke dawk li ma nsterqux.

Tista' ukoll tingħata l-informazzjoni għal min dawn l-ixkejjer kienu ndirizzati?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nirreferi lill-Onor.

Membru għat-tweġiba mogħtija fil- mistoqsija precedenti.

PERMESSI TA' BINI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: X'inhi r-raġuni għaliex diversi areas li huma zoned bħala industrial u li fihom qabel kienu jinħarġu permessi għal bini ta' garages illum qegħdin jinħarġu permessi biss għal bini ta' industriji ta' skala kbira (large scale)?

ONOR.

MICHAEL FALZON: L-unika art li hija zoned għal użu industrijali large scale qegħda fl-Imrieħel.

Din l-art ġiet allokata hekk billi:

(1) f'din l-area m'hemmx biżżejjed art disponibbli għall-iżvilupp industrijali ta' fabbriki kbar;

(2) b'hekk jiġu sodisfatti l-bżonnijiet ta' industrijalisti, primarjament Maltin, li jista' jkollhom bżonn ta' spazju akbar minn garage;

(3) b'hekk tiġi riservata art għal dawk l-industrijalisti żgħar li jixtiequ jespandu; u

(4) b'hekk tinkoraġġixxi l-bini ta' fabbriki ġodda mis-settur privat.

SAN GWANN - ŻBIR TA' SIĠAR

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru għan-Nutrizzjoni, Biedja u Sajd: Meta se tinżabar, jew aħjar titneħħa għal kollox, il-ħarruba li hemm f'nofs Triq il-Palma, San Gwann, liema triq hi dejqa u qed tiġi maħnuqha mill-kobor sproporzjonat ta' din il-ħarruba li tinsab madwar tliet metri minn kull naħa 'l bogħod minn bini residenzjali?

Jaf il-Ministru li sidien ta' bini privat li ġie effettwat strutturalment, bħal dawk li huma konsenturi evidenti u affarijiet oħra kawżati mill-firxa ta' l-għeruq qawwija ta' din il-ħarruba, qed jikkonsidraw x'passi legali għandhom jittieħdu biex jittutelaw il- proprjeta' privata tagħhom?

Jaħseb il-Ministru li ħsarat oħra infrastrutturali li jitħallsu minn flus it-Taxpayer bħalma hu d-drenaġġ aktarx maqsum mill-istess għeruq - u dan jista' jiġi ikkonstatat mir-rqajja ta' art dejjem umda li mhux l-ewwel darba li jħallu riħa xejn pjacevoli - il-livell ta' l-art tat-triq li hu iżjed minn 20cm għoli 'l fuq mill-livell tal-bankina, bi sbruffar tar- retaining walls ta' l-istess ħarruba, ħmieġ kostanti, ecc, għandhom jiġu rranġati b'urġenza?

ONOR.

LAWRENCE GATT: Ma naqbilx li s-siġra tal-ħarrub, li hi ixjeh mill- istess bini tal-gvern, titneħħa.

Il-Ministeru jaqbel mal-perit li fassal il-bini ta' dan il-qasam b'mod li joħloq zoni li minnhom ma jgħaddux karozzi iżda biss nies bir-riġel, permess ta' canet bil-ħamrija li fihom hemm siġar eżistenti bħal dik in kwestjoni u oħrajn imħawwla snin ilu mid- Dipartiment ta' l-Agrikoltura.

Dan sar għal ambjent aħjar.

Rigward dak li qal l-Onor.

Membru dwar ħsara f'bini privat, d-Dipartiment ikun lest li jivverifika l-ħsara jekk tingħata iżjed informazzjoni dwar il- post li fih saret.

Dwar dak li ntqal fuq id-drenaġġ, jiena se nitlob lid-Dipartiment koncernat jivverifika dak li ntqal.

SAN GWANN - TINDIF PUBBLIKU

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Għal liema skop, jew raġuni partikolari, Triq il-Mimosa, Triq il-Palma u Triq il- Bruka, San Gwann, qed jitħallew fi stat li hu kważi livell ta' slum area, żdingat u mimli ħmieġ minkejja l-ħafna daqq ta' trombi fuq ħtieġa tal- ħarsien ta' l-ambjent?

Jaf il-Ministru li r-residenti ta' dan il-lokal sikwiet qed ikollhom joħorġu jnaddfu huma stess għax ma jifilħux aktar jaraw dan it-traskurar kollu kaġunat minn nuqqas ta' servizzi, u li tabilħaqq qed jagħti l- impressjoni li dan qed isir apposta?

Xi tkun ir-raġuni li meta jinġabar iż-żibel domestiku minn wara d-djar u jitpoġġa f'munzelli f'ras Triq il-Palma u Triq l-Ewkaliptus fin-naħa ta' Vjal ir-Rihan, meta jittieħed għal fuq il-vetturi magħrufa bħala scammels jitferrex tul it-triq jew il-bankina u dan jibqa' hemm jintenn u jġib id- dubbien qisu ma ġara xejn?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Ma nimmaġinax li l-Onor.

Interpellant tassew jemmen li hemm xi skop jew raġuni partikolari biex xi toroq f'San Gwann - jew fi bnadi oħra - jitħallew żdingati jew maħmuġin apposta.

Tlabt lid-Dipartiment tax-Xogħlijiet u lis-Sezzjoni tat-Tindif jaraw x'jistgħu jagħmlu dwar l-ilmenti ta' l-Onor.

Interpellant.

SAN GWANN - PARKEĠĠ

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Meta se tiġi mibdula f'parking area tant meħtieġa u ta' bżonn immedjat għar- residenti numerużi ta' din l-area dawk il-bictejn qata' ta' ħamrija żdingati u li jservu għall-kumulu ta' ħmieġ fejn hemm żewġ siġriet fihom, li hemm tul Vjal ir-Rihan bejn Vjal in-Naspli u Triq il-Palma, San Gwann?

Japprezza l-Ministru li din l-istess qata' li suppost qed isservi ta' bankina u passaġġ pedonali għar-residenti ta' Triq il-Mimosa u Triq il- Palma, qed tkun ta' periklu kontinwu peress li qed ikollha tintuża mis- sewwieqa tal-karozzi u tat-trakkijiet - bħalma hu id-distributur ta' l-LPG - li jkollhom jidħlu fi Triq il-Mimosa u dan peress li m'hemmx access ieħor?

Innota l-Ministru li fuq din l-istess wisa' u tul ta' bankina qed ikollhom jipparkjarw numru konsiderevoli ta' vetturi kawża ta' nuqqas ta' facilita' ta' parkeġġjar xieraq u alternattiv?

ONOR.

MICHAEL FALZON: It-talbiet u l-ilmenti ta' l-Onor.

Interpellant ġew innotati u se nara x'jista' jsir fid-dawl tax-xewqat tar-residenti ta' l-inħawi.

TELEPHONES

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Nirreferi l-Ministru għal mistoqsija parlamentari numru 30012 u mistoqsija parlamentari numru 30397 tal-Leġislatura l-oħra u għar- risposta tal-Ministru dwar transfer ta' telephone Ref.

AT/4228/81 il-Fgura?

Tista' issa tingħata direttiva sabiex dan it-transfer isseħħ?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Għadu mhux teknikament possibbli li s- servizz mitlub jingħata.

POWER STATION - SHUT DOWN

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid x'kienet il-kawża tax-shut down fil-Power Station li ġara it- Tlieta 2 ta' Ġunju, 1992 fil-għodu kmieni?

Liema areas ġew effetwati u għal kemm ħin?

X'użu sar mill-Power Station ta' Delimara waqt din l-interruzzjoni?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Nirreferi lill-Onor.

Interpel-lant għar-risposta li tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 2214 (Seduta 23).

RETAIL PRICE INDEX

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Xi sentejn ilu kellu jinħatar Retail Price Index Management Board fuq rakkommandazzjoni tal-Kunsill Nazzjonali għall-Iżvilupp Ekonomiku?

Jista' l-Ministru jgħid jekk dan il-Bord inħatarx u jekk fl-affermattiv x'xogħol wettaq?

ONOR.

JOHN DALLI: Nirreferi lill-Onor.

Interpellanmt għar-risposta tiegħi għall-mistoqsija parlamentari numru 1873.

ATTARD - SERVIZZ TAD-DRENAĠĠ

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jara li jitranġa l-inspection chamber tad-drenaġġ mifqugħ li hemm fejn Block 1, Flat 2, Housing Estate, Attard peress li dan qiegħed ikun ta' inkonvenjent kbir għar-residenti ta' din l-area?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tlabt lid-Dipartiment tax-Xogħlijiet jara x'jista' jagħmel dwar l-ilment ta' l-Onor.

Interpellant.

GĦADIRA - BINI TA BOATHOUSES

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: X'passi qegħdin jittieħdu kontra dik il-persuna li bniet abbużivament boathouses fuq art tal-Gvern mingħajr permess ġewwa l-Għadira (Tas-Sellem), file no. PB 1472/88?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Ebda passi ma ttieħdu kontra l-persuna msemmija mill-Onor.

Membru għar-raġuni li l-parti li bniet din il-persuna kienet koperta bil-permess tal-bini.

Hekk kif il-permess ġie rtirat, ix-xogħol waqaf immedjatament minn din il-persuna u tkompla mill-Gvern.

L-imsemmi permess ħareġ fil-11 ta' Jannar, 1990 u ġie rtirat fit-23 ta' Lulju, 1990.

PULIZIJA - SEZZJONI TA' L-AMBJENT

L-ONOR.

TONY NICHOLL staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Fil-Korp tal-Pulizija teżisti sezzjoni responsabbli mill- ambjent?

Kemm fiha membri u ta' liema rank huma?

Din it-taqsima għandha tagħmir modern biex tkun tista' twaqqaf vetturi u tirregola kemm jkun ħiereġ duħħan mill-exhaust tal-vetturi?

Jekk iva, kemm matul l-ewwel erba' xhur ta' din is-sena twaqqfu karozzi u vetturi oħra biex isirilhom dan it-test?

Kemm instabu li qed jiksru l-liġi?

F'liema lokalitajiet saru dawn it-testijiet?

ONOR.

LOUIS GALEA: Dik is-sezzjoni fil-pulizja magħrufa bħala ta' l- ambjent fil-fatt hija s-sezzjoni ta' l-Administrative Law Enforcement.

Id- doveri ta' din is-sezzjoni mhumiex biss marbutin mal-ħarsien ta' l-ambjent iżda mal-ħarsien ta' kull liġi li taqa' taħt id-dmirijiet tal-pulizja.

L- ALE hija fformata minn żewġ spetturi, żewġ surġenti, erbgħa kunstistabbli rġiel u kuntistabbli mara.

Din is-sezzjoni m'għandiex biex tirregola kemm ikun ħareġ duħħan mill- exhaust tal-vetturi.

ZABBAR - DJAR

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru għas-Sigurta' Soċjali: Peress li għadd ta' residenzi fin-naħa tal-Misraħ u tal-Biccieni f'Ħaż Żabbar u f'inħawi oħra fiż-Żejtun huma antiki u fihom nuqqasijiet sanitarji, jikkonsidra l-Ministru li kif sar f'lokalitajiet oħra dawn jinbnew mill-ġdid f'units moderni u jiġu allokati lir-residenti tal-post biex jibqgħu jgħixu fl-istess naħa tar-raħal?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Nirreferik għall-mistoqsija parlamentari numru 1927.

ZABBAR - ĠNIEN PUBBLIKU

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' d- dipartiment koncernat, b'referenza għall-mistoqsija parlamentari precedenti, jieħu ħsieb illi f'Ħaż Żabbar jiġi ppjanat ġnien pubbliku kif jixraq qabel ma kull għalqa tispicca bini u biex id-dawra tar-raħal ta' Ħaż Żabbar fejn għadha ma' tmissx ma' xi raħal ieħor tibqa' bla ma tmiss għax dalwaqt jiġi jmiss minn kull tarf ma' raħal ieħor?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Fl-Abbozz tal-Pjan ta' l-Istruttura Policy REC 8 tesiġi li l-Awtorita' ta' l-Ippjanar għandha tipprovdi facilitajiet ta' sport u rikreazzjoni fil-Pjani Lokali kemm f'postijiet diġa' żviluppati kif ukoll f'postijiet ġodda.

Dan japplika wkoll għal Ħaż Żabbar.

S'issa Ħaż Żabbar ma jmiss ma' l-ebda belt jew raħal: la mal-Fgura, la maż-Żejtun, la max-Xagħjra, la mal-Kalkara u lanqas ma' Bormla.

Ta' min jgħid li l-limiti temporanji ta' l-iżvilupp approvati mill- Parlament fil-21 ta' Ġunju, 1989, saru appuntu sabiex ma jsirux sparpalajr ta' bini u kemm jista' jkun belt/raħal ma jmissx ma' ieħor u b'hekk tiġi żgurata l-identita' ta' kull post.

PENSJONI

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru għas-Sigurta' Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid:

(a) xi jkunu l-pensjonijiet ta' l-insurance (Kontributorja) relatata mad- diversi rati eżistenti tan-NI Contributions illum;

(b) dawn jiżdiedu komple-tament mas-Service Pension;

(c) ikun hemm okkażjonijiet li n-NI Pension tonqos mill-figuri mogħtija fir-risposta?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Il-pensjonijiet taħt l-Iskema Kontributorja ta' l- Att ta' l-1987 dwar is-Sigurta' Socjali huma dawk li jitħallsu skond Parti IV, V, u l-artikoli 26 u 29 (3) ta' l-Att.

Ir-rati ta' dawn il- pensjonijiet huma dawk li jidhru fit-tielet parti tat-Tielet Skeda u fit-12- il Skeda li hemm annessa ma' l-Att.

Id-diversi rati ta' kontribuzzjonijiet li jitħallsu sew minn persuna mpjegata u sew minn persuna li taħdem għaliha nnifisha huma dawk li jidhru fl-Għaxar Skeda.

Il-kondizzjonijiet tal- kontribuzzjoni għall-għoti ta' Pensjoni li kontributur irid jissodisfa, huma dawk li jidhru f'paragrafi tnejn u tlieta tal-11-il Skeda u fil-każ ta' Pensjoni taż-żewġ terzi skond kif jidher f'artiklu 64.

Ir-relazzjoni li hemm bejn il-kontribuzzjoni-jiet, li llum huma magħrufa bħala earnings related u r-rata tal-pensjoni tgħodd biss fil-każ tal-Pensjoni taż-Żewġ Terzi u dik tas-Superstiti.

Din ir-relazzjoni hi indiretta fis-sens li dħul pensjonabbli li jittieħed għall-iskop ta' din il-pensjoni hu relatat mal-kontribuzzjoni li kienet dovuta titħallas fuq dak id-dħul pensjonabbli.

Iż-żieda fil-pensjonijiet mhix marbuta direttament ma' żidiet fil- Pensjonijiet tas-Servizz iżda, żieda fil-Pensjoni tas-Servizz hi mehuda fil- kalkulazzjoni li ssir sabiex tiġi stabbilita r-rata tal-Pensjoni tas- Sigurta' Socjali.

Il-liġi tipprovdi wkoll li fi kwalunkwe każ ma titħallasx żieda li tkun anqas minn żewġ terzi taż-żieda għall-għoli tal- ħajja, kif ukoll li ebda pensjonant ma jsofri tnaqqis fir-rata tal-pensjoni tas-Sigurta' Socjali li jkun qed jircievi minħabba żieda fil-Pensjoni tas- Servizz.

UNIVERSITA' - KUNSILL

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-Kunsill ta' l-Universita' ġiex rikonstitwit mill-Elezzjoni Ġenerali 'l hawn?

Jekk fl-affermattiv, jista' l-Ministru jagħti lista tal-Membri?

Jekk fin-negattiv, jaħseb il-Ministru li tlett xhur mingħajr Kunsill konstitwit skond il-liġi, huwa ta' detriment kbir għall-Universita'?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Skond il-prattika, il-membri tal-Kunsill ta' l- Universita' nominati mill-Prim Ministru, issottomettew ir-riżenja tagħhom, iżda pendenti kull eventwali tibdil li jista' jkun hemm bżonn, u sakemm din ir-riżenja ma tiġix accettata, il-Kunsill issokta bix-xogħol tiegħu normalment.

SPTAR SAN LUQA - MANAGEMENT COMMITTEE

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid għaliex tliet xhur wara l-Elezzjonijiet Ġenerali il-Hospital Management Committee ta' l-isptar San Luqa għadu ma ġiex rikonstitwit?

Jidhirlu l-Ministru li dan hu b'detriment għat-tmexxija ta' l-isptar?

ONOR.

LOUIS GALEA: Hija l-prattika kostanti li wara kull Elezzjoni Ġenerali membri nominati mill-Gvern fuq Bordijiet tiegħu jew fuq organi oħra joffru r-riżenja tagħhom għall-konsiderazzjoni ta' l-Amministrazzjoni l-Ġdida.

Għandu jiġi iccarat li dan il-proċess ma għadux iżomm l-Bordijiet validament kostitwiti milli jkomplu jiltaqgħu fl-interess ta' l- Amministrazzjoni u l-iskopijiet li għalihom huma imwaqqfa.

L-Onor.

Membru jaf li t-tmexxija tajba ta' l-Isptar San Luqa tirrekjedi struttura ta' management sostanzjalment differenti minn dak li joffri preżentement il-Hospital Management Committee u fuq dan il-Gvern qed jikkonsidra l-passi meħtieġa.

SPTAR SAN LUQA - RAPPORT ANNWALI

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid jekk id-Diretturi tad-dipartimenti fl- isptar San Luqa jippreparawx annual reports fuq id-dipartimenti tagħhom f'għeluq is-sena, b'informazzjoni ta' servizz mogħti matul is-sena u ta' pjanijiet ta' żvilupp għal futur?

Jekk fl-affermattiv, jista' l-Ministru jpoġġi kopja ta' dawn ir-rapporti fuq il-Mejda tal-Kamra?

ONOR.

LOUIS GALEA: Kull sena d-Diretturi tad-Dipartimenti fl-Isptar San Luqa, bħal Kapijiet ta' Taqsimijiet oħra fid-Dipartiment, jintalbu mit- Tabib Ewlieni tal-Gvern iħejju rapport dwar l-attivitajiet fl-oqsma rispettivi tagħhom inkonnessjoni mar-Rapport Annwali dwar l-Attivitajiet tad-Dipartiment tas-Saħħa li jintbagħat lis-Segretarju Amministrattiv għall- pubblik-azzjoni.

Partijiet relevanti minn dawn ir-rapporti jiġu nklużi fir- rapport tad-Dipartiment minħabba limitazzjoni fit-tul tar-rapport.

Dawn ir-rapporti s'issa saru għall-użu intern tad-Dipartiment u għalhekk ma jidhirlix li għandhom jitpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra.

MEMBRI PARLAMENTARI - SALARJI

L-ONOR.

TONY NICHOLL staqsa lill-Prim Ministru: X'se jkunu s- salarji ġodda tal-Prim Ministru, Ministri u Segretarji Parlamentari mill-1 ta' Jannar, 1993?

Kif jitqabblu dawn is-salarji ma' dawk tas-sena 1991?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Kif spjegajt fir-risposta għall-Interpellanza Nru 1370 fis-seduta tat-2 ta' Ġunju, is-salarji tal-persuni msemmija ġew marbuta ma' l-iskali l-ġodda ta' l-impjegati tal-Gvern.

Għalhekk ir- risposta hija kif jidher fit-tabella hawn meħmuża.

| | Skala | |Prim Ministru | | |ta' |President|Nru 1 | | |Salarji | |fis-Servizz | | | | |Pubbliku | | | Lm | Lm |Lm | |1987 |4,951 | 6,922 | 6,106 | |1991 |6,451 | 8,813 | 6,327 | |1992 |7,750 |10,850 | 9,688 | |1993 |8,971 |12,559 |11,214 |

| | |Segretarji-|Speaker | | |Ministriarj|Parlamentar| | | |i |i | | | |Lm | Lm | Lm | |1987 | 5,086 |4,951 |2,900 | |1991 | 5,307 |5,172 |3,121 | |1992 | 8,525 |8,138 |7,750 | |1993 | 9,868 |9,420 |8,971 |

| |Kap ta' |Deputat |Membri | | |l-Oppożizzj|Speaker |Parlamentari| | |oni | | | | |Lm |Lm |Lm | |1987 |2,842 |2,620 |2,486 | |1991 |3,063 |2,112 |2,707 | |1992 |7,750 |4,650 |3,875 | |1993 |8,971 |5,383 |4,486 |

HAMRUN - PROVVISTA TA' ILMA

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Meta se tiġi rranġata s-sitwazzjoni ta' ilma mimli sadid fl-area ta' wara l- Knisja ta' San Ġejtanu l-Ħamrun?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tweġiba tingħata f'seduta oħra.

QRATI - SEPARAZZJONIJIET

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 1530 cioe' tul il-perjodu mill-1975 sa l-aħħar ta' l-1991 kemm saru:-

(1) żweġijiet reliġjużi;

(2) żweġijiet civili;

(3) kawżi ġodda għal seperazzjoni mill-Qrati Maltin;

(4) kawżi ġodda għal annulament mill-Qrati Maltin;

(5) kawżi ta' separazzjoni deciżi mill-Qrati Maltin;

(6) kawżi ta' annulamenti deciżi mill-Qrati Maltin?

Kien hemm każi fejn ġew mogħtija annulamenti mill-Knisja u ma ngħatawx mill-Qrati Maltin u vice versa?

ONOR.

JOE FENECH: Matul il-perijodu mill-1975 sa l-aħħar ta' l-1991 saru 40,830 żwieġ reliġjuż u 1752 żwieġ civili f'Malta; matul l-istess perijodu saru 3567 żwieġ reliġjuż u 80 żwieġ civili f'Għawdex.

Rigward l-aħħar parti tal-mistoqsija nirreferi l-Onor.

Interpellant għad- domanda numru 24600.

L-istatistika li tinżamm mir-Reġistratur tal-Qorti bdiet tinġabar mill- 1990 'il quddiem.

Fl-1990 kien hemm 104 kawżi ġodda għal separazzjoni waqt li fl-1991 kien hemm 122 kawżi ġodda għal separazzjoni fil-Prim Awla tal-Qorti Civili.

Fl- 1990 kien hemm 53 kawżi ġodda għall-annullament waqt li fl-1991 kien hemm 64 kawżi ġodda għall-annullament fil-Prim Awla tal-Qorti Civili.

Kawżi għal separazzjoni fil-Prim Awla tal-Qorti Civili fl-1990 kien hemm 24 deciżi, 22 ceduti, 48 marru sine die u 61 deżerti.

Fl-1991 kien hemm 42 deciżi, 32 ceduti, 46 marru sine die u 46 deżerti.

Kawżi għall-annullament fl-1990 kien hemm 29 deciżi, 5 ceduti, 22 marru sine die u 22 deżerti.

Fl-1991 ġew deciżi 33, ġew ceduti, 5, 23 marru sine die u 15 deżerti.

Rigward l-aħħar parti tal-mistoqsija, ir-Reġistratur tal-Qrati ma jżommx statistika dwar annullamenti mogħtija mit-Tribunal Ekklesjastici.

WIED IL-GĦAJN - PROVVISTA TA' ELETTRIKU

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Tista' l-Korporazzjoni Enemalta tirrimedja għas-sitwazzjoni ta' qtugħ spiss tal- provvista ta' dawl f'Wied il-Għajn, bla ma r-residenti f'dan ir-raħal qed ikunu mgħarrfa dwar dan?

Jaf il-Ministru li d-dawl ġieli qed jinqata' saħansitra tliet darbiet kuljum f'certi toroq bla avviż, fosthom fi Triq il-Munxar?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li l-interruzzjonijiet fil-provvista ta' l-elettriku imsemmija mill-Onor.

Membru saru minħabba programm ta' xogħol konness mal-commissioning ta' substation ġdida fil-lokal magħruf bħala Tal-Barumbara.

BIRKIRKARA - SERVIZZ TAD-DRENAĠĠ

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jaf il- Ministru li r-residenti fi djar fin-naħa magħrufa bħala Tal-Qattus limiti f'Ta' Paris, f'Birkirkara għadhom bla servizz tad-drenaġġ minkejja li lhom minn tlieta sa erba' snin mibnija u li minn fuq dawn qed jircievu citazzjonijiet għax għandhom il-fossa?

Jista' d-Dipartiment jirri-medja din il-qagħda billi jgħaddilhom is- servizz tad-drenaġġ?

Jaf il-Ministru li r-residenti tal-Qasam tad-Djar tal-Mosta ilhom tliet xhur bla ilma fil-vit u jinqdew biss bil-bowsers u li dawn mhux ilaħħqu?

Meta d-Dipartiment se jirremedja din il-qagħda?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Dwar is-servizz tad-drenaġġ f'Tal-Qattus, Birkirkara jien informat li se tiġi studjata s-sitwazzjoni biex wieħed jara kif jista' jitgħadda s-servizz billi jidher li hemm xi diffikultajiet ta' livelli.

Dwar il-provvista ta' l-ilma fil-Qasam tad-Djar tal-Mosta, jien informat li dawn l-aħħar tlett xhur ma kien hemm l-ebda ilment minn dan il-lokal, kemm fid-distrett, kif ukoll fis-sezzjoni tal-bowsers.

REĠINA ELIŻABETTA II - ŻJARA STATALI

L-ONOR.

ANTON REFALO: staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru illum jiddikjara kemm qamet iż-żjara tar-Reġina Eliżabetta:

(a) F'Malta

(b) F'Għawdex?

ONOR.

JOHN DALLI: Ma nafx għaliex din l-għaġġla kollha ta' l-Onor.

Membru biex ikun jaf din l-informazzjoni.

Meta jingħalqu l-kontijiet kollha, inkunu f'pożizzjoni li nagħtu risposta kompleta.

UNIVERSITA' - FOUNDATION STUDIES

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid jekk huwiex minnu li hemm studenti li jattendu l-Foundation Studies fl-Universita' u li dawn għalkemm mhumiex sejrin iġibu il-credits necessarji biex jieħdu ic-certifikat fil-Foundation Studies, xorta waħda dawn qegħdin jitħallsu l-istependju u xorta waħda fis- sajf sejrin jaħdmu mal-Gvern?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Fejn ikun magħruf li student mhux jieħu l- interess mistenni, dan ma jitħalliex ikompli l-istudji tiegħu u ismu jinqata' mill-lista ta' l-istipendji.