MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 137 It-Tnejn, 10 ta' Novembru, 1997 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 137

It-Tnejn, 10 ta' Novembru, 1997

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-9.07 a.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tnejn, 10 ta' Novembru, 1997

WERREJ MINUTI 1005

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 1005

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA 1011

MOZZJONIJIET MOZZJONI TA' PROĊEDURA DWAR IS-SEDUTI KONNESSI MA' L-ESTIMI ĠENERALI GĦAS-SENA 1998 1012

RULING TA' MADAM SPEAKER 1034

AĠĠORNAMENT 1039

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI IMWIEĠBA BIL-MIKTUB 1043

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB 1064

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru 136 li saret fis-7 ta' Novembru, 1997 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

FAKULTA' TA' L-ARKITETTURA U INĠINERIJA ĊIVILI - LECTURERS

L-ONOR.

ĊENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Jesmond Mugliett) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid min u kemm huma l-lecturers, part-time jew full time, fil-Fakulta' ta' l- Arkitettura u Inġinerija Ċivili li r-responsabbilta' tagħhom hija li jgħallmu l-Inġinerija Ċivili?

Kif inhuma maqsuma d-doveri ta' dawn il- lecturers f'sigħat fil-ġimgħa fis-snin diversi ta' dan il-kors?

ONOR.

EVARIST BARTOLO (Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): It-tagħrif mitlub mill-Onor.

Interpellant qed jitpoġġa fuq il-Mejda tal- Kamra għall-qari.

ĦAMRUN - MULTI LEVEL CAR PARK

L-ONOR.

Jean Pierre Farrugia staqsa lill-Viċi Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk hemmx permess mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar għall- iżvilupp ta' multi level car park fil-pjan tas-suq fl-inħawi ta' Triq id- Duka ta' Edinburgh, fil-Ħamrun?

ONOR.

GEORGE VELLA (Viċi Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent): Ninforma lill-Onor.

Interpellant li risposta għal din il-mistoqsija ngħatat permezz tat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 9336 f'seduta 131.

PA - MARSAXLOKK - IL-MAGĦLUQ

L-ONOR.

ĊENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Joe Psaila Savona) staqsa lill- Viċi Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid liema għaqda ambjentali hi responsabbli għar-riserva naturali li hemm fil-Magħluq ta' Marsaxlokk?

Jista' d- Dipartiment ta' l-Ambjent jaċċerta li qed tittieħed l-attenzjoni meħtieġa ta' din ir-riserva?

Tista' issir spezzjoni tar-riserva biex jiġi osservat kif din qed tilqa' fiha skart u ħmieġ tal-majjali ta' razzett fil-viċin li qed ikun kaġun ta' ambjent imniġġes, nemus u intejjen li żgur idejqu lil min hu fil-viċinanzi, kif ukoll joskula lejn il-baħar ma' l-ewwel xita qawwija?

ONOR.

GEORGE VELLA: Fil-preżent m'hemm l-ebda għaqda ambjentali li hija responsabbli għar-riserva naturali li hemm fil-Magħluq ta' Marsaxlokk, għalkemm fil-passat is-Soċjeta' għall-Istudju u l-Ħarsien tan-Natura ġieli naddfu l-post u ħawwlu xi pjanti indiġeni.

Bħalissa d-dipartiment għall-ħarsien ta' l-ambjent għandu applikazzjoni għand il-Planning Authority għall-fence, landscaping plan b'siġar u pjanti li jinstabu fl-inħawi tar-riserva u visitors' centre żgħir.

Spetturi ta' l- ambjent intbagħtu jispezzjonaw is-sit sabiex jagħmlu r-rapporti neċessarji lill-awtoritajiet responsabbli għall-ħarsien tal-liġijiet sanitarji.

PA - ŻEJTUN - TRIQ XEWK IL-GĦOTBA

L-ONOR.

ĊENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Joe Psaila Savona) staqsa lill- Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: B'riferenza għall-mistoqsijiet parlamentari numri 8455 u 4083 u t-tweġibiet għalihom, jista' l-Viċi Prim Ministru jekk jogħġbu jispjega kif applikazzjoni għal xogħol li sal-5 ta' Marzu, 1996 kienet rifjutata mill- Planning Authority, u li għaliha ma kienx hemm żviluppi ġodda minn wara din id-data, li allura nifhem li baqgħet rifjutata, illum il-ġurnata ix-xogħol in kwestjoni hu lest?

ONOR.

GEORGE VELLA: Fis-sit 32, Triq Xewk il-Għotba, Zejtun - fejn l- applikazzjoni ġiet irrifjutata mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar, wara spezzjoni mill-Enforcement Officer tad-Distrett - irriżulta li ma sar l- ebda xogħol.

PA - FDALIJIET RUMANI FIŻ-ŻEJTUN

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: Jista' l-Ministru jara li l- Awtorita' ta' l-Ippjanar b'xi mod tħares il-fdalijiet Rumani li jinsabu fl- Iskola Carlo Diacono, fiż-Żejtun?

ONOR.

GEORGE VELLA: Is-sit in kwestjoni huwa protett mill-Att għall- Protezzjoni ta' l-Antikitajiet.

Is-sit għadu ma ġiex skedat mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Madankollu, is-sit huwa nkluż fl-inventarju nazzjonali tal- protezzjoni bħala sit arkeoloġiku ta' Klassi A, u għalhekk huwa protett skond kif ipprovdut fil-Policy ARC 6 tal-Pjan ta' Struttura li tgħid li proprjeta' li tkun inkluża fl-inventarju nazzjonali tal-protezzjoni, sakemm tiġi skedata, tkun protetta skond il-poteri ta' l-Att dwar l-Iżvilupp u l- Ippjanar u skond il-gradi ta' protezzjoni mogħtija f'policy ARC 2 tal-pjan ta' struttura.

Rigward ix-xogħlijiet riċenti, li kienu jinkludu t-tneħħija ta' materjal permezz ta' makkinarju, fil-proprjeta' ta' l-Iskola Carlo Diacono fiż- Żejtun, dawn kienu qed isiru bla permess u ġew imwaqqfa nhar il-Ġimgħa 17 ta' Ottubru minn uffiċjali ta' l-infurzar ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar, wara spezzjoni fuq is-sit dak inhar stess.

Id-dipartiment tal-mużewijiet ġie nformat u qal li ħadd ma nformahom dwar ix-xogħlijiet u qatt ma taw approvazzjoni biex isiru xogħlijiet ta' ebda natura viċin il-fdalijiet Rumani li jinsabu fil-konfini ta' l-iskola msemmija.

Permess antik (PA0368/93) biex tinbena skola tal-kindergarten, li qatt ma nbniet, issa ilu li skada u għalhekk ix-xogħlijiet preżenti huma bla permess.

Il- fdalijiet Rumani fl-iskola Carlo Diacono fiż-Żejtun huma fost siti oħra li għandhom jiġu skedati mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar fil-futur.

MADAM SPEAKER (Onor. Myriam Spiteri Debono): L-Onor.

Cassar, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE CASSAR: Madam Speaker, billi din il-kwestjoni diġa' qamet f'seduta riċenti fil-ħin tal-mistoqsijiet u rriżulta li donnu ħaddieħor ma kienx jaf b'dawn l-affarijiet, qed nieħu gost illum li l-Viċi Prim Ministru qed jgħid li qed jieħu ħsieb dawn l-affarijiet.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Zammit Dimech, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Peress li l-Ministru għadu kif wieġeb mistoqsija dwar l-operat ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar, nixtieq nistaqsih jekk huwiex f'pożizzjoni li jinforma lill-Kamra dwar bdil li sar min-naħa tal-Gvern għar-rigward ta' rappreżentanti tiegħu fuq l-istess Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Min huma r-rappreżentanti l-ġodda u għaliex sar dan it-tibdil?

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, jien ma nara li ġara xejn stamb li jimmerita spjegazzjoni.

Il-Gvern Laburista issa diġa' ilu sena fil-poter u ħalla għal sena sħiħa l-istess nies li kienu appuntati fuq il-bord tal- Planning Authority mill-ministri ta' l-amministrazzjoni preċedenti.

Pero' imbagħad deherilna li hemm bżonn ta' ideat ġodda u ta' nies li jirriflettu iktar eżatt x'inhi l-policy tal-gvern tal-lum.

Din kienet it-talba taċ- chairman tal-Planning Authority stess li qal li hemm bżonn li n-nies li jkunu appuntati mill-ministeri jkunu ntiżi fuq il-policy tal-Gvern ħalli b'hekk ikunu jistgħu jirriflettu x'inhuwa t-thinking.

Jiġifieri l-iskop kien li wara sena nibdlu, pero' lanqas bdilnihom kollha għaliex minn ħames uffiċjali pubbliċi li tippermetti l-liġi, wieħed baqa' hemmhekk.

It-tliet membri l-oħra li nbiddlu fid-Development Control Commission inbiddlu minħabba t-tibdil li sar fir-regolamenti dwar il-Planning Authority li ġew ippubblikati f'Awissu li għadda li jgħidu li l-membri li jirrapreżentaw il- Planning Authority fuq id-DDC mhux bilfors iridu jkunu membri tal-bord tal- Planning Authority imma jistgħu jkunu eletti minn barra.

Fil-fatt l- iskop kien li kemm jista' jkun il-membri li jkunu fuq id-DDC ma jkunux fuq il-bord tal-Planning Authority għaliex jista' jagħti l-kas li jekk inti jkollok każ li jkun weħel fid-DDC u allura jiġi riferut lill-Planning Authority, fuq dan il-bord ikollok tliet membri minn 15 li diġa' jkollhom idea fformata.

Jiġifieri dan huwa t-tibdil li sar.

Għalkemm nista' ngħid li l-bniedem li appuntajt jien fuq iI-bord għall- ministeru tiegħi huwa Joe Zahra, ma nistax ngħid liema huma l-ismijiet l- oħra għaliex ma nafhomx bl-amment.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Zammit Dimech.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Madam Speaker, jista' l-Ministru għallinqas jispjega għaliex in-nies li kien hemm qabel u li nżammew għal dan iż-żmien ma ġewx informati direttament mill-ministri rispettivi tagħhom jew inkella b'ittra?

Jista' l-Ministru jikkonferma wkoll jekk wieħed mill- membri appuntati ġodda huwiex il-Perit Martin Debono?

Jekk il-Ministru jikkonferma dan allura jfisser li l-persuna li qed nirriferu għaliha, kandidat mal-Partit Laburista fl-aħħar elezzjoni, li kien impjegat bħala konsulent mal-ministeru għax-xogħlijiet pubbliċi u kostruzzjoni, kellu jistenna wkoll li jingħata ħatra formali bħala mpjegat tal-gvern?

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, il-kollega tiegħi huwa kompletament żbaljat.

Il-Perit Martin Debono m'huwiex wieħed mill-membri l-ġodda fuq il-bord tal-Planning Authority.

Rigward il-mistoqsija l-oħra ngħidlu li huwa żbaljat ukoll.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Carmelo Abela, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

CARMELO ABELA: Madam Speaker, nixtieq immur ftit lura għall- mistoqsija oriġinali, li kienet tittratta dwar il-fdalijiet Rumani fl- Iskola Carlo Diacono, u nistaqsi lill-Viċi Prim Ministru x'kien qed isir f'dan ir-rigward qabel Ottubru tas-sena li għaddiet.

Qed nistaqsi dan għaliex qed tingħata l-impressjoni ħażina li l- affarijiet donnhom ġew ittraskurati fl-aħħar sena mentri dawn il-fdalijiet ilhom jiġu ttraskurati għal snin sħaħ mingħajr ħadd ma qal xejn.

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, nikkonferma dak li qed jgħid l-Onor.

Membru.

Jiena ġej miż-Żejtun u naf li dan is-sit ġie skopert minn meta kienet inbniet l-iskola sekondarja u ma sar xejn partikolari dwaru.

Kien hemm żmenijiet meta saru xi ftit skavi ħfief ħafna bla ma daħlu fil-fond fihom.

Dwar jekk kenitx qed tiġrilhom ħsara mill-elementi minħabba li kienu mikxufin, m'iniex kapaċi nirrispondi għaliex m'iniex intiż f'dawn l- affarijiet.

Huwa veru li kif qal il-kollega tiegħi l-Onor.

Abela, qed tingħata l- impressjoni li dan l-aħħar dan is-sit ġratlu xi ħsara meta fil-fatt ma ġara xejn minn dan.

Kulma ġara kien li kif normalment jiġri, minn żmien għal żmien kien hemm bżonn li jsiru ċerti arranġamenti fl-iskola.

Huwa żgur li dan is-sit m'huwiex se jintlaqat u bħalma għidt fir-risposta tiegħi, il- Planning Authority qed tagħmel minn kollox sabiex dawn il-fdalijiet jiġu skedati taħt kategorija "A" għaliex huma ta' interess arkeoloġiku importanti ħafna.

WSC - WATER SAMPLES

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm testijiet ta' water samples saru mill-Water Services Corporation fuq rapporti ta' nies matul il-perijodu bejn l-1 ta' Novembru 1996 u t-30 ta' Settembru 1997 kull xahar?

X'kienu r-riżultati ta' dawn it-testijiet?

Minbarra dawn it- tests, x'testijiet oħra għamlet il-Water Services Corporation fuq l-ilma?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR (Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni): It-testijiet li jsiru fil-laboratorju tal-Korporazzjoni għas- Servizzi ta' l-Ilma, fuq samples ta' l-ilma li jittieħdu wara li jkunu saru rapporti mill-konsumaturi,* huma maqsuma f'żewġ kategoriji:-

(a) Leaks: F'każ ta' rapport ta' leakage u jinstab li s-sors ta' l-ilma huwa mis-sistema tad-distribuzzjoni ta' l-ilma, ir-rapport jintbagħat lis- sezzjoni tat-teknika sabiex jitwettaq eżerċizzju għal leak detection u t- tiswijiet sussegwenti.

Fil-perijodu ta' bejn l-1 ta' Novembru, 1996 u t-30 ta' Settembru, 1997 saru testijiet fuq 251 sample.

(b) Każijiet ta' Investigazzjoni: Dawn il-każijiet jittrattaw rapporti mill- konsumaturi dwar il-kwalita' ta' l-ilma.

Il-konsumatur jiġi nformat direttament mil-laboratorju bir-riżultat jew mis-sezzjoni tal-customer care.

Fil-perijodu msemmi ġew mistħarrġa 40 każ.

Mhemuża mat-tweġiba hawn tabella ta' informazzjoni fuq it-testijiet kollha li saru mis-sorsi ta' produzzjoni u distribuzzjoni ta' l-ilma.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Joe Cassar, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE CASSAR: Madam Speaker, jista' l-Ministru jgħidilna jekk isirux testijiet in ġenerali dwar is-salinita' fl-ilma?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Buhagiar.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Madam Speaker, il-Water Services Corporation għandha proċedura li biha jsir testing ta' l-ilma kuljum, liema tests isiru għal ċerti parametri li huma ta' ċerta importanza, fosthom is-salinita'.

Ovvjament isiru wkoll testijiet oħrajn bħal dawk bioloġiċi fuq xi bacteria li jista' jkun hemm fl-ilma.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, jista' l-Ministru jgħidilna jekk kienx hemm xi sors partikolari li l-livell ta' l-ilma tiegħu ddeterjora matul is-snin?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Madam Speaker, l-aktar sorsi li jidditerjoraw matul is-sena huma dawk is-sorsi ta' taħt l-art, jiġifieri l-boreholes li jiġu kontaminati permezz ta' overflows tad-drenaġġ u l-aktar waħda li matul is-snin dejjem tirriżulta kkontaminata hija l-borehole u l-pumping station li hemm f'Tal-Ħlas Ħal-Qormi, għar-raġuni li hemmhekk hemm ħafna rżiezet u kull meta tagħmel ix-xita l-fosos ta' dawn l-irziezet ifuru u sussegwentament ħafna mis- sewerage ta' l-irziezet jispiċċa fil-borehole.

Minħabba f'hekk ikun hemm bżonn li ssir washout ta' din il-borehole u fil- proċess jinħlew żewġ miljun gallun ilma.

Din hija xi ħaġa li żgur m'hijiex sostenibbli għaliex apparti l-ħela ta' l-ilma, ir-residenti ta' dik l-area jkollhom kull darba jsofru l-konsegwenzi xejn sbieħ ta' dan il-proċess.

Fil- fatt ikun hemm ħafna lmenti anke fil-gazzetti fejn jgħidu li għalkemm ix- xita tkun waqfet, l-ilma jkun għadu jiġri fil-wied.

L-ilma li jkun qed jiġri fil-wied ikun dak li jkun qed jiġi ppumpjat 'il barra minn din il- borehole.

Fil-budget tas-sena d-dieħla hemm provduta somma li permezz tagħha nittamaw li nibdew proċess li nindentifikaw liema huma dawk is-sorsi tat- tniġġiż ta' l-ilma tal-pjan - qed nirriferi l-aktar għall-irziezet - u nibdew nirriallokawhom.

Hemm bżonn li nieħdu l-affarijiet bis-serjeta' u naraw x'inhuma l-aktar sorsi li qed jipperikolaw l-aquifer, li fl-aħħar mill-aħħar huwa riżors naturali importanti ħafna għal pajjiżna.

SLIEMA - MALTA UNION CLUB

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Karl Chircop) staqsa lill- Viċi Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: B'riferenza għal dak li jirrigwarda l-iskedar tal-Malta Union Club f'Tas- Sliema, peress li skond ir-risposta mogħtija għall-mistoqsija parlamentari Nru 6213 il-heritage advisory committee kien qal li s-sala ewlenija tal- club timmerita priservazzjoni, allura kif skond ir-risposta għall- mistoqsija parlamentari Nru 8955 ġie rrapportat li l-Planning Authority għad m'għandhiex din ir-rakkmandazzjoni f'idejha wara daqstant żmien?

ONOR.

GEORGE VELLA: Ir-risposta tal-heritage advisory committee ma kenitx talba formali għall-iskedar tal-post iżda parir tekniku.

Minn dak iż-żmien sal-lum l-Awtorita' ta' l-Ippjanar ma għamlet l-ebda żieda mal-lista ta' l-iskedar peress li qed jiġi rrikonsidrat il-proċess fid-dawl ta' l-emendi ta' l-Att dwar l-Ippjanar.

Meta jissokta l-proċess ta' l-iskedar, din il-proprjeta' tiġi kkonsidrata ma' oħrajn.

UNIVERSITA' - KORS FIS-XJENZI AMBJENTALI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Joe Psaila Savona) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm qed jattendu studenti għall-kors li jwassal għad-diploma fix-xjenzi ambjentali mtella' mill-universita'?

X'differenza hemm bejn dan il-kors u t-tnejn l-oħra, ukoll imtella' mill-Istitut Internazzjonali għall-Ambjent?

ONOR.

EVARIST BARTOLO (Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): In-numru ta' studenti li qed jattendu għall-kors li jwassal għad-diploma fix-xjenza ambjentali huwa 39.

Mhux magħruf għal liema żewġ korsijiet qed jirriferi l-Onor.

Interpellant.

L-uniċi żewġ korsijiet li toffri l-Universita' f'dan il- qasam huma, dak li jwassal għad-diploma in environmental science u dak li jwassal għal grad ta' master of science in environmental planning and management.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Joe Cassar.

ONOR.

JOE CASSAR: Jista' l-Ministru jgħidilna jekk minn dawn l-istudenti hemmx xi ħadd li daħal taħt il-maturity clause?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Fit-tagħrif li għandi quddiemi m'hemmx din l- informazzjoni għaliex dak huwa tagħrif partikolari.

Jekk l-Onor.

Interpellant jixtieq ikun jaf din l-informazzjoni, jagħmel domanda bil- miktub u nipprovaw niġbru d-dettalji.

Madam Speaker, la qed nitkellmu fuq il-maturity clause naħseb li ta' min l-Universita' terġa' tħares daqsxejn lejn x'inhuma l-kriterji li qed jiġu wżati biex jidħlu l-mature students, għaliex jekk wieħed iqabbel dawn ma' ta' universitajiet barra minn Malta jsib li hemm lok għal titjib fil- kriterji li bihom ngħażlu l-mature students.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Cassar.

ONOR.

JOE CASSAR: Madam Speaker, lill-Ministru li diġa' kont għamiltu domanda dwar il-maturity clause u kien irrispondieni li se jweġibni f'seduta oħra.

Nixtieq li kieku l-Ministru jweġibni jekk il-maturity clause inbidlitx għal dawk li se jagħmlu social work.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Safejn naf jien il-kriterju tal-maturity qualification u l-maturity clause tidher li hi ġenerali u biex inkun naf jekk din titbiddilx skond il-korsijiet partikolari nkun irrid niċċekkja.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Cassar.

ONOR.

JOE CASSAR: Madam Speaker, jien qed nitlob lill-Ministru sabiex jiċċekkja għaliex din il-kwestjoni qamet quddiem il-Kumitat Permanenti dwar l-Affarijiet Soċjali u rriżulta li l-istudenti għal social work naqsu minħabba tibdil fil-maturity clause.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Madam Speaker, jien ma neħodhiex bi kbira li ġara hekk.

Fil-fatt, kif diġa' għidt, jiena m'iniex sodisfatt li l-kriterji li qed nużaw għall-maturity clause huma fil-fatt kriterji serji.

Żewġ kriterji serji li universitajiet barra minn Malta jużaw huma dawk li jissejħu l-pre-living experience u l-pre-working experience.

L-Universita' ta' Malta ma tqisx dawn il-kriterji fost il-kriterji li għandha għal dħul ta' studenti taħt il-maturity clause u allura ħafna drabi l-kriterji li titlob ma tantx ikunu differenti minn dawk li jidħlu fl-Universita' mingħajr il-maturity clause, jiġifieri bil-kwalifiki akkademiċi rekwiżiti.

Jiena naħseb li wasal iż-żmien li l-Universita' - anke fid-dawl tad-domanda dejjem tikber ta' adulti li fl-imgħoddi ma kellhomx l-opportunita' li jmorru jistudjaw l-Universita' u li issa jixtiequ jagħmlu dan, ovvjament mingħajr ma wieħed ibaxxi l-istandards - tagħti kas tal-kwalitajiet sbieħ li jkollhom studenti ta' ċerta eta', li ma jkunux jinkludu l-kwalifiki akkademiċi imma li żgur ikunu kwalifiki li jgħinuhom ħafna biex jistudjaw l- universita'.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Cassar.

ONOR.

JOE CASSAR: Madam Speaker, billi jekk fhimt sewwa l-Ministru donnu qed jgħid li se jwessa' l-kriterji, jista' jara x'ġara fil-każ tas-social workers.

Fil-fatt f'dan il-każ l-affarijiet tbiddlu u naqsu ħafna l- istudenti li jidħlu għal social work.

Jien persważ li l-Ministru jaf li s- social workers għandna bżonnhom.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Madam Speaker, naqbel ma' l-Onor.

Interpellant u fil-fatt se nara x'ġara fil-każ ta' dan il-kors.

Jien naħseb li l-Onor.

Membru jifhem ukoll li s-setting tal-kriterji għal dħul fl-Universita' m'hijiex buttuna f'idejn il-ministru li sempliċement jagħfasha u l-kriterji jitwessgħu jew jidjiequ!

Pero' madankollu jien nassigurah li se nagħti kas ta' dak li ntqal.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu issa għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Prim Ministru

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA

ONOR.

ALFRED SANT (Prim Ministru): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tabella li tagħti informazzjoni dwar reati u etajiet ta' first offenders, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 9557;

Tabella li turi l-għadd ta' pulizija li applikaw għall-eżami ta' surġenti fil-Korp tal-Pulizija, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 9561; u

Kopja tar-rapporti tal-Bord tal-Pariri dwar Liċenzji tal-Pulizija u tat-Tribunal ta' l-Appelli dwar Liċenzji tal-Pulizija, kif ukoll kopja tar-reġistri li fuqhom kienu jinżammu n-numri tal-liċenzji rispettivi, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 9640.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja tal-ftehim kollettiv bejn it-Taqsima Dipartimentali u Parastatali ta' l-Union Ħaddiema Magħqudin u l-Management tat-Teatru Manoel li skada fil-31 ta' Awissu 1993 u kopja tal-joint communique li kien ħareġ fit-30 ta' Awissu 1997, bejn il-UĦM u s-Segretarju Parlamentari għaż-Żgħażagħ, Sport, Kultura u Arti, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 9547.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI (Ministru mingħajr Portafoll fi Ħdan l-Uffiċċju tal-Prim Ministru): Madam Speaker, f'isem il-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra: Informazzjoni dwar il-parteċipazzjoni tal-Korporazzjoni Enemalta f'konferenzi internazzjonali matul il-perijodu bejn Novembru 1996 u Novembru 1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 9688.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION (Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja tar-rapport tar-riżultat ta' l-investigazzjoni tal-Kummissjoni Permanenti kontra l-Korruzzjoni dwar il-każ Nru 98 - Rapport Nru 104.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Debono Grech.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH (Ministru għat-Trasport u Portijiet): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Estratt minn rapport li jindika l-postijiet ikkonsidrati mill- Awtorita' Marittima għal żvilupp ta' yacht marinas f'Malta u Għawdex, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 9456; u

Informazzjoni dwar stampar ta' materjal għal reklamar u aġenziji tar- reklamar użati mid-dekasteru tal-Ministeru għat-Trasport u Portijiet għall-perijodu bejn l-1 ta' Novembru 1996 u l-31 ta' Marzu 1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru W695.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Buhagiar.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Informazzjoni dwar testijiet fuq l-ilma li saru mill-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma matul il-perijodu bejn l-1 ta' Novembru 1996 u t-30 ta' Settembru 1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 9394.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Michael Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA (Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Informazzjoni dwar nurses barranin jaħdmu mal-Gvern, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 9509.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI (Ministru tad-Djar): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Lista ta' xogħlijiet li saru mid-Dipartiment tal-Bini u Tiswija ta' Djar matul l-1997 u lista ta' applikazzjonijiet pendenti quddiem l- Awtorita' ta' l-Ippjanar, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numu 8610.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Noel Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA (Ministru tal-Biedja u Sajd): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Informazzjoni dwar ħut li daħal fil-pixkerija matul il-perijodu bejn Novembru 1995 u Settembru 1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 9458.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet.

Il-Viċi Prim Ministru.

MOZZJONIJIET

MOZZJONI TA' PROĊEDURA DWAR IS-SEDUTI KONNESSI MA' L-ESTIMI ĠENERALI GĦAS- SENA 1998

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, se nressaq mozzjoni - li nressqu ta' kull sena f'dan il-Parlament meta niġu biex niddiskutu l-Estimi Ġenerali - li tikkontrolla l-mod kif jitmexxew id-diskussjonijiet f'din il-Kamra matul id-dibattitu tal-budget.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Dom Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: Madam Speaker, qabel ma nibdew bil-business tal-Kamra ...

Jien naf li hawn ħafna mozzjonijiet li jitkellmu dwar kif għandha tiltaqa' u ma tiltaqax il-Kamra pero' l-ħin normali ta' meta tiltaqa' l- Kamra huwa fis-6.00 p.m. u l-mozzjonijiet kollha li saru, minn dak li smajt jien fid-debates li stajt nisma', dejjem kellhom il-kondizzjoni li jekk jinħass il-bżonn niltaqgħu fid-9.30 a.m. mingħajr ma nkunu nafu meta se tispiċċa s-seduta.

Issa jiena jidhirli li huwa d-dmir tal-ministru responsabbli mill- affarijiet tal-parlament lejn kull wieħed li hawn preżenti f'din il-Kamra - mhux lejja biss għaliex jien ma nippretendi u ma rrid l-ebda favuri minn dan il-Parlament la għall-eta' u lanqas għal ħaġa oħra - li almenu jkollu daqsxejn rispett lejn l-ogħla istituzzjoni li għandu l-pajjiż u jfiehem x'inhi n-neċessita' li llum iltqajna fid-9.30 a.m. fuq affarijiet bħal dawn mingħajr ma nafu x'ħin se tispiċċa s-seduta.

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, napprezza l-kumment tal-kollega tiegħi u nista' nserraħlu rasu li m'aħniex qegħdin nagħmlu laqgħat kmieni filgħodu la għall-gost u lanqas għall-kapriċċ.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Dom Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: Madam Speaker, jiena staqsejt x'kienet ir-raġuni speċjali tal-lum u għaliex il-Ministru ma ħassx id-diċenza li jqum waħdu jispjega l-affarijiet mingħajr ma noqgħod ngħidlu jien.

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, bir-rispett kollu, bħalma taf is- Sinjorija Tiegħek, fil-laqgħat tal-House Business Committee dawn l- affarijiet ġew diskussi u r-raġunijiet ingħataw hemmhekk.

Jiena lest li lill-kollega tiegħi l-Onor.

Mintoff nagħtih l-iscript tal-laqgħat ta' dan il-Kumitat ħalli jkun jaf ir-raġunijiet li ġibna dwar il-bżonn ta' ċertu numru iżjed ta' seduti f'dan il-Parlament.

Dan għidtu hawnhekk ukoll u nerġa' ngħidu.

Hemm rapporti tal-corporations li għadhom lanqas biss ġew diskussi - normalment dawn isiru qabel il-budget pero' din is-sena minħabba li l-budget ġibnih 'il quddiem se jkollna bilfors nagħmlu ċertu numru seduti ħalli nkunu nistgħu nittrattaw dawk l-affarijiet li skond il- Kostituzzjoni rridu nagħmluhom qabel - u hemm ukoll bills li jinsabu pendenti u li huwa importanti li ngħadduhom.

Jiġifieri r-raġuni għal dawn is-seduti hija li hemm ċertu xogħol li jrid isir.

Irridu mbagħad ngħaddu wkoll sabiex niddibattu l-estimi ġenerali ta' l-ispiża għall-1998.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Dom Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: Jien dan kollu nafu u l-Ministru m'għandux għalfejn jirripetih, pero' naf ukoll li dan il-Parlament qed jiltaqa' meta jogħġbu hu u fil-ġranet li fihom suppost jiltaqa' ma jiltaqax, anke fi żmenijiet li qed isemmi hu.

Jekk noqgħod nara n-notices li għandna nsib li hemm ġranet li la taf hux se niltaqgħu u lanqas xejn.

Jien jidhirli li dan m'huwiex mod kif jittratta lil din l-istituzzjoni.

Jien naf li dan il-Gvern jinsab imħarbat minħabba l-fatt li min-naħa ta' l-Oppożizzjoni m'hemmx il-ftehim għall-pairing, ħaġa li kienet teżisti qabel, pero' naf ukoll li fl-aqwa kriżijiet li kellu dan il-pajjiż, l- istituzzjoni tal-Parlament kienet tiġi l-ewwel u ma kienet tmur l-ebda delegazzjoni barra minn Malta.

Aħna qatt m'għamilna tliet seduti f'ġurnata, lanqas fl-aqwa kriżijiet.

Li jkun hemm xi darba waħda fejn titlaqqa' seduta b'xi urġenza u tibqa' sejra sakemm tispiċċa nifhimha, imma li nippretendu li dan il-Parlament, li l-membri tiegħu m'humiex kollha fil- Kabinett, ikollhom jiddedikaw dan iż-żmien kollu għax-xogħol tal-Parlament ...

Jekk iridu dawk il-membri li jifformaw parti mill-Kabinett jistgħu jitilqu x-xogħol tal-gvern u jagħmlu x-xogħol tal-Parlament biss, imma meta hawn membri oħra li jridu jlaħħqu ma' affarijiet oħra - u aħna nieħdu pjaċir li jlaħħqu ma' affarijiet oħra għaliex ma rridux li l-membri parlamentari kollha jkunu mpjegati tan-nazzjon - għandu jkun hawn id- diċenza li wieħed ifiehem sewwa għaliex iltqajna llum fid-9.30 a.m. u kemm se ddum din is-seduta.

Ma jistax ikun li ħadd minna - mhux biss jien li għandi 82 sena ...

Jien m'għandi l-ebda intenzjoni li nitolbu favuri lil dak imma hu għandu jispjega għaliex qed jagħmel il-programm minn ġurnata għal oħra, u jien wieħed minn dawk li għadni ma nafx x'se jsir il-ġimgħa d- dieħla.

MADAM SPEAKER: Onor. Mintoff, jien se nitlob lill-Viċi Prim Ministru sabiex jispjega lill-Kamra dak li hu spjega fill-House Business Committee.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, bħalma diġa' jaf kulħadd, din is- seduta se tispiċċa f'nofsinhar u jkun hemm nofs siegħa allokata għall- Aġġornament, imbagħad probabbilment hemm seduta oħra fis-2.00 p.m. (Interruzzjonijiet) Bħalissa m'hawn ħadd imsiefer imma lkoll qegħdin hawnhekk biex nagħmlu x-xogħol li hemm bżonn isir quddiem din il-Kamra.

(Interruzzjonijiet) Nista' nassigura lil kulħadd li jien m'għandi l-ebda appuntamenti barra minn Malta.

L-uniku appuntament li għandha din il- Kamra, u mhux jien, hija l-laqgħa tal-Joint Parliamentary Committee ta' l-24 u l-25 ta' Novembru bejn membri Parlamentari Maltin u oħrajn mill- Parlament Ewropew.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: Din il-Kamra hija l-ogħla istituzzjoni tal-pajjiż u m'għandha ċċedi għall-ebda raġuni u għall-ebda meeting ta' ħaddieħor.

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, bħalma għidt, qed inressaq din il- mozzjoni wara li ġiet dibattuta u miftehma fil-Kumitat Permanenti dwar ix- Xogħol tal-Kamra fejn qbilna li din hija mozzjoni li tiġi ripetuta kull sena.

Għalhekk, Madam Speaker, nipproponi din il-mozzjoni:

Illi minkejja kull provvedimenti oħra fl-Ordnijiet Permanenti tal-Kamra u riżoluzzjonijiet oħra approvati mill-Kamra, dan li ġej għandu jirregola l- proċedura dwar l-Estimi Ġenerali ta' l-Ispiża għas-sena 1998 u dwar l- Estimi Supplimentari ta' l-Ispiża għas-sena 1997.

A. Provvedimenti Ġenerali

Illi jkunu jistgħu jittieħdu aktar minn seba' seduti għall- konsiderazzjoni ta' l-Estimi Ġenerali fil-Kumitat ta' Provvista (Ordni Permanenti Nru 71 (3) (ċ)).

Illi l-Kamra tista' tiltaqa' fil-għodu fid-9.00a.m., wara nofsinhar fis- 2.00p.m. u fil-għaxija fis-6.00p.m. fl-istess jum.

Illi matul il-jiem tad-dibattiti dwar l-Estimi Ġenerali 1998, kif ukoll fil-jiem tal-Kumitat ta' Provvista għall-Estimi Ġenerali 1998, u Estimi Supplimentari għas-sena 1997, il-ħin li fih għandha tiltaqa' l-Kamra hu kif ġej:

jekk il-Kamra tiltaqa' fil-għodu, il-ħin li fih għandha tiltaqa' l- Kamra għandu jkun fid-9.00 a.m. u x-xogħol finanzjarju m'għandux jieħu aktar minn tliet sigħat, imma mistoqsijiet jistgħu jiġu magħmula lill- Ministri sa mhux aktar tard mid-9.30 a.m. u l-ħin ta' l-Aġġornament ma jitteħidx.

jekk il-Kamra tiltaqa' wara nofsinhar, il-ħin li fih għandha tiltaqa' l-Kamra għandu jkun fis-2.00 p.m. u x-xogħol finanzjarju m'għandux jieħu aktar minn tliet sigħat, imma mistoqsijiet jistgħu jiġu magħmula lill- Ministri sa mhux aktar tard mid-2.30 p.m. u l-ħin ta' l-Aġġornament ma jitteħidx.

jekk il-Kamra tiltaqa' fil-għaxija il-ħin li fih għandha tiltaqa' l- Kamra għandu jkun fis-6.00 p.m. u x-xogħol finanzjarju ma għandux jieħu aktar minn tliet sigħat, imma mistoqsijiet jistgħu jiġu magħmula lill- Ministri sa mhux aktar tard mis-6.30 p.m. u l-ħin ta' l-Aġġornament ma jitteħidx.

Illi l-ħin li jittieħed għal xi sospensjoni waqt id-diskussjonijiet kollha fuq l-Estimi Ġenerali 1998, Kumitati ta' Provvista, Estimi Supplimentari 1997, kif ukoll waqt iż-żewġ approprjazzjonijiet, għandu jiżdied mal-ħin stabbilit għall-interruzzjoni tax-xogħol.

Illi l-Kamra tista' tiltaqa' wkoll il-Ħamis, il-Ġimgħa, u s-Sibt, kemm fil-għodu, wara nofsinhar u fil-għaxija fl-istess jum.

6 Illi meta l-Kamra tiltaqa' nhar ta' Ħamis, kemm fil-għodu fid-9.00a.m., wara nofsinhar fis-2.00p.m. u fil-għaxija fis-6.00p.m. isir biss xogħol tal-Gvern.

Illi fis-seduti kollha li għandhom x'jaqsmu ma' l-Estimi Ġenerali 1998 jew l-Estimi Supplimentari 1997, jista' jsir xogħol ieħor tal-Gvern, inklużi mozzjonijiet u riżoluzzjonijiet, kif ikun jidher fuq l-Aġenda, wara li jispiċċa x-xogħol finanzjarju fil-ħin ta' l-interruzzjoni tax- xogħol; u wara li jgħaddi x-xogħol kollu li jkun jidher fuq l-Aġenda, jitressaq l-Aġġornament u l-ħin ta' l-Aġġornament ma jitteħidx.

B. Estimi Ġenerali 1998

Illi jkun hemm żewġ seduti fuq il-mozzjoni biex il-Kamra tmur f'Kumitat ta' Provvista għas-sena 1998; u l-ewwel seduta minn dawn tkun għall- Oppożizzjoni, waqt li t-tieni waħda tkun għall-Gvern; u ż-żewġ seduti jkunu eżenti mil-limiti ta' ħin għad-diskorsi (Ordni Permanenti Nru. 49).

Il-ħin ta' l-interruzzjoni tax-xogħol ta' dawn iż-żewġ seduti jkun fil- 11.30 a.m. jekk il-Kamra tiltaqa' fil-għodu, fl-4.30 p.m. jekk tiltaqa' wara nofsinhar u fit-8.30 p.m. jekk tiltaqa' fil-għaxija u l-ewwel votazzjoni tittieħed ħames minuti wara li tintalab, waqt li l- votazzjonijiet l-oħra kollha li jistgħu jintalbu jittieħdu immedjatament wara.

Il-ħin ta' l-Aġġornament ta' dawn is-Seduti ma jitteħidx.

Illi fis-seduti mħollija għall-Kumitat ta' Provvista għas-sena 1998, il- ħin ta' l-interruzzjoni tax-xogħol, rigward ix-xogħol finanzjarju, ikun fin-12.30 kull meta l-Kamra tiltaqa' fil-għodu, fil-5.30 p.m. kull meta l- Kamra tiltaqa' wara nofsinhar u fid-9.30 p.m. kull meta l-Kamra tiltaqa' fil-għaxija; u li f'dawn is-seduti l-ħin ta' l-Aġġornament ma jitteħidx.

Illi fil-jiem tal-Kumitati ta' Provvista:-

(i) Kull Ministru jressaq ir-Riżoluzzjonijiet tiegħu fil-Kumitat fil-bidu tad-diskussjoni dwarhom; u mbagħad il-ħin disponibbli għad- diskussjoni jinqasam indaqs bejn Gvern u Oppożizzjoni bl-aħħar nofs għall-Gvern;

(ii) Fil-ħin ta' l-interruzzjoni tax-xogħol finanzjarju, il- President tal-Kumitati jqiegħed għall-vot mingħajr diskussjoni l- mistoqsija fuq il-voti ta' l-estimi kif jidhru fuq l-Aġenda, u fuq l- emendi li jista' jkun hemm għalihom:

Iżda Ministru jista' jressaq emendi li jitqiegħdu għall-vot mingħajr diskussjoni; u Ministru jista' wkoll jitlob il-konsiderazzjoni mill-ġdid fil-Kumitat dwar emendi proposti minnu, u f'dan il-każ dawn l-emendi jitqiegħdu għall-vot mingħajr diskussjoni;

(iii) Il-votazzjonijiet kollha li jistgħu jintalbu jittieħdu x'ħin tispiċċa d-diskussjoni; u l-ewwel votazzjoni tittieħed ħames minuti wara li tintalab fil-ħin ta' l-interruzzjoni tax-xogħol, waqt li l- votazzjonijiet l-oħra, jekk ikun hemm, jittieħdu immedjatament warajha.

Illi fiż-żewġ seduti li għandhom jiġu allokati għall-Voti tal-Ministeru għall-Affarijiet Barranin u l-Ambjent:

il-ħin tad-diskussjoni tas-seduta allokata għall-Ambjent għandu jinqasam indaqs bejn kelliema tal-Gvern u kelliema ta' l-Oppożizzjoni, bl- aħħar nofs għall-Gvern;

il-ħin tad-diskussjoni tas-seduta allokata għall-Affarijiet Barranin għandu wkoll jinqasam indaqs bejn kelliema tal-Gvern u kelliema ta' l- Oppożizzjoni, bl-aħħar nofs għall-Gvern; u

fil-ħin ta' l-interruzzjoni tax-xogħol finanzjarju tat-tieni seduta, il- President tal-Kumitati jqiegħed għall-vot mingħajr diskussjoni l-mistoqsija fuq il-voti ta' l-estimi kif jidhru fuq l-Aġenda, u fuq l-emendi li jista' jkun hemm għalihom:

Iżda l-Ministru jista' jressaq emendi li jitqegħdu għall-vot mingħajr diskussjoni; u l-Ministru jista' wkoll jitlob il-konsiderazzjoni mill-ġdid fil-Kumitat dwar emendi proposti minnu, u f'dan il-każ dawn l-emendi jitqiegħdu għall-vot mingħajr diskussjoni;

Il-votazzjonijiet kollha li jistgħu jintalbu jittieħdu x'ħin tispiċċa d- diskussjoni; u l-ewwel votazzjoni tittieħed ħames minuti wara li tintalab fil-ħin ta' l-interruzzjoni tax-xogħol, waqt li l-votazzjonijiet l-oħra, jekk ikun hemm, jittieħdu immedjatament warajha.

Illi fiż-żewġ seduti li għandhom jiġu allokati għall-Voti tal-Prim Ministru:

il-ħin tad-diskussjoni ta' l-ewwel seduta jiġi allokat għall-kelliema ta' l-Oppożizzjoni filwaqt li dak tat-tieni seduta jiġi mħolli kollu għall-kelliema tal-Gvern; fil-ħin ta' l-interruzzjoni tax-xogħol finanzjarju tat-tieni seduta, il- President tal-Kumitati jqiegħed għall-vot mingħajr diskussjoni l-mistoqsija fuq il-voti ta' l-estimi kif jidhru fuq l-Aġenda, u fuq l-emendi li jista' jkun hemm għalihom;

Iżda l-Prim Ministru jista' jressaq emendi li jitqiegħdu għall-vot mingħajr diskussjoni; u l-Prim Ministru jista' wkoll jitlob il-konsiderazzjoni mill- ġdid fil-Kumitat dwar emendi proposti minnu, u f'dan il-każ dawn l-emendi jitqiegħdu għall-vot mingħajr diskussjoni;

Illi l-voti fil-Kumitat ta' Provvista jistgħu jittieħdu għad-diskussjoni mhux fl-ordni u fid-dati kif jidhru hawn taħt u iktar minn voti ta' Ministeru wieħed jistgħu jiġu diskussi f'seduta waħda.

Illi matul il-perijodu li fih ikunu qed isiru s-seduti kollha li għandhom x'jaqsmu ma' l-Estimi Ġenerali 1998 jew l-Estimi Supplimentari 1997, il-Kamra tista' tiltaqa' wkoll biex isir xogħol ieħor tal-Gvern, inklużi mozzjonijiet u riżoluzzjonijiet, kif ikun jidher fuq l-Aġenda.

BUDGET SPEECH

L-Erbgħa, 5 ta' Novembru, 1997 fis-6.30 p.m.

RISPOSTA MILL-KAP TA' L-OPPOŻIZZJONI

L-Erbgħa, 12 ta' Novembru, 1997 fis-6.30 p.m.

RISPPOSTA MILL-PRIM MINISTRU

It-Tnejn, 17 ta' Novembru, 1997 fis-6.30 p.m.

L-EWWEL JUM

MINISTERU TA' L-EDUKAZZJONI U KULTURA NAZZJONALI

It-Tlieta, 18 ta' Novembru, 1997 fid-9.30 a.m. IT-TIENI JUM

MINISTERU TA' L-INDUSTRIJA U AFFARIJIET EKONOMIĊI

It-Tlieta, 18 ta' Novembru, 1997 fis-6.30 p.m.

IT-TIELET JUM

MINISTERU TAL-ĦARSIEN SOĊJALI

L-Erbgħa, 19 ta' Novembru, 1997 fid-9.30 a.m.

IR-RABA' JUM

MINISTERU TAT-TRASPORT U PORTIJIET

L-Erbgħa, 19 ta' Novembru, 1997 fis-6.30 p.m.

IL-ĦAMES JUM

MINISTERU TAD-DJAR

Il-Ħamis, 20 ta' Novembru, 1997 fid-9.30 a.m.

IS-SITT JUM

MINISTERU TAX-XOGĦLIJIET PUBBLIĊI U KOSTRUZZJONI

Il-Ħamis, 20 ta' Novembru, 1997 fis-6.30 p.m.

IS-SEBA' JUM

MINISTERU TAL-ĠUSTIZZJA U KUNSILLI LOKALI

Il-Ġimgħa, 21 ta' Novembru, 1997 fid-9.30 a.m.

IT-TMIEN JUM

MINISTERU TAT-TURIŻMU Il-Ġimgħa, 21 ta' Novembru, 1997 fis-6.30 p.m.

ID-DISA' JUM

MINISTERU TAS-SAĦĦA, KURA TA' L-ANZJANI U AFFARIJIET TAL-FAMILJA

Is-Sibt, 22 ta' Novembru, 1997 fid-9.30 a.m.

L-GĦAXAR JUM

MINISTERU TAL-BIEDJA U SAJD

Is-Sibt, 22 ta' Novembru, 1997 fis-6.30 p.m.

IL-ĦDAX-IL JUM

MINISTERU TAL-FINANZI U KUMMERĊ

Il-Ħamis, 27 ta' Novembru, 1997 fid-9.30 a.m.

IT-TNAX-IL JUM

MINISTERU GĦALL-AFFARIJIET BARRANIN U L-AMBJENT - AMBJENT -

Il-Ħamis, 27 ta' Novembru, 1997 fis-2.30 p.m.

IT-TLETTAX-IL JUM

MINISTERU GĦALL-AFFARIJIET BARRANIN U L-AMBJENT - AFFARIJIET BARRANIN -

Il-Ħamis, 27 ta' Novembru, 1997 fis-6.30 p.m.

L-ERBATAX-IL JUM

UFFIĊĊJU TAL-PRIM MINISTRU

Il-Ġimgħa, 28 ta' Novembru, 1997 fid-9.30 a.m.

IL-ĦMISTAX IL JUM

UFFIĊĊJU TAL-PRIM MINISTRU

Il-Ġimgħa, 28 ta' Novembru, 1997 fis-6.30 p.m.

APPROPRIATION

Is-Sibt, 29 ta' Novembru, 1997 fid-9.30 a.m.

Ċ.

Approprjazzjoni għas-sena 1998

(1) Illi l-Abbozz ta' Liġi dwar l-Approprjazzjoni għas-sena 1998 ikun, jekk meħtieġ, eżenti mill-pubblikazzjoni fil-Gazzetta tal-Gvern u ddikjarat urġenti biex l-istadji tiegħu kollha jistgħu jittieħdu fl-istess seduta; u

(2) Illi d-diskussjoni fuq ir-Riżoluzzjoni li tawtorizza l-għoti mill-Fond Konsolidat u fuq l-Abbozz ta' Liġi dwar din l-Approprjazzjoni, fl-istadji tiegħu kollha, m'għandhiex tieħu aktar minn nofs seduta bil-ħin maqsum indaqs bejn Gvern u Oppożizzjoni, bl-aħħar nofs għall-Gvern, u bil-ħin ta' l-interruzzjoni tax-xogħol fin-12.30 p.m. jekk is-seduta ssir fil- għodu, fil-5.30 p.m. jekk is-Seduta ssir wara nofsinhar u fid-9.30 p.m. jekk is-seduta ssir fil-għaxija, meta titqiegħed mingħajr diskussjoni kull mistoqsija li jkun hemm bżonn biex jintemm dan ix-xogħol finanzjarju, bil-proviso ta' D(2) u skond D(3), kif jidhru hawn taħt.

D. Estimi Supplimentari 1997

(1) Illi l-Abbozz ta' Liġi dwar l-Approprjazzjoni għas-sena 1997 ikun, jekk meħtieġ, eżenti mill-pubblikazzjoni fil-Gazzetta tal-Gvern u ddikjarat urġenti, biex l-istadji tiegħu kollha jistgħu jittieħdu fl-istess seduta; u

(2) Illi d-diskussjoni fuq dawn l-estimi m'għandhiex tieħu aktar minn nofs seduta bil-ħin maqsum indaqs bejn Gvern u Oppożizzjoni, bl-aħħar nofs għall-Gvern; u fil-ħin ta' l-interruzzjoni tax-xogħol, li jkun fin-12.30 p.m. jekk is-seduta ssir fil-għodu, fil-5.30 p.m. jekk is-Seduta ssir wara nofsinhar u fid-9.30 p.m. jekk is-seduta ssir fil-għaxija, għandha titqiegħed mingħajr diskussjoni kull mistoqsija li jkun hemm bżonn biex jintemm ix-xogħol kollu finanzjarju dwar dawn l-estimi:

Iżda Ministru jista' f'kull ħin iressaq emendi li jitqiegħdu għall- mistoqsija mingħajr diskussjoni; u

(3) Illi l-votazzjonijiet kollha li jistgħu jintalbu fuq dawn l-estimi u l- estimi supplimentari, jittieħdu fil-ħin ta' l-interruzzjoni tax-xogħol, billi l-ewwel votazzjoni tittieħed ħames minuti wara li tintalab, u l- votazzjonijiet l-oħra jittieħdu immedjatament warajha u l-ħin ta' l- aġġornament ma jitteħidx.

MADAM SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

JOE MIZZI: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, din hija bażikament il-mozzjoni li qed nippreżentaw hawnhekk.

Li hemm differenti mis-soltu huwa li għall-voti tal-Prim Ministru se jiġu allokati żewġ seduti li se jkunu nofs għall- Oppożizzjoni u n-nofs l-ieħor għall-Gvern.

Fil-każ tal-ministeru tiegħi ftehmna fil-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra li nagħmlu żewġ seduti għaliex mhux ġust li d-dikasteru ta' l-ambjent konna qed inħalluh għall-aħħar għaxar minuti jew kwarta.

F'dawn iż-żewġ każi l-ħin jinqasam bħal fis-seduti l-oħrajn, jiġifieri nofs għall-Oppożizzjoni u nofs għall- Gvern, pero' l-vot imbagħad isir fl-aħħar taż-żewġ seduti għaliex ikun qed ikopri l-vot finanzjarju kollu.

Barra minn hekk daħħalna għall-ewwel darba l-possibbilta' - kif fil-fatt jidher proprju fil-ġurnata tat-22 ta' Novembru - li jkun hemm tliet seduti dwar il-voti tal-ministeri fl-istess ġurnata.

Hemm ukoll li, fil-ġranet ta' bejn is-seduti fejn il-Kap ta' l-Oppożizzjoni jagħti l-veduti tiegħu dwar il-budget sakemm imbagħad jirrispondi l-Prim Ministru, inkomplu bix- xogħol tal-Gvern.

Madam Speaker, il-qofol kollu ta' din il-mozzjoni huwa sabiex kemm jista' jkun nipprovaw nagħmlu l-aħjar użu tal-ħin li għandna available ħalli d- diskussjoni fuq l-estimi tal-budget ma tkaxkarx bla bżonn.

Grazzi.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Hawn aktar rimarki?

L-Onor.

Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: Madam Speaker, jien nibda minn fejn spiċċa l-aħħar kelliemi.

Il-Viċi Prim Ministru qal li l-uniċi differenzi huma "hekk" u huma "hekk".

Mhux veru, Madam Speaker.

Illum qegħdin f'sitwazzjoni ferm differenti milli kien jeżisti fl-imgħoddi.

Bl-iskuża tal-bon ordni fil- pajjiż, għandna Parlament li tant huwa dull and grey u tant veru ma jeżistix dibattitu hawn ġew li jekk tħares lejn l-istrangers' gallery fi kwalunkwe okkażjoni - mhux l-okkażjoni tal-lum biss fejn tal-press ilhom idejquni għal dawn l-aħħar tlett ijiem u kulħadd iċempilli - tara l-baħħ li jeżisti.

Issa dan ħadd minna ma jridu.

U x'inhu r-riżultat ta' dak li qed jiġri hawn ġew?

Ir-riżultat li dak qed jiġri hawn ġew huwa li ma hawnx membru wieħed li fuq il-kuxjenza tiegħu jista' jgħid li jkun preżenti għas-seduti kollha u jismagħhom kollha.

Issa hawnhekk kulħadd jaf li d-dover tagħna huwa li nkunu hawn ġew u nisimgħu kollox, mhux li naqraw x'ġara u ma ġarax fil-gazzetti, u lanqas hu d-dover tagħna li meta nitkellmu hawn ġew nagħmlu summary għall-gazzetti ħalli dawn lanqas ikollhom għalfejn jiġu hawnhekk jisimgħu.

Li qed jiġri huwa li kif toħroġ isibek xi reporter u jgħidlek biex tagħtih summary ta' dak li tkun għidt ħalli jkunu ċerti, u inti tista' tagħtih verżjoni differenti ta' dak li tkun għidt u ma jkun ġara xejn.

Lanqas sempliċi kawża fil-qorti - dawn ukoll ikunu pubbliċi biex jekk jinteressa ruħu ċ-ċittadin jkun jista' jkun preżenti - ma jkollha nuqqas ta' attendenza daqs kemm għandna hawn ġew, l-aqwa istituzzjoni tal-pajjiż.

Imma mhux dan biss.

Il-ministri jridu jpoġġu daqsxejn idejhom fuq qalbhom u jgħidu jekk huwiex veru li huma joqogħdu jaħdmu hawnhekk fil-kmamar tagħhom u addio Parlament u mhux Parlament u malli jgħajtulhom għall-quorum jidħlu fis-sala.

Dan mhux Parlament!

Lanqas f'konferenzi internazzjonali fejn jiltaqgħu u ma jiġi deċiż xejn għax il-vot ma jkun ifisser xejn ma jkunu hekk, aħseb u ara f'Parlament!

Mela issa nbiddlu ċ-ċirkostanzi kollha.

U għaliex qed ngħid li nbiddlu ċ- ċirkostanzi kollha?

Qed ngħid hekk għaliex waħda mill-affarijiet li jrid jirrispondi għalihom l-Onor.

Membru li qed imexxi l-business ta' din il-Kamra - u li għadu ma rrispondiex għaliex baqa' ma qalx la x'inhi l-urġenza tal-lum u lanqas x'inhi l-urġenza tal-business li qed jgħid li jrid jitlesta sat-tali ġurnata - hija jekk dan huwiex l-uniku mod kif isir il-business jew inkella huwiex aħjar il-mod li bih konna nimxu fl-imgħoddi fejn il-gvern iħalli lill-oppożizzjoni tgħid dak kollu li għandha tgħid u meta jara li tkun qed tivvessa, jagħmel motion of closure - ħaġa li m'hija disgrace imkien fil- Parlament - biex l-oppożizzjoni tieqaf.

Dawk kienu l-metodi ta' l-antik, Madam Speaker, liema metodi żammew id-dibattitu f'dan il-Parlament ħaj, żammew l-istrangers' gallery mimlija u żammew lill-press soġġetta għall- aqwa istituzzjoni fil-pajjiż u mhux kif inhu llum fejn aħna ninsabu soġġetti għall-press.

Dik kienet il-pożizzjoni qabel.

U jien nappella lilek li, bħala Speaker, għandek l-ewwel dmir li tara li x-xogħol ma jkomplix miexi hekk għaliex ma nistgħux nibqgħu sejrin hekk.

Issa ħalli mmur għal xi ħaġa aktar partikolari fejn nidħol jien.

Kulħadd jaf jiskonġra imma biex tagħmel hekk trid tkun pur.

Jien naċċertak, Madam Speaker, li f'dawn l-affarijiet jien pur - mhux li m'għandi l-ebda tebgħa, min m'għandu l-ebda tebgħa? - aktar minn kull wieħed li hawn hawnhekk għaliex dejjem għamilt minn kollox biex din l- istituzzjoni insalvaha.

Il-membri ta' l-Oppożizzjoni jistgħu jitkellmu u jgħidu kemm kont għamilt sforzi meta dawn kienu ħarġu minn hawnhekk sabiex jerġgħu jiġu lura u kemm tgħawwiġt biex jerġgħu jiġu hawn ġew.

Imma dak kollu mgħoddi.

U għalfejn qed ngħid dan kollu jien?

Għaliex waħda mill- affarijiet li se jgħiduli hija li jekk kien hemm ħaġa li ġiet irriformata fuq il-budget kienet fi żmieni u l-awtur kont jiena.

Mela ħalli naraw x'irriformajt jien fil-budget.

Tista' tgħid li qabel, id-diskussjonijiet fis-seduti tal-budget kollha kienu jkunu fuq l-affarijiet ġenerali.

Meta l-membri kienu jqumu biex jitkellmu ma kenux jitkellmu fuq il-ministeru tal-finanzi imma kienu jitkellmu fuq id-dettalji li suppost jiġu diskussi f'kumitat.

Allura min kien ikun hawn ġew la kien jaf jekk aħniex se nitkellmu fuq id-dettalji u lanqas jekk aħniex se nitkellmu fuq affarijiet ġenerali, u dak iż-żmien konna ftehmna ma' l-Oppożizzjoni, mingħajr ma mponejna xejn u mingħajr ma bdilna l-ebda standing order u lanqas in-natura tad-debates, li jekk hemm għaxart ijiem biex jgħaddi l-budget, l-ewwel u t-tieni ġurnata jkunu biex wieħed jitkellem fuq l-affarijiet in ġenerali mbagħad fil-ġranet l-oħrajn isiru ministeru ministeru ħalli jitkellmu fuq il-ministeri, mhux imbagħad lanqas jifdal ħin biex jiġi diskuss il-ministeri.

Madam Speaker, ma nafx jekk humiex jifhmuni u ma rridx naħli l-ħin tal-Kamra nitkellem fuq proċedura u mhux proċedura, pero' irrid ngħid li dak iż-żmien aħna konna rranġajna li l-ewwel jumejn isiru fuq il-vot - ħalli ngħidulu l-istadju tas- Second Reading ta' liġi għaliex wara kollox din m'hi xejn ħlief liġi - u l- ġranet l-oħrajn il-Kamra tmur f'Committee Stage, fejn naturalment kulħadd ikun jista' jitkellem fuq xiex irid, pero' naturalment min jitkellem fil- każ ta' ministeru jrid jitkellem mhux biss fuq l-affarijiet ġenerali imma anke fuq l-affarijiet individwali.

U sibna li dan kien metodu aħjar.

Ma kienx intiż li jekk imbagħad jinqalgħu ċirkostanzi fejn xi ħadd ma jaqbilx mal-linja ġenerali tal-budget, mal-linja ġenerali tal-foreign affairs - qed nitkellem għall-ministru li qam issa, li qal li jien kollega tiegħu ...

Jien kollega tiegħu għax bilfors għaliex mill-bqija kemm ilu li sar ministru, la qatt kellimni fuq affarijiet tal-ministeru u lanqas qatt indenja ruħu jiltaqa' miegħi meta bgħatt ngħidlu li għax-xogħol li jien ridt nagħmel fl-IPU hemm bżonn li niltaqgħu flimkien.

Anzi bl-ikbar suppervja ma riedx jiltaqa'.

Imma issa dawk huma affarijiet ta' bejnietna u qed ngħidhom biex meta jsejjaħli "kollega" almenu jagħtiha ċerta sfumatura.

Kollega parlamentari, dik nagħtihielu.

Nistmah ta' kollega bħalma nistma lil kulħadd, imma mhux kollega fis-sens kif neħduha aħna, bejn tnejn f'partit li għandhom l-istess ideal u li qed jaħdmu għall-istess ħaġa.

Madam Speaker, fis-seduta meta bdiet tiġi diskussa l-mozzjoni tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni dwar l-Unjoni Ewropea jien kont qomt u għidt li ma naqbilx ma' l-Oppożizzjoni u lanqas naqbel mal-mod kif qed imexxi l-foreign policy il-Viċi Prim Ministru.

Meta għidt hekk, b'xi mod irranġaw biex din il-mozzjoni ma tidhirx iktar ħalli jien ma nkunx nista' nitkellem.

U lili ħadd ma ndenja ruħu, lanqas min qed jgħid li huwa kollega tiegħi - din tal- "kollega" hija kondizzjonata - jarani u jgħidli: Isma' dik se terġa' tiġi fit-tali u t-tali ġurnata u inti se jkollok ċans titkellem.

Bqajna bil- ħnizrija fejn għandna mozzjoni emendata mill-Gvern u l-Gvern lanqas jaf jekk dan il-Parlament jaqbilx ma' dik l-emenda jew le.

Imma l-Gvern ma jimpurtahx, dan il-Parlament ma jeżistix għalih!

Wasalna fis-sitwazzjoni fejn dan il-Parlament ma jeżistix għall-Gvern.

U qed ngħid hekk għaliex illum jien konvint li l-attakk li qed issir mhux qed isir lili personali għaliex illum jien għandi 82 sena u se ngħidilhom minn hawnhekk li lili ħadd ma jista' jagħmilli xejn u ma rrid favuri mingħand ħadd.

Jiena qed ngħid, u qed ngħid quddiem kulħadd, li hawnhekk m'għandniex inkunu ipokriti, imma għandna ngħidu l-affarijiet kif inhuma għaliex jekk ma ngħidux l-affarijiet kif inhuma m'aħniex se naslu.

Meta jien ipprovajt naqdi l-affarijiet tiegħi parlamentari - mhux għas-sodisfazzjon tiegħi personali imma biex naqdi d-dmirijiet tiegħi fl-IPU - u bgħatt ngħidlu għal darba, darbtejn biex ikellimni fuq foreign policy bħalma kien ikellimni l- ministru Nazzjonalista ta' qabel u jgħidli x'inhu għaddej ħalli mbagħad inkunu nistgħu naħdmu flimkien ..

Jien ippretendejt li l-kollega tiegħi, mhux fil-Parlament biss imma fil-partit, dan is-suġġeriment għandu jaħtfu, imma fil-fatt baqa' ma ġie qatt.

Allura jien l-uniku ċans li kelli kien li fl-ewwel okkażjoni li jkolli nesprimi ruħi.

U l-ewwel okkażjoni kienet il- mozzjoni tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

Issa ħalli niġu għall-business li għandna llum, Madam Speaker, u naraw jekk hawnx xi ħadd minna li jgħid li huwa bully daqshekk li huwa lest li jgħid li jaqdi d-dmirijiet parlamentari tiegħu billi llum, għada, pitgħada u kull meta jkun hawn seduti mid-9.30 a.m. sa nofs il-lejl joqgħod hawn il-ħin kollu u jsegwi l-ħin kollu.

Mhux li ma jitlaqx għal minuta ħalli jmur fil-lavatory, għaliex b'daqshekk ma jkun ġara xejn għax kulħadd jagħmel hekk, imma li joqgħod hawnhekk il-ħin kollu.

Il-ħinijiet ta' dawn is-seduti huma magħmulin apposta biex dak li jkun ikun jaf li jrid ikun hawnhekk fit-tali ħin u m'għandux għalfejn joqgħod hawnhekk aktar.

Din hija d-demokrazija?

Jekk il-Parlament wasal s'hawn jien ngħidilkom: Morru orqdu lkoll!

Imisskom tistħu li wasalna f'din is-sitwazzjoni f'dan il-pajjiż!

Ma kontx nistenna li nkun jien, l-aktar wieħed xiħ fostkom, biex inqum u ngħid xi ħniżrijiet għandna!

U ma kontx nistenna li l- Ministru ta' l-Affarijiet Barranin, li huwa responsabbli wkoll mill- affarijiet parlamentari, isemmili l-House Business Committee.

F'hekk wassluh lil dan il-Parlament dawn il-kumitati kollha!

U ma noqogħdux nistaħbew wara dan il-kumitat!

Issa kieku aħna konna fl-oppożizzjoni u l- Gvern jiġi jagħmel hekk, x'kienu jistgħu jagħmlu l-membri li jkunu qed jirrappreżentaw lill-gvern fil-House Business Committee?

X'jistgħu jagħmlu dawn jekk bil-maġġoranza tiġi hawnhekk u addio demokrazija u addio standing orders u taqbad u tagħmel mozzjonijiet bħal dawn?

They can only get the best out of a raw deal, imma jekk intom kuntenti b'dawn l-affarijiet jien ngħidilkom li m'hijiex se timxi d-demokrazija għaliex id-demokrazija ma timxix billi jkollok partit wieħed b'saħħtu u mbagħad partit ieħor.

Imma dwar dan ikolli ċans nitkellem aktar 'il quddiem.

Jien għalissa li se ngħidilkom hu: Poġġu jdejkom fuq il-kuxjenza tagħkom u ara jidhrilkomx li għandna nkomplu b'dan il-mod.

Imma x'qed jiġri agħar minn hekk b'din il- mozzjoni, Madam Speaker?

Qed jiġri li aħna qegħdin naslu biex ngħidu li jekk il-maġġoranza jidhrilha li l-Oppożizzjoni lanqas għandha titkellem, ngħadduha għaliex tgħaddi bil-maġġoranza!

Hawn mhux talli qegħdin immorru kontra l-prinċipju tad-demokrazija, talli qed immorru kontra s-sens komun, kontra s-serjeta' li jaħdmu biha l-bnedmin.

Jiena kont f'seduti internazzjonali fejn l- affarijiet kienu urġenti - u kont l-aktar pixxikalda? - u fejn kien hemm il- pajjiżi kollha tad-dinja, pero' dawn qatt m'għamlu dawn il-ħniżrijiet li jipprovaw iġibu l-laqgħa f'sitt darbiet u f'seba' darbiet apposta biex dak li jkun jgħejja u jgħid li ma jista' jagħmel xejn aktar.

Din m'hijiex serjeta'.

U m'hijiex serjeta' għaliex tinvolvi nuqqas ta' demokrazija.

Issa ħalli naraw f'liema pożizzjoni poġġew lili għaliex ridt nitkellem u ngħid il-veduti tiegħi.

Madam Speaker, qabel ma ġiet f'dan il-Parlament il-mozzjoni ta' l- Oppożizzjoni, jien pprovajt ngħid u għidt lill-whip li jiena f'dik il- mozzjoni nixtieq nitkellem, irrid nitkellem u se nagħmel ħilti kollha biex nitkellem.

Għaliex qed ngħid dan?

Qed ngħid dan għaliex jiena jiddispjaċini meta naqra fil-gazzetti li bniedem - naħseb li bona fide mhux b'malizzja - li huwa Segretarju Ġenerali tal-Partit Laburista , impjegat tal-Partit Laburista, mingħajr ma jara l-affarijiet sewwa jmur jitkellem u jgħid li jien qbadt u mingħajr notice u mingħajr ma għidt lil ħadd ippretendejt li nitkellem fil-debate dwar il-budget bejn il-Prim Ministru u l-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

Jiena ma ppretendejt xejn, Madam Speaker, u lanqas issa ma qiegħed nippretendi!

Jien nippretendi biss id- drittijiet tiegħi bħala Membru tal-Parlament u jekk il-partit irid bilfors ipoġġini f'pożizzjoni li jew nitlaq mill-Parlament jew nitlaq mill-partit, allura jkun tort tal-partit u mhux tort tiegħi.

Jiena m'iniex se ngħid li jien ħriġt għall-aħħar elezzjoni b'ċerti kondizzjonijiet, u m'iniex se ngħid dan għaliex dawn l-affarijiet m'humiex affari tal-Kamra imma huma affarijiet tal-partit.

Jien m'għandi xejn fuq il-kuxjenza tiegħi.

Ngħid li m'għandi xejn fuq il-kuxjenza tiegħi għaliex meta jiena kont tkellimt fid-distrett tiegħi kont tkellimt b'mod differenti u fuq programm totalment differenti minn dak li kellu l-partit.

Tant hu hekk li fi press conferences lill-Prim Ministru staqsewh: Dan kif qed jitkellem hekk u inti qed titkellem mod ieħor?

Il-Prim Ministru rrispondihom u qalilhom: Isma' aħna l-istess ħaġa rridu, imma hu jixtieqha b'mod u aħna nixtiequha b'mod ieħor, dak għandu triq u aħna għandna triq oħra.

Imma allura jien jidhirli li jekk aħna se nittolleraw u se nirrispettaw lil xulxin għaliex qed jingħad li hu għandu triq u aħna għandna triq oħra għaliex m'għandniex nagħmlu minn kollox biex nisimgħu lil xulxin?

L-ewwel dmir kien tiegħu li jgħidli x'inhu għaddej hawnhekk u għall-ewwel ħassewh dan id-dmir għaliex fil-bidu kien jiġi l-Whip jgħidli x'qed jiġri fil-parliamentary group pero' imbagħad, jew għax ma setax minħabba li l-affarijiet kienu qed isiru bl-għaġġla u malajr, jew għal xi ħaġa oħra, ma baqax jiġi u issa ilu x-xhur ma jiġi jgħidli x'ġara u ma ġarax fil-parliamentary group.

Madam Speaker, qed ngħid dan kollu għaliex għandu ħafna importanza fuq din il-mozzjoni li tessqet illum.

Din hija mozzjoni li tgħid li anke jekk l-Oppożizzjoni tagħtini żmien minn tagħha sabiex nitkellem fuq il-budget speech, lanqas nista' nagħmel hekk għaliex diġa' jkunu qed jgħodduni bħala wieħed mill-Membri ta' l-Oppożizzjoni għaliex nofs il-ħin huwa tal-Gvern u n-nofs l-ieħor huwa ta' l-Oppożizzjoni.

U l-Ministru, li qed jgħid li hu kollega tiegħi, lanqas biss kellimni!

Dawn lanqas biss indenjaw ruħhom jgħiduli x'fih il-press statement li għamel il-Partit Laburista.

Issa la jkunu jafu l-partitarji taraw kemm iberkukom, lilek u lil Magro u lill- oħrajn!

Jien kelli d-diċenza li lilkom nagħtikom in-notice u ngħidilkom kollox x'se nagħmel u ma nagħmilx, bħalma għidt lill-Oppożizzjoni.

Jien lill-Oppożizzjoni qatt ma kellimtha fuq din il-kwestjoni.

Staqsiehom!

Jien lill-Oppożizzjoni qatt m'għidtilhom li se naqsam il-Kamra.

Mhux għax nibża' naqsam il-Kamra, għax jekk ikun hemm raġunijiet nazzjonali li naqsam il-Kamra ...

Imma m'hemmx raġunijiet nazzjonali li naqsam il-Kamra.

Hemm raġunijiet nazzjonali li dan il-Parlament u l-partiti jibdew jiffunzjonaw sew.

Aħna ma nistgħux immorru f'elezzjoni u biex ma nitilfux voti lill- poplu ma ngħidulux l-affarijiet kif inhuma imbagħad ngħidulu li se nirranġaw kollox la nitilgħu.

Ma nistgħux nirraġunaw bil-mod li jekk ngħidulhom inkunu qed inbeżżgħuhom u ma jivvotawlniex.

Ma nistgħux nagħmlu hekk.

Din m'hijiex demokrazija.

Din m'hijiex serjeta'.

Dan mhux mod kif qatt ħadem il-Partit Laburista.

Dan mhux mod kif tmexxi lil Malta.

Dan mhux mod kif jitmexxa l-Parlament.

Issa jekk intom tridu bilfors tpoġġuni f'pożizzjoni li nagħżel, jien għandi ħafna triqat minn fejn nagħżel.

Jien stajt ma tbaqbaqt xejn dalgħodu u għidtilkom li jien għandi 82 sena, m'iniex ġej u għaffġu intom weħidkom.

X'kien se jiġrili?

Xejn.

Dalgħodu jien stajt irriżenjajt.

X'kien se jiġrili?

Xejn!

Kien ikun tort tagħkom għax hekk ridtu.

Jien dalgħodu stajt niddeċiedi li tant ma tistgħux tmexxu intom u tant wasaltu fit-tarf, li jekk mhux se tibdlu t- triq fejn intom mexjin aħjar inkun jien, wieħed minnkom, li ngħidilkom: "Ejja .... "

Jien għandi dawn l-għażliet kollha quddiemi u dawn jien nagħżilhom skond kif jidhirli li hu fl-aħjar interess tan-nazzjon.

Issa ħalli niftiehmu, jien bl-aħjar interess għan-nazzjon nifhem li l-ewwel iż- żgħar nett u mbagħad il-kbar, u dan fl-interess tal-kbir stess.

Jien dejjem hekk fhimthom l-affarijiet.

L-ewwel iż-żgħar nett, għaliex jekk taħseb fiż-żgħar nett il-kbir ukoll jiġi miegħek.

Imma dan nitkellmuh aktar 'il quddiem.

Madam Speaker, jien naħseb li għidt biżżejjed - nispera li jkolli s- saħħa biżżejjed li nitkellem iktar 'il quddiem - biex nuri li Allaħares tgħaddi din il-mozzjoni għaliex 'il quddiem anke mozzjonijiet fejn jingħad li l-Oppożizzjoni jingħatalha biss ħames minuti u jsir statement hawnhekk min-naħa tal-Gvern biex juri li mhux qed isir debate imma statement ...

Anke f'dan se naslu u jkollkom taċċettawh!

U l-membri tal-Parlament ta' din in-naħa jkollhom jaċċettawh, kulħadd ikollu jaċċettah imbagħad għaliex dan huwa preċedent ikrah immens.

Din l-isfida qiegħda fuq il-membri tal- Parlament kollha u fuq din l-istituzzjoni.

Il-Viċi Prim Ministru m'għamel l-ebda sforz biex jispjega għaliex se jsiru dawn il-ħafna seduti f'daqqa u m'għamel l-ebda sforz biex jispjega jekk 'il quddiem aħniex se nibqgħu sejrin b'dawn il-ħniżrijiet.

L-ebda sforz m'għamel għaliex ma ħass l-ebda dover u jiddispjaċini ngħid li kelli nkun jien, ta' 82 sena, biex inqum u nitkellem fuq dawn l-affarijiet.

Nirringrazzjak, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI (Kap ta' l-Oppożizzjoni): Madam Speaker, bħall- kumplament tal-Kamra ċertament jien ukoll smajt b'attenzjoni d-diskors ta' l-Onor.

Mintoff.

Naturalment ilna ħafna nafu lil xulxin anke f'dan il- Parlament u l-istorja nafuha, pero' laqtitni l-frażi ta' l-Onor.

Mintoff "addio Standing Orders".

Fil-fatt diġa' addio l-iStanding Orders.

F'dan il-Parlament mexjin bil-perceived bżonnijiet tal-Ministru responsabbli mill- Affarijiet tal-Parlament, jew aħjar tal-Prim Ministru, u aħna nonostante li għandna l-House Business Committee - li huwa ħaġa tajba - dan ħafna drabi jiltaqa', jiddeċiedi u l-għada filgħodu aħna nkunu mgħarrfin li nbidlet is- sitwazzjoni kollha li nkunu qbilna fuqha lejliet.

Eżempju riċenti kien meta l-House Business Committee iltaqa' fit-8.00 p.m. fil-ġurnata tat- Tlieta, iddeċidew x'kienet se tkun l-aġenda għall-għada fis-6.00 p.m. u mbagħad nofs siegħa wara li ltaqgħu, jiġifieri fid-9.00 p.m., aġġornaw il- Parlament għall-għada b'seduta li tibda fid-9.00 a.m. u tispiċċa f'nofs il- lejl.

Veru!

Xejn ma jiswew l-iStanding Orders!

Illum għandna mozzjonijiet li jirregolaw il-proċedura ta' dan il- Parlament li bihom il-Gvern jiddeċiedi li jagħmel li jrid, meta jrid u kif irid.

Dan huwa ħażin u għalhekk naqbel ħafna ma' dak li qal l-Onor.

Mintoff.

Aħna ma rridux li hawnhekk inkunu kollha politiċi full time.

Ikun ħażin jekk dan il-Parlament jispiċċa li bilfors trid tkun politiku u xejn iktar u huwa tajjeb li kemm min-naħa tal-Gvern kif ukoll min-naħa ta' l-Oppożizzjoni jkollna l-possibbilta' li naġixxu b'diversi modi mhux fil- Parlament.

Issa jien m'iniex qed ngħid biss għal min imur jaħdem imma anke għax-xogħol li huwa politiku.

Ma jistax ikun li aħna nkunu marbutin kif aħna, li meta jfettillu l-Ministru jiġi fid-9.00 p.m. u jgħidilna li se jkollna seduti li jibdew fid-9.00 a.m. u jispiċċaw f'nofs il-lejl, inkluż is-Sibt u l-Ħamis.

Hija ħaġa li ma titwemminx kif dan il-Gvern imexxi l- proċeduri tal-budget b'dan il-mod stramb ta' tliet seduti kuljum!

Illum aktarx għandna, għax għadna ma nafux ...

(Interruzzjonijiet) Le, ma nafux għaliex fil-House Business Committee intqal li llum se jkun hawn tliet seduti, pero' ħadd ma jżomm lill-Ministru li meta jsir nofsinhar, minflok ma jaġġorna għas-2.00 p.m. jaġġorna għas-6.00 p.m. jew għal għada!

Infatti l-Viċi Prim Ministru qal "probabbli".

U din hi l-verita', iva.

(Interruzzjonijiet) Onor. Mizzi oqgħod daqsxejn kwiet.

MADAM SPEAKER: Jekk jogħġbok tinterrompix.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Madam Speaker, il-verita' hi li l-ġimgħa l- oħra qalulna li se jkun hawn tliet seduti, imbagħad minflok tliet seduti għamilna waħda.

Il-ġimgħat ta' qabel kien hemm urġenza u għamilna seduta mid-9.00 a.m. sa bil-lejl u mbagħad morna qgħadna d-dar għaliex is-seduti li kellhom isiru l-Erbgħa, il-Ġimgħa, it-Tnejn u t-Tlieta ma sarux.

F'din is-sitwazzjoni ninsabu f'dan il-Parlament.

L-iStanding Orders m'għadhomx jeżistu.

Pero' ħalli niġi għall-mozzjoni li għandna quddiemna llum.

Huwa veru li din hija mozzjoni ta' proċedura li ssir kull darba li l- Parlament jiddiskuti l-budget pero' naqbel ma' l-Onor.

Mintoff li mhux veru li din hija xi ħaġa li dan il-Parlament irid isegwi bilfors għaliex fl- imgħoddi hekk konna nagħmlu.

L-ewwelnett, veru li fl-imgħoddi hekk konna nagħmlu?

Jien ili f'dan il-Parlament sa mill-1969, u dalgħodu, qabel ġejt hawn mort niċċekkja - biex ma noqgħodx biss fuq il-memorja - x'kien jiġri.

Fil-budget diskuss fl-1970 kien tkellem il-Prim Ministru ta' dak iż-żmien, in-Nutar George Borg Olivier u l-Avukat Mario Felice.

Fil-budget ta' l- 1971 kien tkellem l-Onor.

Mintoff li dak iż-żmien kien Kap ta' l- Oppożizzjoni - l-Onor. de Marco, l-Avukat Buttiġieġ u s-Sur Nestu Laiviera.

Fis-sena ta' wara, min-naħa ta' l-Oppożizzjoni kienu tkellmu n- Nutar George Borg Olivier, l-Avukat Mario Felice u Dr Albert Hyzler.

Fl- 1973 tkellem n-Nutar George Borg Olivier u n-Nutar Bonello du Puis.

Fil- budget li sar fl-1975, fl-ewwel ġurnata kienu tkellmu n-Nutar Borg Olivier, is-Sur Lorry Sant, Dr Ċensu Tabone u r-raba' kelliem kien l- Onor. Mintoff, li dak iż-żmien kien Prim Ministru.

Kien hemm ukoll l- alternanza.

Huwa veru li kemm domt Kap ta' l-Oppożizzjoni jien - jekk m'iniex sejjer żball - dejjem ħadt seduta sħiħa waħdi, imma din kienet għażla tiegħi u ta' sħabi.

Jiġifieri hawnhekk il-punt li ridt nagħmel huwa li m'hu veru xejn li l-iStanding Orders jgħidu li fl-ewwel żewġ seduti jridu jitkellmu l-Kap ta' l-Oppożizzjoni u l-Prim Ministru u mhux veru li dejjem kien isir hekk.

Madam Speaker, Standing Order Nru. 71 tgħid eżattament li d-diskussjoni fuq il-mozzjoni sabiex il-Kamra tmur f'Kumitat ta' Provvista m'għandhiex iddum aktar minn jumejn.

L-użanza għal ħafna snin kienet li jitkellem min irid pero' naturalment il-partiti jirregolaw ruħhom u l-grupp parlamentari ta' kull naħa jkun jaf min se jitkellem.

Hekk imorru l-affarijiet.

Mela l- ewwelnett m'hu veru xejn li din hija xi ħaġa li torbotna bilfors għalkemm huwa veru li għal ħafna snin imxejna bl-użanza li ġurnata jitkellem il-Kap ta' l-Oppożizzjoni imbagħad jirrispondi l-Prim Ministru.

Fil-fatt, meta fl- 1992 inbidel il-Kap tal-Partit Laburista, jiena stess kont tkellimt ma' l- Onor. Alfred Sant, u staqsejtu jekk jidhirlux li hija ħaġa sewwa li nagħmlu monologu fis-sens li huwa jagħmel tliet sigħat jitkellem bħala Kap ta' l- Oppożizzjoni u mbagħad jiena nagħmel tliet sigħat oħra.

U kont għidtlu: GĦaliex ma niftehmux fuq ħin?

Fil-fatt ftehema li nibdew nitkellmu għal sagħtejn biss.

U hekk ġara mill-1992 sal-lum, pero' din id-darba għandna xi ħaġa ġdida, Madam Speaker.

Jiena, kif diġa' għidt, smajt b'attenzjoni kbira lill-Onor.

Mintoff u naturalment kont sorpriż ħafna bil-komunikat tal-Malta Labour Party nhar il- Ġimgħa.

F'dan il-Parlament kull deputat mhux biss għandu d-dritt iżda għandu d-dmir li jitkellem.

Id-dmir huwa akbar meta għal xi raġuni partikolari huwa jħoss li għandu jitkellem dwar kif jaħsibha fuq xi ħaġa ta' importanza li tista' tkun ma taqbilx mal-politika tal-Gvern, jew ta' l- Oppożizzjoni jekk ikun min-naħa ta' l-Oppożizzjoni.

Dan huwa dritt fundamentali ta' kull deputat u għalhekk skantajt ħafna li l-Malta Labour Party joħroġ komunikat li fih qal li l-Onor.

Mintoff talab li jitkellem fid- dibattitu fuq il-mozzjoni biex il-Kamra tmur f'Kumitat ta' Provvista u l- Grupp Parlamentari qallu "le".

Issa l-eżekuttiv tal-Partit Laburista ukoll se jiddeċiedi min jitkellem f'dan il-Parlament għaliex l-istess eżekuttiv qal li l-Onor.

Mintoff ma jitkellimx f'dawn il-jumejn ta' dibattitu u, jekk irid, jitkellem f'xi seduta oħra fil-Kumitat ta' Provvista.

L-ewwelnett, kif diġa' rrimarka l-Onor.

Mintoff, fil-Kumitat ta' Provvista titkellem fuq ministeru partikolari.

Huwa veru li aħna nużaw ċerta latitudni pero' jekk fil-Kumitat ta' Provvista jkunu qed jiġu diskussi l- Voti tal-Prim Ministru, titkellem fuq il-Voti tal-Prim Ministru.

Biex wieħed jitkellem b'mod ġenerali fuqhiex irid, dak li jkun irid jistenna sakemm niġu biex niddiskutu l-Appropriation Act.

Hemmhekk nafu li l-użanza hi, kif jgħidu bl-Ingliż, li tista' titkellem of cabbages and kings, fuqhiex trid.

Mela realment il-Malta Labour Party u l-Grupp Parlamentari Laburista qed jgħidu lill-Onor.

Mintoff li jekk hu jrid jitkellem b'mod ġenerali jrid jistenna sakemm ikollna d-debate li fiha jkun jista' jitkellem b'mod ġenerali.

Mentri l-verita' hi li d-dibattitu biex immorru f'kumitat ta' provvista huwa proprju l-mument meta ilkoll kemm aħna għandna dritt nagħtu r-reazzjoni tagħna għad-diskors tal-budget, diskors importanti għaliex jagħti direzzjoni lill-pajjiż għas-snin li jkunu ġejjin.

Mela allura s-sitwazzjoni hi li għandna kwestjoni ta' prinċipju.

Huwa veru li fil-House Business Committee li sar nhar l-Erbgħa n-naħa tal-Gvern staqsewna jekk nagħmlux bħas-soltu, jiġifieri jitkellem sagħtejn il-Kap ta' l-Oppożizzjoni u sagħtejn il-Prim Ministru u aħna għidna li ma nsibu l- ebda diffikulta' - fil-fatt din il-mozzjoni hija riżultat ta' dan il-qbil - imma min-naħa tagħna ħadd ma kien jaf li hawn xi Onor. Membru ta' din il- Kamra li qed jinsisti li jrid jitkellem.

U jekk hawn xi Onor. Membru ta' din il-Kamra li qed jinsisti li jitkellem fuq din il-mozzjoni għandu dritt li jagħmel hekk.

Jien naħseb li l-kwestjoni, kif qal ukoll l-Onor.

Mintoff, m'hijiex waħda ta' rispett lejh imma hija kwestjoni ta' ħarsien tad-drittijiet essenzjali ta' kull deputat.

Pero', bir-rispett kollu lejna lkoll jien ma nistax ninjora li l-Onor.

Mintoff qed jagħmel din id-domanda.

L-Onor.

Mintoff ilu deputat għal iktar minn 50 sena, għamel 19-il sena Prim Ministru u disa' snin Kap ta' l-Oppożizzjoni ta' dan il-pajjiż, u jekk f'dan il-mument hu jħoss id-dmir skond il-kuxjenza tiegħu li jiġi u jitkellem, jien inkun l-ewwel wieħed li ngħid li dan il-Parlament għandu l- obbligu li jagħtih l-opportunita' li jitkellem issa.

U din, nerġa' ngħid, m'hijiex kwestjoni ta' rispett lejh - hija kwestjoni ta' rispett lejn kull deputat għaliex huwa dritt ta' kull deputat li jitkellem - pero' lanqas ma ninjora l-fatt min hu d-deputat li qed jinsisti li jitkellem.

Wisq inqas jista' jinjora dan il-fatt l-Malta Labour Party għaliex huwa tajjeb li nkunu nafu li fost id-deputati kollha eletti f'din il-Kamra l- Onor. Mintoff huwa deputat li ġab wieħed mill-akbar numru ta' voti fid- distrett mnejn tela'.

L-akbar numru ta' voti, bl-umilta' kollha ngħid li ġibtu jien minn distrett wieħed, warajja l-Prim Ministru u t-tielet wieħed l-Onor.

Mintoff b'madwar 6,200 vot.

Għalkemm mhux importanti għall- kwestjoni tal-prinċipju, jien nassumi li l-Onor.

Mintoff mhux qed jagħmel dan b'xi kapriċċ imma qed jagħmlu b'sens ta' dover li hu jħoss li għandu lejn dan il-Parlament, lejn dan il-pajjiż u lejn l-eletturi li tawh dawk il- voti u aħna ma nistgħux niċħdulu dan id-dritt.

U l-Malta Labour Party jaf li jekk hu jneħħi l-voti li ġab l-Onor.

Mintoff mill-voti totali, ma jibqax bil-50.3% li ġab fl-aħħar elezzjoni imma jinżel għal taħt it-48%.

Dan kollu għandna nagħtuh konsiderazzjoni u jien naħseb li l-aktar li kellu jagħtih konsiderazzjoni kien il-Malta Labour Party flimkien mal-Grupp Parlamentari Laburista u l-Ministru responsabbli għat-tmexxija ta' din il- Kamra.

Madam Speaker, f'dawn iċ-ċirkostanzi jien inħoss li għandi nipproponi emenda għal din il-mozzjoni li tgħid hekk:

"Ħassar il-paragrafu 1. tal-parti tal-mozzjoni intitolata "B. Estimi Ġenerali 1998" u daħħal minfloku dan il-paragrafu:

"Illi d-diskussjoni fuq il-mozzjoni biex il-Kamra tmur f'Kumitat ta' Provvista għas-sena 1998 għandu jieħu żewġ seduti b'dan li l- ewwel sagħtejn tad-diskussjoni jittieħdu mill-Kap ta' l- Oppożizzjoni jew persuna delegata minnu u l-aħħar sagħtejn tad- diskussjoni jittieħdu mill-Prim Ministru jew persuna delegata minnu u l-ħin ta' l-aġġornament taż-żewġ seduti ma jitteħidx.".".

MADAM SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Madam Speaker, b'din l-emenda jien qed nipproponi li ż-żewġ seduti fejn issir id-diskussjoni fuq il-kumitat ta' provvista jkunu żewġ seduti normali, jiġifieri bil-ħin ta' sagħtejn u nofs kull waħda.

Issa peress li f'dawn l-aħħar snin kien hawn użanza - u sa nhar l-Erbgħa kien hawn ukoll ftehim - li min-naħa ta' l-Oppożizzjoni nitkellem jien jew xi ħaddieħor f'ismi jew delegat minni għal sagħtejn, jien ngħid: Iva, l-ewwel sagħtejn tad-dibattitu għandhom ikunu riservati għalija u l-aħħar sagħtejn tad-dibattitu għandhom ikunu riservati għall- Prim Ministru, pero' imbagħad jibqa' siegħa ta' dibattitu li, fl-opinjoni tiegħi għandu jitqassam kif ikun hemm bżonn.

S'issa nafu li hawn deputat, l-Onor.

Mintoff, li jrid jitkellem u nistgħu niftehmu jew tirregola s- Sinjorija Tiegħek kif għandha titqassam dik is-siegħa.

Madam Speaker, kif qal l-Onor.

Mintoff stess, lill-Oppożizzjoni ma saritilha l-ebda domanda direttament min-naħa ta' l-Onor.

Mintoff.

Nafu li s-Sinjorija Tiegħek kkomunikat dak li kkomunikalha l-Onor.

Mintoff, jiġifieri li xtaq jitkellem u xtaq jieħu nofs siegħa mill-ħin ta' l- Oppożizzjoni u nofs siegħa mill-ħin tal-Prim Ministru, pero' talba mingħandu jien ma kellix.

Madankollu jien m'għandix dubju li nsibu mod kif f'dik is-siegħa nakkomodaw lil min irid jitkellem fuq dan id-dibattitu.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Jekk m'hawnx aktar rimarki nistieden lill-Viċi Prim Ministru biex jgħaddi għall-winding-up.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, żgur li m'għandi l-ebda ħsieb li nidħol f'argumentazzjoni ma' l-Onor.

Membru, dwar jekk iridx jaċċetta li jien insejjaħlu kollega jew le.

Nista' ngħid li dejjem kelli l-ikbar rispett lejh u ċerti affarijiet li qed jgħid jista' jkun hemm verzjonijiet differenti għalihom, pero' żgur li hawnhekk m'huwiex il-post li wieħed jitkellem dwarhom.

Li rrid ngħid bl-aktar mod kategoriku huwa li l-messaġġ li qed jgħid li huwa bagħat biex jien u hu nitkellmu fuq l-IPU, żgur li ma wassallix.

Nerġa' ngħid li qed ngħid dan bl-aktar mod kategoriku.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: Jien bgħatt dan il-messaġġ formalment ma' l-iSpeaker meta ltqajna u bgħattu wkoll ma' l-impjegat tiegħek li kont tibgħat hemmhekk minflokok.

Inti trid tiġi hemmhekk għaliex huwa d-dover tiegħek li tagħmel dan u għandna ninsew il-piki personali.

Inti taf li jien ma tantx ninġieb miegħek personalment u jien naf li l-istess ħaġa fil-każ tiegħek, pero' huwa fl-interess tan-nazzjon li inti tiġi għaliex dak hu d- dmir tiegħek u toqgħodx tistaħba wara subgħajk.

Inti taf li waslulek dawn il-messaġġi u ma ridtx tiġi.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, jien inħalli dan l-argument hawnhekk għaliex m'għandi l-ebda skop li noqgħod nidħol f'argumenti li jiġbru ħafna affarijiet oħra, pero' rrid ngħid li bħalma taf is-Sinjorija Tiegħek, ir- raġuni għaliex qed jiltaqgħu daqshekk seduti fil-Parlament hija sostanzjata mill-fatt li kif intqal fil-House Business Committee ...

(Interruzzjonijiet) Issa jekk il-House Business Committee għandux jeżisti jew le, jekk għandniex nutilizzawh, jew jekk għandniex niddeċiedu fih u napplikaw jew ma napplikawx dak li niddeċiedu fih, huwa argument li wieħed jista' liberalment jerġa' jiftħu.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Dom Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: Madam Speaker, huwa veru li fil-House Business Committee intom ftehemtu li ma jkunx hemm motions of closure u b'hekk neħħejtu waħda mill-iktar affarijiet importanti li għandhom l-iStanding Orders, jiġifieri li meta l-Gvern jinduna li l-Oppożizzjoni qed tieħu ż- żmien iż-żejjed tqassar fid-diskussjoni u tagħlaq?

Jekk mhux se jkun hemm din, allura qatt m'hu se jkun hawn ftehim f'dan il-Parlament.

Għax ma jistax ikun li jkollok Oppożizzjoni li taqbel miegħek fil-ħinijiet li tagħtiha biex tiġi tagħmel il-business!

Kwalunkwe Oppożizzjoni fid-dinja tipprova teħodlok il-ħin kollu imma int irid ikollok il-kuraġġ li tagħmel motion of closure u tiddefendi l-closure.

Kwalunkwe Parlament għamilha din s'issa imma int qatt ma ridt tagħmilha u minħabba f'hekk jiġri li f'seduti li ma jiswewx sitt ħabbiet, dan il-Parlament jiltaqa' ħames, sitt darbiet jew 20 darba u noqogħdu naħlu l-ħin tal-Parlament u ħinijiet oħra.

(Interruzzjonijiet) Meta titkellem hekk turi li ma tridx tirranġa l- affarijiet tal-Parlament.

MADAM SPEAKER: Onor. Mintoff, l-Onor.

Vella qed jagħmel il-winding-up.

Kemm jista' jkun ma ninterrompux.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, nixtieq ninforma lill-Onor.

Membru li ma kien hemm l-ebda deċiżjoni li titneħħa l-fakulta' tal-closure motion.

Bħalma taf is-Sinjorija Tiegħek, din għadha fuq l-istatute book, qatt ma ġiet diskussa fil-House Business Committee u allura qatt ma kien hemm deċiżjoni li titneħħa.

Huwa veru li t-tendenza hija li jekk jista' jkun ma tużahiex għaliex jekk kemm-il darba tużaha tiġi akkużat li int qed taqta' ħesrem id-diskussjoni, imma ma kienx hemm ftehim li ma tintużax.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: Madam Speaker, jien se ngħidlu din.

Intom li tafu li għandkom maġġoranza ta' siġġu wieħed u tafu wkoll li huwa d-dmir ta' l- Oppożizzjoni li tfixkel kemm tiflaħ, tafu li dak il-mezz biss għandkom biex tqassru l-ġranet tal-Parlament u mhux billi tagħmlu ħames seduti f'ġurnata, imbagħad fejn ikun hemm suġġett serju tqassar għaliex tkun għamilt il- mozzjoni qabel!

Int qed tagħmel il-closures qabel hawnhekk.

U qed tagħmilha fuq kulħadd u mhux fuq l-Oppożizzjoni biss.

Int qed teqred id- demokrazija u ma jistax ikun li tkompli taħrab minn din is-sitwazzjoni jekk verament trid is-serjeta'.

Għax ma tagħmilx bħalma jagħmel kulħadd, tieħu daqsxejn ta' nifs u tistaqsi lill-kollegi tiegħek jekk intomx se tkomplu sejrin hekk.

Hekk jagħmel min hu serju, mhux terfa' fuq spaltek qisu qatt ma ġara xejn!

Inti issa lili se tpoġġini f'pożizzjoni li jew nivvota ma' l- Oppożizzjoni jew nibqa' ma nitkellimx.

F'din il-pożizzjoni se tpoġġini lili!

Biex jien inkun naf kif se nivvota għall-Budget, l-ewwel irrid nagħti l-veduti tiegħi u nisma' x'se tgħidu intom.

Għaliex jekk inkun diġa' kkommettejt ruħi billi vvotajt għall-Budget, x'sehem ikolli jien f'dan il- Parlament?

Int tafu dan u jien għalhekk qed ngħidulek.

Kieku int kont serju ma tkunx supperv u terfa' fuq spaltek.

Int ma tieħu l-parir ta' ħadd.

Imissek issa ssib ħin ħalli tikkonsulta ma' sħabek u ma' kulħadd u tiddeċiedi x'se tagħmel u ma tagħmilx.

Anke lill-eżekuttiv intom ma għidtulux dak li għidtlek jien illum.

Dawn ma jafux kemm jien ipprovajt insalvakom minn din is-sitwazzjoni, imma intom hekk ridtu.

Intom donnu li qtajtu qalbkom li se tiggvernaw u tridu twaħħlu fija, imma mhux se jirnexxielkom.

MADAM SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, jien nista' nerġa' nagħti l- assigurazzjoni tiegħi li ma jien qed nerfa' l-ebda responsabbilta' waħdi.

Jien qed naġixxi fuq id-deċiżjonijiet meħudin bis-sistemi li kull partit għandu u kull partit dejjem kellu tal-grupp parlamentari, id- diskussjonijiet fihom u d-diskussjonijiet fl-eżekuttiv.

(Interruzzjonijiet)

MADAM SPEAKER: Kompli Onor. Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, jien bl-ebda mod ma nista' nimponi fuq ħadd.

(Interruzzjonijiet) Nitlob il-protezzjoni tas-Sedja.

Jekk kemm- il darba dan huwa attakk personali allura nissospendu s-seduta, nitkellmu jien u l-Onor.

Mintoff u naraw x'inhi l-kwestjoni kollha għax jien ma nafx x'hemm wara dan kollu.

(Interruzjonijiet)

MADAM SPEAKER: Onor. Mintoff, jekk jogħġbok, tkunx personali, indirizza lis-Sedja.

ONOR.

DOM MINTOFF: Mhux serju.

MADAM SPEAKER: Onor. Mintoff, ma xgħeltlekx il-microphone.

ONOR.

GEORGE VELLA: Imma min qal, Madam Speaker, li dan ma kienx se jitkellem?

Min qalu dan?

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

DOM MINTOFF: ..........ġejt dal-għodu jien.

Qed jemmnu lili u mhux lilu ......

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, m'hu veru xejn ....

MADAM SPEAKER: Onor. Mintoff, dan li qed tgħid diġa' għidtulna.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, jien fl-ebda ħin ma ċħadt li r- risposti li bagħat l-Onor.

Mintoff mal-Whip ma waslux għand il-partit.

Dażgur li waslu għand il-partit!

Jien m'għidtx li ma waslux!

Jien li għidt hu li ma waslulix ir-risposti li semma aktar kmieni, jiġifieri li bagħat għalija biex jitkellem miegħi fuq l-IPU.

(Interruzzjonijiet)

MADAM SPEAKER: Onor. Mintoff u Onor. George Vella, ħalli nkunu ċari.

Jien, bħala l-President tal-grupp ta' l-IPU, kemm-il darba pprovajt inlaqqa' l-grupp u kien hemm drabi meta kien ġej l-Onor.

Vella imma l- laqgħat ma sarux għaliex il-ħinijiet ma kenux komdi għal kulħadd.

Fil-fatt hawnhekk kellna laqgħat meta ma kellix il-grupp kollu.

(Interruzzjonijiet) Jien talbtu għaliex inti, Onor. Mintoff, għidtli biex inlaqqa' lil kulħadd, inkluż lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin.

(Interuzzjonijiet) Din m'għandhiex bżonn ta' nkjesti, Onor. Mintoff.

Jien qed nitkellem biex aħna hawnhekk ma nitfixklux fil-kliem għaliex anke din tal-messaġġi ...

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, jien nixtieq nirrispondi dwar dan.

L- allegazzjoni kienet li ntbagħtuli messaġġi personali mingħand l-Onor.

Mintoff biex nitkellmu fuq l-IPU, jiġifieri mhux fil-kontest tal-laqgħat kif qed tgħid inti.

MADAM SPEAKER: Le, fil-kontest tal-laqgħat.

ONOR.

GEORGE VELLA: Fil-kontest tal-laqgħat mod ieħor.

MADAM SPEAKER: Onor. Vella, l-Onor.

Mintoff kien qalli biex nitolbok tiġi, jien tlabtek u inti kont ġej.

Dan huwa minnu.

ONOR.

GEORGE VELLA: Iva, imma mhux bagħat għalija personalment biex nitkellmu fuq l-affarijiet barranin.

MADAM SPEAKER: Onor. Mintoff, imma kien hemm drabi oħra meta kien hemm Membri oħra li ma ġewx għal-laqgħat.

Kien hemm drabi oħra meta mhux l- Onor. Vella ma ġiex għal-laqgħat imma kien ħaddieħor li ma ġiex għal- laqgħat.

(Interruzzjonijiet) Kollox sew.

GĦandna spjegazzjoni.

Ħafna drabi kien ikollna problemi fuq il-ħinijiet.

L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, se nkompli ngħid għaliex qed naħsbu li hemm bżonn ċertu ammont ta' seduti.

Bħalma taf is-Sinjorija Tiegħek, fil-laqgħat tal-House Business Committee għidna li hemm bżonn żewġ seduti għad-diskussjoni fuq l-estimi tat-Telemalta Corporation, żewġ seduti fil- każ tal-Water Services Corporation, seduta għall-Maritime Authority, seduta għall-Public Transport Authority, żewġ seduti għall-ETC, żewġ seduti għall- Housing Authority u seduta għall-Planning Authority, u dan minbarra d- diskussjoni fuq il-budget u minbarra li hemm ukoll liġijiet li l-Gvern qed iqis li huma urġenti, bħalma hu l-abbozz ta' liġi li se jagħmel emendi fil- Korp tal-Pulizija, il-liġi dwar it-Telemalta u anke l-liġi li għandha x'taqsam mat-tourists services.

Dan huwa programm mimli ħafna u jekk wieħed iħares lejn iż-żmien li fadal sakemm il-Parlament jiġi biex jaġġorna għall-btajjel tal-Milied, jara li bilfors ikollna nagħmlu seduti iktar spissi.

Issa xtaqt li nagħmel ukoll xi kummenti żgħar fuq dak li qal il- Kap ta' l-Oppożizzjoni.

Madam Speaker, jien niskanta hawnhekk kif jitbiddlu l-affarijiet; nitkellmu b'ton differenti u nduru skond iċ- ċirkostanzi.

Kif għidt diġa', fil-House Business Committee aħna suppost niftehmu u nippreparaw ix-xogħol tal-Kamra.

L-okkażjoni li semma l-Kap ta' l- Oppożizzjoni, meta qal li f'laqgħa tal-House Business Committee għidna li se naġġornaw għal data imbagħad f'daqqa waħda l-kollega tiegħi l-Onor.

Joe Mizzi aġġorna l-Kamra għall-għada b'seduta li tibda fid-9.

00 a.m. u tispiċċa f'nofs il-lejl, ġrat minħabba l-fatt li waqt il-laqgħa l-membri ta' l-Oppożizzjoni kienu wegħduna li se jagħtuna risposta sad-9.00 p.m. dwar kemm kellhom bżonn seduti, din ir-risposta baqgħet ma ġietx u għalhekk ma stajniex nagħmlu mod ieħor.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, l-ewwelnett jekk wieħed jaqra t- transcript tal-laqgħa partikolari li qed isemmi l-Onor.

Vella, isib li fil- fatt ir-risposta kellha tingħata sas-Sibt u mhux dakinhar stess.

Barra minn hekk, kien hemm okkażjonijiet oħra fejn il-programm inbidel ripetutament.

Per eżempju, nhar l-Erbgħa u nhar il-Ġimgħa filgħodu kellna niltaqgħu skond l-agreement li kellna.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, l-okkażjoni li ssemmiet kienet fil- ġurnata ta' l-Erbgħa u l-kollega tiegħi jifhem li meta jitressaq l- Aġġornament fil-ħin tad-9.00 p.m., tkun trid tgħid jekk is-seduta hijiex se tkun waħda twila jew le.

Issa jien qed ngħid li sa dak il-ħin l- informazzjoni kienet għada ma ġietx.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Madam Speaker, ħalli nkompli l-punt li kont qed nagħmel.

Dan l-argument li qed isemmi l-Viċi Prim Ministru issa ma jsegwi xejn għal-laqgħat tal-ġimgħa li għaddiet fejn kien hemm l-agreement li jkun hemm laqgħat it-Tlieta filgħodu u wara nofsinhar, l-Erbgħa filgħodu u l- Ġimgħa filgħodu u dawn tneħħew bla ebda raġuni.

(Interruzzjonijiet)

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, jien qed nirriferi għal dak li qal il- Kap ta' l-Oppożizzjoni fejn qal li konna aġġornajna l-Parlament għall-għada b'seduta li kellha tibda fid-9.00a.m. u tispiċċa f'nofs il-lejl.

Aħna kellna ftehim ma' l-Oppożizzjoni li dawn kellhom jagħtuna risposta dwar kemm għandhom bżonn kelliema u seduti u peress li din l-informazzjoni baqgħet ma ġietx sad-9.00 p.m., kellna niddeċiedu aħna.

Dan kien il-każ.

Issa x'ġara l-ġimgħa li għaddiet hija ħaġa oħra.

Madam Speaker, jien qed nara li issa li żviluppaw dawn iċ-ċirkostanzi, il- Kap ta' l-Oppożizzjoni qed jikkwota x'kien jiġri fl-1973 u fl-1975 u ma kkwotax x'kien qed jiġri iktar qrib u x'kienet il-konswetudni għal dawn l- aħħar 20 sena.

(Interruzzjonijiet) Iva, tant hu hekk li meta ...

(Interruzzjonijiet) Jien ngħid li tant saret prassi li nitkellmu kontra dak li nkunu għidna qabel, li m'hijiex ħaġa kbira, ma niskantax.

(Interruzzjonijiet)

MADAM SPEAKER: Jekk jogħġobkom, m'hemmx interruzzjonijiet.

L-Onor.

Vella qed jagħel il-winding up.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, jien qed ngħid li meta aħna morna b'din il-mozzjoni quddiem il-House Business Committee, intużat anke l- espressjoni "Mhux kif kien isir qabel?"

Dan intqal anke għar-rigward tas- sagħtejn li jieħdu l-Kap ta' l-Oppożizzjoni u l-Prim Ministru, u fl-ebda ħin ma qamet xi problema rigward il-mod kif jitmexxew id-diskussjonijiet.

GĦaliex?

GĦax għal dawn l-aħħar 18 jew 20 sena din kienet il-prattika; l- ewwel jitkellem il-Kap ta' l-Oppożizzjoni biex jirrispondi għad-diskors tal- budget imbagħad jirrispondi l-Prim Ministru.

Id-differenzi kienu l-ġranet li kienu jieħdu in between.

Meta ġiet ippreżentata din il-mozzjoni fil- House Business Committee ma kien hemm l-ebda oġġezzjoni u għalhekk aħna fformolajniha u ħarġet ma' l-order paper.

Li ġara kien li sadanittant waslu l-messaġġi ta' l-Onor.

Mintoff mingħand il-Whip għand il-partit, u għandi nifhem anke għand l-Oppożizzjoni, rigward ix-xewqa tiegħu.

(Interruzzjonijiet) Ma nafx il-mod kronoloġiku ta' kif waslu.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: Issa agħtini ċans nispjega, m'iniex qed intellfek b'daqshekk!

Toqgħodx tistaħba li qed intellfek, anzi tista' tkompli ssegwi aħjar.

Inti taf daqsi li qabel ma sar il-budget jien bgħatt ngħidilkom mal- Whip biex ma teħduhiex for granted li jiena se nivvota favur il-budget, jekk almenu ma tikkonsultawnix u tgħiduli il-general lines u tkellmuni bħalma kontu qegħdin tkellmu lil kulħadd fil-pajjiż.

Lil kulħadd kontu qed tkellmu minbarra lill-membri tal-Parlament, wieħed minnhom jien!

Jien bgħatt ngħidilkom dan, u bgħatt ngħidulkom in good time, jiġifieri kontu tafuh qabel.

Issa lili poġġejtuni fil-pożizzjoni li biex nitkellem jew irrid nivvota favur l-emenda ta' l-Oppożizzjoni ħalli intom ma tagħmlux li tridu f'dik il-ġurnata ...

U jien hekk se nagħmel; se nerfa' dik ir- responsabbilta' għaliex inħoss li intom għandkom tisimgħu, l-ewwel wieħed hu, Madam Speaker.

Irid jerħi s-suppervja li għandu fuqu u jisma' u ma jaqbadx jiddeċiedi waħdu.

MADAM SPEAKER: Onor. Mintoff, jekk jogħġbok tkunx personali.

ONOR.

DOM MINTOFF: Madam Speaker, mhux lilek qed nindirizza jien?

Jien qed inkellmu, b'daqshekk m'iniex ninsulentah.

Qed ngħidlu l-fatti; jien ma nistax niddefinih mod ieħor ħlief bil-kelma "supperv".

MADAM SPEAKER: Onor. Mintoff, l-Onor.

Vella qed jagħmel il-winding up.

Jien tajtek permess biex titkellem u l-Onor.

Vella stess kien lest li jisimgħek, imma jekk jogħġbok tkunx personali.

State your position.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

DOM MINTOFF: ... bħalma qal qabel, ħalli jkun jaf li se nivvota magħhom.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, nista' ningħata ċ-ċans li ngħid x'se niddeċiedi?

Qegħdin isiru ċerti konklużjonijiet u qed jingħad li jien qed nerfa' r-responsabbilta' meta jien għadni qed nipprova ngħid kif żviluppaw l-affarijiet, affarijiet li sirt naf bihom issa.

Din hi l-istorja kollha.

Jiena qed ngħid, Onor. Mintoff, li għadni ma ħadtx deċiżjonijiet u għadni m'għidtx x'se nagħmel.

Jiena qed nirreaġixxi għal dak li għadni kemm smajt issa mingħandek, qed nirreaġixxi għall-emenda mressqa mill-Kap ta' l- Oppożizzjoni u għadni fl-istadju li ngħid x'se niddeċiedi li nagħmel.

Qed niġi mgħajjar irresponsabbli u ma nafx xiex aktar ....

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Dom Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: On a personal explanation, Madam Speaker.

Jien qed ngħid hekk għaliex ma stennejtx li l-Onor.

Vella jiġi hawnhekk u jiċħad li jiena pprovajt ngħidlu biex niltaqgħu u hu ma riedx.

Qatt ma stennejtha din.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, jiena smajt lill-Onor.

Mintoff u anke lill-Kap ta' l-Oppożizzjoni u qed ngħid li se nitlob li l-Kamra tiġi sospiża għal ftit ħalli l-Kabinett jikkonsulta ruħu.

Li rrid ngħid huwa li din m'hijiex responsabbilta' tiegħi, fis-sens li qed nieħdu d-deċiżjonijiet jien.

Lanqas hija suppervja min-naħa tiegħi għaliex jiena qed naġixxi f'isem il-Kabinett u f'isem deċiżjonijiet li ttieħdu fil-ġerarkija kif inhi istituzzjonalizzata f'partit u għalhekk bl-ebda mod ma jien qed nieħu dawn id-deċiżjonijiet waħdi.

Huwa żbaljat li jiġi indikat li huwa jien li qed nieħu d-deċiżjonijiet u għalhekk, jekk is-Sedja tippermetti, nitlob li l- Kamra tiġi sospiża għal ftit tal-ħin ħalli nikkonsultaw u naraw id- deċiżjoni tagħna x'se tkun.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Fenech Adami.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Madam Speaker, jiena naħseb li din hija sitwazzjoni daqsxejn anomala.

Il-Prim Ministru kien preżenti għall-ħin tal- mistoqsijiet, kien jaf li se tiġi dibattuta din il-mozzjoni u kien jaf il- background tagħha, pero' xorta waħda telaq 'il barra.

Issa l-Kabinett se jsejjaħlu l-Onor.

Vella?

Il-Kabinett jissejjaħ mill-Prim Ministru.

Jekk il-Prim Ministru jiġi hawnhekk u jgħidilna li hu se jsejjaħ laqgħa urġenti tal-Kabinett biex jiddiskutu din il-materja, allura aħna imbagħad nikkonsidraw jekk naqblux mas-sospensjoni, imma ejja nisimgħu lill-Prim Ministru.

L-Onor.

Vella m'għandu l-ebda dritt isejjaħ lill-Kabinett u ma jistax jitlob li nissospendu dan id-dibattitu meta wasalna fl-istadju tal- winding-up.

Huwa qalilna li għadu ma ddeċidiex u issa qed jgħidilna li se jlaqqa' l-Kabinett, meta huwa l-Prim Ministru, il-Kap tal-Gvern, li jrid jgħidilna li se jlaqqa' l-Kabiniett sabiex jiddiskutu din il-materja.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: Madam Speaker, jiena lill-Onor.

George Vella tajtu l- imbeccata x'għandu jagħmel.

Jiena għidtlu li għandu jitlob li l-Kamra tiġi sopiża ħalli jkun jista' jikkonsulta ruħu.

Kieku qal hekk u ma qalx dak li fil-fatt qal ma kienx jidħol fil-pożizzjoni li daħħlu l-Kap ta' l- Oppożizzjoni u kont inkun l-ewwel wieħed li mhux biss nagħtih il-permess imma nieħu pjaċir li jagħmel hekk, imma jiddispjaċini ngħidlu li kif poġġiha hu, poġġiha qassata.

Jekk tpoġġiha mod ieħor, jiġifieri tgħid li se titlob biex il-Kamra tiġi sospiża biex tikkonsulta, naċċertak li ħadd m'hu se jgħidlek le.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, l-iskop kien biex ma nerfax l-akkużi ta' li qed nieħu d-deċiżjonijiet jien u li jiena supperv.

Jiena kulma għidt hu li għandna naġġornaw sabiex nieħdu deċiżjoni.

Issa jekk jiena ma nikkonsultax mal-Kabinett, ma' min tridni nikkonsulta?

Man-nies tat-triq?

Mhux mal-Kabinett irrid nikkonsulta?

U mhux jien se ngħajjatlu lill- Kabinett, qatt ma kelli dawk l-aspirazzjonijiet, Onor. Fenech Adami.

Madam Speaker, jekk is-Sinjorija Tiegħek u l-membri jaqblu li naġġornaw għal ftit tal-ħin ħalli jsiru l-konsultazzjonijiet, allura jiena nitlob li din il-Kamra tiġi sospiża ħalli jsiru dawn il-konsultazzonijiet.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Fenech Adami.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Min-naħa tagħna m'hemmx oġġezzjoni li din is- seduta tiġi sospiża biex l-Onor.

George Vella jkollu l-opportunita' li jikkonsulta.

Fil-11.00a.m. il-Kamra ġiet sospiża u rriżumiet fil-11.26a.m.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Madam Speaker, fil-ħin li l-Kamra kienet sospiża jiena kelli diskussjonijiet mal-Prim Ministru u jekk il-Kamra tagħtini l- permess se nitlob li l-Prim Ministru jkompli jagħti r-risposta tiegħu għal dak li kien qed jingħad.

MADAM SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

ALFRED SANT: Sinjura President, jiddispjaċini li qed nintervjeni b'dan il-mod, u ma pparteċipajtx fis-seduta li għaddejja għaliex is-soltu ma nipparteċipax f'seduta bħal din għaliex inqisuha bħala dibattitu purament formali.

Imma llum iva, id-dibattitu skatta b'mod li qed jieħu issues ħafna iktar wiesgħa u ħafna iktar qawwija mis-soltu.

Fil-fatt jien mingħalija li kien hemm qbil fuq il-mozzjoni li għandna quddiemna, liema qbil intlaħaq fil-House Business Committee, pero' ovvjament bis-sens ta' opportuniżmu li dejjem kellu, is-sens ta' opportuniżmu makkjavveljan li kien jakkuża lili bih, il-Kap ta' l-Oppożizzjoni ma qgħadx lura milli jipprova jħawwad ftit il-borma.

Jien nifraħlu talli ħawwad il-borma kif ħawwadha.

Jien naf kemm jaf iħawwad il-borma - għalkemm dan l-aħħar ipprova jilgħaba ta' xi qalb ta' Ġesu kull meta tkellem - u waħda mill- affarijiet .....

(Interruzzjonijiet)

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Eddie Fenech Adami.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Madam Speaker, on a point of order.

Dan huwa breach of privilege.

Il-Prim Ministru ma jistax jagħmel kummenti bħal dawn li joffendu s-sentimenti reliġjużi tiegħi.

Ma joffendux is-sentimenti reliġjużi tiegħu għaliex m'għandux, imma tiegħi joffenduhom u ninsisti li dan jiġi trattat bħala breach of privilege u jiġi trattat skond l-iStanding Orders issa.

Madam Speaker, jien qed nitlob ruling mingħandek.

Dan insolentani bl-iktar mod qawwi u offenda s-sentimenti reliġjużi tiegħi.

Dawn l-affarijiet ma jistax jagħmilhom, imissu jistħi jagħmel dawn l- affarijiet u ninsisti għal ruling mingħand is-Sinjorija Tiegħek fuq dan il- breach of privilege mill-Prim Ministru fil-konfront tiegħi.

(Interruzzjonijiet) (Għajjat)

MADAM SPEAKER: Se jkolli nissospendi l-Kamra.

Fil-11.28a.m. il-Kamra ġiet sospiża minħabba diżordni u reġgħet irriżumiet fil-11.30a.m.

MADAM SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Sinjura President, l-ewwelnett il-point of order li tqajjem huwa out of order għaliex skond Standing Orders 60 u 61 ma jistax jitqajjem każ ta' privileġġ kontra membru in faceim curiae; tista' jitqajjem oġġezzjoni għal kliem mhux xieraq jew kliem oġġezzjonabbli.

Mela l-ewwel punt huwa li l-point of order kien out of order.

(Interruzzjonijiet) Ippermettili nispiċċa.

(Interruzzjonijiet) Jien qed nirrispondi fuq il-point of order.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Madam Speaker, jien qed nistenna r-ruling tiegħek fuq il-point of order li qajjimt jien.

MADAM SPEAKER: Ħalli nisimgħu lill-Prim Ministru.

Issa nisimgħu lil kulħadd.

L-Onor.

Fenech Adami.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Madam Speaker, jien qajjimt breach of privilege in faciem curiae - quddiemna lkoll - u jrid ikun hemm ruling mingħandek.

Jien nifhem li s-Sinjorija Tiegħek forsi trid tisma' l- kummenti taż-żewġ naħat fuq il-breach of privilege, pero' l-Kamra issa qed tistenna r-ruling tiegħek fuq il-breach of privilege.

MADAM SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: U r-regoli tal-ġustizzja naturali jitolbu, Sinjura President, li qabel tasal għar-ruling tiegħek tisma' lin-naħa l-oħra, speċjalment la nkunu in faciem curiae.

L-ewwelnett, Sinjura President, ma jistax jitqajjem breach of privilege in faciem curiae; tista' titqajjem oġġezzjoni għal kliem oġġezzjonabbli li jintqalu minn membru tal-Kamra lil membru ieħor, u dan skond Standing Orders 60 u 61.

Breach of privilege f'dan il-kontest huwa irrilevanti u għandek tneħħih min-nofs.

Sinjura President, it-tieni punt li rrid nagħmel - dejjem fuq il-point of order li tqajjem - huwa li jien kont qed nitkellem politikament.

Il- ġimgħa li għaddiet meta l-Kap ta' l-Oppożizzjoni u jien konna fuq it- television huwa għajjarni "diżonest", imbagħad qalli li kien qed jitkellem politikament.

Jien hawnhekk qed nitkellem politikament.

It-tielet punt li xtaqt insemmi, Sinjura President, huwa li jekk iħoss li huwa daqshekk offiż b'dik il-ħaġa, jiddispjaċini, minflok ngħidlu "il-qalb ta' Ġesu" ngħidlu "il-qalb ta' Krishna" u nkunu qed niftehmu xorta waħda.

Tajjeb hekk?

Issa inti tiddeċiedi, Sinjura President.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gonzi.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Madam Speaker, jiddispjaċini imma din in-naħa tinsisti li jingħata ruling fuq dan il-ksur ta' privileġġ.

Sar insult serju ħafna fil-konfront ta' membru parlamentari minn din in-naħa, il-Kap ta' l-Oppożizzjoni, insult li jaqa' taħt l-Ordinanza tal-Privileġġi.

Is- Sedja għandha tirriferi għal dak li tgħid l-Ordinanza tal-Privileġġi f'dak li għandu x'jaqsam mal-ksur tal-privileġġi, liema ordinanza tobbligak li tqajjem il-ksur ta' privileġġ fl-ewwel opportunita`, li hija proprju issa, in faciem curiae.

F'dan il-każ irid jingħata ruling issa għaliex dan huwa insult li ma jistax jiġi aċċettat.

Anke kif poġġa t-tweġiba issa l- Prim Ministru, bir-rispett kollu din tagħmel l-insult agħar milli fil-fatt hu.

Ma jidhirlix li dan huwa l-mod kif membri parlamentari ta' din l- istituzzjoni għandhom jittrattaw ma' xulxin.

Imbagħad li tinsulenta lil xi ħadd ieħor min-naħa l-oħra fuq is-sentimenti reliġjużi tiegħu hija l-apice ta' ksur ta' privileġġ fil-konfront ta' membri parlamentari.

L-apice, Sur Prim Ministru!

(Interruzzjonijiet) Issa l-Onor.

Debono Grech, biex jurini x'Labour Party ġdid u modern għandna, qed jgħidli biex inpoġġi bil-qiegħda!

Madam Speaker, jien ninsisti li l-ksur ta' privileġġ jaqa' taħt l- Ordinanza tal-Privileġġi.

Ir-riferenza li qed jagħmel il-Prim Ministru għal Standing Orders 60 u 61 jolqtu każijiet oħrajn.

Il-każ ta' ksur ta' privileġġ li tqajjem mill-Kap ta' l-Oppożizzjoni jaqa' taħt l-Ordinanza tal- Privileġġi u għandu jingħata ruling issa fuq dan il-każ.

MADAM SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Sinjura President, bir-rispett kollu, l-Onor.

Gonzi għandu bżonn jerġa' jaqra l-iStanding Orders.

Standing Orders Nri.

60 u 61 jgħidu ċar li:

Ebda Membru ma għandu juża kliem offensiv jew mhux xieraq kontra l-karattru jew il-proċeduri tal-Kamra jew b'riferenza għal xi Membru tagħha.

Ebda intenzjoni ħażina ma għandha tiġi attribwita lil xi Membru."

Kull Membru li jkun uża kliem oġġezzjonabbli u li ma jirtirax l- istess, jew ma joffrix apoloġija għall-użu tagħhom, għas-sodisfazzjon tal-Kamra, għandu jiġi ċensurat jew trattat xort'oħra kif il-Kamra jidhrilha xieraq; ".

Dan huwa l-ilment li qajjem il-Kap ta' l-Oppożizzjoni u l-iStanding Orders jieħdu l-ewwel prijorita' għaliex japplikaw in faciem curiae Onor. Gonzi.

Din hija l-crux tagħha.

Issa beyond that, Sinjura President, nerġa' ngħid li jien kont qed nitkellem politikament.

F'din il-Kamra lili kemm-il darba akkużawni "diżonest" u "xitan" u mbagħad meta tippuntahom fuqhom jgħidu li kienu qed jitkellmu politikament.

Imbagħad l-apice ta' insult li semma l-Onor.

Gonzi, frankament ...

Onor. Gonzi, qisek ma kontx hawn matul is-snin u qisek ma tafx x'tip ta' insulti konna naqilgħu min-naħa tal-Kamra li kienet fil-gvern dak iż-żmien!

(Onor. Membri: Hear, hear) GĦamilna snin sħaħ nisimgħu l-akkużi u l-insulti li kontu tagħmlu intom u bqajna nħarsu lejkom nitbissmu għax suppost huwa minnu li kontu qed titkellmu politikament għalkemm mhux veru għaliex il-ħdura hemm kienet il-ħin kollu u personalment hemm kontu l-ħin kollu tniggżu u xxewxu.

Mela, Sinjura President, nitolbok tiġġudika fuq dan il-point of order.

MADAM SPEAKER: Is-Sedja semgħet dak li ntqal dalgħodu u ma jidhirlhiex li għandna noqogħdu nirriferu għal inċidenti passati.

Żgur li lkoll kemm aħna rridu nħarsu 'l quddiem biex niżviluppaw dan il-Parlament u jekk hawn ġew se tidħol id-drawwa li nimbxu lil xulxin kontinwament anke b'dawk l- affarijiet li fil-Kostituzzjoni tagħna huma salvagwardjati, bħad-dritt ta' l-espressjoni reliġjuża, mhux se jkollna ordni.

Nitlobkom kollha kemm intom sabiex filwaqt li qed titkellmu żżommu l-ordni billi tkunu meqjusa fil-mod kif intom tesprimu ruħkom f'dak li hemm f'konfront bejnietkom.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Madam Speaker, jien napprezza dak kollu li qalet is-Sinjorija Tiegħek, pero' għandna dan il-każ issa.

Il-Prim Ministru kkommetta ksur ta' privileġġ u jien jidhirli li ladarba tqajjem minn din in-naħa, is-Sinjorija Tiegħek m'għandhiex triq oħra ħlief li tagħti ruling fuqu.

MADAM SPEAKER: Onor. Prim Ministru, nitolbok sabiex titlob lill-Kamra tikkonsidra li dawk iż-żewġ frażijiet m'għidthomx.

ONOR.

ALFRED SANT: Nirrifjuta, Sinjura President.

Dak il-kliem għidtu politikament.

MADAM SPEAKER: Il-Kamra hija sospiża.

Il-Kamra ġiet sopiża fil-11.35a.m. u rriżumiet fil-11.46a.m.

RULING TA' MADAM SPEAKER

MADAM SPEAKER: Paragrafu (b) tas-subartiklu 11 (4) ta' l-Ordinanza dwar il-Privileġġi jgħid li:

"kull insult jew nuqqas ta' qima lill-persuna li tkun tippresjedi laqgħa tal-Kamra jew ta' xi kumitat tagħha u kull insult jew nuqqas ta' qima lil wieħed mill-Membri tal-Kamra, ukoll jekk dak il-Membru ma jkunx preżenti fil-waqt ta' l-insult jew in-nuqqas ta' qima, meta fil- każ il-wieħed jew l-ieħor l-insult jew in-nuqqas ta' qima jsiru quddiem il-Kamra jew xi kumitat tagħha waqt xi laqgħa tagħhom;"

F'dan il-każ huwa dan il-paragrafu li prima facie seta' ġie miksur.

Għaldaqstant is-Sejda tirriferi dan il-każ lill-Kumitat Permanenti dwar il- Privileġġi.

Il-Prim Ministru jkompli bil-winding up.

ONOR.

ALFRED SANT: Sinjura President, inkompli ngħid li ċertament ma kontx naħseb li se jkollna dan it-tip ta' dibattitu dalgħodu għax qist il- mozzjoni bħala formalita', anke maqbula man-naħa ta' l-Oppożizzjoni.

Ngħid ukoll u nikkundanna bil-kbir l-opportuniżmu sfaċċat li qed turi n- naħa l-Oppożizzjoni f'din il-kwestjoni, opportuniżmu li jindika kemm m'għandhomx prinċipji u kemm m'għandhomx kuxjenza; qatt ma kellhom, m'għandhomx u qatt m'hu se jkollhom.

(Onor. Membri: Hear, hear) Imma tajjeb li ngħid ukoll li jien inħoss li s-seduti ta' din il-Kamra għandhom jitmexxew bla giljottina, dak huwa l-prinċipju li nemmen fih jien għaliex kont insegwi l-giljottina li kienu jipprattikaw in-naħa l-oħra meta kienu fil-gvern.

Wieħed mill-prinċipji ta' tmexxija ta' dan il-Gvern huwa li kull fejn jista' ma jdaħħalx il-prinċipji tal-giljottina, u għalhekk qed nagħmlu seduti twal; għaliex determinati li jekk l-Oppożizzjoni tkun trid tkompli tiddiskuti, anke fuq l-iktar ħaġa redikola, nagħtuhom il-ħin kollu għad-dispożizzjoni tagħhom.

U b'dan il-mod qed nimxu, dan huwa l-ħsieb wara l-affarijiet li għaddejjin quddiem dan il-Parlament.

Sinjura President, aħna qegħdin noqogħdu attenti wkoll li dan il-Gvern ma jinqabadx kif ġieli kienu jinqabdu Gvernijiet Laburisti ta' qabel, li peress li jkun iffokkat - kif għandu jkun - fuq ix-xogħol tal-Parlament, ma jżommx kemm jista' jkun il-kuntatti tiegħu ma' barra.

U dan li qed jipprovaw jagħmlulna n-naħa l-oħra; (Onor. Membri: Hear, hear) li minħabba x-xogħol tal-Parlament, iżommu lill-Ministri ta' dan il-Gvern milli jkollhom kuntatti ma' gvernijiet barranin biex imbagħad ikunu jistgħu jmorru jxewxu u jgħaddu minn taħt.

Allura, għalkemm veru li qed nissagrifikaw ftit ħin mill-konfort ta' din il-Kamra, qegħdin min-naħa nżommu fermi mal-ħsieb u l-intenzjoni tagħna li nżommu x-xogħol tal- Parlament għaddej u kulħadd jgħid dak li għandu jgħid fil-kontest tad- dibattiti normali - għax imbagħad ikun hemm dibattiti oħrajn bħalma kien hemm il-mozzjoni tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni fuq l-Unjoni Ewropea u bħal dan li għandna quddiemna llum li għandhom stradament differenti - u min-naħa l- oħra naraw li l-ħidma tal-Gvern barra l-pajjiż tinżamm għaddejja u mhux nispiċċaw nitilfu l-kuntatti minħabba l-ħeġġa leġittima li nżommu dan il- Parlament għaddej fuq ħin regolari.

Il-mod kif naħdmu huwa ħaġa serja u nemmen ħafna fih, Sinjura President.

Lanqas ma nikkondividi l-opinjoni li għandna nimmissjaw l-ispettaklu li kien ikun hemmhekk fuq in-naħa tal- Kamra.

Għandna r-radju li qed iwassal lil dan il-Parlament f'kull dar u allura issa kull mara tad-dar, kull pensjonant, kull ħaddiem, kull individwu jista' jsegwi x-xogħol ta' dan il-Parlament.

Jien ma nikkondividix ma' l-idea li jekk inkunu qisna ground tal-football hawnhekk bin-nies iħarbtu u jitqanfdu, inkunu aħjar bħala dibattitu.

Jien nemmen li d-dibattitu b'mod kalm, b'mod ċivili u wiċċ imb'wiċċ huwa tajjeb ħafna anke għad-demokrazija parlamentari moderna.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Nixtieq issa nikkummenta fuq l-argumenti li saru fejn intqal li għajjejna jew li m'għandniex viżjoni jew li ninsabu daharna mal-ħajt.

Min qed jaħseb hekk qed jitqarraq dwar l-ispirtu, ir-rieda u l-animu ta' dan il-Gvern.

(Onor. Membri: Hear, hear) Aħna lesti kif kienu ta' qabilna li nagħmlu dak kollu li hemm bżonn biex insalvaw lil Malta, lill-klassi tal-ħaddiema, lill-pensjonanti u lill-anzjani għaliex in-naħa l-oħra għal sena wara l- oħra kienu qed iqarrqu bihom u qarrqu bihom bl-iktar mod diżonest.

Ipprovaw idaħħluhom fil-ħsieb li dan il-pajjiż jista' jgħix billi jkun hemm gvern Father Christmas li taparsi jroxx u jroxx imbagħad jgħatti x-xquq, iqarraq.

Aħna ma naħdmux b'dan il-mod, aħna naħdmu bil-mod li l- affarijiet ngħiduhom kif inhuma, naħdmuhom bil-ħsieb u bil-għaqal u min jaħseb li hawn xi għejja jew xi ħsieb ta' riżenja minn din in-naħa, qiegħed jgħarralu.

(Onor. Membri: Hear, hear) Minn din in-naħa tal-Kamra qegħdin sodi u sħaħ fil-prinċipji li dejjem dawlu lill-Partit Laburista; li nagħmlu minn kollox biex niġġieldu ħalli tabilħaqq inżommu lil dan il- pajjiż ħieles.

Dan il-pajjiż ma jibqax ħieles jekk jissarraf kif iridu jsarrfuh in-naħa l-oħra; sottoskjav ta' bankiera barranin.

Iva, dan li għandna quddiemna huwa budget diffiċli u iebes u hemm bżonn li nimxu b'ċerta dixxiplina għad-diskussjoni tiegħu, u l-mozzjoni li għandna quddiema, Sinjura President, hija maħsuba preċiżament biex inżommu l- proċeduri kif inżammu għal dawn l-aħħar 20 sena għax hekk hemm bżonn, għaliex jekk nagħtu l-iċken xaqq ta' ħsieb li dan il-Gvern se jirtira mill- pass li għamel, allura domnu l-pjan ta' salvazzjoni li għandna għal Malta.

Għalhekk il-Grupp Parlamentari Laburista unanimament il-ġimgħa li għaddiet iddeċieda li nkomplu nsegwu l-proċeduri li dejjem kellna fuq il-budget.

(Onor. Membri: Hear, hear) U hekk se nagħmlu, Sinjura President, hekk hi r- rieda ferma tagħna li rridu nagħmlu jekk dan il-Parlament jaqbel magħna.

U qed ngħidha bl-aktar mod ċar; jekk dan il-Parlament jaqbel magħna.

Id- demokrazija parlamentari hemm qiegħda.

Ir-riżoluzzjoni tagħna, Sinjura President, hija li nivvotaw kontra l-emenda tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni u favur il-mozzjoni tal-Gvern bl-aktar mod ċar.

Kulħadd huwa soġġett għall- kuxjenza tiegħu, ħlief l-Onor.

Fenech Adami u sħabu għaliex m'għandhomx kuxjenza.

(Onor. Membri: Hear, hear) U aħna ngħidu lil kulħadd f'dan il- Parlament li jekk fil-kuxjenza tagħhom jaħsbu li aħna għandna xi rieda dgħajfa f'dak li qed nagħmlu, jivvotaw mal-Kap ta' l-Oppożizzjoni, jekk hawn xi ħadd f'dan il-Parlament li jaħseb li aħna rridu b'xi mod jew ieħor niżgiċċaw mir-responsabbiltajiet tagħna, jivvota mal-Kap ta' l- Oppożizzjoni.

Aħna m'għandna l-ebda xewqa li nibqgħu attached mas-siġġijiet governattivi akkost ta' kollox.

Aħna naċċettaw ir-rieda tal-poplu kif dejjem aċċettajniha.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Nagħmluha ċara lill-parlamentari kollha hawnhekk u lill-poplu Malti u Għawdxi li qed jismagħna li aħna dejjem imxejna bl-akbar demokrazija f'dan il-partit, hekk konna, hekk għadna u hekk se nibqgħu.

Kull deċiżjoni li nressqu hawnhekk tiġi mmaturata f'diskussjoni sħiħa fi ħdan il-grupp parlamentari, fi ħdan l-eżekuttiv nazzjonali li huwa l-aqwa post fil-Partit Laburista, fi ħdan il-Konferenza Ġenerali, imbagħad inressquha quddiem il- poplu.

U nagħmilha ċara jien; kull ħaġa li għidna qabel l-aħħar elezzjoni, sal-lum għadna konformi magħha bl-aktar mod sinċier u bl-ebda problema ta' xejn.

Irrid nagħmilha ċara u tonda li kull ħaġa li ressaqna f'dan il- Budget, iebsa kemm hi iebsa, hija maħsuba sabiex nuru t-triq tal-quddiem lill-poplu Malti u Għawdxi għaliex ta' qabilna kienu qed iqarrqu bih u konna ngħidulu lill-poplu li kienu jqarrqu bih, u l-poplu emminna u għandu raġun li emminna u li jibqa' jagħtina l-fiduċja tiegħu.

Għalhekk, Sinjura President, bl-iktar mod sinċier ngħid lil kull Membru ta' din il-Kamra li jekk fil-kuxjenza tiegħu jaħseb li m'aħniex naqdu d- dover tagħna, jivvota mal-Kap ta' l-Oppożizzjoni ħalli l-klassi tal- ħaddiema Maltija imbagħad taqa' taħt il-madmad ta' min bl-iskuża ta' l- Ewropa - għaliex dik hija skuża - irid idaħħal lill-ħaddiema Maltin, lill- pensjonanti Maltin, lin-nisa tad-dar Maltin taħt madmad bħal-liġi tal- ġungla.

U meta jgħidulna li aħna m'għandniex kuxjenza soċjali jien nidħak u ngħidilhom: "Aħna m'għandniex kuxjenza soċjali?

Intom m'għandkomx kuxjenza!"

Din hija l-problema li għandu quddiemu dan il-Parlament, Sinjura President.

(Onor. Membri: Hear, hear)

Jien kull fejn inkun qed nitkellem ngħid li hemm bżonn ta' l-għaqda f'dan il-pajjiż, f'dan il-grupp u anke fost in-nies li tabilħaqq jemmnu f'ideali Laburisti.

Iva, nistgħu ma nemmnux li triq se tasal aħjar minn oħra, imma mbagħad meta ssir id-diskussjoni u tingħażel it-triq, kulħadd jimxi fiha.

Din kienet il-lezzjoni li tgħallimt f'dan il-Partit; li meta tingħażel it- triq imbagħad insegwuha u nsegwuha b'sens ta' lealta', ħila u ħeġġa anke jekk ma nkunux qed naqblu ma' ċerti aspetti tagħha.

Jien nemmen li anke hawnhekk, kull Membru ta' dan il-Parlament illum irid juri ruħu konformi mal-kuxjenza tiegħu u jekk jaħseb - hu min hu jew hi min hi - li din in-naħa tal-Gvern b'xi mod jew ieħor hija lesta li għall- konfort tas-siġġijiet governattivi tinsa l-prinċipji u t-triq tagħha, qed jgħarralu għaliex aħna m'aħniex qegħdin hawn biex niggvernaw kontra r-rieda ta' dan il-Parlament, aħna qegħdin hawn biex niggvernaw skond ir-rieda tal- poplu murija bl-aktar mod ċar u bl-aktar mod sħiħ fl-aħħar elezzjoni u murija wkoll bir-rieda ta' dan il-Gvern li jmexxi skond kif jistħoqq lil Malta.

Għalhekk, Sinjura President, jien nagħlaq billi ngħid li din in-naħa tal- Kamra se tivvota kontra l-emenda ta' l-Oppożizzjoni u favur il-mozzjoni mressqa minn sieħbi l-Onor.

George Vella għaliex nemmnu li din hija t-triq li hija tassew tajba, hija favur l-ideal tagħna ta' Malta l-ewwel u qabel kollox.

(Onor. Membri: Hear, hear)

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: Madam Speaker, jien xtaqt nisma' lill-Kap ta' l- Oppożizzjoni qabel u nitkellem wara.

(Interruzzjonijiet) Le, issa m'għadniex aktar waqt il-winding up, il-winding up kien qed jagħmlu ...

(Interruzzjonijiet)

MADAM SPEAKER: GĦalhekk.

Il-mozzjoni hija magħluqa u issa se ngħaddu għall-vot.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

DOM MINTOFF: Dak kien qed jagħmel il-winding up, ċedieh lil membru ieħor u ma qalx ...

(Interruzzjonijiet)

MADAM SPEAKER: Hawn permess tal-Kamra biex jitkellem l-Onor.

Mintoff?

ONOR.

DOM MINTOFF: On a point of order, Madam Speaker.

Jien qed ngħid li meta qam jitkellem il-Prim Ministru ma qalx li se jagħmel il-winding-up jew li qed jitkellem minflok l-Onor.

George Vella, imma qam u tkellem.

Dan ifisser li d-diskussjoni reġgħet infetħet u l-winding-up ma sarx.

Kieku kien winding up, jien kont inżommu waqt li kien qed jitkellem u kont ngħidlu li qiegħed out of order għaliex m'għandniex ċans nirrispondu għal dak li kien qed jgħid.

MADAM SPEAKER: Onor. Mintoff, dak il-ħin konna waqt il-winding-up u daħal ikompli l-winding-up il-Prim Ministru bil-permess tal-Kamra.

ONOR.

DOM MINTOFF: Madam Speaker, on a point of order.

Jien se nerġa' ngħidlek li l-Onor.

Vella kien qed jagħmel il-winding-up, ħareġ, daħal il- Prim Ministru, ma qalx li huwa qiegħed ikompli bil-winding-up u jien kont bl-impressjoni li issa reġgħet infetħet id-diskussjoni.

Kieku almenu kont nagħmel interruption u mhux naċċetta dak kollu li qal, li qisu hu demokratiku u jien m'iniex.

Min qal li jien m'iniex demokratiku?

Dan hu li qed jgħid?

GĦaliex jekk qed jgħid dan allura jien qed ngħidlu li hu lanqas jaf fejn toqgħod id-demokrazija.

MADAM SPEAKER: Il-Prim Ministru kellu l-permess tal-Kamra biex ikompli bil-winding-up.

ONOR.

DOM MINTOFF: Le, fl-ebda ħin ma ntqal li dan se jkompli bil- winding-up.

MADAM SPEAKER: Iva, tlabna l-permess tal-Kamra biex ikompli bil-winding- up.

GĦaldaqstant jien se npoġġi l-mistoqsija.

(Interruzzjonijiet) L- Onor. Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: Madam Speaker, jien irrid niddikjara hawnhekk li ma jien sodisfatt xejn bir-risposta li ta l-Prim Ministru.

Nerġa' ngħid li ma jien sodisfatt assolutament xejn bir-risposta li ta l-Prim Ministru.

Dan ma rrispondiex għal dak li għidt jien, jiġifieri li dan il-Parlament ma jistax jibqa' sejjer li fuq l-affarijiet iż-żgħar ma jagħmilx closures u mbagħad jagħmel closure indirettament billi jġib dawn il-mozzjonijiet hawnhekk fuq l-affarijiet il-kbar.

Din ma rrispondihiex u mbagħad qal ħafna affarijiet oħra fuq programm u mhux programm li m'għandhom x'jaqsmu xejn imma li jien lest li niddiskutihom band'oħra u fi żmenijiet oħrajn biex nurih kemm hu m'hu veru xejn dak li qal hawnhekk.

U ngħidlu li mhux billi taparsi jgħid is-slogan "Malta l-ewwel u qabel kollox"; dak irid ikun bil-fatti u mhux bil-kliem.

Għal din ir-raġuni, Madam Speaker, jien se nivvota kontra din il-mozzjoni - mhux favur l-emenda - li għandna hawnhekk.

MADAM SPEAKER: Se npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi l-emenda għall- mozzjoni li għandna quddiemna llum kif imressqa u moqrija mill-Onor.

Fenech Adami.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MADAM SPEAKER: Din id-division tittieħed minn hawn u 20 minuta oħra.

Billi ntalbet votazzjoni l-Kamra ġiet sospiża f'nofsinhar u rriżumiet 20 minuta wara.

MADAM SPEAKER: Se nerġa' npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Onor.

Fenech Adami.

L-Onor.

Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: L-ewwel se tpoġġi l-mistoqsija fuq l-emenda imbagħad fuq il-mozzjoni hux hekk?

MADAM SPEAKER: Skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 60, peress li l- mistoqsija għall-mozzjoni ma laħqitx saret qabel il-ħin ta' l-interruzzjoni tax-xogħol, din issir fl-ewwel seduta ta' wara din, jiġifieri terġa' titla' fuq l-order paper.

ONOR.

DOM MINTOFF: Imma, Madam Speaker, jien irrid nispjega l-vot tiegħi ta' l-astensjoni.

Jien se ngħid li issa se nastjeni u meta tiġi l-mozzjoni se nivvota kontra tagħha.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hi l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Kap ta' l-Oppożizzjoni għall-mozzjoni li għandna quddiemna dalgħodu.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Issejħet division.

Jingħalqu l-bibien.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ma smajt lil ħadd isejjaħ division.

MADAM SPEAKER: L-emenda m'għaddietx.

(Interruzzjonijiet) Imma issa ħalli nagħmlu d-division ħalli nkunu nafu eżatt.

Id-division għalhekk tintalab.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Le, l-emenda m'għaddietx.

(Interruzzjonijiet) U le, m'għaddietx.

MADAM SPEAKER: M'hemmx kwestjoni.

L-Onor.

Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: All right, Madam Speaker, aħna se ngħaddu għall-vot.

Naturalment fiċ-ċirkostanzi partikolari tal-lum nitlob li kull membru parlamentari jesprimi l-pożizzjoni tiegħu b'mod ċar.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI: Madam Speaker, issejħet id-diviżjoni jew le?

MADAM SPEAKER: Issejħet.

ONOR.

LINO SPITERI: Jimporta terġa' tpoġġi l-mistoqsija għaliex in-naħa l-oħra fehmuk bil-maqlub.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hi l-emenda għall-mozzjoni kif imressqa mill-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) L-emenda m'għaddietx.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MADAM SPEAKER: Division.

L-Iskrivan tal-Kamra jekk jogħġbu jsejjaħ l- ismijiet tal-membri.

Jekk jogħġobkom, nitlob lil kull membru sabiex iqum u l-vot jgħidu ċar "iva" jew "le".

Irridu nisimgħuh.

(Interruzzjonijiet) Kull membru jrid jirrispondi ċar x'ħin jissejjaħ ismu.

VOTAZZJONI NRU: 87 FAVUR : 33 | | | |Abela Tony |Gatt Austin | |Agius |Gonzi Lawrence | |Francis | | |Bonnici |Hyzler George | |Josef | | |Bonnici |Mifsud Bonnici Antoine | |Michael | | |Borg Joe |Mugliett Jesmond | |Borg Tonio |Muscat Claude | |Cassar Joe |Muscat Richard | |Dalli John |Psaila Savona Joe | |D'Amato |Pullicino George | |Helen | | |Debono |Pullicino Orlando Jeffrey | |Giovanna | | |Deguara |Refalo Michael | |Louis | | |Farrugia |Tabone Anton | |Jean Pierre | | |Fenech Adami|Vassallo Edwin | |Eddie | | |Frendo |Vella John | |Michael | | |Galea Censu |Zammit Ninu | |Galea Louis |Zammit Dimech Francis | |Galea Pace | | |Victor | | | | |

KONTRA: 34

L-Onor. | | | |Abela Carmelo|Farrugia Michael | |Abela Joseph |Farrugia Noel | |Agius Chris |Grech Edwin | |Attard |Gulia Gavin | |Montalto John| | |Bartolo |Herrera Jose' | |Evarist | | |Borg Karmenu |Mangion Charles | |Brincat Leo |Mizzi Joe | |Buhagiar |Pace Bertu | |Charles | | |Buhagiar |Portelli Alfred | |Louis | | |Camilleri |Refalo Anton | |Maria | | |Cardona Chris|Sant Alfred | |Chircop Karl |Sceberras Trigona Alex | |Cilia Joe |Schembri Adami Sandro | |Dalli Helena |Spiteri Lino | |Debono Grech |Vassallo Adrian | |Joe | | |Farrugia |Vella George | |Anġlu | | |Farrugia Joe |Vella Karmenu |

ASTENSJONIJIET: 1

L-Onor:

Mintoff Dom

MADAM SPEAKER: Ir-riżultat tal-votazzjoni hu assenzjoni waħda, 33 favur u 34 kontra.

L-emenda m'għaddietx.

Nitlob lill-Onor.

Mizzi sabiex jekk jogħġbu jressaq l-Aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

JOE MIZZI: Madam Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal- lum it-Tnejn, 10 ta' Novembru 1997, fis-2.00 p.m. b'din l-aġenda:

Ordnijiet tal-Ġurnata

Mozzjoni ta' proċedura dwar is-seduti konnessi ma' l-Estimi Ġenerali 1998.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali (Emenda Nru 2) - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi Kontra l-Korruzzjoni - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Tribunal għal Talbiet Żgħar - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Ħabs - it-Tieni Qari; u

Riżoluzzjoni tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni dwar Malta u l-Unjoni Ewropea - Kontinwazzjoni.

Abbozz ta' Liġi dwar il-Condominia - Kumitat Permanenti (Kont.);

Abbozz ta' Liġi biex jagħmel Provvedimenti Speċjali dwar Proċeduri quddiem Qrati - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Amministrazzjoni tat-Taxxa - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Lottu Pubbliku - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Pools tal-Gvern Malti fuq il- Logħob - Kumitat Permanenti.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Grazzi, Madam Speaker.

Illum smajna diversi kummenti dwar Malta l-ewwel qabel kollox u jien nixtieq nitkellem fuq dan il-punt tant importanti għalina, jiġifieri li pajjiżna veru għandu jiġi l- ewwel u qabel kollox.

Ftit tal-ġimgħat ilu konna qed niddiskutu l-liġi li tittratta s-sisa, dik li pproponiet bidliet speċjalment fid-dazji tal-birra u ta' prodotti oħra, u bid-diskussjoni li kellna hawnhekk fil-Kamra bqajna f'sitwazzjoni fejn in-naħa tal-Gvern m'urietx fil-fehma tiegħi, li Malta tiġi l-ewwel u qabel kollox.

U għaliex qed ngħid dan, Madam Speaker?

Qed ngħid dan għaliex effettivament b'dik il-liġi li għaddiet ftit tal-jiem ilu jirriżulta li pajjiżna naqqas il-protezzjoni fuq diversi prodotti tagħna mingħajr ma ggwadanja xejn, jiġifieri mingħajr ma l-gvern irnexxielu jiġbed swieq aħjar għall-prodotti tagħna.

Iktar u iktar inkwetanti huwa l-punt li meta l-Ministru responsabbli għall-kummerċ ġbidtlu l-attenzjoni li sa Ottubru li għadda kienu qed isiru negozjati ma' l-Ewropa fuq dawn il-prodotti u li f'dawn in-negozjati kien hemm indikat li aħna konna se nnaqqsu l-protezzjoni pero' kien ikollna ukoll aċċess aħjar għas-swieq tal-prodotti tagħna - fil-fatt għandi dokument dwar dan li diġa' poġġejtu fuq il-Mejda tal-Kamra li jindika x'kienet il-pożizzjoni ta' Malta ma' l-Ewropa u x'offrew l-Ewropa; bażikament offrew li fl-ewwel sena nkunu nistgħu nittripplaw l- esportazzjoni tagħna, per eżempju tal-birra, lejn is-suq Ewropew, liema esportazzjoni kienet titla' għal ħafna u ħafna iktar fuq is-snin ta' wara - il-Ministru baqa' ma wieġeb xejn waqt il-ħin tal-winding up fl-istadju tat- Tieni Qari.

Imbagħad għaddejna għall-istadju ta' Kumitat fejn id- diskussjoni hija iktar wiċċ imb'wiċċ u fejn hemm iktar djalogu - dalgħodu fil-fatt saru diversi kummenti dwar il-fatt li f'din il-Kamra għandu jkun hawn dibattitu iktar ħaj - u fejn saru diversi mistoqsijiet lill-Ministru responsabbli.

Dawn il-mistoqsijiet bażikament saru minni u minn sħabi fejn aħna tlabna spjega mingħand il-Gvern għaliex mexa b'mod li ma poġġiex lil Malta l-ewwel u qabel kollox imma poġġa lil Malta fi żvantaġġ kbir f'materja li hija ta' interess nazzjonali li fuqha jiddependi l-għajxien ta' mijiet ta' ħaddiema u li fuqha wkoll aħna konna f'pożizzjoni - sa Ottubru li għadda - li ntejbu l-aċċess tagħna għas-swieq Ewopej u minflok ma sar hekk, sar bil-maqlub.

Madam Speaker, sar bil-maqlub għaliex il-Gvern ħareġ jiftaħar li naqqas il-prezz ta' diversi prodotti li kienu protetti u qal li hija ħaġa tajba u li l-poplu issa jista' jixtri birra importata bi prezz irħas, u warrab kompletament l-interess nazzjonali li għandu x'jaqsam mal-prodotti tagħna.

Madam Speaker, ngħid li dan huwa inkwetanti għaliex il-Gvern ikun qed jidher li mhux kapaċi jmexxi meta għal darba, tnejn, tlieta u iktar nitolbuh jispjega għaliex dawn in-negozjati ma' l-Ewropa flimkien ma' l- interess nazzjonali ġew imwarrba, u l-Gvern permezz tal-Ministru responsabbli mill-finanzi u l-kummerċ jibqa' sieket u jibqa' ma jispjegax il-pożizzjoni tal-Gvern.

Madam Speaker, jiddispjaċini ngħid li dawn l-affarijiet ma jurux serjeta' u ma jurux li l-Gvern huwa kompetenti f'din il-materja.

Dawn l-affarijiet mhux talli ma jurux li Malta qed titpoġġa l-ewwel u qabel kollox kif intqal dalgħodu mill-Prim Ministru, talli juru li l-interessi tagħna ġew imwarrba u li dak il-ħafna kliem li smajna hawnhekk dalgħodu mill-Prim Ministru m'huwa xejn ħlief kliem fieragħ.

Madam Speaker, il-ġimgħa li għaddiet kelli dibattitu fuq it-television ma' membri tan-naħa tal-Gvern, fosthom mal-Ministru responsabbli għall- kummerċ fejn reġgħu tqajmu l-istess punti, pero' din id-darba minflok ma baqa' sieket u ma qal xejn bħalma għamel fil-Parlament - hija ħaġa tal- mistħija li din il-Kamra u pajjiżna jiġi trattat b'dan il-mod fejn ikollna sitwazzjoni bħal din fuq materja ta' interess nazzjonali u l-ministru responsabbli minn dak il-qasam ma jkunx jista' jiġġustifika l-pożizzjoni tal-Gvern - il-Ministru qal li din il-materja qed tiġi diskussa.

U jien hawnhekk nixtieq nistaqsi: Kif qed tiġi diskussa din il-materja?

Jiġifieri l-ewwel innaqqsu l-protezzjoni u nħallu l-prodott minn barra jkun ferm iktar kompetittiv mill-prodott tagħna imbagħad jiġi l-Ministru jgħid li issa qed tiġi diskussa?

Madam Speaker, jista' jkun li l-Ministru kien qed jirriferi għad- diskussjonijiet f'livell tekniku bejn Malta u l-Unjoni Ewropea li saru l- ġimgħa li għaddiet - qabel il-Budget - u fejn kienet qed tiġi diskussa l- problema tas-sistema ġdida ta' tassazzjoni li daħħal dan il-Gvern u li dwarha hemm oġġezzjonijiet serji mill-Unjoni Ewropea li diġa' qalet li din is-sistema ma taqbilx mas-sistema li hemm imsemmija fit-Trattat ta' Assoċjazzjoni.

Għalhekk jien nerġa' nistaqsi lill-Ministru b'liema mod qed tiġi trattata din il-materja u għaliex f'din il-Kamra ma qalilniex li qed tiġi trattata meta aħna ripetutament tlabnih spjegazzjoni għall-mod kif mexa l-Gvern.

U wara kollox x'qed jiġi trattat bejn Malta u l-Unjoni Ewropea?

Jekk wieħed iħares lejn il-Budget - jien m'iniex se nitkellem fuq x'hemm fil-Budget għaliex id-diskussjoni dwaru qiegħda fuq l-aġenda u allura r- regoli ma jippermettulix li nitkellem fuqu, pero' xorta waħda nista' ngħid x'ma hemmx fih - jara li m'hemm xejn dwar kif qed jiġu żviluppati d- diskussjonijiet dwar ir-relazzjonijiet bejn Malta u l-Ewropa u m'hemm xejn lanqas dwar diskussjoni li tgħid li l-Ewropa issa aċċettat il-pożizzjoni tal-Gvern Malti.

M'hemm xejn minn dan kollu, Madam Speaker.

Fil-fatt il- pożizzjoni li qed toħroġ mill-Ewropa hija waħda proprju bil-kontra, hija waħda li qiegħda tgħid li dan il-Gvern mexa b'sistema ta' tassazzjoni li tmur kontra r-regoli li għandna fl-Association Agreement u anke kontra r- regoli li għandna mal-World Trade Organisation.

U l-Kummissjoni Ewropea qiegħda tgħid li din is-sistema ġdida ta' tassazzjoni m'hijiex aċċettabbli u li bl-impożizzjoni tagħha, dan il-Gvern diġa' qiegħed jikser il-ftehim li għandna magħhom.

Madam Speaker, wara d-diskussjonijiet li saru l-ġimgħa li għaddiet, jiena nsostni li l-Ministru għandu jinforma lill-Kamra dwar il-pożizzjoni ta' Malta ma' l-Unjoni Ewropea għaliex hija materja ta' interess nazzjonali, u nsostni wkoll li mhux veru li l-kwestjoni tal-birra qed tiġi diskussa bejn Malta u l-Ewropa għaliex fil-fatt m'hemm xejn x'jiġi diskuss; il-Gvern diġa' warrab l-interess nazzjonali biex ikun jista' jdaħħal din is- sistema ta' tassazzjoni li ġabet tant diffikultajiet f'pajjiżna.

Madam Speaker, jiena nsostni li l-interess ta' pajjiżna, tal-ħaddiema u ta' l-industrija tagħna m'huwiex qed jiġi trattat b'mod adattat.

Ninsabu f'pożizzjoni li Malta mhux veru qed titpoġġa l-ewwel u qabel kollox, imma qegħdin inpoġġu l-ewwel u qabel kollox il-konvenjenza politika fejn il-Prim Ministru u l-Ministru jkunu jistgħu jgħidu li qegħdin jimxu skond il- programm li ġie mfassal.

Dan il-programm ġie mfassal mingħajr ma kien hemm ħsieb biżżejjed u allura they are muddling through, qegħdin jipprovaw jimxu b'sistema fejn minn ġurnata għal oħra jipprovaw jaslu f'xi ħaġa li tkun b'xi mod jew ieħor aċċettabbli imma li minflok qed turi konfużjoni, tant li anke l-interess nazzjonali qed isofri.

Jien, Madam Speaker, nerġa' nsostni f'din il-Kamra li l-Ministru responsabbli għall-kummerċ għandu d-dover li jispjega għaliex l-interessi nazzjonali ġew imwarrba.

Jekk dawn it-tip ta' negozjati se jiġu trattati bil-mod kif ġie trattat l-interess nazzjonali, allura aħna se nkunu f'pożizzjoni agħar milli aħna, se nkunu f'pożizzjoni fejn l-industrija tagħna se tkun iktar imxekkla u mhux se jkollha l-opportunitajiet li wieħed jista' jinnegozja u li fil-fatt il-Gvern preċedenti kien innegozja.

Madam Speaker, jien insostni li din m'hijiex xi ħaġa li l-Gvern jista' jibqa' sieket dwarha u l-Ministru ma jistax jgħid, kif qal fuq it- television, li din hija xi ħaġa li qed tiġi nnegozjata meta fil-fatt mhux qed isir hekk.

L-Unjoni Ewropea diġa' qalet lill-Gvern li s-sistema ta' tassazzjoni preżenti m'hijiex aċċettabbli, aħseb u ara kemm se nkunu nistgħu nieħdu concessions mingħand l-Ewropa biex il-prodott tagħna jkun jista' jidħol fis-swieq Ewropej bla xkiel!

Madam Speaker, l-interess nazzjonali jitlob li l-Gvern jirrevedi l-pożizzjoni tiegħu fuq l-Unjoni Ewropea u jitlob ukoll li l-Gvern jidħol f'diskussjonijiet ma' l-istess Unjoni Ewropea sabiex jara kif se jbiddel is-sistema ta' tassazzjoni li daħħal, kif fil-fatt qegħdin jgħidulu biex jagħmel.

L-Unjoni Ewropea qed tgħid lill-Gvern li sakemm huwa ma jbiddilx il-mod ta' tassazzjoni, m'hemmx x'wieħed tiddiskuti, m'hemmx fejn wieħed jista' jimxi 'l quddiem u m'hemmx opportunitajiet oħra li nistgħu noħolqu għal pajjiżna.

U għaliex dan kollu, Madam Speaker?

Għaliex il-Gvern iddeċieda, fis-sapjenza tiegħu u bla spjegazzjoni ta' xejn, li minflok ma jkompli bin-negozjati kif kienu sa sena ilu, jagħmel xi ħaġa li tat daqqa ta' ħarta lill-industrija tagħna, b'mod partikolari f'dawn in-negozjati ma' l-Unjoni Ewropea.

Madam Speaker, is-sitwazzjoni hija tassew inkwetanti għaliex meta wieħed iħares lejn l-andament ekonomiku ta' pajjiżna żgur li kulħadd jaqbel li hawn straġnar ekonomiku, li hawn sitwazzjoni fejn il-qgħad żdied b'1,500 f'sena, l-iktar ċifra għolja li kellna f'dawn l-aħħar 10 snin.

Madam Speaker, aħna rridu li jkollna politika eknomika li tikkrea u tiġġenera l- impjiegi u li tagħti opportunita' lil pajjiżna jesporta iktar.

Imma mhux hekk sar, Madam Speaker.

Il-Gvern meta jiġi ffaċċat b'dawn is- sitwazzjonijiet kulma jagħmel jiġi f'din il-Kamra jgħidilna "No comments" jew inkella jmur fuq it-television jgħid li din il-materja qed tiġi diskussa meta jien konvint li mhux hekk qed isir.

Mhux din il-materja qed tiġi diskussa, imma qed tiġi diskussa materja li għandha x'taqsam mat-taxxa tas-sisa li daħħal dan il-Gvern kontra l-pariri ta' kulħadd inkluż ta' l- IMF li qalulu li meta jdaħħal sistema ta' taxxa bħal din, id-dħul tal-gvern se jonqos.

U hekk ġara.

Jekk inħarsu lejn l-ewwel tliet xhur li ilha in operation din is-sistema, naraw li din wasslet għal tnaqqis fid-dħul u allura wasslet għall-budgetary measures li naturalment hemm ħafna x'wieħed jgħid fuqhom, pero' jien se nillimita d-diskors tiegħi u ma nitkellimx fuq dawn il-budgetary measures f'dan l-istadju u nistenna sakemm ikolli l- mument opportun li niddiskutihom.

Madam Speaker, iż-żmien li fih aħna nistgħu ninnegozjaw ma' l-Unjoni Ewropea jinsab għaddej u l-Gvern illum qed jgħidilna li pajjiżi bħal Norway, Switzerland u Iceland m'humiex qegħdin jinkwetaw li they are going to miss the bus.

Imma skużi, Madam Speaker, in-naħa tal-Gvern jafu li n- Norveġja għandha ż-żejt u tinsab f'pożizzjoni fejn il-budget tagħha qiegħed in surplus u hija f'pożizzjoni ekonomika tant qawwija li m'għandha x'jaqsam xejn ma' tagħna?

Jafu li Switzerland ukoll qiegħda f'pożizzjoni ekonomika ferm qawwija u hija ċentru internazzjonali finanzjarju li qed iwassal biex il-pajjiż dejjem ikollu rabtiet iktar mill-viċin ma' l-Ewropa?

Il-Gvern Żvizzeru irid jidħol fl-Ewropa, pero' qed jistenna li jkollu r- rieda politika f'forma ta' referendum, bis-sistema ftit komplikata tagħhom.

Jafu in-naħa tal-Gvern li Iceland ukoll għandu r-riżorsi naturali li aħna m'għandniex u li dawn jinsabu f'sitwazzjoni ferm differenti minna?

Madam Speaker, jiena rrid nagħlaq dan id-diskors tiegħi billi nappella lill-Gvern sabiex ma jħallix din is-sitwazzjoni tiggrava, sabiex l-interess nazzjonali jiġi safeguarded biex verament Malta tkun l-ewwel u qabel kollox u mhux bħalma ġara fil-każ tal-birra fejn Malta ġiet l-aħħar u pajjiżna baqa' mhux biss f'sitwazzjoni fejn ma jistax jesporta iktar diversi prodotti imma f'sitwazzjoni fejn prodott kompetittiv għal tiegħu qed jidħol f'pajjiżna b'rati ferm iktar vantaġġużi.

Din m'hijiex responsabbilta' u turi inkompetenza kbira fit-tmexxija ta' pajjiżna.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Michael Bonnici.

ONOR.

MICHAEL BONNICI: Madam Speaker, dan l-aħħar kien hawn daqsxejn ta' furur dwar meta għandha tingħata l-piena kapitali.

F'pajjiżna din il-piena tapplika biss fi żmien ta' gwerra u tingħata lil membri tal-Forzi Armati taħt il-kondizzjonijiet li hemm f'artikli 37 u 38 ta' Kap. 220 tal-Liġijiet ta' Malta.

Artiklu 38 jgħid li:

"Kull persuna suġġetta għal-liġi militari li bil-ħsieb li tgħin lill- għadu tikkomunika ma' jew tagħti informazzjoni lill-għadu tista' teħel, meta tinstab ħatja minn qorti marzjali, il-piena tal-mewt jew xi piena oħra provduta b'dan l-Att.".

Artiklu 37 ukoll jelenka tmien ordnijiet fejn din il-piena tista' tingħata.

Imma issa ħalli niġu biex naraw il-fatti kif inhuma.

Madam Speaker, hawn Malta l-piena kapitali kienet tingħata lil dawk il- persuni li jkunu kkommettew omiċidju, u l-aħħar waħda ingħatat fl-1947.

Sa dak iż-żmien kienu ingħataw ħafna pieni kapitali, imma llum x'inhi l- pożizzjoni?

Nafu li riċentement l-Amnesty International għamlet appell speċjali lil diversi kapijiet ta' stati - tista' tgħid tad-dinja kollha - sabiex jabolixxu l-piena kapitali.

Madam Speaker, illum il-ġurnata kif għandu wieħed iħares lejn il-pieni kapitali?

F'diversi pajjiżi, b'mod speċjali ċ-Ċina, il-piena kapitali tingħata anke f'każ ta' serq aggravat b'armi u f'każ ta' traffikar ta' ammont sostanzjali ta' droga.

Pero' l-fatt jibqa' jekk għandniex nibqgħu nirraġunaw bil-mentalita' li għaliex bniedem qatel jew inkella poġġa l- ħajja ta' ħaddieħor f'periklu, inneħħulu ħajtu.

Naturalment hemm min jaqbel u hemm min ma jaqbilx mal-piena kapitali u forsi jkun hawn min jgħid li minflokha tista' tingħata piena ta' għomor il-ħabs, pero' imbagħad min-naħa l-oħra ssib min jgħid li ladarba l-qorti tkun sabet lil tali persuna ħatja għal ċertu tip ta' reat, allura dak li jkun m'għandu jibqa' ħaj għall-ebda raġuni.

Madam Speaker, issa aħna nafu li persuna tista' tkun ikkommettiet reat b'intenzjoni, u tista' tkun għamlet hekk in furia di sangue.

Hawnhekk ta' min wieħed jistaqsi wkoll x'rimedju jkun qed jingħata lill-familjari tal- vittma meta jinqatel il-bniedem li jkun instab ħati bl-omiċidju.

Jien naħseb li b'hekk mhux talli ma jkunx qed jingħata rimedju, talli tkun qed tinħoloq problema oħra lil familja oħra, f'dan il-każ il-familja ta' min ikun istab ħati.

Madam Speaker, illum il-ġurnata hemm diversi pieni li wieħed jista' jagħti minbarra l-piena kapitali.

Għalkemm huwa veru li fis- sitwazzjonijiet li qegħdin ngħixu fihom illum hemm bżonn li jingħataw pieni ebsin, jien ta' l-opinjoni li la l-piena kapitali ġiet imneħħija mill- istatut tagħna, din m'għandhiex tibqa' lanqas għall-membri tal-Forzi Armati.

Pero' mill-banda l-oħra naqbel ukoll li meta wieħed jeħel għomru l- ħabs, dan għandu jibqa' hemmhekk u m'għandu jingħata l-ebda amnestija.

Ħafna jirraġunaw bil-mod li l-ħabs huwa post fejn wieħed ikollu ċans jindem minn dak li jkun għamel biex imbagħad jerġa' jissieħeb lura fis- soċjeta', pero' jien naħseb li meta persuna tkun instabet ħatja ta' reat gravi, din għandha tibqa' għomorha hemmhekk sakemm ma jkollhiex bżonn ta' xi kura fl-isptar.

Hawnhekk qed nirriferi wkoll għal min jagħti d-droga lil ħaddieħor.

Fil-fatt dan l-aħħar qrajna fil-gazzetti li persuna mietet ftiti minuti wara li ġiet injettata bid-droga.

Dak ukoll għandu jiġi konsidrat bħala qtil, u dik il-persuna li tat id-droga lill-vittma wkoll għandha tieħu l-piena li jistħoqqilha.

Li jista' jsir f'każijiet bħal dawn huwa li forsi dawk li jkunu ġew kundannati jiġu ordnati sabiex jagħtu xi servizz lill-komunita', pero' nerġa' nenfasizza li dawn m'għandhom jiġu released minn dik il-piena għall-ebda raġuni.

Madam Speaker, meta l-bniedem teħodlu l-liberta' tkun ħadtlu kollox.

Jien naħseb li jkun aktar effettiv jekk bniedem, minflok ma tagħtih il-mewt, iġġiegħlu jpatti għal dak li għamel billi teħodlu l-liberta' u tordnalu jagħti xi servizz lill-komunita'.

Jien nittama, kif diġa' għidt, li pajjiżna jabolixxi l-piena tal-mewt għal kollox - anke fil-każ tal-membri tal-Forzi Armati - u minflok jibdew jingħataw sentenzi ta' għomor il-ħabs għaliex b'hekk tkun qed issir anqas ħsara.

Grazzi, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal-lum, it-Tnejn, 10 ta' Novembru, fis-2.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Ministru Mizzi.

Fis-12.53 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI IMWIEĠBA BIL-MIKTUB

GAIA FOUNDATION - PROĠETT

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid xi progress sar fil-pilot project tal-Gaia Foundation?

Meta ġie approvat il-management programme għal Għajn Tuffieħa?

X'faċilitajiet ta' beach safety ġew pprovduti?

Kemm ġew impjegati wardens biex jieħdu ħsieb il-post?

Id-Dipartiment għall-Ħarsien ta' l-Ambjent jinsab sodisfatt bil- ħidma tal-fondazzjoni?

ONOR.

GEORGE VELLA: Fl-ewwel sena ta' prova fil-proġett tal-GAIA Foundation sar progress fis-sens li saru diversi xogħlijiet, fosthom tpoġġew bins biex il-bajja tinżamm nadifa, twaħħlu bollards biex il-vetturi jkunu kkontrollati, ingħata bidu għall-surveys dwar l-ekoloġija, ġeoloġija, ġeomorfoloġija u ħidroloġija, twaħħlu sinjali u avviżi, inbdiet nursery għas-siġar, saru xi clean-ups u ġew impjegati 5 part-time wardens, li kienu ukoll inkarigati fis-sajf mill-beach safety.

Fil-preżenti il-management plan għadu qiegħed jiġi studjat mid-Dipartiment għall-Ħarsien ta' l-Ambjent biex wara jkun jista' jagħtini parir jekk il-kuntratt għandux jiġġedded jew le, u jekk iva għandux bżonn ikun emendat.

SPORTS - MATTHEW MICALLEF ST.

JOHN TRACKS

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Għaliex atleti li qed jużaw il-Matthew Micallef St. John tracks mhux jitħallew jagħmlu użu mill-floodlights u d-dressing rooms filgħaxija?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Il-power supply fil-Kumpless Sportiv tal-Marsa jeħtieġ li jiġi msaħħaħ u qed jittieħdu l-passi sabiex din il-problema tiġi solvuta.

Minħabba l-għargħar li għamel f'Settembru u li kkawża ħsarat kbar fil-Kumpless, kien hemm perjodu ta' żmien meta minħabba t-tiswijiet li kienu qed isiru, ma kienx possibli li l-floodlights jinxtegħlu fuq bażi regolari.

Issa li dawn it-tiswijiet saru, il-floodlights qed jinxtegħlu regolarment.

Jien infurmat li fil-każ tad-dressing rooms, ittieħdu passi sabiex ikun hemm kontroll fuq l-użu tagħhom.

Dawn qed jintużaw minn min ikollu l- permess meħtieġ.

TRIBUNAL DWAR L-INĠUSTIZZJI - KAŻI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm ġew introdotti każi quddiem it-Tribunal dwar l- Inġustizzji mit-twaqqif tiegħu sal-lum?

Jista' l-Prim Ministru jgħid ukoll jekk bediex il-konsiderazzjoni tal-każi mressqa u jekk iva, kemm s'issa ġew milqugħa u kemm miċħuda?

ONOR.

ALFRED SANT: It-Tribunal għall-Investigazzjoni ta' Inġustizzji daħal fis-seħħ fit-2 ta' Ġunju 1997.

Sat-2 ta' Ottubru 1997 daħlu b'kollox 601 rikorsi:

572 f'Malta, u 29 f'Għawdex

S'issa saru 15-il seduta tat-Tribunal li beda jisma l-ewwel 110 kawża.

Minn dawn żewġ (2) rikorsi ġew ċeduti u wieħed (1) intbgħat sine die u għadha ma ngħatat ebda deċiżjoni.

Is-smigħ tal-kawżi jsir fil-pubbliku.

DJAR - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jgħid: (a) liema xogħlijiet tlestew mill-Awtorita' tad-Djar minn Novembru 1997 sal-lum u għal kull sitt jindika kemm hemm units ippjanati, meta saret l-applikazzjoni lill-Awtorita' ta' l-Ippjanar, meta ġie l- permess u meta beda x-xogħol; (b) liema huma x-xogħlijiet ta' bini diġa' mibdija mill-Awtorita' tad-Djar u għal kull sit jindika kemm hemm units ippjanati, meta saret l-applikazzjoni lill-Awtorita' ta' l-Ippjanar, meta ġie l-permess u meta beda x-xogħol; u (ċ) x'applikazzjonijiet għandha pendenti l-Awtorita' tad-Djar quddiem l-Awtorita' ta' l-Ippjanar, meta saru u għal xiex huma?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra.aktar kmieni f'din is-seduta

Din hija lista ta' xogħlijiet li tlestew jew kienu fl-idejn fl-1997.

Il- lista tinkludi wkoll applikazzjonijiet li kienu pendenti quddiem l- Awtorita' ta' l-Ippjanar.

MOBILE KIOSKS - GARANZIJI BANKARJI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk twaqqafx il-kumitat li l- Ministru kien qal li għandu jagħmel rakkmandazzjonijiet dwar il-kiosks (PQ 6093) u, jekk iva, min huma l-membri tiegħu, kemm-il darba ltaqa', tlestiex ix-xogħol tiegħu u jekk iva, x'kienu r-rakkmandazzjonijiet li għamel?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll jekk il-gvern hux se jinsisti fuq il- garanzija bankarja ta' Lm5,000?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Le, il-Kumitat li kien tkellem fuqu l-Ministru għadu ma twaqqafx, twaqqaf biss working group magħmul minn rappreżentanti ta' dipartimenti konċernati biex jipprepara l-bażi fuqhiex ser jaħdem il- Kumitat.

Dan għadu għaddej bix-xogħol tiegħu.

Iva, il-Gvern ser jinsisti fuq il-garanzija bankarja ta' Lm5,000.00 u fil- fatt din il-garanzija ġiet mogħtija minn dawk kollha li nħarġilhom permess din is-sena.

BUĠIBBA - TENDER GĦAL ARBLI TAD-DAWL

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid fiex waslu l-investigazzjonijiet tal-Pulizija dwar allegati irregolaritajiet fil-ħruġ tat-tender għall-arbli tad-dawl għall-proġett ta' Buġibba u jekk l-investigazzjoni ġiet konkluża, x'kienu l-konklużjonijiet?

ONOR.

ALFRED SANT: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li jien tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 8584.

ETC - REĠISTRAZZJONI GĦAX-XOGĦOL

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm mill-persuni li ma baqgħux jirreġistraw għax- xogħol minn jeddhom minn Novembru 1996 sa l-aħħar ta' Ġunju 1997 sabu xogħol sal-lum?

ONOR.

EDWIN GRECH: L-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar.

ETC - REĠISTRAZZJONI GĦAX-XOGĦOL

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm mill-persuni li bdew jirreġistraw għax-xogħol minn Novembru 1996 sa l-aħħar ta' Ġunju 1997 sabu xogħol sal-lum?

ONOR.

EDWIN GRECH: In-numru ta' persuni li bdew jirreġistraw għax-xogħol minn Novembru 1996 sa l-aħħar ta' Ġunju 1997 u sabu xogħol sal-lum kien ta' 2,577.

MINISTERU TA' L-AFFARIJIET BARRANIN - XIRI TA' VETTURI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'vetturi nxtraw fl-aħħar sena mill-Ministeru tiegħu u mid- dipartimenti li jaqgħu taħtu?

Kemm swiet kull vettura?

ONOR.

GEORGE VELLA: Bejn l-ewwel ta' Novembru 1996 u l-aħħar ta' Ottubru ta' din is-sena, nxtraw żewġ karozzi fil-Ministeru tiegħi.

F'Settembru ta' l-1997, il-Kummissarju Għoli Malti f'Londra xtara vettura tat-tip Mercedes Benz E 200 għall-prezz ta' L.Stg 19,083 li minnhom trid tnaqqas L.Stg 9,500, il-prezz li ġabet il-karozza l-qadima.

F'Ottubru ta' din is-sena, inxtrat karozza Hyundai Lantra GLS għall-użu tad-Direttur fid-Dipartiment ta' l-Unjoni Ewropea tal-Ministeru għall-prezz ta' Lm5,000.

MINISTERU TAS-SAĦĦA - XIRI TA' VETTURI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid x'vetturi nxtraw fl-aħħar sena mill-Ministeru tiegħu u mid-dipartimenti li jaqgħu taħtu?

Kemm ġiet tqum kull vettura?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Il-vetturi li nxtraw fl-aħħar sena f'dan il- Ministeru kienu:-

Fondazzjoni għax-Xjenzi u Servizzi Mediċi Rover - Lm10,065

Dipartiment tas-Saħħa

3 Ambulanzi - Lm20,175 'l waħda Mobile Blood Collection Unit - Lm98,403

MINISTERU TAL-FINANZI U KUMMERĊ - XIRI TA' VETTURI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid x'vetturi nxtraw fl-aħħar sena mill- Ministeru tiegħu u mid-dipartimenti li jaqgħu taħtu?

Kemm ġiet tqum kull vettura?

ONOR.

LEO BRINCAT: It-tagħrif mitlub huwa kif ġej:-

|Diparti|Vettur |Valur |Għal Min | |ment | | | | |Finanzi|Peugeot |8,120 |Kap ta' | | |406 ST -| |l-Oppożizz| | | | |joni | | |Saloon |8,980 |Segretarju| | |Volvo | |Permanenti| | |S40 | | | | |Saloon | | | |Taqsima|Honda |6,600 |A/Kap | |ta' |Civic 5 | |tat-taqsim| |l-Ippja|Door | |a | |nar | | | | |Dwana |2 Skoda |5,682 |Użu | | |Felicia | |Ġenerali | | |13000c.c| | | | |. | | | |Dip. |Citroen |7,000 |Direttur | |tat-Tax|Xantia | |Ġenerali | |xa u | | | | |tas-Sis| | | | |a | | | |

MINISTERU TAX-XOGĦLIJIET PUBBLIĊI U KOSTRUZZJONI - XIRI TA' KAROZZI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'vetturi nxtraw fl- aħħar sena mill-Ministeru tiegħu u mid-dipartimenti li jaqgħu taħtu?

Kemm ġiet tqum kull vettura?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Il-vetturi li nxtraw matul din is-sena huma:

1 Refuelling Bowser li qam lid-Dipartiment is-somma ta' Lm33,333 wasal f'Mejju.

2 Erbgħa (4) Pick Up Vans għas-somma ta' Lm6138 il wieħed, total ta' Lm24,552.

Dawn ġew ordnati u qed nistennew li jiġu delivered.

3 Għaxar (10) karozzi għas-somma ta' Lm3,659 il waħda, total ta' Lm36,590.

Dawn ukoll ġew ordnati u qed nistennew li jiġu delivered.

BUGIBBA - TRIQ IL-ĦĠEJJEĠ

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta Triq il-Ħġejjeġ f'Buġibba se tingħata t-tarmac?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Ix-xogħol imsemmi mill-Onor.

Interpellant ikun ikkonsidrat meta jkunu qed jiġu ppjanati x-xogħlijiet fil-fażijiet li jmiss għall-lokalita'

SLIEMA - BUS SHELTERS

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jara li l-bus shelters li jinsabu quddiem il-Knisja tal-Balluta, quddiem l-iSpeedy Garage fi Triq il-Kbira San Giljan, u quddiem Triq Isouard fi Triq it-Torri f'Tas-Sliema ma jitħallewx mingħajr panels fil-ġnub kif ilhom għal dawn l-aħħar ġimgħat peress li dawn il-bus shelters f'din il-kondizzjoni ma joffrux protezzjoni lill- passiġġiera fil-maltemp?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nfurmat li dawn il-bus shelters jinsabu b'kuntratt f'idejn kumpannija biex isir riklamar fuqhom, bill-kundizzjoni li minbarra li tħallas lill-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku somma flus kull sena, trid tieħu ħsieb il-manutenzjoni tagħhom u żżommhom f'kundizzjoni tajba.

L-Awtorita' ilha għal dawn l-aħħar ġimgħat tinsisti ma' din il-kumpannija biex twaħħal il-panels kollha li hemm nieqsa minn dawn il-bus shelters.

Jekk il-kumpannija tkompli tonqos milli tagħmel dan, se titlef id-dritt li għandha li tirriklama fuqhom.

Il-kumpannija diġa' ġiet avżata b'din l-azzjoni.

TJUR/ANNIMALI - IMPORTAZZJONI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar x'miżuri ta' kwarantina ttieħdu mid- dipartimenti li jaqgħu taħtu meta dan l-aħħar ġew importati tjur/annimali għal ministeru?

Kemm damu fil-kwarantina kull wieħed mill-annimali li ġew importati?

Jista' l-Ministru jgħid jekk kienx hemm xi mwiet minn dawn l-annimali?

Jekk iva, liema annimali mietu u minn xiex kienu qed ibatu?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: L-annimali li ġew mogħtija lill-Ministeru tħallew ġimgħa fil-kwarantina u għadhom taħt osservazzjoni fl-Għammieri.

L-annimali u t-tjur kienu koperti b'ċertifikati veterinarji mill-Olanda mnejn ġew.

Mietu ġidja u llama.

Il-gidja mietet b'peritonitis waqt li qegħdin jsiru testijiet biex tiġi aċċertata l-kawża tal-mewt tal-Llama.

PITKALIJA - XERREJJA

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm hu n-numru ta' persuni li huma awtorizzati jidħlu jixtru l-bejgħa mill-Pitkalija bħala xerrejja?

Kemm minn dawn hekk awtorizzati jaħdmu fil-pitkalija?

Mil-liema lokalita' huma dawk hekk awtorizzati u li jaħdmu fil-pitkalija?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Biex jitnaqqsu l-abbużi li kien hemm fil-Pitkalija f'dawn l-aħħar ġimgħat sar eżercizzju biex in-numru ta' persuni li huma awtorizzati jidħlu jixtru l-bejgħa mill-Pitkalija bħala xerrejja jkun jirrifletti dawk biss li verament jagħmlu użu mill-Pitkalija.

B'riżultat ta' dan l-eżerċizzju n-numru tniżżel min 1189 għall-838 billi ġew maqtugħa min fuq il-lista 351 li ma' kienux attivi għal bosta snin.

Mit-838 li huma awtorizzati li jidħlu jixtru l-bejgħa mill-Pitkalija hemm 2 wieħed min B'Kara u l-ieħor mill-Belt li huma ħaddiema mill-pitkala privata.

Dawn iż-żewġ ħaddiema ilhom jaħdmu hemm numru ta' snin.

PRODOTTI AGRIKOLI - ĦLAS TA' LEVIES

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jagħti informazzjoni dwar x'tip ta' levies iħallsu jew suppost li ħallsu l-prodotti agrikoli Maltin li ġew esportati minn Malta f'kull tip ta' prodott li ġie esportat?

X'sar biex dawn il-levies jonsqu?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Il-prodotti agrikoli esportati minn Malta lejn l- Unjoni Ewropeja jħallsu dazju u levies skond il-Common External Tariff tal- UE jew skond id-diversi Protokolli Addizjonali għall-ftehim ta' Assoċjazzjoni bejn Malta u l-Unjoni Ewropeja jew skond il-GSP (Generalised System of Preferences) għal Malta mill-Unjoni Ewropeja.

Malta għanda diversi talbiet pendenti quddiem l-UE, ghat-tnaqqis ta' dawn il-levies.

AWTORITA' MARITTIMA - BAJJIET

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar liema kienu l-bajjiet f'Malta u f'Għawdex li fuqhom l-Awtorita' Marittima għamlet studji dwar kemm jistgħu jkunu tajba bħala yacht marinas fil-perijodu ta' qabel 1/11/96?

Liema bajjiet kienu ddentifikati bħala tajba għal dan il-għan?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nfurmat li l-Awtorita' Marittima qabbdet konsulenti barranin biex jagħmlu studju dwar `Żvilupp ta' Yachting' f'Malta.

Fir-rapport tagħhom il-konsulenti kkunsidraw 18-il-post biex wieħed jasal għall-aħjar inħawi fejn jistgħu jinbnew Yacht Marinas.

Tabella Numru 8, estratt mir-rapport, li jindika liema kienu dawk il- postijiet li kienu kkunsidrati, u liema huma dawk li joffru l-aħjar possibilita' li jiġu żviluppati tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

DJAR - APPARTAMENTI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jagħti tagħrif dwar x'wassal biex numru ta' flats li huma lesti minn kollox u li ilhom hekk lesti iktar minn sena, fil-fatt ma jingħatawx lil min se titwaqqagħlu l-proprjeta' tiegħu fl-Imsida, b'mod li familji sħaħ tħallew sena oħra għal xejn f'postijiet perikolużi u fl-istess ħin saret ħsara lill-bini ġdid?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Kif diġa mħabbar pubblikament il-process ta' l- evakwazzjoni ta' appartamenti affetwati mill-proġetti ta' twaqqiegħ fl- Imsida ma setgħax jibda qabel jinħarġu l-permessi ta' l-Awtorita' ta' l- Ippjanar biex jitkompla l-proġett.

Dan il-permess issa inħareg u l-proċess imsemmi nbeda u mistenni li dawn il- postijiet jingħataw lill-familji affetwati fil-gimgħat li ġejjin.

PIXKERIJA - ĦUT

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar il-ħut li daħal fil-pixkerija xahar, xahar fil-perijodu 1/11/96 - 15/10/97?

X'kienet il-kwantita' ta' kull tip ta' ħut kull xahar f'dan il-perijodu?

Kif jitqabbel dan l-ammont ma' l-istess tip ta' ħut f'kull xahar fil- perijodu tat-12-il xahar ta' qabel?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: L-informazzjoni mitluba għall-mistoqsija numru 9458 tpoġġiet fuq il-mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

SPTARIJIET - INFERMIERA BARRANIN

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm hawn preżentement nurses barranin jaħdmu mal-Gvern?

Meta ġew ingaġġati individwalment, fejn qegħdin jaħdmu, liema grad jokkupaw u jekk kienx hemm xi riżenji minnhom?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Tweġiba tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta .

SPTAR BOFFA - AUDIT REPORTS

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew ikkommissjonati audit reports dwar l-Isptar Boffa?

Meta ġew ikkommissjonati, minn min u kemm swew flus?

Liema ditta għamlet dawn ir- rapporti?

Dawn l-audit reports tħallsu kollha jew għad hemm kontijiet pendenti?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Nixtieq ninforma l-Onor.

Interpellant li l- informazzjoni mitluba qed tinġabar u tingħata aktar tard.

SPTAR BOFFA - AUDIT REPORT

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-Audit Report ikkommissjonat mill-Amministrazzjoni Nazzjonalista preċedenti dwar l-Isptar Boffa?

Meta tlesta dan ir-rapport u x'ġie mplimentat minnu sal-lum?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

SPTAR ĠENERALI - SERVIZZI MEDIĊI

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jinforma lill-Kamra x'servizzi mediċi ġodda ġew introdotti ġewwa l- isptar ta' Għawdex sena b'sena tul l-aħħar għaxar snin?

ONOR.

ALFRED SANT: L-informazzjoni mitluba ghadha qeghda tigi migbura u l-mistoqsija tinghata f'seduta ohra.

SPTAR MONTE CARMELI - AUDIT REPORT

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid liema ditta qegħda preżentement tagħmel audit report dwar l-Isptar Monte Carmeli?

Meta hemm ħsieb li dan ir-rapport ikun lest u kemm sewa flus?

ONOR.

MEDIĊINALI - BECOTIDE/BECLAFORTE INHALERS

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien il- konsum tul l-aħħar sena, xahar b'xahar, ta' Becotide inhaler u Beclaforte inhaler (jew is-sostituti tagħhom); u kemm kienet l-ispiża ta' kull item kull xahar?

ONOR.

GĦARGĦUR - SQAQ L-IMNIEQA

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jara li l-isqaq magħruf aħjar bħala Sqaq l-Imnieqa, fil-Għargħur li jgħaddu ħafna bdiewa minnu għar-raba tagħhom, jitnaddaf peress li jinsab fi stat żdingat?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

BIRGUMA - SPARAR TA' FURNELLI

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jara u jinvestiga li jsiru testijiet bis-serjeta' għall-furnelli li qegħdin jiġu sparati f'barriera viċin Birguma u li meta jsiru l-ispezzjonijiet mill- Planning Authority dawn isiru wara li verament jiġu sparati furnelli li qegħdin jikkawżaw ħsarat fil-kostruzzjoni tal-bini tagħhom?

ONOR.

GEORGE VELLA: Il-Minerals Unit ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar fuq il-bażi ta' programm li jasallha ta' kuljum mis-Security Branch tal- Pulizija, tieħu ħsieb li jsir monitoring tal-blasting.

Sa fejn jippermettu ir-riżorsi (nies imħarrġa u apparat) dan il-monitoring isir kull fejn hemm pjanat li jiġu sparati furnelli.

L-Awtorita' ta' l-Ippjanar minn sena għall-sena u fuq bażi ta' riżultati miksuba mill-monitoring tieħu ħsieb li tirrevedi l-ammont ta' esplużiv li jista' jiġi sparat f'kull barriera.

Il-kontroll li jsir f'dan ir-rigward huwa bbażat fuq standards li jistabilixxu l-ogħla livell ta' vibrazzjoni aċċettabbli ta' 10mm/s ppv.

Dan il-monitoring sar ukoll fil-barriera ta' Birguma u fuq it-talba ta' wieħed mir-residenti sar minn fuq l-għatba tad-dar tiegħu.

Ir-riżultati li ttieħdu juru li l-ogħla livell ta' vibrazzjoni kien ta' 2.34mm/s ppv; konsiderevolment taħt l-ogħla livell aċċettabbli.

Tajjeb li wieħed josserva li l-monitoring tal-blasting la jsir qabel u lanqas wara li jiġi sparat il-furnell.

Fil-fatt il-monitoring jibda minn qabel u jkompli sa wara jiġi sparat il-furnell b'mod analogu għal kif jiġu studjati t-terrimoti.

BIRGUMA - TRIQ TA' BIRGUMA

L-ONOR.

ANĠLU FARRUGIA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jara li ħofra perikoluża ħafna li tinsab fi Triq ta' Birguma, inti u niżel minn niżla ta' Birguma u fejn fiha informat li nqalbet karozza, tiġi rranġata kemm jista' ikun malajr?

ONOR.

GĦAWDEX - RABAT - PARKING AREA

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm tesa vetturi l-parking area ta' wara l-bus terminus u kemm jesgħu iż-żewġ parking areas l-oħra li jinsabu bejn Triq Ġorġ Borg Olivier u Triq Ġużeppi Labra', fir-Rabat, Għawdex?

ONOR.

ALFRED SANT: Il-car park ta' wara l-bus terminus hu kkalkulat li jesa' madwar 230 vettura waqt li ż-żewġ car parks l-ohra bejniethom jesgħu madwar 100 vettura.

TURIŻMU

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Peress li fit-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 9400 il- Ministru naqas li jwieġeb għall-aħħar parti tad-domanda, jista' għalhekk jagħti l-informazzjoni mitluba, ċioe' in-nazzjonalita' ta' dawk li ġew bil- baħar fix-xhur ta' Ġunju, Lulju, Awissu u Settembru, 1997 u kif din iċ- ċifra tipparaguna ma' dawk li ġew fl-istess xhur ta' l-1996?

ONOR.

LEO BRINCAT: Ma tinżammx statistika tan-nazzjonalita' tal-persuni li ġew Malta bil-baħar u qagħdu f'Malta aktar minn 24 siegħa.

AIR QUALITY MONITORING

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid xi programm ta' ħidma għandu d-dipartiment rigward Air Quality Monitoring fil-komunitajiet?

Jista' l-Ministru jgħid kemm jiswa dan is- servizz ta' Air Quality Monitoring jew jekk huwiex servizz b'xejn kemm-il darba din l-informazzjoni jkollha tingħata lill-kunsilli lokali?

Jista' l- Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra l-aħħar riżultat ta' Air Quality Monitoring?

ONOR.

GEORGE VELLA: Id-Dipartiment għall-Ħarsien ta' l-Ambjent għandu fil-ħsieb li jwaqqaf, fil-ġejjieni qarib, programm komprensiv sabiex ikun jista' b'mod xjentifiku, jissorvelja il-kwalita ta' l-arja f'pajjiżna.

Fil- fatt għadu kif sar eżerċizzju sabiex jinxtraw air quality monitors li bihom id-Dipartiment għal-Ħarsien ta' l-Ambjent ikun jista' jaqra l-livelli ta' tniġġiż fil-lokalitajiet urbani ta' dawn il-gżejjer.

Il-programm ta' l-Air Quality Monitoring, kif imfassal mid-Dipartiment għall-Ħarsien ta' l-Ambjent, ser ikun imqassam f'diversi fażijiet; fejn l- ewwel fażi tkun tkopri studju bażiku biex jiġi svelat il-livell medju ta' tniġġiz fid-diversi lokalitajiet.

Wara din il-fażi, hu maħsub li bil- parteċipazzjoni tal-Kunsilli Lokali, isir ftehim sabiex, fejn hemm il- ħtieġa, jitwaqqfu stazzjonijiet fissi li kontinwament jaqraw il-livelli ta' tniġġiż fl-arja.

B'hekk, b'mod l-aktar ko-ordinat u effettiv tinbena l- istruttura nazzjonali li tkun tista' taqdi liċ-ċittadini kollha f'dan ir- rigward.

ORKESTRA NAZZJONALI - COLLECTIVE AGREEMENT

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 9386, jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal- Kamra kopja tal-collective agreement li kien fis-seħħ qabel ġiet imwaqqfa l- orkestra nazzjonali, i.e. fi żmien l-orkestra tat-Teatru Manoel; u jpoġġi wkoll fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-joint communique li kienet ħarġet dwar il-kwestjoni bejn is-Segretarjat Parlamentari u l-UHM?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Poġġejt l-informazzjoni mitluba fuq il-Mejda tal- Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta li tikkonsisti f':

Kopja tal-ftehim kollettiv li kellha l-Orkestra tat-Teatru Manoel li kien skada fil-31/8/93 u li qatt ma kien ġie mġedded fi żmien l- Amministrazzjoni preċedenti (Dok.

A);

Kopja tal-joint communique li kienet ħarġet bejn il-UHM u l-Onor.

Segretarju Parlamentari Cilia li għalihon saret riferenza fit-tweġiba għall- mistoqsija parlamentari nru.

9386 (Dok.

B).

ORKESTRA NAZZJONALI - BORD

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 9385, peress li l-ismijiet tal-Bord tal- kumpannija ta' l-Orkestra Nazzjonali ma jaqblux ma' dawk kif ippubblikati fid-dokument ta' l-istatut li qed jintbagħat separatament mat-tweġiba, fis- sens li jidhru biss f'lista waħda, jista' l-Ministru jiċċara sewwa din id- diskrepanza?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: L-ismijiet tal-Bord tal-Orkestra Nazzjonali ma jaqblux għal kollox ma' kif jidhru fl-istatut f'żewġt istanzi.

Persuna minnhom irtirat għal raġunijiet personali indikati lis-Segretarju Parlamentari Cilia u liċ-Chairman tal-Orkestra Nazzjonali.

Il-persuna l- oħra kienet inkluża bħala rotating conductor iżda sussegwentement ma setgħetx taċċetta din in-nomina f'dan l-istadju minħabba mpenji oħrajn b'hekk ġiet sostitwita b'persuna oħra.

ORKESTRA NAZZJONALI - BORD

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 9385 Para.

(C), jista' l-Ministru jgħid għaliex il-persuna li isimha qed jintbagħat separatament irtira wara l-ewwel sessjoni ta' l-auditions?

Min ġie maħtur minfloku?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jien infurmat li l-persuna msemmi f'para.

C tal- mistoqsija parlamentari nru.

9385 irtira wara l-ewwel sessjoni tal- auditions billi ma ġiex mgħarraf li kellha ssir sessjoni oħra minn qabel u minħabba mpenji personali ma setax jattendi.

Ħadd ma ġie maħtur minfloku.

Il-marki mogħtija minn din il-persuna fl-ewwel sessjoni ma ġewx ikkunsidrati għar-riżultat u ġew mwarrba għal kollox.

ORKESTRA NAZZJONALI - BORD

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għad-dokument ta' l-istatut ta' l- Orkestra Nazzjonali li ġie mqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra mat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 9385 para. (b), peress li l-isem tal- persuna li qed jintbagħat separatament ġie maqtugħ mil-lista tal-Membri tal- Bord tal-kumpannija bil-firma tal-persuna li isimha wkoll qed jintbagħat separatament datata 30/10/97, i.e. eżatt qabel ingħatat it-tweġiba msemmija, jista' l-Ministru jagħti tagħrif biex jiċċara x'ġara sewwa sew minn din il-persuna li qabel jidher li kienet appuntata membru u ma' baqgħetx?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nirreferi l-Onor.

Membru għat-tweġiba għall- mistoqsija parlamentari nru.

9548 mogħtija f'din is-seduta.

SPORTS - MATTHEW MICALLEF ST.JOHN TRACKS

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jirrispondi għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 9437?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għall- mistoqsija parlamentari Nru. 9437 mogħtija f'din is-Seduta.

SAĦĦA - MEDIĊINI

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 9191 u t-tweġiba mogħtija fis-seduta tat-3 ta' Novembru (Seduta Nru. 132), jista' l-Ministru jgħid jekk il-mediċini li jiġu mnaqqsa fil-formularju jinkludux mediċini li jiġu meqruda minħabba li jinstabu mediċini aħjar?

Jekk it-tweġiba hi fl-affermattiv, jista' l-Ministru jgħid x'mediċini ġew meqruda u f'liema kwantita'?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: l-ebda mediċina ma tiġi meqruda minħabba li tinstab waħda aħjar.

Mediċini li jiġu meqruda jew għax jiskadu jew inkella f' każijiet partikolari fejn jiġu rtirati mis-suq.

FORTI SANT'ANĠLU

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid fiex waslu t-taħdidiet ma' l-Ordni ta' San Ġwann dwar il-Forti Sant'Anġlu; u meta u fejn saru l-aħħar laqgħat bejn il-gvern Malti u l-Ordni?

ONOR.

GEORGE VELLA: Dawn it-taħdidiet għadhom għaddejjin.

Meta jkun il- waqt il-Gvern jagħmel id-dikjarazzjonijiet neċessarji.

PULIZIJA - PERSUNI MDAĦĦLA L-ĦABS

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għall- mistoqsija parlamentari numru 9094 u t-tweġiba mogħtija fis-seduta tat-3 ta' Novembru (Seduta Nru. 132), jista' l-Prim Ministru jgħid ta' xiex instabu ħatja l-102 first offenders u x'kienet l-eta' tagħhom?

Kemm minn dawn il-first offenders għadhom iservu s-sentenza tagħhom fil-Faċilita' Korrettiva ta' Kordin?

ONOR.

ALFRED SANT: Jiena nfurmat li t-tagħrif mitlub hu kif jidher fit- Tabella li tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

PULIZIJA - PERSUNI MDAĦĦLA L-ĦABS

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għall- mistoqsija parlamentari numru 9094 u t-tweġiba mogħtija fis-seduta tat-3 ta' Novembru (Seduta Nru. 132), jista' l-Prim Ministru jgħid kemm mill-85 repeated offenders kienu taħt il-25 sena?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab infurmat li mill-85 repeated offenders in- numru ta' dawk li kienu taħt il-25 sena kien ta' 21.

IMPJIEGI - PERSUNI SELF-EMPLOYED

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm nies li kienu self-employed bdew jirreġistraw għax-xogħol matul ix-xahar ta' Settembru?

ONOR.

EDWIN GRECH: In-numru ta' nies li kienu self-employed u bdew jirreġistraw għax-xogħol matul ix-xahar ta' Settembru kien ta' 68.

SWDP - ĦIDMA FIL-FAĊILITA' KORRETTIVA TA' KORDIN

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Prim Ministru: Jaqbel il-Prim MInistru li l-SWDP għandha twettaq ħidma fil-Faċilita' Korrettiva ta' Kordin?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab infurmat li diġa' saru xi taħdidiet bejn it- taqsima ta' l-Intern u l-SWDP biex wieħed jara kif tista' tiġi stabbilita relazzjoni u koordinazzjoni aħjar bejn ċertu affarijiet ta' nteress komuni, speċjalment fejn jirrigwarda l-ħabs.

PULIZIJA - EŻAMI TA' SURĠENTI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm applikaw pulizija għall-eżami ta' surġenti u f'liema sections tal-pulizija qegħdin bħalissa?

ONOR.

SAFAR BL-AJRU/BIL-BAĦAR

L-ONOR.

BERTU PACE staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' Maltin li siefru bl-ajru jew bil-baħar matul ix-xhur ta' Ġunju, Lulju, Awissu u Settembru, 1996 u 1997 rispettivament?

Jista' l-Ministru jagħti l-figuri xahar b'xahar?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nfurmat li statistika bħal din ma tinġabarx mill Awtorita' Marittima u l-anqas mill MIA Ninforma lil Onor. Interpellant li statistika bħal din tinħareġ mid- Dipartiment ta' l- istatistika tal Ministeru tal Finanzi.

PULIZIJA - ĦANUT FIŻ-ŻURRIEQ

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Peress li fir- risposta W995 il-Prim Ministru kien qal li l-liċenzja tal-ħanut imsemmi kienet diġa' teżisti fl-1981, pero' d-data ta' meta oriġinarjament ħarġet il-liċenzja ma tistax tiġi stabilita u l-file ma nstabx, jista' l-Prim Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra ir-records li huwa qiegħed jgħid li ġiet mogħtija l-liċenzja?

Jekk jogħġbok nixtieq li jitpoġġew ir-records kollha meħtieġa għal-liċenzja?

ONOR.

ALFRED SANT: Kopja fotostatika tar-reġistri li fuqhom kienu jinżammu n-numri tal-liċenzji rispettivi, kif ukoll kopji tar-rapporti tal- Bord tal-Pariri dwar Liċenzji tal-Pulizija, u tat-Tribunal ta' l-Appelli dwar Liċenzji tal-Pulizija, rigward il-ħanut in kwistjoni tpoġġew fuq il- Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

MARSALFORN/XLENDI - CAR PARK

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm hu kkalkolat li jesa' vetturi l-car park li jinsab maġemb il-wied ta' Marsalforn u kemm jesa' vetturi dak tax-Xlendi?

ONOR.

ALFRED SANT: Il-car park ta' Marsalforn hu kkalkulat li jesa' madwar 400 vettura waqt li dak tax-Xlendi madwar 160.

SPTAR ĠENERALI - XIRI TA' TAGĦMIR

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid kemm intnefaq s'issa mis-somma ta' Lm10,000 ivvotata għax-xiri ta' tagħmir għall-Isptar Ġenerali t'Għawdex għas-sena kurrenti?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Nitlob lill-Onor Interpellant jagħmel din il- mistoqsija lill-Ministru kkonċernat.

QRATI - BEJGĦ BIS-SUBASTA

L-ONOR.

BERTU PACE staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' bejgħ bis- Subbasta li saru fuq ordni tal-Qrati matul is-snin 1992,1993,1994,1995 u 1996?

ONOR.

CHARLES MANGION: L-informazzjoni mitluba hija din:-

Immobbli Mobbli

1992 71 21 1993 47 38 1994 37 10 1995 73 16 1996 12 17

PITKALIJA - DĦUL TA' PRODOTTI AGRIKOLI

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid, għall-perjodu bejn l-1 ta' Novembru 1996 sal-31 ta' Ottubru 1997: (a) kemm kien l-ammont totali (kgs) ta' prodotti agrikoli li ddaħħal fil-Pitkalija; (b) il-valur totali mħallas lill-bdiewa għall-istess prodott; u (c) kemm kienu l-istess figuri (a) u (b) fil-ħames snin preċedenti?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: It-tagħrif mitlub qiegħed jiġi miġbur u r-risposta tingħata f' seduta oħra.

PITKALIJA - ĦADDIEMA

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Fir- rigward tal-ħaddiema tad-Dipartiment li jaħdmu l-Pitkalija, jista' l- Ministru jgħid: (1) kemm kien in-numru ta' dawn il-ħaddiema fil-31 ta' Ottubru, 1996; (2) kemm kien l-ammont globali ta' salarji mħallsa lil dawn il-ħaddiema u (3) kemm kienu l-istess ċifri (1) u (2) fil-31 ta' Ottubru, 1997?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: (1) In-numru ta'ħaddiema li kienu jaħdmu fil- Pitkalija fil-31 ta'Ottubru,1996 kien ta'85.

(2) L-ammont globali ta' salarji mħallsa lil dawn il-ħaddiema fil-31 ta'Ottubru 1996 kien ta' Lm21,984.24c.

(3) (1) In-numru ta' ħaddiema li kienu jaħdmu fil-Pitkalija fil-31 ta'Ottubru, 1997 kien ta' 83.

(3) (2) L-ammont globali ta'salarji mħallsa lil dawn il-ħaddiema fil-31 ta' Ottubru 1997 kien ta' Lm22,410.61c.

PITKALIJA - PRODOTTI MDAĦĦLA

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Fir- rigward ta' patata, tadam, basal u dulliegħ li ġew imdaħħla fil-Pitkalija fil-perjodu bejn l-1 ta' Novembru 1996 sat-30 t'Ottubru, 1997, jista' l- Ministru jgħid: (a) kemm kien l-ammont (kgs) ta' kull prodott; (b) kemm kien il-valur ta' kull prodott imħallas lil bdiewa; u (c) kemm kienu l- istess ċifri għal kull prodott fil-ħames snin preċedenti?

ONOR.

PATATA - IMPORTAZZJONI TA' ŻERRIEGĦA

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Rigward l-importazzjoni ta' żerriegħa tal-patata għall-istaġun tas-sajf li ġej, jista' l-Ministru jgħid: (1) l-ammont (m.t.) ta' żerriegħa li se tiġi mpurtata; (2) il-kwalita' (razza) u kwantita' ta' kull żerriegħa u (3) kemm kienu l-istess ċifri (1) u (2) għall-istaġun tal-patata tas-sajf li għadda?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: L-ammont tal-patata ta' żriegħ għas-sena 1998 li ġew impurtati sal-5 ta' dan ix-xahar mill-aġenti lokali jikkonsistu kif spjegat hawn taħt:

Arinda 100mt Picasso 50mt Liseta 131mt Tigra 2.5mt Cara 66mt Avondale 40mt Slaney 32mt Atlas 9mt Aida 10mt Marianna 5mt

Dan ix-xahar mistennija li jaslu wkoll 1000 tunellata u 640 tunellata Alpha u Arran Banner rispettivament li ordna d-Dipartiment ta' l-Agrikoltura.

Rigward l-ammonti tas-sajf li għadda nirreferi l-Onor.

Interpellant għar- risposta li ngħatat dwar mistoqsija parlamentari numru 4033.

PATATA TA' L-IKEL - KONSUM

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa kkalkolat il-konsum annwali nazzjonali (m.t.) tal-patata ta' l-ikel?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Huwa stmat li l-konsum totali tal-patata ta'l-ikel f'Malta u Għawdex hu madwar 15,000 tunnellata.

BIEDJA - PRODOTTI ESPORTATI

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: Fir- rigward ta' esportazzjoni ta' prodotti agrikoli (barra l-patata), jista' l- Ministru jgħid, għall-perjodu bejn l-1 ta' Novembru 1996 sal-31 ta' Ottubru, 1997: (1) kemm kien l-ammont totali (kgs) ta' prodotti li ġew esportati; (2) il-valur ta' l-istess esportazzjoni u (3) iċ-ċifri (1) u (2) għat-tlett snin preċedenti?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

NTOM - NEWSLETTER

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il ħarġa tan-Newsletter ta' l-NTOM ġiet pubblikata u distribwita mill-1 ta' Jannar 1997 sal-lum (a) mill-operaturi Maltin ġewwa Malta; (b) mill-operaturi Taljani; (c) Franċiżi; (d) Ingliżi; (e) Ġermaniżi u (f) f'pajjiżi oħra?

ONOR.

KARMENU VELLA: Mill-1 ta' Jannar 1997 sal-lum, in-newsletter ta' l- NTOM ħarġet ħames darbiet, jiġifieri kull xahrejn, b'2000 kopja jiġu mqassma kull edizzjoni.

Il-mailing list ta' din in-newsletter tinkludi mal- 200 aġent tal-ivvjaġġar Maltin u Għawdxin, 197 lukanda, il-kumpanija ta' l- ajru, kif ukoll numru ta' decision makers f'oqsma bħal banek, kunsilli lokali, dipartimenti tal-Gvern u l-media.

Barra minn Malta din in- newsletter titqassam lil 93 indirizz fir-Renju Unit, 92 fi Franza, 45 fil- Ġermanja, 41 fl-Italja u 244 f'pajjiżi oħra.

Numru ta' kopji ta' kull newsletter jintbagħat lis-sitt uffiċċju ta' l-NTOM barra minn Malta, biex dawn iqassmuhom lill-operaturi turistiċi fis-suq tagħhom.

Din il- publikazzjoni għandha, l-għan ewlieni li tagħti informazzjoni dwar il-ħidma ta' l-NTOM, kif ukoll dwar żviluppi fil-qasam tat-turiżmu Malti.

Minbarra din in-newsletter li toħroġ mill-Head Office ta' l-NTOM, l- uffiċċji ta' l-Organiżżazzjoni f' Londra, Pariġi, Frankfurt, New York, Amsterdam, u Milan, ukoll jippublikaw newsletters indirizzati speċifikament lejn is-suq tagħhom.

Dawn in-newsletters jitqassmu f'iżjed minn 2000 indirizz f'kull suq partikolari.

Ix-xeħta ta' dawn il-pubblikazzjoni huwa fuq l-aspett promozzjonali tal-gżejjer Maltin.

RABAT - PERMESS GĦALL-BINI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 7911 u t- tweġiba relattiva, jista' l-Ministru jgħid x'kien ir-riżultat ta' l-istudju tal-possibilta' li jkun hemm rilaxx mill-akkwist tal-proprjeta'?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

TAXXI INTERNI - REFUND TAT-TAXXA

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jagħti indikazzjoni meta se jitħallas ir-refund tat-taxxa fuq l-Income dovuti lil taxpayer bir-Reg.

No. 353749(m)?

ONOR.

LEO BRINCAT: Ma naħsibx li għandi nagħti t-tagħrif mitlub. jekk l- Onor. Interpellant ikun awtorizzat mit-taxpayer allura t-tweġiba tingħata lilu privatament.

REĠISTRU PUBBLIKU - SEPARAZZJONIJIET KONSENSWALI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Mill-1990 sal-lum, sena b'sena, jista' l-Ministru jgħid kemm-il kuntratt ta' separazzjoni konsenswali ġie nsinwat fir-Reġistru Pubbliku?

ONOR.

CHARLES MANGION: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għall- mistoqsija parlamnetari numru 8870.

L-istatistika dwar separazzjoni konsenswali bdiet tinżamm mill-1996 u ġew reġistrati 374 kuntratt.

Il-figura għas-sena 1997 tingħata f'seduta oħra peress li l-informazzjoni għadha qed tinġabar.

SIGURTA' SOĊJALI - KONTRIBUZZJONIJIET

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Is-sehem tal-prinċipal fil-ħlas tal-kontribuzzjonijiet tas- Sigurta' Soċjali hu iżgħar meta l-impjegat hu part-timer milli jekk ikun full timer?

Jekk fl-affermattiv, dan hu direttament proporzjonali mas- sigħat li jaħdem il-ħaddiem fl-azjenda tiegħu?

X'inhi l-politika tal-gvern dwar impiegi part-time?

Jekk inhi favorevoli, jaqbel il-gvern li prinċipal għandu jħallas anqas f'kontribuzzjonijiet ta' Sigurta' Soċjali f'każ ta' impjieg part-time?

Il-każ tal-ħaddiema part-time fid-Dipartiment tal- Passenger Handling fl-Air Malta li ma ġewx impjegati fis-sajf li għadda huwa kontra l-policy tal-gvern?

ONOR.

EDWIN GRECH: Il-kontribuzzjonijiet dovuti minn xi prinċipal taħt l- Att dwar is-Sigurta' Soċjali (Kap. 318 ) huma dawk indikati fl-Għaxar Skeda annessa ma' l-Att.

Is-sehem tal-prinċipal huwa 1/10 tal-paga bażika.

Din il-kontribuzzjoni titħallas kull meta jkun hemm impieg assigurabbli.

Skond l-Ewwel Skeda annessa ma' l-istess Liġi ikun hemm dan l-impieg jekk fost ħwejjeġ oħra l- impieg ma jkunx anqas minn 8 sigħat fil-ġimgħa.

L-Onor Interpellant jifhem li l-liġi ma tagħmilx distinzjoni dwar in-natura tal-impieg fis-sens, jekk dan ikunx full-time jew part-time, għaldaqstant il-kwistjoni ta' kontribuzzjoni anqas f'każ ta' part-time ma treġix.

Il-kontribuzzjoni tas-Sigurta' Soċjali, l-anqas m'hi marbuta b'xi proporzjon mas-sigħat ta' xogħol, iżda l-liġi titlob li l-anqas kontribuzzjoni li tista' titħallas f'każ ta' mpieg hi dik li għandha titħallas mal-Paga Minima Nazzjonali.

Ninforma wkoll lill-Onor.

Interpellant li fejn hemm impieg full-time flimkien ma' mpieg part-time, jew fejn hemm aktar minn impieg wieħed part- time, titħallas biss kontribuzzjoni waħda.

Fir-rigward ta' l-aħħar parti tal-mistoqsija, l-Onor.

Interpellant huwa mitlub li jirreferiha lill-Ministru responsabbli.

TAXXI INTERNI - ĦLAS TA' INCOME TAX

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il persuna bbenefikat mill- konċessjoni lill-part-timers li għandhom full-time job, li jħallsu biss 15% tad-dħul bħala income tax?

ONOR.

LEO BRINCAT: Matul l-1996 kien hemm 656 taxpayers li jagħmlu xogħol part-time għal rashom li bbenefikaw mill-konċessjoni li jħallsu taxxa bir-rata fissa ta' 15 fil-mija.

Bejn Jannar u Ottubru, 1997, kien hemm 364 persuna li bbenefikaw minn din il-konċessjoni.

It-tagħrif mitlub dwar dawk il-persuni li għamlu xogħol part-time b'impjieg matul l-1996 għadha qiegħda tinġabar.

Dan it-tagħrif għall-1997 ikun għand id-Dipartiment matul l-1998.

ENEMALTA - UNACCOUNTED FOR LOSSES

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jagħti informazzjoni dettaljata ta' kif naqsu l- unaccounted for losses matul l-aħħar sena?

ONOR.

LEO BRINCAT: L-Accounts tal-Korporazzjoni EneMalta għas-sena finanzjarja li għalqet fit-30 ta' Settembru, 1997, għadhom qegħdin jinħadmu minħabba li l-kontijiet joħorġu b'lura.

Waqt l-estimi ta' l-Enemalta ġew ippreżentati l-Audited Accounts għall- ewwel sitt xhur sal-31 ta' Marzu, 1997.

Appendix 2 ta' dawn l-Accounts juru l-figuri mniżżla hawn taħt:-

Units generated 822,707,000

Units li jintużaw ġol-Power Stations 52,423,500

Units li ntbagħtu fis-sistema tad- distribuzzjoni 770,283,500

Units mibjugħin fil-perjodu 707,054,767

Telf fis-sistema li huma 8.2% tal-Units li ntbagħtu fis-sistema 63,228,733

ENEMALTA - KONFERENZI INTERNAZZJONALI

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid x'parteċipazzjoni ħadet il-Korporazzjoni Enemalta f'konferenzi internazzjonali matul l-aħħar sena?

Fuq liema livelli sar, jekk saret parteċipazzjoni?

ONOR.

LEO BRINCAT: It-tagħrif mitlub tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

ENEMALTA - MANAGEMENT

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid liema aspetti ta' management fil-Korporazzjoni Enemalta ġew imsaħħa matul l-aħħar sena?

ONOR.

LEO BRINCAT: Matul l-aħħar sena, l-Management tal-Korporazzjoni Enemalta ta importanza kbira lill-aspetti ta' accountability f'kull livell użu iżjed effiċjenti u effettiv tal-manpower, u kontrolli fuq l-infiq rikorrenti tal-Korporazzjoni.

L-Onor.

Membru huwa mitlub ikun iżjed speċifiku jekk irid dettalji fuq xi aspett partikolari.

ENEMALTA - ADVERTISING

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm intnefqu flus f'advertising fil-Korporazzjoni Enemalta matul l-aħħar sena?

ONOR.

LEO BRINCAT: L-ammont li nefqet l-Enemalta fuq reklamar bejn Novembru, 1996 u Ottubru 1997 kien ta' Lm8,963.08.

SKEJJEL - PRIMARJI - COMPUTERS

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jinvestiga għaliex għalkemm l- iskola ilha li bdiet ġmielha għad fadal numru konsiderevoli ta' klassijiet tal-primarji li għadhom mingħajr il-kompjuter?

Jista' l-Ministru jgħid meta dawn se jkunu għall-użu ta' l-istudenti?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari Nru 9329 mogħtija f'seduta 135.

IMPJIEGI

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: B'riferenza għar-risposta għall- mistoqsija parlamentari tiegħi numru 6435, fejn il-Viċi Prim Ministru poġġa fuq il-Mejda tal-Kamra kopja ġenerika tal-kuntratt bejn il-ministeru tiegħu u l-ambaxxaturi, u għall-paragrafu 2 ta' dan il-kuntratt ("... for a period of three years on a full time basis ..."), jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid f'liema data jiskadi/jagħlaq il-perjodu kurrenti ta' dawn l- ambaxxaturi: 1) is-Sur Maurice Abela; 2) is-Sur Michael Bartolo; 3) il- Professur David Attard; 4) is-Sur Vincent Camilleri; 5) is-Sur Emanuel Farrugia; 6) is-Sur Richard Matrenza; 7) Dr. Mark Micallef; 8) Dr. Daniel Micallef; u 9) Dr. John Buttigieg?

Jista' l-Viċi Prim Ministru in oltre jikkonferma li fil-każ ta' political appointees bħas-Sur Vincent Camilleri, ambaxxatur f'Parigi u ex-Chairperson għall-attivitajiet tal-massa tal-MLP, ikun kontra l-politika tal-gvern li dawn jiddaħlu mill-ġdid fis-Servizz Ċivili?

ONOR.

GEORGE VELLA: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant qiegħda tiġi miġbura.

MOSCOW - SUR LINO INGUANEZ

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid: a) f'liema data beda u ntemm il-posting tas-Sur Lino Inguanez f'Moscow; u b) x'rank jew ranks kellu f'dan il-perjodu?

ONOR.

GEORGE VELLA: Is-Sur Inguanez, Uffiċċjal Amministrattiv fis- Servizz Pubbliku, intbagħat jagħti s-servizzi tiegħu bħala First Secretary fl-ambaxxata Maltija ġewwa Moska fl-24 ta' Novembru 1986.

Huwa rritorna Malta fl-1 ta' Novembru 1989.

TUNEŻ - AMBAXXATA MALTIJA

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Billi l-ambaxxata ta' Malta f'Tuneż ilha mingħajr ambaxxatur għal din l-aħħar sena, jista' l-Viċi Prim Ministru jikkonferma jew jiċħad l-għajdut li l-gvern beħsiebu jagħlaq l- ambaxxata u jekk beħsiebu jżommha miftuħa, meta se jinnomina ambaxxatur resident fit-Tuneżija?

ONOR.

GEORGE VELLA: Il-Gvern m'għandu ebda ħsieb li jagħlaq l'Ambaxxata f'Tuneż.

Ambaxxatur residenti jkun maħtur meta jkun il-waqt.

PRELIMINARY THEMATIC MEETING OF III CSCM - DISKORS MILL-MINISTRU TA' L- AFFARIJIET BARRANIN

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: B'riferenza għad-diskors tal-Viċi Prim Ministru fil-Preliminary Thematic Meeting of III CSCM, f'Monaco nhar it-3 u l-4 ta' Lulju, 1997, imqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra mill-iSpeaker fis-Seduta Nru. 92, jista' l-Viċi Prim Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal- Kamra dettalji kompleti dwar l-Inter Mediterranean Bank Network li semma fid-diskors tiegħu?

ONOR.

GEORGE VELLA: Risposta tingħata f'seduta oħra.

KUNSILL TAL-WESTERN EUROPEAN UNION

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: B'riferenza għar-risposta għall- mistoqsija parlamentari tiegħi numru 6451, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid: a) jekk il-WEU avviċinatx lill-Gvern Malti dwar il-proposta tagħha li jiġu żviluppati miżuri ta' kooperazzjoni ma' pajjiżi terzi tal- Mediterran; b) jekk il-Gvern Malti avviċinax lill-WEU fuq l-istess proposta; u c) jekk l-ambaxxati ta' Malta fi Brussel u Pariġi humiex qegħdin iżommu lill-Viċi Prim Ministru nformat bl-iżviluppi f'dan il- qasam?

ONOR.

AMBAXXATA MALTIJA FI SPANJA - SUR VINCENT CAMILLERI

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħidilna: a) f'liema data l-Gvern Malti talab l-agreement tal-Gvern Spanjol għall-ħatra tas-Sur Vincent Camilleri bħala ambaxxatur ta' Malta għal Spanja; b) f'liema data l-Gvern Spanjol ta' l-agreement tiegħu għal din it-talba; u c) x'kienu r-raġunijiet li mpedew lis-Sur Camilleri milli jippreżenta l-kredenzjali tiegħu minn dik id-data s'issa?

ONOR.

GEORGE VELLA: Il-Ministeru għamel it-talba għan-nomina tas-Sur Vincent Camilleri bħala Ambaxxatur għal Spanja fil-21 ta' Frar, 1997.

Il-Gvern Spanjol aċċetta l-ħatra tas-Sur Camilleri fit-28 ta' April, 1997.

L-Onor.

Interpellant japprezza li ċ-ċerimonji tal-preżentazzjoni tal- Kredenzjali jirrikjedu ċertu preparamenti u fuq kollox jiddependu mid- disponibilita tal-Kap ta' l-Istat li f'dan il-każ huwa r-Re innifsu.

Nixtieq inżid li s-Sur Camilleri se jippreżenta l-Kredenzjali tiegħu f'Madrid fit-12 ta' dan ix-xahar.

Ċerimonji bħal dawn isiru f'dati fissi u għaldaqstant ma kien hemm l-ebda raġuni oħra għala s-Sur Camilleri ma ppreżentax il-kredenzjali tiegħu qabel din id-data.

TURIŻMU - EXPENDITURE FOR GOZO

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Prim Ministru: Peress li bi tweġiba għad-domanda numru 8033, l-Ministru tat-Turiżmu stieden lis- sottofirmat biex jagħmel din id-domanda lill-Prim Ministru, jista' l-Prim Ministru jwieġeb id-domanda numru 8033 u jaġġorna l-informazzjoni sa l- aħħar ta' Settembru jew Ottubru skond it-tagħrif li għandu aċċessibbli?

ONOR.

ALFRED SANT: Nixtieq ngharraf lill-Onor.

Interpellant li s-somma koncernata ta' lm 10 000 kienet intiza ghat-titjib fil-facilitajiet turistici f'Ghawdex.

Din is-somma giet riveduta mill-Ministeru tal-Finanzi u Kummerc ghall-Lm49 000.

Sa l-ahhar t'Ottubru 1997 intefqet is-somma ta' Lm19 768 minn dan l-ammont li minnu se jithallsu primarjament ix-xoghlijiet li jsebbhu l-ambjent li saru f'Marsalforn u ix-Xlendi.

TURIŻMU - VOT VI

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 8034, jista' l-Ministru jgħid jekk il-proġett ġiex approvat mill-Gvern Taljan u f'każ affermattiv, kemm intnefaq s'issa u fuq xiex?

F'każ negattiv, għaliex il-proġett ma ġiex approvat u jekk il-flus fil-vot ġewx destinati għal skop ieħor u f'dan il-każ x'kien l-iskop u n-nefqa relativa?

ONOR.

KARMENU VELLA: Il-proġett, għalkemm sottomess, għadu ma ġiex approvat mill-Gvern Taljan peress li fil-lista ppreżentata mill-Gvern Malti għas-sena 1997, kien hemm proġetti oħra li ngħataw priorita' akbar.

S'issa għadu ma ntnefaq xejn.

TURIŻMU - FLUS MINFUQA

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 8032, jista' l-Ministru jaġġorna l-informazzjoni sa l-aħħar ta' Ottubru, 1997 jew almenu sa l-aħħar xahar li għalih għandu statistika u informazzjoni definita?

ONOR.

KARMENU VELLA: Vote 6 - Tourism - Ma għandi xejn xi nżid.

Vote 4 - Product Development - Intefqu Lm7,700 li huma l-pagament finali lill-konsulenti li tqabbdu jagħmlu r-riklassifikazzjoni tal-lukandi.

ITS - L-Lm20,000 tħallsu lill-kuntrattur li għamel ix-xogħol fuq l- estensjoni ta' l-Istitut.

TURISTI

L-ONOR.

MICHAEL REFALO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra bil-perċentwali ta' turisti li tul l-1996, fl-ewwel sitt xhur ta' l-1997, u possibbilment ukoll fil-perijodu Lulju - Settembru 1997, qagħdu f'appartamenti u għand familji Maltin u mhux f'lukandi, aparthotels, villaġġi u complexes turistiċi u guesthouses?

Jista' l-Ministru jagħti l-istess informazzjoni relativament għal guesthouses?

ONOR.

LEO BRINCAT: It-tagħrif mitlub huwa kif ġej:-

|Tip |1996 |1997 | |t'Akkomodazzj| | | |oni | | | | |Jannar |Jannar| | |- |- | | |Diċembr|Ġunju | | |u | | | |(%) |(%) | |Residenzi |20.8 |15.9 | |Privati* | | | |Guesthouse | 0.7 | 0.5 |

*Residenzi Privati jinkludu appartamenti kif ukoll il-familji Maltin minħabba li statistika separata ma tinżammx.

SKEJJEL - XOGĦOL MILL-KUNSILLI LOKALI

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 7037, jista' l-Ministru jgħid x'xogħol ġie kuntrattat li jsir fl-iskejjel primarji u sekondarji ta' Ħaż-Żebbuġ?

X'se tkun l-ispiża f'kull skola?

Meta hu maħsub li jkun lest ix-xogħol kollu?

Jista' l- Ministru jgħid jekk kunsilli lokali oħra ġew ikkuntattjati fuq proġetti bħal dawn fil-lokalitajiet tagħhom u ma aċċettawx?

Għaliex proġett ta' dan it-tip ma ġiex estiż għal Għawdex ukoll?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

GĦAWDEX - DIPARTIMENT TA' PROĠETT U ŻVILUPP

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 9143, kif jispjega l-Prim Ministru li l-eżerċizzju msemmi għadu mhux konkluż meta f'dawn il-ġranet ħarġu applikazzjonijiet għall-mili ta' postijiet simili?

ONOR.

ALFRED SANT: Id-Dipartiment ghall-Progetti u Zvillup ma' hareg l- ebda applikazzjoni ghal karigi godda f'dawn l-ahhar granet.

GĦAWDEX - MASTER PLAN TAD-DRENAĠĠ

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' issa l-Ministru jwieġeb il-mistoqsijiet parlamentari numri 9146 u 9323 u ċioe' jgħid jekk ix-xogħlijiet kontemplati fil-Master Plan tad-Drenaġġ għal Għawdex humiex se jsiru skond kif kien ippjanat?

X'xogħlijiet saru s'issa u kemm intnefaq mill-Vot allokat għal din is-sena?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nitlob l-Onor.

Interpellant jirriferi għall- mistoqsija parlamentari numru 9146 Seduta Nru. 129 u mistoqsija parlamentari numru 9323 Seduta Nru. 130.

GĦAWDEX - EXTENSION TA' THE SEWAGE SYSTEM

L-ONOR.

ANTON TABONE staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' issa l-Ministru jwieġeb għall-mistoqsijiet parlamentari numri 9147 u 9322 u ċioe' jgħid kemm intnefaq s'issa mill-Vot ta' din is-sena ta' Lm240,000 għall-estensjoni tas-sistema tad-drenaġġ f'Għawdex u fejn saru x-xogħlijiet?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

SISTEMA TAD-DRENAĠĠ - TFIGĦ TA' SKART

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija: B'riferenza għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 9406, jista' l-Ministru jispjega għaliex jekk kif nifhem jien, il-problemi istituzzjonali u tekniċi qegħdin fl-industrija, dawn m'għandhomx ikunu riżolti minn min hu responsabbli għall-industrija?

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Fit-tweġiba tiegħi għal mistoqsija parlamentari nru.

9406, jien irreferejt lill-Onor.

Interpellant lill- Ministeru ta` l-Ambjent għaliex jien infurmat illi l-Environment Protection Regulations` huma rregulati minn dan il-Ministeru li għandu Taqsima apposta għal dan il-għan (Pollution Control Section).

Madankollu ninforma lill-Onor.Interpellant illi għal dak li jirrigwarda kumpaniji li bħalissa joperaw minn fabbriki jew proprjeta industrijali oħra ta` l-MDC għandhom l-obbligu skond il-kuntratt tal-kera jew cens biex josservaw il-liġijiet kollha li jirrigwardaw l-ambjent.

Dawn il-liġijiet jirregolaw ukoll it-tfiegħ ta` l-iskart industrijali fis-sistema tad- drenaġġ.

Ma` dan l-obbligu, hemm klawsola speċifika li timponi lis-sid biex jieħu miżuri neċessarji sabiex skart fid-drenaġġ jkun newtralizzat qabel ma jintrema.

Għalhekk il-kumpanniji jew fabbriki li ma jimxux skond il-liġi huma suġġetti għat-termini tal-kunratt u l-isgumbrament mill-istess fabbrika, u s-sanzjonijiet skond il-liġi ta` l-ambjent.

Bħala għajnuna lill-kumpanniji sabiex jirregolaw ruħhom, l-MDC toffri pariri teknici lis-sidien fuq l-aħjar mod kif id-drenaġġ industrijali ma jkunx ta` dannu għall-ambjent.

Għal dan il-għan, l-MDC għandha sezzjoni li tieħu ħsieb l-ippjanar għall-ambjent u nġiniera għas-supervizzjoni tal- installar tal-makkinarju meħtieġ.

L-MDC taħdem ukoll fil-viċin mad- Dipartiment tad-Drenaġġ biex flimkien isolvu dawn il-problemi fl-aħjar interess tal-pajjiż.

ZEJTUN - SKOLA PRIMARJA

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari fuq il- boundary wall ta' l-iskola primarja taż-Żejtun li kellha tingħata tweġiba aktar tard, jista' l-Ministru jindaga x'sar mill-ġebel antik illum infittex ħafna, li nqala' mill-post?

Jista' wkoll il-Ministru jara li l-urna antika li hemm u li kienet ukoll bdiet tinqala' jittieħed ħsieb tagħha biex ma taqbadx l-istess triq li qabdu il-ġebel qabilha?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

TURIŻMU - TURISTI

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jindika kemm ġew turisti minn other countries, pajjiż, pajjiż sena b'sena għal dawn l-aħħar għaxar snin?

ONOR.

KARMENU VELLA: Nitlob l-Onor.

Interpellant biex jispeċifika għall- liema other countries qed jirreferi.

L-istatistika tinġabar xahar b'xahar għall-dawk il-pajjiżi kollha li minnhom jasal ta' l-anqas turist wieħed għaldaqstant il-lista tvarja minn xahar għal xahar.

AJRUPORT - RADAR

L-ONOR.

LAWRENCE GONZI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jgħid meta ġie ordnat ir-Radar il-ġdid li se jiġi inawgurat fl-ajruport?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nfurmat li s-sistema tar-radar il-ġdid ġiet ordnata fit -2 ta' Mejju 1994.Iżda s-sistema kollha se tibda titħaddem f'Jannar tal- 1998.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET BIL-MIKTUB

AĠENZIJI TAR-REKLAMAR

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tat-Trasport u Portijiet: Riferibilment għall-perijodu 1 ta' Novembru, 1996 sal-31 ta' Marzu, 1997 u għad-dikasteru li għalih il-Ministru hu responsabbli, jista' jekk jogħġbu: 1) jagħti lista ta' aġenziji tar-reklamar użati; 2) indikazzjoni tal- kampanji afdati lilhom; 3) kemm intnefaq ma' kull aġenzija; 4) kemm intnefaq f'kull waħda mill-mezzi ta' media li hawn Malta; 5) lista ta' l- istamperiji (barra dik tal-Gvern) li ġew użati; 6) indikazzjoni ta' x'ġie stampat u kwantita' ta' l-istampar; 7) kemm intnefaq ma' kull stamperija; 8) lista ta' kumpanniji ta' l-iscanning li ġew użati; u 9) kemm intnefaq ma' kull kumpannija?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: L-informazzjoni mitluba għall-perjodu 1 ta' Novembru, 1996 sal-31 ta' Marzu, 1997 tpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

Poġġejt ukoll fuq il-Mejda tal-Kamra informazzjoni relattiva għan-nefqa li saret fl-istess perjodu tas-sena ta' qabel.

Dan juri waħdu li n-nefqa bejn Novembru ta' l-1996 u Marzu ta' l-1997 hija ferm inqas minn dik għall- perjodu korrispondenti tas-sena ta' qabel.

MINISTERU TAT-TRASPORT U PORTIJIET - DIRECT ORDERS

L-ONOR.

NINU ZAMMIT staqsa lill-Ministru tat-Trasport u Portijiet: Fir-rigward ta' ħruġ ta' direct orders mill-Ministeru (inklużi d- dipartimenti, l-korporazzjonijiet u l-awtoritajiet konċernati), jista' l- Ministru jgħid għall-perjodu bejn 01.11.96 sa 31.10.97: (i) kemm-il direct order inħareġ; (ii) għal-liema xogħol/servizzi/xiri nħareġ kull direct order; (iii) il-valur ta' kull direct order; u (iv) lil min ġie awarded kull direct order?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jista' l-Onor.

Interpellant jikkwalifika l-valur ta' direct order li fuqha qed jitlob l-informazzjoni minħabba l- provedimenti tar-regolamenti ta' l-1996 dwar akkwisti li jsiru mis-Servizz Pubbliku.