MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 177 It-Tlieta, 27 ta' Jannar, 1998 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 IT-TMIEN PARLAMENT Seduta Nru. 177

It-Tlieta, 27 ta' Jannar, 1998

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-6.15 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tlieta, 27 ta' Jannar, 1998

WERREJ MINUTI 866

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 866

TQEGĦID TA' KARTI 872

MOZZJONIJIET ESTIMI TA' DĦUL U NFIQ TA' L-AWTORITA' DWAR IT-TRASPORT PUBBLIKU GĦAS-SENA 1997/98 873

AĠĠORNAMENT 894

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 898

MISTOQSIJA GĦAL TWEĠIBA BIL-MIKTUB 913

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 176 li saret fis-26 ta' Jannar, 1997 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

N.I. CONTRIBUTIONS - ARRETRATI

L-ONOR.

CENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Joe Cassar) staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 7316 dwar arretrati fin-national insurance dovuti minn korporazzjonijiet u kumpanniji li fihom il-Gvern għandu sehem u t-tweġiba mogħtija fis-seduta tat-22 ta' Lulju, jista' l-Ministru jgħid x'passi qed jittieħdu biex jinġabru l-arretrati?

ONOR.

EDWIN S. GRECH (Ministru tal-Ħarsien Soċjali): Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 10,864 (Ara Seduta Nru 175 tal-21 ta' Jannar, 1998)

IRM LTD - SERVIZZI

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent: B'riferenza għat-tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 10331, jista' l-Viċi Prim Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tar-rapport għar-rigward tax-xogħol li għamlet l- IRM Ltd?

ONOR.

GEORGE VELLA (Viċi Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent): Tweġiba għal din il-mistoqsija ngħatat permezz tar-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 11172, f'seduta numru 176.

MTARFA - SERVIZZ TA' ILMA

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 10774 u r-risposta li ngħatat, fejn intqal li l-Awtorita' tad-Djar informat lill-WSC li ġew installati l-earth electrodes u li jistgħu jinstallaw is- sistema ġdida ta' l-ilma, jista' l-Ministru jgħid meta l-WSC se tagħmel dan ix-xogħol?

ONOR.

JOE MIZZI (Ministru mingħajr Portafoll fi ħdan l-Uffiċċju tal-Prim Ministru) (f'isem il-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni): Il- Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma wettqet ix-xogħlijiet tas-servizz ta' l-ilma fis-17 ta' Jannar 1998.

SKEJJEL - LIVELL TA' L-INGLIŻ

L-ONOR.

CENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Helen D'Amato) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għall- konferenza stampa li saret f'Settembru tas-sena l-oħra fejn il-Ministru kien qal li inizjattiva oħra għad-diviżjoni ta' l-edukazzjoni kellha tkun li jittejjeb il-livell ta' l-Ingliż, jista' l-Ministru jgħid x'sar s'issa f'dan il-qasam u x'hemm ippjanat li jsir aktar 'il quddiem?

ONOR.

EVARIST BARTOLO (Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali): Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11480 mogħtija f'seduta numru 176 li tittratta dwar l- isforzi li qed isiru għat-titjib ta' l-Ingliż fl-iskejjel tagħna.

MADAM SPEAKER (Onor. Myriam Spiteri Debono): L-Onor.

Austin Gatt, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

AUSTIN GATT: Madam Speaker, dan li se nistaqsi m'għandux x'jaqsam strettament ma' din il-mistoqsija.

Il-ġimgħa l-oħra kien hawn mistoqsija rigward l-impjiegi li ngħataw fil-pixxina nazzjonali u peress li l-Ministru Bartolo ma kienx preżenti kien irrisponda l-Ministru Mizzi, li min-naħa tiegħu wiegħed li se jirriferi dak li ntqal fil-Kamra lill-Ministru Bartolo.

F'dan l-intervent jiena staqsejt jekk qabel ingħataw dawn l- impjiegi saritx riferenza lill-ETC, skond kif jitolbu r-regolamenti tal- gvern, u staqsejt ukoll jekk dawk li ġew impjegati kenux mid-distrett tas- Segretarju Parlamentari Joe Cilia.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nista' nikkonferma li l-Ministru Mizzi nformani dwar dan u fil-fatt qabbadt lil min jiġborli t-tagħrif.

Issa peress li d- dinja ma bdietx fis-27 ta' Ottubru, 1996 għidtilhom jiġbruli wkoll it- tagħrif dwar kif kienu jiġu impjegati n-nies qabel din id-data, ħalli naraw jekk kienx b'kumbinazzjoni li dawk li ġew impjegati fil-pixxina nazzjonali kienu ġejjin mid-distrett elettorali tal-ministru preċedenti.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Madam Speaker, l-istorja dejjem hija sabiħa u naħseb li lkoll għandna x'nitgħallmu minnha!

Pero' wieħed irid jitgħallem ukoll li jew jaċċetta li dak li sar kien tajjeb u jemulah, jew jekk jgħid li sar ħażin allura ma jemulahx.

Jiena għidt li meta ngħataw dawn l-impjiegi ma kenitx saret riferenza lill-ETC mis-segretarjat parlamentari - jew mid- dipartiment konċernat - u din hija xi ħaġa li ġiet ammessa fir-risposta.

Allura ma jidhirlux il-Ministru li ġara x'ġara fil-passat, dan huwa nuqqas gravi li m'għandux jiġi ttollerat?

Ma jidhirlux li dan huwa metodu kif wieħed idur mar-regolamenti b'mod abbużiv biex jilħaq għan speċifiku?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: L-istorja jgħidu li hija għalliema tajba imma kultant tispiċċa mingħajr studenti!

Ċertament li għandna x'nitgħallmu mill- istorja u, kif għidt, jiena se niċċekkja kif dawn in-nies ġew impjegati u minn liema nħawi tal-pajjiż huma.

Pero' m'iniex se nieqaf hawn għaliex se niċċekkja sew dak li ġara mis-27 ta' Ottubru, 1996 'il hawn, kif ukoll dak li ġara qabel, għaliex veru li l-istorja hija storja imma l-amnesia politika hija ħażina wkoll.

Mhux sewwa li f'daqqa waħda l-prostituti jsiru verġni u jibdew jippridkaw il-virtujiet tal-verġinita' lilna l-midimbin!

Naħseb li jkun tajjeb li din il-kwestjoni titpoġġa f'dan il-kwadru.

(Interruzzjonijiet)

Forsi bl-istess mod wieħed ikun jista' jiċċekkja kif kienu jiġu mpjegati ċerti nies fil-Freeport!

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: L-agħar ħaġa hija meta l-prostituti jibqgħu dejjem prostituti!

Il-Ministru għamel aċċenn għall-mod kif kienu jiġu mpjegati n- nies fil-Freeport.

Jekk jistaqsi lill-Ministru Attard Montalto sabiex jagħtih lista tal-ħaddiema tal-Freeport, mill-ewwel jinduna li l-ewwel distrett elettorali huwa rappreżentat ħafna inqas mid-distretti li hu jikkontesta l-elezzjoni fihom, għalkemm hu ma kellu x'jaqsam xejn ma' min ġie mpjegat mill-Mellieħa jew minn Tas-Sliema.

(Interruzzjonijiet)

Jekk il-Ministru ma jridx idum jinvestiga, jiena nista' ngaħtih lista bl- ismijiet u bl-indirizzi ta' dawk li ġew impjegati fil-pixxina nazzjonali mill-1 ta' Jannar, 1997 'il hawn.

Minn din il-lista jirriżulta li ġew impjegati 11-il persuna, li tlieta minnhom għamlu xi xahar jew xahar u nofs impjegati hemmhekk.

Dawn it-tlieta ma kenux mid-distrett tas-segretarju parlamentari iżda sebgħa mit-tmienja l-oħra huma kollha mid-distrett tas- Segretarju Parlamentari u l-ieħor huwa ħu l-assistent personali tas- segretarju parlamentari.

Jiena se ngħaddi din l-informazzjoni lill- Ministru pero' nistenna li għandu jieħu azzjoni jekk fl-investigazzjoni tiegħu jsib li kienet saret xi ħaġa ħażin.

Dan m'huwiex l-ewwel każ li fih kien involut is-segretarju parlamentari għaliex il-Ministru diġa' kellu l-okkażjoni jiġbidlu l-attenzjoni dwar ċirkolari li kienet ħarġet fuq l-ipproċessar tat-tendering u l-Prim Ministru kien ġibidlu widnejh fuq il-kuntratti.

Jiġifieri din hija t- tielet waħda.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jiena nieħu gost jekk jgħaddili din il-lista pero' 'l quddiem ikolli ċans inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra l- informazzjoni ta' kif kienu jiġu mpjegati n-nies qabel is-26 ta' Ottubru, 1996 u dan mhux biex xi żball ipatti għall-ieħor imma biex ikollna daqsxejn sens ta' proporzjon.

Kif qal l-Onor.

Interpellant huwa veru pero' li l- agħar huwa meta l-prostituti jibqgħu prostituti, ikunu minn liema naħa tal- Kamra jkunu.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Jekk il-Ministru jirriżultalu dak li qed insostni jien, ċioe' li ma kienx hemm riferenza għall-ETC, u dan bi ksur ċar tar- regolamenti tal-gvern, u jirriżultalu wkoll li l-persuni li ġew impjegati huma mid-distrett tas-Segretarju Parlamentari, se jirrikmanda li jittieħdu passi dixxiplinari kontra l-persuna ndikata?

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Madam Speaker, li jrid isir huwa li l-ewwel nara l-affarijiet sew, nara eżatt x'tip ta' impjiegi huma u b'liema kondizzjonijiet ġew impjegati dawn in-nies ħalli nkunu nafu jekk l- affarijiet sarux kif suppost kellhom isiru.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Fir-risposta li kienet ingħatat jingħad li l- management committee matul ix-xahar ta' Lulju, 1997 ħareġ avviż fil-ġurnali lokali fejn irriklama l-bżonn ta' ħaddiema part-time u wara reġa' rriklama f'Novembru.

Għalhekk nixtieq nitlob lill-Ministru biex waqt li jkun għaddej bl-investigazzjoni jiċċekkja jekk huwiex veru li l-avviżi kienu għal pool attendants jew cleaners.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Madam Speaker, nagħmel mezz sabiex niċċekkja anke din.

SKOLA TA' L-ARTI- TARGA GAP

L-ONOR.

CENSU GALEA (f'isem l-Onor.

Edwin Vassallo) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid x'jenħtieġ isir biex fil-ground u l-parking space ta' l-Iskola ta' l-Arti f'Tarġa Gap jingħata t-tarmac biex wara l-ħin ta' l-iskola u waqt il-ħin ta' l-iskola l-grounds ikunu wżati bħala faċilitajiet sportivi?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Il-ground u l-parking space ta' l-Iskola ta' l- Arti f'Targa Gap jingħataw it-tarmac skond il-prioritajiet li għandha d- diviżjoni ta' l-edukazzjoni.

L-iskola nnifisha jidher li għandha l- faċilitajiet sportivi meħtieġa għall-bżonnijiet preżenti tagħha.

SHOOTING RANGES

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jagħti indikazzjoni ta' kemm hawn shooting ranges liċenzjati mill- pulizija?

Fejn jinsabu?

Kemm hu n-numru ta' talbiet pendenti għal- liċenzja ta' shooting ranges f'Malta u f'Għawdex?

ONOR.

ALFRED SANT (Prim Ministru): Dwar l-ewwel u t-tieni parti tal- mistoqsija nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għall- mistoqsija parlamentari numru 4533.

Rigward il-kumplament tal-mistoqsija ninsab informat li hemm applikazzjoni waħda pendenti għal shooting range f'Ta' Għajn Mhelhel fil- limiti taż-Żebbuġ, Għawdex.

REĠISTRU PUBBLIKU - ATTI TA' TRASFERIMENT

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew irreġistrati atti ta' trasferiment ta' proprjeta' fir-reġistru pubbliku matul Novembru 1997?

ONOR.

CHARLES MANGION (Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali): Matul Novembru, fir-reġistru pubbliku ta' Malta ġew irreġistrati 1657 nota ta' atti ta' trasferiment ta' propjeta', inklużi atti causa mortis u testmenti pubbliċi.

Fir-reġistru pubbliku ta' Għawdex fl-istess xahar ġew irreġistrati 235 trasferiment ta' proprjeta'.

QRATI - NUMRU TA' KAWŻI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: B'riferenza għax-xahar ta' Novembru, 1997 jista' l-Ministru jgħid kemm ġew introdotti kawżi maqsuma skond kull qorti kompetenti?

Kemm ġew deċiżi kawżi, ikkategorizzati skond kull qorti kompetenti?

Kemm kien hemm kawżi pendenti, ikkategorizzati skond kull qorti kompetenti?

Kemm kellu kawżi pendenti fl-aħħar tax-xahar kull imħallef u maġistrat?

ONOR.

CHARLES MANGION: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li:

|Qorti Kriminali|Intro|Deci|Pende| | |dotti|zi |nti | |Imħallef | | | | |Degaetano |3 |2 |36 | |Imħallef |- | | 44| |Caruana Colombo| |1 | | |Imħallef |- |- | | |Caruana Demajo | | |1 | |Appelli | | | | |Kriminali | | | | |Imħallef Agius |- |- | 36| |Imħallef | 20| | 201 | |Caruana Colombo| |2 | | |Imħallef | 22| | 195| |Degaetano | |12 | | |Appelli | 35| | 983 | |Superjuri | |34 | | |Appelli | 9| | | |Inferjuri | |6 |117 | |Civili Prim |292 | |8868 | |Awla | |232 | | |Maġistrati |249 | |2393 | |Civili | |55 | | |Maġistrati |1581 |1663| | |Kriminal | | |11112|

|Imħallef|Pende|Maġistr|Pende|Penden| | |nti |at |nti |ti | | | | |Civil|Krimin| | | | |i |ali | |Filletti|126 |Mallia |397 | 44 | |Manche |657 |Mizzi |- |240 | |Depasqua|241 |Padovan|70 |468 | |le | |i | | | |(Family | | | | | |Court) | | | | | |Depasqua|675 |Meli |- | 151 | |le | | | | | |Camiller|725 |ApapBol|758 |2245 | |i | |ogn | | | |Magri |522 |Vella |- | 212| |Arrigo |3406 |Peralta|- |1886 | |Degaetan|383 |Cuschie|- | 702 | |o | |ri | | | |Valenzia|539 |Sciclun|621 | 197 | | | |a | | | |Caruana |698 |Montebe|547 |- | |Dem. | |llo | | | |Camiller|683 |Sc. |- | 572 | |i | |Herrera| | | |Farrugia|213 |Grixti | - |1894 | |Sacco | |Demicol|- |87 | | | |i | | | | | |Micalle|- |1594 | | | |f |- |906 | | | |Trigona| | | | | |Lofaro | | |

QRATI - MULTI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien l-ammont ta' multi mposti mill- qrati li kien għad baqa' jinġabru fl-aħħar ta' Novembru, 1997?

ONOR.

CHARLES MANGION: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-ammont ta' multi mhux imħallsa sa l-aħħar ta' Novembru, 1997 kien kif indikat hawn taħt:

|Traffiku u |Lm1,387,260 | |Edukazzjoni |(Lm586,666 | | |minnhom | | |preskitti) | |Notarili | | | |423 | |Qorti | 574,182| |Kriminali | | |Qorti Pulizija| 900,044 | |Gudizzjarja | | |Total |Lm2,861,929 |

IMMIGRAZZJONI - REFUĠJATI

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm hawn persuni li għandhom ir-refugee status f'Malta llum?

Kemm ilhom hawn?

Kemm twieldu tfal lil dawn il-persuni kemm ilhom hawn Malta?

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, din l-informazzjoni ma tinżammx mill- pulizija.

Għalhekk nissuġġerixxi lill-Onor.

Interpellant li jgħaddiha lill- ministru konċernat.

ĊITTADINANZA - WORK PERMITS

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kien hawn persuni barranin li ngħataw permess biex jaħdmu Malta fl-1997?

Kemm hawn illum?

Minn liema pajjiżi kienu, x'tip ta' xogħol jagħmlu u kemm kien in-numru ta' persuni barranin li kellhom it-talba miċħuda u kemm hemm pendenti?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Prim Ministru): L-Onor.

Membru għandu jinnota li n-numru ta' persuni barranin li għandhom liċenzja ta' impjieg jinbidel kuljum.

Skond il-lista uffiċjali li ġiet ippubblikata f'Diċembru, 1997 jidher li kien hemm 2,119 il-persuna li kellhom - u ħafna minnhom għad għandhom - permess biex jaħdmu Malta.

Ta' min isemmi li din il-lista tinkludi madwar 350 persuna li huma wlied emigranti Maltin jew għandhom ġenitur Malti li minħabba d-dispożizzjoni tal-liġi ta' l-immigrazzjoni għandhom bżonn ta' liċenzja ta' l-impjieg biex ikunu jistgħu jaħdmu Malta.

Dawn il-persuni jagħmlu diversi xogħlijiet, kif wieħed jista' jara jekk jirriferi għal-lista msemmija hawn fuq.

Matul l-1997 ġew miċħuda 326 applikazzjoni, filwaqt li bħalissa hemm madwar 900 talba li qed jiġu pproċessati.

Il-pajjiżi li minnhom joriġinaw il-persuni nklużi fil-lista msemmija aktar 'il fuq jidhru fit-tabella li qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra.

ĊITTADINANZA- RESIDENCE PERMITS

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' persuni barranin li kellhom permess jgħixu Malta fl-aħħar ta' l-1997?

Ta' liema pajjiż huma ċittadini dawn il-persuni?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem il-Prim Ministru): L-informazzjoni mitluba mill- Onor. interpellant tinsab fit-tabella li qed inpoġġi fuq il-Mejda tal- Kamra.

ĊITTADINANZA MALTIJA

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' persuni li ngħataw iċ-ċittadinanza Maltija matul l-1997?

Kemm hemm applikazzjonijiet pendenti?

Minn liema pajjiżi oriġinarjament kienu dawk li ngħataw iċ-ċittadinanza?

ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Alfred Sant): In-numru ta' persuni li akkwistaw iċ-ċittadinanza Maltija matul l-1997, kif ukoll il-pajjizi li tagħhom kienu ċittadini dawn il-persuni, jinsabu fit-tabelli li qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra.

Sal-31 ta' Diċembru, 1997 kien hemm 245 applikazzjoni pendenti.

XOGĦOL - CHILD LABOUR

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in- numru ta' tfal taħt is-16-il sena li nqabdu jaħdmu fl-1997 bla permess?

F'liema tip ta' postijiet tax-xogħol inqabdu?

ONOR.

EDWIN S. GRECH: Fl-1997, l-ispetturi tal-Korporazzjoni għax-Xogħol u Taħriġ qabdu jaħdmu 104 taħt is-16-il sena.

Dawn inqabdu f'diversi postijiet tax-xogħol:-

|Ammont |Post tax-xogħol | |28 |ristoranti | | 7 |fabbriki | | 6 |f'xogħol ta' | | |kostruzzjoni | |23 |ħwienet | | 8 |lukandi | | 8 |beach concessions | |22 |fiera nazzjonali | | 1 |kumpanija ta' | | |l-awdituri | | 1 |garaxx |

BENEFIĊĊJI SOĊJALI

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Adrian Vassallo) staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa n- numru ta' persuni li kienu qegħdin jieħdu għajnuna fi flus jew benefiċċji oħra matul is-sena 1997 f'dawn il-kategoriji: (a) pensjoni mhux kontributorja; (b) għajnuna soċjali; (c) għajnuna għall-mard (SKA); (d) għajnuna għall-pensjoni b'diżabilita'; (e) familji li jieħdu iċ-childrens allowance; (f) karti roża ġodda fl-1997?

ONOR.

EDWIN S. GRECH: In-numru ta' persuni jew familji li jieħdu għajnuna fi flus jew benefiċċji kif talab l-Onor.

Interpellant, mid- dipartiment tas-sigurta' soċjali hu kif ġej:-

|a |Pensjoni mhux | 4,669| | |kontributorja | | |b |Għajnuna Soċjali | 5,200| |ċ |Għajnuna għall-Mard |13,857 | | |(SKA) | | |d |Għajnuna | 1,921| | |għall-Pensjoni għal | | | |Diżabilita' | | |e |Familji li jieħdu |43,359 | | |ċ-childrens allowance | | |f |Karti roża ġodda | 4,867|

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet issa għadda.

Ngħaddu għat-Tqegħid ta' Karti.

Il-Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

ALFRED SANT: Sinjura President, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja tal-ftehim li l-assistent personali ta' l-ex Prim Ministru kellu ma' l-Uffiċċju tal-Prim Ministru matul il-perjodu bejn it-12 ta' Mejju 1987 u s-26 ta' Ottubru 1996 u li permezz tiegħu kien jokkupa dik il- kariga, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11334; u

Tabella li turi l-għadd ta' tfittxijiet bil-klieb li saru fiċ-ċelel tal-ħabs mill-1 ta' Jannar 1997 sal-21 ta' Jannar 1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11408.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar l-għadd ta' studenti li ggradwaw mill-Universita' matul l- 1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11482;

Tagħrif dwar studenti li daħlu f'kull fakulta' ta' l-Universita' fil- bidu tas-sena akkademika 1997/1998, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11484; u

Tabella li turi l-għadd ta' Għawdxin li jattendu l-Universita' ta' Malta, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11485.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT (Ministru tal-Finanzi u l-Kummerċ): Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Rapport ta' l-Ewwel Sena ta' Ħidma tal-Ministeru tal-Finanzi u Kummerċ; u Exemption Order skond is-subartikolu (2) ta' l-artikolu 12 ta' l-Att dwar it-Taxxa fuq l-Income in konnessjoni ma' capital gains fuq trasferiment ta' proprjeta' immobbli bejn il-Gvern u l-Knisja.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Madam Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja tar-rapport imħejji mill-Management Efficiency Unit dwar l- Uffiċċju ta' l-Avukat Ġenerali datat Settembru 1997, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 11464;

Kopja tar-rapport li ħejja l-Kumitat Konsultattiv immexxi mill- Imħallef Noel Arrigo dwar l-Istituzzjonalizzazzjoni tas-sistema tal- Master u l-Qorti tal-Maġistrati ta' Malta, ippreżentat fil-31 ta' Diċembru 1997, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11466.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet.

Il- Ministru Debono Grech.

MOZZJONIJIET

ESTIMI TA' DĦUL U NFIQ TA' L-AWTORITA' DWAR IT-TRASPORT PUBBLIKU GĦAS-SENA 1997/98

ONOR.

JOE DEBONO GRECH (Ministru għat-Trasport u Portijiet): Madam Speaker, nipproponi:

Illi l-Kamra tapprova l-Estimi ta' dħul u nfiq ta' l-Awtorita' dwar it- Trasport Pubbliku għas-sena finanzjarja mill-1 ta' Ottubru, 1997 sat- 30 ta' Settembru 1998 skond l-Att IX ta' l-1989 dwar l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku, Kap 332 tal-Liġijiet Riveduti ta' Malta;

Illi wkoll skond l-istess Att ta' l-1989 dwar l-Awtorita' dwar it- Trasport Pubbliku l-Kamra tapprova bħala Estimi Supplimentari dak l- infiq għas-sena finanzjarja 1996/1997, li hu stmat mill-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku li se jeċċedi l-ammont totali ta' nfiq approvat mill-Kamra għall-istess sena, kif jidher dettaljat fl-estimi għas-sena finanzjarja 1996/97 taħt il-kolonni msemmija "Actual 1996/1997".

MADAM SPEAKER: Min jissekonda, jekk jogħġobkom?

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-Ministru Debono Grech.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Madam Speaker, illum il-Kamra se tiddiskuti l- estimi ta' dħul u nfiq ta' l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku.

Meta nitkellmu fuq din l-awtorita' n-nies mill-ewwel jaħsbu li nkunu qed nitkellmu biss fuq il-karozzi tal-linja, it-taxis u l-mini buses, mentri t- trasport pubbliku jiġbor fih mezzi oħra ta' trasport bħalma huwa t-trasport bil-baħar.

Fil-fatt l-awtorita' tieħu ħsieb ix-xogħol tal-Gozo Channel Co. Ltd. u flimkien ma' l-Awtorita' Marittima ħadmet bis-sħiħ u għamlet spezzjonijiet li qatt ma saru qabel.

Meta jiena bħala ministru responsabbli minn din l- awtorita' ndagajt dwar is-sitwazzjoni li tinsab fiha, sibt li kellha ħafna diffikultajiet x'issolvi.

Per eżempju, kellha ħafna xogħol fuq il-karta biss u minkejja li dejjem kienu jgħidu li qed isir studju baqa' ma sar xejn.

Barra minn hekk kellha tħallas 'il fuq minn ¥100,000 f'arretrati ta' kontribuzzjonijiet tan-national insurance u taxxi oħra.

GĦalhekk din is- sena l-awtorita' bdiet bi clean sheet u bil-ħila tal-ħaddiema, tal- management u taċ-chairman. flimkien mal-bord tad-diretturi, tinsab miexja 'l quddiem u nieħu pjaċir ngħid li l-poplu dan qed japprezzah.

Madam Speaker, kultant jaqbadni d-daħk meta naqra ċerti affarijiet fil-gazzetti dwar il-ħaddiema ta' l-awtorita' għaliex dak li jkun hemm miktub assolutament ma jkun veru xejn.

Min imur jintervista lil dawn il-ħaddiema l-ewwel m'għandu jagħmel huwa li jistaqsihom x'kien wegħedhom il-Gvern Nazzjonlista.

Jekk jagħmel dan isib li kien wegħedhom ħafna u ma tahom xejn, għaliex kien wiegħed affarijiet li ma setax jagħmilhom.

Irrid ngħid ukoll li l-Gvern għadu għaddej bl-investigazzjonijiet ta' ċerti skandli li sibna.

Hawnhekk qed nirriferi għall-mod kif kienu se jinxtraw il-makni tal-biljetti u l-mod kif kienu qed jinxtraw il-buses.

Aħna ma konniex sodisfatti bil-mod kif kienu mexjin l-affarijiet u wara li studjajna biex naraw x'hemm bżonn isir ħalli l-affarijiet jimxu b'mod iktar trasparenti, nista' ngħid li l-affarijiet mexjin aħjar.

Naturalment għad fadal x'isir għaliex it-trasport pubbliku huwa settur mill-iktar diffiċli biex wieħed jorganizzah sew imma jiena ċert li jekk isir sforz kemm mix- xufiera u kif ukoll minn dawk li jużaw it-trasport pubbliku allura jirnexxielna norganizzawh.

Rigward it-trasport permezz tal-vapuri tal-Gozo Channel Co. Ltd. irrid ngħid li qed isir sforz kbir mill-ħaddiema u mill-bord biex kemm jista' jkun intejbu dan is-servizz u ninsab sodisfatt għax ix-xogħol li qed isir diġa' beda jħalli l-frott tiegħu.

Għalissa nieqaf hawn, Madam Speaker.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Censu Galea.

ONOR.

CENSU GALEA: Madam Speaker, qabel ma nibda nitkellem dwar l- Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku nixtieq ngħid li ssorprendejt ruħi li l- Ministru reġa' għamel introduzzjoni ta' tliet minuti biss.

Qed ngħid "reġa għamel" għax niftakar li meta s-sena l-oħra ġejna biex niddiskutu l-estimi ta' din l-awtorita', il-Ministru kien għamel l-istess ħaġa.

L-iskuża li kien ġab il-Ministru dakinhar kienet li konna qed niddiskutu sena ta' ħidma taħt amministrazzjoni Nazzjonalista.

Allura bl-istess argument wieħed jista' jgħid li l-pochezza ta' diskors li għamel il-Ministru din id- darba jirrifletti ruħu fl-ammont ta' xogħol li sar min-naħa ta' l- Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku?

Dan żgur li m'huwiex il-każ għaliex l- awtorita' baqgħet għaddejja fuq dak li kien diġa' ġie ppreparat mill-Gvern preċedenti.

Jien iktar ngħid li t-tip ta' introduzzjoni li kellna ġejja mill-fatt li fil-programm elettorali tal-partit fil-gvern ftit li xejn jingħad dwar dan il-qasam u minħabba f'hekk il-Gvern sab ruħu sorpriż bid-diffikultajiet li ta' kuljum qed jinqalgħulu, għaliex irridu nammettu li f'dan is-settur is- sitwazzjoni tinbidel kontinwament.

Barra minn hekk is-soluzzjonijiet m'humiex available, u jidher li huwa diffiċli li l-Gvern jasal għalihom.

Bilfors allura jkolli nistqarr li jekk sena ilu l-Ministru kellu raġun jagħmel introduzzjoni qasira, ma nistax ngħid l-istess ħaġa għal din is- sena.

Din is-sena l-Ministru jmissu ġie hawnhekk u tana informazzjoni dwar kemm sar xogħol u f'liema setturi għamlet dan ix-xogħol l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku.

Il-Ministru qal li jidħak meta jaqra ċerti affarijiet fil-gazzetti dwar il-ħaddiema.

Jiena naħseb li iżjed għandu jidħak bil-pożizzjoni li sab ruħu fiha l-Gvern, għaliex ħafna drabi jien ikolli nasal għall-konklużjoni li hemm diskrepanza kbira bejn dak li suppost hu l-programm elettorali tal-partit fil-gvern u dak li attwalment qed isir.

Dan il-Gvern qed ikollu jġorr il-konsegwenzi tal-wegħdiet elettorali li għamel ftit qabel l-elezzjoni u wisq nibża' li din ir-rotta l- ġdida ma tantx hemm ċans li tinbeda għaliex m'hemmx rieda qawwija min-naħa tal-Gvern li jitwettaq dak li kien ġie mwiegħed qabel l-elezzjoni.

Madam Speaker, tajjeb li wieħed jgħid li l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku ma tittrattax biss is-servizz tal-karozzi tal-linja kif ħafna mill- pubbliku Malti jaħseb imma tittratta numru sostanzjali ta' mezzi oħra tat- trasport.

Pero' l-iktar żewġ setturi li jolqtu lill-pubbliku Malti huma s- servizz tal-karozzi tal-linja u s-servizz li joffru d-diversi minibuses li għandna.

F'sena waħda bejniethom dawn iġorru qrib il-50 miljun passiġġier, inkluż tfal ta' l-iskola u ħaddiema tal-fabbriki.

Dan juri li dawn huma ż- żewġ setturi li jolqtu lill-poplu Malti bl-iktar mod dirett u kontinwu għax il-parti l-kbira tal-poplu bilfors irid jagħmel użu minnhom.

Naħseb li jkollna nammettu li t-trasport pubbliku huwa qasam nieqes minn policies adegwati u direzzjoni ċara.

Din ir-riflessjoni wieħed bilfors ikollu jagħmilha meta jaqra r-rapport annwali ta' l-Awtorita' dwar it- Trasport Pubbliku u għal dan jiena kemm-il darba ġbidt l-attenzjoni tal- Ministru f'dan il-Parlament.

Sfortunatament is-setturi kollha li jaqgħu taħt din l-awtorita' llum qegħdin jitolbu, bil-fatti u mhux bil-kliem, direzzjoni ċara ta' fejn jridu jaslu u x'se jkun il-futur tagħhom.

Dawn is- setturi qegħdin jitolbu li jekk ikun hemm xi diffikutajiet li dwarhom jistgħu jsiru diskussjonijiet, dawn mhux isiru meta l-froġa tkun saret imma jsiru qabel biex wieħed ikun jista' jasal għal xi tip ta' soluzzjoni.

Barra minn hekk, Madam Speaker, qegħdin f'sitwazzjoni fejn il-Gvern kontinwament ibiddel il-pożizjoni tiegħu.

Eżempju ċar ta' dan hija l-kwestjoni tal- liberalizzazzjoni.

Meta l-Partit Labuirista kien fl-oppożizzjoni kien jgħid li huwa għal kollox kontra l-liberalizzazzjoni u llum qed naraw li qed joħorġu avviżi legali li jgħidu li ċertu settur se jiġi lliberalizzat mit-tali ġurnata.

Imma mbagħad naraw li dawn l-istess avviżi legali jew jinbidlu - jew jiġu modifikati jew irtirati - u dan proprju minħabba l-fatt li ma jkunux saru diskussjonijiet minn qabel dwar x'għandu jsir eżattament.

L-awtoritajiet iridu jifhmu li huwa ferm importanti li qabel ma jiġu biex jattwaw ċerti policies, jaraw li jsiru d-diskussjonijiet neċessarji.

Ma jistax ikun li nibqgħu nittolleraw li jkun hemm tibdil fil-pożizzjoni li jkun ħa l-Gvern mingħajr ħadd ma jkun ġie informat b'dak it-tibdil.

Dan huwa ferm importanti għaliex inkella jkun hemm il-konsegwenzi li wieħed ma jixtieqx, għax imbagħad mhux ibati biss min jagħti is-servizz imma jbatu wkoll il- persuni li suppost igawdu minnu.

Dan huwa punt kruċjali u għalhekk jiena għidt li d-diskussjonijiet għandhom isiru qabel ma ssir il-froġa.

Fil-programm elettorali "Iċ-Ċittadin L-Ewwel" il-Partit Laburista kien wiegħed li:

"Fil-qasam tat-trasport pubbliku, il-Gvern Laburista' jieħu interess aktar attiv, flimkien mal-kunsilli lokali, biex joħloq servizz aħjar u faċilitajiet imtejba u rotot ġodda tal-linja biex jilħqu nħawi residenzjali ġodda.

Gvern Laburista jagħmel reviżjoni ta' kif is-sistema tat-toroq qiegħda topera u dwar kif se tinħoloq manutenzjoni aħjar u tiddaħħal sistema li biha t-toroq jitjiebu."

Fuq it-tieni paragrafu forsi jkolli ċans nitkellem dwar kif din qed tolqot b'mod negattiv lis-settur tat-trasport pubbliku pero' fl-ewwel wieħed għandna l-wegħda li l-Gvern jieħu "interess attiv, flimkien mal-kunsilli lokali, biex joħloq servizz aħjar".

Matul is-sena saru xi laqgħat mal- kunsilli lokali u hemm riferenza għalihom fir-rapport annwali, pero' billi f'sena tagħmel laqgħa ma' kull kunsill lokali li għandna f'Malta żgur li mhux se twassal biex ikun hemm il-kordinazzjoni li hemm bżonn mal-kunsilli lokali!

Il-Ministru qal ukoll li sab ħafna xogħol fuq il-karta li kellu jsir studju dwaru u li baqa' ma sar xejn.

Jista' jkun li fost dawn l-istudji, li ħafna minnhom kienu prattikament lesti, kien hemm dawk li hemm riferenza għalihom fir-rapport amministrattiv tas-sena li qegħdin niddiskutu.

Qed nirriferi hawnhekk għall-introduzzjoni tar-rotot il-ġodda għal Wied iż- Żurrieq, għall-Universita', għal Paceville u destinazzjonijiet oħrajn.

Dawn huma rotot li ġew introdotti matul l-1997 imma kollha ħadem fuqhom il- bord ta' l-awtorita' fi żmien Gvern Nazzjonalista.

Madam Speaker, ngħaddi issa biex ngħid xi ħaġa dwar il-bdil tal-karozzi tal- linja.

Jiena niftakar li l-Ministru, fl-ewwel diskussjoni dwar il-voti tal- ministeru tiegħu, kien qal li d-diskussjonijiet dwar il-bdil ta' karozzi tal-linja fi żmien Gvern Nazzjonalista kien ilhom għaddejjin is-snin iżda madanakollu ma nbidlet l-ebda waħda u wara li għaddew ftit ġimgħat mill- bidla fil-gvern waslu ħames karozzi tal-linja ġodda.

Li ma qalx il- Ministru huwa li dawn kienu ordnati qabel il-bidla fil-gvern iżda waslu wara l-bidla fil-gvern.

Ta' min jgħid ukoll li minn dak inhar 'il hawn ma ġiet l-ebda karozza tal-linja oħra ġdida.

Jiġifieri bdejna b'ħamsa u bqajna bihom u m'għandna l-ebda indikazzjoni li fiż-żmien li ġej se nkomplu b'dan l-eżerċizzju.

Niftakar li kien intqal ukoll li qed isir studju dwar jekk jagħmilx sens li nibqgħu għaddejjin b'dan l-eżerċizzju tal-bdil tal- karozzi tal-linja.

Aħna nformati li l-istess Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku, kif kienet mitluba mill-Prim Ministru, għamlet rapport dwar dan l- istudju imma meta permezz ta' mistoqsija parlamentari tlabna kopja ta' dan ir-rapport sfortunatament ingħatajna r-risposta li dan kien rapport konfidenzjali u ma kienx maħsub li jiġi ppubblikat qabel ma jittieħdu d- deċiżjonijiet neċessarji.

Madam Speaker, jiena ma naħsibx li rapport bħal dan huwa xi rapport sigriet jew xi rapport li l-Gvern għandu jiddejjaq jippubblah, imma jekk inhu hekk allura nistgħu nimmaġinaw x'inhu l-kontenut tiegħu!

Jiena naħseb li dan ma ġiex ippubblikat għax jista' jkun li fih hemm l-indikazzjoni li dak li kien ġie deċiż fil-passat, jiġifieri li l-karozzi tal-linja għandhom jinbidlu, kellu jkompli, u dan huwa kuntrarju għall-pożizzjoni li ttieħdet mill-Gvern.

Fil-fatt hemm diversi modi kif nistgħu naslu biex nibdlu l-karozzi tal-linja - dan joħroġ kemm mir-rapport annwali ta' l- istess awtorita', kif ukoll minn rapporti oħrajn - pero' sfortunatament għal raġunijiet diversi, li ftit huma dawk li jafu x'inhuma, s'issa għadu ma sar xejn.

Qegħdin f'pożizzjoni li la nafu jekk hux se nimportawhom u nimmontawhom hawn Malta u lanqas jekk hux se nibnuhom fit-Tarzna ta' Malta, għax milli jidher m'hemmx flus ivvotati għal dan il-għan.

Madam Speaker, problema oħra li kontinwament jitkellmu dwarha diversi persuni, hija dik li ma nafux min verament qed imexxi l-Awtorita' dwar it- Trasport Pubbliku.

Min qed imexxi għandu jara bis-serjeta' li din tkun miexja kontinwament fid-direzzjoni li taqdi d-doveri li għandha mhux biss lejn il-gvern tal-ġurnata imma anke lejn il-pubbliku in ġenerali, b'mod partikolari lejn il-persuni li jagħtu dan is-servizz tant importanti.

Jekk l-awtorita' trid verament li dan is-settur ikompli miexi 'l quddiem, hemm bżonn li jinqatgħu l-piki bejn dawk in-nies li qed imexxu dan is-settur, għax dawn qed iwasslu għal ċerti dikjarazzjonijiet li wara jkollhom jiġu rtirati.

Dawn l-affarijiet m'hemmx lokhom u jwasslu biss għal iktar diffikultajiet u konfużjoni f'settur li fih innifsu m'huwiex nieqes mid- diffikultajiet.

Madam Speaker, aktar kmieni għamilt referenza għall-ħteġijiet ta' rotot ġodda fil-bliet u rħula tagħna.

Hawnhekk nixtieq nagħmel appell lill- Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku biex ma nimxux biss fuq dak li diġa' kien hemm lest.

L-awtorita' trid tagħmel xi sistema ġdida dwar il-mod kif għandha tiddeċiedi fejn għandha tiftaħ rotot ġodda.

Huwa tajjeb li ġie ntrodott is-servizz dirett minn Ħal Qormi għall-isptar u miċ-Ċirkewwa għall- isptar pero' hemm destinazzjonijiet oħra li fl-opinjoni tiegħi jenħtieġu servizz dirett.

Ma nistgħux nibqgħu bis-sistema li biex tmur minn post għall-ieħor trid bilfors l-ewwel tidħol il-Belt u mbagħad taqbad karozza oħra biex twasslek fid-destinazzjoni li tkun trid tmur fiha!

Matul is-snin li għaddew iċ-ċentri ta' attivita' kummerċjali f'pajjiżna kibru ħafna u allura hemm bżonn li jiġu ntrodotti rotot ġodda biex wieħed ikun jista' jasal f'dawn iċ-ċentri b'mod dirett.

Madam Speaker, ħaġa oħra li rrid nitkellem dwarha hija l-ħidma li suppost kellha ssir biex ikun hemm upgrading fit-termini tal-karozzi tal- linja.

B'daqqa t'għajn lejn l-estimi li għandna għas-sena d-dieħla wieħed malajr jinduna kemm il-Gvern preżenti bil-kliem jgħid mod u meta jiġi għall- fatti jagħmel mod ieħor.

Is-sena l-oħra kien intqal ħafna diskors fuq it- terminus tal-Belt, dak ta' Buġibba u dak li kellu jinbena x'imkien lejn iż- Żurrieq, iżda sal-lum għadu ma sar xejn u m'hemm l-ebda indikazzjoni li s- sena li ġejja se jsir xi ħaġa.

Jekk nieħdu t-terminus tal-Belt Valletta nsibu li s-sena l-oħra kien hemm ¥200,000 ivvotati biex dan jiġi upgraded u baqa' ma sar xejn.

Din is-sena l-¥200,000 naqsu għal ¥120,000 u barra minn hekk diġa' għaddew erba' xhur minn din is-sena finanzjarja u għadu ma sar xejn.

GĦalhekk ma nistax nifhem kif sa Settembru li ġej se nkunu għamilna xi ħaġa f'dan ir-rigward.

Dwar il-bini tat-terminus ta' Buġibba rrid ngħid li jidher li hemm pika bejn l-Awtorita' ta' l-Ipjannar u l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku jew il-ministeru dwar jekk għandux ikun hemm xi tibdil fil-pjanti oriġinali, u sadanittant dan baqa' ma nbediex u m'hemm l-ebda indikazzjoni li xi darba se jinbena.

Għal dak li huwa t-terminus li kellu jinbena x'imkien lejn is- south milli jidher għadu lanqas biss ġie identifikat is-sit, aħseb u ara kemm sibna l-flus neċessajri!

Madam Speaker, dwar is-servizz tal-minibuses irrid ngħid li matul il- ġimgħa li għaddiet kellna sitwazzjoni li turi li attwalment hemm diffikultajiet bejn il-persuni li qed jipprovdu dan is-servizz u dawk li qegħdin imexxu l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku.

Dan, fih innifsu, żgur li ma jawgurax tajjeb biex ikun hemm djalogu, aktar u aktar jekk min- naħa ta' l-awtorita' ikun qed jingħad li hemm bżonn li jsir xi tibdil u dan it-tibdil ma jsir qatt għaliex min-naħa l-oħra jkun hemm min qed jimponi.

Jekk irridu li din l-awtorita' tibqa' relevanti għal dan is-settur hemm bżonn li naraw x'tibdil hemm bżonn isir.

Domanda li tqum, u li ġieli qamet anke min-naħa tal-kelliema tal-Gvern, hija x'għandha tkun il-funzjoni ta' l- Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku u jekk għandhiex tibqa' teżisti fil- forma li teżisti llum.

Meta nara l-estimi li għandna quddiemna jiena nasal għall-konklużjoni li diġa' hemm id-deċiżjoni li din l-awtorita' b'xi mod tispiċċa matul is-sena li qegħdin fiha, għaliex dawn jindikaw b'mod ċar li l-awtorita' ma jriduhiex timxi 'l quddiem u ma jriduhiex tagħti s-sehem tagħha b'mod iktar qawwi.

Madam Speaker, irrid nistaqsi wkoll x'seħħ f'din is-sena li għaddiet fil- qasam tal-karozzi tal-kiri.

Jiena naħseb li l-Ministru se jgħidilna li minħabba d-diffikultajiet li sab kellu bilfors jkompli jiddiskuti mar-rent- a-car association biex jara kif se jkun hemm l-introduzzjoni ta' 60 liċenzja ġdida għal vannijiet li jkollhom seating capacity li tvarja.

Jekk verament hemm il-ħtieġa li dawn il-vannijiet jidħlu fis-servizz, wieħed irid jieħu d-deċiżjonijiet neċessarji u biex dan isir bilfors iridu jitkomplew id-diskussjonijiet mar-rent-a-car association.

Settur ieħor li jaqa' taħt l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku huwa dak tat-taxis.

Fir-rapport ta' ħidma, l-awtorita' tiftaħar li matul is-sena li għaddiet, wara l-arranġamenti li saru mal-white taxis amalgamated, sar ħafna titjib.

Jiena ngħid li jekk kien hemm xi titjib żgħir xorta waħda baqa' ħafna x'isir.

Żgur li hemm bżonn li dan is-servizz ma jibqax jiġi wżat biss mit-turisti li jiġu f'pajjiżna u għalhekk l-awtorita' għandha taħdem biex dan is-servizz jinfirex iżjed u jkun jista' jintlaħaq minn aktar nies fil-pajjiż.

Matul is-sena li għaddiet kellna diversi protesti min-nies li jaħdmu fis-settur tal-white taxis u, għalkemm dawn mhux dejjem ikunu ġustifikati, bħal fil-każ tal-protesta fir-rigward ta' Wied iż- Żurrieq, xorta waħda jibqa' l-fatt li biex ikun hemm iktar impenn min-naħa ta' dawn il-persuni li qed jagħtu dan it-tip ta' servizz hemm bżonn li l- awtorita' ma tkunx kuntenta biss billi tagħmel arranġamenti f'postijiet partikolari.

Fl-opinjoni tiegħi, hija trid tagħti l-edukazzjoni meħtieġa biex dan is-settur ikompli jissaħħaħ pero' bil-flus li hemm ivvotati għal dan is-settur ma naħsibx li se tkun f'pożizzjoni li tagħmel dan.

Fir-rapport annwali ta' l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku hemm riferenza wkoll għat-trasport bil-baħar, liema trasport fil-biċċa l-kbira tiegħu jsir mill-Gozo Channel Co. Ltd.

Ta' min jgħid li s-sena li għaddiet kellna tnaqqis sostanzjali fin-numru ta' nies li wżaw dan it-trasport u dan kien rifless fid-dħul finanzjarju li kellha l-istess kumpannija.

Fir- rapport hemm ukoll paragun bejn is-servizz li ngħata mill-coaches ġewwa Għawdex fis-sena finanzjarja li għalqet f'Settembru 1996 ma' dak li ngħata fis-sena finanzjarja li għalqet f'Settembru 1997.

Qiegħed jingħad li fis- sena li għalqet f'Settembru 1996 saru 6,046 vjaġġ bit-turisti lejn Għawdex u fis-sena li għalqet f'Settembru 1997 saru 6,572 vjaġġ.

Minn dan joħroġ li kien hemm żieda ta' madwar 500 vjaġġ, imma jekk wieħed inaqqas it-30,000 Ġermaniż tal-Frosch - dawn mid-dehra mhux se jerġgħu jiġu - insibu li fil- fatt kellna tnaqqis u mhux żieda fil-vjaġġi tat-turisti lejn Għawdex.

Madam Speaker, punti oħra li ta' min wieħed jagħmel xi osservazzjoni dwarhom huma t-testijiet tal-vetturi u l-bżonn tat-tibdil fir-regolamenti.

Fir-rapport annwali jingħad li l-abbozz ta' liġi dwar it-twaqqif ta' tribunal għandu jiġi rfinut u mbagħad jitressaq għad-diskussjoni fil- Parlament.

Pero' jekk verament hemm l-impenn li jkollna regoli aġġornati, m'hemmx għaflejn noqogħdu nirfinaw imma għandna nġibu dan l-abbozz kif ippreparat fi żmien l-amministrazzjoni preċedenti għad-diskussjoni quddiem dan il-Parlament ħalli nwettqu dak li hemm propost fih.

Jekk l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku trid li fiż-żmien li ġej taqdi l-funzjoni tagħha, hemm bżonn li timpjega personnel kwalifikat.

Ma jistax ikun li nkunu kuntenti b'46 laqgħa b'mod uffiċjali mal-kunsilli lokali u bis-17-il site visit li saru.

Jekk l-awtorita' verament trid li tfassal il-programm tagħha, trid tiltaqa' kontinwamnet mal-kunsilli lokali għaliex dawn huma l- organi li l-iktar jifhmu l-ħteġijiet tal-lokal li jirrappreżentaw.

Ta' min jgħid ukoll li kultant id-deċiżjonijiet li jittieħdu mill-awtorita' jmorru totalment kontra l-interessi tar-residenti.

GĦalhekk kieku l-awtorita' tkun f'kuntatt kontinwu mal-kunsilli lokali d-deċiżjonijiet jittieħdu b'mod aktar għaqli.

MADAM SPEAKER: Onorevoli, skadielek il-ħin.

Xi ħadd jipproponi biex tkompli tinstema'.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Nipproponi li l-Onor.

Galea jkompli jinstema'.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Nissekonda.

MADAM SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Onor.

Galea jkompli għaddej bid- diskors tiegħu.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

ONOR.

CENSU GALEA: Madam Speaker, nirringrazzja lill-proponent, lis- sekondant u lill-Kamra kollha talli għoġobha testendili l-ħin.

Ħalli ngħaddi issa biex nagħmel daqsxejn ta' paragun bejn id-dħul u l-ħruġ tas- sena li għalqet f'Settembru 1997 ma' dak tas-sena li qegħdin fiha.

Għas-sena finanzjarjara 1996/97, mill-avviżi fuq il-karozzi tal-linja kien stmat li se jkun hemm dħul ta' ¥150,000 u fil-fatt l-awtorita' daħħlet ¥165,000, jiġifieri ¥15,000 iktar.

Pero' ma nafx b'liema argument issa qiegħed ikun stmat li għas-sena finanzjarja 1997/98 se jkun hemm dħul ta' ¥100,000.

L-istess nista' ngħid għal dawk li huma marine licences.

Għas- sena 1996/97 kien stmat li se jkun hemm dħul ta' ¥15,000 u fil-fatt dan tela' għal ¥26,000.

Madanakollu l-istima għas-sena li qegħdin fiha hija ta' ¥16,000 u hawnhekk ukoll ma nistax nifhem x'inhuma r-raġunijiet li qegħdin iwasslu għal dan it-tip ta' estimu.

Ma naħsibx li l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku se tibda tagħti s-servizzi tagħha b'xejn jew se tagħmel xi discounts kbar!

Rigward il-pagi tal-ħaddiema, is-sena l-oħra kien stmat li se jintnefqu ¥673,000 u fil-fatt intnefqu ¥650,000.

F'daqqa waħda, għas-sena li qegħdin fiha, qiegħed jiġi stmat li se jkun hemm nefqa ta' ¥100,000 iktar.

Din hija żieda li żgur mhijiex riflessa fiż-żieda li l-Gvern ta għall-għoli tal- ħajja.

Din is-sitwazzjoni tkompli tidher iktar stramba meta wieħed jara li kemm il-bonus li jingħata lill-ħaddiema kif ukoll il-ħlas tal- kontribuzzjonijiet tas-sigurta' soċjali baqgħu l-istess kif kienu s-sena l- oħra.

Jiena ma naħsibx li din iż-żieda ta' ¥100,000 se tmur fil-bwiet tal- ħaddiema u nispera li aktar tard il-Ministru jagħti spjega għal dan!

Taħt l-item repair and upkeep fl-estimi nsibu li fl-1996/97 kien hemm il- ħsieb li jintnefqu ¥25,000 imma fil-fatt intnefqu ¥56,000.

Jista' jkun li parti mill-ispjega għal dan hija li saru xi ħlasijiet ta' xi kontijiet li kienu pendenti mis-snin ta' qabel, pero' ma nafx kif jista' jkun li din is- sena qed jistmaw li jonfqu ¥4,400 f'repair and upkeep.

Barra minn hekk imbagħad hemm figuri oħra rigward it-trasport li jsir mill-istess Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku li lili ftit li xejn jikkonvinċuni.

Fl-1997 kien hemm l-indikazzjoni li se jintnefqu ¥2,000, qed jingħad li ntnefqu ¥432 u qegħdin ngħidu li għas-sena li qegħdin fiha huwa stmat li jintnefqu ¥12,000.

Dawn il-figuri jindikaw li dan l-eżerċizzju ma sarx b'mod korrett u iktar hemm l-indikazzjoni li fl-aħħar wieħed ried jasal għal xi ċifra partikolari.

Rigward l-advertising, l-istima għas-sena finanzjarja 1996/97 kienet ta' ¥60,000 imma fil-fatt intnefqu ¥134,000 u għas-sena li qegħdin fiha huwa stmat li se jintnefqu ¥72,000.

Minn hawnhekk wieħed jikkonkludi li jekk ma jkunx hemm spjegazzjoni għal dawn iċ-ċifri allura wieħed bilfors ikollu jgħid li l-affarijiet m'humiex isiru bis-serjeta'.

Madam Speaker, dwar il-figura tan-nefqa kapitali irrid ngħid li din hija figura li fiha nnifisha tindika x'se tkun id-direzzjoni ta' l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku għaż-żmien li ġej.

Dan qed ngħidu għaliex għas- sena li għalqet f'Settembru 1997 kien stmat li se jintnefaq ¥0.5 miljun u għas-sena li se tagħlaq f'Settembru 1998 ġiet ivvotata s-somma ta' ¥210,000, jiġifieri 40% biss ta' dak li kien stmat li se jintnefaq sa Settembru 1997.

Dan juri nuqqas ta' impenn min-naħa ta' l-awtorita'.

Tant hemm nuqqas ta' impenn li l-vot ta' ¥100,000 li s-sena l-oħra kien hemm ivvotati għall-karozzi tal-linja l-ġodda ġibnih fix-xejn, il-vot ta' ¥200,000 li kien hemm ivvotat għall-bus terminus tal-Belt Valletta niżżilnih għal ¥120,000 u għal dak ta' Buġibba qed nivvotaw is-somma ta' ¥50,000 għalih.

Rigward il-bini ta' bus shelters u bus stop signs is-sena l-oħra kien hemm ivvotati s-somma ta' ¥100,000 u din is-sena hemm ivvotat is-somma ta' ¥30,000.

Ta' min ifakkar li għall-bini tal-bus shelters kienet ħarġet tender imma din ma ngħatatx biex niffrankaw il-flus.

Hemm ukoll il-computer network information system li ma saritx is-sena l- oħra b'¥100,000, aħseb u ara kemm se ssir matul is-sena li ġejja b'¥10,000.

Dawn il-figuri jindikaw li l-Gvern Laburista mhux qed jgħaddi flus biżżejjed lil din l-awtorita' u jiena ngħid li b'mod indirett qiegħed jgħid li jrid iżarmaha.

Jekk inhu hekk, jiena nistieden lill-Gvern jgħidilna x'għandu f'moħħu li jagħmel minflok din l-awtorita' biex imexxi lil dan is- settur.

Grazzi.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Sandro Schembri Adami.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Madam Speaker, nixtieq ningħaqad ma' sħabi f'din id-diskussjoni - u nittama fl-eventwali approvazzjoni - dwar l-estimi ta' dħul u nfiq ta' l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku għas-sena 1997/98.

L-Att numru IX ta' l-1989 jistipola li rridu nersqu quddiem il-Parlament, bħala l-forza politika sovrana, biex napprovaw il-ħidma ta' din l-awtorita' li, kuntrarjament għal dak li qal l-Onor.

Ċensu Galea, ħadmet b'għaqal u b'impenn u wettqet xogħol siewi ħafna matul is-sena li għaddiet.

U dan mhux biss huwa mertu taċ-chairman, is-Sur Reno Calleja, li wera kemm tiswa l-esperjenza ministerjali li għandu iżda wkoll tal-membri tal-bord, flimkien ma' l-istaff żgħir u effiċjenti ta' din l-awtorita'.

Dawn fi żmien daqshekk qasir biddlu l-image ta' awtorita' li kienet mhedda b'għadd ta' akkużi ta' skandli u korruzzjoni f'image ta' waħda rispettata u li tagħti eżempju kif bi ftit nies tista' tagħmel affarijiet li ħadd ma joħlom li jistgħu jsiru.

Jiena naħseb li wieħed għandu japprezza li l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku kulma għandha bħala staff huwa 12-il ruħ li tmur x'ħin tmur issibhom jaħdmu b'għaqal u b'dedikazzjoni.

Nista' ngħid li dawn il-ħaddiema huma ta' eżempju għal ċerti ħaddiema tal-gvern li dejjem issibhom skartati waqt il-ħin tax-xogħol.

Madam Speaker, jiena naħseb li wasal iż-żmien li lil din l-awtorita', li kien hawn min ħaseb li qed tmut mewta naturali, inkabbrulha r-rwol tagħha.

Jiena naħseb li issa wasal iż-żmien li titwaqqaf korporazzjoni tat-trasport pubbliku li tkun responsabbli mit-trasport ta' l-ajru, it-trasport tal- baħar u wkoll dak ta' l-art.

Aħna nemmnu li din jista' jkollha chief executive b'numru ta' fergħat taħtu li flimkien, b'mod kordinat, imexxu t- trasport kollu.

Jekk ma jsirx dan ikun kollu għalxejn li l-Air Malta, per eżempju, li hija responsabbli li ġġib it-turisti bl-ajru, tagħmel ħilitha kollha biex tissodisfahom u mbagħad dawn ma jkunux sodisfatti bit-trasport ta' l-art.

Ikun kollu għalxejn li naħdmu biex iżuruna aktar cruise liners u permezz tagħhom inġibu akrar turisti biex imbagħad dawn jiġu, biex ngħid hekk, misruqa minn dawk li jaħdmu f'dan il-qasam.

Għalhekk jiena nissuġġerixxi li titwaqqaf din il-korporazzjoni li jkollha r-rwol li tara li jkun hemm safety regulations aktar ebsin u aktar serji.

Fil-fehma tiegħi - ma nafx jekk il-Ministru jaqbilx miegħi - kien ikun aħjar kieku l-MOT ġiet fdata f'idejn l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku milli f'idejn id-dipartiment tal-liċenzji.

Għaliex qed ngħid hekk?

Għaliex l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku diġa' għandha esperjenza vasta fit-testing tal-vetturi billi hija responsabbli minn mijiet ta' karozzi tal-linja, minibuses, white window vans, karozzi tal-kiri u bċejjeċ tal-baħar li jġorru t-turisti.

Allura kien ikun xieraq li r-rwol ta' l- awtorita' jiġi estiż billi jiġi msaħħaħ id-dipartiment tekniku tagħha'.

Dan kien ikun ukoll mezz effettiv kif l-awtorita' ssir finanzjarjament indipendenti.

Illum l-awtorita' tiddependi fuq flus mogħtija mill-gvern u wieħed m'għandux jalludi ruħu li l-Gvern se joqgħod jippompja l-eluf tal-liri.

Għalhekk wieħed jittama li t-tribunal li hemm il-ħsieb li jitwaqqaf ikun taħt ir-responsabbilta' ta' l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku, għax b'hekk din l-awtorita' tingħata mezz biex tiġġenera flus għaliha nnifisha.

Dan ikun tajjeb ukoll għall-Gvern għax b'hekk ikun qed jiddemokratizza l- proċess ta' kif jittieħdu d-deċiżjonijiet u fl-istess ħin ikun hemm proċess ta' diċentralizzazzjoni.

Jiena naħseb li taħt il-ministeru għat-trasport hemm ħafna oqsma li jistgħu jikkumplimentaw lil xulxin flok kulħadd jaħdem għal rasu u, nerġa' ngħid, ma nifhimx għaliex id-dipartiment tal-liċenzji u t-traffic control board m'għandhomx jaqgħu taħt ir-responsabbilita' ta' l- Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku meta dawn huma żewġ dipċartimenti li jaħdmu qrib xulxin ħafna.

Madam Speaker, ngħaddi biex fil-qosor ngħid xi ħaġa dwar is-servizz li jingħata mit-taxis fl-ajruport u fil-Port il-Kbir.

GĦal dak li jirrigwarda dan is-servizz, ta' min jgħid li ġiet introdotta sistema ġdida fejn kull turist li jasal bi cruise liner jew b'ajruplan isib uffiċċju minn fejn jixtri ticket li jagħtih lit-taxi driver u mbagħad it- taxi driver isarrfu fi flus.

Din is-sistema kienet suċċess u grazzi għad- determinazzjoni li wriet l-awtorita' u għall-inizjattivi li ħa s-Sur Reno Calleja minn mindu bdiet din is-sistema, lanqas kien hemm ilment wieħed mit- turisti.

B'hekk flok l-awtorita' qiegħda tiġi akkużata bi skandli u korruzzjoni, qiegħda turi metodoloġija ġdida kif taħdem u fl-istess ħin qiegħda tpoġġi liċ-ċittadin l-ewwel għaliex turist li jiġi f'pajjiżna ukoll huwa ċittadin għax paese che vai usanza che trovi.

Għalhekk jiena nappella lit-taxi drivers, li fil-maġġoranza huma nies ta' l-affari tagħhom, biex din is-sistema jintroducuha wkoll f'Buġibba, f'Paceville u anke fil-Belt Valletta ħalli l-ilmenti jkomplu jonqsu.

Jiena ċert li jekk it-taxi drivers jaħdmu b'din is-sistema jkun hawn ħafna iktar nies li jagħmlu użu mis-servizz tat-taxis.

Jiena naħseb li Malta huwa l-uniku pajjiż fejn ħadd ma jwaqqaf taxi driver fit-triq biex imur minn post għall- ieħor u dan ġej mill-fatt li l-prezzijiet li joffru huma għoljin u huwa dan li ta image ħażin lit-taxi drivers.

Jiena ċert li s-sena dieħla l- Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku se taħdem biex din is-sistema tkompli tiġi estiża.

Għalhekk ma nafx kif tan-naħa l-oħra jiġu jgħidulna li m'għamilna xejn.

Madam Speaker, jiena ngħid li t-taxi drivers għandhom jingħaqdu f'koperattiva biex dan is-servizz jibdew jipprovduh huma, anke għaliex jiena ċert li bl-introduzzjoni tal-breathalyser test u l-clamping id- domamda għas-servizz tat-taxis għandha tiżdied.

Imbagħad din il- koperattiva tibda tagħmel taħdidiet mal-banek u mal-Gvern biex tingħata soft loan ħalli kull taxi driver ikollu radio fit-taxi biex il-vjaġġi jibdew isiru b'mod organizzat.

Anke f'dak li hu servizz mogħti mill-karozzi tal-linja nista' ngħid li l- Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku kellha suċċess notevoli u dan joħroġ mill-istess rapport annwali ta' l-awtorita'.

Għall-ewwel darba l-ħaddiema li jaħdmu f'dan il-qasam qegħdin jilbsu l-uniformi, ġiet introdotta sistema ġdida ta' stand-by buses fit-terminus tal-Belt Valletta u ġiet introdotta rotta apposta għall-istudenti ta' l-universita'.

Ġie ntrodott ukoll servizz ta' night bus minn Paceville u diversi rotot oħra bħal Wied iż- Żurrieq, Ħaġar Qim u Popeye Village.

Tajjeb li wieħed isemmi wkoll il-ftehim li sar bejn l-Awtorita' dwar it- Trasport Pubbliku u s-sidien tal-karozzi tal-linja ġewwa Għawdex.

Jiena ċert li l-Onor.

Anton Tabone se jgħidilna li dan il-ftehim sar għaliex kien hemm pressjoni mit-tour operators biex dan il-qasam jitjieb ħalli t-turisti jingħataw servizz aħjar, iżda jiena ngħidlu li l-importanti huwa li l- ftehim sar.

GĦalkemm sar dan kollu, jibqa' l-fatt li l-pubbliku m'huwiex sodisfatt għal kollox bil-mod kif qiegħed jitmexxa dan is-servizz għaliex għalkemm ix-xufiera, fil-maġġoranza l-kbira tagħhom, huma nies ta' l-affari tagħhom, hemm uħud li ma jagħmlux xogħlhom tajjeb.

Għalhekk nissuġġerixxi li għas-sena d-dieħla jiżdiedu l-miżuri ta' dixxiplina ma' dawk diġa' ntrodotti, fejn kien hemm xi xufiera li wżaw il-vjolenza mal-passiġġieri u mill-ewwel itteħditilhom it-tag.

Hemm bżonn pero' li dawn il-miżuri jiġu estiżi għal offiżi oħra, u dawn l-affarijiet m'għandniex għalfejn nibżgħu ngħiduhom.

Madam Speaker, jiena ngħid li meta x-xufiera jonqsu milli jagħmlu dmirhom, jiġifieri jew ma jagħmlux ir-rotta, jew ma jaslux fil-ħin jew jonqsu milli jgħabbu lill-passiġġieri minn fuq l-istages, partikolarment fil-ħinijiet tax-xogħol, allura għandha tiddeħdilhom it-tag, jekk mhux għal dejjem, għallinqas għal xi ġranet jew ġimgħat.

U dan għaliex awtorita' li m'għandhiex snien m'hi awtorita' xejn, u awtorita' li għandha s-snien timmultiplika r-rispett li diġa' għandha.

Fis-sistema kif inhi llum għandek 508 karozza tal-linja li huma maqsumin f'żewġ shifts, 254 jaħdmu llum u 254 jaħdmu l-għada.

Imma fl-opinjoni umli tiegħi, dan in-numru m'huwiex biżżejjed biex ilaħħaq mad-domanda, speċjalment fil-għodu u fil- għaxija waqt il-ħinijiet tax-xogħol.

Jiena naf li minn studju li sar mill- awtorita', jidher ċar li Malta għandha bżonn 320 karozza tal-linja kuljum, bi 30 li jkunu on stand-by.

Dawn il-karozzi għandhom jaħdmu 18-il siegħa iżda x-xufiera jinbidlu fuq shift system u b'hekk ma jkollniex xufiera għajjenin għaliex jaħdmu għall-ħinijiet twal.

GĦalhekk din is-sistema trid tinbidel, u jiena naħseb li din hija waħda mill-ikbar sfidi li l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku għandha quddiemha.

Ħaġa oħra li xtaqt nitkellem fuqha hija t-twaqqif ta' kumpannija ġdida tas-sidien tal-karozzi tal-linja.

Huwa veru li dawn għandhom association iżda l-fatt li ħafna mill-istess sidien ma jagħmlux xogħolhom sewwa, juri li m'humiex immotivati biex jaqilgħu x'jieklu għaliex kieku ma jħallux nies fuq l-istages.

Jiena naħseb li għandha titwaqqaf kumpannija ġdida li fiha l-Istat ikollu l-minoranza u s-sidien ikollhom share.

Imbagħad jekk din il- kumpannija trid taħdem fuq sistema ta' 350 karozza tal-linja kuljum minflok it-254 li jaħdmu llum, allura għandha tixtri hi l-permessi żejda u l-Gvern jgħinha tixtrihom bil-kondizzjoni li tħaddem biss 350 karozza tal-linja bil- lejl u bi nhar.

B'hekk ir-rotot jiżdiedu, isiru iktar spissi u l-ħinjiet jinżammu.

Din il-kumpannija li qed nissuġġerixxi għandu jkollha r-route managers, id-despatchers u l-inspectors tagħha u jkollha management serju u modern.

B'hekk il-Gvern jgħaddi l-bus shelters li semma l-Onor.

Galea f'idejn il-kumpannija u din tkun tista' tużahom anke għall-advertising u ddaħħal eluf ta' liri fis-sena.

Madam Speaker, nixtieq nieħu din l-okkazzjoni wkoll biex nitkellem fuq il- mini-buses il-ħomor.

Dawn huma responsabbli għall-ġarr ta' ħafna tfal ta' l-iskola u spiss tarahom għaddejjin bi speed esaġerat biex ilaħħqu max- xogħol.

Barra minn hekk jgħabbu iktar milli suppost u ħafna minnhom la għandhom safety belt u lanqas mezzi biex jiġġieldu n-nar u Allaħares taqbad xi waħda minnhom.

Għandek ukoll xufiera li ftit li xejn jafu x'għandhom jagħmlu bit-tfal ta' l-iskola jekk jikollhom xi accident, u ma nistgħux nibqgħu mexjin b'dan il-mod.

Jien sirt naf li l-awtorita' offriet lill- koperattiva tal-minibuses biex iżidu n-numru tal-minibuses b'iktar minn 20 ħalli tonqos il-pressjoni, pero' sal-lum jidhirli li għadhom ma aċċettawx.

Dan qed ngħidu għaliex nemmen li huwa importanti li jsir.

Barra minn hekk, ma naqbilx li l-koperattiva tal-minibuses għandu jkollha dritt esklussiv li ġġorr it-tfal ta' l-iskejjel tal-gvern u nittama li din it-talba tiġi miċħuda biex b'hekk inħallu l-għażla u jkun hawn iktar kompetizzjoni u iktar effiċjenza.

Fil-fehma tiegħi, mis-sena d-dieħla l-Awtorita' dwar it- Trasport Pubbliku għandha ssejjaħ lis-sidien tal-minibuses il-ħomor u tagħtihom ordni li fi żmien sentejn iridu jibdlu l-minibuses b'oħrajn li ma jkollhomx iktar minn sentejn jew tliet snin.

Dawn għandhom ikunu moderni, għandu jkollhom is-seat-belts u l-mezzi kollha ta' salvataġġ li għandhom minibuses barra minn Malta.

Ngħaddi issa biex ngħid xi ħaġa dwar it-trasport bil-baħar.

Jiena naħseb li huma ftit dawk li jafu li l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku għandha wkoll ir-responsabbilta' tal-biċċiet tal-baħar li jġorru lit-turisti bi ħlas.

Jidhirli pero' li anke f'dak li għandu x'jaqsam ma' dan it-tip ta' trasport qed isir xogħol doppju bejn l-Awtorita' Marittima u l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku u għalhekk jekk ir-riżorsi limitati li hemm f'dawn iż-żewġ awtoritajiet jingħaqdu, ikun hemm riżultat aħjar u aktar effiċjenza.

Irrid infaħħar hawnhekk fl-inizjattiva li ħadu l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku u l-kumpannija tal-Captain Morgan, fejn taw l- opportunita' lil dawk li jkunu jridu jaqsmu bejn il-Belt Valletta u Tas- Sliema li jixtru biljett bil-prezz ta' ¥3 biss u jkunu jistgħu jagħmlu użu minnu għal tliet xhur sħaħ.

Jiena nittama li jkun hemm ftehim bejn l- għaqda tal-barklori li tirrappreżenta lis-sidien tad-dgħajjes u l- kumpannija tal-Captain Morgan biex dan is-servizz jiġi estiż għat-Tliet Ibliet.

Madam Speaker, jiena nagħlaq billi ngħid li dan huwa qasam importanti mhux biss għall-poplu Malti imma anke għat-turisti li jżuruwna.

Kif għidt aktar kmieni, is-sena li għaddiet l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku kellha suċċess notevoli pero' hemm bżonn li dan is-suċċess ikompli fis-snin li ġejjin.

Iżda biex isir dan l-awtorita' trid tkun mgħejjuna, irid ikun hemm impenn qawwi u ħidma għaqlija u kollox koordinat b'motivazzjoni.

B'hekk biss l-awtorita' tista' tkompli tagħmel il-ġid.

Madam Speaker, jien ma nistax ma nagħtix l-approvazzjoni għal din il- mozzjoni li qed iressaq l-abbli Ministru Joe Debono Grech biex konformament ma' l-att viġenti li waqqaf l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku ngħidu li din l-awtorita' għandha l-fiduċja tal-forza politika u sovrana ta' pajjiżna, il-Parlament Malti, biex tkompli twettaq dmirha b'impenn u b'sagrifiċċju għall-ġid ta' pajjiżna.

Grazzi.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Anton Tabone.

ONOR.

ANTON TABONE: Madam Speaker, irrid li mill-bidunett ngħid li se nipprova ndaħħal element ieħor biex inwessgħu ftit iktar id-diskussjoni f'dan id-dibattitu għaliex inħoss li dan l-element għandu jidħol f'diskussjoni bħal din, u nispjega għaliex.

Fl-introduzzjoni qasira tiegħu l-Ministru qal li meta nitkellmu fuq il- Public Transport Authority il-poplu jaħseb li nkunu qegħdin nitkellmu biss fuq is-servizz li jingħata bil-buses.

Fil-fatt dan huwa żbaljat imma huwa iktar żbaljat, fl-opinjoni tiegħi, li wieħed iħares lejn mezzi oħra ta' trasport u ma jħarisx lejn it-trasport pubbliku bil-baħar.

Jien dejjem ħassejt li hawn din l-anomalija għaliex nitkellmu tant fuq it-trasport pubbliku fuq l-art bil-mezzi kollha disponibbli, kemm buses, minibuses, karozzini, u mezzi oħra u mbagħad fuq it-trasport pubbliku bil-baħar donnu ma nsibux ħin biex nitkellmu f'dan il-Parlament u f'postijiet oħrajn fejn normalment isir dibattitu dwar servizzi ta' dan it-tip.

Madam Speaker, jien qed nitlob il-klemenza tiegħek u anke ta' l-Onor.

Membri tal-Kamra biex inkun nista' nelabora ftit iktar għaliex forsi l- estimi ma jagħtunix id-dritt li nagħmel diskors fuq dan it-tip ta' trasport.

Pero' bħala membru ta' dan il-Parlament inħossni fid-dmir li niġbed l-attenzjoni tal-Kamra li dan huwa aspett li wieħed irid jitkellem fuqu għaliex dan huwa servizz importanti għall-pajjiż kollu, speċjalment għal dawk in-nies li jgħixu fil-gżira ta' Għawdex.

Jiena persważ li kulħadd jifhem u japprezza kemm huwa importanti t-trasport pubbliku bil- baħar, pero' għal raġunijiet varji għadu ħadd ma ħa l-inizjattiva vera u proprja li jgħid li la dan huwa servizz importanti u għandu tant konnotazzjonijiet f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-iżvilupp ekonomiku u soċjali taċ-ċittadini li joqgħodu fil-gżira ta' GĦawdex, allura hemm bżonn li jinstab spazju għalih u jkun hemm xi ħadd responsabbli minnu u ma jibqax imxerred mad-diversi dekasteri.

U ġaladarba llum qegħdin niddiskutu l- estimi tal-Public Trasport Authority, ħassejt li għandi nsib niċċa biex nitkellem dwar dan.

Irrid ngħid li jiena diġa' kelli l-okkażjoni nitkellem dwar dan meta konna qegħdin niddiskutu l-voti li jaqgħu taħt il-ministeru għat-trasport u portijiet, pero' jiena nħoss li dan is-suġġett m'għandux jiġi diskuss biss meta nkunu qegħdin niddiskutu l-estimi ta' l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku jew il-voti li jaqgħu taħt il-ministeru għat-trasport u portijiet.

M'huwiex biżżejjed li napprezzaw kemm dan is-servizz huwa importanti imma rridu bil-fatti noħolqu sitwazzjoni fejn dan is-servizz bejn Malta u Għawdex nagħtuh l-istess importanza li nagħtu lit-trasport pubbliku fuq l- art.

Ovvjament iċ-ċirkostanzi m'humiex l-istess u wieħed irid jagħmel diskors differenti imma l-prinċipju bażiku jrid ikun l-istess.

Ma jistax ikun li aħna naċċettaw il-parti estremament soċjali tal-konsiderazzjonijiet li nieħdu meta nitkellmu fuq it-trasport pubbliku fuq l-art u ma nagħmlux l- istess meta nitkellmu fuq it-trasport pubbliku bil-baħar.

S'issa għadu ħadd ma pperswadieni li t-trasport bejn Malta u Għawdex m'huwiex ukoll trasport pubbliku.

Id-differenza hija li biex tmur minn gżira għall-oħra trid tuża l-vapur imma m'hemmx għalfejn ngħid li min jgħix f'Għawdex jinqeda b'dan is-servizz bi bżonn u mhux b'kapriċċ.

Madam Speaker, quddiemi għandi stqarrija li kien ħareġ il-ministeru għat- trasport u portijiet fi Frar tas-sena l-oħra, meta fil-pajjiż kien hawn ħafna diskors li kien se jkun hawn żieda fil-fares.

Din l-istqarrija tgħid:

"Wara rapporti li dehru fl-istampa lokali, il-Ministru għat-Trasport u Portijiet irid jagħmilha cara li m'hemm l-ebda approvazzjoni għal reviżjoni fil-ħlas tat-trasport provdut mis-setturi li joperaw it- trasport pubbliku.

Il-Gvern huwa dejjem dispost li jiltaqa' u jiddiskuti mas-setturi konċernati għaliex hija l-politika tiegħu li jidħol f'konsultazzjonijiet sħiħa biex iħares l-interess tan-nies tax- xogħol kollha u tal-familji tagħhom, iżda m'huwiex lest li jaċċetta li jittieħdu deċiżjonijiet li jista' jkollhom impatt soċjali wiesa' mingħajr ma jsiru l-konsultazzjonijiet u tingħata l-approvazzjoni meħtieġa.".

Jien ma nsib xejn ħażin f'din l-istqarrija imma wieħed isib ħafna x'jgħid meta jiġi biex jitkellem fun in-nollijiet li wieħed irid iħallas biex jaqsam bejn Malta u Għawdex permezz tal-vapuri tal-Gozo Channel Co. Ltd.

Jiena ma nippretendix li biex taqsam bejn Malta u Għawdex għandek tħallas daqs kemm tħallas biex taqsam minn Tas-Sliema għall-Belt Valletta, pero' wieħed mhux biss irid iħares lejn l-aspett kummerċjali u dak ekonomiku imma wkoll lejn l-aspett soċjali u ma jridx jagħmilha diffiċli li wieħed jaqsam bejn gżira u oħra.

U jekk naqblu fuq dan, allura rridu nittraduċu l- interpretazzjoni li qed nagħti f'affarijiet li huma konkreti u li jagħtu riżultat.

GĦalhekk, Madam Speaker, meta jkun hemm talba għal żieda fin-nollijiet tax-char-a-bancs quddiem l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku - liema awtorita' twaqqfet mill-Gvern Nazzjonalista bil-ħsieb li jkollha verament l- awtorita' fuq l-aspetti tat-trasport, u nittama li tkompli tespandi u ma jsirx kif qal l-Onor.

Schembri Adami - allura għandhom jibdew mill-ewwel il- mekkaniżmi ta' l-Istat, dawk soċjali u m'humiex, biex wieħed jara jekk din it-talba tkunx ġustifikata jew le, u jekk tkun ġustifikata wieħed għandu jara wkoll x'se jieħu lura f'sens ta' servizz aħjar.

Ċertament li meta kienu għolew in-nolijiet tal-bastimenti li jaqsmu bejn Malta u Għawdex, ma kienx hemm dan l-atteġġament.

F'dan il-każ la kien hemm dan l-approach u wisq inqas kien hemm negozjati biex wieħed jara daqsxejn x'se jkun l-impatt taż-żieda fin-nollijiet fuq il-pubbliku.

GĦalhekk nittama li xi darba jkollna l-opportunita' f'dan il-Parlament li niddiskutu dan is-suġġett fit- tul, għaliex verament hemm bżonn li dan isir.

Rigward it-trasport fuq l-art nixtieq niġbed l-attenzjoni tal-Ministru li fil-bord ta' l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku m'hemm l-ebda membru li huwa Għawdxi.

Jiena dejjem ngħid illi f'dawn il-bordijiet nazzjonali huwa utli ħafna li jkollok membru Għawdxi għaliex dan ikun jista' jifhem aħjar is-sitwazzjoni u fl-istess ħin ikun jista' jfiehem aħjar lil ħaddieħor xi tkun is-sitwazzjoni ġewwa Għawdex.

Imma mhux talli m'hemm l-ebda membru Għawdxi fuq dan il-bord, talli għalkemm il-liġi li waqqfet l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku tikkontempla li fost erba' kumitati eżekuttivi u konsultattivi li għandhom jitwaqqfu għandu jkun hemm wieħed minnhom allokat għal Għawdex, dan il-kumitat għadu ma twaqqafx.

L-iskop ta' dan il-kumitat huwa biex wieħed ikollu struttura li permezz tagħha tkun tista' tagħmel id- diskussjonijiet, tieħu miżuri u twettaq il-politika neċessarja.

Dwar dan il-kumitat għamilt anke mistoqsija lill-Ministru, u qalli li dak huwa kumitat li għad irid jitwaqqaf u għalhekk nagħmel appell biex dan jitwaqqaf għaliex ikun ferm aħjar kemm għall-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku kif ukoll għas-servizz innifsu li jingħata ġewwa Għawdex.

Barra minn hekk bit-twaqqif ta' dan il-kumitat ikun hemm xi ħaġa stabilita li wieħed irid jagħti kasha u fl-istess ħin ikun hemm connection diretta ma' l- Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku.

Meta aħna konna fil-gvern ħdimna ħafna ma' l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku biex naraw li f'Għawdex ikollna uffiċċju u anke impjegati biex wieħed ikun jista' jagħti dan is- servizz tant importanti b'mod aħjar milli kien qed jigħata.

Il-ministeru għal Għawdex kien minn ta' quddiem biex jara li dawn l-affarijiet isiru, u fil-fatt saru.

Irrid ngħid ukoll, Sur President, li proprju bħal-lum għaxar snin kien sar agreement bejn l-assoċjazzjoni tas-sidien tal-Gozo buses u l-ministeru għal Għawdex, li permezz ta' dan il-ftehim in-numru tal-karozzi tal-linja ġewwa Għawdex tela' minn 24 għal 39, u beda proċess ta' kuntatt li kien ilu nieqes 20 sena.

Qabel ma kien hemm l-ebda kuntatti, jew il-kuntatti li kien hemm kienu kollha kuntatti li jinħallu mill-ewwel.

Dik kienet is- sitwazzjoni li sibna għaxar snin ilu.

Imma bil-mod il-mod is-sitwazzjoni bdiet tinbidel u fil-fatt illum il-ġurnata hemm sitwazzjoni ħafna aħjar milli qatt kien hemm qabel għaliex hemm infrastruttura amministrattiva u hemm il-mezzi li permezz tagħhom wieħed ikun jista' jtejjeb is-servizz kif inhu mixtieq u mistenni mill-pubbliku.

Sur President, jiena nagħlaq billi ngħid li s-servizz tat-trasport bil- baħar u s-servizz tat-trasport fuq l-art għandhom ikunu komplimentari għaliex is-servizz tal-buses f'Għawdex ma jistax ikompli jikber jekk ma jikbirx dak bil-baħar.

Jiġifieri biex tkun tista' tagħti aktar xogħol lill- buses f'Għawdex, hemm bżonn li ġġib aktar nies, u dawn in-nies bil-baħar trid iġġibhom.

Dawn huma servizzi komplimentari, fis-sens li wieħed jieħu mingħand l-ieħor, u allura bilfors trid tagħtihom l-istess importanza.

Madam Speaker, jiena ħassejt li kelli nitkellem dwar l-aspett tat- trasport bil-baħar għaliex ninsab konvint li dan il-mezz ta' trasport għandna nħarsu lejh mill-istess nuċċali li nħarsu lejn it-trasport fuq l- art, għaliex it-trasport bil-baħar huwa trasport pubbliku wkoll.

GĦalhekk jiena nħalli dan il-ħsieb għad-deliberazzjoni ta' din il-Kamra biex wieħed jibda jindirizzah u jitkellem fuqu iktar ta' spiss sakemm isib l-aħjar formula għal dan il-pajjiż.

Grazzi.

THE DEPUTY SPEAKER (Onor. Michael Bonnici): Iktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Carmelo Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Sur President, l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku għandha importanza primarja minħabba li kważi l-aspett ta' l- ivjaġġar kollu f'pajjiżna jaqa' taħt il-kappa ta' din l-awtorita'.

Nixtieq nibda billi ngħaddi xi kummenti fuq is-servizz mogħti mill-karozzi tal- linja.

Dan huwa settur li spiss jiġi kkritikat u din il-kritika ġieli tkun ġusta u ġieli tkun esaġerata.

Fir-rapport li ġie ppreżentat quddiem il-Parlament insibu li ġew aġġornati u mtejba diversi rotot.

Dan huwa tajjeb u għandu jkompli sabiex il-pubbliku in ġenerali, kemm jista' jkun, jiġi mħajjar aktar juża dan is-servizz.

Ftit jiem ilu konna qegħdin niddiskutu liġijiet oħra li, direttament jew indirettament, jolqtu l-qasam tat-trasport, u tkellimna dwar l-ammont kbir ta' karozzi li hawn fit-toroq tagħna.

Jiena nemmen li jekk il-pubbliku jingħata servizz aħjar u jiġu ntrodotti aktar rotot, dan l-ammont kbir ta' karozzi fit-toroq tagħna jonqos għaliex jibda juża aktar it-trasport pubbliku.

Barra minn hekk, hemm bżonn li nsibu sistema fejn ix-xufiera ma jibqgħux jaħdmu sigħat twal, u allura naqbel ma' l-Onor.

Schembri Adami li dawn għandhom jibdew jaħdmu fuq bażi ta' shift u b'hekk jonqsulhom in-numru ta' sigħat li jaħdmu f'ġurnata waħda.

Dan jista' wkoll jgħinna biex nevitaw ċerti perikli għaliex meta sewwieq jagħmel ammont ta' sigħat isuq, iktar hemm ċans li jitlef il- konċentrazzjoni u jikkawża xi aċċident.

Wieħed irid jgħid, Sur President, li x-xufiera tal-karozzi tal-linja barra r-responsabbilita' tagħhom infushom huma responsabbli wkoll mill- passiġġieri li jkun hemm rekbin fil-karozza.

Għalhekk filwaqt li huwa tajjeb li wieħed ikompli jtejjeb is-servizz għall-pubbliku u jintroduċi rotot ġodda, ikun tajjeb ukoll li ntejbu l-kondizzjonijiet tax-xogħol tax- xufiera.

Xi wħud mix-xufiera jiġu kkritikati għall-mod goff li bih iġibu ruħhom mal-passiġġieri u li ma jagħtuhomx l-għajnuna meħtieġa.

Jiena ngħid li wieħed mill-fatturi li jista' jwassal għal dan l-atteġġament huwa li l- ġurnata tax-xogħol tax-xufiera hija twila wisq.

Allura jekk ikun hemm tibdil fl-iskedi tax-xogħol tagħhom u jitnaqqsilhom il-ħin tax-xogħol jista' jingħata servizz aħjar u jinbidel l-image li sfortunatament għandhom ix-xufiera.

Sur President, il-Gvern Nazzjonalista kien qed jaħseb biex sa l-1996 iġib 100 karozza tal-linja ġodda.

Imma minkejja li sar ħafna paroli u ħafna studji, fil-prattika ma sar xejn u barra minn hekk dawn il-paroli u studji qanqlu akkużi ta' skandli.

Biżżejjed wieħed isemmi l-mod kif kienu se jinxtraw il-makni tal-biljetti tal-karozzi tal-linja.

Wieħed irid jgħid ukoll li minn dawn il-100 karozza tal-linja ġdida li kellhom jiġu sa l- 1996, waslu ħamsa biss u dawn ġew fi żmien Gvern Laburista, grazzi għall- ħidma mill-Ministru u mill-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku, b'mod speċjali miċ-chairman, is-Sur Reno Calleja.

Huwa tajjeb li wieħed jirrimarka s-suċċessi li saru fl-aħħar sena mill-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku pero' wieħed ma jridx jieqaf hemm imma jrid ikollu iktar forza biex ikompli bit-tibdil li hemm bżonn isir bil-mezzi li għandna.

Inutli ngħidu li rridu nġibu karozzi lussużi meta m'għandniex il-mezzi biex inġibuhom.

Sfortunatament il-Gvern Laburista ma tantx sab sitwazzjoni finanzjarja tajba sabiex ikun jista' jagħmel dak li xtaq u li ħaseb.

Qed nieħu gost li qed ikun hemm diversi konsultazzjonijiet mal-kunsilli lokali u nħeġġeġ sabiex l-awtorita' tkompli b'dawn id-diskussjonijiet minħabba li l-kunsilli lokali jkunu jafu iktar il-bżonnijiet taċ-ċittadini tal-lokal tagħhom.

Punt ieħor li xtaqt inqajjem dwar il-karozzi tal-linja huwa li meta nippjanaw biex inġibu karozzi tal-linja ġodda, huwa importanti li naraw li dawn ikunu jgħoddu għal pajjiżna.

Nafu li f'pajjiżna għandna ħafna toroq dojoq u għalhekk tajjeb li nżommu f'moħħna li ma nistgħux nibqgħu nġibu karozzi tal-linja li bilkemm jgħaddu mit-toroq tagħna.

Tajjeb ukoll li l- Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku tibda taħseb għal metodi ġodda ta' trasport li jkunu environment-friendly sabiex nagħmlu inqas ħsara lill- ambjent tagħna.

Jiena m'iniex qed ngħid li dan għandu jsir is-sena d- dieħla jew ta' warajha, imma jkun tajjeb li jkun hemm kumitat fi ħdan l- Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku sabiex jibda jaħseb għal dan.

Sur President, dwar il-minibuses nixtieq ngħid li s-servizz mogħti minnhom għandna nisfruttawh aħjar, fis-sens illi jista' jkun mezz ta' trasport għall-persuni b'diżabilita'.

Għaliex qed ngħid dan?

Qed ngħid dan għaliex jidhirli li f'pajjiżi Skandinavi persuni b'diżabilita' jiġu offruti dan it-tip ta' servizz minn minibuses li jkunu attrezzati sabiex ikunu jistgħu jġorru lil dawk il-persuni li ma jkunux jistgħu jitilgħu l- karozzi tal-linja, speċjalment dawk li jkunu f'wheelchair.

Jekk jiġi ntrodott dan it-tip ta' servizz, jiena ngħid li l-Awtorita' dwar it- Trasport Pubbliku, il-Gvern u kif ukoll is-sidien jiffrankaw ħafna flus għaliex ma jkunx hemm bżonn li tibdel il-karozzi tal-linja kollha ma' oħrajn li jkunu aċċessibbli għal kulħadd.

Fil-fatt, l-awtorita' ftit taż- żmien ilu tat permess sabiex ikun hawn tail-lift vans sabiex persuni li huma inqas ixxurtjati minna u li ma tantx jistgħu jagħmlu użu mill-karozzi tal-linja, ma jkunux imxekkla milli jgħixu ħajja indipendenti u normali.

Dan huwa pass fid-direzzjoni t-tajba u wieħed għandu jifraħ lill-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku u jawgura li tkompli taħdem sabiex dawn il- persuni ma jispiċċawx traskurati.

Fil-ftit ħin li baqagħli, Sur President, nixtieq nitkellem dwar is- servizz tat-taxis.

Kif qal l-Onor.

Schembri Adami, kien pass tajjeb li x- xufiera tat-taxis fil-MIA ġew organizzati aħjar għaliex dan il-pass daħħal aktar dixxiplina fost l-istess xufiera.

Bħax-xufiera tal-karozzi tal- linja, dawn ma tantx għandhom isem tajjeb maċ-ċittadini tagħna u ma' ċerti turisti u allura wieħed bilfors ikollu jaħdem sabiex ineħħi l-image ħażina li wħud minnhom taw.

Ikun tajjeb ukoll li din is-sistema li qed jaħdmu biha x-xufiera tat-taxis fil-MIA tiġi estiża għal postijiet oħrajn b'mod li t-taxis jużawhom anke l-Maltin għaliex ikunu jafu li mhux se jiġu misruqa mix-xufiera u b'hekk l-istess xufiera jkollhom qligħ akbar.

Nerġa' ngħid, dan kien tibdil li ried ċertu kuraġġ biex isir pero' nħeġġeġ sabiex din is- sistema tiddaħħal f'kull post li fih jingħata s-servizz tat-taxis.

Sur President, hemm bżonn li f'dan is-settur l-enforcement jiġi msaħħaħ.

Barra minn hekk għandu jkun hemm aktar edukazzjoni għax-xufiera u għal dawk kollha nvoluti f'dan is-settur għat-trasport pubbliku għax b'hekk biss nistgħu ntejbu dan is-servizz.

Nixtieq nifraħ lill-bord ta' l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku, b'mod speċjali liċ-chairman, is-Sur Reno Calleja, li flimkien mal-Ministru Joe Debono Grech, ħadmu b'kuraġġ biex l- awtorita' setgħet tikseb dawn is-suċċessi f'din l-aħħar sena.

Għalhekk nawgura lill-bord tad-diretturi li jkompli jaħdem b'aktar ħeġġa, kif għamel sa mill-bidu ta' din is-sena, ħalli permezz t'hekk jitjieb is-servizz u tikber l-effiċjenza.

Fl-aħħarnett nappella lix-xufiera kollha kif ukoll lil dawk il-persuni nvoluti f'dan il-qasam tant importani sabiex ma jibżgħux mit-tibdil.

Bosta drabi, aħna l-Maltin nibżgħu mit-tibdil iżda t-tibdil huwa meħtieġ u għandu jsir kemm għall-ġid tal-pubbliku li jagħmel użu minn dan is-servizz kif ukoll għax-xufiera u għall-persuni l-oħrajn li huma involuti fil-qasam tat- trasport pubbliku.

Grazzi.

THE DEPUTY SPEAKER: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) La m'hawnx aktar rimarki, nistieden liIl-Ministru Debono Grech jgħaddi għall-winding- up.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Sur President, naħseb li kulħadd jaqbel illi dan huwa settur li għandu d-diffikultajiet tiegħu.

Ħalli nibda minn dak li qal l-Onor.

Tabone, meta qal li dan is-settur jiġbor fih ukoll it-trasport bil- baħar.

Fil-fatt dan jiena għidtu fl-intoduzzjoni tiegħi imma rridu nżommu f'moħħna illi l-Gozo Channel Co. Ltd. hija kumpannija awtonoma li taqa' taħt ir-responsabbilta' tal-ministeru tiegħi.

Għalkemm qabel qatt ma kien hawn diskussjoni dwarha, jiena lest li 'l quddiem jekk ikun hemm ċans nagħmlu diskussjoni għaliex huwa importanti li nagħmlu dan.

Naqbel ukoll li fuq il-bord ta' l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku għandu jkun hemm rappreżentanza Għawdxija u fil-fatt fuq il-bord tal-Gozo Channel Co. Ltd. hemm membru Għawdxi.

Għal dik li hija kummissjoni li għandha x'taqsam mat- trasport f'Għawdex, ikolli nammetti li din ma ġietx imwaqqfa bi żvista u forsi anke b'nuqqas min-naħa tagħna.

Jiena nemmen li l-problemi ta' Għawdex huma differenti ħafna mill- problemi ta' Malta għaliex la tkun maqtugħ bil-baħar bilfors ikollok xi problemi.

Anke Malta li hija maqtugħa għaliha waħedha għandha dawn il- problemi, u Allaħares ma kienx hawn it-trasport bil-baħar u bl-ajru għax kieku addio l-komunikazzjoni ma' l-Ewropa u l-Afrika ta' Fuq!

Għalkemm kien hawn min qal li jiena nobgħod lill-Għawdxin - dan ma jistax ikun għax ili nitla' Għawdex mill-1959 u tlajt waħdi u nżilt biż-żieda! - il-Gvern preżenti ra li jeżistu d-diffikultajiet għall-Għawdxin u mill-ewwel ħa l- passi biex jindirizza din il-problema.

Sur President, lili attakkawni li kont nikkritika l-fatt li kienu għadhom ma ġewx il-buses il-ġodda.

Jien mhux dan biss kien idejjaqni, għaliex xejn ma kont kuntent bil-mod kif kien qed jitmexxa l-ministeru tat-trasport u portijiet meta kien responsabbli għalih l-Onor.

Michael Frendo.

Meta kont shadow minister ta' l-agrikoltura, kont nieħu pjaċir nitkellem ma' l-Onor.

Censu Galea għaliex it-tnejn nifhmu f'dan ix-xogħol.

Ma rridx ngħid li l- Onor. Galea ma jifhimx fit-trasport pubbliku imma xtaqt li qed nindirizza lill-Onor.

Frendo ħalli ngħidlu x'taħwid ħalla warajh fil-ministeru.

U matul dawn l-aħħar xhur xbajt nistiednu jiġi jara t-taħwid li ħalla warajh.

It-taħwid li għandi fuq il-kuntratt tal-Gozo Channel Co. Ltd. huwa xi ħaġa li ġġennen lil kulħadd.

La ħadd jaf għal xiex dħalna f'dan il- kuntratt u lanqas min se jħallas għal dan il-kuntratt.

Dan il-kuntratt sar qisu xi ltim!

Tkellem lit-tali jgħidlek li hu kemm iffirma biss u tkellem lill-ieħor jgħidlek li m'għandux x'jaqsam.

Basta kulħadd jieħu r-ritratti biex jidher fil-gazzetti!

Il-kollega tiegħi l-Onor.

Anton Tabone tkellem dwar in-nollijiet li wieħed irid iħallas biex jaqsam bejn Malta u Għawdex.

Jiena ngħidlu li dawn in-nollijiet kellhom jogħlew fi żmien Gvern Nazzjonalista, u dan tixhdu intervista li kienet saret maċ-chairman ta' dak iż-żmien, is-Sur Pawlu Abela.

Skond ma kien ġie rrapportat fuq il-ġurnal "In-Nazzjon", meta s-Sur Pawlu Abela ġie mistoqsi jekk huwiex veru li n-nol se jogħla, huwa wieġeb li l-kumpanija bilfors trid tirrevedi t-tariffi jekk mhux b'mod immedjat għallinqas meta jibdew jinbnew il-bastimenti l-ġodda.

Dan mhux jien għidtu imma l-ex-chairman Pawlu Abela f'intervista li kienu għamlulu l- ġurnalisti ta' "In-Nazzjon".

F'din l-intervsita, is-Sur Abela kien qal ukoll li se jkun hemm investiment ta' ¥2 miljun għall-proġett taċ-Ċirkewwa u ¥1.5 miljun għal dak ta' l-Imġarr u li l-kumpannija hija idonea biex taħdem bejn Malta u Sqallija.

Imma min waħħalhielna f'moħħna li l- kumpannija tista' taħdem bejn Malta u Sqallija?

Biex se taħdem din?

Bid- dgħajjes tal-qlugħ!

It-tliet vapuri li hemm ordnati m'humiex tajbin biex jaħdmu għal Sqallija.

U meta jiena staqsejt jekk huwiex possibbli li naraw li wieħed minnhom jinbena b'mod li jkun jista' jaħdem għal Sqallija, qaluli li biex dan isir irid isir tibdil fil-kostruzzjoni li jiswa 'l fuq minn ¥400,000.

Sur President, taf li l-kumpannija ntrabtet li ż-żebgħa bilfors irridu nixtruha minn banda waħda u tiddeċiedi l-kumpannija barranija minn fejn tinxtara?

Taf li jekk xi wieħed mill-vapuri jmurlu xi shaft li jiswa madwar ¥0.5 miljun irridu bilfors inġibuh mingħand din il-kumpannija?

Dawn il-vapuri kienu se jiswew il-miljuni tal-liri u biex jipprovaw inaqqsu l- ispiża bdew jagħmlu l-pajpijiet tal-landa jew tal-ħadid.

Imma mbagħad irrealizzaw li dawn isaddu u allura bdew jagħmluhom tar-ram u l-ispiża reġgħet bdiet tiela'.

Imbagħad qalu li aħjar inaqqsu mill-apparat ta' l- air-conditioning.

Qalulna wkoll li dak iż-żmien kien intlaħaq ftehim maċ-chairman tal-Malta Shipbuilding biex dawn il-vapuri jinbnew mill-ħaddiema tax-Shipbuilding imma minn dan ma ġara xejn.

Din hija s-sitwazzjoni li sibna, u għalhekk nistieden lill-Onor.

Tabone u lill-membri Għawdxin, flimkien max-shadow minister, biex jiġu jaraw it-taħwid li hemm fil-kuntratt tal-vapuri tal- Gozo Channel Co. Ltd.

Min iffirma dan il-kuntratt, seraq lill-poplu Malti.

Jiena ma naħsibx li l-Onor.

Tabone kien jaf b'dawn l-affarijiet - Allaħares kien jaf bihom u ma tkellimx! - imma ma nistax ngħid aktar minn hekk.

Xi ngħidu mbagħad għaż-żewġ vapuri li l-Gozo Channel Co. Ltd. għandha bħalissa?

Biex dawn inxtraw kienet marret delegazzjoni barra minn Malta u l-ewwel li qalulna kien li dawn il-vapuri ma kenux tajbin għalina.

Imma meta l-istess delegazzjoni rritornat lura Malta l-folja nqalbet u qalulna li se jixtruhom bi ¥300,000.

Wara dawn l-istess vapuri biegħuhom b'¥1.5 miljun, u dan wara li qalu li ma kenux tajbin!

Qalulna wkoll li meta għollejna n-nol tal-vapuri wrejna li m'għandniex kuxjenza soċjali.

Imma dan tant m'hu minnu xejn li lill-Għawdxin li jużaw dan is-servizz il-Gvern qed jissusidjahom b'madwar ¥1 miljun.

U għandna nkunu rġiel biżżejjed u ngħiduh dan.

Jiena nemmen li bejn Malta u Għawdex għandu jkun hemm trasport adegwat imma ma nemminx li għandu jkun hemm il- ħela bħal meta nxtara l-hover marine u ħallejnih jiddeterjora għaliex ma stajniex nagħmlu użu minnu.

L-istess Pawlu Abela kien jaf li dan m'huwiex vijabbli tant li, meta ġejna biex inbiegħuh u staqsewh x'tip ta' hover marine hu, qalilhom li m'huwiex tajjeb għaliex jekk ir-riħ ikun force - 4 lanqas fis-sajf ma jaħdem.

Dawn huma l-affarijiet li sibt ma' wiċċi f'dak li jirrigwarda l-Gozo Channel Co. Ltd.

Ngħaddi issa biex nitkellem dwar il-karozzi tal-linja.

L-ex-Ministru Michael Frendo fil-budget ta' l-1995 kien qal li sa l-aħħar ta' l-1996 kellhom jiġu 100 karozza tal-linja ġdida.

Issa biex iġġib 100 karozza tal- linja dawn trid tordnahom sena u nofs qabel.

GĦalhekk nistieden lill-Onor.

Frendo, jekk inhu raġel, jiġi hawn u jgħid jekk dawn kenux ordnati jew le.

Niftakru wkoll li l-ewwel qalulna li dawn se jġibuhom low-floor, imbagħad marru Birmingham u qalu li se jġibuhom super-low-floor.

Barra minn hekk, biex dawn ikunu jistgħu jinxtraw, l-ewwel qalu li l-gvern se jagħti sussidju ta' ¥20,000 u f'daqqa waħda qalu li s-sidien għandhom joħorġu ¥13,000 u l-gvern joħroġ il-kumplament.

Imma żgur li l-poplu Malti m'huwiex kapaċi jlaħħaq ma' dawk il-miljuni ta' liri f'sussidju.

Kif jista' jkun li tagħti dawk is-sussidji kollha u l-poplu Malti ma jieħu xejn lura!

Sur President, meta jiena sirt ministru kont staqsejt liċ-chairman biex jgħidli fejn huma l-¥5 miljun li ġew ivvotati bħala sussidju bijex jinġiebu l-100 karozza tal-linja u qalli li ħamsa biss hemm ordnati u mhux 100.

Issa dawn suppost li sa l-aħħar ta' l-1996 kellhom ikunu hawn, u kieku veru kien hemm 100 ordnati allura kienu jiġu l-100 u mhux ħamsa.

Dawn ġew għax kienu ordnati u għaliex il-flus kienu diġa' tħallsu imma l-95 l-oħra ma setgħux jiġu għaliex ma kenux ordnati.

Issa f'dan iż-żmien konna f'sitwazzjoni ta' money no problem, jiġifieri ma nafx kif ma kienx hemm flus ivvotati biex jinxtraw kollha.

Tajjeb li wieħed jgħid ukoll li l-bord li hemm issa kellu jirranġa ħafna affarijiet għaliex kien hemm flus ivvotati għal ħaġa u marru għal ħaġa oħra u kellu jitħabat ħafna biex jibda jpaċi d-dejn li kellha l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku.

Sur President, kien hemm min qal li aħna sibna kollox lest, pero' biżżejjed insemmu n-numru ta' bus despatchers li l-promotion tagħhom kienet ilha miżmuma żmien.

Kellna nkunu aħna biex tajnihom din il-promotion u rranġajna l-anomaliji li sibna.

Ħafna qed igergru għaliex ċaqlaqnihom min- naħa għall-oħra u tajjeb ngħid li aħna ħadna din il-miżura għaliex, għalkemm il-maġġoranza tal-bus despatchers jagħmlu xogħlhom sewwa, hemm wħud li ma jagħmluhx u dan aħna ma nistgħux naċċettawh.

Il-kollega tiegħi jaf li x-xufiera tal-karozzi tal-linja suppost jaħdmu fuq roster ta' day in day out.

Imma jaf li sibna karozzi tal-linja li suppost ikunu qegħdin fuq il-venda u qatt ma jkunu hemm għaliex ikunu qegħdin jaħgmlu xogħol extra, bħal meta jġorru lin-nies għal coffee morning?

Dwar dan ħadna passi u qegħdin nieħdu passi wkoll dwar dawk ix-xufiera li jħallu lin-nies jistennew fuq l-istages.

Ma jistax ikun li nibqgħu nittolleraw li xufier jibqa' għaddej u jħalli lin-nies li jkunu għadhom kif spiċċaw mix-xogħol fuq l-istage qisu ma ra lil ħadd.

Nixtieq ngħid ukoll, Sur President, li 'l quddiem ix-xufiera li jaħdmu fit-trasport pubbliku se jibda jkollhom liċenzja apposta li fuqha jrid ikollhom in-numru tal-ktieb tax-xogħol, u meta jmorru l-bus despatchers jew uffiċjali oħra li għandhom x'jaqsmu mat-trasport pubbliku jridu juruhielhom.

Anke jekk imur xi uffiċjal tal-labour office u jitolbu l- liċenzja li turi li hu bus driver, dan irid jurih din il-liċenzja u jekk xi xufier jiddeċiedi li jitlaq minn dan ix-xogħol, din il-liċenzja jrid jirritornaha l-labour office u ma jibqax jidher bħala bus driver.

Kulħadd jaf li għandna nies li jirreġistraw għax-xogħol u fl-istess ħin jaħdmu ta' bus drivers.

Nafu wkoll li jkun hemm xufiera li jmorru jieklu jew jagħmlu xi qadi ieħor u minflokhom jitfgħu lit-tifel jew lil xi ħaddieħor li lanqas biss ikollu liċenzja biex isuq karozza tal-linja.

Ma jistax ikun li nibqgħu nittolleraw dawn l-affarijiet.

Fil-fatt l-Awtorita' dwar it- Trasport Pubbliku ħadmet ħafna biex neħħiet ċerti nies li m'humiex denji li jkollhom liċenzja biex jaħdmu bħala xufiera fuq il-karozzi tal-linja.

Hawnhekk m'iniex qed nirriferi għal dawk li forsi żbaljaw darba u weħlu l- ħabs, għax dawn għandhom dritt jaħdmu wkoll.

Imma jista' jkun hemm min qatt ma kien il-ħabs imma xorta waħda m'huwiex tajjeb biex ikun xufier; u jiġġieldulna kemm jiġġieldulna, lil nies bħal dawn m'aħniex se nħalluhom jaħdmu fuq il-karozzi tal-linja, għax b'hekk biss nistgħu nirranġaw is- servizz tat-trasport pubbliku.

Rigward il-minibuses irrid ngħid li l-problemi li għandna ilhom ikaxkru minn żmien l-amministrazzjoni preċedenti.

Ta' min jgħid li l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku offriet lill-koperattiva biex in-numru tal- minibuses jiżdied bi 23.

Dwar dan qbilna, imma l-probelmi ma jieqfux hemm għaliex mill-ewwel inqagħlet il-problema tas-seating capacity.

B'xi mod din solvejniha għaliex tellajniha għal 16, pero' jridu aktar.

Barra minn hekk nqala' ntopp ieħor għaliex dawn iridu li jkollhom il-monopolju fil- ġarr tat-tfal ta' l-iskejjel tal-gvern.

(Interruzzjonijiet) Dik ma taqax taħt il-ministeru tiegħi.

Mela aħna se ngħidu li wieħed bilfors irid jirkeb ma' dak!

Din ma nistgħux nagħmluha.

Aħna komplejna fejn ħallejtu intom.

(Interruzzjonijiet) Il-liberalizzazzjoni saret għall-coaches u dik komplejna fuqha u ma rtirajna xejn.

Dik ġiet in vigore skond kif kien miftiehem u mexxejniha.

Rigward il-kwestjoni max-xufiera tal-vannijiet il-bojod, lil dawn mhux biss tajnihom il-permessi li kellhom imma wasalna fi ftehim - jiddispjaċini li din il-gazzetti tan-naħa l-oħra ma ġabuhiex - li nniżlulhom id-dazju minn 48% għal 30%, u dan bl-għajnuna tal-Ministru tal-Finanzi.

Imbagħad dawn talbuna biex iġibu vannijiet b'seating capacity li jvarja u anke fuq dan imxejna.

(Interruzzjonijiet) La ma' tal-coaches u lanqas mar-rent-a-car association m'għandna xi tilwima.

Kif qal l-Onor.

Carmelo Abela, nista' nikkonferma li l-problema tat- trasport għal persuni b'diżabilita' ndirizzajniha wkoll.

Naturalment m'aħniex se naċċettaw li biex wieħed iġib vann għal persuni bi bżonnijiet speċjali nagħtuh il-monopolju, u lanqas se naċċettaw li vannijiet għal persuni bi bżonnijiet speċjali jintużaw għal skopijiet oħra.

Fejn sibna sitwazzjoni ta' monopolju, bħal fil-każ tal-minibuses u fil-każ tal-karozzi tal-linja, ħallejna s-sitwazzjoni kif kienet iżda żgur li m'aħniex se nikkreaw monopolji ġodda.

U rrid nagħmilha ċara li m'hemm l-ebda ħsieb li nneħħu dawn il-monopolji.

(Interruzzjonijiet) Qed isemmuli l-coaches ta' Għawdex.

Aħna għidna li s-settur tal-coaches f'Għawdex se jiġi lliberalizzat fis-sena 2000.

B'daqshekk ma jfissirx li fejn nistgħu nirranġaw l-affarijiet ma nirranġawhomx, kif għamilna anke din is-sena, għalkemm għad għandna ċerti loose ends.

Huwa veru li l-Maltin llum qegħdin jitilgħu bil-karozzi tagħhom imma aħna m'aħna se nħallu l-ebda racket.

(Interruzzjonijiet) Ta' min jgħid li l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku mill-1995 sa l-1996 wirtet arretrati ta' ¥104,339 f'PAYE u NI contributions u fl-1996/97 kellha tagħti l-ammont ta' ¥168,924.

Sal-lum dawn l-ammonti tħallsu kollha.

Niġi issa biex nitkellem dwar il-bus termini u nibda b'dak ta' Buġibba.

Infakkar li l-pjanta ta' dan il-bus terminus kienet ġiet approvata mill- Awtorita' ta' l-Ippjanar wara li qablu magħha l-Kunsill Lokali ta' San Pawl il-Baħar flimkien ma' l-action committee ta' Buġibba.

Niftakar li l-Prim Ministru kien fetaħ wirja - konna preżenti jiena u l-Ministru tat-Turiżmu - li fiha kien hemm il-pjanti ta' kif ġej il-bus terminus li, kif għidt, kien diġa' approvat iżda b'pika l-Awtorita' ta' l-Ippjanar qiegħda tgħid li minflok jiġi wiċċu 'l "hemm" jiġi wiċċu 'l "hawn" u aħna m'aħniex qed naqblu ma' dan.

Aħna rridu li jkollna bus terminus li jkun internazzjonali u fejn it-turist jinqeda aħjar.

GĦandna l-ħsieb li jkollna tliet bus termini u 'l quddiem forsi jkollna erbgħa biex, jekk wieħed ikun irid imur Birżebbugia jew Wied il-Għajn, per eżempju, ma jkollux għalfejn joqgħod jidħol il-Belt u jaqbad karozza tal-linja oħra imma jibqa' sejjer dirett minn terminus għall-ieħor.

(Interruzzjonijiet) M'huwiex tort tagħna li l- bus terminus ta' Buġibba għadu ma nbediex.

Hija l-Planning Authority li żammet il-permessi.

(Interruzzjonijiet) Sewwa!

Mela jekk naħdmu mingħajr il-Planning Authority tgħajruna li qed nabqżuha u jekk ma naqblux mad- deċiżjoni tal-Planning Authority tgħidulna li qed nimpikaw!

Aħna m'aħniex nimpikaw; imma sempliċement qegħdin ngħidu li ma naqblux mad-deċiżjoni li ħadet.

Dwar il-bus terminus tal-Belt Valletta, l-Awtorita' ta' l-Ippjanar qaltilna li dan għandna nibnuh għal 20 sena u wara 20 sena naraw x'hemm bżonn jerġa' jsir.

Imma għaliex għandna nibnu bus terminus u wara 20 sena nwaqqgħuh biex nibnu kollox mill-ġdid!

Dak ikun ħela ta' flus.

Qalulna wkoll li ma jistax ikun li nlestuh din is-sena, imma kieku ħallewna nibdew ix-xogħol kieku dan il-bus terminus wasal biex jitlesta.

GĦaliex aħna kellna f'moħħna li nibnuh fi tliet fażi u fi tliet snin kien ikun lest.

Imma dan għadu ma nbediex għax il-Planning Authority żammitilna l-permess.

(Interruzzjonijiet) Jekk intom tagħtuna l-power li nibqgħu għaddejjin mingħajr il-permess tal-Planning Authority aħna lesti li nagħmluh dan, imma mbagħad ma tridux tiġu hawn u toqogħdu tgħajruna li qbiżna lill-Planning Authority!

Jiena ma tantx nieħu pjaċir bil-burokrazija, iżjed nieħu pjaċir li jekk għandna nagħmlu xi ħaġa nagħmluha.

(Interruzzjonijiet) Taħseb li jiena nieħu pjaċir niġi quddiem dan il-Parlament u ngħid li ġejt miżmum mill-Planning Authority milli nibni dan il-bus terminus?

Iżjed ikun pjaċir tiegħi kieku niġi hawnhekk u ngħidilkom li l-bus terminus tlesta.

Mela jekk isir bus terminus se jgawdu minnu l-Laburisti biss?

Mhux għall-Maltin kollha se jsir?

Jekk ikun hemm ħaġa tajba mhux il-pajjiż kollu se jgawdi?

Sur President, il-kollegi tiegħi tan-naħa l-oħra rawhom il-pjanti tal-bus terminus tal-Belt u naħseb li jaqblu mal-mod kif inhu ppjantat imma, kif jaf il-kollega tiegħi, li hu perit, trid tgħaddi minn martirju biex l- Awtorita' ta' l-Ippjanar toħroġlok il-permess.

Flimkien mal-Permanent Secretary u ma' l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku, għadni nitħabat biex forsi fl-aħħar jgħidu li għandna raġun u joħorġulna l-permessi meħtieġa.

Wieħed mill-intoppi li sibna kien li l-Awtorita' ta' l-Ippjanar riedet tibdel is-sit oriġinali għaliex qalet li trid sit daqsxejn ikbar.

Issa s- sit oriġinali huwa ta' 11,500 pied kwadru u dak li għażlet hija fih 11,200 pied kwadru, u safejn naf jien 11,500 huwa ikbar minn 11,200.

Mela issa minbarra l-misteri tal-fidi għandna wkoll il-misteri tal-Planning Authority!

Dawn huma fatti u meta kont qed nitkellem magħhom u qaluli dawn l-affarijiet jiena għidtilhom li lili mhux se jġennuni u qbadt u tlaqt 'il barra.

Din hi l-pożizzjoni li qegħdin fiha.

Dan huwa li qed iżommna milli nibnu l-bus termini u għalhekk ix-xufiera f'Buġibba u kif ukoll fil-Belt Valletta sal-lum m'għandhomx post diċenti fejn jieħdu biċċa ħobż.

Sur President, ngħaddi issa biex nitkellem dwar it-taxis.

Nibda billi ngħid illi lit-taxi drivers kulħadd kien jgħajjarhom għal xejn.

M'iniex ngħid li fost dawn ix-xufiera m'hemmx min hu ħażin imma kullimkien hemm il- ħażin u t-tajjeb.

Jekk tmur ġo fabbrika issib il-ħażin u t-tajjeb, jekk tiġi hawn issib il-ħażin u t-tajjeb u jekk tmur ġol-qorti wkoll issib il- ħażin u t-tajjeb.

Allura għaliex hemm xi wħud minnhom li m'humiex tajbin daqs l-oħrajn ma nirranġawlhomx!

F'dak li hu servizz mogħti mit-taxis, għamilna riforma li kulħadd iġġwadanja minnha.

Hemm min kien qed igorr għaliex ix-xogħol tat-taxis ġewwa x-Xatt kien ikkmandat minn tliet taxi drivers - kulħadd jaf għal min qed ngħid - u kulħadd jaf min kien jagħtihom il-power.

Ovvjament dawn ir-riforma ma riduhiex imma bis-saħħa ta' l- Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku, flimkien mas-surġent li hemm ix-Xatt - minn hawn nixtieq infaħħru għax-xogħol siewi li għamel - irnexxielna ndaħħlu d-dixxiplina li kien hemm bżonn u min ma riedx joqgħod għad- dixxiplina qalfatnih minn hemm u issa mexjin tajjeb.

Sur President, kellna wkoll kwestjoni mat-taxi drivers li jaħdmu ġewwa l- airport, għaliex uħud minnhom bdew jinsulentaw lil ċerti turisti.

Jiena tkellimt ma' l-assoċjazzjoni tagħhom u għidtilhom li jekk inkun naf li din saret darba oħra ħadd minnhom ma jidħol l-airport.

L-għada f'gazzetta lokali qrajna li l-Ministru Debono Grech qiegħed jhedded lit-taxi drivers li ma jħallihomx jidħlu l-airport mingħajr ma kellhom id-diċenza jistaqsuni għaliex ħadt dak l-atteġġament.

Jiena m'hu se nħalli lil ħadd jinsulenta lit-turisti, ikunu ta' liema nazzjonalita' jkunu.

Nixtieq nitkellem ukoll dwar iċ-ċitazzjonijiet.

Meta l-enforcement officers jagħmlu ċitazzjonijiet lil min jinqabad ipejjep fuq il-karozza tal- linja, suppost li dan meta jitla' l-qorti jiġi mmultat ¥5.

Issa, is-sabiħa hija li l-enforcement officer jitla' l-qorti u min jagħmel l-offiża ma jitlax, tiġi differita' għal darba oħra u tiġi tiswielek ¥200 jew ¥300.

Allura dan sewwa?

Jiena nħoss li l-qorti għandha tara li dawn l-affarijiet ma jibqgħux isiru.

Irrid ngħid li diġa' għandna abbozz ta' liġi ddraftjat li qiegħed għand l-Attorney General fejn qegħdin nipproponu li jitwaqqaf tribunal tat-traffiku, u din is-sena beħsiebna nressquh għad-diskussjoni f'dan il-Parlament.

Dan it-tribunal se jkun resposabbli mill-offiżi kollha li għandhom x'jaqsmu mat-traffiku u jekk it-tribunal jibgħat għal xi ħadd biex jidher quddiemu dwar xi offiża li jkun għamel u dan ifettillu ma jmurx, xorta waħda jeħel il-penali stipulata bil-liġi.

Imma se mmorru oltre minn hekk għaliex qegħdin ngħidu li meta wieħed jinqabad ipejjep fuq ix-char-a-banc ma jkunx hemm għalfejn tagħmillu ċitazzjoni imma jkun irid iħallas il-multa dak il-ħin u mbagħad jekk irid ifittixna bil-qorti.

Dan kulħadd ikun rah ipejjep u allura se jkun hemm uffiċjali li jkollhom il- poter li jiġbru l-multi dak il-ħin stess, bħalma jsir barra minn Malta.

Sur President, l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku matul din is-sena ħadmet ħafna imma mid-diskors li sar mill-Onor.

Membri tan-naħa l-oħra tal- Kamra wieħed jaħseb li m'għamlet xejn għaliex ħlief tmaqdir ma smajniex.

Ħadd ma semma d-diffikultajiet li kellha u li għad għandha.

Jiena nista' ngħid li din taħdem b'koperazzjoni kemm mal-pulizija kif ukoll mal- ministeri għaliex bilfors irid ikollok liaison, speċjalment mal-pulizija u mal-qrati.

Aħna qegħdin naħdmu sabiex kemm jista' jkun indaħħlu d- dixxiplina fost il-ħaddiema li jaħdmu fit-trasport pubbliku.

U dan ma jsirx billi ntellgħu lil dak u lill-ieħor il-qorti imma billi nedukaw lil kull min għandu x'jaqsam mat-trasport pubbliku, kif qed tipprova tagħmel l- Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku.

Imma mbagħad nippretendi li anke dawk li jużaw it-trasport pubbliku jkunu edukati.

Per eżempju, ġieli ssib xi wieħed li jitla' fil-karozza tal-linja u lix-xufier jagħtih ¥10 biex iżommlu l-fare - qisu ma jafx li l-fare huwa 11c, 12c jew 13c! - u dan meta d-driver ikun ilu sejjer mill-5.00 a.m. u allura ma tagħtihx tort jekk jibda jirrabja ma' dak li jkun.

Jiena ngħid li lid-drivers, kemm tal- buses, tal-minibuses u tat-taxis, għandna nġibulhom rispett għaliex dawn huma ħaddiema bħal ħaddieħor u joħorġu jaħdmu biex jaqilgħu l-ħobża ta' kuljum bħal ħaddieħor.

Jiena nħoss li lil dawn il-ħaddiema għandna niddefenduhom u l-pubbliku jrid jitgħallem ma jarax biss il-ħażin li jkun għamel wieħed imma jara t-tajjeb li jkun sar mill-maġġoranza.

Kif diġa' ntqal, Sur President, għadna bil-ħsieb li l-karozzi tal-linja nbiddluhom.

Kien hemm min ġie fuqi u staqsieni jekk jistax iġib il-karozza tal-linja direttament hu.

Jiena għidtlu li hemm l-ispecifications u li wieħed irid iħarishom - l-istess specifications li ġew ippubblikati fil- Gazzetta tal-Gvern -, pero' jekk hemm min irid iġib il-karozza tal-linja hu, aħna m'aħniex se ngħidulu le.

Kien hemm ukoll min staqsiena jekk jistax iġib karozzi second-hand pero' aħna m'għandniex il-ħsieb inġibu buses second-hand għaliex biex inġibu karozzi tal-linja ta' 20 sena ilu nibqgħu billi aħna.

Nista' ngħid li l-Gvern Laburista għadu għaddej bit- taħdidiet ma' ħafna aġenti u m'huwiex beħsiebu jagħmel kif kien se jagħmel il-Gvern Nazzjonalista, jiġifieri jintrabat li dawn il-karozzi tal-linja jinġabu bilfors mingħand it-tali kumpannija.

Aħna lill-ħaddiema qegħdin ngħidulhom li tkellimna ma' diversi aġenti u lesti nagħtuhom l-għajnuna kollha possibbli, u min irid iġib karozza tal-linja ġdida jkun jista' jġbiha, basta din tkun skond l-ispecifations li ħriġna.

Hemm ukoll talba minn ċerti sidien tat-taxis biex ibiddlu t-taxis ma' oħrajn b'sistema Ingliża.

Lanqas dwar dan ma nsibu diffikulta', basta l-affarijiet imorru għall-aħjar.

Rigward it-trasport bil-baħar bejn it-Tlett Ibliet u l-Belt Valletta qegħdin ngħidu li min irid joffri dan is-servizz jista' jagħmel dan, basta jkollu d-dgħajsa jew il-lanċa f'kondizzjoni tajba u basta dan is-servizz ma jiġi mmonopolizzat minn ħadd.

Lanqas dwar il-karozzini ma rridu li jkun hemm monopolju u m'aħniex se nħallu li jsiru ħneżrijiet iktar.

Ma jistax ikun li meta jidħol bastiment bit-turisti, talli jdawruhom dawra jitolbuhom $US60 u jiġġieldu magħhom!

Dan huwa trasport li qed jagħmlilna fedina ħażina mat-turisti li jagħmlu użu minnu.

M'huwiex sewwa li talli jieħdu ritratt mal-karozzin jitolbuhom ¥5.

Din is-sena l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku se taħdem ukoll biex il- liċenzji ta' dawn il-ħaddiema jiġu in order, bħall-ħaddiema l-oħra li għandhom x'jaqsmu mat-trasport pubbliku.

Nieħu pjaċir ngħid ukoll li meta għamilna survey dwar is-servizz li jagħtu l-vannijiet il-bojod, sibna li 85% ta' dawk li ħadu sehem f'dan is-survey qalu li jagħtu servizz tajjeb.

GĦalhekk nixtieq li kull minn jagħti servizz ta' trasport jieħu l-eżempju ta' dawn il-ħaddiema ħalli kemm jista' jkun kulħadd ikun kuntent bil-mezzi tat-trasport li għandna.

Ċertament li jekk naħdmu flimkien, kull mezz ta' trasport f'pajjiżna jiġi organizzat b'mod serju u l-pubbliku jagħmel iżjed użu minnu u b'hekk ix-xogħol jiżdied.

Nixtieq nirringrazzja lil kull min jaħdem fit-trasport pubbliku, b'mod partikolari lix-xufiera in ġenerali.

Huwa veru li ġieli jkollna xi ngħidu pero' tajjeb ngħid li la x-xufiera individwalment u lanqas bħala assoċjazzjoni qatt ma ltaqgħu mal-ministru daqskemm iltaqgħu miegħi f'din is-sena li ili ministru jien.

Fil-fatt f'disa' snin ta' Gvern Nazzjonalista ltaqgħu mal-ministru fi tliet okkażjonijiet biss u f'din is- sena ltaqgħu iżjed minn 30 darba miegħi u ma' l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku.

Ġieli kellna nkwiet u anke ġlied imma għaliex kien hemm rieda tajba dejjem irranġajna kollox, u ta' dan ngħidilhom grazzi.

Ħadd m'hu perfett imma għamilna dak li stajna u se nkomplu nagħmlu dak li nistgħu biex it-trasport pubbliku f'Malta, bl-għajnuna ta' kull wieħed li għandu x'jaqsam ma' dan is-settur, inġibuh verament kif jixtieq il-poplu u kif tixtieq l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku.

Grazzi.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Se npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi li l-Kamra tapprova l-Estimi ta' Dħul u Nfiq ta' l-Awtorita' dwar it- Trasport Pubbliku għas-sena 1997/1998.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

THE DEPUTY SPEAKER: Din il-votazzjoni tittieħed minn hawn u 20 minuta oħra.

Fid-9.00 p.m. il-Kamra ġiet sospiża u rriżumiet 20 minuta wara.

MADAM SPEAKER: Se nerġa' npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi li l- Kamra tapprova l-estimi ta' Dħul u Nfiq ta' l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku għas-sena 1997/1998.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

VOTAZZJONI NRU.

FAVUR : 32

L-Onor.

|Abela Carmelo|Farrugia Noel | |Abela Joseph |Grech Edwin | |Agius Chris |Gulia Gavin | |Attard |Herrera Jose' | |Montalto John| | |Bartolo |Mangion Charles | |Evarist | | |Borg Karmenu |Mizzi Joe | |Brincat Leo |Pace Bertu | |Buhagiar |Portelli Alfred | |Charles | | |Buhagiar |Refalo Anton | |Louis | | |Cardona Chris|Sant Alfred | |Cilia Joe |Sceberras Trigona Alex | |Dalli Helena |Schembri Adami Sandro | |Debono Grech |Spiteri Lino | |Joe | | |Farrugia |Vassallo Adrian | |Anglu | | |Farrugia Joe |Vella George | |Farrugia |Vella Karmenu | |Michael | |

KONTRA :

L-Onor.

|Abela Tony |Gatt Austin | |Agius Francis|Gonzi Lawrence | |Bonnici Josef|Hyzler George | |Bonnici |Mifsud Bonnici Antoine | |Michael | | |Borg Joe |Mugliett Jesmond | |Borg Tonio |Muscat Claude | |Cassar Joe |Muscat Richard | |Dalli John |Psaila Savona Joe | |D'Amato Helen|Pullicino George | |Debono |Pullicino Orlando Jeffrey | |Giovanna | | |Deguara Louis|Refalo Michael | |Farrugia Jean|Tabone Anton | |Pierre | | |Fenech Adami |Vassallo Edwin | |Eddie | | |Galea Censu |Zammit Ninu | |Galea Louis |Zammit Dimech Francis | |Galea Pace | | |Victor | |

Il-mozzjoni għaddiet u l-Estimi ta' dħul u nfiq ta' l-Awtorita' dwar it- Trasport Pubbliku għas-sena finanzjarja mill-1 ta' Ottubru, 1997 sat-30 ta' Settembru 1998 u l-Estimi Supplimentari għas-sena finanzjarja 1996/1997, skond l-Att IX ta' l-1989 dwar l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku, Kap 332 tal-Liġijiet Riveduti ta' Malta, kienu approvati.

MADAM SPEAKER: L-Onor.

John Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI (President tal-Kumitat Permanenti dwar il-Kontijiet Pubbliċi): Madam Speaker, nippreżenta l-Minuti konfermati tal-laqgħat numri 7 sa 11 tal-Kumitat Permanent dwar il-Kontijiet Pubbliċi.

Dawn il-laqgħat saru bejn il-25 ta' Lulju u l-1 ta' Diċembru, 1997 u fihom iddiskutejna fid-dettall ir-Rapport ta' l-Awditur għas-sena 1995.

MADAM SPEKAER: Grazzi.

L-Onor Anglu Farrugia.

ONOR.

ANGLU FARRUGIA (President tal-Kumitat Permanenti għall- Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi): Madam Speaker, nippreżenta l-Minuti konfermati tal-laqgħat numri 19 sa 21 tal-Kumitat Permanenti għall- Kondiserazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi li saru fis-16 ta' Diċembru, 1997 u fid-19 u s-26 ta' Jannar, 1998.

Nirrapporta wkoll li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att ta' l-1998 li jemenda l-Ordinanza dwar il-Professjoni Medika u l-Professjonijiet li għandhom x'jaqsmu magħha", kif ukoll l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att ta' l-1998 li jemenda l-Att dwar l-Amministrazzjoni tat-Taxxa" għaddew mill-istadju tal- Kumitat b'emendi.

MADAM SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Ministru Mizzi, jekk jogħġbu, iressaq l-Aġġornament tal-Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

JOE MIZZI: Nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal għada l-Erbgħa 28 ta' Jannar, 1998 fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Professjoni Medika u l- Professjonijiet li għandhom x'jaqsmu magħha - it-Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Amministrazzjoni tat-Taxxa - it- Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar l-Assigurazzjoni ta' Vetturi tal-Mutur għar-Riskji ta' Terzi Persuni - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Dazju tas-Sisa (Emenda Nru 3) - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi dwar Brokers fl-Assigurazzjoni u Intermedjarji oħra - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Tribunal għal Talbiet Żgħar - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar Servizzi tat-Turiżmu għal Malta - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar is-Sigurta' fl-Ajruportijiet u fl-Avjazzjoni Ċivili - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni Ċivili - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Ħabs - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Forzi tal-Pulizija ta' Malta - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kummerċ ta' l-Assigurazzjoni - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Dazju tas-Sisa (Emenda Nru 4) - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Taxxa tar-Reġistrazzjoni ta' Vetturi bil-Mutur (Emenda Nru 3) - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi kontra l-Korruzzjoni - it-Tieni Qari (Kont); u

Riżoluzzjoni tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni dwar Malta u l-Unjoni Ewropea - Kontinwazzjoni. ---------------------------- Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar ir-Regolament tat-Traffiku (Emenda Nru 2) - Kumitat Permanenti

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Lottu Pubbliku - Kumitat Permanenti

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Pools tal-Gvern Malti fuq il- Logħob - Kumitat Permanenti

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali (Emenda Nru 2) - Kumitat Permanenti

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Joe Psaila Savona.

ONOR.

JOSEPH PSAILA SAVONA: Sur President, jumejn ilu kont qed naqra f'gazzetta dwar l-applikazzjonijiet tal-golf courses ġewwa Malta u bejni u bejn ruħi għidt li wara 15-il xahar ta' amministrazzjoni minn Gvern Laburista s-sitwazzjoni dwar dan il-proġett għadha kif kif kienet tliet snin ilu.

X'qed nipprova ngħid, Sur President?

Qed nipprova ngħid li wara tliet snin sħaħ - 15-il xahar minnhom taħt din l-amministrazzjoni - ma sar l-ebda progress għaliex dawn qed jiltaqgħu ma' l-istess diffikultajiet li konna niltaqgħu magħhom aħna.

Dan huwa kollu ħela ta' żmien, u dan meta nafu li llum il-ġurnata f'dak li huwa turiżmu, kif ukoll f'dik li hija esportazzjoni, irid ikollok a competitive edge.

Aħna rridu ntellqu ma' pajjiżi li jikkompetu magħna imma filwaqt li dawn il- pajjiżi qegħdin jagħmlu mill-aħjar li jistgħu biex jaqilbu l-ħin f'ekonomija iktar soda, aħna qegħdin induru madwar il-lewża u nispiċċaw eżattament fejn konna numru ta' snin ilu.

Din is-sitwazzjoni tirripeti ruħha f'ħafna affarijiet oħra, per eżempju, fil-każ ta' l-impjant tar- riċiklaġġ ġewwa Sant'Antnin.

Aħna konna nafu li jrid isir xi ħaġa għaliex dan l-impjant ma kienx qed jaħdem tajjeb pero' llum, wara 15-il xahar ta' amministrazzjoni Laburista, għadna qegħdin nipprovaw nagħmlu xi ħaġa biex nirrimedjaw u naħseb li la jgħaddu s-sitt xhur ta' prova se nerġgħu nsibu ruħna fl-istess sitwazzjoni li kienet ħalliet l-amministrazzjoni ta' qabel!

Waqt li qiegħed nitkellem fuq dan is-suġġett nixtieq ngħid xi ħaġa fuq is-separazzjoni ta' l-iskart at source.

L-amministrazzjoni Nazzjonalista kienet diġa' bdiet taħseb dwar il-policy ta' kif se nutilizzaw l-iskart ta' pajjiżna imma kien hemm id- diffikulta' kif dan se jiġi separated at source.

Imma lanqas dwar dan, wara 15-il xahar ta' studju u riċerka, għadu ma sar xejn.

Eżempju ieħor li qed jiġini f'moħħi huwa l-bini ta' l-isptar il-ġdid ġewwa Tal-Qroqq.

Hekk kif il-Gvern Laburista ħa t-tmexxija tal-pajjiż f'idejh, bdew jagħmlu upheaval tax-xogħol kollu li kien qed isir biex wara ħafna xhur ta' ħela ta' żmien reġgħu approvaw l-istess xogħlijiet bl-istess kuntratturi kif kien approvat mill-amministrazzjoni Nazzjonalista.

GĦalhekk hemm bżonn li jkun hemm ftit ta' umilta' fl-operat ta' dan il- Gvern.

Ma jistax ikun li kulma sar mill-amministrazzjoni preċedenti, allavolja għandha track record tajjeb, jiġi scrapped u ma jiġix utilizzat u nerġgħu nibdew l-affarijiet mill-ġdid biex forsi l-Gvern jieħu l-krettu hu.

Sur President, f'din l-istess gazzetta kien hemm ittra fejn turist kien qiegħed jilmenta kemm għad għandna prodott ħażin u kemm it-toroq u l-mezzi tat-trasport huma ħżiena, u allura għandna fiex naħlu l-enerġija tagħna u hija ħasra li qed naħlu dan iż-żmien prezzjuż.

Eżempju ieħor huwa l-proġett tal-Maltacom plc li qed jissejjaħ il-proġett tal-millenju u li se jsir ġewwa San Ġiljan.

Dan il-proġett aħna kkritikajnih fl-aħħar budget u għidna lill-Gvern biex ineħħih minn rasu għaliex bini ta' torri bħal dan m'huwiex aċċettabbli f'dawk l-inħawi.

Niftakar li l-Viċi Prim Ministru kien iddieħak bina, kien qalilna li l- proġett għadu biss qed jiġi studjat u wkoll li mhux se jkun għoli daqs kemm qed ngħidu aħna imma llum nafu li l-Viċi Prim Ministru kien żbaljat u li l- Oppożizzjoni kellha raġun.

GĦalhekk hemm bżonn li din l-amministrazzjoni tkun daqsxejn umli u tapprezza x-xogħol kollu li kien sar qabel għaliex bl- imġieba tagħha qiegħda ddaħħal konfrontazzjoni bejn istituzzjoni u oħra.

GĦaliex qed ngħid dan, Sur President?

Ftit ilu kont qed nitkellem ma' xi ħaddiema ġewwa San Vincenz de Paule u qaluli li hemm konfrontazzjoni bejn il-union li tirrappreżenta lin-nurses u l-union li tirrappreżenta s-settur tal-casual assistants.

Allura min qed jiġbed naħa u min qed jiġbed oħra.

Dawn huma affarijiet li fi żmien l- amministrazzjoni Nazzjonalista ma kienu jiġru qatt.

Fid-disa' snin u nofs ta' amministrazzjoni Nazzjonalista, hekk kif kien jinqala' xi tilwim industrijali, minnufih konna npoġġu madwar mejda, niddiskutu s-sitwazzjoni u s-soluzzjoni kienet tinstab mingħajr ma jkun hemm element ta' konfrontazzjoni.

Sur President, dan l-aħħar smajna ħafna fuq is-sistema fiskali u fuq ir- rapport ta' Moody's. Dan ir-rapport ta raġun lill-Partit Nazzjonalista għaliex minnu ħareġ l-istess riżultat li aħna ilna nsemmu.

Din in-naħa tal- Kamra kienet ġiet ikkritikata mill-Gvern li qed tagħmel il-bsaten fir-roti u li qed tqanqal ħafna kritika inġusta, imma wara li għadda dan iż-żmien kollu ħareġ rapport li ta raġun lilna.

Il-poplu Malti qed jinduna li ż- żmien li ħadna biex naqilbu minn sistema ta' tassazzjoni għal oħra kien kollu żmien moħli u wassal biss biex qatel u staġna l-ekonomija ta' pajjiżna.

Aħna konna ngħidu li dan huwa kollu żmien moħli għaliex wara kollox is-sistema ta' tassazzjoni li ntroduċew hija kważi l-istess bħal dik li kien hemm u kienet is-suppervja ta' dan il-Gvern li ġegħlitu jaqleb minn sistema għal oħra.

U wara li qlibna minn sistema għal oħra issa qed jingħad li se nerġgħu ndaħħlu s-sistema tal-VAT fuq l-affarijiet manifatturati lokalment!

Dan qed ngħidu biex nuri kemm dan il-Gvern veramnet qed jaħli ż-żmien fix-xejn.

Sur President, f'ġieħ is-sewwa, f'ġieħ il-mewt kummerċjali li hawn f'pajjiżna llum il-ġurnata u f'ġieħ il-ħaddiema li qegħdin jispiċċaw mingħajr xogħol, hemm bżonn li dan il-Gvern idaħħal daqsxejn know-how fil- mod ta' kif jutilizza l-ħin tiegħu.

Dan l-aħħar il-Gvern ġie mgħajjar li huwa inkompetenti.

Jien ma ngħidx li għandna Gvern inkompetenti għax kull gvern jipprova jagħmel mill-aħjar li jista' imma qiegħed juri li hemm ċerta inkompetenza fil-mod kif juża l-ħin tiegħu.

Jekk m'għandux inkompetenza fil-mod u manjiera ta' kif jittekilja s-sitwazzjoni li qiegħed joħloq huwa stess, qed ikun hemm inkompetenza fit-time management.

Ngħaddi issa biex ngħid xi ħaġa dwar l-iffriżar ta' l-applikazzjoni ta' Malta biex issir membru sħiħ ta' l-Unjoni Ewropea.

Għaddew 15-il xahar u l- applikazzjoni tagħna għadha ffriżata, u allura qed naraw li pajjiżi oħrajn, bħalma huma Ċipru u l-Greċja li huma kompetituri diretti tagħna kemm fit- turiżmu u kemm f'affarijiet oħra, se jkomplu mexjin 'il quddiem u aħna nibqgħu nħarsu lejhom.

Fil-fatt il-Greċja diġa' qiegħda taqta' l-frott għaliex qiegħda tibbenefika minn għajnuna kbira li l-Unjoni Ewropea tagħti lil pajjiżi li jissieħbu magħha.

Anke Ċipru, li dejjem ħares lejn Malta bħala l-benchmark tiegħu biex jara kif se jfassal l-istrateġija tiegħu, meta għada pitgħada jidħol membru fl-Unjoni Ewropea jibda jibbenefika mill- għajnuna ta' l-Unjoni Ewropea u jibda jagħmel inroads kemm fit-turiżmu kif ukoll fl-infrastruttura.

U aħna nibqgħu nittewbu u nibqgħu lura għaliex minħabba l-iffriżar ta' l-applikazzjoni ma nistgħux nibbenefikaw mill- għajnuna li l-Unjoni Ewropea tagħti lil pajjiżi membri tagħha!

Allura meta jasal iż-żmien li nidħlu fl-Unjoni Ewropea - fl-aħħar mill-aħħar hemm irridu naslu - inkunu ħlejna snin sħaħ li matulhom stajna bbenefikajna ħafna u konna nirranġaw dak li kkritikana fuqu t-turist li semmejt iktar kmieni waqt id-diskors tiegħi, jiġifieri t-toroq, it-trasport u l- affarijiet l-oħra li semma.

Sur President, bil-mod li qed jimxi dan il-Gvern qiegħda ssir ħafna ħsara lil pajjiżna u minn fuq jagħti t-tort ta' din il-ħsara lil ħaddieħor.

Eżempju ċar ta' dan huwa meta Moody's naqqsu r-rating ta' pajjiżna u l-Prim Ministru pprova jitfa' l-ħtija fuq l-azzjoni industrijali li kienet ordnat il-UĦM.

Barra minn hekk, meta dan l-aħħar saret kritika fuq it-televiżjoni dwar il-mod kif qed jitmexxa l-isptar, speċjalment fil-ħruġ tal-mediċini, is-Segretarju Parlamentari tefa' l-ħtija fuq ħaddiema oħra u qal li kieku l- ispiżjara jaħdmu aħjar u ma jkunx hemm ix-xkiel li qed joħolqu huma stess, żgur li l-affarijiet jimxu ferm aħjar.

Sur President, jien nawgura li dan il-Gvern jistabilixxi eżattament id- direzzjoni ta' fejn hu sejjer u japprofitta ruħu mix-xogħol siewi li għamel il-Partit Nazzjonalista meta kien fil-gvern u minn dak li qed jagħmlu l- unions, li qed jaħdmu u jixtiequ jaħdmu id f'id miegħu, ħalli tonqos il- konfrontazzjoni li teżisti f'dan il-pajjiż.

Hemm bżonn li l-Gvern jagħmel l-almu tiegħu biex il-ħin ma' jaħliehx f'konfrontazzjoni u f'attakki frivoli imma jsarrfu f'enerġija li tmexxi lil pajjiżna 'l quddiem.

Grazzi.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

George Pullicino.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Sur President, naħseb li wieħed mill-punti pożittivi li rajna f'pajjiżna fi tmiem is-sena li għaddiet kif ukoll fil- bidu ta' din is-sena kien proprju l-privatizzazzjoni ta' waħda mill- kumpanniji parastatali f'pajjiżna.

Qiegħed nirreferi hawnhekk għall- Maltacom plc li l-Gvern iddeċieda li jbiegħ 40% minnha lill-privat.

Bla dubju ta' xejn dan kien pass fid-direzzjoni t-tajba.

Il-Partit Nazzjonalista kien ilu żmien twil jgħid li hemm bżonn li pajjiżna jenfasizza iktar il-proċess fejn il-privat ikollu sehem ħafna ikbar.

Allura aħna ħadna gost li l-Gvern Laburista sema' minn dak li konna ilna ngħidu għal ħafna snin u bela' dak li kien jgħid meta kien fl-Oppożizzjoni.

Imma dan il-proċess li nbeda fil-qasam tat-telekomunikazzjoni jrid jitkompla wkoll f'azjendi u f'korporazzjonijiet oħrajn għax dak huwa l- metodu li bih il-konsumatur dejjem ikollu l-aħjar benefiċċji.

Sur President, meta jiena tkellimt dwar dan pubblikament, għidt li għandi d-dubji tiegħi kemm il-bejgħ ta' 40% ta' dawn l-ishma sar għaliex il-Gvern huwa politikament konvint li dan huwa l-aħjar li jsir.

Qiegħed ngħid hekk għaliex jiena naħseb li dan qed isir mhux għaliex verament hemm konvinzjoni politika imma sempliċement għaliex hemm l-esiġenza finanzjarja li jillapazzaw id-dejn li dejjem qed jikber.

Dan joħroġ anke minn statements pubbliċi li saru min-naħa tal-Gvern.

Jiena nemmen li l-iżbilanċ finanzjarju ta' pajjiżna huwa frott tad-deċiżjonijiet żbaljati li ħa dan il- Gvern.

J'Alla għandi żball, għaliex allura dan ikun ifisser li f'dan il- pajjiż inkunu wasalna lejn sitwazzjoni fejn iż-żewġ partiti jemmnu bis-sħiħ li hija ħtieġa nazzjonali li mmorru dejjem iktar lejn korporazzjonijiet li jkollhom ishma mhux statali.

Ħaġa oħra importanti li wieħed għandu jifhem hija li l-privatizzazzjoni hija l-ewwel pass fit-triq biex il-konsumatur jiġi moqdi aħjar kemm f'dawk li huma prezzijiet u kif ukoll f'dik li hija l- kwalita' ta' prodotti u servizzi li jieħu minn dawn il-korporazzjonijiet.

It-tieni pass li pajjiżna jkun irid jagħmel fix-xhur u s-snin li ġejjin huwa l-pass tal-liberalizzazzjoni.

Fil-qasam tat-telekomunikazzjoni rridu nżommu ruħna dejjem mexjin f'linja koerenti ma' dak li għaddej fil- kumplament tad-dinja u allura pajjiżna mhux se jkollu triq oħra ħlief it- triq tal-liberalizzazzjoni.

Dan minħabba li t-teknoloġija kif se tkun applikata tmur oltre l-fruntieri leġislattivi, u dan qed ngħidu għaliex wieħed irid jifhem li l-passi li huma għaddejjin jeħtieġ li nkompluhom sabiex il-konsumatur verament ikollu servizz aħjar u anke orħos u mhux għall-gost li l-Istat jaħrab mir-responsabbiltajiet tiegħu.

Sur President, jekk wieħed jara x'inhu għaddej fil-qasam tat- telekomunikazzjoni jsib li fl-Ewropa - dan insibuh f'rivista li toħroġ l- Unjoni Ewropea bl-isem "Innovation and Technology Transfer" - huwa kkalkolat li bil-liberalizzazzjoni li ġiet fis-seħħ fl-1 ta' Jannar ta' din is-sena, il-konsumatur se jkollu medja ta' roħs ta' mhux inqas minn 40% fil- kontijiet tat-telekomunikazzjoni.

Issa x'qed jiġri f'pajjiżna?

Aħna mhux biss ma komplejniex bit-trattati għad-dħul tagħna fl-Unjoni Ewropea imma l- Gvern iddeċieda li jiffriża l-applikazzjoni tagħna.

Allura sfortunatament pajjiżna qatt m'hu se jkun f'pożizzjoni li jifforma parti minn din il- familja Ewropea u l-konsumatur Malti m'huwiex se jiggwadanja tnaqqis ta' 40% fil-kontijiet tiegħu.

Kif għidt diġa', Sur President, il-Gvern iddeċieda li 40% mill-ishma tal- Maltacom plc se jmorru għand il-privat u 5% minnhom imorru għall-ħaddiema imma jiena kont inkun ħafna iktar ferħan kieku kont naf fejn sejrin il- kumplament ta' l-ishma.

Kont inkun ħafna iktar grat lejn il-Gvern li kieku ta indikazzjoni ta' kemm minn dawn l-40% sejrin għand individwi biex il- poplu Malti jiġi assigurat x'persentaġġ se jkollu.

Imma sfortunatament ma jidhirx li kellna xi tip ta' indikazzjoni bħal din min-naħa tal-Gvern.

Sur President, jiena semmejt dan il-pass kbir li għamlet l-Unjoni Ewropea fil-qasam tat-teknoloġija tat-telekomunikazzjoni għaliex dan huwa sors importanti ħafna, speċjalment għal pajjiż bħal tagħna li jrid jibni l- industrija tiegħu fuq l-industrija tas-servizzi, liema industrija bilfors hija dipendenti minn dik li llum tissejjaħ is-soċjeta' ta' l-informazzjoni.

Ċertament li l-Unjoni Ewropea għarfet li b'dan it-tnaqqis ta' 40% għall- konsumatur kif ukoll għall-industrija hija se tagħti spinta lill-industrija tagħha sabiex tkun fuq il-forefront tal-bini ta' dik li tissejjaħ information society.

GĦalhekk nittama li l-privatizzazzjoni ta' 40% tat- Telemalta b'xi mod igawdi minnha l-konsumatur ukoll.

B'din id-deċiżjoni li ħadet l-Unjoni Ewropea kien hemm roħs ukoll fis- servizz ta' l-Internet.

L-Italja, per eżempju, ix-xahar li għadda ħabbret tnaqqis ta' kważi 33% fir-rati ta' dak li jitħallas għall-Internet għal dawk li huma konsumaturi nominali.

Anke f'servizzi oħra, bħalma hu s- servizz ta' l-elettriku, filwaqt li f'Malta għandna gvern li rdoppja l- ħlas, il-Gvern Ingliż ta sussidji lill-pensjonanti sabiex ikunu jistgħu jsaħħnu d-djar tagħhom.

Imbagħad ġewwa Spanja, il-Gvern iddeċieda li jraħħas il-konsum ta' l-elettriku bi kważi 4% għal postijiet residenzjali u b'5% għall-industrija, u dan sabiex iżomm lill-industrija Spanjola kompetittiva mal-kumplament ta' l-industrija Ewropea.

Imma hawn Malta l- Gvern jiġi jaqa' u jqum mill-bwiet tan-nies li jridu jużaw l-elettriku biex isaħħnu djarhom u jiġi jaqa' u jqum minn kif se tiġi affetwata l-industrija ta' pajjiżna bl-għoli tal-prezzijiet fil-qasam ta' l-elettriku.

Fil-fatt f'dawn il-ġranet kesħin jiena dħalt ġo djar ta' anzjani li jgħidulek li m'humiex iqabbdu l-heater għax iridu joqogħdu attenti li ma jaħlux ħafna dawl.

Mela, Sur President, filwaqt li fil-pajjiżi ta' l-Unjoni Ewropea - il- babaw li tant kienu jbeżżgħu bih tan-naħa l-oħra - insibu roħs konsiderevoli f'dawn is-servizzi, hawn Malta għandna gvern li ddeċieda li jiffriża l-applikazzjoni tagħna għal sħubija sħiħa fl-Unjoni Ewropea għaliex m'għandux kuxjenza soċjali u mhux talli mhux qed iraħħas il- prezzijiet għal dawn is-servizzi iżda qed jgħollihom b'mod esaġerat.

GĦalhekk bir-raġun li aħna ngħidu li dan huwa gvern bla kuxjenza soċjali għaliex bil-mod kif qiegħed imexxi qiegħed itellef lill-konsumatur Malti minn ċerti benefiċċji li qegħdin jiggwadanjaw minnhom il-konsumaturi Ewropej.

Grazzi.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal nhar l-Erbgħa 28 ta' Jannar, 1997 fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif kommunikata mill-Ministru Mizzi.

Fl-9.53 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

AMBAXXATURI MALTIN

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: B'riferenza għat-tweġiba mogħtija għall-mistoqsija parlamentari numru 10326, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk sal-lum l-Kummissarju Għoli Malti f'Londra, is-Sur Richard Matrenza u l-Ambaxxatur Malti f'Washington, Mr M.A. Micallef, pprovdewx l-informazzjoni mitluba dwar żjarat minnhom f'Malta minn Jannar 1997 sa l-aħħar t'Ottubru, 1997?

Jekk fl-affermattiv, jista' jagħti din l- informazjoni kif ta fuq id-diversi ambaxxaturi oħra fit-tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 10326?

ONOR.

GEORGE VELLA: Bejn Jannar 1997 u l-aħħar ta' Ottubru 1997, il- Kummissarju Għoli għal Malta f'Londra żar Malta erba' darbiet, filwaqt li l- Ambaxxatur Malti ġewwa Washington ġie Malta darbtejn.

Kif għidt fit-tweġiba preċedenti għal-mistoqsija parlamentari numru 10326, iż-żjarat imsemmija kienu kemm fuq xogħol kif ukoll viżiti privati.

MSU - ĦADDIEMA

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kien hemm persuni li ddeċidew li jitilqu l-impjieg tagħhom minn mal-MSU mill-1 ta' Jannar, 1996 sa l-aħħar t'Ottubru, 1996?

Kemm kien in-numru ta' mpjegati fl-1 ta' Jannar, 1996 mal-MSU?

ONOR.

ALFRED SANT: In-numru ta' impjegati li ddeċidew li jitilqu l- impjieg tagħhom minn ma l-MSU mill-1 ta' Jannar, 1996 sal-31 ta' Ottubru, 1996 kien ta' 25.

In-numru ta' impjegati fl-1 ta' Jannar, 1996 kien ta' 385.

P.A. - APPLIKAZZJONIJIET ĠODDA

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'kien id-dħul ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar minn ħlasijiet ta' DPF u ISC għall-applikazzjonijiet ġodda f'Diċembru 1997?

ONOR.

GEORGE VELLA: Il-flus li l-Awtorita' ta' l-Ippjanar irċeviet fi ħlasijiet għal Development Permit Fee (DPF) u Infrastructural Service Contribution (ISC) għax-xahar ta' Diċembru 1997 huma Dawn:

DPF Lm 76,712 ISC Lm 95,454

KUMMISSJONI NAZZJONALI GĦAT-TEKNOLOĠIJA TA' L-INFORMATIKA - SEGRETARJU

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk sal-lum ġiex appuntat is-segretarju tal-Kummissjoni Nazzjonali għat-Teknoloġija ta' l-Informatika?

Sal-lum inħatar il-Kap Eżekuttiv ta' l-istess kummissjoni?

F'kull każ jekk inħatru, min huma dawn il-persuni?

ONOR.

ALFRED SANT: Jien informat li l-Kummissjoni Nazzjonali għat- Teknoloġija ta' l-Informatika waslet sabiex taħtar Segretarju.

Il-Kap Eżekuttiv għadu ma nħatarx.

BANEK - SPECIAL SAVINGS SCHEME

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 10556, filwaqt li huwa veru li hija fid-diskrezzjoni tal-banek li jiffissaw ir-rata ta' mgħax li titħallas fuq depożiti imma f'dan il-każ speċifiku kien ministru tal- finanzi preċedenti li ffissa r-rata u eżentaha mill-ħlas tat-taxxa, u llum ir-rati ta' l-imgħax ġew liberalizzati u għolew u l-imgħax tal-fiss għal 3 snin jħallas 6 1/2% fis-sena; fid-dawl ta' dan kollu, jidħirlu l-Ministru li għandu jitlob lill-banek jgħollu r-rata fuq id-depożiti tal-minuri għal mhux inqas minn 5 1/2% peress li dawn id-depożiti huma marbutin għal ħafna snin sakemm il-minuri jagħlqu t-18- il sena?

ONOR.

LEO BRINCAT: Dwar ir-rata ta' l-imgħax fuq kontijiet mal-banek taħt l-iSpecial Savings Scheme għall-minorenni, nixtieq infakkar lill-Onor.

Interpellant illi din ir-rata mhijiex sussidjata mill-Gvern kif inhija r- rata ta' mgħax fuq self mil-Lohombus għal xiri, bini u tkomplija ta' djar.

Nixtieq infakkar ukoll lill-Onor.

Interpellant li, skond l-emendi ta' l- 1994 fl-Att dwar il-Bank Ċentrali ta' Malta, il-Ministru tal-Finanzi m'għadx għandu kontroll fuq ir-rati ta' l-imgħax minħabba li dan għadda f'idejn il-Bank Ċentrali.

Għaldaqstant, fl-isfond tal-liberalizzazzjoni tar-rati ta' l-imgħax fuq depożiti bankarji li seħħet fl-1995, ir-rata li titħallas taħt din l-iskema hija fid-diskrezzjoni tal-banek.

DELIMARA - ART ALTERNATTIVA LILL-ONOR.

DOM MINTOFF

L-ONOR.

GEORGE PULLICINO staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: B'riferenza għall-mistoqsijiet parlamentari numri 249, 2571, 2965 u 7521, jista' l-Ministru jgħid jekk sal-lum it- trattativi ma' l-Onor.

Dom Mintoff ġewx konklużi?

Fil-każ li ġew konklużi, jista' l-Ministru jgħid x'qies fiha (f'metri kwadri) l-biċċa art li ġiet mogħtija lill-Onor.

Dom Mintoff?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: It-trattativi għadhom ma ġewx finalizzati.

ENEMALTA - SUBSTATION TAD-DAWL

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm trid tkun imbiegħda substation tad-dawl li tiela' ġdida, minn dar abitabbli?

ONOR.

LEO BRINCAT: Ngħarraf lill-Onor.

Membru li m'hemm xejn li jirregola kemm għandha tkun imbiegħda substation ta' l-elettriku minn dar abitabbli.

Normalment fejn hu possibbli, titħalla distanza ta' xi metru minn bini ieħor biex il-ventilazzjoni tas-substation tkun aktar effiċjenti.

NAXXAR - TELEPHONE BOX

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid x'jenħtieġ li jsir biex issir telephone box li dwarha diġa' kien hemm konsultazzjoni bejn il-Korporazzjoni Telemalta u l-Kunsill Lokali tan-Naxxar li kellha tiġi mqiegħda fi Triq it-Tuneżija kantuniera ma' Triq il-Kanada?

ONOR.

ALFRED SANT: It-talba ta' l-Onor.

Interpellent qiegħda tiġi kkonsidrata flimkien ma' talbiet oħra.

MOSTA - TRIQ IT-TORRI

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jieħu l-passi meħtieġa biex titwaħħal bozza ġdida f'Alley 1, Triq it-Torri, Mosta fejn hemm ħafna dlam u jgħixu bosta anzjani?

ONOR.

LEO BRINCAT: It-talba għal aktar bozoz qiegħda tkun ikkonsidra flimkien ma' talbiet oħra.

MOSTA - TRIQ IS-SAJF

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jieħu passi biex l-aħħar bozza f'Summer Str, il-Mosta li hija mwaħħla ma' dar li ġġib l-isem "Sacred Heart" tkun mibdula ma' waħda ġdida ladarba hija dejjem iżjed mitfija milli mixgħula?

ONOR.

LEO BRINCAT: Il-manutenzjoni meħtieġa se ssir sa' l-aħħar ta' Jannar, 1998.

MOSTA - TRIQ IL-GĦASEL

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jieħu passi biex Triq il-Għasel, fil-Mosta tingħata d- dawl permezz ta' servizz ġdid ta' bozoz meta t-talba għal dan is-servizz ilha ż-żmien li saret mill-Kunsill Lokali tal-Mosta?

ONOR.

LEO BRINCAT: It-talba għal aktar bozoz qiegħda tkun ikkonsidrata flimkien ma' talbiet oħra.

DIPARTIMENT TAS-CET - INSPECTORS

L-ONOR.

EDWIN VASSALLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi u Kummerċ: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm ħaddiema fid-Dipartiment tas-CET (ex VAT) li qegħdin jaħdmu bħalha inspectors jduru lil tal-ħwienet?

Kemm minnhom qegħdin jaħdmu nhar ta' Sibt u nhar ta' Ħadd, u sa x'ħin?

ONOR.

LEO BRINCAT: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li d-Dipartiment tas- CET għandu 20 spettur li jaqdu dmirijiet barra mill-uffiċċju jduru l- ħwienet kuljum fil-ġranet tax-xogħol.

Ma' dawn jiżdiedu 11 oħra bejn il- Ġimgħa u l-Ħadd fuq l-istess xogħol.

Iż-żjarat lill-ħwienet isiru f'ħinijiet varji tal-ġurnata, skond l-area jew it-tip ta' ħwienet li jkunu se jiġu kkontrollati.

Dawn il-ħinijiet ivarjaw minn kmieni fil-għodu sa tard bil-lejl għal ċertu ħwienet.

Bħalissa d-dipartiment qed jagħmel l-arranġamenti meħtieġa bien jingaġġa numru ieħor ta' spetturi bil-għan li jkun jista' jintensifika l-ħidma tiegħu dwar dan.

AIR MALTA - CHAIRMAN

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 10710, magħmula minni, jista' l- Ministru jirrispondi għall-inqas għad-domanda dwar x'kienet ir-raġuni għaliex ġew installati senaturi ġodda fil-bibien kollha li jagħtu għall- uffiċċju taċ-Chairman il-ġdid ta' l-Air Malta, ġaladarba din ir-raġuni tista' ma tkunx waħda trivjali u ma timmeritax ħela ta' ħin biex tinġabar bħalma forsi jimmerita il-ġbir tal-ispejjeż biex sar dan ix-xogħol?

ONOR.

KARMENU VELLA: Jista forsi l-Onor.

Membru jgħid x'jaħseb hu biex forsi jitfa' ftit dawl fuq x'setgħet kienet ir-raġuni.

PROĠETTI ĠODDA

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Ministru ta' l-Affarijiet Ekonomiċi u ta' l-Industrija: Jista' l-Ministru jgħidilna liema huma, wieħed wieħed il-proġetti kollha li ġew mħabbra minnu riċentement bħala proġetti ġodda li seħħew mill-elezzjoni ta' Ottubru 1996 'il hawn?

Jista' l-Ministru in oltre jgħidilna kemm minn dawn il-proġetti kienu joperaw diġa' qabel ma ħadu xi forma ta' għajnuna mill-Korporazzjoni Maltija għall-Iżvilupp; kemm minnhom huma espansjonijiet ta' proġetti eżistenti; minn dawk li ma kenux joperaw diġa' u li ngħataw għajnuna matul il-1997, kemm minnhom diġa' bdew joperaw u kemm qed iħaddmu nies sal-lum; u minn dawk li ma kenux joperaw diġa' u li ngħataw għajnuna matul il-1997, meta bdew il-kuntatti inizjali bejn l-investituri u l-Korporazzjoni Maltija għall-Iżvilupp?

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Peress li l-informazzjoni kollha għadha qed tinġabar r-risposta tingħata f`seduta oħra.

IMPJIEGI B'KUNTRATTI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: B'riferenza għat-tweġiba li ngħatat mill-Onor.

Prim Ministru għall-mistoqsija parlamentari numru 2909, jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra Effort Statement u Periodic Reports imħejjija mis- Sur Norman Bezzina li min għandu l-Fondazzjoni għax-Xjenzi u Servizzi Mediċi pprokurat Professional Support and Advisory Services fil-perijodu bejn Mejju ta' 1995 u Ottubru, 1996?

Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra wkoll kopji ta' l-invoices li tħallsu mill-Fondazzjoni għax- Xjenzi u Servizzi Mediċi lil din il-persuna kif ukoll igħid kif ma baqgħux jinxtraw mingħandu dawn is-servizzi?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll fuq parir ta' min tqabbad biex jagħti s-servizzi tiegħu?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Fee for Professional Support and Advisory Services:

Bejn Mejju 1995 u Diċembru 1995

Ammont mitlub - Lm6492.80 VAT - Lm973.92 Total - Lm7466.72

Bejn Jannar 1996 u Ottubru 1996

Ammont mitlub - Lm8532.00 VAT - Lm1279.80 Total - Lm9811.80

UNIVERSITA' - SHARE CAPITAL

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid liema huma l-kumpanniji li l- Universita' ta' Malta għandha sehem fihom u jgħid x'inhu x-share capital ta' kull kumpannija kif ukoll x'inhu l-persentaġġ ta' kull share capital reġistrat f'isem l-Universita'?

Jista' l-Ministru jgħid jekk l-Universita' tikkonsidrax li tagħti spazju fuq dawk il-bordijiet fejn għandha ishma li jiġu eletti diretturi - ħaddiema kif ukoll li jsiru health and life insurance policies - għall-impjegati ta' dawn il-kumpanniji?

Jirriżultalu wkoll il-Ministru li mpjegati ta' kumpanniji ta' l-Universita' fl-ittra tal- ħatra tagħhom meta dawn ġew ingaġġati kien stipulat lilhom li s-salarju tagħhom jiġi rivedut kull sena u fil-fatt din ir-reviżjoni tas-salarju mhux qegħda sseħħ bi ksur ta' l-istess ittra tal-ħatra mill-employer stess?

Jekk fl-affermattiv, jista' l-Ministru jieħu l-passi biex ma tkomplix tinkiser il-liġi ta' l-impjiegi stess peress li fl-ittra tal-ħatra ta' dawn l-impjegati hemm stipulat li sseħħ reviżjoni tas-salarju?

Jikkonsidra wkoll il-Ministru li l-Ombudsperson li twaqqaf fl-Universita' jkun igħodd għal persuni mpjegati f'kumpanniji fejn l-Universita' għandha sehem?

Jikkonsidra l-Ministru wkoll li kumpanniji ta' l-Universita' jiġu ISO registered?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

UNIVERSITA'/MUS LTD - FTEHIM

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jagħti lista tal-ftehim kollha li saru bejn l-Universita' u l-Malta University Services Ltd jew il-Project Management Office tat-tip kif imqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 3935 bejn l-1 ta' Jannar, 1988 u l-31 ta' Ottubru, 1997 u f'kull każ isemmi d-data ta' kull ftehim, għal-liema proġett partikolari sar kull ftehim kif ukoll igħid min kienu l-periti f'kull każ li effettivament ħadmu fuq kull proġett u li skond it-tweġiba li ngħatat fid-dawl ta' dan it-tip ta' ftehim jaċċettaw li jitħallsu rata anqas mit-tariffa u li effettivament ikunu sub-contractors tal-Malta University Services Ltd jew tal-Project Management Office?

ONOR.

MUS LTD - IMPJIEG TA' PERSUNA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kif u meta l-persuna li isimha qed jintbagħat separatament ġiet impjegata ma' l-istess kumpannija fejn ħuha jokkupa l-għola kariga?

Huwa etikament korrett li din il-persuna ġiet impjegata f'din il-kumpannija pubblika?

Jista' l-Ministru jagħti wkoll id-data ta' meta nħatar id-direttur maniġerjali ta' l-istess kumpannija u kemm ilu preċiżament jokkupa din il-kariga?

ONOR.

PROJECT MANAGEMENT OFFICE

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-Project Management Office għandux xi ftehim mad-Dipartiment tad-Drenaġġ tat-Taqsima tax- Xogħlijiet Pubbliċi, peress li fl-istess bini ta' din it-taqsima kien hemm persuna taħdem fuq il-proġett tad-drenaġġ u safejn hu magħruf ma jeżisti ebda ftehim għal project management services f'dan il-qasam?

Jekk fl- affermattiv, jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal- kuntratt iffirat bejn iż-żewġ partijiet kif ukoll f'kull ċirkostanza, jiġifieri jeżistix jew le kuntratt ta' dan it-tip, igħid kemm tħallas il- Project Management Office mit-Taqsima tax-Xogħlijiet għal dan is-servizz bejn l-1 ta' Jannar, 1995 u l-31 ta' Ottubru, 1997?

ONOR.

FENECH ADAMI ONOR.

EDDIE - ASSISTENT PERSONALI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-ftehim li kellu ma' l- Uffiċċju tal-Prim Ministru l-Assistent Personali ta' l-Ex-Prim Ministru Fenech Adami fil-perijodu bejn it-12 ta' Mejju ta' l-1987 u s-26 ta' Ottubru, 1996 u li permezz tagħhom kien jokkupa din il-kariga?

ONOR.

ALFRED SANT: Kopja tal-ftehim li kellu ma' l-Uffiċċju tal-Prim Ministru, l-Assistent Personali ta l-ex-Prim Ministru Dr E Fenech Adami, fil-perijodu bejn it-12 ta' Mejju, 1987 u s-26 ta' Ottubru, 1996 u li permezz tiegħu l-Assistent Personali kien jokkupa din il-kariga.

Dan il-ftehim ġie mġedded kull sena u emendat kif indikat fit-tabella li tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

Fit-18 ta' Ottubru, 1996 ġiet miżjuda din il-klawsola ma' Paragrafu 13A tal-ftehim:

In the event of a change of Government or of the Prime Minister (or Minister or Parliamentary Secretary as the case may be), when the (Personal Assistant/Driver/ Security Officer) would be expected to offer his resignation, the agreement may be terminated by either party forthwith and in this case a terminal benefit equal to three months salary shall be payable to the (Personal Assistant/Driver/Security Officer).

MARSA SHIPBUILDING - PJANĊI TAL-ĦADID

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jagħti tagħrif dwar jekk fl-aħħar ġimgħat kienx hemm numru ta' pjanċi kbar tal-ħadid li nqalbu u għerqu fil-baħar fil-Marsa (Malta) Shipbuilding meta dawn kienu se jinġarru lejn it-Tarzna?

Kemm kien in-numru ta' pjanċi li għerqu, ta' liema daqs kienu, xi ħxuna kellhom?

X'inhi l-istima tal-valur ta' kull waħda minn dawn il-pjanċi?

X'passi qed jittieħdu dwar dan?

Meta hu mistenni li jerġgħu jittellgħu mill-baħar?

ONOR.

ALFRED SANT: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li jien informat li numru ta' pjanċi tal-ħadid kienu nqalbu u għerqu fil-baħar minn fuq barkun fil-Malta Shipbuilding fit-23 ta' Novembru, 1997.

Jirriżulta li n-numru ta' pjanċi kien ta' 76 ta' qisien diversi li jiżnu madwar 210 tunnellata.

Dawn il-pjanċi kienu nxtraw 'il fuq minn għaxar snin ilu.

L-istima tal-valur ta' dawn il-pjanċi skond il-prezz ta' llum hija ta' madwar Lm610 il-tunnellata.

Dan l-inċident kien rrapportat lill-Pulizija u saret inkjesta maġisterjali.

Il-pjanċi ttellgħu mill-baħar u jistgħu jintużaw.

DELEGAZZJONIJIET MALTIN

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jagħti tagħrif dwar kemm-il delegazzjoni Maltija mill-Ministeru tal-Biedja (b'kollaborazzjoni mal-Ministeru għall-Affarijiet Barranin) marret il-Libja skond il-protokoll bejn iż-żewġ pajjiżi jew taħt xi forma oħra fil-perijodu 1/11/96 - 19/1/98?

Minn min kienet magħmula kull waħda minn dawn id-delegazzjonijiet?

F'liema dipartimenti governattivi jaħdmu dawk li marru fuq dawn id- delegazzjonijiet?

ONOR.

GEORGE VELLA: Il-mistoqsija għandha ssir lill-Ministeru responsabbli mis-settur tal-biedja.

Minn-naħa tal-Ministeru tiegħi ma kien hemm ebda parteċipazzjoni ma' xi delegazzjoni mill-Ministeru msemmi, li marret il-Libya.

BARRIERI - TFIGĦ TA' BLAT

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif dwar kemm hu n-numru ta' barrieri li talbu permess biex fihom ikun jista' jintefa' materjal ta' qtugħ ta' blat eċċ?

Kemm minn dawn il-barrieri fil-fatt ingħataw permess li jaċċettaw dan il- materjal?

F'liema nħawi ta' Malta u Għawdex jinsabu dawn il-barrieri?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel din il- mistoqsija lill-Ministru kkonċernat.

IMPJIEGI - REĠISTRAZZJONI GĦAX-XOGĦOL

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm persuni bdew jirreġistraw għax-xogħol l-ewwel darba f'Diċembru 1997?

ONOR.

EDWIN GRECH: In-numru ta' persuni li bdew jirreġistraw għax-xogħol għall-ewwel darba matul ix-xahar ta' Diċembru 1997 kien ta' 314.

IMPJIEGI

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru talbiet għall-impjieg matul Diċembru 1997 minn:- (a) is-servizz pubbliku; (b) enti statutorji; (ċ) enti u kumpanniji li l-Gvern direttament jew indirettament, għandu mill-anqas nofs l-ishma tagħhom; (d) is-settur privat; u jindika d-dipartiment, enti jew kumpannija fil-każ ta' (a), (b) u (ċ) kif ukoll ix-xogħol mitlub f'kull każ?

ONOR.

EDWIN GRECH: It-talbiet li saru għall-impjieg matul Diċembru 1997 kienu kif ġej:

|a) Mis-Servizz Pubbliku |1 | |b) Enti Statutorji |1 | |c) Enti u kumpaniji li | 6 | |l-Gvern direttament jew | | |indirettament għandu | | |mill-inqas nofs l-ishma | | |taghhom. | | |d) Mis-Settur Privat |171 |

Id-dipartimenti, enti jew kumpaniji fil-każ ta'

a) Mis-Servizz Pubbliku:

Management Efficiency Unit - Senior Associate Consultants 1

b) Enti Statutorji:

Public Transport Authority -Assistant Vehicle Inspector 1

c) Enti u kumpanniji li l-Gvern, direttament jew indirettament għandu mill- inqas nofs l-ishma tagħhom:

Middle Sea Insurance - Senior Executive 1 MITTS - Financial Controler 1 Malta Shipbuilding - Steelworkers (casual) 30 Holiday Inn Crowne Plaza - Pastry Sous Chef (Definite Contract) 1 Holiday Inn Crowne Plaza - Electronic Space Attendant 1 Air Malta - Personal Assistants 2

ETC - JOB PLACEMENTS

L-ONOR.

AUSTIN GATT staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru job placements mill-ETC matul Diċembru 1997, kemm placements kienu mas-settur privat u kemm placements saru mill- Job Centre, minn Ħal Far u minn Għawdex?

ONOR.

EDWIN GRECH: Il-placements li saru matul Diċembru 1997 huma kif ġejjin:

Parastatali 13

Privat Hal Far 49 Job Centre (Malta) 47 Ghawdex 5 Job Centre (Ghawdex) --

PULIZIJA - ĦLASIJIET

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: In vista tal-fatt illi l-MLP kien wiegħed fil-Manifest Elettorali tiegħu li se jtejjeb il- kondizzjonijiet tax-xogħol tal-membri tal-Korp tal-Pulizija, billi l- ħlasijiet tal-pulizija għandhom ikunu wkoll mfasslin b'mod li joħloq inċentiv veru anke għall-pulizija li jinsabu fl-iċken gradi, kif jirrikonċilja din il-wegħda mal-proposta u li parti mill-vacation leave tal- Pulizija, mal-14-il ġurnata, iridu bilfors jittieħdu l-Ħadd meta l-Pulizija jitħallsu b'rata doppja?

ONOR.

ALFRED SANT: Il-kondizzjonijiet ta' xogħol tal-Pulizija bl-ebda mod m'hu se jiġi affetwat mill-miżuri ġodda li qed jittieħdu biex jiġi kontrollat l-infiq żejjed u l-ħela ta' flus u riżorsi.

Dan missu ilu li sar u hekk jistenna ċ-ċittadin Malti.

Barra minn dan, hu desiderabbli wkoll li l-pulizija, bħal kull ħaddiem ieħor, ikollu l-opportunita' li jgħaddi l-Ħadd mal-familja tiegħu.

Nirriferi wkoll l-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għall- mistoqsija parlamentari numru 11402.

ĦABS ĊIVILI - KIRI TA' KAROZZI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm intnefqu flus f'kiri ta' karozzi matul is-sena 1997 fil- Ħabs?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li matul l-1997 in-nefqa f'kiri ta' karozzi għall-użu tal-Ħabs kienet tammonta għal Lm1516.05c.

PULIZIJA - SUPRETENDENTI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Veru li s- Supretendenti fil-Korp tal-Pulizija se jiġu mġiegħla jidħlu b'roster nhar ta' Ħadd u meta jsir hekk ma jitħallsux b'rata doppja kif intitolati bil- Ftehim ta' l-1993?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li l-miżura msemmija mill-Onor.

Interpellant hi proposta li qed tiġi kkonsidrata mill-awtoritajiet tal- Pulizija fid-dawl tal-politika tal-Gvern li jkun hemm aktar effiċenza mingħajr ħela ta' riżorsi.

S'issa għad ma ttieħdet ebda deċiżjoni dwar din il-miżura partikolari.

ĦABS ĊIVILI - PRIĠUNIERI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' priġunieri li ntbagħtu fuq prison leave għall-okkażjonijiet familjarji mill-1.1.97?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li n-numru ta' priġunieri li ntbagħtu fuq prison leave għall-okkażjonijiet familjari bejn l-1 ta' Jannar 1997 u l- 21 ta' Jannar 1998 kien ta' 63.

ĦABS ĊIVILI - SEARCHES BIL-KLIEB

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm saru searches bil-klieb fiċ-ċelel tal-ħabs xahar b'xahar mill-1.1.97?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li t-tagħrif mitlub hu kif jidher fit- tabella li tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

ĦABS ĊIVILI - CANTEEN

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jikkonferma li fil-canteen tal-Ħabs fejn jixtru il-priġunieri, inbiegħu tabakk u sigaretti bid-duty free?

Jekk hu minnu, x'passi ttieħdu?

ONOR.

ALFRED SANT: Ninsab informat li rriżulta li xi tabakk li ġie fornut lit-tuck shop tal-Ħabs kien immarkat bħala duty free.

Il-każ ġie riferut lill-Pulizija għal aktar investigazzjonijiet.

OPM - KONSULENTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid min kienu l-konsulenti ngaġġati bejn is-snin 1987 u l-1996 fil-Ministeru tiegħu u fid-dipartimenti li jaqgħu taħtu?

ONOR.

ALFRED SANT: L-informazzjoni mitluba qiegħda tinġabar u tingħata tweġiba f'xi seduta oħra.

MINISTERU TAL-ĠUSTIZZJA - KONSULENTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid min kienu l-konsulenti ngaġġati bejn is- snin 1987 u l-1996 fil-Ministeru tiegħu u fid-dipartimenti li jaqgħu taħtu?

ONOR.

CHARLES MANGION: Mill-istharrig li sar, fil-ministeru u d- dipartimenti li jaqgħu taħti jidher li l-uniċi żewġ konsulenti li kienu ingaġġati b'xi forma ta kuntratt kienu s-Sur Paul Mifsud Cremona mad- Dipartiment tal-Kunsilli Lokali w s-Sur Joseph Muscat (Consultant Engineer) mal-Qrati tal-Gustizzja.

SERVIZZ ĊIVILI - EŻAMI GĦAL SKRIVANI GRADE I

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid meta se jiġu mpjegati mas-Settur Pubbliku dawk il-kandidati kollha li għaddew mill-eżami għal skrivani Grade I?

ONOR.

ALFRED SANT: Nirriferi lill-Onor.

Membru għat-tweġiba li kont tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 9864.

Irrid inżid li, minn dan l-eżami, kienu għaddew 496 kandidat, u li l- validita` tar-riżultat ta' dan l-eżami tagħlaq fis-16 t'Ottubru, 1998.

Għaldaqstant, naħseb li t-tama li tista' toħloq din il-mistoqsija fejn tgħid li dawk il-kandidati li għaddew jistgħu jiġu mpjegati kollha mhijiex waħda realistika.

ĦAXIX - IMPORTAZZJONI

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru tal-Biedja u Sajd: B'riferenza għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari numru 11242, jista' l- Ministru jagħti tagħrif dwar min kienu l-persuni li fil-fatt kienu avżati kif ingħad fir-risposta msemmija?

B'liema mod ġew avżati?

Kif kien assigurat li persuni oħra li seta' kellhom interess fil-fatt jiġu nformati?

Jista' l-Ministru jikkonferma li fil-fatt ir-rappreżentanti tal-bdiewa baqgħu kontra u qatt ma qablu ma' dak li kien qed igħid il-gvern?

Jekk mhux hekk, jista' l-Ministru jgħid liema għaqda kienet favur l- importazzjoni?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Kienu avżati dawk l-importaturi attivi kollha tal- ħaxix u frott frisk permezz ta' fax message.

Barra minn hekk inħareġ ukoll avviż lill-Media, għall-informazzjoni tal-pubbliku.

Le, ma nikkonfermax.

Huwa fatt li l-għaqdiet ma xtaqux li jiġi mportat ħaxix frisk, iżda fehmu il-qagħda u qablu fuq il-linji ġenerali ta' azzjoni li kellha tittieħed.

XEMXIJA - ZEBRA CROSSING

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Portijiet: Jista' l-Ministru jirrispondi għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 11243 li oriġinarjament għamilt lill-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni, billi fir-risposta jingħad li hu t-Traffic Control Board li jiddeċiedi materji bħal dawn?

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena nformat li l-Bord għall-Kontroll tat- Traffiku kellu talba mill-Kunsill Lokali ta' San Pawl il-Baħar biex issir pedestrian crossing fit-telgħa tax-Xemxija.

Jiena nformat ukoll li l-bord kien diġa' approva, f'Lulju tal-1996, biex issir zebra crossing fuq in-naħa tal-Knisja tal-Kapuċċini skond il-pjanta numru 96/55/1 sottomessa mill-Transport Planning Unit tal-Awtorita' ta' l- Ippjanar.

Ix-xogħol fuq dan iż-zebra crossing li hu diġa' approvat mill- Bord għall-Kontroll tat-Traffiku, għad irid isir mill-Works Division tal- Ministeru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni.

Għal dak li jirrigwarda pedestrian crossing fin-naħa t'isfel ta' Xemxija Hill, wieħed irid jikkonsidra il-wesgħa tat-triq u n-nuqqas ta' bankini, u għaldaqstant irid isir feasibility study f'dan is-sit mill-Works Division biex jiġi ndikat tistax issir.

PA - SHOOTING RANGES

L-ONOR.

ĊENSU GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Billi fir-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 11211 jingħad li l-Planning Authority qed tistenna r-risposti tas- Segretarjat għall-Isports dwar il-policy għax-shooting ranges, jista' l- Ministru jgħid: kemm suppost ilu li bagħat din l-informazzjoni; meta se jibgħat l-informazzjoni mitluba; u x'inhi l-pożizzjoni li qed jieħu l- ministeru?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

UFFIĊĊJU TA' L-AVUKAT ĠENERALI - RAPPORT

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tar- rapport li ħejja l-Management and Efficiency Unit dwar il-problemi strutturali li għandu quddiemu l-Uffiċċju ta' l-Avukat Ġenerali?

ONOR.

CHARLES MANGION: Kopja tar-rapport imsemmi tpoġġa fuq il-Mejda tal- Kamra aktar kemini f'din is-seduta .

QRATI - ĠURIJIET PENDENTI

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm ġurijiet pendenti fl- aħħar ta' Diċembru, 1997?

ONOR.

CHARLES MANGION: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li kien hemm 79 guri pendenti fil-31 ta Dicembru, 1997.

KUMITAT KONSULTATTIV - RAPPORT

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tar- rapport li ħejja l-Kumitat Konsultattiv immexxi mill-Imħallef Arrigo?

ONOR.

CHARLES MANGION: Kopja tar-rapport li ħejja l-Kumitat Konsultattiv immexxi mill-Imhallef Noel Arrigo tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

DIPARTIMENT TA' L-ARTIJIET - ATTIVITAJIET

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: Jista' l-Ministru jgħid liema permessi ta' attivitajiet li jsiru f'lokal se jgħaddu mid-Dipartiment ta' l-Artijiet għal għand il-Kunsilli Lokali?

ONOR.

CHARLES MANGION: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-attivitajiet li se jgħaddu mid-Dipartiment tal-Artijiet għal għand il-kunsilli lokali għad iridu jiġi finalizzati.

Għaldaqstant għadu mhux il-waqt li nagħti l-informazzjoni mitluba.

KUNSILLI LOKALI - ĦADDIEMA

L-ONOR.

JOE CASSAR staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Kunsilli Lokali: B'riferenza għar-rapport "L-Ewwel Sena ta'l-Ewwel Leġislatura tal-Gvern", jista' l-Ministru jgħid kif se tittejjeb is-sistema ta' assenjazzjoni tal-ħaddiema tal-Gvern mal-kunsilli lokali u kemm s'issa ġew assenjati ħaddiema?

ONOR.

CHARLES MANGION: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li s-sistema ta' l-assenjar tal-ħaddiema tal-Gvern mal-kunsilli lokali qed tittejjeb bl- iskrutinju regolari tad-Dipartiment tal-Kunsilli Lokali kif ukoll tas- supervisors fi ħdan il-Ministeru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni.

Rigward in-numru ta' ħaddiema assenjati nirriferi l-Onor.

Membru għat- tweġiba li ngħatat għall-mistoqsija parlamentari numru 10744.

DJAR - PERSUNI IMPRESSED

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tad-Djar: Jista' l- Ministru jikkonferma li numru ta' persuni impressed mad-dipartiment intemmilhom il-kuntratt fl-ewwel ġimgħatejn ta' Jannar 1998?

Kemm kien in- numru tagħhom?

Għaliex inħass il-bżonn ta' din il-miżura?

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Nikkonferma li seba' xufiera ta' trakkijiet impressed mad-Dipartiment tal-Bini u Tiswija ta' Djar intemmielhom il- kuntratt fid-19 ta'Jannar.

Dan hu parti minn eżerċizzju li qed jagħmel il- Ministeru biex iwettaq l-istess xogħol b'inqas spejjeż.

Jidher li t-tnaqqis ta' dawn l-impressed mhux se jkollu effet negattiv fuq l-operat tad- dipartiment u għalhekk din il-mizura kellha tittieħed fl-isfond tal-ħtieġa li jsir l-aħjar użu mir-risorsi finanzjarji tal-pajjiż.

PENSJONIJIET - PENSJONI TAS-SERVIZZI INGLIŻI

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid meta hemm il-ħsieb li l-gvern iżomm il-wegħda li għamel fil-programm elettorali li ex-servicemen tas-Servizzi Ingliżi jieħdu l-pensjoni?

ONOR.

EDWIN GRECH: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-ewwel fażi tal- proċess sabiex titwettaq il-wegħda msemmija minnu fl-interpellanza tiegħu bdiet fl-4 ta' Ottubru, 1997.

Kif kelli l-opportunita' nsemmi f'din il- Kamra f'okkażjonijiet oħra, f'dan il-proċess assigurajna li bl-ebda mod ma ssir diskriminazzjoni bejn pensjonati tas-servizz u għalhekk mhix ristretta biss għal pensjonanti tas-Servizzi Ingliżi.

Peress illi l-fażijiet l-oħra jridu jkunu mfassla wkoll mingħajr diskriminazzjoni, id-dettalji ta' dawn il-fażijiet jitħabbru meta jkunu lesti.

SAĦĦA - KARTA R-ROŻA

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tal-Ħarsien Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm tul l-1997 kien hemm pazjenti li kellhom il- karta r-roża?

ONOR.

EDWIN GRECH: Il-karta r-roża għall-mediċini b'xejn tingħata wara li ssir dikjarazzjoni finanzjarja.

Jekk persuna tissodisfa t-test tal-mezzi tingħata l-karta r-roża li tkun valida għal sitt xhur u f'każ ta' pensjonanti u familji fuq l-għajnuna soċjali, tkun valida għal sena.

Għaldaqstant ma tinħassx il-ħtieġa li tinżamm statistika li turi kemm hu n- numru ta' dikjarazzjonijiet validi f'xi żmien partikolari.

B'danakollu tinżamm statistika dwar in-numru ta' talbiet li jkunu saru ġodda xahar b'xahar, hekk kif ġej:

Hrug tal-Karta r-Roza matul is-sena 1997

Jannar 472 Frar 388 Marzu 374 April 444 Mejju 406 Gunju 420 Lulju 404 Awwissu 298 Settembru 367 Ottubru 412 Novembru 449 Dicembru 433

DEKAN TAL-FAKULTA' TA' L-EDUKAZZJONI - INTERVISTA

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 11087 u ċioe' b'riferenza għar-rapport dwar l-intervista tad-Dekan tal-Fakulta' ta' l-Edukazzjoni li kienet ippubblikata fil-gazzetta "The Times", fejn intqal li fis-sena skolastika li ġejja se jkun hemm surplus ta' gradwati tal-B.Educ. bil-possibbilta' li xi wħud minnhom ma jiġux impjegati, x'qed jagħmel il-Ministeru biex jilqa' din l-eventwalita'?

Jista' l-Ministru jikkonferma jew jiċħad rapporti li l-kors tal-PGCE mhux se jiftaħ is-sena d-dieħla?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nirriferixxi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 11087 f'Seduta Nru. 176.

UNIVERSITA' - STUDENTI

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Jista' l-Ministru jgħid kemm studenti (nisa u rġiel separatament) iggradwaw mill-Universita' ta' Malta, fl-1997?

F'liema oqsma iggradwaw jew ħadu diploma?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: It-tagħrif dwar l-għadd ta' studenti li ggradwaw mill-Universita' ta' Malta għas-sena 1997 jinsab fit-tabella li tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra għall-qari aktar kmieni f'din is-seduta.

REVENUE SECURITY GUARDS

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jikkonferma jekk ir-Revenue Security Guards humiex se jiġu amalgamati ma' l-armata u b'hekk ir-Revenue Security Corps jispiċċa?

X'taħdidiet saru jekk dan huwa l-każ?

Taħt liema kondizzjonijiet se jiġu mpjegati dawk involuti?

X'se jkunu d-dmirijiet tagħhom fi ħdan l-armata?

ONOR.

ALFRED SANT: Nixtieq nirriferi l-Onor.

Membru għall-istqarrija tiegħi dwar il-Forzi ta' Malta lill-Kamra tar-rappreżentanti fit-3 ta' Diċembru, 1997 fejn għidt "Fix-xhur li ġejjin, il-Gvern se jkun qed jikkunsidra kif ir-Revenue Security Corps u l-għanijiet tiegħu jiġu nkorporati kompletament fl-Armata".

UNIVERSITA' - STUDENTI

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 8939, jista' issa l-Ministru jagħti t-tagħrif kollu dwar kemm kien hemm (nisa u rġiel separtament) f'kull fakulta' u f'kull kors (ta' filgħodu u ta' filgħaxija) fl-Universita' fil-bidu tas-sena akkademika 1997 - 1998?

Kemm minn dawn kienu fulltime u part-time?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant dwar kemm daħlu studenti f'kull Fakulta' u f'kull kors fil-bidu ta' din is- sena akkademika, hi kif jidher fit-tabella li tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra għall-qari aktar kmieni f'din is-seduta.

UNIVERSITA' - STUDENTI GĦAWDXIN

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Kultura Nazzjonali: Fil-bidu tas-sena akkademika 1997 - 1998, kemm kien hemm studenti Għawdxin (nisa u rġiel separatament) f'kull fakulta' u f'kull kors ta' l-Universita' f'Malta?

Kemm kien hemm Għawdxin (nisa u rġiel separatament) jattendu l-korsijiet ta' l-Universita' organizzati f'Għawdex?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: It-tagħrif dwar l-għadd ta' studenti Għawdxin li jattendu fl-Universita' ta' Malta tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra għall- qari aktar kmieni f'din is-seduta

L-għadd ta' Għawdxin li jattendu korsijiet f'Għawdex huwa kif se nsemmi:

Rgiel Nisa Total

Dip Commerce 15 4 19 Dip in Educ, Admin & Mgt 23 12 35 BA (Evening) 17 11 28

AMBAXXATI

L-ONOR.

JOE BORG staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħidilna jekk hux possibbli f'forma ta' tabella, għal kull waħda mill- ambaxxati ta' Malta individwalment u għas-snin 1996 u 1997 separtament, jgħid kemm nefqet flus minn fondi pubbliċi fi ħlasijiet għal servizzi ta' avukati (ċioe' legal fees, honoraria, fees for legal representation eċċ) fil-munita tal-post u f'liri Maltin; u jindika wkoll in-nil returns, jiġifieri dawk il-każi fejn ma sar l-ebda nfiq f'dan ir-rigward?

ONOR.

GEORGE VELLA: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Membru qed tinġabar mid-diversi ambaxxati, u għalhekk inwieġbu aktar tard f'xi seduta oħra.

AIR MALTA - UFFIĊĊJU FI NEW YORK

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jgħid x'diskussjonijiet saru mat-travel trade Amerikan qabel ma ttieħdet id-deċiżjoni li l-Air Malta tagħlaq l-uffiċċju tagħha fi New York?

X'diskussjonijiet saru mar-rappreżentanti tal-linja nazzjonali ta' hemm u mad-Direttur ta' l-uffiċċju ta' l-NTOM?

Sar xi djalogu mat- travel trade lokali?

ONOR.

KARMENU VELLA: Id-djalogu bejn l-NTOM u l-Air Malta huwa ta' natura kontinwa, partikolarment fejn għandu x'jaqsam ix-xogħol ta' l- uffiċċji ta' barra.

Barra minn hekk, il-Bord Eżekuttiv ta' l-NTOM, li huwa kompost minn rappreżentanti tal-lukandi, l-industrija ta' l-ivvjaġġar u l-Air Malta nnifisha, jinżamm informat b'mod regolari dwar issues kurrenti.

Fil-fatt, dan il-bord ukoll għamel ir-rakkmandazzjonijiet tiegħu dwar il-ħidma fis- suq Amerikan.

AIR MALTA - UFFIĊĊJU FI NEW YORK

L-ONOR.

JOE PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Billi hu konċett magħruf li jekk airline ma jkollhiex l-uffiċċju tagħha ikun diffiċli ħafna li tattira klijenti speċjalment jekk id-destinazzjoni tkun waħda ġdida għal dak il-pajjiż, jista' l-Ministru jgħid x'qed iġiegħel lill- Air Malta tagħlaq l-uffiċċju tagħha fi New York?

ONOR.

KARMENU VELLA: L-uffiċċju li l-Air Malta kellha fi New York kien wieħed off line minħabba li l-kumpannija qatt m'operat titjiriet għal New York : mill-banda l-oħra dan kien l-uniku uffiċċju off line billi l- uffiċini tal-kumpannija jinsabu biss f'dawk id-destinazzjonijiet li għalihom topera.

Sadanittant, u wara konsultazzjoni ma' l-NTOM u l-ministeru, l-kumpannija hija rappreżentata fi New York għal dan l-aħħar sentejn mid-ditta Air Tickets, li hija sussidjarja tal-WAS ta' l-Awstralja, li magħha l-Air Malta għandha relazzjonijiet mil-qrib u sodisfaċenti tul dawn l-aħħar 20 sena.

L- Air Malta tħoss li, fiċ-ċirkostanzi preżenti, dawn l-arranġamenti huma biżżejjed biex iħarsu l-aħjar interessi tagħha u tat-turiżmu Amerikan lejn Malta.

ŻEJTUN - TRIQ XROB IL-GĦAĠIN

L-ONOR.

JOSEPH ABELA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'beħsiebu jsir sabiex tiġi evitata s-sitwazzjoni preżenti fi Triq Xrob il-Għaġin int u sejjer lejn Delimara fejn minħabba l-ilma tax-xita qed tinħoloq għadira kbira artifiċjali biswit il-kappella ta' San Niklaw b'tali mod li n-nies ma jkunux jistgħu jgħaddu bil-mixi?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tajt struzzjonijiet lid-Dipartiment tat-Toroq biex jinvestiga u jara x'qiegħed jikkaġuna l-problema.

ŻEJTUN - TRIQ XROB IL-GĦAĠIN - MAINS TA' L-ILMA

L-ONOR.

JOSEPH ABELA staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jinvestiga x-xogħol konness ma' mains ta' l-ilma tas-saqwi fi Triq Xrob il-Għaġin, Żejtun biswit il-Knisja ta' San Niklaw f'Misraħ Strejnu peress li meta l-kuntrattur lesta x-xogħol u t- triq ġiet mogħtija t-tarmak, il-mains xorta waħda baqgħu jillijkjaw?

Jista' l-Ministru jgħid jekk il-kuntrattur ġiex imħallas ta' xogħlu?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra

SPTAR TAL-QROQQ - KONSULENT

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jgħid x'kienet ir- raġuni għat-tneħħija tal-konsulent Silver minn project manager fuq l-Isptar Tal-Qroqq?

Minn sejjer jagħmel ix-xogħol tiegħu?

Saru sejħiet biex timtela' din il-pożizzjoni lokalment?

Jekk iva, taħt liema kondizzjonijiet?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għal Press Release li ħarġet mill-FMSS fit-23 ta' Jannar, 1998:

"It was reported in the media that Mr Robert Silver, Consultant with the Management Efficiency Unit, Office of the Prime Minister, assigned as General Project Manager with the Tal-Qroqq Hospital Steering Committee had his employment terminated.

The FMSS wishes to point out that this is not correct.

Mr Silver was assigned to the Hospital Project in order to establish an executive arm for the Steering Committee.

This was established and now that the preparatory work for the identification of health planners and designers is concluded, the Steering Committee believe that it is now time to hand over responsability for the Project Office to the Works Division.

Mr Silver is now reassigned to other Management Efficiency Unit projects".

FMSS - PERIT J BUGEJA

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Jista' l-Ministru jispjega għaliex il- Perit J. Bugeja tneħħa mill-FMSS?

Postu fuq l-FMSS sejjer jimtela' minn perit ieħor?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Il-Perit J.Bugeja m'għadux iservi fuq il-bord ta' l-FMSS għax dan il-bord ġie rikostitwit.

Ittieħed ukoll in konsiderazzjoni x-xogħol estensiv li għandu l-Perit J. Bugeja fil-Freeport.

It-tieni parti tal-mistoqsija hija fin-negattiv.

Nieħu din l-okkazjoni biex pubblikament nirringrazzja lill-Perit Bugeja tax-xogħol siewi li huwa ta lill-FMSS u l-iSteering Committee fuq il- proġett ġdid ta' sptar f'Tal-Qroqq u li ndirettament għadu jagħti.

SAĦĦA - MEDIĊINI LILL-PRIĠUNIERI

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa, Kura ta' l- Anzjani u Affarijiet tal-Familja: Priġunieri li jattendu l-isptar biex jiġu eżaminati u jinkitbulhom mediċini, intalbu jħallsu 50c.

Min hu responsabbli li titħallas din id-dispensing fee?

Jaħseb il-Ministru li din it-tariffa għandha tiġi eżentata f'dawn il-każi?

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Is-suġġeriment ta' l-Onor.

Interpellant se jiġi mistħarreġ.

KUMMISSJONI GĦOLJA MALTIJA F'LONDRA - MRS.

ROSEMARY POCKLEY

L-ONOR.

BERTU PACE staqsa lill-Vici Prim Ministru, Ministru għall- Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent.: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk Mrs Rosemary Pockley kenitx, f'xi żmien, impjegata fil-KUmmissjoni Għolja Maltija f'Londra?

Jekk iva f'liema perijodu kienet impjegata; bħala xiex kienet impjegata u x'kienet il-funzjoni tagħha; kenitx impjegata fuq fulltime jew part-time basis; kemm kienet ir-remunerazzjoni tagħha; u jista' ipoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-kuntratt ta' Mrs. Pockley?

ONOR.

GEORGE VELLA: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

MISTOQSIJA GĦAL TWEĠIBA BIL-MIKTUB

DIPARTIMENT TAL-MANIFATTURA U SERVIZZI - DIRETTUR

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'sar mill- applikazzjonijiet mad-Direttur, Dipartiment tal-Manifattura u Servizzi biex jiġu ngaġġati Mechanical fitters u auto electrical fitters għar-rigward ta' kors fl-Italja (Internal Memo tad-dipartiment)?

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li dalwaqt isiru l-intervisti biex ikunu magħżula dawk li se jintbagħtu għal kors fl- Italja.